ZARZ DZANIE WIEDZ W ORGANIZACJI JAKO CZYNNIK ZMIAN MODELI BIZNESOWYCH. Streszczenie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZARZ DZANIE WIEDZ W ORGANIZACJI JAKO CZYNNIK ZMIAN MODELI BIZNESOWYCH. Streszczenie"

Transkrypt

1 ZARZDZANIE WIEDZ W ORGANIZACJI JAKO CZYNNIK ZMIAN MODELI BIZNESOWYCH BOGDAN NOGALSKI Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy AGNIESZKA SZPITTER ZBIGNIEW KREFT Uniwersytet Gdaski Streszczenie Zarzdzanie wiedz, a szerzej rozumiane jako zarzdzanie aktywami intelektualnymi, to koncepcja w zarzdzaniu przedsibiorstwem patrzc na liczne prace naukowe i badania dzi niezwykle intensywnie eksploatowana i rozwijana w Stanach Zjednoczonych. W Polsce, mimo do duej iloci artykułów, czy ksiek, tematyka ta i problem, w powanym, naukowym i badawczo poznawczym charakterze, wystpuje jak dotychczas w nikłym stopniu. Stanowi to powany hamulec w szerokim wprowadzaniu zasad gospodarki opartej na wiedzy. W tym kontekcie warto zauway i podkreli fakt, e gospodarka zarówno kiedy, jak i obecnie zawsze opierała si na wiedzy i skutecznym oraz efektywnym zarzdzaniu ni. Bez niej nie byłby moliwy aden rozwój. Niniejsze opracowanie jest próba logicznego spojrzenia na proces zarzdzania wiedz oraz model biznesu, a take ewentualne skutki ich zwizków wpływajce poprzez model biznesu na zdolno przedsibiorstwa do efektywnego rozwoju. Słowa kluczowe: zarzdzanie wiedz, model biznesu 1. Wstp Zarzdzanie wiedz, a szerzej rozumiane jako zarzdzanie aktywami intelektualnymi, to koncepcja w zarzdzaniu przedsibiorstwem patrzc na liczne prace naukowe i badania dzi niezwykle intensywnie eksploatowana i rozwijana w Stanach Zjednoczonych. W Polsce, mimo do duej iloci artykułów, czy ksiek, tematyka ta i problem, w powanym, naukowym i badawczo poznawczym charakterze, wystpuje jak dotychczas w nikłym stopniu 1. Stanowi to powany hamulec w szerokim wprowadzaniu zasad gospodarki opartej na wiedzy. W tym kontek- cie warto zauway i podkreli fakt, e gospodarka zarówno kiedy, jak i obecnie zawsze opierała si na wiedzy i skutecznym oraz efektywnym zarzdzaniu ni. Bez niej nie byłby moliwy aden rozwój. Celem niniejszego opracowania jest prób logicznego przedstawienia połczonego spojrzenia na proces zarzdzania wiedz oraz model biznesu, a take ewentualne skutki ich zwizków wpływajce poprzez model biznesu na zdolno przedsibiorstwa do efektywnego rozwoju. Cel ten 1 B. Nogalski, A. Szpitter, Zarzdzanie wiedz wyzwania i realia badawcze, w Ewolucja nauk o zarzdzaniu osignicia i perspektywy pod redakcj S. Lachiewicza i B. Nogalskiego, Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2010, w druku.

2 118 Bogdan Nogalski, Agnieszka Szpitter, Zbigniew Kreft Zarzdzanie wiedz w organizacji jako czynnik zmian modeli biznesowych oraz główn ide opracowania, mona zilustrowa (por. rys. 1) w postaci zwizków zalenoci pomidzy tymi elementami. 2. Zarzdzanie wiedz jako determinanta kreowania modelu biznesu oraz jego zmian Warto zaznaczy, ze współczesny model gospodarowania w sposób wyraniejszy, ni to było przed laty, opiera si na wiedzy. W ten oto sposób kraje wysoko rozwinite staraj si odróni swój model gospodarki, od tego, który charakterystyczny jest dla pastw rozwijajcych si. Gospodarka oparta na wiedzy to nie jest stan, który naley osign, gospodarka oparta na wiedzy to proces, który naley systematycznie rozwija poczynajc od drobnych decyzji czy działa. By móc ten proces realizowa trzeba najpierw osign pewien krytyczny poziom rozwoju gospodarki tradycyjnej; gospodarki opartej na wiedzy nie mona rozwija na pustyni 2. Aby wprowadzi ten model gospodarki nie wystarcz tylko chci. Rozwój w oparciu o wiedz wymaga odpowiedniej infrastruktury, powiza biznesu i nauki, wykształconych kadr, nakładów na badania, a take odpowiedniego ich transferu w obie strony (nauka praktyka nauka). Model biznesu - problem decyzyjny Opis załoe, istotnych zwizków i uwarunkowa o tym jak powinna kształtowa si rzeczywisto i sposób naszego działania okrela wizj menedera lub stratega Zarzdzanie wiedz - problem realizacyjny Jak w zmiennym otoczeniu realizowa załoenia modelu i jak je skutecznie za pomoc wiedzy utrzymywa, korygowa lub radykalnie zmienia wyraony poprzez pytanie o to, co trzeba wiedzie, aby zrealizowa wizj, oraz w jaki sposób uzyska niezbdn do tego wiedz Rysunek 1. Zwizki pomidzy modelem a zarzdzaniem wiedz ródło: Opracowanie własne. Nie ulega wtpliwoci, e odpowiednia wiedza jest jednym z najwaniejszych zasobów niezbdnych do skutecznego konkurowania. Mimo istniejcej swoistej mizerii badawczej przedstawicieli polskiej nauki w tym zakresie, presja skutecznego zarzdzania wiedz ukryt w organizacjach jest coraz silniejsza i wpływa na coraz wiksze zainteresowanie kadry menederskiej. Przeprowadzone na pocztku stulecia, u progu wejcia Polski do Unii Europejskiej, badania polskich uczonych potwierdziły, e kluczowymi wyzwaniami, dostrzeganymi przez menederów, s: globalizacja, presja na innowacyjno, rosnca konkurencja, globalizacja rynków pracy, wirtualizacja działalnoci itp. Wikszo rynków podlega obecnie wspomnianemu procesowi 2 Patrz Internet:

3 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZDZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 26, globalizacji, co z jednej strony oznacza poszerzenie potencjalnego rynku zbytu, a z drugiej wzrost liczby moliwych konkurentów. Granice geograficzne nie stanowi ju kluczowej bariery w rozwijaniu biznesu. Skrócony cykl ycia produktów i nasilajca si konkurencja sprawiaj, e przedsibiorstwa, aby utrzyma si na rynku, musz by bardziej innowacyjne, konkurencyjne. Oznacza to dla nich nic innego, jak zmian warunków konkurowania, czsto zmian dotychczasowych modeli biznesu. Wymagajcy konsument da coraz to lepszych produktów, a tym samym cykl ycia danego wyrobu ulega skróceniu. Działanie w turbulentnym otoczeniu biznesowym, którego jedyn stał cech jest zmiana, a pewn niepewno, jest niezwykle trudne i wymaga przede wszystkim umiejtnoci szybkiego wprowadzania w przedsibiorstwie zmian i innowacji 3. Włanie te czynniki decyduj o coraz wikszym zainteresowaniu wiedz ukryt, jako czynnikiem przewagi konkurencyjnej i tylko wła- ciwe ni zarzdzanie, w opinii menederów, pozwoli sprosta coraz silniejszej presji konsumentów na innowacyjno oferowanych im produktów. Wydaje si, e w tak nakrelonym obrazie menedera zasadnicz rol w jego pracy bdzie odgrywa wiedza cicha (tacit). Według I. Nonaki i H. Takeuchi jest to wiedza, której głównym ródłem jest dowiadczenie, w bardzo wysokim stopniu powizane jest z jednostk j wykorzystujc czy tworzc, bardzo trudna do jednoznacznego przekazania. Jest to wiedza wysoko kontekstowa, intuicyjna, z reguły o charakterze praktycznym, trudna do sprecyzowania, zakorzeniona głboko w podwiadomoci, transfer tego typu wiedzy moliwy jest tylko w wyniku interakcji. Wiedza cicha stawiana jest w opozycji do wiedzy jawnej wiedzy formalnej, wypływajcej z racjonalnego rozumowania, wiedzy, dla której łatwo i klarownie mona okreli ramy, wiedzy uwaanej za obiektywn, opart na teorii, wiedzy, któr w prosty sposób mona wyrazi i przekaza, czsto uniwersalnej, moliwej do zastosowania niezalenie od sytuacji, łatwej do udokumentowania i przekonwertowania jej w okrelone procedury, wykorzystywanej wiadomie, i w kocu wiedzy, któr mona przekazywa bez udziału człowieka po jednej ze stron przekazu 4. Podsumowujc, za bezsprzeczne mona uzna przekonanie, e w dzisiejszych tak szybko zmieniajcych si warunkach rynkowych, niejako jestemy skazani do signicia w głb naszych organizacji w celu wydobycia tego, co przez lata było skutecznie ukryte, czy niedostrzegane. Menederowie powinni tak pokierowa zespołami swoich współpracowników, aby wydoby z nich pokłady najcenniejszej dla przedsibiorstwa wiedzy ukrytej, głboko zakorzenionej i niewidocznej, ale tak istotnej w przypadku konkurowania na mocno innowacyjnym rynku. Ten, kto w por nie zdobdzie si na odpowiednie kroki w celu właciwego zarzdzania wiedz, moe szybko sta si niekonkurencyjnym i wypa z globalnego rynku, który nie wybacza takich błdów. Ilustracj, a jednoczenie argumentem przemawiajcym za poprawnoci tego kierunku my- lenia (tj. wpływu zarzdzania wiedza na kocowy kształt lub zmian/y modelu biznesu) moe by metafora mówica o tym, e przedsibiorstwo w trakcie swego istnienia, przechodzi przez trzy stany skupienia od gazu, poprzez ciecz a do ciała stałego 5. W punkcie wyjcia kade 3 Uczelnia oparta na wiedzy. Organizacja procesu dydaktycznego oraz zarzdzanie wiedz w ekonomicznym szkolnictwie wyszym, pod redakcj T. Gołbiowskiego, M. Dbrowskiego i B. Mierzejewskiej Fundacja Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych, Warszawa 2005, s. 102 Cyt. za M. Strojny, Zarzdzanie wiedz w organizacjach, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 1999, a take patrz, P. Płoszajski (red.), Zarzdzanie wiedz w polskich przedsibiorstwach. Problemy teoretyczne i studia przypadków. Raport z bada. Materiały niepublikowane. SGH, Warszawa Szerzej patrz, I. Nonaka, H. Takeuchi, Kreowanie wiedzy w organizacji, Poltext, Warszawa Por. K. Obłój, Niezmienne cechy dobrej strategii kluczowe wybory i prostota, Przegld Organizacji, 2009 nr 6, s. 3 5.

4 120 Bogdan Nogalski, Agnieszka Szpitter, Zbigniew Kreft Zarzdzanie wiedz w organizacji jako czynnik zmian modeli biznesowych przedsibiorstwo jest tylko gazem skorup prawn w formie spółki z wymaganym kapitałem. Z czasem staje si ono ciecz, bowiem napełniana jest pienidzmi (przychody i zyski), zasobami materialnymi infrastruktur (aktywa), ludmi i zasobami niematerialnymi (marka, patenty, wiedza). Z kolei przechodzi ono w stan stały, gdy dołoymy do niego dodatkowy i jednoczenie bardzo abstrakcyjny i ulotny element (patrz rys. 1) podstawow ide 6. Ta ostania dyktuje decyzj ograniczajc zakres elastycznoci działania przedsibiorstwa do tego co ono chce robi, z robienia czego rezygnuje, a czego nie powinno lub ju nie jest w stanie bd nie moe robi. 3. Model biznesu; definicja i struktura W literaturze przedmiotu model biznesu nie doczekał si jednoznacznej definicji. Jest to jak si wydaje spowodowane m.in. faktem, e przedsibiorstwa w rónym miejscu łacucha warto- ci, tworz warto i poprzez to w róny sposób wypracowuj zysk. Kade z nich wypracowuje go inaczej, stosujc swój własny, indywidualny model. Mona zatem owe przedsibiorstwa, rozrónia po stosowanym modelu biznesu, a głównie po dokonywanych przez nie w jego ramach kluczowych; trwałych wyborów 7. Owe kluczowe wybory zagospodarowuj przestrze pomidzy klientem jego potrzeb i sposobem jej zaspokojenia (por. rys. 2), tworzc, jak wczeniej wspomniano czsto unikatowa tzw. warto dla klienta. Dochodowy klient Kluczowe zasoby* Warto dla klienta Formuła zysków** Kluczowe procesy *** Oferta rozwizujca problem lub zaspokajajca potrzeb (obejmuje nie tylko sprzedawany produkt lub usług, ale take i sposób sprzeday) Zadanie do wykonania (rozwizanie wanego problemu lub zaspokojenie istotnej potrzeby klienta docelowego Rysunek 2. Składniki modelu biznesu ródło: Opracowano na podstawie, M.W. Johnson, C.M. Christensen, H. Kagermann, Jak fundamentalnie zmieni model biznesowy firmy, Harvard Business Review Polska, 2009, lipiec sierpie, s Idea ta moe istnie ju w momencie powołania przedsibiorstwa, ale jest to w praktyce stosunkowo rzadki przypadek. Najczciej kształtuje i krystalizuje si ona powoli w czasie. Fakt ten nie zmniejsza jej znaczenia. 7 Oznaczaj one, e przedsibiorstwo podejmuje zobowizanie do pewnego sposobu działania, które jest długotrwałe i kosztowne, a take nie wiadomo czy w przyszłoci, pozostanie on w zgodzie z warunkami towarzyszcymi jego realizacji. Szerzej patrz, B. Nogalski, Paradoks strategii jako propozycja operacjonalizacji paradygmatu rozwoju przedsibiorstwa w warunkach niepewnoci i zmian, w Zarzdzanie w warunkach nieprzewidywalnoci zmian, praca zbiorowa pod redakcj J. Rokity, Górnolska Wysza Szkoła Handlowa im. Wojciecha Korfantego, Katowice 2009, s

5 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZDZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 26, Legenda: *Dostarczenie z zyskiem propozycji wartoci (wymaga to: ludzi, technologii i produktów, wyposaenia, informacji, kanałów dystrybucji, partnerstwa i sojuszy, marki); ** Formuł zysków tworz: model przychodów (ile mona zarobi: cena x wielko sprzeday, wielko t mona rozpatrywa w kategoriach rozmiarów rynku czstoci dokonywania zakupów, sprzeday dodatkowej, itd.); struktura kosztów (sposób alokacji obejmuje koszty podstawowych aktywów, bezporednie i porednie oraz korzyci skali); model mar (jaka powinna by warto netto kadej transakcji, by osign podany poziom zysków); tempo wykorzystania zasobów (jak intensywnie naley wykorzysta posiadane zasoby, by uzyska załoon wielko sprzeday; obejmuje: czas realizacji zamówienia, wydajno, rotacj zapasów, wykorzystanie aktywów, itd.); *** Zasady, mierniki i normy, dziki którym rentowne wiadczenie propozycji wartoci bdzie miało charakter powtarzalny i skalowalny; składaj si na nie: procesy (projektowanie, rozwój produktów, zaopatrzenie, produkcja, marketing, zatrudnienie i szkolenie oraz IT); zasady i mierniki (wymogi kracowe inwestycji, warunki kredytu, czas realizacji zamówienia, warunki dostaw); normy (wielko okazji rynkowej wymagana z punktu widzenia inwestycji, podejcie do klienta i do kanałów dystrybucji). Model biznesu przedsibiorstwa to koncept sposobu, w jaki ono w identyfikowanym i diagnozowanym przez siebie stanie otoczenia prowadzi zamierza swoj działalno. Jego kształt sposób, to swoista konfiguracja zasobów, działa i oferowanych produktów lub usług, która zapewnia wytworzenie wartoci dla klienta i wygenerowanie zysku dla włacicieli przedsibiorstwa. 8 Proces ten dla jego lepszego zrozumienia, zilustrujemy kilkoma przykładami zamieszczonymi w tabeli 1 i 2. Przykłady zamieszczone w tabelach 1 i 2 (zwłaszcza przykład przedsibiorstwa z sektora informatycznego, jak i odzieowego) wskazuj, e model biznesu staje si sprawnym i efektywnym, gdy przedsibiorstwo jest w stanie przy obecnej formule zysków, przy wykorzystaniu wikszo- ci, jeeli nie wszystkich, aktualnych kluczowych zasobów i procesów oraz przy wykorzystaniu tych samych podstawowych mierników, reguł i norm wiadczy w jego ramach now propozycj wartoci dla klienta: 8 Na temat modelu biznesu, definicji i jego struktury patrz w innych opracowaniach tych autorów; B. Nogalski, Rozwaania o modelach biznesowych przedsibiorstw jako ciekawego poznawczo kierunku bada problematyki zarzdzania strategicznego, w Zarzdzanie strategiczne. Problemy, kierunki bada, praca zbiorowa pod redakcj R. Krupskiego, Prace Naukowe Wałbrzyska Wysza Szkoła Zarzdzania i Przedsibiorczoci, Wałbrzych 2009, s ; B. Nogalski, Model a strategia biznesu, w Zarzdzanie sieciami współdziałania w procesie budowy innowacyjnej organizacji i regionu, pod redakcj M. Nowickiej-Skowron, Wydawnictwo Wydziału Zarzdzania Politechniki lskiej, Czstochowa 2009, s ; B. Nogaski, A. Szpitter, Model biznesu w zmniejszaniu ryzyka w warunkach kryzysu, w Strategie zarzdzania ryzykiem w przedsibiorstwie zarzdzanie ryzykiem w warunkach kryzysu gospodarczego, redakcja naukowa J. Bizon-Górecka, TNOiK w Bydgoszcz, 2009, s ; B. Nogalski, Modele biznesu jako narzdzia reorientacji strategicznej przedsibiorstw, Master of Businesss Administration nr 2 (97) Marzec Kwiecie 2009, s. 3 14; B. Nogalski, A. Szpitter, Model biznesowy jako strategiczne narzdzie w zarzdzaniu finansami, w Zarzdzanie finansami. Wycena przedsibiorstw i zarzdzanie wartoci, D. Zarzecki redaktor naukowy, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczeciskiego nr 534, Finanse, Rynki finansowe, ubezpieczenia nr 17; Uniwersytet Szczeciski, Szczecin 2009, s. 586; B. Nogalski, A. Szpitter, Rada nadzorcza a model biznesu przedsibiorstwa, w Nadzór korporacyjny a przedsibiorstwo, Prace i Materiały Wydziału Zarzdzania Uniwersytetu Gdaskiego, Sopot, 2009 nr 1, s ; B. Nogalski, A. Szpitter, Model biznesu jako instrument zarzdzania współczesnym przedsibiorstwem, w Instrumenty zarzdzania we współczesnym przedsibiorstwie nowe kierunki, redaktor naukowy K. Zimniewicz, Zeszyty Naukowe nr 129 Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Pozna 2009, s

6 122 Bogdan Nogalski, Agnieszka Szpitter, Zbigniew Kreft Zarzdzanie wiedz w organizacji jako czynnik zmian modeli biznesowych Tabela 1. Przykłady modelu biznesu rozpatrywane z perspektywy rysunku 2 Firma Kluczowe załoenia Tradycyjny model biznesu Hilti Dow Corning Przedsibiorstwo to postanowiło poprawi rentowno poprzez jej wzrost, zamieniajc produkt na usług. Zamiast sprzedawa narzdzia (po coraz niszych cenach), postanowiła ona sprzedawa usług wypo- yczenie narzdzia, którego potrzebujesz, wtedy, gdy jest ci potrzebne, bez konieczno- ci martwienia si o naprawy lub przechowywanie. Przedsibiorstwo to poprzez zrónicowanie oferty i całkowicie odmienny sposób działania (wyeliminowanie kanibalizacji działalnoci) postanowiło obok górnych segmentów rynku, take zagospodarowa nisze segmenty rynku. Sprzeda narzdzi przemysłowych i profesjonalnych oraz akcesoriów Niskie mare, wysoka rotacja zapasów Kanał dystrybucji, nisko-kosztowe zakłady produkcyjne w krajach rozwijajcych si, badania i rozwój Indywidualne rozwizania, negocjowane kontrakty Wysokie mare, ceny detaliczne oparte na wysokich kosztach ogólnych płacone za usługi o duej wartoci dodanej Badania i rozwój, sprzeda, orientacja na usługi Struktura modelu Propozycja wartoci dla klienta Formuła zysków Kluczowe zasoby i procesy Propozycja wartoci dla klienta Formuła zysków Kluczowe zasoby i procesy Zmieniony model biznesu Wynajem kompleksowego zestawu narzdzi pozwalajcego zwikszy wydajno wykonawców w miejscu pracy Wysokie mare, obfito aktywów, miesiczne opłaty za serwisowanie, napraw i wymian narzdzi Silne nastawienie na sprzeda bezpo- redni, systemy informatyczne do zarzdzania zapasami i naprawami, magazynowanie Oferta minimalistyczna (no frills), ceny hurtowe, sprzeda w internecie Ceny bieace dostosowane do popytu, niskie koszty ogólne dostosowane do niskich mar, wysoka wydajno Systemy IT, procesy o najniszych kosztach, maksymalna automatyzacja ródło: Opracowano na podstawie, M.W. Johnson, C.M. Christensen, H. Kagermann, Jak fundamentalnie zmieni model biznesowy firmy, Harvard Business Review Polska, 2009, lipiec sierpie, s

7 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZDZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 26, Tabela 2. Przykłady modelu biznesu rozpatrywane z perspektywy łacucha wartoci Firma sektora O D Z I E O W A E G O Skutki modelu TRADYCYNY Niska konkurencyjno, nie najlepsze marki i brak sensownego zarzdzania mark, brak kontroli nad obszarami gdzie jest i zyski NOWY (LPP) Kontrola nad obszarami gdzie tworzona jest warto i zyski (projektowanie, zarzdzanie mark, dystrybucja) wysoka konkurencyjno, dobry wizerunek marki, elastyczno i niskie koszty produkcji; rosnce ceny na giełdzie Model biznesu struktura (kluczowe punkty) Model tradycyjny Model zmieniony przedsibiorstwo przedsibiorstwo odzieowe odzieowe; LPP? Zarzdzanie mark Projektowanie Produkcja (dominujca działalno ) Dystrybucja Projektowanie Produkcja Dystrybucja Opis modelu struktura (kluczowe punkty) Model tradycyjny niony Model zmie- przedsibiorstwo odzieowe stwo przedsibior- odzieowe; LPP Pełni kluczow rol; nowoczesne reklamy i szeroka gama noników przekazu;? projektowanie, reklama oraz wystrój i atmosfera sklepów składaj si razem na spójny wizerunek marki Własne, kiepskie, siermine wzornictwo, lub produkcja według wzoru, pod mark zagranicznego zleceniodawcy Własne zakłady produkcyjne, wysokie koszty w porównaniu do producentów Azji czy innych rejonów o niskich kosztach pracy Sprzeda w sieciach handlowych pod swoj lub obca mark (głównie eksport) cz produkcji we własnych sklepach firmowych Bardzo duy nacisk na projektowanie; własne projekty, inspirowane przez najnowsze trendy mody Produkcja zlecana tanim i solidnym wytwórcom; niskie koszty wytworzenia Dominuje sprzeda poprzez własn sie handlow; nowoczesny zgodny z wizerunkiem marki wystrój; poprzez kontrol nad dystrybucj przedsibiorstwo zatrzymuje mark

8 124 Bogdan Nogalski, Agnieszka Szpitter, Zbigniew Kreft Zarzdzanie wiedz w organizacji jako czynnik zmian modeli biznesowych I N F O R M A T Y C Z N E G O MODEL PIERWSZY Podstawowym ródłem przychodów jest sprzeda oprogramowania, które jest sprzedawane powyej kosztów wytworzenia; jednoczenie przedsibiorstwo proponuje swoim klientom szkolenia po cenie ustalonej na poziomie, który pozwala mu na pokrycie kosztów ich dostarczenia; przedsibiorstwo dostarcza te bezpłatnie serwis posprzedaowy w postaci pomocy przy rozwizywaniu problemów MODEL DRUGI Oprogramowanie sprzedawane jest po bardzo niskich cenach, które pokrywaj koszty, ale nie generuj zysków; dziki temu przedsibiorstwo pozyskuje wielu klientów; nastpnie sprzedaje im szkolenia i usługi serwisowe po wysokich cenach Model biznesu kluczowe punkty Sprzeda oprogramowania Szkolenia Serwis Opis modelu pierwszego Podstawowe ródło generowania przychodu i zysku Oferowanie klientom po kosztach dostarczenia; słuy budowaniu relacji z klientem; przedsibiorstwo nie zarabia na szkoleniu, ale te nie traci Oferowany bezpłatnie klientowi; słuy budowaniu relacji z klientem; przedsibiorstwo ponosi koszty i nie generuje bezpo- rednio adnych przychodów zwizanych z serwisem Opis modelu drugiego Sprzedawane po kosztach; atrakcyjna cena ma przyczyni si do wzrostu liczby klientów; dziki ich pozyskaniu przedsibiorstwo stwarza sobie moliwo- ci sprzeday dodatkowych produktów i u- sług Inne ródło przychodów i zysków; klienci kupujc oprogramowanie po atrakcyjnych cenach, czsto nie zdaj sobie sprawy ze swoich potrzeb w zakresie szkole; musza je zakupi w przedsibiorstwie sprzedajcym oprogramowanie W okresie gwarancji bezpłatny, póniej Płatny; mały udział w przychodach, ale duy udział w zyskach z u- wagi na wysokie mare ródło: Opracowano na podstawie J. Magretta, Tajniki modelu biznesowego, Harward Business Review Polska, 2003, marzec, s

9 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZDZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 26, Budowa modelu biznesu analogia z procesem poznania naukowego Dowiadczenia praktyczne wskazuj, e tworzenie modelu biznesowego stanowi z jednej strony kwintesencj procesu planowania w przedsibiorstwie, z drugiej za przypomina sposób postpowania bliski metodzie naukowej, take z obszaru zarzdzania. Dowiadczenia te wskazuj ponadto, e nie mona z góry załoy, i dany model biznesu bdzie najbardziej efektywnym. I dlaczego takim bdzie? Z tego powodu warto analizowa jego plusy i minusy. W szczególnoci czy jest on logiczny i wewntrznie spójny oraz czy zapewnia zyskowno i realizuj celów? Innymi słowy mówic proces ten bardzo przypomina zabieg poznawczy o charakterze poszukiwa typu naukowego. Zaczyna si on od postawienia hipotezy, która jest nastpnie testowana (weryfikowana) w praktyce i w razie potrzeby poddawana zmianom. Proces ten zmusza menederów do zachowania dyscypliny w myleniu o prowadzonej działalnoci i jej koncepcie. Model biznesu systemowo opisuje sposób w jaki poszczególne elementy przedsiwzicia pasuj do siebie, w jaki sposób tworz one spójn cało pod wzgldem narracji (historia ma lub nie ma sensu) i matematyki (rachunek wyników wykazuje zysk lub strat). Sposób ten winien charakteryzowa si czterema niezbdnymi cechami, takimi jak kluczowe wybory (warto dla klienta), prostot, wewntrzn zgodno i zewntrzne dopasowanie 9. Te pierwsze (kluczowe wybory) przedstawiajc podejmowane przez przedsibiorstwo zobowizania co do sposobu jak bdzie ona działa swoiste DNA przedsibiorstwa 10, w jakich obszarach chce konkurowa, jak chce kurowa, jak to jest powizane zwizane z pozostałymi elementami, tj. z infrastruktur modelu, wizk wartoci oferowanej i dostarczanej klientowi oraz klientem/odbiorc do którego kierowany jest produktu patrz w kontekcie kluczowych zada oraz skutków modelu; tab. 1 i 2. Te drugie prostota nawizuje do podstawowych trudnych na etapie operacjonalizacji załoe (wyborów) i cile sprecyzowanego celu do osignicia w wyniku podejmowania przez przedsibiorstwo działania [celu strategicznego (misja, wizja) i operacyjnego). Cecha ta wyraa si w komunikatywnoci przekazu (cel, zakres i metody działania w ramach przyjmowanego modelu), precyzyjnej alokacji zasobów ze wzgldu na czas i zaangaowanie kadry kierowniczej i wykonawczej; potrzebie ograniczania złoonoci zarówno rzeczywistoci, jak i działania; oraz z uwagi na realizowany cel i kluczowe wybory precyzyjnym okreleniu posiadanych przez przedsibiorstwo niezbdnych zasobów i umiejtnoci. Z kolei te trzecie obrazuj w jaki sposób powizane s z sob i tworz zazbiajc si jedno (mechanizm) konceptualne tj. kluczowe) wybory oraz programy ich realizacji na przez przedsibiorstwo na poziomie operacyjnym. Dobrze jest gdy w przyjmowanym modelu biznesu owe wymiary s spójne, a nie konfliktowe, czy kanibalizujce si oraz gdy wzmacniaj si wzajemnie. Jest to wany warunek poprawnoci oraz racjonalnoci metodycznej tworzenia modelu biznesowego przedsibiorstwa. Niemniej jednak, jak pisze K. Obłój, ten pierwszy warunek (wymiar) 9 Por. K. Obłój, Niezmienne cechy dobrej strategii kluczowe wybory i prostota, Przegld Organizacji, 2009 nr 6 oraz K. Obłój, Znaczenie spójnoci strategii, Przegld Organizacji, 2009 nr 9; s to take niezmienniki dobrej strategii. 10 Szerzej patrz; B. Nogalski, A. Szpitter, Model biznesu przedsibiorstwa w warunkach kryzysu. odbudowa jego wartoci, w Przedsibiorstwo w warunkach kryzysu, redakcja naukowa J. Bieliski, R. Płoska, Prace i Materiały Wydziału Zarzdzania Uniwersytetu Gdaskiego, Wydział Zarzdzania Uniwersytetu Gdaskiego, Wydział Zarzdzania Uniwersytetu Gdaskiego, Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdaskiego, Sopot 2009, nr 3/2, ss ;

10 126 Bogdan Nogalski, Agnieszka Szpitter, Zbigniew Kreft Zarzdzanie wiedz w organizacji jako czynnik zmian modeli biznesowych spójno vs. konfliktowo, moe jako swoista smuga cienia powodowa warunki pozwalajce tworzy ciekawe i czsto innowacyjne strategie oraz modele biznesu 11. I wreszcie zewntrzne dopasowanie jako czwarta cecha, zapewnia tworzonemu modelowi biznesowemu poprzez wkomponowanie w niego swoistego mechanizmu elastycznoci spójno do trendów i zachodzcych szeroko rozumianych zmian na rynku. Cechy te uzupełniaj si i wzmacniaj wzajemnie, tworzc twór, którego konstrukcja odrónia dane przedsibiorstwo od innego. Poniewa model biznesu opowiada przekonywujc histori sukcesu, moe by wykorzystany wewntrz przedsibiorstwa w celu wsparcia wartoci, jakie chce ono tworzy 12. Wykorzystywany w ten sposób model biznesu staje si wanym instrumentem podnoszenia efektywnoci działania oraz konkurowania przedsibiorstwa 13. Analiza literatury przedmiotu z zakresu zarzdzania wiedz, tworzenia/funkcjonowania modeli biznesowych, a take obserwacja praktyki i dowiadczenia wynikajce z tej obserwacji, pozwalaj na identyfikacj piciu umiejtnoci 14, za pomoc których kluczowi menederowie mog powodowa istotny, korzystny wpływ zarzdzania zasobami wiedzy na zmiany w modelach biznesu. Umiejtnoci te wynikaj z procesów uczenia si, ze zrozumienia poszczególnych umiejtnoci, a nastpnie ich praktykowania, eksperymentowania i wreszcie zdobycia zaufania do swoich zdolnoci kreacyjnych 15. Do umiejtnoci tych zaliczy mona: Kreowanie skojarze realizuje si poprzez kapitalizacj rónorodnych asocjacji włacicieli przedsibiorstw, menederów i pracowników; połczenie dowiadcze rónych specjalnoci, czy wykorzystywanie umiejtnoci odkrywczych innych ludzi; Zadawanie pyta realizuje si poprzez znajdowanie prawidłowych pyta (odpowiedzi posiadaj charakter wtórny), podwaajcych powszechne prawdy i status quo, kwestionowanie rzeczy niekwestionowanych 16 ; Obserwowanie realizuje si poprzez analizowanie zwyczajnych zjawisk, w szczególno- ci detali w aktywnociach i zachowaniu klientów, dostawców i konkurentów; m.in. w ten sposób powstał model biznesowy firmy Atlas SA; Eksperymentowanie i analizowanie realizuje si poprzez testowanie nowych pomysłów za pomoc prototypów i bada pilotaowych; interaktywne próby i prowokuj nietypowe reakcje w celu zdobycia nowych dowiadcze; mieszkanie i pracowanie w rónych krajach; m.in. w ten sposób powstał model biznesowy firmy Euro Bank; Praca w interdyscyplinarnych zespołach sieciowych realizuje si poprzez rozszerzanie horyzontów posiadanej przez menederów wiedzy, m.in. dyskusje z ludmi o rónych 11 Por. K. Obłój, Znaczenie spójnoci, s Przykład firmy Dell, która precyzyjnie i jasno okrelony model biznesu, wykorzystała jako podstaw komunikacji z pracownikami słuc przede wszystkim ich motywacji. 13 Por. J. Magretta, Tajniki modelu., s Istot owych umiejtnoci mona wyjani za pomoc metafory DNA, w ramach której umiejtno kreowania skojarze jest czym w rodzaju krgosłupa podwójnej spirali struktury DNA; pozostałe umiejtnoci rozwijaj si dookoła owego krgosłupa, wspomagajc rozwój nowych idei. Por. J. Polowczyk, DNA innowatora, Przegld Organizacji 2010 nr 1, s ; za J.H. Dyer, H.B. Gregersen, C.M. Christensen, The Innowator s DNA, Harvard Busines Review, December 2009, s Tame s Model biznesowy Dell Company powstał jako konsekwencja pytania: dlaczego komputer za USD kosztuje pi razy wicej ni suma jego czci?

11 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZDZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 26, pogldach i dowiadczeniach; wykorzystywanie osigni pochodzcych z innych obszarów badawczych. P OZIOM INTEG RACYJN Y Meneder wiedzy integrator Rozwizania strukturalne i organizacyjne wspomagajce procesywiedzy Pomiar i analiza procesu wiedzy P OZIOM S TRUK TU RALN Y P OZIOM ME GAPR OCE S U PROCES WIEDZY POZYSKIWANIE I ROZWIJANIE KODYFIKACJA TRANSFER WYKORZYST ANIE Z zewntrz i wewntrz organizacji W umysłach i instrumentach Formalny i nieformalny W organizacji W produkcie P OZIOM N ARZ DZIOWY Pozyskiwanie wiedzy od klientów, dostawców, partnerów i instytucji oraz innych ródeł Rozwijanie wiedzy zgromadzonej wród pracowników i w zasobach firmy. Benchmarking Współpraca z innymi firmami i instytucjami Praktyki i stae Okrelanie lektur dla pracowników (prenumerat) Szkolenia Przejmowanie wiedzy Wydzielanie zasobów Fuzje wewntrzne Tworzenie sieci Selekcja, Przechowywanie Aktualizacja Udostpnianie Wspólny jzyk Dokumenty Bazy danych Najlepsze praktyki Mapa wiedzy Pami indywidualna i zbiorowa Przesyłanie i absorpcja wiedzy jawnej Przesyłanie i absorpcja wiedzy ukrytej Kanały komunikacyjne Szkolenia wewntrzne Praca zespołowa Listy dyskusyjne Brokerzy wiedzy Targi wiedzy Programy mentorskie Powizanie poszczególny ch elementów Uczenie si poprzez działanie After Action Review (Przegld po działaniu) Wdraanie innowacji procesowych i produktowych Rys. 3. Koncepcja zarzdzania wiedza model A. Kowalczyka i B. Nogalskiego ródło: A. Kowalczyk, B. Nogalski, Zarzdzanie wiedz, Koncepcja, s. 80.

12 128 Bogdan Nogalski, Agnieszka Szpitter, Zbigniew Kreft Zarzdzanie wiedz w organizacji jako czynnik zmian modeli biznesowych W celu wzmocnienia owych umiejtnoci trzeba w przedsibiorstwie rozwija słuca tworzeniu i eksploatowaniu modelu biznesowego kultur testowania hipotez. To jest miejsce najbliszego zwizku wiedzy, zarzdzania wiedza oraz modelu biznesu. Dziki skutecznej koncepcji i narzdziom zarzdzania wiedz przedstawia j rysunek 3 17, naley rozwija nowe hipotezy oparte na zdobytej wiedzy, a potem testowa je szukajc nowych, efektywnych, a przede wszystkim innowacyjnych modeli biznesu. Tworzy to w przedsibiorstwie aktywn skłonno i stał gotowo do naruszania status quo oraz podejmowania ryzyka. Warto te pamita przy transponowaniu idei w skuteczne działanie i otwarte przyznanie si do tego, e uczenie si poprzez błdy jest wartociowe, prowadzi bowiem dziki zdobyciu nowej wiedzy take do tworzenia, nowych, innowacyjnych modeli biznesu. A zatem, gdy połczymy w jedn cało: koncepcj zarzdzania wiedz (wraz z jej instrumentarium) realizowan za pomoc modelu A. Kowalczyka i B. Nogalskiego, umiejtnoci za pomoc, których menederowie mog powodowa istotny, korzystny wpływ zarzdzania zasobami wiedzy na zmiany w modelach biznesu oraz cechy jakimi powinien si cechowa tworzony model biznesu, moemy pokusi si o skonstruowanie syntetycznego modelu odpowiadajcego przewodniej myli przywiecajcej niniejszemu opracowaniu. Obrazuje on poprzez rysunek 4 wzajemne zwizki pomidzy koncepcj i narzdziami zarzdzania wiedz, umiejtnociami menederów i jako skutkiem tego działania modelem biznesu (i ewentualnymi w czasie jego zmianami). Jak obrazuje to rysunek, jest to proces przypominajcy gdy przedsibiorstwo wzrasta i rozwija si spiral rozwoju i doskonalenia oraz poprawy jego potencjału i instrumentów konkurowania oraz pozycji konkurencyjnej. Zatem reasumujc tok naszego wywodu warunkiem sine qua non traktowania procesu zarzdzania wiedz w przedsibiorstwie jako czynnika zmian modeli biznesowych jest jednoczesne w czasie i przestrzeni połczenie umiejtnoci. jakie menederowie poprzez narzdzia proponowane przez A. Kowalczyka i B. Nogalskiego w ich koncepcji zarzdzania wiedz wykorzystuj w procesie zapewnienia tworzonemu modelowi biznesowemu tych cech, które prowadz do tego, e model biznesu przedsibiorstwa jest oryginalny, a czasami innowacyjny (ze wzgldu na kluczowe wybory), prosty (ze wzgldu na połczenie kluczowych wyborów i celu działania), wewntrznie spójny (łczc jego realizacje w perspektywie strategiczno-operacyjnej 18 ) oraz zewntrznie dopasowany, tj. komunikatywny dla pracowników, a przede wszystkim dla klientów. Równoczesne spełnienie owych elementów modelu przedstawianego na rys. 4, tj. umiejtnoci, narzdzia, cechy modelu, pozwala budowa twór umoliwiajcy rozwój przedsibiorstwa. 17 Szerzej patrz w pracy A. Kowalczyk, B. Nogalski, Zarzdzanie wiedz, Koncepcja i narzdzia, Difin, Warszawa Na przykładzie przedsibiorstw tzw. sukcesu, warto podkreli, i kluczem do sukcesu danego modelu biznesowego jest jego rygorystyczna realizacja na poziomie operacyjnym.

13 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZDZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 26, Struktura koncepcji i narzdzia zarzdzania wiedz - model A. Kowalczyka i B. Nogalskiego 2 1 Model biznesu, elementy składowe - kluczowe wybory, - prostota, - wewntrzna spójno, - zewntrzne dopasowanie 3 Umiejtnoci menederów w zakresie: - kreowania skojarze, - zadawania pyta, - obserwowania, - eksperymentowania, - pracy zespołowej Legenda: 1 wiedza o elementach i narzdziach zarzdzania wiedz i ich wykorzystaniu; 2 tworzenie załoe modelu przy pomocy koncepcji i narzdzi zarzdzania wiedz; 3 rozwój przedsibiorstw i umiejtnoci zasobów ludzkich (menederów i pracowników wykonawczych). Linie ilustrujce spiral rozwoju Rysunek 4. Wzajemne zwizki pomidzy koncepcj i narzdziami zarzdzania wiedz, umiejtnociami menederów i modelem biznesu ródło: Opracowanie własne. 5. Zakoczenie W celu praktycznej realizacji przedstawionego nas rys. 4 modelu biznesowego, menederowie i liniowi pracownicy przedsibiorstwa racjonalnie zarzdzajc wiedz tworzy model biznesowy, przekształcaj jego załoenia w strategi i system organizacyjny, na który składaj si: struktura organizacyjna obejmujca pogrupowanie i podział ludzi oraz zada na mniejsze jednostki organizacyjne, procesy organizacyjne wice w spójn cało owe zadania oraz ukształtowana przez kad organizacj kultur, na któr składaj si wspólne wartoci członków organizacji i normy. Z uwagi na zmienno otoczenia co jaki czas zmianie powinna ulega strategia realizacji modelu. Jej zmiana stanowi adekwatn odpowied przedsibiorstwa wobec zachodzcych zmian w uwarunkowaniach jego funkcjonowania. Sam model redefinicji, jak pokazuj dowiadczenia praktyczne (cho znamy takie przypadki) podlega znacznie rzadziej i jest zwizana z procesem wielkich i zasadniczych zmian, wywołanych skutecznym sposobem zarzdzania wiedz.

14 130 Bogdan Nogalski, Agnieszka Szpitter, Zbigniew Kreft Zarzdzanie wiedz w organizacji jako czynnik zmian modeli biznesowych Bibliografia 1. Johnson M.W., Christensen C.M., Kagermann H., Jak fundamentalnie zmieni model biznesowy firmy, Harvard Business Review Polska, 2009, lipiec sierpie Kowalczyk A., Nogalski B., Zarzdzanie wiedz, Koncepcja i narzdzia, Difin, Warszawa Magretta J., Tajniki modelu biznesowego, Harward Business Review Polska, 2003, marzec. 5. Nogalski B., Paradoks strategii jako propozycja operacjonalizacji paradygmatu rozwoju przedsibiorstwa w warunkach niepewnoci i zmian, w Zarzdzanie w warunkach nieprzewidywalnoci zmian, praca zbiorowa pod redakcj J. Rokity, Górnolska Wysza Szkoła Handlowa im. Wojciecha Korfantego, Katowice Nogalski B., Rozwaania o modelach biznesowych przedsibiorstw jako ciekawego poznawczo kierunku bada problematyki zarzdzania strategicznego, w Zarzdzanie strategiczne. Problemy, kierunki bada, praca zbiorowa pod redakcj R. Krupskiego, Prace Naukowe Wałbrzyska Wysza Szkoła Zarzdzania i Przedsibiorczoci, Wałbrzych Nogalski B., Model a strategia biznesu, w Zarzdzanie sieciami współdziałania w procesie budowy innowacyjnej organizacji i regionu, pod redakcj M. Nowickiej Skowron, Wydawnictwo Wydziału Zarzdzania Politechniki lskiej, Czstochowa Nogalski B., Szpitter A., Model biznesu w zmniejszaniu ryzyka w warunkach kryzysu, w Strategie zarzdzania ryzykiem w przedsibiorstwie zarzdzanie ryzykiem w warunkach kryzysu gospodarczego, redakcja naukowa J. Bizon-Górecka, TNOiK w Bydgoszcz, Nogalski B., Modele biznesu jako narzdzia reorientacji strategicznej przedsibiorstw, Master of Businesss Administration nr 2(97) Marzec Kwiecie 2009, s Nogalski B., Szpitter A., Model biznesowy jako strategiczne narzdzie w zarzdzaniu finansami, w Zarzdzanie finansami. Wycena przedsibiorstw i zarzdzanie wartoci, D. Zarzecki redaktor naukowy, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczeciskiego nr 534, Finanse, Rynki finansowe, ubezpieczenia nr 17; Uniwersytet Szczeciski, Szczecin Nogalski B., Szpitter A., Rada nadzorcza a model biznesu przedsibiorstwa, w Nadzór korporacyjny a przedsibiorstwo, Prace i Materiały Wydziału Zarzdzania Uniwersytetu Gdaskiego, Sopot, 2009 nr Nogalski B., Szpitter A., Model biznesu przedsibiorstwa w warunkach kryzysu. Odbudowa jego wartoci, w Przedsibiorstwo w warunkach kryzysu, redakcja naukowa J. Bieliski, R. Płoska, Prace i Materiały Wydziału Zarzdzania Uniwersytetu Gdaskiego, Wydział Zarzdzania Uniwersytetu Gdaskiego, Wydział Zarzdzania Uniwersytetu Gdaskiego, Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdaskiego, Sopot 2009, nr 3/ Nogalski B., Szpitter A., Model biznesu jako instrument zarzdzania współczesnym przedsibiorstwem, w Instrumenty zarzdzania we współczesnym przedsibiorstwie nowe kierunki, redaktor naukowy K. Zimniewicz, Zeszyty Naukowe nr 129 Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Pozna 2009.

15 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZDZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 26, Nogalski B., Szpitter A., Zarzdzanie wiedz wyzwania i realia badawcze, w Ewolucja nauk o zarzdzaniu osignicia i perspektywy pod redakcj S. Lachiewicza i B. Nogalskiego, Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2010, w druku. 15. Nonaka I., Takeuchi H., Kreowanie wiedzy w organizacji, Poltext, Warszawa Obłój K., Niezmienne cechy dobrej strategii kluczowe wybory i prostota, Przegld Organizacji, 2009 nr Obłój K., Znaczenie spójnoci strategii, Przegld Organizacji, 2009 nr Płoszajski P., (red.), Zarzdzanie wiedz w polskich przedsibiorstwach. Problemy teoretyczne i studia przypadków. Raport z bada. Materiały niepublikowane. SGH, Warszawa Polowczyk J., DNA innowatora, Przegld Organizacji 2010 nr Uczelnia oparta na wiedzy. Organizacja procesu dydaktycznego oraz zarzdzanie wiedz w ekonomicznym szkolnictwie wyszym, pod redakcj T. Gołbiowskiego, M. Dbrowskiego i B. Mierzejewskiej Fundacja Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych, Warszawa KNOWLEDGE MANAGEMENT IN AN ORGANIZATION AS A BUSINESS MODEL CHANGE FACTOR Summary Knowledge management in broader term understood as intellectual assets management, is a business entity management concept as seen by the numerous studies and scientific elaborations and is very intensively explored and developed in the United States. In Poland, despite the number of scientific articles or books on the aforementioned subject it is not well represented, especially in the field of hard scientific research and study. This situation creates a great obstacle in the wide introduction of knowledge based economy. In this context it is worth noticing and mentioning that economy past and present has always been based on knowledge and the effective management of that knowledge. Without such approach no development would have been possible. The presented elaboration attempts to logically view the knowledge management process and the business model as well as the potential consequences of the relations influencing through the business model the business entity capability for effective development. Bogdan Nogalski Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy w Bydgoszczy Agnieszka Szpitter Zbigniew Kreft Uniwersytet Gdaski

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19 Spis treści Wstęp...13 CZĘŚĆ I. MODEL FUNKCJONOWANIA MARKETINGU Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie....19 1.1. Koncepcja modelu funkcjonowania marketingu........ 19 1.2.

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci Owiadczam, e: Nr wniosku Imi i nazwisko Kandydata/tki Imi i nazwisko Oceniajcego Imi i nazwisko Kandydata/tki Załcznik nr 5 do Regulaminu rekrutacji do Projektu PIERWSZY BIZNES aktywizacja lokalnej społecznoci

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Analiza procesu jest narzdziem do osignicia wyszej efektywnoci organizacji (midzy innymi). Wymaga ona zbudowania modelu procesu biznesowego bdcego opisem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Gdyby firma wiedziała co wie Zarządzanie wiedzą w nowoczesnej organizacji Beata Mierzejewska Katedra Teorii Zarządzania SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Wyzwania otoczenia

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

w zakresie komercjalizacji własności intelektualnej Industrial networking for IP commercialization

w zakresie komercjalizacji własności intelektualnej Industrial networking for IP commercialization Współpraca praca przemysłowa w zakresie komercjalizacji własności intelektualnej Industrial networking for IP commercialization Luk Palmen Kraków, 5 września 2008 Dlaczego współpraca praca przemysłowa

Bardziej szczegółowo

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie.

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie. Spis treci: I. Wprowadzenie II. Zadania i czynnoci 1) Potencjalne miejsca pracy. 2) Zakres obowizków. III. Wymagania zawodu 1) Wymagania fizyczne i zdrowotne 2) Wymagania psychologiczne IV. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Kompetencje zbiorowe nowy trend w budowaniu przewagi konkurencyjnej. Patrycja Pakuła Kredyt Bank i TUiR Warta Joanna Mikołajczak BPI Polska

Kompetencje zbiorowe nowy trend w budowaniu przewagi konkurencyjnej. Patrycja Pakuła Kredyt Bank i TUiR Warta Joanna Mikołajczak BPI Polska Kompetencje zbiorowe nowy trend w budowaniu przewagi konkurencyjnej Patrycja Pakuła Kredyt Bank i TUiR Warta Joanna Mikołajczak BPI Polska KOMPETENCJA ZBIOROWA Rónorodno dowiadcze i wiedzy uczestników

Bardziej szczegółowo

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Warszawa, maj 2006 Spis treci Wprowadzenie...3 Cz I Zbiorcze wykonanie budetów jednostek samorzdu terytorialnego...7 1. Cz operacyjna...7

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk. Załoenia

Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk. Załoenia Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk Załoenia Firma Autodesk - wiodcy producent oprogramowania wspomagajcego projektowanie proponuje program umoliwiajcy uytkownikom weryfikacj posiadanego oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Analiza ryzyka działalności gospodarczej Business Intelligence Ekonometria Klasyfikacja i analiza danych Metody ilościowe na rynku kapitałowym Metody ilościowe w analizach

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Życie produktu Od narodzin do starzenia się produktu dr Mirosława Malinowska Akademia Ekonomiczna w Katowicach 22 marca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Przedmiot nauk o zarządzaniu Organizacja w otoczeniu rynkowym jako obiekt zarządzania Struktury organizacyjne Zarządzanie procesowe

Przedmiot nauk o zarządzaniu Organizacja w otoczeniu rynkowym jako obiekt zarządzania Struktury organizacyjne Zarządzanie procesowe Przedmowa Rozdział 1 Przedmiot nauk o zarządzaniu 1.1. Geneza nauk o zarządzaniu 1.2. Systematyka nauk o zarządzaniu 1.3. Pojęcie organizacji 1.4. Definicja pojęcia zarządzania i terminów zbliżonych 1.5.

Bardziej szczegółowo

Cash flow projektu zakładajcego posiadanie własnego magazynu oraz posiłkowanie si magazynem obcym w przypadku sezonowych zwyek

Cash flow projektu zakładajcego posiadanie własnego magazynu oraz posiłkowanie si magazynem obcym w przypadku sezonowych zwyek Optymalizacja zaangaowania kapitałowego 4.01.2005 r. w decyzjach typu make or buy. Magazyn czy obcy cz. 2. Cash flow projektu zakładajcego posiadanie własnego magazynu oraz posiłkowanie si magazynem obcym

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Podstaw rozwoju kadego społeczestwa jest jego rozwój gospodarczy, a energia stanowi wan rol w jego realizacji. Z uwagi na cigły

Bardziej szczegółowo

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Zał. do Zarzdzenia Nr 58/05 Starosty Kieleckiego z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie wprowadzenia procedury rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Procedura rekrutacji pracowników do

Bardziej szczegółowo

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Banki komercyjne Spółdzielcze Kasy Oszczdnociowo-Kredytowe Fundusze

Bardziej szczegółowo

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne Zagadnienia na egzamin dyplomowy na Wydziale Zarządzania Społecznej Akademii nauk Studia pierwszego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2012/2013 Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD)

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Plan wykładu Bazy danych Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Diagramy zwizków encji elementy ERD licznoci zwizków podklasy klucze zbiory słabych encji Małgorzata Krtowska Katedra Oprogramowania e-mail:

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Może inny podtytuł? Wszystkie prawa zastrzeżone Racjonalne i świadome podejmowanie decyzji zarządczych, lepsze zarządzanie i wykorzystanie zasobów przedsiębiorstwa, zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy

Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy kierunku ZARZĄDZANIE, I 0 licencjat Wiedza o zarządzaniu 1. Przegląd funkcji kierowniczych. 2. Teorie motywacyjne i przywódcze. 3. Współczesne koncepcje zarządzania.

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA

SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Zagadnienia na egzamin dyplomowy studia drugiego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2014/2015 Treści podstawowe i kierunkowe profil specjalnościowy

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne?

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne? POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I EKONOMII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-techniczna PROGRAMY, PROJEKTY, PROCESY zarządzanie, innowacje, najlepsze praktyki INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław)

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław) STUDIA PODYPLOMOWE Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Celem studiów jest przygotowanie specjalistów z zakresu administrowania kadrami i płacami. Studia mają pogłębić wiedzę z dziedziny

Bardziej szczegółowo

Jak zdobyćpierwszy milion w Internecie i dobrze sięprzy tym bawić? V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia, 14 maja 2010

Jak zdobyćpierwszy milion w Internecie i dobrze sięprzy tym bawić? V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia, 14 maja 2010 Jak zdobyćpierwszy milion w Internecie i dobrze sięprzy tym bawić? V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia, 14 maja 2010 JAK TO SIĘDZIEJE? 2005 potrzeba zakupu analiza możliwości pomysł potrzeba działania

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką Informacja prasowa Białystok, 1 grudnia 2012 List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA a Politechniką Białostocką W dniu 30.11.2012 r. w siedzibie Politechniki Białostockiej doszło do podpisania

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie istota zarządzania wiedzą Wiedza i informacja, ich jakość i aktualność stają się

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD)

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Plan wykładu Bazy danych Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Diagramy zwizków encji elementy ERD licznoci zwizków podklasy klucze zbiory słabych encji Małgorzata Krtowska Katedra Oprogramowania e-mail:

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA - GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA - GIMNAZJUM PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA - GIMNAZJUM I. DOKUMENTY OKRELAJCE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Rozporzdzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 wrzenia 2004 r. w sprawie warunków i sposobu

Bardziej szczegółowo

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie profil firmy www.stratex.pl Nasza tożsamość Misja Zmieniamy pomysł w praktyczne działanie Założyliśmy StratEX Strategy Execution w 2008 roku jako konsultanci

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych. Maciej Bieokiewicz

Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych. Maciej Bieokiewicz 2011 Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych Maciej Bieokiewicz Koncepcja Społecznej Odpowiedzialności Biznesu Społeczna Odpowiedzialnośd Biznesu (z ang. Corporate Social Responsibility,

Bardziej szczegółowo

Internet w biznesie czy biznes w Internecie? O miejscu Internetu w dzisiejszej firmie

Internet w biznesie czy biznes w Internecie? O miejscu Internetu w dzisiejszej firmie Internet w biznesie czy biznes w Internecie? O miejscu Internetu w dzisiejszej firmie Dr Piotr Drygas MiMomento.pl Internet w biznesie czy biznes w Internecie? Czyli o miejscu Internetu w dzisiejszej firmie.

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy W jaki sposób firmy tworzą strategie? Prof. nadzw. dr hab. Justyna Światowiec-Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 19 listopada 2015 r. Dr Tomaszie Projektami

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Modelowa prezentacja inwestorska wraz z pytaniami pomocniczymi ułatwiającymi Pomysłodawcy zestawianie informacji

Załącznik nr 1. Modelowa prezentacja inwestorska wraz z pytaniami pomocniczymi ułatwiającymi Pomysłodawcy zestawianie informacji Załącznik nr 1 Modelowa prezentacja inwestorska wraz z pytaniami pomocniczymi ułatwiającymi Pomysłodawcy zestawianie informacji Część 3 - Narzędzia służące rekrutacji i ocenie Pomysłodawców oraz pomysłów

Bardziej szczegółowo

WYBRANE METODY DOSKONALENIA SYSTEMÓW ZARZDZANIA. L. KRÓLAS 1, P. KRÓLAS 2 Orodek Kwalifikacji Jakoci Wyrobów SIMPTEST ul. Przemysłowa 34A 61-579 Pozna

WYBRANE METODY DOSKONALENIA SYSTEMÓW ZARZDZANIA. L. KRÓLAS 1, P. KRÓLAS 2 Orodek Kwalifikacji Jakoci Wyrobów SIMPTEST ul. Przemysłowa 34A 61-579 Pozna 22/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(1/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYBRANE METODY DOSKONALENIA SYSTEMÓW ZARZDZANIA L. KRÓLAS

Bardziej szczegółowo

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Katarzyna Duda Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia 2012 Dotacje na innowacje Spis treści: Czego oczekuje inwestor i jakich pomysłów szuka Biznesplan jak

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w UZASADNIENIE Projekt rozporzdzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej uczelni publicznych stanowi wykonanie delegacji ustawowej wynikajcej z art. 105 ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

Open innovation. "It is not enough just to be innovative. It is essential to be innovative all the time." Pinelli, Ernst & Young, 2012

Open innovation. It is not enough just to be innovative. It is essential to be innovative all the time. Pinelli, Ernst & Young, 2012 Open innovation. "It is not enough just to be innovative. It is essential to be innovative all the time." Pinelli, Ernst & Young, 2012 Projekt Mazowiecka Sieć Ośrodków Doradczo-Informacyjnych w zakresie

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników

Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników 2010 Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników Paulina Zadura-Lichota Zespół Przedsiębiorczości Warszawa, styczeń 2010 r. Pojęcie inteligentnej organizacji Organizacja inteligentna

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

group Brief Marketingowy

group Brief Marketingowy 2 1. Sytuacja 1.1 Wyzwanie 1.1.1. Na czym polega wyzwanie dla marki/oferty Firmy w Polsce? 1.1.2. Z czego wynika? wg Firmy 1.1.3. Na jakiej podstawie zostało zdefiniowane? badania; doświadczenie; wyniki

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach TYTUŁ PREZENTACJI Podejście systemowe w zarządzaniu logistyką Zarządzanie łańcuchem dostaw w pionowo zintegrowanych

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 45.

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 45. Kamila Potasiak Justyna Frys Wroclaw University of Economics Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 45. Słowa kluczowe: analiza finansowa, planowanie finansowe, prognoza

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie IT/biznes

Dopasowanie IT/biznes Dopasowanie IT/biznes Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes HARVARD BUSINESS REVIEW, 2008-11-01 Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes http://ceo.cxo.pl/artykuly/51237_2/zarzadzanie.it.a.wzrost.wartosci.html

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 142/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 8 marca 2011 r.

UCHWAŁA Nr 142/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 8 marca 2011 r. UCHWAŁA Nr 142/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 8 marca 2011 r. w sprawie nowych specjalności studiów na kierunku zarządzanie Na podstawie

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

E-commerce w exporcie

E-commerce w exporcie E-commerce w exporcie Radosław BARTOCHOWSKI International Trade Technologies Sp. z o.o. Jasionka 954, 36-002 Jasionka Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny www.itt-poland.com 1. Możliwości automatyzacji

Bardziej szczegółowo

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK)

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK) (SOK) Zyskaj trwałą przewagę na konkurencyjnym rynku dzięki doskonałej obsłudze Klienta Oferta procesu wdrożenia SOK Kłopoty, koszty, utrata Klientów Brak standardów obsługi powoduje kłopoty, a potem dodatkowe

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Logistyka Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 3 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Międzyorganizacyjne relacje logistyczne

Bardziej szczegółowo

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii Strategiczna Karta Wyników jako element systemu zarządzania efektywnością przedsiębiorstwa Piotr Białowąs Dyrektor Departamentu Strategii Pełnomocnik Zarządu EnergiaPro Koncern Energetyczny SA Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Społecznie odpowiedzialne zarządzanie w organizacjach publicznych. Teza cele konstrukcja realizacja

Społecznie odpowiedzialne zarządzanie w organizacjach publicznych. Teza cele konstrukcja realizacja Dr Grzegorz Baran, Instytut Spraw Publicznych UJ Społecznie odpowiedzialne zarządzanie w organizacjach publicznych Teza cele konstrukcja realizacja Teza Zakorzenienie modelu działania organizacji publicznej

Bardziej szczegółowo

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17 Spis treści SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15 WPROWADZENIE str. 17 Na drodze do nauki marketingu str. 17 Podróż marketingowa: tworzenie wartości dla klienta i pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

IDENTYFIKACJA ŁA CUCHA WARTO CI BIUR INFORMACJI GOSPODARCZEJ (BIG) W POLSCE

IDENTYFIKACJA ŁA CUCHA WARTO CI BIUR INFORMACJI GOSPODARCZEJ (BIG) W POLSCE IDENTYFIKACJA ŁA CUCHA WARTO CI BIUR INFORMACJI GOSPODARCZEJ (BIG) W POLSCE KAZIMIERZ PERECHUDA Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu ZBIGNIEW TELEC Zakład Organizacji i Zarz dzania Akademia Wychowania Fizycznego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Prezentacja wyników badań Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Uniwersytet Warszawski PERSPEKTYWA PREZESÓW Badanie zrealizowane w okresie marzec-kwiecień 2014. Skierowane do prezesów 500 największych firm

Bardziej szczegółowo

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Recenzja: prof. dr hab. Jan W. Wiktor Redakcja: Leszek Plak Projekt okładki: Aleksandra Olszewska Rysunki na okładce i w rozdziałach Fabian Pietrzyk Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach

Bardziej szczegółowo

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe Autor: Jacek Bielecki Ostatnia zmiana: 14 marca 2011 Wersja: 2011 Spis treci Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe PROGRAM SPRZEDA WERSJA 2011 KOREKTY RABATOWE... 1 Spis treci... 1 Aktywacja funkcjonalnoci...

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

14.2. Opis bazy ródłowej, metody badawcze

14.2. Opis bazy ródłowej, metody badawcze 14.1. Wprowadzenie U ródeł genezy kapitału intelektualnego jest gospodarka oparta na wiedzy. Współczenie warto ekonomiczna powstaje w procesach tworzenia, dystrybucji i konsumpcji wiedzy oraz produktów

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

Redaktor naukowy Danuta Dudkiewicz

Redaktor naukowy Danuta Dudkiewicz Redaktor naukowy Danuta Dudkiewicz Warszawa 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP...................... 7 Rozdział 1. Stanisław Kuśmierski, Danuta Dudkiewicz POJĘCIE, ZASADY I INSTRUMENTY MARKETINGU USŁUG TURYSTYCZNYCH..................

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I

Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia: kierunek należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk społecznych. 2. Profil kształcenia: ogólnoakademicki.

Bardziej szczegółowo

ZAWÓD KIEROWNIK PROJEKTU

ZAWÓD KIEROWNIK PROJEKTU Szybkobiene Pojazdy Gsienicowe (38) nr 3, 2015 Paulina HARAF Renata HARAF Marek Ł. GRABANIA ZAWÓD KIEROWNIK PROJEKTU Streszczenie. W artykule przedstawiono nowy zawód funkcjonujcy obecnie na rynku pracy

Bardziej szczegółowo

Rozwizania Océ dla Geodezji. Jarosław Zub, Jarosław Pasławski Wisła 11-12 wrzenia 2008r

Rozwizania Océ dla Geodezji. Jarosław Zub, Jarosław Pasławski Wisła 11-12 wrzenia 2008r Rozwizania Océ dla Geodezji Jarosław Zub, Jarosław Pasławski Wisła 11-12 wrzenia 2008r Program prezentacji 1. Informacje o firmie Océ 2. Poligrafia dla Geodezji. 3. Najnowsze propozycje Océ w kolorze 2

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk Badania Marketingowe Kalina Grzesiuk definicja Badania marketingowe systematyczny i obiektywny proces gromadzenia, przetwarzania oraz prezentacji informacji na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych.

Bardziej szczegółowo

KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ I DZIAŁÓW HR

KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ I DZIAŁÓW HR PROPOZYCJA UDZIAŁU W PROJEKCIE DORADCZO-SZKOLENIOWYM PROPOZYCJA UDZIAŁU W PROJEKCIE DORADCZO-SZKOLENIOWYM WSPÓŁFINANSOWANYM ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu w e-biznesie. dr Mirosław Moroz

Czynniki sukcesu w e-biznesie. dr Mirosław Moroz Czynniki sukcesu w e-biznesie dr Mirosław Moroz Plan wystąpienia Sukces niejedno ma imię Czynniki sukcesu w e-biznesie ujęcie modelowe Składowe modelu Podsumowanie Sukces niejedno ma imię Tym, co wiąże

Bardziej szczegółowo

Intellectual Capital Statement - Bilans Wartoci Niematerialnych

Intellectual Capital Statement - Bilans Wartoci Niematerialnych [Logo Przedsibiorstwa] Intellectual Capital Statement - Bilans Wartoci Niematerialnych [Okres Sprawozdawczy] DANE KONTAKTOWE FIRMY: [Przedsibiorstwo] AK sp. z o.o. [Adres] ul. Okólnik 11, 00-368 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe w pigułce

Badania marketingowe w pigułce Jolanta Tkaczyk Badania marketingowe w pigułce Dlaczego klienci kupuj nasze produkty lub usługi? To pytanie spdza sen z powiek wikszoci menederom. Kady z nich byłby skłonny zapłaci due pienidze za konkretn

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KIERUNEK. Specjalności:

ZARZĄDZANIE KIERUNEK. Specjalności: KIERUNEK ZARZĄDZANIE Specjalności: - Zarządzanie marketingowe w usługach profesjonalnych, turystyce i mediach, - Zarządzanie przedsiębiorstwem, - Zarządzanie projektami międzynarodowymi, - Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off Numer projektu*: Tytuł planowanego przedsięwzięcia:......... Rynek Jaka jest aktualna sytuacja branży? (w miarę możliwości

Bardziej szczegółowo

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Proces budowania strategii Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Strategia nie jest badaniem obecnej sytuacji, ale ćwiczeniem polegającym na wyobrażaniu

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

=$5='=$1,( STRATEGICZNE 35=('6, %,2567:(0

=$5='=$1,( STRATEGICZNE 35=('6, %,2567:(0 =$5='=$1,( STRATEGICZNE 35=('6, %,2567:(0 Prof. dr hab. Piotr Banaszyk Katedra Teorii Organizacji i =DU]G]DQLD =DáR*HQLDZ\NáDGX ¾ ¾ ¾ Cel: V\VWHPDW\]DFMDLFKDUDNWHU\VW\NDPR*OLZ\FK SRGHMüGR]DU]G]DQLDVWUDWHJLF]QHJR

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie innowacyjnym biznesem Warsztat strategiczny. Listopad 2014

Zarządzanie innowacyjnym biznesem Warsztat strategiczny. Listopad 2014 Zarządzanie innowacyjnym biznesem Warsztat strategiczny Listopad 2014 Najważniejszą rzeczą o jakiej należy pamiętać w odniesieniu do każdego przedsiębiorstwa jest fakt, iż w samym przedsiębiorstwie nie

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA URZDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO NA LATA 2006 2013

STRATEGIA URZDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO NA LATA 2006 2013 STRATEGIA URZDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO NA LATA 2006 2013 Warszawa, maj 2006 Załoenia przyjte przy konstruowaniu Strategii Urzdu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego: horyzont

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008.

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Załcznik Nr 1 do uchwały Nr XIV/129/08 Rady Gminy Michałowo z dnia 11 stycznia 2008r. Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Wprowadzenie Aktywna działalno organizacji

Bardziej szczegółowo

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER EKLASTER O nas Fundacja eklaster powstała z inicjatywy środowisk reprezentujących MŚP oraz samorządowców i naukowców województwa małopolskiego. Duży i wciąż w niewielkim stopniu wykorzystany potencjał

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH.

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH. REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH. I. INFORMACJE PODSTAWOWE Prezydent Miasta Zielona góra ogłasza

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU W TURYSTYCE I REKREACJI

Spis treści CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU W TURYSTYCE I REKREACJI WSTĘP Aleksander Panasiuk... 11 CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY MARKETINGU USŁUG Aleksander Panasiuk. 17 1.1. Istota, zasady i cele marketingu... 17 1.2. Obszary badawcze marketingu

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Profil jednostki, specjalizacja, obszary badawcze Niepubliczna szkoła wyższa o szerokim profilu biznesowym, posiadającą pełne uprawnienia akademickie. Założona w 1993

Bardziej szczegółowo

ROLA I ZADANIA ZHP W WYCHOWANIU DZIECI I MŁODZIEY

ROLA I ZADANIA ZHP W WYCHOWANIU DZIECI I MŁODZIEY ROLA I ZADANIA ZHP W WYCHOWANIU DZIECI I MŁODZIEY ZWIZEK HARCERSTWA POLSKIEGO (ZHP) - działajca od 1918 r. najwiksza organizacja wychowawcza w Polsce, skupiajca dzieci, młodzie i dorosłych. Załoenia ideowe:

Bardziej szczegółowo

Kurs Dydaktyk medialny

Kurs Dydaktyk medialny Kurs Dydaktyk medialny Jednym z najdynamiczniej rozwijajcych si zastosowa techniki informacyjnych jest wspomagane komputerowo nauczanie. Konieczno ustawicznego podnoszenia kwalifikacji zawodowych wymusza

Bardziej szczegółowo

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics M. Dąbrowska K. Grabowska Wroclaw University of Economics Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstw z branży produkującej napoje JEL Classification: A 10 Słowa kluczowe: Zarządzanie

Bardziej szczegółowo