Serock. - serce mazowsza. Tu między innymi kręcono Plebanię (art., str ) Polska dwudziestym piątym członkiem Unii Europejskiej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Serock. - serce mazowsza. Tu między innymi kręcono Plebanię (art., str. 30-31) Polska dwudziestym piątym członkiem Unii Europejskiej"

Transkrypt

1 nr rok VIII ISSN Polska dwudziestym piątym członkiem Unii Europejskiej Serock - serce mazowsza W Serocku jest wiele ciekawych miejsc, które promuje gmina. W mieście nie brakuje urokliwych zakatków. Tu między innymi kręcono Plebanię (art., str ) zdjęcia: Mirosław Noworyta

2

3 od redakcji Szanowni Czytelnicy! W bieżącym numerze Magazynu Wspólnoty Europejskiej Euro 25 chciałabym szczególnie zachęcić do zapoznania się z ciekawymi materiałami naszej stałej pozycji przygotowanej przez portal Globaleconomy. Obok materiałów gospodarczych przybliżających sytuację ekonomiczną u naszych wschodnich sąsiadów, znajdziecie także Państwo artykuły na temat naszych, polskich spraw. Ewa Synowiec, dyrektor Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce pisze w nim o zatorach płatniczych i ich wpływie na gospodarkę. Zachęcam także do przeczytania tekstu o polskiej żywności dla zagranicy autorstwa Marka Menkiszaka. Stałe zielone strony w Euro 25, są źródłem jak zwykle interesujących informacji nt. ochrony środowiska. Na stronach Śląskie jest zielone zapewne będzie ciekawy dla Czytelników artykuł o zagospodarowaniu odpadów. Nie zabraknie w bieżącym numerze materiałów lżejszego kalibru, jak chociażby ten o Ars Cameralis czy urokach Serocka. Ilona Saft Redaktor naczelna Magazynu Wspólnoty Europejskiej Euro 25 3

4 w numerze: Od redakcji W drodze do niskoemisyjnej gospodarki Płać mniej za energię 1521, eurofelieton Regionalia Nuklearny rynek dobry dla Rosji Ciężkie czasy dla ukraińskiej gospodarki Mierzymy się z zatorami płatniczymi Polska żywność dla zagranicy Raport w sprawie światowej energetyki Unijna polityka energetyczna Polska może zostać gospodarzem konferencji klimatycznej Inteligentny rozwój miast, a perspektywa finansowa Z notatnika reportera Na tym czytanie nie męczy Prawo do bycia zapomnianym Pieniądze szczęścia nie dają Serock - serce mazowsza Nasz Picasso Pod znakiem wystaw i teatru Rozmaitości kulturalne Krzyżówka proponujemy pod redakcją Redaktor naczelna Ilona Saft, tel , Z-ca redaktor naczelnej Grażyna Kurowska, tel , Zespół: Krzysztof Łęcki, Robert Fiałkowski, Elżbieta Jezierska, Jolanta Pieczka, Urszula Serafińska, Hanna Smolańska, Ireneusz Maciąg Redakcja: Katowice, Al. Korfantego 18/12 Wydawca: Katowicka Agencja Wydawnicza, Katowice, ul. Poniatowskiego14b/1 tel./fax Layout: Katarzyna Gawrych-Olender Strona internetowa: Druk: Drukarnia Kolumb ul. Budowlana 15, Siemianowice Śl. 4

5 wybrane z numeru: Podczas spotkania mówiono o podstawowym wyzwaniu w przyszłym okresie programowania UE z zakresu energetyki, jakim będzie kształtowanie struktur przestrzennych. Struktur, które zminimalizują zapotrzebowanie na energię i zmniejszą emisję gazów cieplarnianych oraz umożliwią zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Uczestnicy konferencji omawiali też perspektywy rozwoju energetyki do 2020 roku. Badania TNS OBOP pokazały, że aż 32% Polaków nie oszczędza energii. Dlatego najnowsza kampania społeczna Ministerstwa Środowiska, zatytułowana Wyłączamy prąd. Włączamy oszczędzanie, ma zachęcić do jej racjonalnego zużycia, a przez to ochrony środowiska i klimatu. Rosja jest coraz bardziej zainteresowana inwestycjami w sektorze nuklearnym poza granicami kraju. Walczy o kontrakt na budowę elektrowni w Czechach. Zdaniem Marka Menkiszaka, eksperta Ośrodka Studiów Wschodnich, stanie w przetargu dotyczącym polskiej siłowni. Zarówno budowa elektrowni jądrowej za granicą, handel energią elektryczną, jak i wzbogacanie uranu i sprzedaż paliwa jądrowego są dla Moskwy istotnym źródłem dochodów. To także możliwość oddziaływania politycznego na poszczególne kraje. Ars Cameralis nie jest najbardziej znanym festiwalem rodem ze Śląska, nie jest też najbardziej lubianym czy popularnym. Trzeba jednak oddać cesarzowi, co cesarskie - żaden inny festiwal w regionie nie łączy tak dobrze tak wielu gatunków sztuki. Ars Cameralis robi to od ponad 20 lat, przybliżając mieszkańcom Śląska to, co w sztuce najnowszej jest najciekawsze. Najwięcej mówi się zawsze o muzyce, tej w tym roku nie zabrakło (odbyło się bardzo dużo koncertów na wielu scenach Śląska). 5

6 Grażyna Kurowska W drodze do niskoemisyjnej gospodarki Szanse wykorzystania funduszy unijnych w latach dla Województwa Śląskiego Podczas spotkania mówiono o podstawowym wyzwaniu w przyszłym okresie programowania UE z zakresu energetyki, jakim będzie kształtowanie struktur przestrzennych. Struktur, które zminimalizują zapotrzebowanie na energię i zmniejszą emisję gazów cieplarnianych oraz umożliwią zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Uczestnicy konferencji omawiali też perspektywy rozwoju energetyki do 2020 roku. W konferencji udział wzięli Minister Rozwoju Regionalnego Elżbieta Bieńkowska, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Gospodarki Tomasz Tomczykiewicz, Adam Matusiewicz Marszałek Województwa Śląskiego i Dariusz Lubera Prezes Zarządu TAURON Polska Energia SA. Podstawowym wyzwaniem w przyszłym okresie programowania UE z zakresu energetyki będzie kształtowanie struktur przestrzennych minimalizujących zapotrzebowanie na energię i zmniejszających emisję gazów cieplarnianych oraz umożliwiających zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Jednym z trzech głównych priorytetów wskazywanych przez Unię Europejską w Strategii Europa 2020 jest wspieranie gospodarki efek- tywniej korzystającej z zasobów, bardziej przyjaznej środowisku i bardziej konkurencyjnej. Sposobem jego realizacji będzie ograniczenie emisji CO2 o 20%, wzrost udziału energii pochodzącej z OZE do 20% oraz zwiększenie efektywności energetycznej o 20%. Zobowiązania przedstawione w Strategii dotyczą całej Unii Europejskiej, natomiast polskie zobowiązania zostały przedstawione w Krajowym Programie Reform. W warunkach polskich do odnawialnych źródeł energii o największym potencjale ekonomicznym możemy zaliczyć energię wiatru, wykorzystanie biomasy i biogazu, energię geotermalną oraz energię solarną. Do roku 2020 planuje się, że co najmniej 15% energii elektrycznej będzie pochodziło ze źródeł energii odnawialnej, ograniczenie emisji CO2 o 14%. W nowym programie regionalnym planuje się utworzenie odrębnego priorytetu poświęco- 6

7 temat miesiąca nego gospodarce niskoemisyjnej i odnawialnym źródłom energii. W opublikowanych w czerwcu 2012 r. Założeniach do przyszłego RPO WSL finansowanego z EFRR na działania te zaplanowano 15% środków z całego Programu. W obecnym okresie programowania, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata , w ramach Priorytetu V Środowisko wyodrębniono działanie 5.3 (Czyste powietrze i odnawialne źródła energii) mające na celu ograniczenie niskiej emisji oraz wspieranie wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Na działanie przeznaczono 4% wartości całego programu (ok. 61 mln euro). W ramach działania ogłoszono dwa konkursy na łączną kwotę 31 mln euro. Pozostała część alokacji została rozdysponowana w ramach Programów Rozwoju Subregionów. Konkursy cieszyły się bardzo dużym zainteresowaniem, co odzwierciedlała liczba złożonych wniosków oraz kwota wnioskowanego dofinansowania znacznie dostępną alokację. Spotkanie traktuję jako kolejny etap konkretnych rozmów na temat przyszłej perspektywy finansowej. To spotkanie, które ma pokazać, jak sektor energetyczny i samorządy mogą skorzystać na kolejnym budżecie, który jest trudny przede wszystkim dlatego, że sami postawiliśmy przed sobą konkretne, trudne zadania - powiedziała minister Elżbieta Bieńkowska. Konferencja jest zapowiedzią wspólnych działań samorządu i biznesu w zakresie wykorzystania środków unijnych w nowym okresie programowania dodał marszałek Adam Matusiewicz. Przedstawiciele samorządów rozmawiali o skutecznych instrumentach finansowych dla obniżenia niskiej emisji, dotychczasowych doświadczeniach i perspektywach po roku Jak podkreślali prelegenci, jednym z trzech głównych priorytetów wskazywanych przez Unię Europejską w Strategii Europa 2020 jest wspieranie gospodarki efektywniej korzystającej z zasobów, bardziej przyjaznej środowisku i bardziej konkurencyjnej. Zmieni się preferowany przez Komisję Europejską model projektów. Minister Elżbieta Bieńkowska wyjaśniła, że promowane będą zwrotne instrumenty pomocowe oraz zasada partnerstwa publiczno- -prywatnego. Musimy nauczyć się, w jaki sposób takie zintegrowane projekty robić. W nowym budżecie nie ma bezpośredniego finansowania spółek energetycznych. Aby skorzystać z tych środków, musimy wymyślić coś, co jest pomiędzy środowiskiem, niskoemisyjnością, efektywnością energetyczną, nauką i samorządami - podsumowała Bieńkowska. Grażyna Kurowska Szlak Piastowski a środki unijne Urzędy marszałkowskie województw kujawsko-pomorskiego i wielkopolskiego oraz gnieźnieńskie Starostwo Powiatowe zorganizowały w Gnieźnie otwartą konferencję poświęconą możliwościom wykorzystania potencjału turystycznego Szlaku Piastowskiego w kontekście środków pomocowych Unii Europejskiej w perspektywie W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele samorządów lokalnych i administratorzy związanych ze szlakiem obiektów z kujawsko-pomorskiego. Spotkanie, które odbyło się w listopadzie w Kolegium Europejskim w Gnieźnie, rozpoczęło się od przedstawienia wyników prac Rady Programowo-Naukowej ds. Szlaku Piastowskiego, która zajmuje się wypracowywaniem formuły dotyczącej tej jednej z najbardziej rozpoznawalnych polskich marek turystycznych. Należy podkreślić, że formuła ta jest wciąż jeszcze otwarta. Pomysłodawcy zakładają, że ostateczny kształt szlaku zostanie ustalony w wyniku partnerskich kontaktów i negocjacji między zainteresowanymi samorządami lokalnymi województwa kujawsko- -pomorskiego i województwa wielkopolskiego oraz radą. Ważnym tematem przeprowadzonej podczas spotkania dyskusji, są też kwestie związane z wykorzystaniem środków z Unii Europejskiej na lata na rzecz poszerzenia i uatrakcyjnienia oferty szlaku. Konferencja w Gnieźnie to kolejne spotkanie konsultacyjne w sprawie Szlaku Piastowskiego. Poprzednie, w którym uczestniczyli przedstawiciele zainteresowanych samorządów lokalnych i zarządcy znajdujących się na szlaku obiektów z województwa kujawsko-pomorskiego, odbyło się 18 października w Biskupinie. Jego celem było zainicjowanie przygotowania założeń spójnych, satysfakcjonujących wszystkie zainteresowane podmioty propozycji dotyczących szlaku. /bp UM/ 7

8 Grażyna Kurowska kaset złotych. Szczególnie w dzisiejszych czasach taka suma może robić wrażenie. Warto także zaznaczyć, że to co dobre dla naszych kieszeni, jest też dobre dla środowiska i naszego zdrowia. Zużywając mniej energii, potrzebujemy mniej paliw, które musimy spalić w celu jej wytworzenia, emitując przy tym mniej szkodliwych substancji i gazów cieplarnianych. twierdzi Marcin Korolec, minister środowiska. Energię możemy oszczędzać w domu na wiele sposobów. Przykład? Wymiana standardowego oświetlenia o mocy 100W na jedną świetlówkę energooszczędną o mocy 20W daje roczne oszczędności w wysokości ok. 40 zł. Ale to nie wszystko. W ten sposób zmniejszymy w ciągu roku emisję CO2 o 88 kilogramów. Aby zneutralizować taką ilość dwutlenku węgla, potrzeba aż 17 drzew. Idąc dalej, zakładając, że mamy w domu 10 urządzeń z funkcją stand by, wyłączając je ze stanu czuwania, mowww.photoxpress.com Płać mniej za energię Ministerstwo Środowiska prowadzi kampanię z udziałem profesorów Jerzego Bralczyka i Zbigniewa Lwa-Starowicza Badania TNS OBOP pokazały, że aż 32% Polaków nie oszczędza energii. Dlatego najnowsza kampania społeczna Ministerstwa Środowiska, zatytułowana Wyłączamy prąd. Włączamy oszczędzanie, ma zachęcić do jej racjonalnego zużycia, a przez to ochrony środowiska i klimatu. Ilość energii wykorzystywanej przez gospodarstwa do- mowe, przez emisję szkodliwych substancji powstających przy jej wytwarzaniu, wpływa na stan środowiska naturalnego i przyczynia się również do postępujących zmian klimatu. - Oszczędzanie, do którego zachęcamy, to właśnie pozbywanie się drobnych, zupełnie niepotrzebnych wydatków, które łącznie stworzą duży efekt. W ten sposób, w skali roku możemy zaoszczędzić nawet kil- 8

9 temat miesiąca żemy zaoszczędzić w ciągu roku nawet 300 zł. Biorąc pod uwagę ilość sprzętów elektrycznych w naszych mieszkaniach, już na podstawie tych dwóch przykładów widać, jak wiele możemy zyskać, nie wkładając w to żadnego wysiłku. A do tego dochodzi jeszcze oszczędzanie energii cieplnej czyli np. przykręcanie termostatów na kaloryferach czy gotowanie pod przykryciem. W ramach kampanii Ministerstwa Środowiska w największych ogólnopolskich stacjach telewizyjnych emitowane są humorystyczne spoty, zachęcające do oszczędzania energii. Swoim autorytetem wsparli je profesorowie Jerzy Bralczyk oraz Zbigniew Lew-Starowicz. Pomysł spotów telewizyjnych odnosi się do kontekstu sporów językowych oraz relacji między ludźmi. Stąd udział panów profesorów, którzy komentują zachowania występujących par. - W tej kampanii wziąłem udział wcale nie z merkantylnego powodu powiedział prof. Jerzy Bralczyk a z postawy obywatelskiej. Na co dzień widzę ile marnuje się energii elektrycznej, bo nie jeżdżę samochodem, a głównie chodzę i przemieszczam się komunikacją publiczną. A to latarnie palą się w biały dzień, a to światło świeci się w wielu pomieszczeniach użyteczności publicznej mimo, że nikogo nie ma w środku. Dużo czytam i piszę i bardzo sobie cenię światło dzienne. Lampę włączam w ostateczności i zawsze gaszę za sobą światło. Dodam jeszcze, że selekcjonuję śmieci i nigdy nie zanieczyszczam środowiska. Tak mnie wychowano. Chciałbym, żeby wszyscy tak robili. Poza tym bardzo się lubię z doktorem Starowiczem i była to dla mnie przyjemność wystąpić z nim w tych spotach. Popularność, która zdobyłem też nie jest do przecenienia. Wkrótce powstanie strona internetowa, na której będzie można m.in. znaleźć porady inspirujące do oszczędzania energii. Uruchomione zostaną również fan pages na portalach Facebook oraz Pinterest. Akcja jest finansowana ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Grażyna Kurowska Solary pozwalają zaoszczędzić Tanie i ekologiczne solarne systemy ogrzewania wody działają w prawie 700 domach prywatnych i budynkach użyteczności publicznej w gminie Łubianka (powiat toruński). Uroczyste podsumowanie projektu zrealizowanego dzięki wsparciu Urzędu Marszałkowskiego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego odbyło się w czasie Festynu Słonecznego w Łubiance. - Przyjazne środowisku, niedrogie w eksploatacji instalacje wykorzystujące energię solarną pozwalają znacznie ograniczyć wydatki związane z podgrzewaniem wody. Wspieramy samorządy lokalne i mieszkańców regionu w zakupie tych urządzeń wykorzystując przy tym środki finansowe z Unii Europejskiej mówi marszałek Piotr Całbecki. W Łubiance 695 zestawów kolektorów słonecznych pojawiło się na domach prywatnych, a także 15 budynkach użyteczności publicznej między innymi Urzędzie Gminy, Gminnym Centrum Kultury, szkołach w Łubiance, Pigży, Brąchnowie i Warszewicach, orlikach i świetlicach wiejskich. Wartość projektu to ponad 8,3 miliona złotych, a dofinansowanie ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego wyniosło 6,2 miliona złotych. W trakcie realizacji podobnych przedsięwzięć są też gminy Łysomice i Chełmża. Instalacja solarnych kolektorów cieplnych zakończyła się już w szpitalu powiatowym w Świeciu, oraz w budynku Urzędu Marszałkowskiego w Toruniu. /bp UM/ 9

10 Krzysztof Łęcki Wstępowaliśmy do Unii Europejskiej jako 25 kraj Wspólnoty 1521, 1571 Na jednej z moich bibliotecznych półek ułożyłem książki, których tytuł to goła data, a zwykle nawet nie to, bo tylko - rok. Niekiedy dopowiada coś podtytuł, ale nie zawsze autor nań się decyduje. Uważa wtedy widać, że podanie roku/daty jest tak znamienne, że w zupełności wystarcza. Wbrew pozorom nie jest takich datowanych w tytule książek mało. Ot, choćby książka Georgesa Duby ego Rok Tysięczny, Rogera Crowleya Upadek Konstantynopola, Jacquesa Attaliego 1492, czy prowokacyjna praca Noama Chomsky ego Rok 501. Podbój trwa. W tym ostatnim przypadku lata liczą się od podboju Ameryki przez Europejczyków, tj. od roku Ale tak się złożyło, że rok, a w zasadzie przedział czasowy, który posłużył mi za tytuł niniejszego felietonu, nie jest wybity w tytułach książek, na które się powołuję. Zacznijmy od roku 1521 roku, w którym Hiszpanie podbijają Imperium Azteków (co niezwykle interesująco przedstawił Buddy Levy w pracy Konkwistador. Hernán Cortés, Montezuma i ostatnie dni Azteków, Rebis Poznań 2010) i jednocześnie jest to rok, w którym zaczyna się seria trwających kilkadziesiąt lat walk o panowanie nad Morzem Śródziemnym pomiędzy chrześcijańską Europą a muzułmanami. Opisał je Roger Crowley w książce Imperia morskie. Batalia o panowanie na Morzu Śródziemnym , Rebis Poznań Dziwny to rok. Właśnie w roku 1521 Hernán Cortés, zdobywa stolicę Azteków Tenochtitlan, Europa zaczyna na serio podbijać Nowy Świat. Ale dokładnie w tym samym roku sułtan Sulejman kieruje do Wielkiego Mistrza Zakonu Rycerskiego Szpitalników Świętego Jana Jerozolimskiego, zwanych joannitami, niedbale skrywaną groźbę przejęcia wyspy Rodos, gdzie rycerze zakonni mają swoją główną siedzibę. Dodajmy od razu nie chodziło tylko o Rodos. Sułtan Sulejman podpisywał się obok wielu innych, jakże licznych, tytułów jako Najwyższy Władca Europy, a zdobycie Rzymu leżało jak najbardziej w jego planach. I nie były to bynajmniej sułtańskie mrzonki. Zresztą Rzym, ba, nawet Anglicy na swej odległej wyspie nie byli bardzo pewni swego. Tak, na początku XVI wieku zagrożenie muzułmańskie było jak najbardziej realne, nie tylko dlatego, że było możliwe także dlatego, że realnie się dokonywało. Dzisiaj brzmi to tak egzotycznie, że aż nieprawdopodobnie Turcy w XX wieku trafiali wszak do Europy jako biedni gastarbeiterzy. Uściślijmy więc: w XVI wieku tureckie imperium Osmanów zagrażało chrześcijańskiej Europie w stopniu dzisiaj trudno wyobrażalnym. W kolejnych kampaniach wojennych Turcy wypierali chrześcijan z Rodos (1522), Malta prawdziwa brama do zachodniej części Morza Śródziemnego ocalała cudem, naprawdę cudem (1565), ale padł Cypr (1571). I wtedy właśnie doszło do decydującego starcia pomiędzy siłami chrześcijaństwa i islamu w bitwie pod Lepanto (1571). Uczestnik tej bitwy Cervantes, znany jako autor Don Kichota, pisał o niej największe wydarzenie, jakie widziała przeszłość, teraźniejszość i zobaczy przyszłość. Bitwa ta praktycznie kończyła wojnę o Morze Śródziemne, wojnę, której, jak trafnie zauważa Crowley, chrześcijanie nie mieli szansy wygrać ale z pewnością mogli ją przegrać. Crowley, którego książka o tamtych wydarzeniach uznana została za historyczną książkę roku 2009 ( Sunday Times ) powiada też nie bez racji, że nikt nie zapracował na wielkie zwycięstwo pod Lepanto bardziej niż papież Pius V. To właśnie poparta wiarą nieugięta wola papieża zatrzymała ekspansję muzułmańską na Europę. Warto poświęcić tej postaci kilka zdań. I jednocześnie naszkicować kontury sceny, na której przyszło Piusowi V występować. Oto jego poprzednik - Pius IV, był oceniany jako człowiek opanowany i tolerancyjny, należący do ludzi obytych w świecie, ceniono niezwykle jego zmysł polityczny i nienaganne maniery. Ten papież renesansu próbował ile sił stawić czoła islamskiej nawale, lecz mimo przypisywanego mu - i tak bardzo zachwalanego przez współczesnych - zmysłu politycznego, nie był w stanie tego uczynić. Natomiast papież Pius V tu znowu przywołam Crowleya wszystko co miał zawdzięczał Kościołowi, któremu służył z niepokojącą żarliwością. Nie cieszył się bynajmniej popularnością. Nie szczędzono mu najbardziej zjadliwych złośliwości. W dokumentach z epoki czytamy chociażby: Byłoby dla nas lepiej, gdyby obecny Ojciec Święty nas opuścił, niezależnie od tego, jak wielka, niezwykła, niezrównana i wyjątkowa jest jego świętobliwość. A przecież to właśnie za jego pontyfikatu udało się nadać realny kształt Lidze Świętej, sojuszowi państw katolickich skierowanemu przeciw wojowniczemu islamowi. Nikt ze współczesnych nie zachwycał się politycznym zmysłem Piusa V, a przecież to dzięki nie czemu innemu, tylko właśnie skutecznej dyplomacji (powtarzam raz jeszcze, skutecznej dyplomacji, skuteczność dyplomacji, to bowiem jedyne sensowne kryterium jej oceny) Pius V zdołał ostatecznie połączyć wysiłki zachłannych Wenecjan i oportunistycznych Hiszpanów. W październiku 1571 roku koalicja ta zadała Turkom decydujący cios we wspomnianej już wielkiej bitwie morskiej pod Lepanto. W bitwie i wielkiej, i niezwykle krwawej. Liczbą ofiar przewyższyła ją dopiero bitwa pod Loos w roku Europa ocalała. Krzysztof Łęcki, socjolog, felietonista, komentator, konserwatysta, autor m.in. Perspektyw socjologii kultury artystycznej (z Aleksandrem Lipskim), Dogmatów i herezji (z Witoldem Izdebskim), Komunikacji interpersonalnej (z Andrzejem Szóstakiem), rozprawy Św. Gombrowicz, zbioru felietonów Widma wolności. Pracuje na Wydziale Nauk Społecznych w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Autor ponad stu publikacji głównie w pracach zbiorowych i czasopismach specjalistycznych. 10

11 regionalia informacje DUŻE PIENIĄDZE Z UNII Oświęcimska firma Synthos S.A., jedna z największych firm w Małopolsce i potentat w branży produktów kauczukowych i syntetycznych, jedna z 20 firm zaliczanych do WIG20 na warszawskiej giełdzie, uzyskała dofinansowanie unijne na budowę nowoczesnego centrum badawczo-rozwojowego. Dzięki wsparciu z Unii Europejskiej uzyskanemu dzięki zaangażowaniu Ministerstwa Gospodarki, Ministerstwa Rozwoju Regionalnego oraz Województwa Małopolskiego firma może myśleć o poważnych inwestycjach, które zapewnią Małopolsce Zachodniej ponad 200 nowych miejsc pracy. W uroczystym przekazaniu umowy firmie Synthos S.A. do Krakowa przyjechała minister rozwoju regionalnego Elżbieta Bieńkowska, wiceminister gospodarki Ilona Antoniszyn-Klik oraz prezydent Oświęcimia Janusz Chwierut. Wydarzenie odbyło się w gabinecie marszałka Małopolski Marka Sowy. Firma Synthos ma imponujące plany inwestycyjne, które są ściśle związane z Małopolską Zachodnią. Koszt wszystkich inwestycji przekracza 1 mld zł. Pierwszą z zaplanowanych inwestycji jest budowa Centrum Badawczo-Rozwojowego, które po zakończeniu budowy we wrześniu przyszłego roku będzie dysponować najnowocześniejszym sprzętem, które posłuży do pracy nad innowacyjnymi produktami branży chemicznej, przede wszystkim nad nowymi technologiami wytwarzania kauczuków syntetycznych. Ministerstwo Gospodarki zawarło z firmą Synthos S.A. umowę o dofinansowanie inwestycji. W gabinecie marszałka Marka Sowy uroczyście przekazano umowę gwarantującą ponad 43 mln zł dofinansowania ze środków Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (PO IG) w ramach poddziałania Wsparcie inwestycji w sektorze usług nowoczesnych. Dzięki inwestycji powstanie 21 nowych miejsc pracy związanych bezpośrednio z rozwojem działalności badawczo-rozwojowej w Synthos. Rozpoczęcie nowych kierunków badawczych, badawczo-rozwojowych będzie wymagało też zaangażowania ekspertów z wielu dziedzin naukowych, dlatego w ramach tego projektu planuje się nawiązanie trwałej współpracy z zewnętrznymi jednostkami badawczo-rozwojowymi, a także klastrami i podmiotami z sektora małych i średnich przedsiębiorstw działających w Małopolsce. Rozwiązania wypracowane przez pracowników centrum będą wykorzystywane m. in. w przemyśle motoryzacyjnym, elektronicznym i farmaceutycznym. Koszt budowy Centrum to 106 mln zł, z czego koszty kwaalifikowane to 86 mln zł a wartość dofinansowania (50 proc.) to 43 mln zł. Zadowolenia z przekazywanej dotacji nie kryła minister rozwoju regionalnego Elżbieta Bieńkowska. - Takie inwestycje to kierunek, w którym pragniemy podążać. To flagowy przykład projektu, jakie chcielibyśmy finansować w przyszłej perspektywie finansowej - mówiła minister, która podkreślała, że choć umowa jest zawarta między oświęcimską firmą a ministerstwem gospodarki, to jednak ona, jako minister odpowiedzialna za dystrybucję środków unijnych oraz marszałek Sowa, który odpowiada za wsparcie unijne w regionie, czują się rodzicami chrzestnymi tego projektu. - Ta inwestycja daje nadzieję nie tylko na stabilizację, ale przede wszystkim na rozwój technologii na najwyższym poziomie i umocnienie Małopolski w europejskiej czołówce - powiedział prezydent Oświęcimia Janusz Chwierut, który przyznał, że w toku kariery zawodowej przez siedem lat pracował w firmie Synthos. W podobnym tonie wypowiadała się wiceminister gospodarki Ilona Antoniszyn-Klik, która podkreśliła, że cieszą ją wszystkie dotacje przyznawane na innowacyjne projekty. W ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (PO IG) do końca trwania programu w samej Małopolsce powstanie prawie tysiąc nowych miejsc pracy, a w całym kraju 17 tysięcy. - Wiążemy z tymi założeniami duże nadzieje - mówiła wiceminister. - Budowa Centrum to odpowiedź na oczekiwania rynku i przykład tego, że Polska nadąża za nowoczesną Europą, a nawet czasami ją wyprzedza - mówił wiceprzewodniczący rady nadzorczej Synthos S.A. Krzysztof Kwapisz, który wraz z dwoma członkami zarządu oświęcimskiej spółki Zbigniewem Lange oraz Tomaszem Piecem odbierał umowę. Kwapisz podkreślił, że ta inwestycja otwiera drzwi dla kolejnych, zaplanowanych przez Synthos. - Poza nowymi miejscami pracy, nawiązaniem współpracy ze środowiskami naukowymi nowe centrum stworzy doskonałą bazę do kolejnej inwestycji - budowy nowej instalacji do produkcji kauczuków styrenowo butadienowych - zaznaczył Krzysztof Kwapisz. Według planów budowa instalacji powinna rozpocząć się na wiosnę 2013 roku, a jej uruchomienie firma przewiduje w połowie 2015 r. Instalacja zostanie wybudowana w oparciu o technologie pozyskaną w ramach podpisanej umowy licencyjnej z firmą Goodyear i będzie również współfinansowana ze środków Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka - Działanie 4.5. Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki. Koszt kwalifikowany całego przedsięwzięcia wynosi ponad 480 mln zł, z czego 30 % (147 mln zł) stanowi dotacja. Szacowany koszt projektu to 500 mln zł, a realizacja inwestycji ma przyczynić się do powstania ok. 160 nowych miejsc pracy. Synthos S.A również przy wsparciu unijnych pieniędzy zamierza włączyć się w plany budowy Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów w Oświęcimiu. Jego budowa ma się rozpocząć w przyszłym roku. Według szacunków całkowity koszt ma wynosić 400 mln zł, a zakład ma być zdolny do przekształcania ponad 150 tys. ton odpadów rocznie. Projekt na razie ubiega się o dofinansowanie ze środków europejskich. UDANE DNI PARTNERSTWA Województwo lubelskie było współorganizatorem pierwszych Dni Partnerstwa Wschodniego, które w dniach listopada odbyły się w Brukseli. Wydarzenie zorganizowane zostało dzięki współpracy brukselskiego Domu Polski Wschodniej z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP oraz Instytutem Adama Mickiewicza. Celem Dni było zainicjowanie szerokiej dyskusji na temat kulturowego wymiaru partnerstwa wschodniego. Kultura, która mówi powszechnie zrozumiałym językiem, jest idealnym czynnikiem do przyspieszenia procesów politycznych, gospodarczych i społecznych w krajach Europy Wschodniej i Kaukazu Południowego, ułatwia także budowanie prawdziwie partnerskich relacji. Pierwszy dzień rozpoczął się od okrągłego stołu na temat Białoruś i Europa: kultura bez granic, w którym udział wzięli najwybitniejsi białoruscy artyści, którzy, niestety, nie są zbyt dobrze znani w Europie. Okrągły stół zorganizowany w DPW w Brukseli dał twórcom takim jak Artur Klinau, Dzmitry Vaitsiushkevich, Antsipenka Aliaksandr, Valiantsin Akudovich, Volha Dashuk czy Victor Asliuk szansę na zaprezentowanie swoich prac i opowiedzenie o aktualnym stanie białoruskiej kultury. Kolejnym punktem programu była zorganizowana przez DPW konferencja Partnerstwo Wschodnie jako projekt kulturowy. Dyskusja poświęcona była rekomendacjom z pierwszego Kongresu Kultury Partnerstwa Wschodniego, zorganizowanego przed rokiem w Lublinie, o których mówiła wiceprezydent tego miasta Katarzyna Mieczkowska- -Czerniak. Dzień zakończył koncert zespołu Enej, zwycięzcy polskiej edycji programu Must be the Music. Dzień drugi rozpoczął się od konferencji Orkiestry przyszłości - Społeczeństwa przyszłości: W jaki sposób młodzieżowe Orkiestry XXI wieku mogą sprzyjać przeprowadzeniu pozytywnych zmian kulturowych i społecznych, którą otworzył prof. Jerzy Buzek, były przewodniczący Parlamentu Europejskiego. Za przykład posłużyła I, CULTURE Orchestra, projekt stworzony w 2011 roku przez Instytut Adama Mickiewicza jako część programu kulturalnego polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Ostatnim akcentem Dni Partnerstwa Wschodniego w Brukseli był koncert kameralny w wykonaniu uczestników tego projektu, utalentowanych młodych muzyków z Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Polski i Ukrainy. 11

12 Marek Menkiszak Nuklearny rynek dobry dla Rosji Marek Menkiszak z Zespołu Rosyjskiego Ośrodka Studiów Wschodnich Rosja jest coraz bardziej zainteresowana inwestycjami w sektorze nuklearnym poza granicami kraju. Walczy o kontrakt na budowę elektrowni w Czechach. Zdaniem Marka Menkiszaka, eksperta Ośrodka Studiów Wschodnich, stanie w przetargu dotyczącym polskiej siłowni. Zarówno budowa elektrowni jądrowej za granicą, handel energią elektryczną, jak i wzbogacanie uranu i sprzedaż paliwa jądrowego są dla Moskwy istotnym źródłem dochodów. To także możliwość oddziaływania politycznego na poszczególne kraje. Obecność ekonomiczna w tak wrażliwym sektorze, jak energetyka, w tym nuklearna, przekłada się na możliwość oddziaływania politycznego, na zacieśnianie relacji i na polepszanie pozycji politycznej Rosji zagranicą. Te cele nie są nawet ukrywane w dokumentach Rosatomu mówi Agencji Informacyjnej Newseria Marek Menkiszak z Ośrodka Studiów Wschodnich. Te wszystkie czynniki sprawiają, że Moskwa najprawdopodobniej weźmie udział w polskim przetargu na wybudowanie elektrowni. Widać z jaką dużą zaciekłością walczy teraz o wygranie przetargu w Republice Czeskiej. Podobnego zaangażowania można się spodziewać w Polsce. Nuklearny rynek Europy Środkowej jest dla Rosji bardzo atrakcyjny. Ma tutaj pozycję wyrobioną jeszcze z czasów Związku Radzieckiego. Zresztą działające w regionie elektrownie atomowe są proradzieckie i to Rosja dostarcza do nich paliwo nuklearne, a to daje jej przewagę konkurencyjną, którą chce wykorzystać zaznacza Marek Menkiszak. Budowanie elektrowni jest więc okazją, żeby Moskwa zwiększyła swoją obecność zagraniczną i zarobiła na tych inwestycjach. Zdaniem eksperta ds. stosunków międzynarodowych może coraz skuteczniej konkurować na rynkach międzynarodowych. Jest jedną z potęg jeśli chodzi o technologię nuklearną przypomina ekspert. Ma bardzo rozwinięty sektor cywilny energetyki jądrowej, jak też na użytek wojskowy. Rosja ma jeszcze jeden atut: jest jednym z głównych, światowych dostawców paliwa nuklearnego. Należy do kilku zaledwie państw na świecie mających zdolność samodzielnego wzbogacania uranu. To paliwo stosują zarówno te kraje, które korzystały z radzieckiej technologii, jak również zachodnie, które nabywają gotowe pręty paliwowe dla swoich elektrowni atomowych w Rosji. I to jest bardzo dochodowy biznes informuje Marek Menkiszak. Aby utrzymać swoją pozycję, Rosja musi jednak pracować nad polepszaniem swojej technologii i zwiększeniem jej wydajności. Dlatego współpracuje z zachodnimi firmami niemieckimi, francuskimi, japońskimi żeby dostarczać komponentów do swoich produktów, używanych w elektrowniach jądrowych. Zdaniem Marka Menkiszaka pod względem bezpieczeństwa rosyjskie produkty: elementy paliwowe czy też całe, gotowe elektrownie jądrowe, nie różnią się od tych produkowanych przez inne państwa. To jest kwestia decyzji dotyczących wyboru technologii, ale także decyzji politycznej. Bo to za sobą pociąga również cały szereg powiązań natury ekonomicznej pomiędzy krajami, które realizują tę inwestycje ocenia Marek Menkiszak. 12

13 Arkadiusz Sarna Ciężkie czasy dla ukraińskiej gospodarki Arkadiusz Sarna, analityk z Ośrodka Studiów Wschodnich Rządząca na Ukrainie Partia Regionów umocniła swoją pozycję w ostatnich wyborach do Rady Najwyższej, uzyskując około 30 proc. głosów wynika z wstępnych wyników. Analityk Ośrodka Studiów Wschodnich zauważa, że rząd w Kijowie będzie musiał stawić czoła kłopotom finansowym, które już wkrótce mogą uderzyć w miliony Ukraińców. Po dobrych gospodarczo dwóch latach kadencji prezydenckiej Wiktora Janukowycza, kiedy Ukraina notowała ok. 5-proc. wzrost gospodarczy, w tym roku zaczęły się problemy. Związane są one z koniunkturą na rynkach międzynarodowych, od których Ukraina w dużym stopniu zależy, ale i z zaprzestaniem reform ocenia Arkadiusz Sarna. Zdaniem analityka Ośrodka Studiów Wschodnich nadchodzą ciężkie czasy dla ukraińskiej gospodarki. Jest to związane m.in. z kryzysem finansowym na rynkach międzynarodowych, ale również z wysokimi stawkami za rosyjski gaz. Jesienią tego roku w ukraińskiej polityce gospodarczej mamy do czynienia z szeregiem negatywnych zjawisk twierdzi w rozmowie z Agencją Informacyjną Newseria Arkadiusz Sarna. Po pierwsze, to jest prawdopodobnie spadek gospodarczy w III i IV kwartale, a na pewno już odnotowany spadek produkcji przemysłowej w ostatnich miesiącach letnich i we wrześniu, przy czym we wrześniu większy niż w sierpniu. Prognozowany na ten rok poziom wzrostu gospodarczego już został zrewidowany. Pierwotnie miało to być około 4 proc. PKB, dziś szacunki mówią o niewiele ponad 0,1 proc. Ukraina cierpi również z powodu załamania się eksportu metalurgii, który był kołem napędowym gospodarki wschodnich regionów kraju. Z danych wynika, że produkcja przemysłowa osiąga najgorsze wyniki od trzech lat. Ukraińska gospodarka odczuwa oczywiście spadki, pogorszenie się koniunktury na rynkach zagranicznych, ale również jest w pewnym sensie ciągnięta w dół przez brak reform, które na początku prezydentury Janukowycza ruszyły z impetem uważa analityk OSW. Tam 60 proc. PKB wytwarzane jest przez sektor zorientowany na eksport, w Polsce jest około 40 proc. Jego zdaniem na niekorzyść ukraińskiej gospodarki działają również populistyczne i demagogiczne wypowiedzi tamtejszych polityków. Przed niedzielnymi wyborami byli oni w stanie obiecać wszystko, oby tylko uzyskać najlepszy wynik. Były zapowiedzi tego typu, jak niedawna zapowiedź ministra rolnictwa o wprowadzeniu, kolejnego już w ostatnich latach, zakazu eksportu zbóż z Ukrainy w listopadzie tego roku podaje Arkadiusz Sarna. Ta zapowiedź, plus inne działania, to są przejawy defensywnej polityki gospodarczej, nie rynkowej, nie liberalnej. Te przejawy wynikają ze świadomości ukraińskich władz trudności, przed jakimi stoi Ukraina i gospodarka kraju. Ekspert zauważa, że ostatnie dwa lata były na Ukrainie cza- 13

14 Henryk S. Kolka-Tuszyński sem wyhamowania zapału reformatorskiego i chęci wprowadzania zmian, które mogłyby wzmocnić gospodarkę. W pierwszym roku prezydentury Janukowycza Ukraina wykonała wiele domowych zadań, może nawet więcej niż przez kilka lat wcześniejszej władzy na Ukrainie. Natomiast to zostało w dużej mierze zmarnowane w kontekście zbliżających się wyborów parlamentarnych mówi analityk. Władze przestały forsować tempo reform, odsuwać niektóre w czasie. Zaczęto uprawiać populistyczną politykę, zwiększając wydatki socjalne, ograniczając i hamując takie reformy, jak urynkowienie cen gazu, usług komunalno-bytowych. W najbliższym czasie lista wyzwań może niepokojąco wydłużyć się. Po nowym roku Kijów będzie musiał rozpocząć spłatę długu zaciągniętego w Międzynarodowym Funduszu Walutowym jeszcze przez rząd Julii Tymoszenko. Jednocześnie, jeżeli rząd chce wznowić zawieszoną dwa lata temu współpracę z MFW, będzie musiał urealnić ceny gazu. A to każdy Ukrainiec odczuje we własnej kieszeni. Ukraina ma problem długu zagranicznego, może nie tyle wynikający z wielkości tego długu, ile ze struktury i tego, że na najbliższe lata przypada spłata znacznej części tego zadłużenia, przy rosnącym deficycie handlowym twierdzi Arkadiusz Sarna. Zdaniem analityka Ośrodka Studiów Wschodnich, Kijów powinien powrócić do rozmów z Zachodem, w tym głównie z Unią Europejską, bo to działa na korzyść ukraińskiej gospodarki. Pomóc mógłby również powrót do zapoczątkowanych dwa lata temu reform. Na ocenę ukraińskich perspektyw i sytuacji gospodarczej wpływ będzie mieć ocena sytuacji politycznej Ukrainy przez społeczność międzynarodową. To, co się działo na Ukrainie w polityce wewnętrznej w ostatnich latach bardzo negatywnie wpłynęło również na ocenę sytuacji gospodarczej i polityki gospodarczej Kijowa uważa Arkadiusz Sarna. Tak było m.in. z umową o stowarzyszeniu i porozumieniem o pogłębionej strefie wolnego handlu, jakie Kijów miał podpisać już w ub. r. z Brukselą. Ich podpisanie i wprowadzenie w życie blokują czynniki polityczne, w tym głośna sprawa procesu i niehumanitarnego traktowania w więzieniu byłej premier Julii Tymoszenko. Umowa z Unią Europejską, mimo strefy wolnego handlu, to dla Ukrainy sprawa niebagatelna. Oczywiście można by ją oceniać w kategoriach krótko-, średnioi długookresowej perspektywy skutków dla gospodarki Ukrainy. Ale niewątpliwie szansa na jej podpisanie w ubiegłym roku była ogromna i z tej szansy Ukraina nie skorzystała twierdzi Sarna. Jego zdaniem jedyną szansą na uratowanie ukraińskiej gospodarki jest nawiązanie współpracy z parterami w UE. Jest to również jedyny kierunek, z którego Kijów może na uczciwych zasadach pożyczać. Pytanie, czy te zmiany będą wynikały tylko z trudnej sytuacji Ukrainy, czy będzie to coś więcej. Czy będzie wola powrotu do reform gospodarczych, które całkiem nieźle wyglądały w 2010 roku mówi analityk OSW. Nie wydaje się to sprawą łatwą i bliską, natomiast jest oczywiste, że nie wszystko, co dobre w gospodarce, jest dobrze oceniane w sytuacji, kiedy kraj ma problem z demokracją. 14

15 Ewa Synowiec Mierzymy się z zatorami płatniczymi Komisja Europejska wzywa kraje członkowskie do walki z zatorami płatniczymi. Zachęca je do wdrożenia unijnej dyrektywy ws. zwalczania opóźnień w płatnościach. Jednocześnie pracuje nad dodatkowymi przepisami, które mają w znacznym stopniu przyczynić się do rozwiązania tego problemu. Jednolitymi przepisami w tym zakresie, wiosną przyszłego roku miałby się zająć Parlament Europejski. Zatory płatnicze są zmora europejskiej gospodarki. Szczególnie małych i średnich przedsiębiorstw. Według szacunków kłopoty z terminowym uzyskaniem należności ma blisko 60 procent firm z tego sektora. Szacuje się, że wartość zaległych płatności przekracza 24 miliardy euro rocznie. Z tego tytułu, każdego roku traci pracę blisko pół miliona osób w całej Unii Europejskiej. Przepisy, nad którymi pracuje Komisja mają być skutecznym lekarstwem na walkę z tym problemem. Komisja Europejska wystąpiła z pakietem pewnych rozwiązań legislacyjnych po Forum Jednolitego Rynku jeszcze w czasie polskiej prezydencji mówi Agencji Informacyjnej Newseria Ewa Synowiec, dyrektor Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce, zapewniając, że toczą się prace nad konkretnymi przepisami. Kilka tygodniu temu Michel Barnier, komisarz ds. rynku wewnętrznego i usług stwierdził, że jeszcze jest parę elementów, które na 20-lecie jednolitego rynku można by objąć legislacją. Szefowa Przedstawicielstwa Ko- Ewa Synowiec, dyrektor Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce misji Europejskiej w Polsce zapewnia, że nie chodzi tu o nadmierne regulacje, które mogłyby sparaliżować pewne działania. Zatory płatnicze i karta zawodowa znajdują się w tzw. drugim pakiecie, w ramach dwunastu elementów, które wyodrębniono jako takie, którymi warto się zająć mówi Synowiec. Konkretne propozycje rozwiązań prawnych, wypracowane przez Komisję miałyby trafić do Parlamentu Europejskiego wiosną przyszłego roku. Powstał taki dokument polityczny, w którym to Komisja wszystko opisuje, bo ma prawo inicjatywy legislacyjnej tłumaczy Ewa Synowiec. Ten dokument prześle do Rady Europejskiej i Parlamentu. Prace nad powstaniem konkretnego już aktu prawnego mogłyby się zamknąć do końca 2014 roku. Odległy termin wynika z takiego, a nie innego układu instytucjonalnego w Unii. Barnier mówił, że Komisja Europejska będzie się sprężać, żeby jak najszybciej te propozycje legislacyjne wnieść do Rady i żeby kraje członkowskie i Parlament się nimi zajęły zastrzega Szefowa Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce. Zdaniem Ewy Synowiec chodzi o wypracowanie nieco innych przepisów niż te, nad którymi pracują dzisiaj ministrowie finansów i gospodarki. Chodzi o tzw. kasowe rozliczanie VAT-u. Unia Europejska uważa, że należy skrócić okres dozwolony nie płacenia rachunków i faktur mówi O tym będzie mowa w legislacji unijnej. Synowiec przypomina jednocześnie, że kwestie podatkowe leżą w kompetencjach krajów członkowskich i to od ich woli politycznej zależy, czy rozwiązania sprzyjające przedsiębiorczości wejdą w życie. 15

16 Marek Menkiszak Polska żywność dla zagranicy Marek Menkiszak z Zespołu Rosyjskiego Ośrodka Studiów Wschodnich Już 75 proc. eksportu polskiego sektora spożywczego trafia do Unii Europejskiej. Coraz bardziej perspektywicznymi rynkami stają się jednak kraje Dalekiego Wschodu. Azję interesują przede wszystkim koncerny mięsne, w tym np. Indykpol i Sokołów. Eksperci z branży prognozują dobry czas dla polskiej branży spożywczej. Jesteśmy w bardzo korzystnym położeniu, jeśli chodzi o Unię Europejską, a przede wszystkim o Niemcy. Tam jest nasz główny odbiorca, płacący pieniądzem, który daje nam bardzo dobre terms of trade, czyli podstawowy wskaźnik opłacalności obrotu międzynarodowego, obrotu nieograniczonego, bo jest to przecież obszar wspólnotowy wyjaśnia Agencji Informacyjnej Newseria Andrzej Faliński, dyrektor generalny Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji. Według szacunków resortu rolnictwa w I połowie tego roku wartość eksportu artykułów rolno-spożywczych z Polski wyniosła 7,85 mld euro, co oznacza wzrost o 11 proc. w porównaniu do sytuacji sprzed roku. Polska sobie radzi bardzo dobrze i o tym otoczenie gospodarcze, włącznie np. z daleką Azją, wie. To będzie dla Polski dobry czas przewiduje Andrzej Faliński. Kryzys jednak robi swoje. O ile problemem nie jest zwiększenie sprzedaży, o tyle presja cenowa sieci handlowych negatywnie rzutuje na zyski wielu krajowych firm. Ostatnie kwartały pokazują, że firmom trudno wypracować satysfakcjonujące wyniki także ze względu na dużą zmienność cen surowców używanych do produkcji. Część spółek zaczyna także mieć problemy ze zwiększeniem przychodów ze względu na spadek siły nabywczej konsumentów zauważa Monika Kalwasińska, analityk PKO BP. Prymusami byli do tej pory producenci słodyczy, ale i oni będą musieli stawić czoła spowolnieniu gospodarczemu. Drogie surowce powodują, że producenci słodyczy doświadczają spadków marży brutto, a w przyszłym roku najprawdopodobniej będą musieli ostro rywalizować pomiędzy sobą, aby zachować udziały rynkowe. Spośród spółek giełdowych, jak na razie, najwyższe marże odnotowuje Wawel, chociaż na przestrzeni ostatnich kwartałów spadły one w stosunku do poprzednich okresów wyjaśnia Monika Kalwasińska. Rentowność firm spożywczych w I połowie roku wyniosła 4,7 proc., podczas gdy rok wcześniej było to 4,8 proc. Jeśli chodzi o rynek wewnętrzny na pewno sytuacja w Polsce jest najlepsza. Jeśli chodzi o koniunkturę eksportową sądzę, że też. Porównywalny kraj do Polski, jeśli chodzi o ogólną kondycję, to są Czechy mówi Andrzej Faliński, dyrektor generalny Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji. Zastrzega przy tym jednak, że Czechy swoją pozycję zawdzięczają dwóm, trzem dziedzinom przemysłowym, podczas gdy mają zapaść w pozostałych, np. w sektorze żywnościowym. Ten ostatni jest za to liderem branż w Polsce tylko w zeszłym roku na produkty żywnościowe wydaliśmy 226 mld zł, jak wynika z analiz firmy badawczej PMR. Według badań Eurostatu 20 proc. wydatków polskich gospodarstw domowych w zeszłym roku przypadło na żywność i napoje alkoholowe. W całej Unii Europejskiej więcej wydają na ten cel tylko Bułgarzy, Litwini, Łotysze i Rumunii. Średnia dla Unii Europejskiej to 15,3 proc. domowego budżetu. Jak wyjaśnia Andrzej Faliński, wysoka konsumpcja w Polsce daje impuls do rozwoju polskim producentom. Pamiętajmy, że w Polsce w handlu ponad 80 proc. żywności to jest żywność wyprodukowana w Polsce, a w sieciach handlowych to jest nawet ponad 90 proc. Handlujemy własną żywnością to jest 34 proc. całego rynku detalicznego podkreśla Andrzej Faliński. Tak samo, jeśli chodzi o sprzedaż produktów przemysłowych. Mamy mniej więcej 60 proc. produktów importowanych, ale reszta to są produkty krajowe, i to wysoko przetworzone. 16

17 Tomasz Niedziela Raport w sprawie światowej energetyki Międzynarodowa Agencja Energetyczna (MEA) w dorocznym raporcie World Energy Outlook 2012 opublikowała prognozy dotyczące rozwoju światowej energetyki. To ciekawy dokument i uznaliśmy, że warto zaprezentować naszym Czytelnikom (chociaż w skrótowej formie) najważniejsze elementy tego dokumentu. Według ekspertów Międzynarodowej Agencji Energetycznej: - W najbliższych latach to Irak w największym stopniu przyczyni się do wzrostu światowej podaży na rynku ropy. Produkcja ropy w Iraku przekroczy 6 mln baryłek dziennie w 2020 r. i wzrośnie do ponad 8 mln baryłek w 2035r. W ciągu najbliższej dekady Irak stanie się drugim co do wielkości eksporterem ropy na świecie, a ok r., wyprzedzi Rosję. - Popyt na gaz będzie rósł. Tylko w Chinach zużycie gazu wzrośnie z około 130 mld m sześciennych w 2011 r. do 545 mld m sześciennych w 2030 roku. W podobnym tempie popyt na gaz będzie rósł także w Indiach. Ze względu na dużą podaż i niskie ceny gaz w ciągu dwóch dekad stanie się najważniejszym paliwem, wyprzedzając ropę. Ok roku gaz ze źródeł niekonwencjonalnych (czyli np. z łupków) będzie pokrywał niemal połowę wzrostu światowej produkcji gazu, a najbardziej przyczyni się do tego wydobycie gazu łupkowego w Chinach, USA i Australii. -W ostatniej dekadzie węgiel odpowiadał za zaspokojenie niemal połowy globalnego wzrostu zapotrzebowania na energię. Zapotrzebowanie Chin na węgiel osiągnie szczyt około roku 2020 i pozostanie stabilne do roku Chiny i Indie odpowiadają za prawie trzy czwarte przewidywanego wzrostu popytu na węgiel w krajach spoza OECD. Zużycie węgla w Indiach będzie wzrastać i przed rokiem 2025 Indie w jego produkcji wyprzedzą USA, stając się drugim największym konsumentem węgla na świecie. - Obecnie zużycie energii jądrowej wzrasta (rośnie zapotrzebowanie na nią w Chinach, Indiach, Rosji i Korei), jednak jej udział w globalnym bilansie energetycznym nieznacznie spada. Według ekspertów MAE rola energii jądrowej na świecie będzie maleć. Po awarii w elektrowni jądrowej w japońskiej Fukushimie Francja i Japonia dołączyły do krajów, które planują ograniczenie zużycia energii jądrowej. Już dziś konkurencyjność energetyki jądrowej w USA i Kanadzie jest zagrożona przez relatywnie tani gaz ziemny. - Wzrasta pozycja odnawialnych źródeł energii w światowym bilansie energetycznym. Wzrasta moc energetyki wodnej, wiatrowej oraz słonecznej, jednak przewiduje się szybszy wzrost udziału energii słonecznej, niż w przypadku pozostałych technologii odnawialnych. Według tych prognoz jeszcze przed 2015 r. Odnawialne Źródła Energii (OZE) zajmą drugą pozycję w świecie wśród źródeł energii, a przed 2035 r. zbliżą się one do pozycji węgla. -szybki rozwój OZE jest konsekwencją między innymi spadających kosztów tych technologii, ale równocześnie wzrastających kosztów wydobycia paliw kopalnych, (ale także ich subsydiowania). Koszty paliw kopalnych wzrosną globalnie z 88 mld USD. w roku 2011 do prawie 240 mld USD w 2035 r. - Średnie światowe ceny energii elektrycznej wzrosną realnie (bez inflacji) o 15 proc. do 2035r., co będzie napędzane m.in. wzrostem kosztów paliw oraz dotowaniem odnawialnych źródeł energii. Tomasz Niedziela 17

18 Bolesław Jankowski Unijna polityka energetyczna Bolesław Jankowski, wiceprezes Badań Systemowych EnergSys Energia staje się coraz mniej dostępna dla obywateli, hamowany jest rozwój gospodarczy to według Bolesława Jankowskiego z firmy doradczej EnergSys największe wady unijnej polityki energetycznej. Zamiast przyjmowania radykalnych celów redukcji emisji CO2, proponuje, by wprowadzić nową metodę rozdziału uprawnień do emisji, zwiększyć efektywność energetyczną i zmniejszyć tzw. koszty zewnętrzne, czyli związane z zanieczyszczeniem środowiska. W Senacie eksperci i przedstawiciele rządu dyskutowali o skutkach wdrożenia gospodarki niskoemisyjnej w sektorze energetycznym i znaczeniu węgla kamiennego dla bezpieczeństwa energetycznego Polski. Działania Unii Europejskiej podejmowane bez udziału innych krajów, nie prowadzą do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych na świecie. Poza tym, tego typu strategia miała pobudzać wzrost gospodarczy, jednak analizy, również te publikowane przez Komisję Europejską pokazują, że powoduje spadek Produktu Krajowego Brutto, czyli ogranicza rozwój całej Unii Europejskiej mówi Bolesław Jankowski, wiceprezes EnergSys. W Senacie został zaprezentowany raport firmy dotyczący polityki energetyczno- -klimatycznej UE. Unijna polityka energetyczno-klimatyczna ma według niego prowadzić do ubóstwa energetycznego całej UE. Ceny energii rosną i to nie tylko w sposób bezwzględny, ale również rośnie ich udział w budżetach domowych i w PKB przekonuje w rozmowie z Agencją Informacyjną Newseria Jankowski. W ocenie skutków do Energy Roadmap 2050, Komisja Europejska pisze, że ta strategia spowoduje rozwój gospodarczy, tworzenie miejsc pracy, przyczynia się do ochrony środowiska. A w innym miejscu, w tym samym opracowaniu liczby pokazują, że polityka ta prowadzi do spadku PKB. Ta polityka zdaniem eksperta jest błędna, jednocześnie wskazuje on, co należałoby w niej zmienić. Polska negocjując w 2008 roku pakiet energetyczno-klimatyczny, miała konkretną propozycję, którą również pomagaliśmy rządowi sformułować, przedstawić na forum unijnym przypomina wiceprezes EnergSys. Była to inna metoda rozdziału uprawnień do emisji, która powoduje znacznie mniejsze skutki, jeśli chodzi o wzrost cen energii i negatywne konsekwencje dla przemysłu. Dodaje, że obecnie jego firma ma szerszy pakiet propozycji, obejmujących korektę dotychczasowych instrumentów i celów, jak też kompleksową propozycję nowej polityki energetycznej w Unii Europejskiej. Proponujemy istotną zmianę akcentów bądź też wydobycie tych rzeczy dobrych, natomiast rezygnację z tego, co się ewidentnie nie sprawdza, bo są konkretne takie rozwiązania tłumaczy Bolesław Jankowski. Chodzi m.in. o wprowadzenie dobrowolnego udziału w systemie handlu emisjami. Po konferencji Organizacji Narodów Zjednoczonych w Kopenhadze, większość krajów przyjęła podejście polegające na tym, że deklarują pewne cele redukcyjne. Podobny model można wdrożyć w ramach Unii i te kraje, które widzą swój interes w funkcjonowaniu systemu unijnego, niech w nim uczestniczą przekonuje Bolesław Jankowski. Wówczas Polska, jeżeli uznałaby, że zasady funkcjonowania systemu uderzają w gospodarkę, mogłaby częściowo wyłączyć się z niego i realizować podobne cele redukcyjne w sposób, który jest dostosowany do lokalnych warunków. Tego typu mechanizm mógłby być zrealizowany w ramach mechanizmów wzmocnionej współpracy, który został wprowadzony w Traktacie Lizbońskim i na przykład obecnie jest wdrażany do wprowadzenia podatku od operacji finansowych proponuje Bolesław Jankowski. Inne rozwiązanie polega na zawieszeniu systemu handlu uprawnieniami do emisji do czasu, aż zostaną podjęte dalsze, globalne porozumienia w sprawie redukcji emisji gazów cieplarnianych. Z analiz firmy EnergSys wynika także, że należy zmniejszyć dofinansowanie dla tych form energetyki odnawialnej, które są kosztowne, a które nie dają korzyści dla gospodarki unijnej. Przykładem są panele fotowol- 18

19 taiczne, które w coraz większym stopniu są sprowadzane z Chin. I nie dość że produkcja energii z tych paneli jest bardzo droga, to równocześnie polski odbiorca finansuje miejsca pracy, które powstają w Chinach do produkcji tych paneli informuje Bolesław Jankowski. Kolejna propozycja dotyczy kosztów zewnętrznych. Chcemy postawić konkretny cel zmniejszenia o 50 proc. tych kosztów, czyli szkód powodowanych przez zanieczyszczenie. To przełoży się bezpośrednio na poprawę jakości życia mieszkańców, mniejszą zachorowalność, lepszą jakość powietrza kończy Bolesław Jankowski. Organizowaną w Senacie konferencję Węgiel kamienny, gospodarka niskoemisyjna realia polskie przygotowała Komisja Gospodarki Narodowej we współpracy z Katowickim Holdingiem Węglowym, Kompanią Węglową, Jastrzębską Spółką Węglową i Tauronem Polską Energią. Podczas niej była omawiana energetyczna mapa drogowa do roku 2050 (Energy Roadmap 2050) i polityka Unii Europejskiej oraz Polski w tym zakresie. Uczestnicy spotkania będą dyskutować m.in. na temat skutków wdrożenia gospodarki niskoemisyjnej w sektorze energetycznym, znaczenia węgla kamiennego dla bezpieczeństwa energetycznego Polski, perspektyw rozwoju górnictwa węgla kamiennego, możliwości rewitalizacji terenów zdegradowanych. Marcin Korolec, Minister Środowiska Polska może zostać gospodarzem konferencji klimatycznej Światowa konferencja klimatyczna za rok w Warszawie to realny scenariusz przekonuje szef resortu środowiska Marcin Korolec. W ten sposób Polska zamierza wzmocnić swoje stanowisko w sprawie polityki ograniczającej emisję dwutlenku węgla, co jest związane z ewentualnym przedłużeniem funkcjonowania Protokołu z Kioto. Negocjacje zapowiadają się niełatwe. Najwięksi emitenci gazów cieplarnianych jak Stany Zjednoczone czy Chiny i Indie nie chcą łożyć pieniędzy na ochronę środowiska, zwłaszcza w dobie kryzysu. Mam nadzieję, że ta decyzja zostanie formalnie potwierdzona przez najbliższą konferencję w Doha w połowie grudnia i że następna światowa sesja negocjacyjna w listopadzie 2013 roku będzie miała miejsce w Polsce mówi Marcin Korolec. W katarskim Doha na przełomie listopada i grudnia spotkają się światowi przywódcy, by dyskutować m.in. o możliwościach przeciwdziałania zmianom klimatycznym. Minister środowiska przekonuje, że Polska może znacząco przyczynić się do rozstrzygnięć podczas tych negocjacji. A pełnienie roli gospodarza ma w tym pomóc. Polska jest znakomitym miejscem, pośrodku wielkiego teatru negocjacyjnego. Wprawdzie dopiero przeszła z obozu państw rozwijających się do obozu państw rozwiniętych, ale od 1989 roku ma nieustanny wzrost gospodarczy. Zachowaliśmy znaczną część przemysłu w swojej gospodarce, ograniczyliśmy emisję CO2 o 30 procent. W związku z tym jesteśmy znakomitym miejscem wypadkowym porozumienia między państwami bardzo ambitnymi, częścią państw UE, ale również tymi rozwijającymi się. Warszawa jest więc w pewnym sensie miejscem symbolicznym podkreśla Marcin Korolec. Do tej pory kolejne rundy negocjacyjne, w Kopenhadze czy w Cancun, kończyły się fiaskiem lub brakiem konkretnych postanowień. Polska już raz była organizatorem konferencji klimatycznej ONZ (COP 14). W 2008 roku w Poznaniu gościła ponad 10 tys. delegatów z całego świata, a szczyt został powszechnie uznany za sukces organizacyjny i zyskał opinię najlepiej przygotowanego w historii tego procesu. Dla szeregu uczestników tego procesu jesteśmy wiarygodni i możemy mieć poważny wkład w te negocjacje. Myślę, że będziemy mogli odegrać ważną rolę prowadząc do porozumienia światowego uważa Marcin Korolec. Informuje przy tym, że głównym celem Polski i Unii Europejskiej jest jak najszybsze rozpoczęcie negocjacji trzeciego, czyli nowego porozumienia, które miałoby obowiązywać od 2020 roku. Te negocjacje zaczną się na początku przyszłego roku. Zgodnie z harmonogramem mają się zakończyć w 2015 roku. My chcemy być bardzo aktywni w tym procesie mówi minister. Polska ma duże szanse na to, by po raz drugi gościć delegatów ONZ. Przy wyborze siedziby obowiązuje bowiem precedencja grupowa. W 2013 roku przypada kolej dla obszaru Europy Środkowo-Wschodniej. Dotychczas z tego obszaru nie słyszałem żadnej propozycji zgłoszeń tłumaczy Korolec. Protokół z Kioto ma przyczynić się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i zahamowania wzrostu średniej temperatury na świecie. 19

20 ŚLĄSKIE JEST ZIELONE Inteligentny rozwój miast, a perspektywa finansowa Otwierając po raz szósty katowickie Targi Funduszy Europejskich, marszałek woje-wództwa śląskiego Adam Matusiewicz sporo uwagi poświęcił nowemu okresowi programowania, w którym - jak tłumaczył - zmieni się spojrzenie na wydatkowanie środków, co przełoży się na to, jak i my będziemy wydawać pozyskane fundusze. Unia stawia na wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji, podnoszenie konkurencyjności MŚP i wspieranie przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach, mówił marszałek. Gabriela Lenartowicz prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, wspólnie z marszałkiem województwa Adamem Matusiewiczem, Janem Olbrychtem - europosłem, dr Adamem Polko - ekspertem regionalnym z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Pete Kercherem - międzynarodowym ekspertem oraz dr Krzysztofem Bierwiaczonkiem - socjologiem miasta z Uniwersytetu Śląskiego, wzięła udział w debacie o rozwoju regionów i dużych miast dzięki środkom pozyskanym w najbliższej perspektywie finansowej Unii Europejskiej. Gabriela Lenartowicz zwróciła uwagę, że inteligentnie zarządzane miasta i regiony zakładają ich zrównoważony, czyli całościowy rozwój. W ekologii mówiła prezes Lenartowicz- widać najlepiej, że najbardziej opłacalne i najefektywniejsze są zadania kompleksowe, łączące różne aspekty przedsięwzięcia w jeden spójny projekt służący polepszaniu bytu mieszkańców i daniu im szans na rozwijanie umiejętności i kwalifikacji. Podczas wystąpień zwracano uwagę na najważniejsze problemy socjologiczne i ekonomiczne mieszkańców regionów i aglomeracji. Mówiono m.in o wyludnianiu się wielu śląskich miast, o konieczności dbania o estetykę przestrzeni i przełamywania stereotypów z zarządzaniu społecznościami miejskimi tak, by pobudzić kreatywność mieszkańców i współodpowiedzialności za jakość życia. Z uwagi na to, że większość środków pochodzących z funduszy europejskich i przyznanych Polsce na lata została już rozdysponowana, tegoroczne Targi skoncentrowały się na prezentacji projektów już zrealizowanych. Dlatego też konferencje subregionalne odbywały się w miejscach, które powstały lub zostały odnowione przy wsparciu pochodzącym z unijnych środków. Szczególna uwagę skupiono na problematyce dotyczącej partnerstwa publiczno-prywatnych i tak realizowanych projektów. Przedstawione zostały korzyści płynące z tego typu rozwiązań oraz zagadnienia, z którymi przyjdzie zmierzyć się w przyszłości. Dąbrowa Górnicza stawia na OZE Już dwa lata temu WFOŚGW w Katowicach, jako jedyny w kraju, stworzył program dofinansowujący dotacją do 80 procent, koszty opracowania strategii służących energooszczędności. Dzięki pozyskaniu preferencyjnych pożyczek może dojść do ich realizacji. Okazuje się bowiem, że w Polsce, mimo ustawowego nakazu, niewiele gmin posiada plany zaopatrzenia i oszczędzania energii dostosowane do lokalnych uwarunkowań. Jako pierwsza w regionie z możliwości wykorzystania środków Funduszu dla stworzenia realnego programu bezpieczeństwa energetycznego z wykorzystaniem odnawialnych źródeł skorzystały Pietrowice Wielkie. Trwają już prace nad pozyskaniem tańszej energii dzięki koncepcjom inwestycji opartym na wykorzystaniu m.in. biomasy, małych wiatraków oraz wprowadzeniu pełnej termomodernizacji budynków z wykorzystaniem pomp ciepła i energii słonecznej. Zainteresowanie takimi rozwiązaniami są także inne samorządy w województwie śląskim. Dąbrowa Górnicza jest kolejną gminą w województwie śląskim, która skorzystała z dofinansowania ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach na opracowanie lokalnego programu efektywności energetycznej z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii. Na ten cel gmina otrzymała dotację w wysokości ponad 52 tys. zł. Środki te pozwolą na aktualizację założeń do planu zaopatrzenia gminy w ciepło, energię elektryczną i paliwo gazowe wraz z konkretnym planem działań na rzecz pozyskania tańszej dla mieszkańców energii. Eksperckie opracowanie dotyczyć będzie w szczególności racjonalizowania użytkowania ciepła, energii elektrycznej, koordynację rozwoju lokalnej gospodarki energetycznej z rozwojem społecznym i gospodarczym gminy, a także współpracę ze wszystkimi podmiotami lokalnego rynku w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i gaz. Zaplanowano też otwarcie lokalnego rynku na konkurencję w przypadku możliwości uzyskania paliwa alternatywnego do produkcji energii w procesie czystych technologii. Dzięki temu programowi Dąbrowa Górnicza przyłączy się do gmin realizujących przyjęty przez Unię Europejską pakiet o ograniczeniu emisji dwutlenku węgla o 20 procent do 2020 roku. Zracjonalizowane i dostosowane do lokalnych potrzeb zostanie użytkowanie ciepła i energii elektrycznej. 20

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój energetyczny i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach

Zrównoważony rozwój energetyczny i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach Zbigniew Michniowski Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cities www.pnec.org.pl e-mail: biuro@pnec.org.pl STOWARZYSZENIE GMIN POLSKA SIEĆ ENERGIE CITES

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020

Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020 Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020 Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego WM 11 grudnia

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów. Newsletter Nr 4 wrzesień 2009 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wkrótce rusza konkurs dla działań: 5.4. Rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych 5.5.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości Efektywność w budownictwie czyli Wykorzystać szansę Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości maria.dreger@rockwool.pl Rezerwy są wszędzie, ale uwaga na budynki - ponad 5 mln obiektów zużywających

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Demokracja energetyczna to oparty na zasadach egalitaryzmu i zrównoważonego rozwoju system, w którym społeczeństwo w sposób aktywny uczestniczy w

Demokracja energetyczna to oparty na zasadach egalitaryzmu i zrównoważonego rozwoju system, w którym społeczeństwo w sposób aktywny uczestniczy w Demokracja energetyczna to oparty na zasadach egalitaryzmu i zrównoważonego rozwoju system, w którym społeczeństwo w sposób aktywny uczestniczy w wyborze i budowaniu modelu energetycznego, mając w ten

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Polski sektor wodociągów i kanalizacji przeszedł ogromnie przemiany od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. To wszystko dzięki unijnym pieniądzom,

Bardziej szczegółowo

Energetyka obywatelska Andrzej Kassenberg Instytut na rzecz Ekorozwoju

Energetyka obywatelska Andrzej Kassenberg Instytut na rzecz Ekorozwoju Energetyka obywatelska Andrzej Kassenberg Instytut na rzecz Ekorozwoju Spotkanie otwierające realizację projektu p.t. WŁĄCZ SIĘ! Udział społeczny w tworzeniu lokalnych strategii i planów energetycznych

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Kraków, 15 maja 2008 r. 2 Programy operacyjne Realizacja wspieranego projektu Poprawa efektywności

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

VII Polsko-Hiszpańskie Forum Energii Odnawialnej 17-18 października 2013, Warszawa, Lublin

VII Polsko-Hiszpańskie Forum Energii Odnawialnej 17-18 października 2013, Warszawa, Lublin Stowarzyszenie Energii Odnawialnej oraz Polsko-Hiszpańska Izba Gospodarcza zapraszają na: VII Polsko-Hiszpańskie Forum Energii Odnawialnej 17-18 października 2013, Warszawa, Lublin Wydarzenie to wpisuje

Bardziej szczegółowo

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Mechanizmy wsparcia gospodarki niskoemisyjnej dotychczasowe doświadczenia i nowa perspektywa finansowa (wprowadzenie do dyskusji na IV sesji panelowej) Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Forum

Bardziej szczegółowo

Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie

Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie Współorganizator Warszawa, 28 maja 2012 Polityka klimatyczna a zrównoważony transport w miastach Andrzej Rajkiewicz, Edmund Wach Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie Podstawy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf Dzień pierwszy (16 października 2013) 09:00-13:00 Rejestracja uczestników. 13:00-15:45

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych BIULETYN INFORMACYJNY sierpień 2014 10 LAT POLSKIEGO ROLNICTWA W UNII EUROPEJSKIEJ W NUMERZE POLECAMY : MISJE GOSPODARCZE UGANDA ANGOLA

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

DOTACJE NA INNOWACJE W POLIGRAFII 2014-2020

DOTACJE NA INNOWACJE W POLIGRAFII 2014-2020 DOTACJE NA INNOWACJE W POLIGRAFII 2014-2020 inż. Paweł Szarubka Integrator Systemów Poligraficznych Sp. z o.o. Reprograf Group Warszawa Polska poligrafia posiada bardzo duży potencjał, a dzięki ogromnym

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów z zakresu efektywności energetycznej dla przedsiębiorstw

Finansowanie projektów z zakresu efektywności energetycznej dla przedsiębiorstw Finansowanie projektów z zakresu efektywności energetycznej dla przedsiębiorstw Marcin Jamiołkowski Departament Przedsięwzięć Przemysłowych Wyzwalanie inwestycji w obszarze efektywności energetycznej Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Polska energetyka wiatrowa szybki rozwój i duży potencjał dalszego wzrostu

Bardziej szczegółowo

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski lipiec

Bardziej szczegółowo

Z Mirosławem Krutinem, prezesem KGHM Polska Miedź, rozmawia Adam Roguski.

Z Mirosławem Krutinem, prezesem KGHM Polska Miedź, rozmawia Adam Roguski. Z Mirosławem Krutinem, prezesem KGHM Polska Miedź, rozmawia Adam Roguski. Wierzy Pan, że Skarb Państwa, kontrolujący 42 proc. akcji KGHM, zrezygnuje z dywidendy z ubiegłorocznego zarobku, szacowanego na

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społecznogospodarcza

Sytuacja społecznogospodarcza Sytuacja społecznogospodarcza w regionie Włodzimierz Szordykowski Dyrektor Departamentu Rozwoju Gospodarczego Gdańsk, dnia 30 listopada 2011 roku Sytuacja gospodarcza na świecie Narastający dług publiczny

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie 2014-2020

Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie 2014-2020 Prof. dr hab. Andrzej Czyżewski, dr Sebastian Stępień Katedra Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie

Bardziej szczegółowo

7 grzechów głównych polskiej polityki klimatycznej. Konferencja prasowa Warszawa, 7 listopada 2013

7 grzechów głównych polskiej polityki klimatycznej. Konferencja prasowa Warszawa, 7 listopada 2013 7 grzechów głównych polskiej polityki klimatycznej Konferencja prasowa Warszawa, 7 listopada 2013 1. Upór uzależnienie od węgla Maciej Muskat Greenpeace Od kilku lat Polska importuje więcej węgla niż go

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Szanowni Państwo, Róg Spółka Jawna Consulting & Business Training zaprasza do udziału w projekcie doradczym,

Bardziej szczegółowo

Panie Marszałku, Wysoka Izbo,

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Cieszę się, iż mogę poinformować Wysoką Izbę, a za pośrednictwem mediów również polskich rolników o realizacji programów skierowanych do polskiej wsi, a więc Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Nieco historii Instalacje naftowe w Polsce, początek XX w. Nieco historii

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

OZE opłaca się już dzisiaj

OZE opłaca się już dzisiaj OZE opłaca się już dzisiaj Konferencja prasowa, 13 lutego 2014 BOS Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni środowisko. Pomyśl zanim wydrukujesz! Z korzyścią dla Ciebie i świata w którym

Bardziej szczegółowo

II POSIEDZENIE ZESPOŁU

II POSIEDZENIE ZESPOŁU Posiedzenie zespołu ds. opracowania projektu krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii oraz optymalizacji zasad ich finansowania II POSIEDZENIE ZESPOŁU

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 2 kwietnia 2015 r. greennet Doradcy Sp. z o.o. ul. Ludwika Narbutta nr 4/31, 02-564 Warszawa. Adres do korespondencji:

Warszawa, dnia 2 kwietnia 2015 r. greennet Doradcy Sp. z o.o. ul. Ludwika Narbutta nr 4/31, 02-564 Warszawa. Adres do korespondencji: Warszawa, dnia 2 kwietnia 2015 r. greennet Doradcy Sp. z o.o. ul. Ludwika Narbutta nr 4/31, 02-564 Warszawa Adres do korespondencji: greennet Doradcy Sp. z o.o. ul. Husarii 41, 02-951 Warszawa Szanowni

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Katowice, 30 marca 2015 r.

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Katowice, 30 marca 2015 r. Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Katowice, 30 marca 2015 r. Rozkład alokacji RPO WSL 2014-2020 1 107,8 mln EUR (ZIT/RIT)

Bardziej szczegółowo

RYNEK FOTOWOLTAICZNY. W Polsce. Instytut Energetyki Odnawialnej. Warszawa Kwiecień, 2013r

RYNEK FOTOWOLTAICZNY. W Polsce. Instytut Energetyki Odnawialnej. Warszawa Kwiecień, 2013r 2013 RYNEK FOTOWOLTAICZNY W Polsce Instytut Energetyki Odnawialnej Warszawa Kwiecień, 2013r STRONA 2 2013 IEO RAPORT Rynek Fotowoltaiczny w Polsce Podsumowanie roku 2012 Edycja PIERWSZA raportu Autorzy

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Archiwa państwowe a nowa perspektywa finansowa UE na lata 2014-2020

Archiwa państwowe a nowa perspektywa finansowa UE na lata 2014-2020 Narada Dyrektorów AP Archiwa państwowe a nowa perspektywa finansowa UE na lata 2014-2020 Daniel Wiciński Doradca Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych Warszawa, 29.11.2013 r. Fundusze Europejskie 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. Gospodarka niskoemisyjna co to takiego? Gospodarka niskoemisyjna (ang. low emission economy)

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Podstawowym używanym w Polsce pierwotnym nośnikiem energii jest: a) ropa naftowa

Bardziej szczegółowo

październik 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

październik 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna październik 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo Europy - Polski - Regionu - Gminy

Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo Europy - Polski - Regionu - Gminy Konwent Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo Europy - Polski - Regionu - Gminy Prof. Jerzy Buzek, Parlament Europejski Członek Komisji Przemysłu,

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. ALOKACJA RPO WSL 2014-2020 2 244,4 mln EUR (RPO)

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji.

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Seminarium "Bezpieczna Chemia Warszawa, 5 listopada 2014 roku Pan Zbigniew Szpak, Prezes KAPE S.A.

Bardziej szczegółowo

Motor polskiej gospodarki - branża spożywcza 2015-01-13 22:40:08

Motor polskiej gospodarki - branża spożywcza 2015-01-13 22:40:08 Motor polskiej gospodarki - branża spożywcza 2015-01-13 22:40:08 2 12.01.2015 - Firmy spożywcze powinny ze sobą współpracować - pozwoli to nie tylko zmniejszyć ryzyko wejścia na rynek zagraniczny, ale

Bardziej szczegółowo

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r.

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r. Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r. Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Finansowanie inwestycji OZE ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Justyna Przybysz Doradca Departament Ochrony Klimatu

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Duński Plan Energetyczny. Koniec epoki kotłów gazowych i olejowych w Danii

Duński Plan Energetyczny. Koniec epoki kotłów gazowych i olejowych w Danii Duński Plan Energetyczny. Koniec epoki kotłów gazowych i olejowych w Danii W 2010 roku duńska Komisja ds. Zmian Klimatu stwierdziła, że realne jest uniezależnienie się od paliw kopalnych. Na tych danych

Bardziej szczegółowo

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego ATMOTERM S.A. Inteligentne rozwiązania aby chronić środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego Gdański Obszar Metropolitalny

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Konferencja prasowa Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Oczekiwania rybactwa i wędkarstwa wobec nowej perspektywy finansowej Program Operacyjny Rybactwo i Morze na lata 2014-2020 Warszawa, 23 lipca

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE GOSPODARKI

FINANSOWANIE GOSPODARKI FINANSOWANIE GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ W GMINACH OPRACOWANO NA PODSTAWIE PUBLIKACJI NOWA MISJA NISKA EMISJA DOTACJE I POŻYCZKI Z NARODOWEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA i GOSPODARKI WODNEJ W latach 2008

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA FINANSOWANIA NA RYNKU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W POLSCE

ŹRÓDŁA FINANSOWANIA NA RYNKU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W POLSCE Katedra Statystyki ŹRÓDŁA FINANSOWANIA NA RYNKU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W POLSCE VI Międzynarodowa Konferencja Naukowa Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie Wiedza Gospodarka

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE Możliwości finansowania inwestycji w biomasę DZIAŁALNOŚĆ WFOŚIGW PRZYCHODY Przychody statutowe WF - ogółem Przychody z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska WYDATKI

Bardziej szczegółowo

Rynek biomasy na Węgrzech 2013-10-30 14:20:47

Rynek biomasy na Węgrzech 2013-10-30 14:20:47 Rynek biomasy na Węgrzech 2013-10-30 14:20:47 2 Coraz większy udział w rynku energetycznym ma energia uzyskana z odnawialnych źródeł energii. Rynek biomasy na Węgrzech Coraz większy udział w rynku energetycznym

Bardziej szczegółowo

Trzykrotna utrata wartości CER i utrzymanie trendu spadkowego cen EUA w grudniu

Trzykrotna utrata wartości CER i utrzymanie trendu spadkowego cen EUA w grudniu Toruń, 7 stycznia 2013 r. Trzykrotna utrata wartości CER i utrzymanie trendu spadkowego cen EUA w grudniu W grudniu 2012 r. wolumen handlowanych uprawnień do emisji dwutlenku węgla na rynku spotowym był

Bardziej szczegółowo

Nowe dotacje dla obszarów wiejskich. Wpisany przez dr Aleksandra Maciejewska

Nowe dotacje dla obszarów wiejskich. Wpisany przez dr Aleksandra Maciejewska Minister rolnictwa i rozwoju wsi Marek Sawicki zapowiedział, że w 2011 r. zwiększone zostaną limity środków w ramach najbardziej popularnych działań w PROW 2007-2013. Mikroprzedsiębiorcy i właściciele

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Spotkanie w Bydgoszczy otworzył Prof. dr hab. inż. Marek Bieliński - Prorektor ds. współpracy z gospodarką i zagranicą UTP w Bydgoszczy.

Spotkanie w Bydgoszczy otworzył Prof. dr hab. inż. Marek Bieliński - Prorektor ds. współpracy z gospodarką i zagranicą UTP w Bydgoszczy. Odbyła się konferencja tematyczna pn. Instalacje OŹE, gaz łupkowy, stopień wodny oraz LPG i LNG w transporcie publicznym w województwie kujawsko-pomorskim Perspektywy wykorzystywania w naszym województwie

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2

Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2 Toruń, 7 marca 2013 r. Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2 W związku z nadziejami rynku na skuteczność lutowych rozmów Komisji ds. Środowiska na temat interwencji

Bardziej szczegółowo

PRZEWIDYWANE NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA GOSPODARCZE 28 III - 30 IV

PRZEWIDYWANE NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA GOSPODARCZE 28 III - 30 IV PRZEWIDYWANE NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA GOSPODARCZE 28 III - 30 IV..,WWW.FINANSE.WP.PL ( 00:00:00) finanse.wp.pl/kat,7069,title,przewidywane-najwazniejsze-wydarzenia-gospodarcze-28-iii-30- IV,wid,14368340,wiadomosc.html

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Bożena Ewa Matusiak UŁ REC 2013 2013-11-24 REC 2013 Nałęczów 1 Agenda 1 2 3 Wprowadzenie Model prosumenta i model ESCO Ciepło rozproszone a budownictwo

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla MŚP na lata 2014-2020

Fundusze unijne dla MŚP na lata 2014-2020 Fundusze unijne dla MŚP na lata 2014-2020 Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego I Forum Przedsiębiorców Dziennika Polskiego 26 maja 2014, Kraków Wsparcie dla przedsiębiorców w Małopolskim Regionalnym

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR XIX Forum Ciepłowników Polskich Międzyzdroje, 13-16 września

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Rok 2012 rynek w rozkwicie Liczba hoteli w Polsce szybko rośnie z każdym rokiem. Według danych GUS w 2012 r. było w Polsce 2014 hoteli, wobec

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Piotr Kukla. Katowice 28.08.2013r.

Piotr Kukla. Katowice 28.08.2013r. Omówienie zasad składania wniosku w zakresie ogłoszonego konkursu przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej konkursu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura Środowisko 2007-2013,

Bardziej szczegółowo

Rynek kolektorów słonecznych w Polsce

Rynek kolektorów słonecznych w Polsce 2013 Rynek kolektorów słonecznych w Polsce Instytut Energetyki Odnawialnej Warszawa Czerwiec, 2013r. Raport - Rynek kolektorów słonecznych w Polsce Raport przygotowany przez Zespół Energetyki Słonecznej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24 2 Maroko realizuje reformy i kontynuuje program uniezależniania się od tzw. ciężkich paliw kopalnych. Jest pionierem na kontynencie afrykańskim w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo Wschodnie

Partnerstwo Wschodnie Partnerstwo Wschodnie PW proces rozwoju partnerskich relacji UE z państwami Europy Wschodniej mający na celu stopniową integrację tych państw i ich społeczeństw na bazie unijnych norm, standardów i wartości

Bardziej szczegółowo

ZIELONA ENERGIA W POLSCE

ZIELONA ENERGIA W POLSCE ZIELONA ENERGIA W POLSCE Współczesny świat wymaga zmiany struktury wykorzystywanych źródeł energii pierwotnej. Wzrost popytu na surowce energetyczne, przy jednoczesnej rosnącej niestabilności warunków

Bardziej szczegółowo

IDEA MAPY DROGOWEJ 2050 DLA POLSKI

IDEA MAPY DROGOWEJ 2050 DLA POLSKI IDEA MAPY DROGOWEJ 2050 DLA POLSKI Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych 1 Andrzej Kassenberg Instytut na rzecz Ekorozwoju O projekcie Podstawowe przesłania Idea projektu Uczestnicy Zakres tematyczny

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dr Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1_GOSPODARKA WIEDZY 2_CYFROWA MAŁOPOLSKA 3_PRZEDSIĘBIORCZA

Bardziej szczegółowo

Rynek energii: Ukraina

Rynek energii: Ukraina Rynek energii: Ukraina Autor: Wojciech Kwinta ( Polska Energia nr 9/2010) Mimo znacznych nadwyżek mocy, elektroenergetyka ukraińska boryka się jednak z problemami, przede wszystkim wiekową infrastrukturą.

Bardziej szczegółowo

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach 1 W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach dr Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Gospodarki Wrocław, 21 maja 2012 roku Regionalny Program

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo