Cykle koniunkturalne w ubezpieczeniach komunikacyjnych w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Cykle koniunkturalne w ubezpieczeniach komunikacyjnych w Polsce"

Transkrypt

1 Ewa Poprawska * Anna Jędrzychowska ** Cykle koniunkturalne w ubezpieczeniach komunikacyjnych w Polsce Wstęp Na wyniki działalności ubezpieczeniowej wpływa bardzo wiele czynników takich jak ogólna sytuacja gospodarcza, czynniki społeczne, w tym poziom wiedzy ekonomicznej i świadomości ubezpieczeniowej społeczeństwa, uwarunkowania prawne, demograficzne, kształt systemów zabezpieczenia społecznego i wiele innych. W przypadku ubezpieczeń majątkowych w literaturze 1 pojawia się również zagadnienie cyklu koniunkturalnego (cyklu underwritingowego). Fakt jego występowania został potwierdzony na niektórych rynkach, na innych natomiast nie da się stwierdzić jego występowania. Celem artykułu jest próba zbadania zjawiska cyklu koniunkturalnego w ubezpieczeniach komunikacyjnych w Polsce. Metody badawcze zastosowane w pracy to model autoregresji drugiego stopnia (szerzej w [Venezian 1985]). Dane pochodzą z opracowań statystycznych Komisji Nadzoru Finansowego. 1. Cykle koniunkturalne w ubezpieczeniach 1.1. Cykle koniunkturalne mechanizm Cykle underwritingowe są charakterystyczne dla ubezpieczeń majątkowych. Na cykl składają się naprzemiennie występujące fazy niskich i wysokich cen produktów ubezpieczeniowych oraz, będących konsekwencją sytuacji na rynku, zmian w zakresie wartości podstawowych wskaźników dotyczących wyników działalności ubezpieczycieli. W tzw. fazie miękkiego rynku składki ubezpieczeniowe są niskie, zaplecze kapitałowe ubezpieczycieli jest na wysokim poziomie, wyniki działalności dobre, co skłania inne podmioty do wejścia na ten rynek (lub rynek danego typu produktów ubezpieczeniowych), co zwiększa konkurencję na rynku. Na skutek coraz silniejszej konkurencji (lub/oraz innych przyczyn, które opisane są w dalszej części artykułu) składki spadają, co pogarsza wyniki finansowe ubezpieczycieli. Następny etap jest wynikiem zdarzenia, które wywołuje zapotrzebowanie na kapitał (np. klęski żywiołowej) lub sytuacji, w której wyniki są bardzo złe - poniżej możliwości kapitałowych firmy. Na skutek takiej sytuacji część ubezpieczycieli pozbawionych jest możli- * Dr, Katedra Ubezpieczeń, Instytut Zarządzania Finansami, Wydział Zarządzania, Informatyki i Finansów, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, ** Dr, Katedra Ubezpieczeń, Instytut Zarządzania Finansami, Wydział Zarządzania, Informatyki i Finansów, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, 1 Są to np. Venezian 1985, Manikowski 2010 (w druku), Mocek 2009, Manikowski P., Weiss M. 2008, Meier U.B., Outreville J.F. 2003

2 274 Ewa Poprawska, Anna Jędrzychowska wości zwiększenia kapitałów lub koszt pozyskania kapitału okazuje się bardzo wysoki, zatem wycofują się z rynku, co zmniejsza konkurencję, składki wzrastają, procedury underwritingowe są zaostrzane faza twardego rynku. Po jakimś czasie sytuacja prowadzi do poprawy opłacalności działalności ubezpieczeniowej, zwiększenia konkurencji, cykl się powtarza Cykle koniunkturalne główne przyczyny Do najważniejszych przyczyn występowania cykli koniunkturalnych w ubezpieczeniach należą: 1. Nierównowaga podaży i popytu oraz ograniczenia kapitałowe zakłady ubezpieczeń ustalają wysokości składek pod wpływem konkurencji, gdy składki spadną poniżej wypłacanych odszkodowań i świadczeń oraz kosztów działalności ubezpieczeniowej istnieje konieczność podniesienia zaplecza kapitałowego aby spełnić wymogi wypłacalności, pojawia się problem źródeł oraz kosztu kapitałów, zatem składki muszą wzrosnąć. 2. Przyczyny zewnętrzne takie, jak: zmiany stóp procentowych w większości modeli wykorzystywanych do kalkulacji składek ubezpieczeniowych, bazą kalkulacji składek jest oczekiwana zdyskontowanych przyszłych wypłat, zatem nagłe zmiany stóp procentowych mają wpływ na poziom składek, zmiany regulacji prawnych jest to czynnik szeroko rozumiany, od zmian np. w zakresie odpowiedzialności ubezpieczycieli za szkody, poprzez zasady związane z administracją (np. zakres przetwarzanych danych), zmiany w zakresie wypłacalności i wymogów kapitałowych, szkody katastroficzne jest to jedna z najważniejszych przyczyn cykli underwritingowych, nagła konieczność wpłacenia dużego odszkodowania lub kumulacja wypłat w krótkim okresie może naruszyć stabilność finansową zakładów ubezpieczeń, zwiększyć prawdopodobieństwo niewypłacalności, czego konsekwencją jest zwiększenia kapitałów lub konieczność podniesienia cen produktów ubezpieczeniowych. 3. Ogólna koniunktura gospodarcza (cykl koniunkturalny w gospodarce) działalność ubezpieczeniowa, przede wszystkim w ramach ubezpieczeń majątkowych, jest powiązana z ogólną sytuacją gospodarczą Sytuacja na polskim rynku ubezpieczeń komunikacyjnych W artykule dokonano analizy cykli koniunkturalnych w przestrzeni ubezpieczeń komunikacyjnych za lata W okresie tym można zauważyć ciągły rozwój badanego obszaru ubezpieczeń. Świadczy o tym wciąż wzrastająca liczba zawieranych polis, ciągły wzrost przypisu składki z ich tytułu, a także wzrost wartości odszkodowań i świadczeń, które z tytułu polis ubezpieczeń z grupy 3 i 10 wypłacają polscy ubezpieczyciele. Wartości liczbowe prezentujące te tendencje prezentują tabele nr 1 i nr 2 (dane za ostatnie 8 lat). Na wzrost przypisu składki z OC ma niewątpliwie wzrost liczby zarejestrowanych samochodów, co oczywiście związane jest z rozwojem rynku motoryzacyjnego. Związane jest to również z faktem, iż jest to ubezpieczenie obowiązkowe. Zaobserwować można również ciągły wzrost liczby polis z zakresu

3 Cykle koniunkturalne w ubezpieczeniach komunikacyjnych w Polsce 275 ubezpieczenia komunikacyjnego OC, jednak dane te nie obrazują w całości zjawiska stosunku liczby polis do liczby pojazdów mechanicznych zarejestrowanych w Polsce, gdyż w praktyce występują tzw. polisy flotowe, w ramach których ubezpieczanych jest kilka a nawet kilkadziesiąt pojazdów mechanicznych. Wzrost wielkości wypłaty odszkodowań wiąże się ze wzrostem świadomości poszkodowanych w odniesieniu do należnego im zadośćuczynienia. Wiąże się to z rozwojem firm oferujących pomoc prawną w uzyskaniu odszkodowania i świadczenia dla osób poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych. Tabela nr 1. Dane liczbowe dot. ubezpieczeń komunikacyjnych OC w Polsce Rok Liczba polis w mln. sztuk 13,55 12,50 13,32 14,03 14,77 15,76 16,77 16,58 * Składka w mld. zł. 4,27 4,08 4,68 5,40 5,63 6,04 6,81 7,13 Dynamika składki w % 95,55 114,71 115,38 104,26 107,28 112,75 104,7 Odszkodowania w mld. zł. 2,80 2,85 3,13 3,21 3,43 3,87 4,38 5,16 Dynamika w % 101,79 109,82 102,56 106,85 112,83 113,18 117,8 * dane za pierwsze półrocze 2009 Źródło: opracowanie własne na podstawie: Rynek ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce i w Unii Europejskiej w latach , wydawnictwo UFG, Warszawa 2010 oraz Rocznych Raportów KNF Tabela nr 2. Dane liczbowe dot. ubezpieczeń komunikacyjnych OC w Polsce Rok Liczba polis w mln. sztuk 3,94 3,80 3,86 3,93 3,93 4,25 4,58 4,61 * Składka w mld. zł. 3,79 4,04 4,43 4,36 4,22 4,74 5,21 4,89 Dynamika składki w % 106,60 109,65 98,42 96,79 112,32 109,92 93,86 Wartość w mld. zł. 2,97 2,98 3,14 3,10 2,90 2,79 3,11 3,75 Dynamika w % 100,34 105,37 98,73 93,55 96,21 111,47 120,58 * dane za pierwsze półrocze 2009 Źródło: opracowanie własne na podstawie: Rynek ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce i w Unii Europejskiej w latach , wydawnictwo UFG, Warszawa 2010 oraz Rocznych Raportów KNF W przypadku dobrowolnego ubezpieczenia AC, także notuje się wzrost przypisu składki. Należy pamiętać, że ponieważ nie obowiązuje przymus zawierania ubezpieczenia, to nie wszystkie pojazdy zarejestrowane je posiadają, jednak w ostatnich latach coraz więcej samochodów kupowanych jest na kredyt, stąd banki wymagają ubezpieczenia AC. Również w przypadku tego ubezpieczenia liczba sprzedanych polis cały czas rośnie, co jest oczywiste w związku z rozwojem motoryzacji i rosnącą liczbą zarejestrowanych samochodów, jednak w porównaniu z polisami ubezpieczenia OC jest to liczba około 3 razy mniejsza. Dynamika wzrostu składki w ubezpieczeniach komunikacyjnych AC charakteryzowała się zmiennością, jednak miała tendencję wzrostową. W roku 2008 składka przypisana brutto była o 37% wyższa niż w roku Wzrost składki można wytłumaczyć takimi zjawiskami, że Polacy kupują nowsze i droższe samochody oraz zwiększyła się sprzedaż ratalna, która wymusza zakup ubezpieczenia AC.

4 276 Ewa Poprawska, Anna Jędrzychowska Powyższe rozważania uzupełniono ilustracjami graficznymi rys 1 i 2. Rysunek 1. Składka przypisana brutto oraz wypłacone odszkodowania i świadczenia (mln PLN) w Polsce w latach Źródło: opracowanie własne na podstawie danych KNF dostępnych na Rysunek 2. Dynamika składki przypisanej brutto praz wypłaconych odszkodowań i świadczeń z OC oraz AC w Polsce w latach Źródło: opracowanie własne na podstawie danych KNF dostępnych na

5 Cykle koniunkturalne w ubezpieczeniach komunikacyjnych w Polsce Metodologa badania 2.1. Mierniki działalności ubezpieczeniowej Analiza działalności ubezpieczeniowej może być dokonywana pod różnym kątem, za pomocą wielu wskaźników finansowych. W opracowaniu zaproponowanym przez polski organ nadzoru ubezpieczeniowego [Metodologia 2001] znaleźć można ponad 240 wskaźników obejmujących najważniejsze obszary działalności ubezpieczeniowej. Do najważniejszych miar można zaliczyć: poziom składki przypisanej lub zarobionej, poziom wypłaconych odszkodowań i świadczeń (brutto i na udziale własnym), dynamikę składki, odszkodowań oraz, nieanalizowane w tym opracowaniu ze względu na jego objętość, wskaźniki takie jak: wskaźniki szkodowości, wskaźnik łączony, ROS, ROE, wskaźniki poziomu kosztów administracyjnych oraz akwizycji, rentowność działalności technicznej, rentowność działalności lokacyjnej itp. Nie wszystkie mają zastosowanie w przypadku analizy poszczególnych grup ubezpieczeń, np. ubezpieczeń komunikacyjnych, ze względu na brak wyodrębnionych danych na ten temat dla poszczególnych grup (np. poziom kapitałów publikowany jest dla całego zakładu ubezpieczeń, nie w rozbiciu na grupy) Opis metody badania, materiał statystyczny W badaniu wykorzystano model autoregresji drugiego stopnia (szerzej w [Venezian 1985] postaci: Yt a0 a1yt 1 a2yt 2 t ( 1) gdzie: Y t - wartość zmiennej w okresie t, ω t - składnik losowy. Współczynniki modelu szacowane są klasyczną metodą najmniejszych kwadratów [Dziechciarz 2002]. W przypadku, gdy a 1 > 0, a 2 < 0 oraz W = (a 1 ) 2 +4a 2 < 0 cykl występuje, wówczas jego długość oblicza się następująco: 2 T ( 2) 1 a1 cos 2 a2 W badaniu wykorzystano dane dotyczące wyników ubezpieczycieli za lata , publikowane przez organ nadzoru ubezpieczeniowego dostępne na Wyniki badania Badanie przeprowadzone zostało na dwóch podstawowych zmiennych dotyczących sytuacji ubezpieczeń komunikacyjnych wielkości składki przypisanej brutto oraz wielkości wypłaconych odszkodowań i świadczeń. Zbadano również czy można wskazać na występowanie cykli koniunkturalnych w dynamice wyżej wskazanych dwóch wielkości. Badania dokonano osobno dla ubezpieczeń AC grupa 3 oraz OC grupa 10. Z przeprowadzonych wyliczeń wynika (wynik wyliczeń zawiera tabela nr 3), że tylko w dwóch przypadkach, ze zbadanych ośmiu, można mówić o występowaniu cyklu koniunkturalnego. Są to mianowicie: dynamika składki przypisanej brutto dla grupy 10 oraz dynamika odszkodowań wypłaconych z tytułu ubezpieczeń OC gr. 3.

6 278 Ewa Poprawska, Anna Jędrzychowska Zważywszy jednak na długość okresu, z których była przeprowadzana analiza lata , co w przypadku dynamiki badanych wielkości, sprowadza się do 9 danych, wyników tych nie można uznać za ostateczne. Długości cyklów, na które wskazuje metoda badania to odpowiednio 6 lat i 5,5 roku, co przy 9 danych wymaga jeszcze weryfikacji, np. filtrem Hodricka-Prescotta. Można bowiem przypuszczać, ze główne powody zmian na rynku ubezpieczeń w Polsce nie są nawracającymi bodźcami, a są nowe i dopiero rozpoczynają cykle. Dzieje się tak, m.in. dlatego, ze dopiero od roku 2003 obowiązuje na tym rynku nowe, dostosowane do przepisów UE, prawodawstwo, które reguluje zachowania tak ubezpieczycieli jak i klientów. Tabela nr 3. Parametry modelu ekonometrycznego i wyniki badania parametry wielkość a 0 a 1 a 2 W decyzja długość składka przypisana brutto gr 3 1, , , ,67818 nie - składka przypisana brutto gr 10-0, , , , nie - odszkodowania gr 3-0, , , , nie - odszkodowania gr 10-0, , , , nie - dynamika składki przypisanej brutto gr 3 2, , , ,15975 nie - dynamika składki przypisanej brutto gr 10 1, , , ,08224 tak 6, dynamika odszkodowań gr 3 0, , , ,25943 tak 5, dynamika odszkodowań gr 10 0, ,1838 0, , nie - Źródło: opracowanie własne 3. Poznański Indeks Koniunktury Ubezpieczeniowej (PIKU) 3.1. Opis PIKU Innym sposobem zdiagnozowania obecności i wyznaczenia długości cyklów koniunkturalnych w obszarze ubezpieczeń komunikacyjnych, jest dokonanie istniejącego już Poznańskiego Indeksu Koniunktury Ubezpieczeniowej. Poznański Indeks Koniunktury Ubezpieczeniowej jest jednym z najstarszych wskaźników syntetycznych obliczanych dla polskiego rynku 2, 2 Skonstruowany został w Katedrze Badań Marketingowych Akademii Ekonomicznej w Poznaniu (obecnie Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu). Badania koniunktury ubezpieczeniowej prowadzone są od 1999 przez Pentor metodą kwartalnej ankiety telefonicznej, od 2003 roku GUS prowadzi badania w ramach sekcji J Polskiej Klasyfikacji Działalności

7 Cykle koniunkturalne w ubezpieczeniach komunikacyjnych w Polsce 279 obliczany jest od II kwartału 1993 roku. Wartości PIKU wyznaczane są na podstawie kwestionariusza wysyłanego tradycyjną pocztą co kwartał [Mocek, 2009]. Na każde z pytań zawartych w kwestionariuszu możliwych jest 5 odpowiedzi (silny spadek, spadek, bez zmian, wzrost, silny wzrost). Odpowiedzi są następnie ważone udziałem w rynku oraz wielkością kapitałów zakładu ubezpieczeń, następnie obliczane są tzw. salda koniunktury dla poszczególnych pytań, a także poszczególnych obszarów działalności, wg wzoru: 100 SK k i1 k i1 k i1 j1 wi1 50 wi2 0 wi3 50 wi4 100 i1 k 5 gdzie: w i1 ważone warianty 1 odpowiedzi (silny spadek lub znaczne pogorszenie), w i2 - ważone warianty 2 odpowiedzi (spadek lub pogorszenie), w i3 - ważone warianty 3 odpowiedzi (bez zmian), w i4 - ważone warianty 4 odpowiedzi (wzrost lub znaczne poprawa sytuacji), w i5 - ważone warianty 5 odpowiedzi (silny wzrost lub znaczna poprawa). Ostatecznie PIKU obliczany jest jako ważona średnia sald koniunktury dla poszczególnych cech diagnostycznych (UO) i prognostycznych (UP): UOWUO UOWS UOWO UOLR UOSF PIKU 10 ( 4) UPKLN UPLUO UPWS UPSZ UPSF 10 gdzie: UOWUO saldo oceny wielkości świadczonych usług w kwartale t, UOWS saldo oceny wartości pozyskanej składki w kwartale t, UOWO saldo oceny wartości wypłaconych odszkodowań w kwartale t, UOLR saldo oceny liczby klientów rezygnujących z ubezpieczenia w kwartale t, UOSF saldo oceny ogólnej sytuacji finansowej zakładów ubezpieczeń w kwartale t, UPKLN saldo prognozy liczby nowych klientów w kwartale t+1, UPLUO saldo prognozy liczby zawartych ubezpieczeń w kwartale t+1, UPWS saldo prognozy wartości pozyskanej składki w kwartale t+1, UPSZ saldo prognozy wskaźnika szkodowości w kwartale t+1, UPSF saldo prognozy sytuacji finansowej zakładów ubezpieczeń w kwartale t+1. Taka konstrukcja wskaźnika PIKU powoduje, że przyjmuje on wartości z przedziału [-100;100]. PIKU jest wyznaczany zarówno dla całego rynku ubezpieczeniowego, jak i dla rynku ubezpieczeń życiowych i majątkowych, zakładów ubezpieczeń według ich wielkości oraz pięciu regionów (pomorskiego, centralnego, wielkopolskiego, południowego i wschodniego). w ij k i1 k i1 w i5 ( 3)

8 280 Ewa Poprawska, Anna Jędrzychowska 3.2. Analiza wartości PIKU Wartości indeksu PIKU ogółem oraz w rozbiciu na duże I małe firmy ubezpieczeniowe przedstawione są ma poniższym wykresie. Rysunek 2. Wartości indeksu PIKU w latach Źródło: Mocek M. Wahania koniunktury na polskim rynku ubezpieczeniowym w 2008 roku w świetle wyników testu koniunktury, Wiadomości Ubezpieczeniowe 2/2009 Na podstawie przedstawionych danych można wnioskować, że działalność ubezpieczeniowa w Polsce podlega wahaniom cyklicznym, cykl ten jest dosyć długi około 8-10 letni. Zakończenie Z zaprezentowanych wyliczeń i rozważań nie wynika w sposób bezpośredni, aby ubezpieczenia komunikacyjne w Polsce podlegały cyklom koniunkturalnym. Zastosowana metoda badawcza wskazała na możliwość występowania cykli jedynie w przypadku dynamiki odszkodowań z tytułu ubezpieczeń AC oraz w przypisie składki z ubezpieczeń OC komunikacyjnej. Jednak wyniki te należy potraktować jako przesłanki do dalszych badań. Przyczyn braku pewnych cykli koniunkturalnych dla ubezpieczeń komunikacyjnych można upatrywać między innymi w następujących faktach: - polski rynek ubezpieczeń jest młodym, kształtującym się od 2003 roku - wstąpienie Polski do UE i wprowadzenie okołounijnych regulacji w obszarze ubezpieczeń komunikacyjnych, mogło naruszyć naturalne cykle ubezpieczeń w Polsce - obszar ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce wciąż zdominowany jest przez cztery wiodące w tym obszarze zakłady ubezpieczeń, w roku 2009 sześciu ubezpieczycieli (spośród 23 prowadzących działalność w tym obszarze) zebrało 82% całej składki pobranej w tym roku z tytułu polis komunikacyjnych, ponadto zakład ubezpieczeń pobierający największy przypis składki z ubezpieczeń komunikacyjnych (PZU SA), pobrał jej 46%.

9 Cykle koniunkturalne w ubezpieczeniach komunikacyjnych w Polsce zmiany związane z wydłużeniem okresu odpowiedzialności z tytułu OC do 20 lat, również miały wpływ szczególnie na rentowność, omawianych ubezpieczeń. Należy także podkreślić ponadto, ze w obszarze ubezpieczeń, w tym ubezpieczeń komunikacyjnych, spodziewać się można cykli koniunkturalnych w długim okresie cykle około 10 letnie. W badaniu zjawisk cykliczności w ubezpieczeniach cennym narzędziem jest PIKU służący do monitorowania sytuacji bieżącej w obszarze ubezpieczeń. Należałoby jednak w badaniach nad obszarem ubezpieczeń komunikacyjnych zmodyfikować, to ogólne narzędzie np. o elementy związane ze szkodowości, aby móc go stosować również do obszaru ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce, w szczególności do ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego i ubezpieczeń auto casco. Literatura 1. Dziechciarz J. (red.), Ekonometria. Metody, przykłady, zadania, Wydawnictwo AE we Wrocławiu, Wrocław Manikowski P., Weiss M., Analiza cykli ubezpieczeniowych w ubezpieczeniach satelitarnych, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego nr 1197, UE, Wrocław, Meier U.B., Outreville J.F, The reinsurance price and the insurance cycle, Paper presented at the 30th Seminar of the European Group of Risk and Insurance Economists (EGRIE) Zurich, September 15-17, Metodologia analizy finansowej zakładów ubezpieczeń wersja II, Departament Analiz Systemu Ubezpieczeniowego PUNU, Warszawa Mocek M. Wahania koniunktury na polskim rynku ubezpieczeniowym w 2008 roku w świetle wyników testu koniunktury, Wiadomości Ubezpieczeniowe, 2/ Monitoring Ubezpieczeniowy, PIU/Pentor, 1999, nr 1, s Polish Supervisory Authority data available at 8. Rynek ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce i w Unii Europejskiej w latach , Wydawnictwo UFG, Warszawa Venezian, E., Ratemaking Methods and Profit Cycles in Property and Liability Insurance, Journal of Risk and Insurance 1985, vol. 52, nr Zagoździńska I., Koniunktura w wybranych jednostkach sektora finansowego i czynniki ją kształtujące, in: M. Mocek (red.), Diagnozowanie i prognozowanie koniunktury gospodarczej w Polsce, AE w Poznaniu, Poznań Streszczenie Celem referatu jest próba prześledzenia zmian na rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce, poprzez analizę cyklów koniunkturalnych, które pojawiały się w tym obszarze oraz porównanie sytuacji w krajach UE. Identyfikacja wahań koniunktural-

10 282 Ewa Poprawska, Anna Jędrzychowska nych ma istotne znaczenie poznawcze, gdyż daje możliwość zbadania właściwości obecnych tendencji na rynku ubezpieczeń i prognozować zachowania przyszłe. Takie badania mają też znaczenie praktyczne. Dają bowiem możliwość zakładom ubezpieczeń przygotowanie do zmian koniunkturalnych w obszarze gospodarki, w którym funkcjonują. W Polce jednym z mierników wahań koniunkturalnych w obszarze ubezpieczeń jest syntetyczny miernik PIKU Poznański Indeks Koniunktury Ubezpieczeniowej. Innymi miernikami wartymi analizy są wskaźniki szkodowości, oraz wskaźnik łączony (szkodowość wraz z kosztami administracyjnymi i akwizycji). Wskaźniki te również poddane zostaną analizie oraz porównane z wartością i trendami występującymi w podobnych wskaźnikach dla UE. Business cycles in the motor insurance in Poland against trends in EU countries (Summary) The aim of this paper is to analyze changes in the motor insurance market in Poland through an analysis of business cycles that have occurred in this area and compare changes in EU countries. Such studies gives the opportunity to explore the current insurance market trends and predict future behavior and have also practical significance, as they provide a possibility to prepare for cyclical changes. In Poland that one of the indicators of cyclical fluctuations in the insurance area is a synthetic indicator PIKU (Poznański Indeks Koniunktury Ubezpieczeniowej - Poznań Insurance Business Index). Other measures of which are worth examining are claims ratio, and combined ratio - they will also be analyzed and compared with similar ratios in EU countries.

Wyniki finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku

Wyniki finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku Warszawa, 10 stycznia 2007 i finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku (Informacja zweryfikowana w stosunku do opublikowanej w dniu 20 grudnia 2006, stosownie do korekty danych przekazanych

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2014 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2014 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna i finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2014 roku 1 W dniu 31 marca 2014

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych

Spis treści. 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych Spis treści Wstęp... 9 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce... 11 1.1. Charakterystyka i regulacje prawne rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Europie... 11 1.2.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w 2013 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w 2013 roku 1 Warszawa, 01.04.2014 r. Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w 2013 roku 1 W dniu 31 grudnia 2013 r. zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej w Polsce miało pięćdziesiąt osiem zakładów

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE NA PRZYKŁADZIE OC I AC

UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE NA PRZYKŁADZIE OC I AC UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE NA PRZYKŁADZIE OC I AC Paula Malina Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Streszczenie Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie polskiego rynku ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20.12.2013 r. Informacje bieżące WYNIKI WSTĘPNE Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2013

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I półroczu 2014 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I półroczu 2014 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 22 września 2014 r. Informacja sygnalna i finansowe zakładów ubezpieczeń w I półroczu 2014 roku 1 W dniu 30 czerwca

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2014 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2014 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna i finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2014 roku 1 W dniu

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 21.06.2013 r. Informacje bieżące WYNIKI WSTĘPNE Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2013 roku 1 W dniu

Bardziej szczegółowo

Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka

Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka 1 Przepisy prawa ustawa z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej art. 18. 1. Wysokość składek ubezpieczeniowych

Bardziej szczegółowo

Wahania koniunktury na polskim rynku ubezpieczeniowym w 2008 roku w świetle wyników testu koniunktury

Wahania koniunktury na polskim rynku ubezpieczeniowym w 2008 roku w świetle wyników testu koniunktury Wiadomości Ubezpieczeniowe 2/2009 MAREK MOCEK Wahania koniunktury na polskim rynku ubezpieczeniowym w 2008 roku w świetle wyników testu koniunktury W artykule dokonano oceny tendencji zmian, jakie w opinii

Bardziej szczegółowo

Miejsce ubezpieczeń w gospodarce narodowej

Miejsce ubezpieczeń w gospodarce narodowej 14-1-3 Rozkład zboru składki według kontynentów w 1 r. Afryka i Oceania; 3,7 Ameryka Łacińska i Karaiby; 3, Charakterystyka polskiego rynku Azja; 9, Ameryka Północna; 3, Europa; 33,3 Składka przypisana

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 października 2014 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 października 2014 r. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 października 2014 r. SŁOWA KLUCZOWE: ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ, ZAKŁADY REASEKURACJI, WYPŁACALNOŚĆ 1 SYNTEZA W raporcie zostały zaprezentowane podstawowe informacje

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 11 lipca 2014 r. 1

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 11 lipca 2014 r. 1 URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 11 lipca 2014 r. 1 SŁOWA KLUCZOWE: ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ, ZAKŁADY REASEKURACJI, WYPŁACALNOŚĆ 2 SYNTEZA W raporcie zostały zaprezentowane podstawowe informacje

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeniowych w I półroczu 2009 roku 1

Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeniowych w I półroczu 2009 roku 1 Warszawa, 18.09.2009 Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeniowych w I półroczu 2009 roku 1 W dniu 30 czerwca 2009 r. zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej w Polsce miało sześćdziesiąt

Bardziej szczegółowo

Anna Trzcińska Walka trwa Wyniki komunikacji w I półroczu 2013 r.

Anna Trzcińska Walka trwa Wyniki komunikacji w I półroczu 2013 r. Nr 206 (3356) 2013-10-24 Anna Trzcińska Wyniki komunikacji w I półroczu 2013 r. Wojna cenowa trwa w najlepsze i chyba szybko się nie skończy. Niektórzy przewidują jednak, że ceny zaczną wzrastać w 2014

Bardziej szczegółowo

Anna Trzcińska Powrót do przeszłości. Wyniki komunikacji po I kwartale 2013 r.

Anna Trzcińska Powrót do przeszłości. Wyniki komunikacji po I kwartale 2013 r. Nr 136 (3286) 2013-07-18 Anna Trzcińska. Wyniki komunikacji po I kwartale 2013 r. Sytuacja w segmencie ubezpieczeń komunikacyjnych nie wygląda kolorowo. Ceny spadają, choć powinny rosnąć. Czy rynek czeka

Bardziej szczegółowo

Kinga Wiśniewska Dewastacja rynku. Wyniki komunikacji w 2014 r.

Kinga Wiśniewska Dewastacja rynku. Wyniki komunikacji w 2014 r. Nr 61 (3708) 2015-03-31 Kinga Wiśniewska Wyniki komunikacji w 2014 r. Na ubezpieczeń komunikacyjnych tematem numer 1 są niezmiennie spadki przypisów i trwająca wojna cenowa. Można jednak zauważyć, że przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S FOLIA OECONOMICA 296, 2013. Stanisław Wieteska *

A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S FOLIA OECONOMICA 296, 2013. Stanisław Wieteska * A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S FOLIA OECONOMICA 296, 2013 * TENDENCJE KSZTAŁTOWANIA SIĘ WSPÓŁCZYNNIKA COMBINED RATIO W WYBRANYCH ZAKŁADACH UBEZPIECZEŃ MAJĄTKOWYCH I ŻYCIOWYCH W POLSCE

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 lipca 2015 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 lipca 2015 r. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 lipca 2015 r. SŁOWA KLUCZOWE: ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ, ZAKŁADY REASEKURACJI, WYPŁACALNOŚĆ, 2 SYNTEZA W raporcie zostały zaprezentowane podstawowe informacje dotyczące

Bardziej szczegółowo

Popyt przedsiębiorstw na ubezpieczenia

Popyt przedsiębiorstw na ubezpieczenia ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO nr 855 Finanse, Rynki Finansowe, nr 74, t. 1 (2015) DOI: 10.18276/frfu.2015.74/1-53 s. 607 617 Popyt przedsiębiorstw na ubezpieczenia Aleksandra Wicka * Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Sektor ubezpieczeń w Polsce w 2012 roku

Sektor ubezpieczeń w Polsce w 2012 roku ZNUV 2013;33;83-93 83 Aleksandra Wiktorow Akademia Finansów i Biznesu Vistula Warszawa Sektor ubezpieczeń w Polsce w 2012 roku Streszczenie W 2012 roku wzrosła składka przypisana brutto w prawie wszystkich

Bardziej szczegółowo

WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ

WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ Bożena Wolińska Warszawa, wrzesień 2003 Rzecznik Ubezpieczonych Aleje Jerozolimskie 44, 00 024 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia komunikacyjne w Polsce w latach 2006-2008

Ubezpieczenia komunikacyjne w Polsce w latach 2006-2008 Ubezpieczenia komunikacyjne w Polsce w latach -2008 Komisja Ubezpieczeń Komunikacyjnych PIU Warszawa, październik 2009 r. 2 Spis treści 1. O Polskiej Izbie Ubezpieczeń 3 2. Podziękowania 3 3. Opis metodologii

Bardziej szczegółowo

Raport o wypłacalności zakładów ubezpieczeń według stanu na dzień 30 czerwca 2008 r.

Raport o wypłacalności zakładów ubezpieczeń według stanu na dzień 30 czerwca 2008 r. Raport o wypłacalności zakładów ubezpieczeń według stanu na dzień 30 czerwca 2008 r. Komisja Nadzoru Finansowego 2008 Celem analizy było sprawdzenie spełniania przez zakłady ubezpieczeń wymogów kapitałowych

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeniowych w 2009 roku 1

Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeniowych w 2009 roku 1 Warszawa, 23.04.2010 Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeniowych w 2009 roku 1 uznać: W roku 2009 za najważniejsze zjawiska zaobserwowane na rynku ubezpieczeń można wycofywanie się klientów z ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Dobre wyniki w trudnych czasach

Dobre wyniki w trudnych czasach Warszawa, 10 marca 2009 roku Wyniki finansowe Grupy PZU w 2008 roku Dobre wyniki w trudnych czasach W 2008 roku Grupa PZU zebrała 21.515,4 mln złotych z tytułu składek ubezpieczeniowych, osiągając zysk

Bardziej szczegółowo

Prezentacja wyników finansowych za IV kwartał i cały rok 2010. Warszawa, 16 marca 2011 r.

Prezentacja wyników finansowych za IV kwartał i cały rok 2010. Warszawa, 16 marca 2011 r. Prezentacja wyników finansowych za IV kwartał i cały rok 2010 Warszawa, 16 marca 2011 r. Plan prezentacji Kontekst rynkowy Informacje o działalności Wyniki finansowe Pytania i odpowiedzi 1 Wolniejszy wzrost

Bardziej szczegółowo

Raport PIU Polski Rynek Bancassurance po 1 kw. 2014. Warszawa, 2 czerwca 2014 r.

Raport PIU Polski Rynek Bancassurance po 1 kw. 2014. Warszawa, 2 czerwca 2014 r. Raport PIU Polski Rynek Bancassurance po 1 kw. 2014 Warszawa, 2 czerwca 2014 r. Raport Polski rynek bancassurance 1 kw. 2014 Szanowni Państwo, Ostatnie kilka lat bardzo intensywnej współpracy zakładów

Bardziej szczegółowo

K A R T A P R Z E D M I O T U ( S Y L L A B U S )

K A R T A P R Z E D M I O T U ( S Y L L A B U S ) K A R T A P R Z E D M I O T U ( S Y L L A B U S ) Kod UTHRad/E/A/HES / Nazwa w języku polskim: Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w języku angielskim: Motor Third

Bardziej szczegółowo

PBS DGA Spółka z o.o.

PBS DGA Spółka z o.o. Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki. Publikację przygotował: PBS DGA Spółka z o.o. Małopolskie Obserwatorium Gospodarki Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 17 kwietnia 2014 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 17 kwietnia 2014 r. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 17 kwietnia 2014 r. SŁOWA KLUCZOWE: ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ, ZAKŁADY REASEKURACJI, WYPŁACALNOŚĆ 1 SYNTEZA W raporcie zostały zaprezentowane podstawowe informacje

Bardziej szczegółowo

K A T E D R A B A D A Ń R Y N K U I U S Ł U G U N I W E R S Y T E T E K O N O M I C Z N Y W POZNANIU INFORMACJA O SYTUACJI NA RYNKU USŁUG BANKOWYCH

K A T E D R A B A D A Ń R Y N K U I U S Ł U G U N I W E R S Y T E T E K O N O M I C Z N Y W POZNANIU INFORMACJA O SYTUACJI NA RYNKU USŁUG BANKOWYCH K A T E D R A B A D A Ń R Y N K U I U S Ł U G U N I W E R S Y T E T E K O N O M I C Z N Y W POZNANIU INFORMACJA O SYTUACJI NA RYNKU USŁUG BANKOWYCH KONIUNKTURA I PRZEWIDYWANIA ( IV kwartał 2012 r. i I

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Forma prawna Agent Ubezpieczyciel. Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności Wiek Zwrot kapitału. 18-77 lat (włącznie)

Forma prawna Agent Ubezpieczyciel. Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności Wiek Zwrot kapitału. 18-77 lat (włącznie) produkt strukturyzowany Kurs na Amerykę Forma prawna Agent Ubezpieczyciel indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Euro Bank S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa S.A. Okres Odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Anna Trzcińska Widoczne spowolnienie Wyniki komunikacji w 2012 r.

Anna Trzcińska Widoczne spowolnienie Wyniki komunikacji w 2012 r. Nr 62 (3212) 2013-03-28 Anna Trzcińska Wyniki komunikacji w 2012 r. składki w ubezpieczeniach komunikacyjnych spada, co związane jest ze spowolnieniem gospodarczym. Czy ubezpieczyciele zdecydują się na

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Finanse i Rachunkowość pytania podstawowe 1. Miernik dobrobytu alternatywne

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Wprowadzenie - Ewa Wierzbicka 11. 1. Rynek ubezpieczeń non-life w Polsce - Kazimierz Ortyński 15

Opis: Spis treści: Wprowadzenie - Ewa Wierzbicka 11. 1. Rynek ubezpieczeń non-life w Polsce - Kazimierz Ortyński 15 Tytuł: Ubezpieczenia non-life Autorzy: Ewa Wierzbicka (red.) Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2010 Opis: W książce Ubezpieczenia non-life szczegółowo przedstawiono klasyczne oraz nowoczesne ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, październik 2013 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, październik 2013 r. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, październik 2013 r. Autorzy: Edwina Urbańska (Departament Nadzoru Ubezpieczeniowego) Tomasz Filak (Departament Nadzoru Ubezpieczeniowego) Magdalena Zielińska

Bardziej szczegółowo

Szczęśliwe krowy dają szczęśliwe mleko? O biznesowym potencjale procesu likwidacji szkody. Dorota Szubert Rafał Neska

Szczęśliwe krowy dają szczęśliwe mleko? O biznesowym potencjale procesu likwidacji szkody. Dorota Szubert Rafał Neska Szczęśliwe krowy dają szczęśliwe mleko? O biznesowym potencjale procesu likwidacji szkody Dorota Szubert Rafał Neska Dlaczego chcemy mówić o likwidacji szkody? Z punktu widzenia klienta Z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

Zgłoszenie poszkodowanego do VOTUM S.A. Ustalenie sprawcy wypadku i jego ubezpieczyciela

Zgłoszenie poszkodowanego do VOTUM S.A. Ustalenie sprawcy wypadku i jego ubezpieczyciela VOTUM S.A. jest największym na polskim rynku pod względem przychodów ze sprzedaży podmiotem oferującym kompleksową pomoc w sprawach odszkodowawczych. Specjalizuje się w postępowaniach dotyczących roszczeń

Bardziej szczegółowo

K A R T A P R Z E D M I O T U ( S Y L L A B U S )

K A R T A P R Z E D M I O T U ( S Y L L A B U S ) K A R T A P R Z E D M I O T U ( S Y L L A B U S ) Kod Nazwa w języku polskim: Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w języku angielskim: Motor Third Party Liability

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2014 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy wskazać

Bardziej szczegółowo

Anna Trzcińska Końca nie widać. Wyniki komunikacji po II kwartale 2014 r.

Anna Trzcińska Końca nie widać. Wyniki komunikacji po II kwartale 2014 r. Nr 190 (3589) 2014-10-03 Anna Trzcińska Wyniki komunikacji po II kwartale 2014 r. W ubezpieczeniach komunikacyjnych nie widać końca wojny cenowej. Jest źle, a może być jeszcze gorzej. e tracą przypis już

Bardziej szczegółowo

Raport PIU Polski Rynek Bancassurance 2014. Warszawa, 18 marca 2015 r.

Raport PIU Polski Rynek Bancassurance 2014. Warszawa, 18 marca 2015 r. Raport PIU Polski Rynek Bancassurance Warszawa, 18 marca 2015 r. Raport Polski rynek bancassurance Szanowni Państwo, Ostatnie kilka lat bardzo intensywnej współpracy zakładów ubezpieczeń przy tworzeniu

Bardziej szczegółowo

Polscy Giganci BIS. Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności: Wiek: Zwrot kapitału: 18-77 lat

Polscy Giganci BIS. Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności: Wiek: Zwrot kapitału: 18-77 lat produkt strukturyzowany Polscy Giganci BIS Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Euro Bank S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa S.A. Okres Odpowiedzialności:

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 29 stycznia 2013 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 29 stycznia 2013 r. RAPORT O STANIE SEKTORA UBEZPIECZEŃ PO III KWARTAŁACH 2012 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 29 stycznia 2013 r. Autorzy: Edwina Urbańska (Departament Nadzoru Ubezpieczeniowego) Tomasz Filak

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE. 1) dobrą koniunkturę rynku ubezpieczeniowego w Polsce;

UZASADNIENIE. 1) dobrą koniunkturę rynku ubezpieczeniowego w Polsce; Projekt z dnia 16.08.2007 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia... 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości procentu składki wnoszonej przez zakłady ubezpieczeń na rzecz Ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Mundialowa Inwestycja

Mundialowa Inwestycja inwestycje produkt strukturyzowany Mundialowa Inwestycja Forma prawna indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Okres Odpowiedzialności 0 miesięcy 3 od 25.06.2014 r. do 25.12.2016 r. Maksymalny zysk

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, kwiecień 2013 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, kwiecień 2013 r. RAPORT O STANIE SEKTORA UBEZPIECZEŃ PO IV KWARTAŁACH 2012 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, kwiecień 2013 r. Autorzy: Edwina Urbańska (Departament Nadzoru Ubezpieczeniowego) Tomasz Filak

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SZCZECIŃSKIEGO RYNKU NIERUCHOMOŚCI W LATACH 2007 2010

ANALIZA SZCZECIŃSKIEGO RYNKU NIERUCHOMOŚCI W LATACH 2007 2010 STUDA PRACE WYDZAŁU NAUK EKONOMCZNYCH ZARZĄDZANA NR 26 Ewa Putek-Szeląg Uniwersytet Szczeciński ANALZA SZCZECŃSKEGO RYNKU NERUCHOMOŚC W LATACH 27 21 STRESZCZENE Niniejszy artykuł dotyczy analizy rynku

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2012 ROKU

RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2012 ROKU RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2012 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2013 ROK. AUTOR: Damian Kaczorowski Zbigniew Kalisiewicz Departament Licencji Ubezpieczeniowych i Emerytalnych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 października 2012 r. Raport PIU Polski Rynek Bancassurance II Q 2012

Warszawa, 25 października 2012 r. Raport PIU Polski Rynek Bancassurance II Q 2012 Warszawa, 25 października 2012 r. Raport PIU Polski Rynek Bancassurance II Q 2012 Raport Polski rynek bancassurance II Q 2012 Dane przedstawione w prezentacji zostały zebrane przez Polską Izbę Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r. 1409 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r. w sprawie zakresu informacji zawartych w rocznym raporcie o stanie portfela ubezpieczeń i reasekuracji zakładu ubezpieczeń Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Regulamin oferty promocyjnej Samochód zastępczy za 9 zł promocja sms

Regulamin oferty promocyjnej Samochód zastępczy za 9 zł promocja sms Regulamin oferty promocyjnej Samochód zastępczy za 9 zł promocja sms 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa zasady oferty promocyjnej Samochód zastępczy za 9 zł promocja sms, prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Informacja o sytuacji biur usług płatniczych (BUP) i krajowych instytucji płatniczych (KIP) w I kwartale 2013 r.

Informacja o sytuacji biur usług płatniczych (BUP) i krajowych instytucji płatniczych (KIP) w I kwartale 2013 r. Informacja o sytuacji biur usług płatniczych (BUP) i krajowych instytucji płatniczych (KIP) w I kwartale 213 r. stan na 28 czerwca 213 roku URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO DEPARTAMENT BANKOWOŚCI KOMERCYJNEJ

Bardziej szczegółowo

Kinga Wiśniewska Coraz bardziej niespokojnie. Wyniki komunikacji po III kwartale 2014 r.

Kinga Wiśniewska Coraz bardziej niespokojnie. Wyniki komunikacji po III kwartale 2014 r. Nr 12 (3659) 2015-01-21 Kinga Wiśniewska Wyniki komunikacji po III kwartale 2014 r. Niepokojący trend spadku stawek w komunikacji trwa w najlepsze. Obniżki często dotyczą całego portfela klientów danego

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. WARSZAWA, 2011 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. WARSZAWA, 2011 r. RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2010 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2011 r. Autor: Zbigniew Kalisiewicz (Departament Pośredników Finansowych) SŁOWA KLUCZOWE: UBEZPIECZENIA, REJESTR

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2013 ROKU

RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2013 ROKU RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2013 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2014 ROK. AUTOR: Damian Kaczorowski Zbigniew Kalisiewicz Departament Licencji Ubezpieczeniowych i Emerytalnych

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

Regulamin Oferty promocyjnej Jeździsz 3 lata bez szkody, a za polisę płacisz jakbyś miał 60% zniżki. Postanowienia ogólne

Regulamin Oferty promocyjnej Jeździsz 3 lata bez szkody, a za polisę płacisz jakbyś miał 60% zniżki. Postanowienia ogólne Regulamin Oferty promocyjnej Jeździsz 3 lata bez szkody, a za polisę płacisz jakbyś miał 60% zniżki 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa zasady oferty promocyjnej Jeździsz 3 lata bez szkody,

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 19 października 2011 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 19 października 2011 r. RAPORT O STANIE SEKTORA UBEZPIECZEŃ PO II KWARTAŁACH 2011 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 19 października 2011 r. 1 Autorzy: Małgorzata Pawlak-Kalemba (Departament Monitorowania Ryzyk)

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD GOLDEN edition to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE WYMIANY DANYCH MIĘDZY BIK i UFG DLA BEZPIECZEŃSTWA TRANSAKCJI UBEZPIECZENIOWO-BANKOWYCH. dr Mariusz Cholewa Prezes Zarządu BIK S.A.

ZNACZENIE WYMIANY DANYCH MIĘDZY BIK i UFG DLA BEZPIECZEŃSTWA TRANSAKCJI UBEZPIECZENIOWO-BANKOWYCH. dr Mariusz Cholewa Prezes Zarządu BIK S.A. ZNACZENIE WYMIANY DANYCH MIĘDZY BIK i UFG DLA BEZPIECZEŃSTWA TRANSAKCJI UBEZPIECZENIOWO-BANKOWYCH dr Mariusz Cholewa Prezes Zarządu BIK S.A. Informacje o BIK GRUPA BIK NAJWIĘKSZY ZBIÓR INFORMACJI O ZOBOWIĄZANIACH

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, lipiec 2013 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, lipiec 2013 r. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, lipiec 2013 r. Autorzy: Edwina Urbańska (Departament Nadzoru Ubezpieczeniowego) Tomasz Filak (Departament Nadzoru Ubezpieczeniowego) Iwona Majcher (Departament

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE WYBRANYCH MODELI ANALIZY FINANSOWEJ DLA OCENY MOŻLIWOŚCI AKTYWIZOWANIA SIĘ ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH W SEKTORZE TRANSPORTU

WYKORZYSTANIE WYBRANYCH MODELI ANALIZY FINANSOWEJ DLA OCENY MOŻLIWOŚCI AKTYWIZOWANIA SIĘ ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH W SEKTORZE TRANSPORTU Mirosław rajewski Uniwersytet Gdański WYORZYSTANIE WYBRANYCH MODELI ANALIZY FINANSOWEJ DLA OCENY MOŻLIWOŚCI ATYWIZOWANIA SIĘ ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH W SETORZE TRANSPORTU Wprowadzenie Problemy związane

Bardziej szczegółowo

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper A.Światkowski Wroclaw University of Economics Working paper 1 Planowanie sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży deweloperskiej Cel pracy: Zaplanowanie sprzedaży spółki na rok 2012 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Komisja Nadzoru Finansowego

Komisja Nadzoru Finansowego Raport z analizy półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych zakładów ubezpieczeń na życie, sporządzonych według stanu na dzień 30 czerwca 2008 r. Komisja Nadzoru Finansowego Celem analizy

Bardziej szczegółowo

Regulamin oferty promocyjnej Zniżka za zakup polisy przez Internet

Regulamin oferty promocyjnej Zniżka za zakup polisy przez Internet Regulamin oferty promocyjnej Zniżka za zakup polisy przez Internet 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa zasady oferty promocyjnej Zniżka za zakup polisy przez Internet, prowadzonego przez

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia prywatne i długoterminowa opieka

Ubezpieczenia prywatne i długoterminowa opieka Ubezpieczenia prywatne i długoterminowa opieka zdrowotna dr Adam Kozierkiewicz Zawartość Statystyka sektora ubezpieczeń komercyjnych Opieka długoterminowa wobec starzenia się społeczeństwał ń Podstawy

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 429 EKONOMICZNE PROBLEMY TURYSTYKI NR 7 2006 RAFAŁ CZYŻYCKI, MARCIN HUNDERT, RAFAŁ KLÓSKA STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2015. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2015. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2015 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Publikacja chroniona jest prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy

Bardziej szczegółowo

Działalność brokerów ubezpieczeniowych w 2007 r.

Działalność brokerów ubezpieczeniowych w 2007 r. Działalność brokerów ubezpieczeniowych w 2007 r. Komisja Nadzoru Finansowego SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 1. Wstęp...3 2. Brokerzy ubezpieczeniowi...3 3. Umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej

Bardziej szczegółowo

Prognoza finansowa Grupy Motoricus S.A. na rok 2012

Prognoza finansowa Grupy Motoricus S.A. na rok 2012 Prognoza finansowa Grupy Motoricus S.A. na rok 2012 Przedstawiona prognoza została sporządzona na okres od 1 stycznia 2012 do 31 grudnia 2012 r. 1. Rynek motoryzacyjny - prognozy tendencji w 2012 r. Rynek

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Grupy PZU po I kwartale 2013. Warszawa, 15 maja 2013 roku

Wyniki finansowe Grupy PZU po I kwartale 2013. Warszawa, 15 maja 2013 roku Wyniki finansowe Grupy PZU po I kwartale 2013 Warszawa, 15 maja 2013 roku Plan prezentacji 1. 1 Struktura Zarządu PZU 2. Rynek ubezpieczeń w Polsce w 2012 roku 3. Wyniki operacyjne po I kwartale 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Historyczne polisy ubezpieczeniowe w finansach i w kolekcjach

Historyczne polisy ubezpieczeniowe w finansach i w kolekcjach Varia VARIA Leszek Kałkowski Historyczne polisy ubezpieczeniowe w finansach i w kolekcjach Polisa ubezpieczeniowa jest dokumentem potwierdzającym zawarcie umowy pomiędzy zakładem ubezpieczeniowym a jego

Bardziej szczegółowo

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów www.acservices.pl Warszawa, 24.10.2013r. Agenda 1. Źródła przepisów prawa (PSR, MSSF, UE, podatki, Solvency II) 2. Przykłady różnic w ewidencji

Bardziej szczegółowo

Rekordowy rok Grupy PZU

Rekordowy rok Grupy PZU Niniejszy materiał nie może być rozpowszechniany w Stanach Zjednoczonych Ameryki, Australii, Kanadzie i Japonii. EMBARGO DO GODZ. 11.00 Komunikat prasowy Warszawa, 15 marca 2010 r. Wyniki finansowe Grupy

Bardziej szczegółowo

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce dr Marietta Janowicz-Lomott, Uniwersytet Gdański dr Krzysztof Łyskawa, Uniwersytet Ekonomiczny Poznań Agenda Działanie ubezpieczeń dotowanych w Polsce

Bardziej szczegółowo

Regulamin oferty promocyjnej Zniżka na kod promocyjny z BIKPassem

Regulamin oferty promocyjnej Zniżka na kod promocyjny z BIKPassem Regulamin oferty promocyjnej Zniżka na kod promocyjny z BIKPassem 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa zasady oferty promocyjnej Zniżka na kod promocyjny z BIKPassem, prowadzonego przez

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r.

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r. GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU 8 Marca 2010 r. ZASTRZEŻENIE Niniejsza prezentacja została opracowana wyłącznie w celu informacyjnym na potrzeby klientów

Bardziej szczegółowo

Historia i stan obecny ubezpieczeń rolnych w. Konrad Rojewski. Warszawa, dnia 5 list 2012.

Historia i stan obecny ubezpieczeń rolnych w. Konrad Rojewski. Warszawa, dnia 5 list 2012. Historia i stan obecny ubezpieczeń rolnych w Polsce. Konrad Rojewski. Warszawa, dnia 5 list 2012. AGENDA 1. Ubezpieczenia rolne w Polsce, czyli które? 2. Krótki rys historyczny ubezpieczeń rolnych. 3.

Bardziej szczegółowo

Karta informacyjna lokaty strukturyzowanej

Karta informacyjna lokaty strukturyzowanej Karta informacyjna lokaty strukturyzowanej Lokata strukturyzowana WIGwam w pigułce: Strategia pozwalająca zyskać na wzroście indeksu WIG20 Okres inwestycji 1 rok Brak podatku od zysków kapitałowych Partycypacja

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja niektórych czynników mających wpływ na poziom składki, odszkodowań i świadczeń w ubezpieczeniach komunikacyjnych w Polsce

Identyfikacja niektórych czynników mających wpływ na poziom składki, odszkodowań i świadczeń w ubezpieczeniach komunikacyjnych w Polsce Czynniki wpływające na składki ubezpieczeń komunikacyjnych ANNA JĘDRZYCHOWSKA EWA POPRAWSKA Identyfikacja niektórych czynników mających wpływ na poziom składki, odszkodowań i świadczeń w ubezpieczeniach

Bardziej szczegółowo

Generali Wchodzi na Rynek Direct

Generali Wchodzi na Rynek Direct Generali Wchodzi na Rynek Direct Zarząd Grupy Generali Polska Warszawa, 23 kwietnia 2008 r. AGENDA 2 Rynek Direct Rynek Direct w Polsce Doświadczenia Generali Model Dystrybucji Model Biznesowy Plany Sprzedażowe

Bardziej szczegółowo

Architektura rynku bancassurance. Potrzeby klienta a doświadczenia STBU Advance

Architektura rynku bancassurance. Potrzeby klienta a doświadczenia STBU Advance Agenda STBU Advance Architektura rynku bancassurance Klient jego potrzeby i oczekiwania Potrzeby klienta a doświadczenia STBU Advance Wnioski i rekomendacje STBU Advance STBU Advance Konsorcjum STBU Brokerzy

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Kwartalny raport o skargach i odwołaniach Klientów Ergo Hestii

Kwartalny raport o skargach i odwołaniach Klientów Ergo Hestii Kwartalny raport o skargach i odwołaniach Klientów Ergo Hestii Raport za okres 01.04.2012-30.06.2012 Kwartalny raport o skargach i odwołaniach Klientów Ergo Hestii Ergo Hestia stale monitoruje skargi i

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia komunikacyjne i majątkowe w Polsce przegląd. Raport Polskiej Izby Ubezpieczeń

Ubezpieczenia komunikacyjne i majątkowe w Polsce przegląd. Raport Polskiej Izby Ubezpieczeń Ubezpieczenia komunikacyjne i majątkowe w Polsce przegląd Raport Polskiej Izby Ubezpieczeń Warszawa 214 COPYRIGHT by Polska Izba Ubezpieczeń Wszelkie prawa zastrzeżone Kopiowanie, powielanie i rozpowszechnianie

Bardziej szczegółowo

НАЦІОНАЛЬНИЙ ТРАНСПОРТНИЙ УНІВЕРСИТЕТ

НАЦІОНАЛЬНИЙ ТРАНСПОРТНИЙ УНІВЕРСИТЕТ KONIECZNY Dariusz, mgr inż. MĄDZIEL Maksymilian, inż. Politechnika Rzeszowska Katedra Silników Spalinowych i Transportu WPŁYW WIEKU POSIADACZA POJAZDU NA WYSOKOŚĆ STAWKI UBEZPIECZENIOWEJ OC I AC W artykule

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

specjalnościowy obowiązkowy polski letni wykład ćwiczenia laboratorium projekt inne C.EFEKTY KSZTAŁCENIA I METODY SPRAWDZANIA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

specjalnościowy obowiązkowy polski letni wykład ćwiczenia laboratorium projekt inne C.EFEKTY KSZTAŁCENIA I METODY SPRAWDZANIA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Z-EKO2-689 Nazwa modułu Ubezpieczenia i ryzyko w działalności gospodarczej Nazwa modułu w języku angielskim Insurance and Risk in Business Obowiązuje od roku

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia na życie z UFK z perspektywy zakładu ubezpieczeń. Wolfgang Stockmeyer Prezes Zarządu Benefia TU na Życie S.A. Vienna Insurance Group

Ubezpieczenia na życie z UFK z perspektywy zakładu ubezpieczeń. Wolfgang Stockmeyer Prezes Zarządu Benefia TU na Życie S.A. Vienna Insurance Group Ubezpieczenia na życie z UFK z perspektywy zakładu ubezpieczeń Wolfgang Stockmeyer Prezes Zarządu Benefia TU na Życie S.A. Vienna Insurance Group 1 Vienna Insurance Group Obecna w 24 krajach Europy Środkowej

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 17 kwietnia 2015 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 17 kwietnia 2015 r. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 17 kwietnia 2015 r. SŁOWA KLUCZOWE: ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ, ZAKŁADY REASEKURACJI, WYPŁACALNOŚĆ, 2 SYNTEZA W raporcie zostały zaprezentowane podstawowe informacje

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE

Spis treści CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE Spis treści Wykaz skrótów......................................................... 8 Wstęp................................................................. 9 CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE 1. RYZYKO

Bardziej szczegółowo