Zajęcia. Zaliczenie przedmiotu (1) 2/15/2015. Metody badania aktywności leków in vitro

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zajęcia. Zaliczenie przedmiotu (1) 2/15/2015. Metody badania aktywności leków in vitro"

Transkrypt

1 Artur Wnorowski Zakład Biofarmacji Uniwersytet Medyczny w Lublinie Wersja: 1.0 Rok: 2015 Metody badania aktywności leków in vitro organizacja zajęć Zajęcia Zajęcia seminaryjne omówienie technik badania leków Zajęcia pokazowe demonstracja sprzętu laboratoryjnego Zajęcia zaliczeniowe Występy studentów Zaliczenie przedmiotu (1) Prezentacja publikacje naukowe dotyczące techniki badania aktywności leków: (i) opis metody/protokół, (ii) publikacja przedstawiająca praktyczne zastosowanie krótkie przedstawienie techniki (5-10 slajdów, 7 minut) cel pomiaru, zasadza działania metody, wady i zalety, wymagania, wynik pomiaru (wyznaczana wartość), przykładowe zastosowanie (z publikacji), możliwość automatyzacji, warianty metody, przebieg eksperymentu, bez technicznych szczegółów ocena prezentacji: czas prezentacji (prezentacja zostanie przerwana po przekroczeniu czasu!) wartość merytoryczna czytelność przekazu (konkretne informacje, ilustracje, brak zbędnych szczegółów, take-home message) skuteczność przekazu informacji (czy grupa przyswoiła sobie kluczowe dane o danej technice: na czym polega? do czego służy?) 1

2 Zaliczenie przedmiotu (2) Egzamin pisemny (a.k.a. zaliczenie) termin: ostatnie zajęcia zaproponuj metodę pomiaru aktywności leku oceń aktywność leków na podstawie rzeczywistych danych eksperymentalnych opisz, wymień, porównaj metody służące do pomiaru aktywności leków nacisk na zadania testowe i półotwarte Zaliczenie przedmiotu (3) Zaliczenie pisemne powyżej 50% maksymalnej liczby punktów oceny: 10% najlepszych prac 5.0 kolejne 25% prac 4.5 dalsze 30% prac 4.0 jeszcze dalsze 25% prac 3.5 ostatnie 10% prac 3.0 Ocena końcowa: Ocena za prezentację: 25% oceny końcowej Ocena za zaliczenie pisemne: 75% oceny końcowej Jak zweryfikować czy nowy związek działa? Jak sprawdzić, który za związków działa? 2

3 Poszukiwanie podobieństw Rezus Caenorhabditis elegans Królik Danio pręgowany Szczur Mysz 3

4 Układy modelowe do badań in vitro komórki hodowane in vitro frakcje komórkowe błony komórkowe frakcja lizosomalna, endosomalna mitochondria, jądra komórkowe białka izolowane z tkanek (np.: z krwi) rekombinowane Komórki ludzie lub zwierzęce: normalne/zdrowe nowotworowe Źródła: pierwotne nieśmiertelne (1) izolacja od pacjenta (2) zakup zamrożonych komórek pożywki/media hodowlane MEM (minimal essential medium) lub EMEM (Eagle s minimal essential medium) jedna z podstawowych pożywek skład opracował Harry Eagle zawiera sole nieorganiczne, aminokwasy, pirogronian sodu oraz taką zawartość jonów węglanowych, która wymaga prowadzenia hodowli w atmosferze 5% dwutlenku węgla po odpowiedniej suplementacji nadaje się do hodowli wielu typów komórek ssaczych DMEM (Dulbecco s modified Eagle s medium) zawiera 4-krotnie więcej witamin i 2-krotnie więcej aminokwasów niż MEM wzbogacona pod względem zawartości pirogronianu i glukozy (4500 mg/l) zwykle suplementowana jest dodatkiem 5-10% płodowej surowicy bydlęcej RPMI-1640 opracowane w Roswell Park Memorial Institute modyfikacja pożywki McCoy s 5A nieco bardziej zasadowa niż inne popularne media (ph 8) do hodowli wielu rodzajów komórek ssaczych w zawiesinie oraz komórek adherentnych do hodowli komórek hematopoetycznych i limfocytów Ham s Nutrient Mixture. Kolor? do hodowli komórek jajnika chomika chińskiego (CHO, ang. Chinese hamster ovary) najpopularniejsza modyfikacja to Ham s F-12 4

5 pożywki/media hodowlane Suplementacja bydlęca surowica płodowa (FBS, ang. fetal bovine serum) lub surowica końska (HoS, ang. horse serum) źródło białek, czynników wzrostu oraz hormonów niezbędna do wydajnej hodowli większości typów komórek w przeciwieństwie do pożywek podstawowych nie ma ustalonego składu chemicznego różnice pomiędzy partiami produktu możliwa obecność składników interferujących z badanymi lekami inaktywacja cieplna (ang. heat inactivation): 30 min, 56 C inaktywacja układu dopełniacza często z przyzwyczajenia pożywki/media hodowlane Suplementacja L-glutamina źródło azotu drugorzędowe źródło energii niestabilna, szybko się rozkłąda (dostępne substytuty o zwiększonej stabilności) HEPES bufor penicylina i streptomycyna (P/S) ochrona przed zakażeniami bakteryjnymi/grzybami ryzyko wyidukowania oporności Pirogronian sodu (ang. sodium pyruvate) dodatkowe źródło węgla rekombinowane białka, hormony i inne osprzęt Inkubator + butla CO 2 : - Kontrola temperatury (37 C) - Atmosfera (95% powietrza, 5% CO 2 ) - Wilgotność Komora z laminarnym przepływem powietrza (laminar flow hood, laminar flow cabinet): - Jałowe powietrze (filtry HEPA) - Bariera powietrzna - Dodatkowe wyjaławianie (lampa UV) 5

6 naczynia hodowlane Szalki Petriego Butelki do hodowli Płytki wielodołkowe - Plastikowe i jednorazowe - Sterylne [promieniowanie gamma; strumień wysokoenergetycznych elektronów (E-bram); tlenek etylenu (EO, ethylene oxide)] - Możliwość modyfikacji powierzchni - Uwaga na korek (z filtrem lub bez) - Możliwość układania jedna na drugiej (stacks) - Czystość (alkohol, rękawiczki) - Oznakowanie i czytelność (niezmywalny marker) rutynowe czynności hodowlane (cell maintenance) Zakładanie hodowli Pasażowanie Liczenie komórek Mrożenie i bankowanie HeLa to najsłynniejsza chyba linia komórkowa wywodząca się z komórek raka szyjki macicy, pobranych od 31-letniej Murzynki z Baltimore, Henrietty Lacks. To pierwsze nieśmiertelne komórki ludzkie, jakie kiedykolwiek wyhodowano w laboratorium. Wykorzystano je w badaniach nad genami powodującymi raka, i nad tymi, które hamują jego rozwój; za ich pomocą opracowano leki na opryszczkę, białaczkę, grypę, hemofilię i chorobę Parkinsona; używano ich w badaniach nad wchłanianiem laktozy, chorobami przenoszonymi drogą płciową oraz zapaleniem wyrostka robaczkowego. O ich znaczeniu w rozwoju medycyny i nieocenionej roli badawczej można by mówić bez końca. A jednak o kobiecie, która ich dostarczyła nie wiadomo wiele więcej ponad to, że zmarła w 1951 roku z powodu wyjątkowo złośliwego raka szyjki macicy. Kim była Henrietta Lacks? Nieśmiertelne życie Henrietty Lacks to historia jej życia, jej komórek oraz jej rodziny. Czyta się ją jak tekst popularnonaukowy, historyczną biografię oraz powieść detektywistyczną w jednym. 6

7 popularne/znane/modelowe linie komórkowe HeLa najstarsza i najczęściej używana linia komórkowa (1951) komórki raka szyjki macicy (HPV18) bardzo inwazyjna oddzielny gatunek? (Helacyton gartleri od Stanley a M. Gartlera, który zwrócił uwagę na wszędobylskość komórek HeLa) nisza ekologiczna niekompatybilność chromosomowa z Homo sapiens (około chromosomów) własny kariotyp wzrost poza miejscami wyznaczonymi (zakażenia) Lista zakażonych oraz źle opisanych linii komórkowych (Database of Cross-contaminated or Misidentified Cell Lines) popularne/znane/modelowe linie komórkowe HEK-293 (human embryonic kidney 293) ludzkie embrionalne komórki wyizolowane z nerki abortowanego płodu; wytworzone w 1973 roku charakter komórek nauronalnych unieśmiertelnione na drodze transfekcji adenowirusowej łatwe w hodowli i transfekcji (garbage eaters) CHO (Chinese hamster ovary) przemysłowa produkcja białek (w tym leków) brak ekspresji EGFR i wielu innych receptorów (idealne do badań receptorowych) HepG2 komórki raka wątrobokomórkowego MCF-7 komórki raka piersi (1970) Migracja i inwazja metody badania zdolności komórek do migracji oraz inwazji ocena potencjały antymetastatycznego leków 7

8 Cechy charakterystyczne komórek nowotworowych hallmark capabilities of cancer cells Insensitivity to immune destruction Ucieczka przed działaniem układu odpornościowego Sustained proliferative signaling Utrzymywanie aktywności szlaków przekazywania sygnałów stymulujących podziały komórkowe Growth suppressors evasion Oporność na programowaną śmierć komórki Resistance to cell death Niewrażliwość na czynniki hamujące podziały komórek Invasion and metastasis Indukcja angiogenezy Zdolność do inwazji oraz tworzenia przerzutów Induction of angiogenesis Nieograniczony potencjał proliferacyjny Limitless replicative potential Zaburzona równowaga energetyczna Deregulation of cellular energetics Hallmarks of cancer: the next generation. Cell Mar 4;144(5): doi: /j.cell Pomiar zdolności komórek do ruchu Cellular motility assessment (scratch assay, monolayer wound healing assay) Komora Boydena (Boyden chamber) System xcelligence (xcelligence microelectrodes) Eksperymenty in vivo z wykorzystaniem modeli zwierzęcych (animal models of metastasis) Prosta i tania metoda pomiaru zdolności komórek do migracji in vitro (straightforward and economical method to study cell migration in vitro) Zasada metody: wytworzenie monowarstwy przez komórki hodowane w warunkach in vitro wytworzenie rany (zeskrobanie fragmentu monowarstwy) obserwacja ruchu komórek do środka rany w celu załatania wyrwy (upon creation of a new artificial gap, so called scratch, on a confluent cell monolayer, the cells on the edge of the newly created gap will move toward the opening to close the scratch until new cell cell contacts are established again) Odczyt: mikroskopowa fotografia poklatkowa analiza obrazu (capture of images at the beginning and regular intervals during cell migration to close the scratch, and comparison of the images to determine the rate of cell migration) In vitro scratch assay: a convenient and inexpensive method for analysis of cell migration in vitro. Nat Protoc. 2007;2(2):

9 Zasada działania (principle) Wytworzenie monowarstwy Culture until confluence Wytworzenie rany Inflict the wound Ograniczenia w stosunku do komórek, które mogą zostać użyte w teście: Adherentne Tworzące monowarstwę Cześć! Jestem ludzką komórką czerniaka linii UACC-647. Posiadam zdolność do adhezji. Potrafię przykleić się do powierzchni naczynia hodowlanego. Będę się dzielić aż cała powierzchnia naczynia hodowlanego nie zostanie pokryta przez komórki takie jak ja! Stan, w którym cała dostępna powierzchnia naczynia hodowlanego pokryta jest przez komórki nazywany jest stuprocentową konfluencją. Jeżeli naczynie pokryte jest pojedynczą warstwą komórek mówimy wtedy o monowarstwie. Przebieg eksperymentu (timeline) Założenie hodowli komórkowej seeding out the cells Uzyskanie konfluentnej monowarstwy monolayer formation Wytworzenie rany wound formation Podanie leku treatment Wizualizacja image acquisition Analiza obrazu oraz analiza statystyczna otrzymanych wyników image analysis and statistical analysis < h ----> 0 h 3 h 6 h 9 h 12 h 15 h 18 h 21 h x h Wytworzenie rany (wound formation) Końcówka do pipety automatycznej (pipette tip) Widok pojedynczego dołka po zeskrobaniu fragmentu monowarstwy wybarwionych komórek przy użyciu końcówki do pipety. Skrobak do komórek (cell scraper) 9

10 Akwizycja obrazu (image acquisition) Skomputeryzowany mikroskop do obrazowania żywych komórek (Microscope for Time Lapse Microscopy with Live Cell Imaging) Mikroskop odwrócony wraz z komorą pozwalającą na kontrolę temperatury (37 C) i składu atmosfery (5% CO 2 ) Komputer z oprogramowaniem do akwizycji obrazu (mikroskopia poklatkowa) Digitalizacja Jak wydobyć z obrazu (zdjęcia) dane liczbowe Digitalization How to extract numerical data from image 71.76% analiza obrazu darmowe oprogramowanie free software for scratch assay-oriented image analysis ImageJ (http://imagej.nih.gov/ij/) pakiet narzędzie do przetwarzania obrazu image processing package Fiji Fiji Is Just ImageJ (http://fiji.sc/fiji) wydanie pakietu ImageJ wzbogacone o dodatkowe funkcjonalności "batteries-included" distribution of ImageJ bundling a lot of plugins 10

11 Open wound area [%] 2/15/2015 analiza obrazu darmowe oprogramowanie free software for scratch assay-oriented image analysis TScratch automatyczna analiza obrazów mikroskopowych oraz możliwość ręcznego korygowania pracy programu automated analysis with an option for manual editing algorytm automatycznej detekcji krawędzi algorithm for measuring the open image area based on a method which uses the recently developed edge-detection algorithm TScratch: a novel and simple software tool for automated analysis of monolayer wound healing assays. Biotechniques Apr;46(4): doi: / analiza obrazu darmowe oprogramowanie free software for scratch assay-oriented image analysis TScratch - Graficzny interfejs użytkownika (GUI, graphical user interface): (1) Wybór folderu, w którym znajdują się analizowane pliki. First, a directory is specified, in which all the images to be analyzed are located. (2) Główna część okna programu zawiera podgląd zdjęć analizowanych w danym momencie. Then the analysis is started. The analyzed images are shown together with their name and the computed percentage of open image area. (3) Przyciski do nawigacji pomiędzy zdjęciami. The buttons are used to navigate through the analyzed images. (4) Narzędzia do ręcznej korekcji wyników. The tools in the toolbar may be used to manually modify the measured open area, and parameters affecting the analysis may be adjusted in the settings menu. TScratch: a novel and simple software tool for automated analysis of monolayer wound healing assays. Biotechniques Apr;46(4): doi: / efekt czasu fotografia poklatkowa time-course time-lapse photography Veh. (S,S')-MNF (R,S')-MNF(S,R')-MNF (R,R')-MNF Time [h] 11

12 Open wound area [%] 24 h 0 h 2/15/2015 Testowany związek: Tested compound: Testowane komórki: Tested cell line: (R,R )-4 -metoksy-1-naftyfenoterol [(R,R )-MNF] (R,R )-4 -methoxy-1-naphtylfenoterol [(R,R )-MNF] komórki ludzkiego czerniaka linii UACC647 UACC647 human melanoma cell line 0 nm 0.1 nm 1 nm 10 nm 100 nm 1000 nm (R,R')-MNF Testowany związek: Tested compound: Testowane komórki: Tested cell line: (R,R )-4 -metoksy-1-naftyfenoterol [(R,R )-MNF] (R,R )-4 -methoxy-1-naphtylfenoterol [(R,R )-MNF] komórki szczurzego glejaka linii C6 C6 rat glioma cell line Rozwiązywanie problemów związanych z eksperymentem (Troubleshooting) Problem Komórki nie przyczepiły się do powierzchni naczynia hodowlanego lub łatwo ulegają odklejeniu. Problem Krawędź rany jest postrzępiona, a część monowartswy komórek się odkleiła. Problem Komórki są martwe lub uszkodzone. Rozwiązanie Niektóre typy komórek wykazują adherencję tylko w niewielkim stopniu. Pokryj powierzchnię naczynia hodowlanego odpowiednim ECM (ang. extracellular matrix), np.: fibronektyną, poli-d-lizyną lub żelatyną. Rozwiązanie Zwiększ prędkość z jaką zdrapujesz komórki. Przemyj kilkukrotnie komórki świeżą pożywką w celu odpłukania oderwanych komórek. Rozwiązanie Długotrwałe oświetlanie tego samego pola widzenia podczas akwizycji obrazu (w szczególności w trakcie wykonywania zdjęć poklatkowych) może prowadzić do wytworzenia dużych ilości ciepła, a w efekcie do uszkodzenia komórek. Zmniejsz intensywność światła lub użyj przysłony, która otwiera się tylko podczas wykonywania zdjęcia. In vitro scratch assay: a convenient and inexpensive method for analysis of cell migration in vitro. Nat Protoc. 2007;2(2):

13 Automatyzacja oraz zwiększenie przepustowości (high throughput screening) płytki 384-dołkowe badanie kilkuset związków jednocześnie 96-pinowy replikator równomierne rany akwizycja i analiza obrazu duża gęstość danych pojedynczy eksperyment generuje dużo informacji A high-throughput cell migration assay using scratch wound healing, a comparison of image-based readout methods. BMC Biotechnol Sep 9;4:21. Komora Boydena Boyden chamber Komora Boydena Boyden chamber Wielkość porów ma znaczenie: In a standard Boyden assay, the pore diameter of the membrane is typically 3 to 12 μm, and is selected to suit the subject cells. Smaller pore size results in a greater challenge for the migrating cell. Most cells range in size from μm and can migrate efficiently through 3-12 μm pores, whereas, lymphocytes (10 μm) can migrate through pores as small as 0.3 μm. Detekcja komórek, które przemigrowały przez błonę barwienie konwencjonalne (fiolet krystaliczny, hematoksylina-eozyna) i liczenie ręczne barwienie fluorescencyjne (możliwość autumatyzacji odczytu) Pomiar inwazji: > możliwość pokrycia membrany półprzepuszczalnej MatriGelem [macierzą zewnątrzkomórkową wydzielaną przez komórki mysiej sarkomy (mięsaka) Engelbretha-Holma-Swarma (EHS)] 13

14 Komora Boydena wyniki System xcelligence składniki analiza w czasie rzeczywistym (real-time analysis) metoda bezznacznikowa (label-free) niezależny odczyt dla każdej z płytek/dołków analiza ilościowa System xcelligence CIM plate https://www.youtube.com/watch?v=6f7484dy6hm 14

15 normalized ET 50 (h) migration Cell index - UACC Migration Cell index - UACC Migration 2/15/2015 System xcelligence zasada działania The presence of the cells on top of the electrodes will affect the local ionic environment at the electrode/solution interface, leading to an increase in the electrode impedance. The more cells are attached on the electrodes, the larger the increases in electrode impedance. In addition, the impedance depends on the quality of the cell interaction with the electrodes. For example, increased cell adhesion or spreading will lead to a larger change in electrode impedance. Thus, electrode impedance, which is displayed as cell index (CI) values, can be used to monitor cell viability, number, morphology, and adhesion degree in a number of cell-based assays. System xcelligence wyniki Veh. 1 Neg Time [h] System xcelligence wyniki nm pm 1 µm nm 10 µm 100 nm Time [h] Veh log[(r,r')-mnf] 15

16 Migracja i inwazja Jakiej metody użyto do oceny aktywności antymigracyjnej leku w podanym przypadku? Czy badany związek ograniczał zdolność komórek do inwazji/migracji? Porównanie technik służących do pomiaru zdolności komórek do migracji i inwazji. Wybór odpowiedniej metody we wskazanych warunkach laboratoryjnych. 16

Techniki zakładania i prowadzenia hodowli. Andrzej Wójcik awojcik@gmx.net

Techniki zakładania i prowadzenia hodowli. Andrzej Wójcik awojcik@gmx.net Techniki zakładania i prowadzenia hodowli Andrzej Wójcik awojcik@gmx.net Zakładanie hodowli Hodowla narządu Hodowla wycinka tkanki Hodowla komórek dysocjowanych Hodowla narządopodobna Zachowanie struktury

Bardziej szczegółowo

Zakładanie hodowli komórek nowotworowych in vitro

Zakładanie hodowli komórek nowotworowych in vitro Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej Katedra Technologii Leków i Biochemii Kultury tkankowe i komórkowe roślin i zwierząt Zakładanie hodowli komórek nowotworowych in vitro 1. Wstęp Linią komórkową

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA KOMÓRKI KOMÓRKI EUKARIOTYCZNE W MIKROSKOPIE ŚWIETLNYM JASNEGO POLA I KONTRASTOWO- FAZOWYM; BARWIENIA CYTOCHEMICZNE KOMÓREK

BIOLOGIA KOMÓRKI KOMÓRKI EUKARIOTYCZNE W MIKROSKOPIE ŚWIETLNYM JASNEGO POLA I KONTRASTOWO- FAZOWYM; BARWIENIA CYTOCHEMICZNE KOMÓREK BIOLOGIA KOMÓRKI KOMÓRKI EUKARIOTYCZNE W MIKROSKOPIE ŚWIETLNYM JASNEGO POLA I KONTRASTOWO- FAZOWYM; BARWIENIA CYTOCHEMICZNE KOMÓREK KOMÓRKI EUKARIOTYCZNE W MIKROSKOPIE ŚWIETLNYM JASNEGO POLA I KONTRASTOWO-FAZOWYM;

Bardziej szczegółowo

Spółka z o.o. UCZESTNICY WARSZTATÓW: Lekarze rezydenci i specjaliści, technicy w pracowniach diagnostycznych i histopatologicznych

Spółka z o.o. UCZESTNICY WARSZTATÓW: Lekarze rezydenci i specjaliści, technicy w pracowniach diagnostycznych i histopatologicznych e-mail: kawaska@kawaska.pl WARSZTATY: TECHNIKI MIKROSKOPOWE I INFORMATYCZNE W BADANIU PRÓBEK BIOLOGICZNYCH, CZ. 1 Objęte patronatem Polskiego Towarzystwa Patologów pod przewodnictwem Prezes Zarządu Głównego

Bardziej szczegółowo

Doktorantka: Żaneta Lewandowska

Doktorantka: Żaneta Lewandowska Doktorantka: Żaneta Lewandowska Główny opiekun naukowy: Dr hab. Piotr Piszczek, prof. UMK Katedra Chemii Nieorganicznej i Koordynacyjnej, Wydział Chemii Dodatkowy opiekun naukowy: Prof. dr hab. Wiesław

Bardziej szczegółowo

Komórki macierzyste zastosowania w biotechnologii i medycynie BT Metody identyfikacji i fenotypowania populacji komórek macierzystych

Komórki macierzyste zastosowania w biotechnologii i medycynie BT Metody identyfikacji i fenotypowania populacji komórek macierzystych Metody identyfikacji i fenotypowania populacji komórek macierzystych 1 Wstęp Szpik kostny zawiera hematopoetyczne (HSC) oraz niehematopoetyczne komórki macierzyste (KM). Do niehematopoetycznych KM należą:

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja mikroorganizmów systemem firmy Biolog

Identyfikacja mikroorganizmów systemem firmy Biolog Identyfikacja mikroorganizmów systemem firmy Biolog Główne zalety systemu Ilość mikroorganizmów w bazie danych : Biolog ponad 2500 Vitek 2 ponad 330 Bez barwienia metodą Grama ( Vitek wymaga wstępnego

Bardziej szczegółowo

Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii. Andrzej Wójcik

Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii. Andrzej Wójcik Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii Andrzej Wójcik Zakład Radiobiologii i Immunologii Instytut Biologii Akademia Świętokrzyska Świętokrzyskie Centrum Onkologii Fig.

Bardziej szczegółowo

Wpływ zdeklastrowanego medium hodowlanego RPMI na żywotność i zdolność proliferacji komórek nowotworowych układu hematopoetycznego człowieka.

Wpływ zdeklastrowanego medium hodowlanego RPMI na żywotność i zdolność proliferacji komórek nowotworowych układu hematopoetycznego człowieka. Wpływ zdeklastrowanego medium hodowlanego RPMI na żywotność i zdolność proliferacji komórek nowotworowych układu hematopoetycznego człowieka. Anna Och 1,2, Marek Och 1,2, Igor Elkin 3, Zdzisław Oszczęda

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ RZECZOWO-CENOWY

FORMULARZ RZECZOWO-CENOWY Gdańsk, dnia 21.02.2013r. Wykonawcy biorący udział w postępowaniu ogłoszonym w Biuletynie UZP w dniu 14.02.2013r nr ogłoszenia 62698-2013 i na stronie internetowej www.dzp.pg.gda.pl oraz w siedzibie Zamawiającego

Bardziej szczegółowo

Różnicowanie = Tworzenie wyspecjalizowanych komórek

Różnicowanie = Tworzenie wyspecjalizowanych komórek Różnicowanie = Tworzenie wyspecjalizowanych komórek Czym są komórki macierzyste? Na zdjęciu widzimy Grudkę metalu i dużo różnych rodzajów śrub. Zastanów się Grudki metalu mogą zostać zmienione w wiele

Bardziej szczegółowo

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i implementacja środowiska do automatyzacji przeprowadzania testów aplikacji internetowych w oparciu o metodykę Behavior Driven Development. Autor: Stepowany

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM

Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM Informacja o Katedrze Rozwój j naukowy młodej kadry naukowców w w kontekście priorytetów badawczych: W 2009 roku 1 pracownik Katedry

Bardziej szczegółowo

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska Dane mikromacierzowe Mateusz Markowicz Marta Stańska Mikromacierz Mikromacierz DNA (ang. DNA microarray) to szklana lub plastikowa płytka (o maksymalnych wymiarach 2,5 cm x 7,5 cm) z naniesionymi w regularnych

Bardziej szczegółowo

Biomechanika pojedynczej komórki w aspekcie zmian nowotworowych. Małgorzata Lekka NZ52, IFJ PAN

Biomechanika pojedynczej komórki w aspekcie zmian nowotworowych. Małgorzata Lekka NZ52, IFJ PAN Biomechanika pojedynczej komórki w aspekcie zmian nowotworowych Małgorzata Lekka NZ52, IFJ PAN O czym będzie mowa: Powstawanie przerzutów Rozpoznawanie pojedynczej komórki rakowej Oddziaływanie komórek

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Agnieszka Gładysz Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Katedra i Zakład Biochemii i Chemii Klinicznej Akademia Medyczna Prof.

Bardziej szczegółowo

PL 213132 B1. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL 14.11.2005 BUP 23/05

PL 213132 B1. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL 14.11.2005 BUP 23/05 PL 213132 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 213132 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 367760 (22) Data zgłoszenia: 06.05.2004 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Z47 BADANIA WŁAŚCIWOŚCI ELEKTROFIZJOLOGICZNYCH BŁON KOMÓRKOWYCH

Z47 BADANIA WŁAŚCIWOŚCI ELEKTROFIZJOLOGICZNYCH BŁON KOMÓRKOWYCH Z47 BADANIA WŁAŚCIWOŚCI ELEKTROFIZJOLOGICZNYCH BŁON KOMÓRKOWYCH I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawową wiedzą na temat pomiarów elektrofizjologicznych żywych komórek metodą Patch

Bardziej szczegółowo

WIZUALIZACJA DANYCH POMIAROWYCH MIERNIKA ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2000 PRZY UŻYCIU PROGRAMU LabVIEW

WIZUALIZACJA DANYCH POMIAROWYCH MIERNIKA ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2000 PRZY UŻYCIU PROGRAMU LabVIEW WIZUALIZACJA DANYCH POMIAROWYCH MIERNIKA ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2000 PRZY UŻYCIU PROGRAMU LabVIEW Adrian Jakowiuk Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa CM CM O CM O Abstract APPLICATION OF THE

Bardziej szczegółowo

Mikroskopia konfokalna: techniki obrazowania i komputerowa analiza danych.

Mikroskopia konfokalna: techniki obrazowania i komputerowa analiza danych. Mikroskopia konfokalna: techniki obrazowania i komputerowa analiza danych. Pracownia Mikroskopii Konfokalnej Instytut Biologii Doświadczalnej PAN Jarosław Korczyński, Artur Wolny Spis treści: Co w konfokalu

Bardziej szczegółowo

Komputerowe przetwarzanie obrazu Laboratorium 5

Komputerowe przetwarzanie obrazu Laboratorium 5 Komputerowe przetwarzanie obrazu Laboratorium 5 Przykład 1 Histogram obrazu a dobór progu binaryzacji. Na podstawie charakterystyki histogramu wybrano dwa różne progi binaryzacji (120 oraz 180). Proszę

Bardziej szczegółowo

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian 1 / 12 Content list / Spis Treści 1. Hardware and software requirements, preparing device to upgrade Wymagania sprzętowe i programowe, przygotowanie urządzenia do aktualizacji 2. Installing drivers needed

Bardziej szczegółowo

Co nas chroni przed UV?

Co nas chroni przed UV? 1 Co nas chroni przed UV? Czas trwania zajęć: 2 x 45 minut (rzeczywisty czas pracy uczniów). Eksperyment wymaga odparowania rozpuszczalnika organicznego. Z tego względu całe doświadczenie zajmuje dwa dni.

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Biologia, poziom pierwszy

Kierunek i poziom studiów: Biologia, poziom pierwszy Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biologia, poziom pierwszy Sylabus modułu: Techniki mikroskopowe modułu: 1BL_49 1. Informacje ogólne koordynator modułu Prof. dr hab. Ewa

Bardziej szczegółowo

Kraków, 14 marca 2013 r.

Kraków, 14 marca 2013 r. Scenariusze i trendy rozwojowe wybranych technologii społeczeństwa informacyjnego do roku 2025 Antoni Ligęza Perspektywy rozwoju systemów eksperckich do roku 2025 Kraków, 14 marca 2013 r. Dane informacja

Bardziej szczegółowo

MS Visual Studio 2005 Team Suite - Performance Tool

MS Visual Studio 2005 Team Suite - Performance Tool MS Visual Studio 2005 Team Suite - Performance Tool przygotował: Krzysztof Jurczuk Politechnika Białostocka Wydział Informatyki Katedra Oprogramowania ul. Wiejska 45A 15-351 Białystok Streszczenie: Dokument

Bardziej szczegółowo

Polska-Lublin: Aparatura kontrolna i badawcza 2015/S 059-103111

Polska-Lublin: Aparatura kontrolna i badawcza 2015/S 059-103111 1/5 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:103111-2015:text:pl:html Polska-Lublin: Aparatura kontrolna i badawcza 2015/S 059-103111 Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej,

Bardziej szczegółowo

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Nr lekcji Temat Zakres treści 1 Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową PSO, wymagania edukacyjne i podstawa programowa

Bardziej szczegółowo

Seminarium Wpływ realizacji pobytów stażowych (szkoleniowych) na rozwój potencjału dydaktycznego postdoców i doktorantów

Seminarium Wpływ realizacji pobytów stażowych (szkoleniowych) na rozwój potencjału dydaktycznego postdoców i doktorantów Seminarium Wpływ realizacji pobytów stażowych (szkoleniowych) na rozwój potencjału dydaktycznego postdoców i doktorantów 7 wrzesień 2011 roku sala Rady Wydziału, ul. Oczapowskiego 1A Projekt POKL. 04.01.01-00-178/09

Bardziej szczegółowo

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Sekwencyjność występowania zaburzeń molekularnych w niedrobnokomórkowym raku płuca

Bardziej szczegółowo

Volcano MC-GM4 OPTICAL MOUSE USER S MANUAL MODECOM

Volcano MC-GM4 OPTICAL MOUSE USER S MANUAL MODECOM Volcano MC-GM4 OPTICAL MOUSE USER S MANUAL MODECOM Volcano MC-GM4 OPTICAL MOUSE PL Wymagania systemowe Komputer zgodny z systemem operacyjnym Windows Port USB Zawartość opakowania Myszka instrukcja obsługi

Bardziej szczegółowo

CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A. imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :.

CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A. imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :. CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :. Zadanie 1 Przeanalizuj schemat i wykonaj polecenia. a. Wymień cztery struktury występujące zarówno w komórce roślinnej,

Bardziej szczegółowo

Michał Strzelecki Metody przetwarzania i analizy obrazów biomedycznych (3)

Michał Strzelecki Metody przetwarzania i analizy obrazów biomedycznych (3) Michał Strzelecki Metody przetwarzania i analizy obrazów biomedycznych (3) Prezentacja multimedialna współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w projekcie Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

System optymalizacji produkcji energii

System optymalizacji produkcji energii System optymalizacji produkcji energii Produkcja energii jest skomplikowanym procesem na który wpływa wiele czynników, optymalizacja jest niezbędna, bieżąca informacja o kosztach i możliwościach wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Volcano MC-GMX4 OPTICAL MOUSE USER S MANUAL MODECOM

Volcano MC-GMX4 OPTICAL MOUSE USER S MANUAL MODECOM Volcano MC-GMX4 OPTICAL MOUSE USER S MANUAL MODECOM Volcano MC-GMX4 OPTICAL MOUSE Wymagania systemowe Komputer zgodny z systemem operacyjnym Windows Port USB Zawartość opakowania Myszka instrukcja obsługi

Bardziej szczegółowo

KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII. Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro

KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII. Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro Koło Naukowe Immunolgii kolo_immunologii@biol.uw.edu.pl kolo_immunologii.kn@uw.edu.pl CEL I PRZEDMIOT PROJEKTU Celem doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Biologiczna ocena wyrobów medycznych Testy in vitro

Biologiczna ocena wyrobów medycznych Testy in vitro Specjalistyczne metody badań materiałów, 2014 Biologiczna ocena wyrobów medycznych Testy in vitro Bogdan Walkowiak Zakład Biofizyki IIM PŁ in vitro vs in vivo i ex vivo http://sexymammy.fotolog.pl/in-vitro-wedlug-disy,1370470

Bardziej szczegółowo

Testy jednostkowe - zastosowanie oprogramowania JUNIT 4.0 Zofia Kruczkiewicz

Testy jednostkowe - zastosowanie oprogramowania JUNIT 4.0  Zofia Kruczkiewicz Testy jednostkowe - zastosowanie oprogramowania JUNIT 4.0 http://www.junit.org/ Zofia Kruczkiewicz 1. Aby utworzyć test dla jednej klasy, należy kliknąć prawym przyciskiem myszy w oknie Projects na wybraną

Bardziej szczegółowo

3M Infection Prevention Solutions. Monitorowanie procesu sterylizacji. Benek Civelek

3M Infection Prevention Solutions. Monitorowanie procesu sterylizacji. Benek Civelek Monitorowanie procesu sterylizacji Benek Civelek Warunki sterylizacji Warunki sterylizacji parą wodną: 100 % nasyconej pary wodnej Zadana temperatura, na przykład 134 C Odpowiednio długi czas procesu,

Bardziej szczegółowo

OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU

OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU Inżynieria Rolnicza 4(129)/2011 OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU Katarzyna Szwedziak, Dominika Matuszek Katedra Techniki Rolniczej i Leśnej, Politechnika Opolska Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski BEZPRZEWODOWE SIECI MONITORINGU Z RADIOIZOTOPOWYMI CZUJNIKAMI ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2004G Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski Instytut Chemii i Techniki Jądrowej a_jakowiuk@ichtj.waw.pl

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa 98/79/WE. Polskie Normy zharmonizowane opublikowane do 31.12.2013 Wykaz norm z dyrektywy znajduje się również na www.pkn.

Dyrektywa 98/79/WE. Polskie Normy zharmonizowane opublikowane do 31.12.2013 Wykaz norm z dyrektywy znajduje się również na www.pkn. Dyrektywa 98/79/WE Załącznik nr 23 Załącznik nr 23 Polskie Normy zharmonizowane opublikowane do 31.12.2013 Wykaz norm z dyrektywy znajduje się również na www.pkn.pl Według Dziennika Urzędowego UE (2013/C

Bardziej szczegółowo

Instalacja i konfiguracja SAS PC Files Server

Instalacja i konfiguracja SAS PC Files Server , SAS Institute Polska listopad 2013 Szanowni Państwo! Niniejszy dokument stanowi opis procesu pobierania, instalacji oraz konfiguracji programu SAS PC Files Server. Program instalowany jest na komputerach

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line

Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line Dr inż. Grzegorz Ćwikła Stanowisko do monitoringu systemów

Bardziej szczegółowo

Tworzenie modeli ciała ludzkiego dla potrzeb modelowania pola elektromagnetycznego. Bartosz Sawicki, Politechnika Warszawska

Tworzenie modeli ciała ludzkiego dla potrzeb modelowania pola elektromagnetycznego. Bartosz Sawicki, Politechnika Warszawska Tworzenie modeli ciała ludzkiego dla potrzeb modelowania pola elektromagnetycznego Wprowadzenie Cel: wirtualny człowiek Motywacja: problemy z rzeczywistymi pomiarami wizualizacja wewnętrznej budowy zrozumienie

Bardziej szczegółowo

UWAGA: poniższe procedury przygotowane zostały w oparciu o program HiTi PhotoDesiree 2 w wersji 2.4.11.12.

UWAGA: poniższe procedury przygotowane zostały w oparciu o program HiTi PhotoDesiree 2 w wersji 2.4.11.12. Drukowanie zdjęć do nowych paszportów biometrycznych (format zdjęcia 35mm x 45mm) przy użyciu fotograficznych drukarek termosublimacyjnych HiTi i programu HiTi PhotoDesiree 2. UWAGA: poniższe procedury

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Raport z obecnych postępów: Projekt naukowy: Badanie symetrii dystrybucji inkluzji białkowych i jej wpływu na komórki normalne i nowotworowe

Raport z obecnych postępów: Projekt naukowy: Badanie symetrii dystrybucji inkluzji białkowych i jej wpływu na komórki normalne i nowotworowe Raport z obecnych postępów: Projekt naukowy: Badanie symetrii dystrybucji inkluzji białkowych i jej wpływu na komórki normalne i nowotworowe 1. Metody 1.1. Hodowla komórek Linie komórkowe HEK 293 i HeLa

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Biotechnologia Rodzaj przedmiotu: obieralny, moduł 5. Kultury Tkankowe In vitro cell cultures Poziom kształcenia: I stopnia Kod przedmiotu: Semestr: VII Rodzaj zajęć: wykład,

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA KOMÓRKI. Techniki generowania heterokariontów

BIOLOGIA KOMÓRKI. Techniki generowania heterokariontów BIOLOGIA KOMÓRKI Techniki generowania heterokariontów Zjawisko fuzji łączenia dwóch lub więcej komórek w jedną strukturę występuje w przyrodzie w czasie wielu procesów fizjologicznych. Dotyczy ono głównie

Bardziej szczegółowo

Immunobiologia wybranych grup organizmów SYLABUS A. Informacje ogólne

Immunobiologia wybranych grup organizmów SYLABUS A. Informacje ogólne Immunobiologia wybranych grup organizmów A. Informacje ogólne Elementy sylabusa Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Rodzaj Rok

Bardziej szczegółowo

Ekspansja plazmy i wpływ atmosfery reaktywnej na osadzanie cienkich warstw hydroksyapatytu. Marcin Jedyński

Ekspansja plazmy i wpływ atmosfery reaktywnej na osadzanie cienkich warstw hydroksyapatytu. Marcin Jedyński Ekspansja plazmy i wpływ atmosfery reaktywnej na osadzanie cienkich warstw hydroksyapatytu. Marcin Jedyński Metoda PLD (Pulsed Laser Deposition) PLD jest nowoczesną metodą inżynierii powierzchni, umożliwiającą

Bardziej szczegółowo

Numeryczna symulacja rozpływu płynu w węźle

Numeryczna symulacja rozpływu płynu w węźle 231 Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN Tom 7, nr 3-4, (2005), s. 231-236 Instytut Mechaniki Górotworu PAN Numeryczna symulacja rozpływu płynu w węźle JERZY CYGAN Instytut Mechaniki Górotworu PAN,

Bardziej szczegółowo

Wykłady z anatomii dla studentów pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego

Wykłady z anatomii dla studentów pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego Wykłady z anatomii dla studentów pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego Krew jest płynną tkanką łączną, krążącą ciągle w ustroju, umożliwiającą stałą komunikację pomiędzy odległymi od siebie tkankami.

Bardziej szczegółowo

Komórka organizmy beztkankowe

Komórka organizmy beztkankowe Grupa a Komórka organizmy beztkankowe Poniższy test składa się z 12 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za rozwiązanie całego testu możesz otrzymać

Bardziej szczegółowo

Przykłady analizy płynów z jam ciała na analizatorze XE-5000

Przykłady analizy płynów z jam ciała na analizatorze XE-5000 Przykłady analizy płynów z jam ciała na analizatorze XE-5000 Jeśli pacjent ma być leczony szybko i skutecznie, laboratorium musi w krótkim czasie dostarczać wiarygodnych wyników, o ile to możliwe przez

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Kapitał Ludzki ROZWÓJ POTENCJAŁU DYDAKTYCZNO-NAUKOWEGO MŁODEJ KADRY AKADEMICKIEJ POLITECHNIKI WROCŁAWSKIEJ Program Operacyjny Kapitał Ludzki Poddziałanie 4.1.1: Wzmocnienie i rozwój potencjału dydaktycznego uczelni ROZWÓJ

Bardziej szczegółowo

Izolacja komórek szpiku kostnego w celu identyfikacji wybranych populacji komórek macierzystych technikami cytometrycznymi

Izolacja komórek szpiku kostnego w celu identyfikacji wybranych populacji komórek macierzystych technikami cytometrycznymi Izolacja komórek szpiku kostnego w celu identyfikacji wybranych populacji komórek macierzystych technikami cytometrycznymi PRAKTIKUM Z BIOLOGII KOMÓRKI DLA BIOLOGÓW (BT 216) TEMAT ĆWICZENIA: "Izolacja

Bardziej szczegółowo

I ROK WYDZIAŁ LEKARSKI BIOLOGIA MEDYCZNA ROK AKAD. 2015/2016

I ROK WYDZIAŁ LEKARSKI BIOLOGIA MEDYCZNA ROK AKAD. 2015/2016 Ćwiczenie 9 Temat: Genetyka medyczna cz. I Wybrane cechy allelomorficzne i układy grupowe krwi 1. Rodowody niektórych cech człowieka rys. drzewa genealogicznego i oznaczenie genotypów 2. Wybrane cechy

Bardziej szczegółowo

Mapa Znamion Barwnikowych. to najprostsza droga do wczesnego wykrycia zmian nowotworowych skóry.

Mapa Znamion Barwnikowych. to najprostsza droga do wczesnego wykrycia zmian nowotworowych skóry. Mapa Znamion Barwnikowych to najprostsza droga do wczesnego wykrycia zmian nowotworowych skóry. Czerniak to złośliwy nowotwór skóry, błon śluzowych bądź błon naczyniowych gałki ocznej, wywodzący się z

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 1. Cena jedn. brutto. netto

ZAŁĄCZNIK NR 1. Cena jedn. brutto. netto PAKIET NR 1 Odczynniki hematologiczne do aparatu ABX MICROS 60 Lp. Nazwa/postać/stężenie Opakowanie Ilość do 1. Roztwór roboczy ( diluent) /8-866/ 1 opakowanie 7 = 20 l. 2. Roztwór roboczy ( diluent) /8-866/

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów zrobotyzowanych

Projektowanie systemów zrobotyzowanych ZAKŁAD PROJEKTOWANIA TECHNOLOGII Laboratorium Projektowanie systemów zrobotyzowanych Instrukcja 2 Temat: Rozpoczęcie pracy z programem RobotStudio Opracował: mgr inż. Arkadiusz Pietrowiak mgr inż. Marcin

Bardziej szczegółowo

Układ pracy. Wstęp i cel pracy. Wyniki. 1. Ekspresja i supresja Peroksyredoksyny III w stabilnie transfekowanej. linii komórkowej RINm5F

Układ pracy. Wstęp i cel pracy. Wyniki. 1. Ekspresja i supresja Peroksyredoksyny III w stabilnie transfekowanej. linii komórkowej RINm5F The influence of an altered Prx III-expression to RINm5F cells Marta Michalska Praca magisterska wykonana W Zakładzie Medycyny Molekularnej Katedry Biochemii Klinicznej Akademii Medycznej w Gdańsku Przy

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

Potrzeby instytutów badawczych w zakresie wsparcia procesu rozwoju nowych leków, terapii, urządzeń medycznych... OŚRODEK TRANSFERU TECHNOLOGII

Potrzeby instytutów badawczych w zakresie wsparcia procesu rozwoju nowych leków, terapii, urządzeń medycznych... OŚRODEK TRANSFERU TECHNOLOGII Potrzeby instytutów badawczych w zakresie wsparcia procesu rozwoju nowych leków, terapii, urządzeń medycznych... DR ADAM SOBCZAK OŚRODEK TRANSFERU TECHNOLOGII BIO&TECHNOLOGY INNOVATIONS PLATFORM POLCRO

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU STERYLIZACJA RADIACYJNA

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU STERYLIZACJA RADIACYJNA SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU STERYLIZACJA RADIACYJNA SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE... 2 II. Części lekcji... 3 1. Część wstępna... 3 2. Część realizacji... 3 3. Część podsumowania...

Bardziej szczegółowo

Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej Katedra Technologii Leków i Biochemii. Metody przeżyciowego barwienia i obserwacji komórek

Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej Katedra Technologii Leków i Biochemii. Metody przeżyciowego barwienia i obserwacji komórek Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej Katedra Technologii Leków i Biochemii Biologia komórki Metody przeżyciowego barwienia i obserwacji komórek WSTĘP Postęp w syntezie chemicznej fluorochromów a zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Projektowanie. MIS n Inżynieria oprogramowania Październik 2014

Wykład 4. Projektowanie. MIS n Inżynieria oprogramowania Październik 2014 Wykład 4 MIS-1-505-n Inżynieria oprogramowania Październik 2014 Metody Kazimierz Michalik Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica w Krakowie 4.1 Agenda 1 2 3 Metody Metody 4 5 4.2 Implementacja Metody

Bardziej szczegółowo

Interaktywne wyszukiwanie informacji w repozytoriach danych tekstowych

Interaktywne wyszukiwanie informacji w repozytoriach danych tekstowych Interaktywne wyszukiwanie informacji w repozytoriach danych tekstowych Marcin Deptuła Julian Szymański, Henryk Krawczyk Politechnika Gdańska Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Katedra Architektury

Bardziej szczegółowo

METHOD 2 -DIAGNOSTIC OUTSIDE

METHOD 2 -DIAGNOSTIC OUTSIDE VW MOTOMETER BOSCH METHOD 1 - OBD 2 METHOD 2 -DIAGNOSTIC OUTSIDE AFTER OPERATION YOU MUST DISCONECT ACU OR REMOVE FUSE FOR RESTART ODOMETER PO ZROBIENIU LICZNIKA ZDJĄĆ KLEMĘ LUB WYJĄĆ 2 BEZPIECZNIKI OD

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii?

Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii? Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii? Wykorzystanie nowych technik molekularnych w badaniach nad genetycznymi i epigenetycznymi mechanizmami transformacji nowotworowej

Bardziej szczegółowo

SHP / SHP-T Standard and Basic PLUS

SHP / SHP-T Standard and Basic PLUS Range Features ErP compliant High Pressure Sodium Lamps Long life between 24,000 to 28,000 hours, T90 at 16,000 hours Strong performance with high reliability Car park, Street and Floodlighting applications

Bardziej szczegółowo

System monitoringu jakości energii elektrycznej

System monitoringu jakości energii elektrycznej System monitoringu jakości energii elektrycznej Pomiary oraz analiza jakości energii elektrycznej System Certan jest narzędziem pozwalającym na ciągłą ocenę parametrów jakości napięć i prądów w wybranych

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki

Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki [1] WYŚCIG DO TYTUŁU ODKRYWCY. JĄDRO ATOMU W ZEWNĘTRZNYM POLU MAGNETYCZNYM. Porównanie do pola grawitacyjnego. CZYM JEST ZJAWISKO

Bardziej szczegółowo

FastReporter 2 OPROGRAMOWANIE DO KOŃCOWEGO PRZETWARZANIA DANYCH

FastReporter 2 OPROGRAMOWANIE DO KOŃCOWEGO PRZETWARZANIA DANYCH OPROGRAMOWANIE DO KOŃCOWEGO PRZETWARZANIA DANYCH Narzędzie do skonsolidowanego zarządzania oraz końcowego przetwarzania danych, zaprojektowane po to, aby zwiększyć wydajność raportowania inspekcji zakończeń

Bardziej szczegółowo

Beata Talar Molekularne mechanizmy działania pentoksyfiliny w komórkach czerniaka Promotor: prof. dr hab. Małgorzata Czyż

Beata Talar Molekularne mechanizmy działania pentoksyfiliny w komórkach czerniaka Promotor: prof. dr hab. Małgorzata Czyż Beata Talar Molekularne mechanizmy działania pentoksyfiliny w komórkach czerniaka Promotor: prof. dr hab. Małgorzata Czyż Rozprawa doktorska przygotowana w Zakładzie Biologii Molekularnej Nowotworów Katedry

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA KOMÓRKI. Podstawy mikroskopii fluorescencyjnej -1 Barwienia przyżyciowe organelli komórkowych

BIOLOGIA KOMÓRKI. Podstawy mikroskopii fluorescencyjnej -1 Barwienia przyżyciowe organelli komórkowych BIOLOGIA KOMÓRKI Podstawy mikroskopii fluorescencyjnej -1 Barwienia przyżyciowe organelli komórkowych Wstęp Komórka eukariotyczna posiada zdolność przeprowadzenia bardzo dużej liczby procesów biochemicznych

Bardziej szczegółowo

Komputerowa obróbka zdjęć. Komputerowa obróbka zdjęć

Komputerowa obróbka zdjęć. Komputerowa obróbka zdjęć Komputerowa obróbka zdjęć. Komputerowa obróbka zdjęć. Nawet najlepsi fotograficy czasami korzystają z komputera, aby poprawić drobne niedociągnięcia na swoich zdjęciach. Obecnie retusz fotografii to czynność

Bardziej szczegółowo

Uwaga! Uprzejmie proszę o przesłanie wypełnionych Załączników do Działu Bhp i Ppoż:

Uwaga! Uprzejmie proszę o przesłanie wypełnionych Załączników do Działu Bhp i Ppoż: Uwaga! Uprzejmie proszę o przesłanie wypełnionych Załączników do Działu Bhp i Ppoż: Kampus Banacha e-mail: Kampus Baza Pozostała e-mail: Oznaczenia: AV - wirusy GRZ - grzyby BA - bakterie ZOO - zoonozy

Bardziej szczegółowo

Zapytaj swojego lekarza.

Zapytaj swojego lekarza. Proste, bezpieczne badanie krwi, zapewniające wysoką czułość diagnostyczną Nieinwazyjne badanie oceniające ryzyko wystąpienia zaburzeń chromosomalnych, takich jak zespół Downa; opcjonalnie umożliwia również

Bardziej szczegółowo

Onkologia - opis przedmiotu

Onkologia - opis przedmiotu Onkologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Onkologia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-On Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil praktyczny Rodzaj studiów jednolite

Bardziej szczegółowo

Oferta przetargu. Poland Tender. Nazwa. Miejscowość. Warszawa Numer ogłoszenia. Data zamieszczenia 2011-09-28. Typ ogłoszenia

Oferta przetargu. Poland Tender. Nazwa. Miejscowość. Warszawa Numer ogłoszenia. Data zamieszczenia 2011-09-28. Typ ogłoszenia Poland Tender Oferta przetargu Nazwa Dostawa oprogramowania komputerowego umożliwiającego tworzenie opracowań statystycznych obrazujących gospodarowanie Zasobem Własności Rolnej Skarbu Państwa Miejscowość

Bardziej szczegółowo

Techniki immunoenzymatycznego oznaczania poziomu hormonów (EIA)

Techniki immunoenzymatycznego oznaczania poziomu hormonów (EIA) Techniki immunoenzymatycznego oznaczania poziomu hormonów (EIA) Wstęp: Test ELISA (ang. Enzyme-Linked Immunosorbent Assay), czyli test immunoenzymatyczny (ang. Enzyme Immunoassay - EIA) jest obecnie szeroko

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA Magisterska

PRACA DYPLOMOWA Magisterska POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych PRACA DYPLOMOWA Magisterska Studia stacjonarne dzienne Semiaktywne tłumienie drgań w wymuszonych kinematycznie układach drgających z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Przemysłowe zastosowania technologii generatywnych

Przemysłowe zastosowania technologii generatywnych Industrial applications of additive manufacturing technologies Przemysłowe zastosowania technologii generatywnych Edward Chlebus, Bogdan Dybała, Tomasz Boratyoski, Mariusz Frankiewicz, Tomasz Będza CAMT

Bardziej szczegółowo

Chemia kryminalistyczna

Chemia kryminalistyczna Chemia kryminalistyczna Wykład 2 Metody fizykochemiczne 21.10.2014 Pytania i pomiary wykrycie obecności substancji wykazanie braku substancji identyfikacja substancji określenie stężenia substancji określenie

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ

OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ ASSESSMENT OF POTENTIAL FOR ZŁOTNICKA SPOTTED PIG BREEDING IN ORGANIC FARMS OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ PSTREJ W GOSPODARSTWACH EKOLOGICZNYCH Janusz Tomasz Buczyński (1),

Bardziej szczegółowo

AmpliTest Salmonella spp. (Real Time PCR)

AmpliTest Salmonella spp. (Real Time PCR) AmpliTest Salmonella spp. (Real Time PCR) Zestaw do wykrywania sekwencji DNA specyficznych dla bakterii z rodzaju Salmonella techniką Real Time PCR Nr kat.: BAC01-50 Wielkość zestawu: 50 oznaczeń Objętość

Bardziej szczegółowo

Od czego zależy wzrost bakterii? Karta pracy dołączona do modelu komputerowego pt.: Wzrost bakterii

Od czego zależy wzrost bakterii? Karta pracy dołączona do modelu komputerowego pt.: Wzrost bakterii 1246 Margus Pedaste i Tago Sarapuu 46 Vanemuise St., 51014 Tartu, Estonia Od czego zależy wzrost bakterii? Karta pracy dołączona do modelu komputerowego pt.: Wzrost bakterii Wstęp Kiedy mówimy o wzroście

Bardziej szczegółowo

Spektrometry Ramana JASCO serii NRS-5000/7000

Spektrometry Ramana JASCO serii NRS-5000/7000 Spektrometry Ramana JASCO serii NRS-5000/7000 Najnowsza seria badawczych, siatkowych spektrometrów Ramana japońskiej firmy Jasco zapewnia wysokiej jakości widma. Zastosowanie najnowszych rozwiązań w tej

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2022 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Biologia molekularna Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej kierunek)

Bardziej szczegółowo

Klub Młodego Wynalazcy - Laboratoria i wyposażenie. Pracownia hodowli roślin i roślinnych kultur in vitro

Klub Młodego Wynalazcy - Laboratoria i wyposażenie. Pracownia hodowli roślin i roślinnych kultur in vitro Klub Młodego Wynalazcy - Laboratoria i wyposażenie Zadbaliśmy o to, żeby wyposażenie w Klubie Młodego Wynalazcy było w pełni profesjonalne. Ważne jest, aby dzieci i młodzież, wykonując doświadczenia korzystały

Bardziej szczegółowo

Metody kodowania wybranych cech biometrycznych na przykładzie wzoru naczyń krwionośnych dłoni i przedramienia. Mgr inż.

Metody kodowania wybranych cech biometrycznych na przykładzie wzoru naczyń krwionośnych dłoni i przedramienia. Mgr inż. Metody kodowania wybranych cech biometrycznych na przykładzie wzoru naczyń krwionośnych dłoni i przedramienia Mgr inż. Dorota Smorawa Plan prezentacji 1. Wprowadzenie do zagadnienia 2. Opis urządzeń badawczych

Bardziej szczegółowo

EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH

EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH Anna BŁACH Centre of Geometry and Engineering Graphics Silesian University of Technology in Gliwice EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH Introduction Computer techniques

Bardziej szczegółowo

e-sprawdzian instrukcja programu do sprawdzania wiedzy ucznia przy pomocy komputera (WINDOWS & LINUX)

e-sprawdzian instrukcja programu do sprawdzania wiedzy ucznia przy pomocy komputera (WINDOWS & LINUX) instrukcja programu do sprawdzania wiedzy ucznia przy pomocy komputera (WINDOWS & LINUX) Spis treści: 1. Wstęp. 2. Prawne aspekty używania programu. 3. Jak zdobyć e-sprawdzian. 4. Uruchomienie programu.

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na

Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na żywych organizmach prowadzące do uzyskania konkretnych

Bardziej szczegółowo

Instalowanie dodatku Message Broadcasting

Instalowanie dodatku Message Broadcasting Message Broadcasting Message Broadcasting jest dodatkiem dla EasyMP Monitor. Dodatek ten umożliwia użytkownikom o uprawnieniach administratora wysyłanie wiadomości i ogłoszeń do jednego lub więcej projektorów

Bardziej szczegółowo