Wprowadzenie do bioinformatyki

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wprowadzenie do bioinformatyki"

Transkrypt

1 Metody bioinformatyki Wprowadzenie do bioinformatyki prof. dr hab. Jan Mulawka

2 Czym jest bioinformatyka Bioinformatyka to dyscyplina zajmująca się stosowaniem narzędzi matematycznych i informatycznych do rozwiązywania problemów z nauk biologicznych Bioinformatyka jest nauką interdyscyplinarną, która integruje: biologię molekularną, informatykę, matematykę, genetykę, teorię baz danych, biologię strukturalną, oraz biochemię Bioinformatyka rozwiązuje problemy nagromadzone w wyniku intensywnego rozwoju nauk przyrodniczych przy użyciu metodologii nauk informatycznych

3 Termin "bioinformatyka" po raz pierwszy został użyty przez Masys'a w 1989 roku Naukowcy przetworzyli już ogromne ilości danych opisujących odczytane sekwencje par zasad A, C, T i G. Badacze tworzą obecnie wielkie bazy danych dotyczące miejsca i czasu aktywacji poszczególnych genów, struktury kodowanych przez nie białek, ich wzajemnego oddziaływania oraz roli, jaką owe interakcje pełnią w różnego rodzaju chorobach Z mariażu biologii i informatyki narodziła się bioinformatyka

4 Bioinformatyka obejmuje kilka dyscyplin i metodologii: Biologię molekularną Genomikę Proteomikę Metabolomikę Nutrigenomikę Modelowanie działania mózgu (BCI) Komputerowe projektowanie leków (CADD) Badania komputerowe (DNA Computing) Aplikacje i bazy danych Zarządzania informacją/ Technologię Informacyjną

5 Rynek bioinformatyczny Szacuje się, że obecnie na rynku funkcjonuje ponad 50 przedsiębiorstw oferujących swoje produkty i usługi bioinformatyczne potencjalnym klientom. Szacunkowo wartość całkowita rynku narzędzi i usług bioinformatycznych, włączając w to klasyczne bazy danych, może przewyższyć 2.0 miliardy USD w ciągu pięciu lat Grupy zajmujące się badaniami rynkowymi: Frontline i Frost & Sullivan, na podstawie przeglądu ponad 50 programów komputerowych i bioinformatycznych baz danych różnych przedsiębiorstw, oszacowały aktualny rynek w przybliżeniu na 300 milionów dolarów

6 Kategorie bioinformatyki Bioinformatyka, jako nauka w aktualnym stanie może zostać podzielona na dwie kategorie: producentów i użytkowników. Między tymi dwoma grupami występują bazy danych, których struktura często jest utrzymana przez producentów, ale ich zawartość jest uwarunkowana potrzebami użytkowników. Bazy danych są przeważnie finansowane przez rząd i dostępne dla społeczeństwa przez typową przeglądarkę. Bogatsze instytucje często kopiują publiczne bazy danych w komputerze sieci lokalnej, by powiększyć dostęp dla swoich lokalnych użytkowników.

7 Producenci Bioinformatyczni Grupy naukowców i przedstawiciele rządowi, którzy produkują publicznie dostępne programy i bazy danych. Przykładami są liczne programy i bazy danych utrzymane przez NCBI, włączając w to GenBank Genomowe i farmaceutyczno-genomowe przedsiębiorstwa, które oferują bazy danych i usługi zewnętrznym nabywcom, jak również dla własnego wewnętrznego użytku. Do tej grupy zaliczamy przedsiębiorstwa, jak Incyte, Celera, CuraGen i GeneLogic Duże farmaceutyczne, biotechnologiczne i agrobiotechnologiczne przedsiębiorstwa, które rozwijają własne, wewnętrzne bazy danych, poszerzając przy tym bioinformatyczną wiedzę specjalistyczną

8 Użytkownicy Bioinformatyczni 1 Przedsiębiorstwa farmaceutyczne i biotechnologiczne używają bioinformatycznej technologii na wszystkich etapach procesu odkrywania leków, począwszy od identyfikacji celu przez zalegalizowanie, optymalizację, opisanie skuteczności leku i kliniczną diagnostykę Przedsiębiorstwa farmaceutyczne, które istotnie zaangażowały się w badaniach genomu rozwinęły już konkretną infrastrukturę bioinformatyczną (SmithKline, Glaxo, Merck, Novartis i inne)

9 Użytkownicy Bioinformatyczni 2 Agrobiotechnologia / Przemysłowe przedsiębiorstwa biotechnologiczne. Przyśpieszone tempo sekwencjonowania genomów termofilnych organizmów i innych organizmów żyjących w ekstremalnych warunkach (extremofili, jak M. thermoautotrophicus w Genome Therapeutics) może dostarczyć nowych źródeł enzymów dla procesów przemysłowych Ze względu na negatywny stosunek społeczeństwa w do organizmów genetycznie modyfikowanych (ang. genetically modified organisms - GMO) ten obszar rynku bioinformatycznego będzie się rozwijał wolniej niż rynek biofarmaceutyczny

10 Użytkownicy Bioinformatyczni 3 Grupy badawcze, szczególnie uczestniczące w badaniach międzynarodowych dotyczących sekwencjonowania ludzkiego genomu, torują drogę większości genomowym i bioinformatycznym technikom do codziennego użycia. W rezultacie, badawcze bioinformatyczne potrzeby naukowców często zaspokajane są przez publicznie dostępne programy "pulpitowe" (jak te od InforMax albo GCG) oraz systemy domowe Inne rynki, zapowiadane powiększenie użycia genetycznych baz danych do użytku wewnętrznego agencji takich jak np. FBI i innych uzbrojonych służb

11 BISTI Kilka lat temu Narodowy Instytut Zdrowia stworzył BISTI, czyli Inicjatywę Biomedycznej Informacji i Technologii, po to aby kontrolować rozwój bioinformatyki w USA. Praca BISTI opierała się na biomedycznych badaniach, których celem miał być rozwój przemysłu farmaceutycznego. Wówczas bioinformatyka była nową, z którą wiązano olbrzymie nadzieje i uważano, że tkwi w niej ogromny potencjał.

12 CADD (Computer Aided Drug Design) Wspomaganie Komputerowe Projektowania Leków, nazywane w skrócie - CADD. System ten jest wykorzystywany między innymi przez BISTI Jest to specjalistyczna dziedzina, która wykorzystuje metody komputerowe w procesie symulacji interakcji między receptorem a lekiem CADD zależy w głównej mierze od zastosowanych narzędzi bioinformatycznych, aplikacji oraz wykorzystywanych baz danych

13 Obszary wspierania CADD przez bioinformatykę: Wirtualne Obrazowanie (vhts) Jedną z najważniejszych metod stosowanych w wirtualnym obrazowaniu jest vhts. W metodzie tej wykorzystuje się białka dostępne w bazach danych struktur molekularnych, w celu ustalenia drogą doświadczalną, która z molekuł silniej zwiąże się z potencjalnym celem leku, czyli która okaże się bardziej skuteczna.

14 Analiza sekwencji - polega na porównywaniu sekwencji z sekwencją modelową. Dzięki temu możliwe jest badanie powiązań ewolucyjnych organizmów, a także wyszukiwanie podobieństw między badaną sekwencją a sekwencjami zawartymi w bazach danych.

15 Modelowanie homologiczne - polega na determinowaniu struktury trzeciorzędowej białek. Ponieważ większość tzw. celów, czyli obszarów na które ma wpłynąć dany lek, zbudowane jest z białek, to znajomość struktury trzeciorzędowej ma ogromne znaczenie. Ciało człowieka zawiera od 500 tysięcy do miliona białek. Struktura trzeciorzędowa została poznana tylko w przypadku niewielkiej liczby z nich. Wykorzystuje się w tym przypadku takie narzędzia, jak MODELLER, oraz bazę SWISS-MODEL

16 Wyszukiwanie podobieństw - bardzo powszechna czynność stosowana przez firmy farmaceutyczne, wykorzystująca różnorodne narzędzia (podobieństwa dwuwymiarowe lub trójwymiarowe) Optymalizacja - jest to najdłuższy i najkosztowniejszy z etapów. Polega ona na modyfikacji struktury pierwszorzędowej i drugorzędowej takich związków. Może się ona odbywać np. przy pomocy programu WABE

17 Fizykochemiczne modelowanie - ukazuje interakcje pomiędzy lekiem a miejscem jego ataku. Obejmuje sposób wiązania się tych dwóch elementów, a także informuje o biofizycznych i biochemicznych cechach każdej z nich. Przeważnie odbywa się to z zastosowaniem bazy danych Swiss-PDB. Baza ta pozwala na przewidywanie właściwości fizykochemicznych, takich jak hydrofobowość i polarność, które wywierają wpływ na tworzenie się wiązań między wspomnianymi cząsteczkami.

18 Biodostępność i bioaktywność - wiele testowanych środków, jak się okazuje, nie przechodzi pozytywnie badań klinicznych (toksyczność oraz zaburzenia metabolizmu, jakie dany związek powoduje). Charakterystycznymi cechami takich związków są; absorpcja, dystrybucja, metabolizm, wydalanie, toksyczność. Wszystkie te cechy można określić dwoma terminami: biodostępność i bioaktywność. Przeważnie cechy te są sprawdzane w wyniku badań laboratoryjnych, jednakże istnieje możliwość sprawdzenia ich za pomocą programów bioinformatycznych.

19 Korzyści wynikających ze stosowania metody CADD Redukcja kosztów Wybór najlepszego z możliwych produktów Stosownie metod bioinformatycznych w tej dziedzinie pozwala odnaleźć możliwe interakcje Często, gdy naukowcy tworzą przy pomocy komputera związek, składający się z dwóch molekuł, który jest potencjalnym lekiem, okazuje się, że w momencie symulacji pojawiają się nowe koncepcje, dotyczące ulepszenia takiego specyfiku

Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa

Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa Lech Poloński Mariusz Gąsior Informatyka medyczna Dział informatyki zajmujący się jej zastosowaniem w ochronie zdrowia (medycynie) Stymulacja rozwoju informatyki

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Wprowadzenie i biologiczne bazy danych. 1 Wprowadzenie... 3. 2 Wprowadzenie do biologicznych baz danych...

Spis treści. Przedmowa... XI. Wprowadzenie i biologiczne bazy danych. 1 Wprowadzenie... 3. 2 Wprowadzenie do biologicznych baz danych... Przedmowa... XI Część pierwsza Wprowadzenie i biologiczne bazy danych 1 Wprowadzenie... 3 Czym jest bioinformatyka?... 5 Cele... 5 Zakres zainteresowań... 6 Zastosowania... 7 Ograniczenia... 8 Przyszłe

Bardziej szczegółowo

Jest to dziedzina biologiczna wywodząca się z biotechnologii. Bioinformatyka

Jest to dziedzina biologiczna wywodząca się z biotechnologii. Bioinformatyka Wstęp do obsługi biologicznych baz danych i analizy porównawczej białek i genów Katedra Fizjologii i Biotechnologii Roślin Pok. 113 CB jan.jastrzebski@uwm.edu.pl bioinformatyka@gmail.com www.ebiology.net

Bardziej szczegółowo

Podstawy bioinformatyki - biologiczne bazy danych

Podstawy bioinformatyki - biologiczne bazy danych Podstawy bioinformatyki - biologiczne bazy danych Czym jest bioinformatyka? Bioinformatyka Bioinformatyka jest interdyscyplinarną dziedziną nauki obejmującą wykorzystanie metod obliczeniowych do badania

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BIOINFORMATYKI

PODSTAWY BIOINFORMATYKI PODSTAWY BIOINFORMATYKI Prowadzący: JOANNA SZYDA ADRIAN DROśDś WSTĘP 1. Katedra Genetyki badania bioinformatyczne 2. Tematyka przedmiotu 3. Charakterystyka wykładów 4. Charakterystyka ćwiczeń 5. Informacje

Bardziej szczegółowo

Do uzyskania kwalifikacji pierwszego stopnia (studia inżynierskie) na kierunku BIOTECHNOLOGIA wymagane są wszystkie poniższe efekty kształcenia

Do uzyskania kwalifikacji pierwszego stopnia (studia inżynierskie) na kierunku BIOTECHNOLOGIA wymagane są wszystkie poniższe efekty kształcenia Kierunek studiów: BIOTECHNOLOGIA Forma studiów: stacjonarne Rodzaj studiów: studia pierwszego stopnia - inżynierskie Czas trwania studiów: 3,5 roku (7 semestrów, 1 semestr - 15 tygodni) Liczba uzyskanych

Bardziej szczegółowo

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I PRZEDMIOT Chemia ogólna EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. posiada wiedzę

Bardziej szczegółowo

BIOINFORMATYKA BIOLOGICZNE BAZY DANYCH

BIOINFORMATYKA BIOLOGICZNE BAZY DANYCH http://theta.edu.pl/ Podstawy Bioinformatyki II BIOINFORMATYKA BIOLOGICZNE BAZY DANYCH 1 Czym jest bioinformatyka? 2 Bioinformatyka Bioinformatyka jest interdyscyplinarną dziedziną nauki obejmującą wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BIOTECHNOLOGIA

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BIOTECHNOLOGIA Załącznik nr 2 do uchwały nr 444/06/2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BIOTECHNOLOGIA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia

Bardziej szczegółowo

3. DZIEDZINY NAUKI I DYSCYPLINY, DO KTÓRYCH ODNOSZĄ SIĘ KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA:

3. DZIEDZINY NAUKI I DYSCYPLINY, DO KTÓRYCH ODNOSZĄ SIĘ KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA: 1. Nazwa kierunku: BIOINFORMATYKA 2. OBSZARY KSZTAŁCENIA: P nauki przyrodnicze; X nauki ścisłe; T nauki techniczne; Inż. efekty kształcenia prowadzącego do uzyskania kompetencji inżynierskich UMIEJSCOWIENIE

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNE BAZY DANYCH SYLABUS

BIOLOGICZNE BAZY DANYCH SYLABUS BIOLOGICZNE BAZY DANYCH SYLABUS Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. (pieczęć wydziału)

KARTA PRZEDMIOTU. (pieczęć wydziału) (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Eksploracja danych w bioinformatyce 2. Kod przedmiotu: EksDaBio 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2017/2018 4. Forma kształcenia:

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do efektów kształcenia w obszarze kształcenia w zakresie nauk przyrodniczych i technicznych

Odniesienie do efektów kształcenia w obszarze kształcenia w zakresie nauk przyrodniczych i technicznych Wydział Biotechnologii i Hodowli Zwierząt Nazwa kierunku studiów: bioinformatyka Poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia Profil kształcenia: ogólnoakademicki Obszar kształcenia: w zakresie nauk przyrodniczych

Bardziej szczegółowo

Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych (tabele odniesień efektów kształcenia)

Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych (tabele odniesień efektów kształcenia) Załącznik nr 7 do uchwały nr 514 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunków studiów pierwszego i drugiego stopnia prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: A.D. Baxevanis, B.F.F. Ouellette Bioinformatyka

Księgarnia PWN: A.D. Baxevanis, B.F.F. Ouellette Bioinformatyka Księgarnia PWN: A.D. Baxevanis, B.F.F. Ouellette Bioinformatyka Słowo wstępne XIII Przedmowa XV 1. Bioinformatyka i Internet Andreas D. Baxevanis 1 1.1. Podstawy Internetu 2 1.2. Połączenie z Internetem

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA STUDIA I STOPNIA

BIOTECHNOLOGIA STUDIA I STOPNIA BIOTECHNOLOGIA STUDIA I STOPNIA OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA 1) Tabela odniesień kierunkowych efektów kształcenia (EKK) do obszarowych efektów kształcenia (EKO) SYMBOL EKK KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

EKSPLOATACJA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH

EKSPLOATACJA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH Jan Kaźmierczak EKSPLOATACJA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH dla studentów kierunków: ZARZĄDZANIE Gliwice, 1999 SPIS TREŚCI 1. WPROWADZENIE... 7 2. PRZEGLĄD PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW EKSPLOATACJI SYSTEMÓW TECHNICZNYCH...

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Biotechnologia

Efekty kształcenia dla kierunku Biotechnologia Efekty kształcenia dla kierunku Biotechnologia Załącznik nr 3 do Uchwały Nr 672 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 27 kwietnia 2012

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia oznaczeń w symbolach K przed podkreślnikiem kierunkowe efekty kształcenia W kategoria wiedzy

Objaśnienia oznaczeń w symbolach K przed podkreślnikiem kierunkowe efekty kształcenia W kategoria wiedzy Efekty kształcenia dla kierunku studiów FIZYKA - studia II stopnia, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych Kierunek studiów fizyka należy do obszaru

Bardziej szczegółowo

Pierwsze kroki w świat biznesu

Pierwsze kroki w świat biznesu Pierwsze kroki w świat biznesu Dr Anna Czerwoniec ul. Pracownia Bioinformatyki Instytut Biologii Molekularnej i Biotechnologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Umultowska 89, 61-641 Poznań Poznań, 22.01.2013

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia, magisterskie (4 semestralne, dla kandydatów bez tytułu zawodowego inżyniera)

Studia II stopnia, magisterskie (4 semestralne, dla kandydatów bez tytułu zawodowego inżyniera) (4 semestralne, dla kandydatów bez tytułu zawodowego inżyniera) specjalności: Biotechnologia farmaceutyczna Biotechnologia molekularna i biokataliza Biotechnologia środowiska Procesy biotechnologiczne

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA MEDYCZNA

BIOTECHNOLOGIA MEDYCZNA BIOTECHNOLOGIA MEDYCZNA K WBT BT2 101 Genomika funkcjonalna 30 4 WBT BT350 In vivo veritas praktikum pracy ze zwierzętami laboratoryjnymi 60 4 Mechanisms of cell trafficking from leucocyte homing to WBT

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 85/2017 z dnia 30 maja 2017 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Uchwała nr 85/2017 z dnia 30 maja 2017 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Uchwała nr 85/2017 z dnia 30 maja 2017 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi w sprawie potwierdzenia utworzenia na Wydziale Nauk Biomedycznych i Kształcenia Podyplomowego Uniwersytetu Medycznego w

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Załącznik nr 1 do uchwały nr 46/2013 Senatu UP Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Wydział prowadzący kierunek:

Bardziej szczegółowo

Od jakiego pułapu startujemy? matematyka

Od jakiego pułapu startujemy? matematyka dla biotechnologów Wykład 2 Definicja bioinformatyki Od jakiego pułapu startujemy? Zakładamy, że te pojęcia są w małym palcu: DNA, RNA struktura, funkcje, rodzaje Genom Białka struktury, funkcje, rodzaje,

Bardziej szczegółowo

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych. bezpieczeństwo i higiena pracy studia pierwszego stopnia

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych. bezpieczeństwo i higiena pracy studia pierwszego stopnia Załącznik do uchwały nr 56/2015-2016 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie 1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych bezpieczeństwo i higiena pracy studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Zakładane efekty kształcenia dla kierunku

Zakładane efekty kształcenia dla kierunku Zakładane efekty dla kierunku Jednostka prowadząca kierunek studiów Nazwa kierunku studiów Specjalności Obszar Profil Poziom Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta Dziedziny nauki / sztuki i dyscypliny

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BIOINFORMATYKI ORGANIZACJA ZAJĘĆ BIOINFORMATYKA PRZETWARZANIE I ANALIZA DANYCH

PODSTAWY BIOINFORMATYKI ORGANIZACJA ZAJĘĆ BIOINFORMATYKA PRZETWARZANIE I ANALIZA DANYCH PODSTAWY BIOINFORMATYKI ORGANIZACJA ZAJĘĆ BIOINFORMATYKA PRZETWARZANIE I ANALIZA DANYCH Magda Mielczarek Podstawy Bioinformatyki 1 Organizacja zajęć mgr Magda Mielczarek Katedra Genetyki, pokój nr 14 magda.mielczarek@up.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: SYSTEMY INFORMATYCZNE WSPOMAGAJĄCE DIAGNOSTYKĘ MEDYCZNĄ Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł specjalności informatyka medyczna Rodzaj zajęć: wykład, projekt

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA STUDIACH III STOPNIA Informatyka (nazwa kierunku)

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA STUDIACH III STOPNIA Informatyka (nazwa kierunku) PROGRAM KSZTAŁCENIA NA STUDIACH III STOPNIA Informatyka (nazwa kierunku) 1. OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA: 1) Tabela odniesień kierunkowych efektów kształcenia (EKK) do obszarowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU

UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU Wydział Biologii PASJA TO NIEUSTAJĄCY ROZWÓJ. STUDIUJ Z NAMI I UCZYŃ Z NIEJ SPOSÓB NA ŻYCIE. O WYDZIALE Wydział Biologii funkcjonuje samodzielnie od 1984 r.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BIOINFORMATYKI WYKŁAD 3 BIOLOGICZNE BAZY DANYCH (1)

PODSTAWY BIOINFORMATYKI WYKŁAD 3 BIOLOGICZNE BAZY DANYCH (1) PODSTAWY BIOINFORMATYKI WYKŁAD 3 BIOLOGICZNE BAZY DANYCH (1) BIOINFORMATYKA HISTORIA 1. 1982 utworzenie bazy danych GenBank (NIH) dane ogólnodostępne sekwencje nukleotydów 2. Wprowadzenie sekwencji z projektu

Bardziej szczegółowo

Możliwości współczesnej inżynierii genetycznej w obszarze biotechnologii

Możliwości współczesnej inżynierii genetycznej w obszarze biotechnologii Możliwości współczesnej inżynierii genetycznej w obszarze biotechnologii 1. Technologia rekombinowanego DNA jest podstawą uzyskiwania genetycznie zmodyfikowanych organizmów 2. Medycyna i ochrona zdrowia

Bardziej szczegółowo

Stypendia ministerialne dla dwojga naukowców PB

Stypendia ministerialne dla dwojga naukowców PB Stypendia ministerialne dla dwojga naukowców PB Dr inż. Joanna Mystkowska z Wydziału Mechanicznego oraz dr inż. Krzysztof Jurczuk z Wydziału Informatyki zostali laureatami dziewiątej edycji konkursu dla

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe: Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych

Studia podyplomowe: Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Studia podyplomowe: Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Głównym celem studiów podyplomowych Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych jest przekazanie słuchaczom

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 26/2016. SENATU AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ im. Bohaterów Westerplatte z dnia 02 czerwca 2016 roku

UCHWAŁA NR 26/2016. SENATU AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ im. Bohaterów Westerplatte z dnia 02 czerwca 2016 roku UCHWAŁA NR 26/2016 SENATU AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ im. Bohaterów Westerplatte z dnia 02 czerwca 2016 roku w sprawie: określenia efektów kształcenia dla kierunku Mechatronika studia II stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia w Polsce w 2013 r.

Biotechnologia w Polsce w 2013 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wprowadzenie Biotechnologia w Polsce w 2013 r. Biotechnologia jest to interdyscyplinarna

Bardziej szczegółowo

Specjalność (studia II stopnia) Oczyszczanie i analiza produktów biotechnologicznych

Specjalność (studia II stopnia) Oczyszczanie i analiza produktów biotechnologicznych Specjalność (studia II stopnia) Oczyszczanie i analiza produktów biotechnologicznych Studia magisterskie przedmioty specjalizacyjne Bioinformatyka w analizie genomu Diagnostyka molekularna Elementy biosyntezy

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Biotechnologia, rok I

Kierunek: Biotechnologia, rok I Kierunek: Biotechnologia, rok I Przedmiot Kierunek Semestr Metody uczenia się i studiowania Bt I 0 1 15 1 Elementy matematyki wyższej Bt I 0 1 45 30 6 Statystyka dla przyrodników Bt I 0 1 15 1 Technologia

Bardziej szczegółowo

PLANOWANE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU Inżynieria Biomedyczna

PLANOWANE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU Inżynieria Biomedyczna PLANOWANE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU Jednostka prowadząca kierunek studiów Nazwa kierunku studiów Specjalności Obszar kształcenia Profil kształcenia Poziom kształcenia Forma kształcenia Tytuł zawodowy

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BIOTECHNOLOGIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BIOTECHNOLOGIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERNK STDIÓ BIOTECHNOLOGIA STDIA DRGIEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI miejscowienie kierunku Kierunek studiów Biotechnologia o profilu ogólnoakademickim przypisano do obszaru

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Biotechnologia, rok I Rok akademicki 2016/2017

Kierunek: Biotechnologia, rok I Rok akademicki 2016/2017 Kierunek: Biotechnologia, rok I Metody uczenia się i studiowania Bt I 0 1 15 1 Biologia ogólna Bt I 0 1 30 45 6 x Chemia ogólna i nieorganiczna Bt I 0 1 30 30 30 6 x Chemia organiczna Bt I 0 2 30 15 30

Bardziej szczegółowo

Program studiów I st. (licencjackich) na kieruneku Biotechnologia

Program studiów I st. (licencjackich) na kieruneku Biotechnologia Program studiów I st. (licencjackich) na kieruneku Biotechnologia ROK I i II Przedmiot Rok pierwszy Rok drugi I semestr II III semestr IV godz. ECTS godz. ECTS godz. ECTS godz. ECTS j. angielski 60 2 60

Bardziej szczegółowo

Generator testów 1.3.1 Bioinformatyka_zdalne wer. 1.0.13 / 0 Strona: 1

Generator testów 1.3.1 Bioinformatyka_zdalne wer. 1.0.13 / 0 Strona: 1 Przedmiot: Bioinformatyka Nazwa testu: Bioinformatyka_zdalne wer. 1.0.13 Nr testu 0 Klasa: WNB UZ Odpowiedzi zaznaczamy TYLKO w tabeli! 1. Model Markowa substytucji aminokwasów w mutagenezie białek zakłada...

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka Laboratorium, 30h. Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl

Bioinformatyka Laboratorium, 30h. Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl Laboratorium, 30h Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl Zasady zaliczenia przedmiotu Kolokwia (3 4 ) Ocena aktywności i przygotowania Obecnośd Literatura, materiały Bioinformatyka i ewolucja

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Biotechnologia, rok I Rok akademicki 2015/2016

Kierunek: Biotechnologia, rok I Rok akademicki 2015/2016 Kierunek: Biotechnologia, rok I Bezpieczeństwo pracy i ergonomia Bt I 0 1 15 1 Biologia ogólna Bt I 0 1 30 45 6 x Chemia ogólna i nieorganiczna Bt I 0 1 30 30 30 6 x Fizyka z biofizyką Bt I 0 1 15 15 15

Bardziej szczegółowo

Informatyka wspomaga przedmioty ścisłe w szkole

Informatyka wspomaga przedmioty ścisłe w szkole Informatyka wspomaga przedmioty ścisłe w szkole Prezentuje : Dorota Roman - Jurdzińska W arkuszu I na obu poziomach występują dwa zadania związane z algorytmiką: Arkusz I bez komputera analiza algorytmów,

Bardziej szczegółowo

Program studiów I st. (licencjackich) na kieruneku Biotechnologia

Program studiów I st. (licencjackich) na kieruneku Biotechnologia Program studiów I st. (licencjackich) na kieruneku Biotechnologia ROK I i II Przedmiot Rok pierwszy Rok drugi I semestr II III semestr IV godz. ECTS godz. ECTS godz. ECTS godz. ECTS j. angielski 60 2 60

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów transport. Po ukończeniu studiów drugiego stopnia na kierunku studiów transport absolwent: WIEDZA

Efekty kształcenia dla kierunku studiów transport. Po ukończeniu studiów drugiego stopnia na kierunku studiów transport absolwent: WIEDZA Nazwa kierunku studiów: TRANSPORT Symbol Efekty kształcenia dla kierunku studiów transport. Po ukończeniu studiów drugiego stopnia na kierunku studiów transport absolwent: WIEDZA K2T_W01 ma rozszerzoną

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka Laboratorium, 30h. Michał Bereta

Bioinformatyka Laboratorium, 30h. Michał Bereta Laboratorium, 30h Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl Zasady zaliczenia przedmiotu Kolokwia (3 4 ) Ocena aktywności i przygotowania Obecność Literatura, materiały Bioinformatyka i ewolucja

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE Specjalność: Biofizyka molekularna. 3-letnie studia I stopnia (licencjackie)

ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE Specjalność: Biofizyka molekularna. 3-letnie studia I stopnia (licencjackie) ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE Specjalność: Biofizyka molekularna 3-letnie studia I stopnia (licencjackie) 1. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Biofizyka to uznana dziedzina nauk przyrodniczych

Bardziej szczegółowo

Program studiów magisterskich z Bioinformatyki i Biologii Systemów

Program studiów magisterskich z Bioinformatyki i Biologii Systemów Program studiów magisterskich z Bioinformatyki i Biologii Systemów Na program studiów składają się następujące grupy przedmiotów: przedmioty obowiązkowe, przedmioty kierunkowe przedmioty do wyboru bezpośrednio

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski. Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach PROGRAM KSZTAŁCENIA. Studia III stopnia (doktoranckie) kierunek Informatyka

Uniwersytet Śląski. Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach PROGRAM KSZTAŁCENIA. Studia III stopnia (doktoranckie) kierunek Informatyka Uniwersytet Śląski Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach PROGRAM KSZTAŁCENIA Studia III stopnia (doktoranckie) kierunek Informatyka (przyjęty przez Radę Wydziału Informatyki i Nauki o Materiałach w

Bardziej szczegółowo

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. Po zakończeniu studiów I stopnia na kierunku. profil ogólnoakademicki absolwent:

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. Po zakończeniu studiów I stopnia na kierunku. profil ogólnoakademicki absolwent: Kierunkowe obszary i efekty kształcenia na nowotworzonym międzyuczelnianym kierunku INŻYNIERIA FARMACEUTYCZNA studia I stopnia, profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: K efekty kształcenia dla kierunku

Bardziej szczegółowo

BIOCYBERNETYKA PROLOG

BIOCYBERNETYKA PROLOG Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej BIOCYBERNETYKA Adrian Horzyk PROLOG www.agh.edu.pl Pewnego dnia przyszedł na świat komputer Komputery

Bardziej szczegółowo

Podstawy biologiczne - komórki. Podstawy biologiczne - cząsteczki. Model komórki eukariotycznej. Wprowadzenie do Informatyki Biomedycznej

Podstawy biologiczne - komórki. Podstawy biologiczne - cząsteczki. Model komórki eukariotycznej. Wprowadzenie do Informatyki Biomedycznej Wprowadzenie do Informatyki Biomedycznej Wykład 1: Podstawy bioinformatyki Wydział Informatyki PB Podstawy biologiczne - komórki Wszystkie organizmy zbudowane są z komórek komórka jest skomplikowanym systemem

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju nauki w Polsce i na świecie. Quo vadis science? Dr n. med. Izabela Młynarczuk-Biały

Perspektywy rozwoju nauki w Polsce i na świecie. Quo vadis science? Dr n. med. Izabela Młynarczuk-Biały Perspektywy rozwoju nauki w Polsce i na świecie Quo vadis science? Dr n. med. Izabela Młynarczuk-Biały Skąd fundusze na naukę Coraz szczuplejszy budżet w czasach kryzysu Coraz więcej odbiorców finansowanych

Bardziej szczegółowo

Kierunek Informatyka stosowana Studia stacjonarne Studia pierwszego stopnia

Kierunek Informatyka stosowana Studia stacjonarne Studia pierwszego stopnia Studia pierwszego stopnia I rok Matematyka dyskretna 30 30 Egzamin 5 Analiza matematyczna 30 30 Egzamin 5 Algebra liniowa 30 30 Egzamin 5 Statystyka i rachunek prawdopodobieństwa 30 30 Egzamin 5 Opracowywanie

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Modelowanie komputerowe w anatomii i fizjologii człowieka

KARTA KURSU. Modelowanie komputerowe w anatomii i fizjologii człowieka Bioinformatyka, 1 stopień, stacjonarne, rok akademicki 2017/18, semestr I KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Modelowanie komputerowe w anatomii i fizjologii człowieka Computational models in human anatomy

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyczne bazy danych

Bioinformatyczne bazy danych Bioinformatyczne bazy danych Czym jest bioinformatyka? Bioinformatyka jest nauką integrującą różne dziedziny wiedzy Gruca (2010) Czym jest bioinformatyka? Bioinformatyka obejmuje technologie wykorzystujące

Bardziej szczegółowo

Wydziały Politechniki Poznańskiej

Wydziały Politechniki Poznańskiej Wydziały Politechniki Poznańskiej Wydział Architektury Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Wydział Elektroniki i Telekomunikacji Wydział Elektryczny Wydział

Bardziej szczegółowo

Techniki molekularne w biologii SYLABUS A. Informacje ogólne

Techniki molekularne w biologii SYLABUS A. Informacje ogólne Techniki molekularne w biologii SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9

Spis treści. Wstęp... 9 Wstęp... 9 Rozdział 1 ZARYS TEORII STEROWANIA PROCESAMI PRZEDSIĘBIORSTWA... 11 1. Zakres i potencjalne zastosowania teorii... 11 2. Opis szkieletowego systemu EPC II... 12 2.1. Poziomy organizacyjne, warstwy

Bardziej szczegółowo

Zalew danych skąd się biorą dane? są generowane przez banki, ubezpieczalnie, sieci handlowe, dane eksperymentalne, Web, tekst, e_handel

Zalew danych skąd się biorą dane? są generowane przez banki, ubezpieczalnie, sieci handlowe, dane eksperymentalne, Web, tekst, e_handel według przewidywań internetowego magazynu ZDNET News z 8 lutego 2001 roku eksploracja danych (ang. data mining ) będzie jednym z najbardziej rewolucyjnych osiągnięć następnej dekady. Rzeczywiście MIT Technology

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET ROLNICZY IM. HUGONA KOŁŁĄTAJA W KRAKOWIE WYDZIAŁ HODOWLI I BIOLOGII ZWIERZĄT

UNIWERSYTET ROLNICZY IM. HUGONA KOŁŁĄTAJA W KRAKOWIE WYDZIAŁ HODOWLI I BIOLOGII ZWIERZĄT Załącznik 2 do Zarządzenia Rektora Nr 53/2015 z dnia 14 lipca 2015 UNIWERSYTET ROLNICZY IM. HUGONA KOŁŁĄTAJA W KRAKOWIE WYDZIAŁ HODOWLI I BIOLOGII ZWIERZĄT KIERUNEK: Bioinżynieria zwierząt POZIOM KSZTAŁCENIA:

Bardziej szczegółowo

BT_1A_W03 posiada elementarną wiedzę w zakresie prawa, zarządzania i ekonomii R1A_W02

BT_1A_W03 posiada elementarną wiedzę w zakresie prawa, zarządzania i ekonomii R1A_W02 Wydział Biotechnologii i Hodowli Zwierząt Nazwa kierunku studiów: biotechnologia Poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia Profil kształcenia: ogólnoakademicki Obszary kształcenia: w zakresie nauk

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Dyscyplina:

KARTA PRZEDMIOTU. Dyscyplina: KARTA PRZEDMIOTU Jednostka: WIPiE Dyscyplina: Poziom studiów: 3 Semestr: 3 lub 4 Forma studiów: stacjonarne Język wykładowy: Nazwa przedmiotu: Metody sztucznej inteligencji Symbol przedmiotu: MSI Liczba

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii Życie jest procesem chemicznym. Jego podstawą są dwa rodzaje cząsteczek kwasy nukleinowe, jako nośniki informacji oraz białka, które tę informację wyrażają w postaci struktury i funkcji komórek. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1959/press.html?print=1

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe

STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe Technologie informacyjne Prof. dr hab. Zdzisław Szyjewski 1. Rola i zadania systemu operacyjnego 2. Zarządzanie pamięcią komputera 3. Zarządzanie danymi

Bardziej szczegółowo

kształcenia pozaszkolnego WMiI Uni Wrocław, WMiI UMK Toruń

kształcenia pozaszkolnego WMiI Uni Wrocław, WMiI UMK Toruń Aktywizacja uczniów w ramach kształcenia pozaszkolnego Maciej jm. Sysłoł WMiI Uni Wrocław, WMiI UMK Toruń Plan Cele Projektu Czym chcemy przyciągnąć uczniów i nauczycieli Zakres zajęć w Projekcie Formy

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Mechanika i budowa maszyn

Efekty kształcenia dla kierunku Mechanika i budowa maszyn Załącznik nr 18 do Uchwały Nr 673 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr 187 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 26 marca 2013 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM

Bardziej szczegółowo

Podstawy bioinformatyki dla biotechnologów. plan. Od jakiego pułapu startujemy? Wykład 2. Definicja bioinformatyki

Podstawy bioinformatyki dla biotechnologów. plan. Od jakiego pułapu startujemy? Wykład 2. Definicja bioinformatyki dla biotechnologów Wykład 2 Definicja bioinformatyki Wykład 2 plan Sprawy organizacyjne Definicje bioinformatyki Miejsce i dziedziny bioinformatyki Projekty bioinformatyczne Wykład 2 / 2 Od jakiego pułapu

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek 1. Który spośród wymienionych szablonów wybierzesz do modelowania? Dlaczego? Struktura krystaliczną czy NMR (to samo białko, ta sama rozdzielczość)? Strukturę

Bardziej szczegółowo

Zmień perspektywę! Zostań naukowcem!

Zmień perspektywę! Zostań naukowcem! Zmień perspektywę! Zostań naukowcem! Bakterie, DNA i pestycydy czyli co w glebie siedzi Projekt dofinansowany ze środków m st. Warszawy Paweł Krawczyk, IBB PAN, BioCEN 02.12.2010 W celu zapoznania się

Bardziej szczegółowo

Co to jest jest oprogramowanie? 8. Co to jest inżynieria oprogramowania? 9. Jaka jest różnica pomiędzy inżynierią oprogramowania a informatyką?

Co to jest jest oprogramowanie? 8. Co to jest inżynieria oprogramowania? 9. Jaka jest różnica pomiędzy inżynierią oprogramowania a informatyką? ROZDZIAŁ1 Podstawy inżynierii oprogramowania: - Cele 2 - Zawartość 3 - Inżynieria oprogramowania 4 - Koszty oprogramowania 5 - FAQ o inżynierii oprogramowania: Co to jest jest oprogramowanie? 8 Co to jest

Bardziej szczegółowo

Data mininig i wielowymiarowa analiza danych zgromadzonych w systemach medycznych na potrzeby badań naukowych

Data mininig i wielowymiarowa analiza danych zgromadzonych w systemach medycznych na potrzeby badań naukowych Temat: Data mininig i wielowymiarowa analiza danych zgromadzonych w systemach medycznych na potrzeby badań naukowych Autorzy: Tomasz Małyszko, Edyta Łukasik 1. Definicja eksploracji danych Eksploracja

Bardziej szczegółowo

Dekada polskiego Internetu w nauce

Dekada polskiego Internetu w nauce Dekada polskiego Internetu w nauce Bogdan Lesyng Internet wywarł olbrzymi wpływ na przyspieszenie procesów globalizacji w wielu obszarach zjawisk społecznych, kulturowych, ekonomicznych oraz w nauce. Prawdziwa

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08 Spis treści Wstęp.............................................................. 7 Część I Podstawy analizy i modelowania systemów 1. Charakterystyka systemów informacyjnych....................... 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych

Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych Rodzaje baz danych Bazy danych można podzielić wg struktur organizacji danych, których używają. Można podzielić je na: Bazy proste Bazy złożone Bazy proste Bazy

Bardziej szczegółowo

Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Program przedmiotu Wprowadzenie definicja, cel i zastosowania mechatroniki Urządzenie mechatroniczne - przykłady

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 59/2016/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 15 grudnia 2016 r.

Uchwała Nr 59/2016/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 15 grudnia 2016 r. Uchwała Nr 59/2016/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 15 grudnia 2016 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Grafika komputerowa w technice i reklamie prowadzonych

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE. specjalność Projektowanie molekularne i bioinformatyka

STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE. specjalność Projektowanie molekularne i bioinformatyka STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE specjalność Projektowanie molekularne i bioinformatyka 1. CELE KSZTAŁCENIA Projektowanie leków, prace projektowe związane z inżynierią

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNEK TECHNOLOGIE OCHRONY ŚRODOWISKA P O L I T E C H N I K A POZNAŃSKA WYDZIAŁ TECHNOLOGII CHEMICZNEJ

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNEK TECHNOLOGIE OCHRONY ŚRODOWISKA P O L I T E C H N I K A POZNAŃSKA WYDZIAŁ TECHNOLOGII CHEMICZNEJ P O L I T E C H N I K A POZNAŃSKA WYDZIAŁ TECHNOLOGII CHEMICZNEJ ul. Piotrowo 3 60-965 POZNAŃ tel. 061 6652351 fax 061 6652852 E-mail: office_dctf@put.poznan.pl http://www.fct.put.poznan.pl KIERUNKOWE

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET ROLNICZY IM. HUGONA KOŁŁĄTAJA W KRAKOWIE WYDZIAŁ HODOWLI I BIOLOGII ZWIERZĄT

UNIWERSYTET ROLNICZY IM. HUGONA KOŁŁĄTAJA W KRAKOWIE WYDZIAŁ HODOWLI I BIOLOGII ZWIERZĄT Załącznik 2 do Zarządzenia Rektora Uniwersytetu Rolniczego z dnia 29 kwietnia 2015. UNIWERSYTET ROLNICZY IM. HUGONA KOŁŁĄTAJA W KRAKOWIE WYDZIAŁ HODOWLI I BIOLOGII ZWIERZĄT KIERUNEK: Bioinżynieria zwierząt

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek 1. Który spośród wymienionych szablonów wybierzesz do modelowania dla każdego z podanych przypadków? Dlaczego? Struktura krystaliczną czy NMR (to samo białko,

Bardziej szczegółowo

OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA NA STUDIACH STACJONARNYCH PIERWSZEGO STOPNIA KIERUNKU BIOLOGIA MEDYCZNA OD ROKU AKADEMICKIEGO 2015/2016

OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA NA STUDIACH STACJONARNYCH PIERWSZEGO STOPNIA KIERUNKU BIOLOGIA MEDYCZNA OD ROKU AKADEMICKIEGO 2015/2016 OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA NA STUDIACH STACJONARNYCH PIERWSZEGO STOPNIA KIERUNKU BIOLOGIA MEDYCZNA OD ROKU AKADEMICKIEGO 2015/2016 Załącznik nr 3 do Uchwały RW 36/2015 Symbol Efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Selvita i BioCentrum laboratoria, które zachwycają

Selvita i BioCentrum laboratoria, które zachwycają Selvita i BioCentrum laboratoria, które zachwycają Dolina Biotechnologiczna złożyła wizytę w jednym z najbardziej nowoczesnych laboratoriów badawczych w Polsce kompleksie laboratoryjnym należącym do Selvity

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 31/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 26 marca 2014 r.

UCHWAŁA Nr 31/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 26 marca 2014 r. UCHWAŁA Nr 31/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 26 marca 2014 r. w sprawie utworzenia kierunku genetyka i biologia eksperymentalna - studia pierwszego stopnia oraz zmieniająca uchwałę w sprawie

Bardziej szczegółowo

Zakładane efekty kształcenia dla kierunku

Zakładane efekty kształcenia dla kierunku Zakładane efekty dla kierunku Jednostka prowadząca kierunek studiów Nazwa kierunku studiów Specjalności Obszar Profil Poziom Forma Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta Dziedziny nauki i dyscypliny

Bardziej szczegółowo

Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych: WIEDZA

Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych: WIEDZA Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych: Nazwa studiów: Farmacja przemysłowa Typ studiów: doskonalące Załącznik nr 7 zarządzenie Rektora UJ z 15 lutego 2012 Symbol Efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów INFORMATYKA, Absolwent studiów I stopnia kierunku Informatyka WIEDZA

Efekty kształcenia dla kierunku studiów INFORMATYKA, Absolwent studiów I stopnia kierunku Informatyka WIEDZA Symbol Efekty kształcenia dla kierunku studiów INFORMATYKA, specjalność: 1) Sieciowe systemy informatyczne. 2) Bazy danych Absolwent studiów I stopnia kierunku Informatyka WIEDZA Ma wiedzę z matematyki

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TRANSPORT studia stacjonarne i niestacjonarne

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TRANSPORT studia stacjonarne i niestacjonarne Załącznik do uchwały Nr 000-8/4/2012 Senatu PRad. z dnia 28.06.2012r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW TRANSPORT studia stacjonarne i niestacjonarne Nazwa wydziału: Wydział Transportu i Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

Pojęcie bazy danych. Funkcje i możliwości.

Pojęcie bazy danych. Funkcje i możliwości. Pojęcie bazy danych. Funkcje i możliwości. Pojęcie bazy danych Baza danych to: zbiór informacji zapisanych według ściśle określonych reguł, w strukturach odpowiadających założonemu modelowi danych, zbiór

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Wsparcie funduszu inwestycyjnego sposobem na stworzenie i rozwój innowacyjnej firmy biotechnologicznej. Case Study MCI.BioVentures - Genomed Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Podstawowe techniki inżynierii genetycznej. Streszczenie

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Podstawowe techniki inżynierii genetycznej. Streszczenie SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 62/2013 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2013 r.

Uchwała nr 62/2013 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2013 r. Uchwała nr 62/2013 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie: utworzenia na Wydziale Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu kierunku studiów medycyna roślin oraz

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów TOWAROZNAWSTWO

Efekty kształcenia dla kierunku studiów TOWAROZNAWSTWO Efekty kształcenia dla kierunku studiów TOWAROZNAWSTWO - studia drugiego stopnia (po studiach licencjackich) - profil ogólnoakademicki Forma studiów: stacjonarne i niestacjonarne Wydział Towaroznawstwa

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 000-2/6/2013 Senatu Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 21 marca 2013 r.

Uchwała Nr 000-2/6/2013 Senatu Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 21 marca 2013 r. Uchwała Nr 000-2/6/2013 Senatu Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie: 1) określenia przez Senat efektów kształcenia dla programu

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1. Nazwa kierunku studiów: FIZYKA Poziom kształcenia: II stopień (magisterski) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Symbol

Załącznik 1. Nazwa kierunku studiów: FIZYKA Poziom kształcenia: II stopień (magisterski) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Symbol Efekty kształcenia dla kierunku studiów FIZYKA TECHNICZNA - studia II stopnia, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych Kierunek studiów fizyka techniczna

Bardziej szczegółowo