Strategia Polityki Społecznej Województwa Pomorskiego na lata

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Strategia Polityki Społecznej Województwa Pomorskiego na lata2014-2020"

Transkrypt

1 Załącznik do Uchwały Nr 985/278/13 Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 27 sierpnia 2013 roku Strategia Polityki Społecznej Województwa Pomorskiego na lata projekt do konsultacji społecznych GDAŃSK 2013

2 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 I. UWARUNKOWANIA WEWNĘTRZNE... 4 II. UWARUNKOWANIA ZEWNĘTRZNE... 6 III. DIAGNOZA - WNIOSKI Z ANALIZY SYTUACJI W OBSZARZE POLITYKI SPOŁECZNEJ... 7 IV. ANALIZA SWOT V. MISJA VI. PROGNOZA VII. CELE STRATEGICZNE I OPERACYJNE VIII. SYSTEM REALIZACJI IX. SYSTEM MONITORINGU X. RAMY FINANSOWE SKŁAD ZESPOŁU ZADANIOWEGO DS. STRATEGII POLITYKI SPOŁECZNEJ WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA

3 WSTĘP Ustawa o pomocy społecznej nałożyła od maja 2004r. na samorządy wojewódzkie zadanie opracowania, aktualizacji i realizacji strategii w zakresie polityki społecznej, która wpisywać się będzie w strategię rozwoju województwa. Strategia Polityki Społecznej Województwa Pomorskiego do 2013 roku przyjęta Uchwałą 1056/L/06 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 24 lipca 2006r. stanowiła pierwszy dokument wyznaczający kierunki polityki społecznej w regionie. Strategia Polityki Społecznej Województwa Pomorskiego na lata ma za zadanie zweryfikowanie obranych od 2006 r. kierunków w regionalnej polityce społecznej i zaplanowanie działań prowadzących do budowania nowego wymiaru integracji społecznej, koniecznego w kontekście zmian demograficznych, gospodarczych oraz społeczno kulturowych. Realizacja nowej strategii ma również przyczynić się do usystematyzowania i zintegrowania działań podejmowanych przez różne podmioty realizujące zadania w zakresie szeroko pojętej pomocy społecznej, co w konsekwencji powinno znaleźć odzwierciedlenie w poprawie jakości i zakresie oferowanej pomocy. Strategia Polityki Społecznej Województwa Pomorskiego na lata jest opracowaniem kompleksowym, obejmującym w szczególności programy: przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu, wyrównywania szans osób niepełnosprawnych, pomocy społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, współpracy z organizacjami pozarządowymi. Prace nad Strategią Polityki Społecznej Województwa Pomorskiego na lata , prowadzone były zgodnie z zasadą wieloletniego planowania, oznaczającą potrzebę długofalowego planowania rozwiązywania problemów społecznych w regionie w oparciu o obowiązującą Strategię Rozwoju Województwa 2020 oraz ze szczególnym uwzględnieniem Strategii Polityki Społecznej Województwa Pomorskiego do roku Prace projektowe oparte były na zasadzie spójności i transparentności. Priorytetowo wdrażano zasadę partnerstwa, rozumianą jako sposób definiowania i uzgadniania wizji oraz celów Strategii przy aktywnej współpracy władz samorządu województwa z równoprawnie traktowanymi podmiotami, reprezentującymi różnorodne środowiska oraz instytucje zaangażowane w działania na rzecz polityki społecznej. Szczególnie zaangażowane w prace nad strategią były wszystkie powiatowe jednostki pomocy społecznej. Prace nad Strategią przebiegały według określonego uchwałą Nr 535/XXVI/13 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 28 stycznia 2013 roku trybu i harmonogramu w oparciu o wyżej przedstawione zasady. Do prac nad dokumentem Zarząd Województwa Pomorskiego uchwałą nr 177/222/13 z dnia 22 lutego 2013 roku powołał Zespół Zadaniowy. Strategia Polityki Społecznej Województwa Pomorskiego na lata jest integralną częścią Strategii Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 i stanowi tym samym dokument o charakterze operacyjno-wdrożeniowym. 3

4 I. UWARUNKOWANIA WEWNĘTRZNE Strategia Polityki Społecznej Województwa Pomorskiego SPS jest bezpośrednią realizacją prawnych wymogów zawartych w szczególności w: - ustawie z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 z późn. zm.), w której zgodnie z art. 21 pkt 1 - Do zadań samorządu województwa należy: 1) opracowanie, aktualizowanie i realizacja strategii wojewódzkiej w zakresie polityki społecznej będącej integralną częścią strategii rozwoju województwa obejmującej w szczególności programy: przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu, wyrównywania szans osób niepełnosprawnych, pomocy społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, współpracy z organizacjami pozarządowymi po konsultacji z powiatami, - ustawie o samorządzie województwa (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 596 ), która to w art. 11 w ramach działań określających politykę rozwoju województwa wymienia m.in. wspieranie i prowadzenie działań na rzecz integracji społecznej i przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. SPS stanowi montaż zapisów dotychczas realizowanych i projektowanych programów wojewódzkich w obszarze polityki społecznej ukierunkowanej w szczególności na włączenie społeczne i aktywną integracje będących podstawowymi narzędziami realizacyjnymi systemu pomocy i integracji społecznej. Kierunkuje prowadzone i planowane działania w ramach tego obszaru. Jednocześnie uspójniając je z celami polityki regionalnej oraz strategicznymi działaniami zawartymi w Strategii Rozwoju Województwa Pomorskiego. Część zagadnień z zakresu polityki społecznej o charakterze interdyscyplinarnym, wymagających interwencji ze strony innych obszarów funkcjonalnych, została wydzielona do regionalnych programów strategicznych RPS (w szczególności RPS AP) stanowiących podstawowe narzędzia realizacji SRWP. Szczegółowo zależności te prezentuje poniższy schemat: SRWP SPS RPS AP AKTYWNI MIESZKAŃCY WŁAŚCIWIE FUNKCJONUJĄCA RODZINA INTEGRUJĄCA ROLA POLITYKI SPOŁECZNEJ AKTYWNI SENIORZY WŁĄCZENIE SPOŁECZNE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH WYSOKI POZIOM ZATRUDNIENIA WYSOKI POZIOM KAPITAŁU SPOŁECZNEGO WYSOKI POZIOM ZATRUDNIENIA WYSOKI POZIOM KAPITAŁU SPOŁECZNEGO WYSOKI POZIOM ZATRUDNIENIA WYSOKI POZIOM KAPITAŁU SPOŁECZNEGO WYSOKI POZIOM ZATRUDNIENIA WYSOKI POZIOM KAPITAŁU SPOŁECZNEGO EFEKTYWNY SYSTEM EDUKACJI 4

5 Pomimo wyznaczonych linii demarkacyjnych, wszystkie obszary interwencji zawarte w SPS i RPS-ach wzajemnie się uzupełniają, stanowiąc spójny i komplementarny system określający pomorska politykę społeczną, co obrazuje poniższy diagram; Demarkacja pomiędzy poszczególnymi programami strategicznymi oraz SPS i wyraźne przyporządkowanie działań w ramach wyznaczonych obszarów poszczególnym jednostkom województwa stanowią wzmocnienie tego systemu. W szczególności jest tu mowa o realizacji wymogów prawnych dotyczących bezpośrednich SPS związanych z takimi regulacjami, jak m.in.: ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tj. Dz. U. z 2013 r, poz. 596.); ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm.); ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.); ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1356); ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 124, ); ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 225 z późn. zm.); ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz z późn. zm.); ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, z późn. zm.); ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.); ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.); ustawa z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 94, poz. 651, z późn. zm.). ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 135 z późn. zm.). 5

6 II. UWARUNKOWANIA ZEWNĘTRZNE W celu ukierunkowania działań województwa na właściwych obszarach problemowych podczas budowy SPS uwzględniono: 1) Priorytety Strategii Europa 2020 długookresowego programu rozwoju społeczno-gospodarczego Unii Europejskiej W opublikowanym 3 marca 2010 r. Komunikacie Europa 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu podkreślona została potrzeba wspólnego działania państw członkowskich na rzecz wychodzenia z kryzysu oraz wdrażania reform umożliwiających stawienie czoła wyzwaniom związanym z globalizacją, starzeniem się społeczeństw czy rosnącą potrzebą racjonalnego wykorzystywania zasobów. 2) Planowane priorytety podziału środków europejskich na lata , (EFS, EFRR, EFRROW): Priorytety inwestycyjne wspierane przez EFS: Promowanie włączenia społecznego i zwalczanie ubóstwa, poprzez m.in.: aktywną integrację; integrację społeczności marginalizowanych takich jak Romowie; zwalczanie dyskryminacji m.in. ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną; ułatwianie dostępu do niedrogich, trwałych oraz wysokiej jakości usług w tym opieki zdrowotnej i usług socjalnych świadczonych w interesie ogólnym wspieranie gospodarki społecznej i przedsiębiorstw społecznych aktywne i zdrowe starzenie się w zakresie Wspierania zatrudnienia i mobilności pracowników Priorytety inwestycyjne wspierane przez EFRR: wymienia się m.in. inwestycje w infrastrukturę społeczną, które przyczyniają się do rozwoju krajowego, regionalnego i lokalnego oraz przejście z usług instytucjonalnych do usług na poziomie społeczności lokalnych. Priorytety inwestycyjne wspierane przez EFRROW: Zwiększanie włączenia społecznego, ograniczanie ubóstwa i promowanie rozwoju gospodarczego na obszarach wiejskich, ze szczególnym naciskiem na wspieranie lokalnego rozwoju na obszarach wiejskich 3) Decyzje strategiczne oraz kluczowe projekty w ramach Długookresowej Strategii Rozwoju Kraju Polska Trzecia fala nowoczesności : wprowadzenie nowych rozwiązań zapewniających powszechność opieki nad osobami niesamodzielnymi oraz poszerzenie oferty opieki instytucjonalnej, tak aby odpowiedzieć na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa i zapewnić wsparcie rodzinom, w których znajdują się osoby niesamodzielne; zapewnienie realnego wsparcia dla rodzin wielodzietnych zabezpieczającego je przed ryzykiem wykluczenia społecznego; stworzenie modelu aktywności społecznej i zawodowej osób starszych opartego na wykorzystywaniu ich potencjałów i zapobieganiu wykluczeniu społecznemu; stworzenie warunków dla wzrostu liczby osób z niepełnosprawnością zatrudnionych na otwartym rynku pracy. 4) Ramy aktualizowanego systemu zarządzania rozwojem Polski, poprzez bezpośrednie powiązanie ze strategiami rozwoju, realizującymi zapisy średnio i długookresowej strategii rozwoju kraju. Są to: Strategia Rozwoju Kapitału Ludzkiego i Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Strategia Rozwoju Kapitału Ludzkiego w zakresie spójności społecznej : 6

7 wzmocnienie potencjału instytucji publicznych oraz rozwój aktywności i współpracy instytucji publicznych i niepublicznych działających w obszarze pomocy społecznej i integracji społecznej; rozbudowa narzędzi zapewniających osobom wykluczonym dostęp do usług publicznych pozwalających na powrót na rynek pracy; ograniczenie ryzyka ubóstwa w szczególności wśród dzieci, osób starszych i niepełnosprawnych; wzmocnienie działań profilaktycznych skierowanych do dzieci i rodzin zagrożonych dysfunkcją lub przeżywających trudności; powszechność dostępu do usług publicznych oraz aktywności zawodowej na otwartym rynku pracy dla osób niepełnosprawnych; wsparcie dla osób niepełnosprawnych i ich otoczenia; rozwój aktywnych, w tym innowacyjnych, form pomocy osobom zagrożonym lub wykluczonym społecznie (w tym: innowacji społecznych w sferze integracji oraz ekonomii społecznej). w zakresie demografia rozwój systemu usług adresowanych do niesamodzielnych osób starszych, w tym rozwój opieki długookresowej. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego w zakresie Programu Strategicznego Włączenie Społeczne : wspieranie rozwoju przedsiębiorczości społecznej i innych form przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu i zawodowemu, w tym wspieranie różnorodnych form samopomocy (pomoc dla samopomocy) wspieranie poradnictwa prawnego i rodzinnego, psychologicznego, socjalnego i obywatelskiego. III. DIAGNOZA - WNIOSKI Z ANALIZY SYTUACJI W OBSZARZE POLITYKI SPOŁECZNEJ A. DEMOGRAFIA Pomorska rodzina Dotychczasowe działania dotyczące polityki rozwoju w sferze społecznej zbyt mocno akcentowały aspekt ekonomiczny (zwłaszcza związany z rynkiem pracy). Zbyt małą wagę przywiązywano do uwarunkowań wynikających z, zagrożeń funkcjonowania rodziny, uzależnień i innych obszarów społecznego wykluczenia, zwłaszcza w zakresie zagrożenia ubóstwem i bezrobociem W 2012 r. w województwie pomorskim odnotowano najwyższy poziom przyrostu naturalnego pośród wszystkich województw tj. 2,56 % (dla całego kraju jest 0,3).Na stan zaludnienia województwa wpływa również korzystne saldo migracji w 2011 roku na teren pomorskiego przybyło 2279 osób (tj. 1 osoby na 1000 mieszkańców). Wśród mieszkańców województwa, większą część (51,2%) stanowią kobiety ta przewaga liczebna jest zauważalna również na terenie całego kraju. Współczynnik feminizacji w Pomorskiem wynosi 105 kobiet na 100 mężczyzn i jest wyższy w miastach (109), niż na terenach wiejskich (98). Niemal ⅔ mieszkańców województwa, to osoby w wieku produkcyjnym, tj. w wieku zdolności do pracy (od 18 roku życia do 59 r. ż. dla kobiet i do 64 r. ż. dla mężczyzn). Wśród osób tych rozróżnia się 2 kategorie: osób mobilnych (od 18 do 44 r. ż), charakteryzujących się gotowością do zmiany miejsca zatrudnienia, przekwalifikowania i doszkolenia, którzy stanowią ponad 40% populacji województwa. Drugą z kategorii stanowią tzw. osoby niemobilne (w wieku lat dla kobiet i lat dla mężczyzn), które charakteryzują się często niechęcią do zmiany miejsca zatrudnienia, przekwalifikowania, czy dokształcania, a które stanowią niemal ¼ mieszkańców województwa. Co piąty mieszkaniec jest w wieku przedprodukcyjnym, zaś wiek poprodukcyjny, tj. emerytalny osiągnęło 15% mieszkańców. W 2011 roku na 100 osób w wieku produkcyjnym przypadały 55,6 osoby w wieku nieprodukcyjnym (miasta: 55,5; wsie: 55,8 na 100). Stosunek ten nazywany jest współczynnikiem obciążenia ekonomicznego i dla Polski w 2011 roku był nieco wyższy niż dla województwa (55,8), co oznacza, że w kraju jest jeszcze większy udział osób w wieku nieprodukcyjnym. Jego wartość wzrosła 7

8 w porównaniu z rokiem 2010 (dla województwa: 53,3; z czego miasta 55 i wsie 56,7), a wzrost ten świadczy o starzeniu się społeczeństwa Seniorzy Pomimo najwyższego poziomu przyrostu naturalnego w kraju, również województwo pomorskie dotyka problem dynamicznie rosnącego zjawiska starzenia się społeczeństwa. Aby ograniczyć negatywne konsekwencje tego stanu rzeczy należy skoncentrować działania w kierunku aktywizacji społeczno zawodowej seniorów. Stopa starości w województwie pomorskim wynosiła w roku ,9% (odsetek osób w wieku 60+). Populacja województwa pomorskiego na tle kraju jest znacząco młodsza i proces starzenia się społeczeństwa przebiega mniej dynamicznie, co należy uznać za pozytywne zjawisko. W województwie pomorskim stan zdrowia populacji osób w wieku powyżej 50 lat jest zbliżony do średniej dla Polski. Szacuje się, że ok. 57 tys. osób starszych może wymagać wsparcia w wykonywaniu codziennych czynności w postaci usług opiekuńczych, które mogą być wykonywane przez członków rodziny (co ma miejsce w większości przypadków), osoby spoza rodziny w prywatnych mieszkaniach oraz w postaci opieki zakładowej. W 2011 z dwóch ostatnich usług skorzystało 5,5 tys. osób w ramach systemu pomocy społecznej. Aktywność osób starszych w województwie pomorskim wydaje się stosunkowo wysoka na tle kraju, o czym może świadczyć czwarta pozycja województwa w zestawieniu liczby słuchaczy Uniwersytetów Trzeciego Wieku przypadających na mieszkańców województwa. Jednakże wciąż sytuacji nie można ocenić dobrze, gdyż aktywnych seniorów wciąż jest relatywnie niewielu. Jako główne ograniczenia należy wskazać: stan zdrowia (dotyczy to głównie osób w wieku powyżej 75 roku życia), brak zainteresowań powiązany z niskim poziomem wykształcenia, bariery przestrzenne, brak środków finansowych oraz postawy wycofywania się z kontaktów społecznych. Jak pokazują analizy, szczególnego zainteresowania animatorów wymagają mężczyźni i mieszkańcy obszarów wiejskich. Podkreślić należy również niewielką liczbę inicjatyw międzypokoleniowych, które w sposób szczególny mogą służyć integracji społecznej. W pomorskich Domach Pomocy Społecznej w roku 2011 zamieszkiwało 1887 osób w wieku 60+, na tysiąc osób w wieku powyżej 60 roku życia w DPS mieszkają trzy. Jest to wskaźnik bardzo niski również na tle całego kraju. B. AKTYWNOŚĆ SPOŁECZNA Ekonomia społeczna W interesie strategicznym województwa leży promowanie ekonomii społecznej jako rozwiązania o charakterze alternatywnym dla klasycznego rynku pracy, zwłaszcza dla osób zagrożonych społeczną ekskluzją, biernych zawodowo. Sektor ekonomii społecznej powinien być również brany pod uwagę jako dostarczyciel usług przeznaczonych dla seniorów. Choć pod względem liczby podmiotów ekonomii społecznej Pomorze nie odbiega od średniej krajowej (w województwie pomorskim funkcjonuje 66 podmiotów ekonomii społecznej; z tej liczby 6 podmiotów jest w stanie likwidacji), to w porównaniu do danych z innych krajów europejskich (np. Francja, Holandia, Wielka Brytania) wskaźnik ilościowy dla naszego regionu jest bardzo niski. Jednocześnie charakterystyczne dla województwa pomorskiego jest duże zróżnicowanie terytorialne w liczbie działających podmiotów ekonomii społecznej (najwięcej takich podmiotów działa w powiecie chojnickim, w powiecie gdańskim natomiast nie funkcjonuje żadna instytucja tego typu). Tę niekorzystną dla regionu sytuację podtrzymuje brak kompleksowego i systemowego wsparcia podmiotów ekonomii społecznej, przejawiający się głównie udzielaniem pomocy o instytucjonalnie rozproszonym charakterze (jednostki samorządu terytorialnego, ośrodki pomocy społecznej, powiatowe urzędy pracy, organizacje pozarządowe, PFRON, ROEFS). Niepokojący jest w szczególności brak stabilnych podstaw finansowych tych podmiotów 80% z nich nie posiada rezerw finansowych; nieco ponad 20% podmiotów deklaruje, że w wyniku problemów z płynnością finansową zdarzało im się w przeszłości nie regulować należności na czas. Poważną barierą dla sektora ekonomii społecznej w województwie pomorskim jest również uzależnienie od środków publicznych, brak powiązań ze sferą biznesu, słaba promocja, brak dobrych praktyk oraz niski poziom wiedzy i świadomości dotyczący funkcjonowania przedsiębiorstw społecznych. 8

9 Organizacje pozarządowe Brak systemowych działań wzmacniających potencjał i możliwości skutecznego działania organizacji pozarządowych. Choć Pomorze ma jeden z najwyższych wyników z uwagi na liczbę zarejestrowanych w KRS organizacji pozarządowych (ponad 7781 organizacji), jednak wiele z nich nie prowadzi aktywnej działalności. Spośród zarejestrowanych organizacji pozarządowych najwięcej prowadzi działania w sferach związanych ze sportem, turystyką i rekreacją, edukacją i wychowaniem oraz kulturą i sztuką. Zwraca uwagę wyraźna tendencja: na wsiach przeważają organizacje zajmujące się sportem, w miastach pomocą społeczną. Duża liczba organizacji pozarządowych w województwie pomorskim nie przekłada się jednak na wzrost znaczenia tych organizacji jako atrakcyjnego pracodawcy. Tylko 60,9% zarejestrowanych organizacji pozarządowych prowadziło aktywną działalność w ciągu ostatnich 2 lat, z tego 34% organizacji na stałe współpracuje z płatnymi pracownikami, 24,2% okazjonalnie korzysta z płatnej pracy na zasadzie jednorazowych umów lub zleceń. Organizacje pozarządowe najczęściej działają w oparciu o małą liczbę stałych pracowników i w większości nie oferują stabilnych miejsc pracy. Pomorskie cechuje wysoka liczba organizacji pozarządowych, które podejmują się realizacji zadań publicznych (w 2011 r organizacji, które zrealizowało 2482 umowy, a poza konkursami 159 umów), przy czym udział organizacji pozarządowych w realizacji tych zadań jest zróżnicowany terytorialnie. Większość zawieranych z organizacjami pozarządowymi umów dotyczyła jednak zadań o charakterze incydentalnym (np. organizacja lokalnego festynu czy imprezy sportowej). Bardzo rzadko też zawierano umowy obejmujące dłuższy (np. wieloletni) okres, co mogło być spowodowane dużym poziomem wzajemnej nieufności w relacjach organizacji pozarządowych i lokalnych władz samorządowych, a także brakiem wypracowanych standardów wzajemnych kontaktów oraz sprawnego przepływu informacji. 9

10 Wolontariat Niewielka aktywność społeczna mieszkańców, w tym w zakresie udziału w wolontariacie, jest barierą w kształtowaniu się kapitału społecznego na Pomorzu. Potencjałem, który nie jest na Pomorzu w pełni wykorzystany jako czynnik zwiększający aktywność społeczną, jest wyróżniające nasz region duże zaangażowanie wolontariuszy w działania organizacji pozarządowych, w tym organizacji związanych z kulturą. Korzystanie z pomocy wolontariuszy deklaruje 57,6% tych organizacji (wskaźnik ogólnopolski w badaniu z 2010 roku wynosił 50% badanych organizacji). Może to wskazywać na stały trend wzrostowy wykorzystania zewnętrznych wolontariuszy przez organizacje, również wśród organizacji zajmujących się działaniami kulturalnymi. Większość aktywnie działających w województwie wolontariuszy wspiera pracę ośrodków pomocy społecznej i powiatowych centrów pomocy rodzinie do tej pory z jednostkami tymi współpracowało łącznie wolontariuszy. Największą grupę wolontariuszy (77%) stanowią osoby do 25 roku życia. Następną liczną grupę stanowią osoby pomiędzy 26 a 56 rokiem życia. Niepokojąca jest bardzo niska liczba osób powyżej 56 roku życia angażujących się w działania wolontariatu (tylko 5%), która wyraźnie świadczy o zmniejszającej się wraz z wiekiem aktywności społecznej mieszkańców, wynikającej m.in. z braku pomysłów na zagospodarowanie potencjału tej grupy. 10

11 C. POBLEMY SPOŁECZNE Ubóstwo Stały wzrost poziomu ubóstwa wśród rodzin mieszkańców województwa pomorskiego, skutkuje obniżaniem się ich poziomu życia. Ubóstwo jest najczęstszym powodem przyznawania pomocy społecznej. Polska przyjęła na siebie zobowiązanie wobec UE minimalizacji skali ubóstwa o 1,5 miliona osób (strategia Europa 2020 cel 9 ). Obliguje to nas do podjęcia odpowiednich działań w tym zakresie. W województwie pomorskim w roku 2011 w sytuacji wymagającej udzielenia pomocy społecznej znalazło się rodzin. Liczba osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej w latach wynosiła odpowiednio: , oraz W roku 2012 ze świadczeń pomocy społecznej korzystało Na 2013 rok prognozowany jest wzrost do Problem ubóstwa w roku 2009 był powodem udzielanego wsparcia dla rodzin, natomiast w roku 2012 zanotowano wzrost do rodzin, a prognoza na rok 2013 wynosi aż Wzrosła również liczba osób długotrwale korzystających z tego rodzaju pomocy z w 2009 roku do w 2011, przy wzroście w 2012 roku do W 2011 roku osób korzystało ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa. Wśród ogólnej liczby osób korzystających pomocy społecznej stanowi to 67,72%. Z porównania sytuacji w województwie pomorskim i w Polsce traktowanej jako całość widać, że zagrożenie ubóstwem, we wszystkich jego aspektach, było niższe w analizowanym regionie, niż kraju. Tym niemniej notowane są znaczące różnice wewnątrz województwa pomorskiego. Miarą niewystarczalności zasobów finansowych będących do dyspozycji gospodarstw domowych, co zmusza/uprawnia je do korzystania z pomocy finansowej, jest odsetek gospodarstw domowych korzystających z pomocy społecznej. Najwyższy odsetek gospodarstw domowych korzystających z pomocy społecznej w 2010 r. odnotowano w powiecie słupskim (19,7%). Oznacza to, że aż co piąte gospodarstwo korzystało w danym roku z pomocy społecznej. Wysoki wskaźnik odnotowano także w powiatach: kwidzyńskim (18,0%) i człuchowskim (17,9%). Natomiast najniższy odsetek gospodarstw domowych korzystających z pomocy społecznej w 2010 r. zanotowano w Gdańsku (4,8%), gdzie z pomocy społecznej korzystało co dwudzieste gospodarstwo domowe. Ponadto niskie wskaźniki odnotowano też w Gdyni (5,3%) i Sopocie (6,3%). 11

12 Bezrobocie Jednym z ważniejszych problemów województwa pomorskiego jest brak systemowego wsparcia w obszarze aktywizacji pomorskich zasobów pracy, czyli zarówno biernych zawodowo jak i bezrobotnych W grudniu 2012r. 114,6 tysięcy mieszkańców województwa pomorskiego dotkniętych było bezrobociem. Stopa bezrobocia wynosiła 13,4% i była porównywalna z wartością krajową (13,4%). W tym samym okresie w Polsce zarejestrowanych było 2.136,8 bezrobotnych. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że miesięczna stopa bezrobocia zarówno na poziomie kraju, jak i województwa, przybiera rozkład sinusoidalny zmniejszając się w sezonie letnim. Jest to skutkiem wzrostu zatrudnienia w usługach oraz w rolnictwie. Dane pokazują po raz kolejny spadek stopy zatrudnienia po okresie letnim. W ciągu ostatnich dwóch lat miesięczna stopa bezrobocia w województwie osiągała najwyższy (poziom 13,5%) w lutym 2010 oraz w tym samym miesiącu w 2011r. Bezrobocie w pomorskiem w ciągu analizowanych 24 miesięcy nie odbiegało znacząco od przeciętnej miesięcznej wartości krajowej. Średnia roczna stopa bezrobocia dla Polski w 2010 r. wynosiła 12,4%, zaśw 2011 r. była nieco wyższa -12,5%. Najliczniejszą grupę świadczeniobiorców pomocy społecznej w roku 2011 stanowiły osoby otrzymujące pomoc z powodu bezrobocia i ubóstwa. Powody te są od siebie uzależnione, często osoby korzystające ze wsparcia pomocy społecznej korzystają również z pomocy instytucji rynku pracy. Relację tę potwierdza jeden ze wskaźników zawartych w ocenie zasobów pomocy społecznej, tj. wskaźnik pomocy z powodu bezrobocia, który w roku 2011 wyniósł 52%, co oznacza, że w ogólnej liczbie osób korzystających z pomocy społecznej 52% stanowiły osoby korzystające z pomocy społecznej z tytułu bezrobocia. Wskaźnik ten w analizowanym okresie wzrósł aż o 5% (w 2009 roku wynosił 47%). Stosunek liczby osób z indywidualnym programem zatrudnienia socjalnego plus osób z kontraktami socjalnymi w Klub Integracji Społecznej do liczby osób bezrobotnych w województwie w roku 2011 wyniósł 0,4%, podobnie sytuacja wyglądała w 2010 roku (0,3%). W roku 2009 udało się osiągnąć 0,6 procenta. Na rok 2012 prognozuje się utrzymanie wskaźnika na poziomie zbliżonym do 0,4%. Niepełnosprawność Wskazane jest poświęcenie większej uwagi problemom osób niepełnosprawnych oraz doskonalenie istniejącego systemu wsparcia dla tych osób (rehabilitacja społeczna i zawodowa). Równie ważne jest zintegrowanie systemu informacji i oferty wsparcia dla osób niepełnosprawnych i ich rodzin. Według spisu powszechnego z 2011 roku w województwie pomorskim, mieszkało 284,5 tys. osób niepełnosprawnych. Stanowiło to tym samym 12,5 % ludności całego województwa. Większość osób niepełnosprawnych to kobiety 152,6 tys. (52,6 %), niepełnosprawnych mężczyzn było 131,9 tys. (46,4 %). Większość pomorskich niepełnosprawnych zamieszkuje, miasta -199,7 tys. osób. Na wsi według spisu zamieszkiwało 84,8 tys. osób niepełnosprawnych. Większość osób niepełnosprawnych (59,4 %) stanowiły osoby niepełnosprawne według statusu prawnego i biologicznego. Znaczną grupę (29,8 %) stanowiły również, osoby nie posiadające prawnego statusu osoby niepełnosprawnej, ale będące faktycznie niepełnosprawne. Spis powszechny odnotował również osoby posiadające jedynie status prawny osoby niepełnosprawnej (10,8%). Istotną kwestią jest sytuacja osób niepełnosprawnych na pomorskim rynku pracy. Należy tu przede wszystkim podkreślić, że z roku na rok systematycznie rośnie liczba osób niepełnosprawnych zarejestrowanych jako bezrobotne, jak również ich udział w ogólnej liczbie osób bezrobotnych (z 2,9% w 2005 roku, do 6,3% udziału w 2011 roku). Ma to związek z postępującymi zjawiskami kryzysowymi w polskiej i europejskiej gospodarce. Ważną rolę w życiu osób niepełnosprawnych pełni także rehabilitacja zawodowa i społeczna, która warunkuje ich sytuację w różnych przejawach życia społecznego, ich sytuację na rynku pracy, itp. Potencjał województwa pomorskiego w omawianym zakresie buduje 45 Warsztatów Terapii Zajęciowej, 2 Zakłady Aktywizacji Zawodowej oraz 9 Centrów Integracji Społecznej, 8 Klubów Integracji Społecznej. 12

13 Przemoc w rodzinie Ponad jedna trzecia mieszkańców województwa pomorskiego deklaruje, iż doświadczało przemocy różnego typu Zjawisko to jest jednym z najczęściej wyróżnianych rodzajów przemocy, budzących relatywnie najwięcej emocji. Skala zjawiska przemocy w rodzinie jest jednak dość trudna do zdiagnozowania z uwagi na złożoność form, jakie przybiera, ale także przez postawę samych ofiar, które często z różnych przyczyn nie zgłaszają problemu odpowiednim służbom. Na podstawie dostępnych źródeł informacji można stwierdzić, że sytuacja w województwie pomorskim jest zbliżona do krajowej. Najczęściej doświadczano przemocy psychicznej, z kolei śladowe wartości przybrało zjawisko przemocy seksualnej (w województwie pomorskim doświadczenia w tym względzie zadeklarowały jedynie kobiety). Liczba interwencji policyjnych w przypadku przemocy domowej na przestrzeni ostatniej dekady podlegała fluktuacjom ich liczba w ostatnich latach jest wyraźnie wyższa. Wzrosła także liczba wypełnianych Niebieskich Kart oraz, co niepokojące, liczba ofiar wśród osób małoletnich. W roku 2012, pomorska Policja odnotowała postępowań przygotowawczych dotyczących przemocy domowej, w której była prowadzona procedura Niebieskich Kart. Uzależnienia Niewątpliwym wyzwaniem przy realizacji celów Strategii będą nowe formy uzależnień. wobec których dopiero zaczyna lub zacznie funkcjonować system przeciwdziałania, zwalczania i wsparcia osób doświadczających tych problemów. Należą do nich: uzależnienia od internetu, uzależnienie od leków, dopalacze, uzależnienie od hazardu i wiele innych. Do najważniejszych, najbardziej spopularyzowanych uzależnień nie tylko w regionie należy alkoholizm, i narkomania. Przez lata wypracowane zostały różne metody przeciwdziałania, zwalczania tych zjawisk oraz system wsparcia uzależnionych i ich rodzin. Niezmiennie jednak problem uzależnień trudno szczegółów zdiagnozować. W ostatnich latach, zauważyć można, rozpowszechnienie nowych form uzależnień. Są to uzależnienia cywilizacyjne wobec których dopiero zaczyna lub zacznie funkcjonować system przeciwdziałania, zwalczania i wsparcia osób doświadczających tych problemów. Należą do nich: uzależnienia od Internetu, uzależnienie od leków, dopalacze, uzależnienie od hazardu i wiele innych. W roku 2011 w całym województwie funkcjonowało 7 stacjonarnych ośrodków leczenia uzależnień. Ośrodki te dysponowały jednocześnie 154 łóżkami dla osób uzależnionych Rodzicielstwo zastępcze Dominacja w ramach rodzinnej pieczy zastępczej, rodzin zastępczych spokrewnionych z dzieckiem nad pieczą sprawowaną przez osoby niespokrewnione z dzieckiem, tj. rodziny zastępcze niespokrewnione oraz rodzinne domy dziecka powoduje, że w wielu przypadkach dochodzi do dziedziczenia patologii rodzinnych. Według danych zaczerpniętych z Statystycznej Aplikacji Centralnej, według stanu na dzień r., w regionie funkcjonowało rodzin zastępczych, w tym:1 653 rodziny zastępcze spokrewnione,887 rodzin zastępczych niezawodowych,106 rodzin zastępczych zawodowych, 45 rodzin zastępczych pełniących funkcję pogotowia rodzinnego,54 rodziny zastępcze zawodowe specjalistyczne. Jak wynika z powyższych danych, największy odsetek rodzin zastępczych w województwie pomorskim stanowią rodziny spokrewnione, które były najliczniej skupione w miastach: Gdańsku (257) oraz Gdyni (189), a także w powiatach: wejherowskim (131) i kwidzyńskim (117) Najmniejszą liczebnie grupę stanowią rodziny zastępcze zawodowe, których w pomorskim jest łącznie 106, a jedynie 54 rodziny zastępcze są przystosowane do pełnienia funkcji specjalistycznej, umożliwiającej dzieciom niepełnosprawnym bądź wymagającym szczególnej opieki (np. małoletnim matkom z dzieckiem) przebywanie w rodzinnej pieczy zastępczej. Obserwujemy systematyczny wzrost wskaźnika dzieci umieszczanych poza rodziną (w województwie pomorskim: w 2011 r. ogólna liczba dzieci w rodzinach zastępczych zwiększyła się o 458 w porównaniu do 2005 r.; natomiast w placówkach opiekuńczowychowawczych zwiększyła się w tym okresie o 174); Dzieci nie posiadające rodzin spokrewnionych oferta opieki zastępczej dotyczy w praktyce, w zdecydowanej większości przypadków, umieszczenia w placówce opiekuńczo - wychowawczej. 13

14 Bezdomność Bezdomność jest jedną z najbardziej złożonych form wykluczenia społecznego. Trudno ustalić dokładną liczbę osób bezdomnych w Polsce ze względu na brak ogólnopolskich badań a także problemy definicyjne. Niemniej szacuje się, że liczba osób bezdomnych kształtuje się na poziomie tysięcy osób. Województwo pomorskie dzięki działalności Pomorskiego Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności posiada najlepszą w Polsce diagnozę tego zjawiska. W województwie pomorskim zgodnie z wynikami badań w grudniu 2011 roku przebywało nie mniej niż 3040 osób bezdomnych z czego 2904 osoby dorosłe. Badania realizowane od 2001 pokazują podobną skalę bezdomności od wielu lat osób (2001r), 2384 osób (2003r.), 2753 (2005r.), 2408 osób bezdomnych (2007r.) i 2838 (2009r.). Pierwsze ogólnopolskie badanie zrealizowane w placówkach odbyło się w lutym 2013 roku objęło z kolei 2950 osób bezdomnych. Można zatem z dużym przekonaniem powiedzieć, że w województwie pomorskim przebywa blisko 3 tysiące osób bezdomnych, liczba ta zawiera nie tylko osoby przebywające w miejscach niemieszkalnych, czy altankach działkowych ale także osoby w placówkach dla osób bezdomnych, mieszkaniach wspieranych, szpitalach i zakładach penitencjarnych. 14

15 IV. ANALIZA SWOT A. RODZINA - MOCNE STRONY SŁABE STRONY 1. potencjał jednostek pomocy społecznej i instytucji współdziałających z zakresie pomocy osobom i rodzinom zagrożonych wykluczeniem społecznym 2. sieć placówek i instytucji udzielających wsparcia rodzinom będącym w kryzysie i doświadczającym przemocy 3. pozyskiwanie środków finansowych ze źródeł zewnętrznych 4. infrastruktura placówek pomocowych w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów uzależnień 5. Interdyscyplinarność działań w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie ( OPS, Komisje ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Policja, Oświata, Służba Zdrowia, organizacje pozarządowe, kuratorzy sądowi). 6. Wsparcie rodzin dysfunkcyjnych (Placówki wsparcia dziennego, Świetlice Socjoterapeutyczne, poradnictwo specjalistyczne) 7. Kampanie przeciw przemocy 8. Wysoka świadomość wśród kadr co do problematyki przemocy 1. Niewystarczająca oferta asystentury rodzinnej 2. Brak skutecznych programów wychodzenia z obszarów ubóstwa, bezdomności i uzależnień 3. Zmniejszanie środków na pomoc społeczną przy wzrastającym ubożeniu społeczeństwa 4. Brak zintegrowanych działań na rzecz rodziny, niedostateczna współpraca między instytucjami pomocy społecznej oraz niedostateczna koordynacja działań pomiędzy instytucjami ps 5. Niedostateczna ilość kadry, mała ilość dzielnicowych 6. Zbyt mało instytucji samopomocowych i ośrodków wsparcia dziennego 7. Niedostateczna liczba rodzin zastępczych zawodowych, RDD. 8. Niedostateczna oferta dla usamodzielnianych wychowanków rodzin zastępczych i placówek ow, zbyt wczesne usamodzielniane bez perspektyw 9. Ograniczona możliwość wpływu na rodziny biologiczne, którym odebrano dzieci 10. Brak odpowiedniej ilości specjalistów mogących udzielić nieodpłatnie pomocy rodzinie 11. Brak możliwości odizolowania osoby agresywnej od pozostałych członków rodziny 12. Deficyt placówek resocjalizacyjnych dla nieletnich, domów dla samotnych matek 13. Ograniczone możliwości nabywania nowych mieszkań przez młode rodziny, wysoki koszt mieszkań i czynszów 14. Brak budownictwa socjalnego 15. Niewłaściwe zagospodarowanie czasu wolnego dzieci i młodzieży 15

16 SZANSE 1. Budowanie zintegrowanego systemu wsparcia dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym 2. Wzrost świadomości społecznej o zagrożeniach korzystania z pomocy 3. Coraz większa aktywność społeczeństwa w podejmowaniu działalności gospodarczej i samozatrudnienia 4. Budowanie lokalnych systemów wsparcia dla dzieci opuszczających różne formy pieczy zastępczej. 5. Rozwój poradnictwa specjalistycznego - Ośrodków Interwencji Kryzysowej 6. Wprowadzenie procedury Niebieskiej Karty 7. Możliwość pozyskiwania środków z UE na zadania pomocy społecznej 8. Zainteresowanie zjawiskiem przemocy w rodzinie lokalnej telewizji prasy radia 9. Akceptacja społeczeństwa dla działań na rzecz przeciwdziałania przemocy B. SENIORZY MOCNE STRONY 1. Stosunkowo wysoka aktywność seniorów: Uniwersytety III Wieku, Kluby Seniora, wolontariat III wieku organizacje kombatanckie Koła Gospodyń Wiejskich, OSP, jst, ngo, organizacje parafialne 2. Wzrost przyrostu naturalnego, 3. Możliwe samodzielne zabezpieczenie finansowe seniorów - posiadanie stałego dochodu przez osoby starsze 4. Istniejąca sieć instytucjonalna -DPS-y, OPSy, PCPR-y, 5. 5.Współpraca instytucji pomocy społecznej z organizacjami pozarządowymi 6. Rozwój szkolnictwa w zawodzie opiekun medyczny 7. Wzrost świadomości prowadzenia zdrowego i aktywnego trybu życia ZAGROŻENIA 1. Ukrywanie zjawiska przemocy domowej i rówieśniczej 2. Zagrożenie bezdomnością osób i rodzin o niskich dochodach 3. Wysokie koszty zatrudniania pracowników 4. System prawny pomocy społecznej sprzyjający kształtowaniu pasywnych postaw wobec poszukiwania pracy 5. Rozwój szarej strefy zatrudnienia 6. Przewidywany wzrost świadczeniobiorców pomocy społecznej ( brak czasu na indywidualną pracę z rodziną, na kompleksowe podejście do rodziny) 7. Potencjalny wzrost klientów korzystających ze świadczeń z powodu bezdomności, alkoholizmu, narkomani 8. Brak gwarancji bezpieczeństwa dla osób doświadczających przemocy 9. Częste zmiany uregulowań prawnych dotyczących pomocy rodzinie 10. Niewystarczająca oferta wspólnych szkoleń dla pracowników pomocy społecznej., policji, kuratorów, oświaty, ngo SŁABE STRONY 1. Słaby dostęp do opieki geriatrycznej w tym również: niewystarczająca refundacja leków, trudny dostęp do sprzętu rehabilitacyjnego 2. Brak mieszkań chronionych dla seniorów 3. Niewystarczające środki finansowe na realizacje zadań pomocy społecznej 4. Zanik pomocy sąsiedzkiej 5. Niewystarczające wparcie rodziny dla osób starszych 6. Nieprzygotowanie osób starszych odchodzących na emeryturę (słabość psychiczna, lęki, obawy) 7. Zbyt niski dochód osób starszych (niskie emerytury) 8. Zbyt mała liczba Klubów samopomocy, Dziennych Domów Pobytu 9. Brak miejsc czasowego pobytu dla osób niesamodzielnych (np. na czas remontu mieszkania, choroby lub nieobecności opiekuna itp) 10. Brak kompleksowej wiarygodnej i aktualnej informacji kierowanej dla osób starszych na temat miejsc i form aktywności oraz 16

17 możliwego wsparcia SZANSE 1. Rozwój wolontariatu osób starszych. 2. Nowe formy opieki - RDPS 3. Prywatyzacja usług DPS 4. Prywatne usługi opiekuńcze 5. Standaryzacja usług DPS + obowiązkowa standaryzacja UE 6. Tworzenie oferty pomocy seniorom w oparciu o sektor ekonomii społecznej 7. Pomoc dla opiekunów osób zależnych ZAGROŻENIA 1. Starzenie się społeczeństwa 2. Niewystarczające uwzględnienie problematyki osób starszych w ustawodawstwie 3. Pomijanie tematyki starości w świadomości społecznej 4. Zbyt małe zainteresowanie mediów osobami starszymi 5. Biurokracja uniemożliwiająca aby wystarczająco i szybko pomagać osobom starszym. 6. Wykluczenie społeczne osób starszych i samotnych z terenów wiejskich. 7. Potencjalny wzrost Seniorów w DPS 8. Negatywny, stereotypowy wizerunek seniora, 9. Wzrastająca liczba osób 50+ pozostających poza rynkiem pracy 10. Tendencja do izolowania się osób starszych, ubogich i niepełnosprawnych C. OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE MOCNE STRONY 1. Wzrastająca aktywność społeczna i zawodowa osób niepełnosprawnych (WTZ, ZPCH, DPS) 2. Wsparcie instytucjonalne,pzon 3. Organizacje pozarządowe 4. Realizacja zadań przez Powiaty na rzecz osób niepełnosprawnych 5. Zatrudnianie osób niepełnosprawnych (refundacja PFRON) 6. Przepisy prawne zachęcające pracodawców do tworzenia miejsc pracy 7. Wzrastająca liczba podmiotów ekonomii społecznej tworzonych przez osoby niepełnosprawne lub zatrudniających osoby niepełnosprawne SŁABE STRONY 1. Słabe motywowanie osób niepełnosprawnych do podnoszenia swoich kwalifikacji i aktywnego poszukiwania pracy 2. Nieadekwatne kształcenie osób niepełnosprawnych do potrzeb rynku pracy, 3. Bariery: transportowe i architektoniczne itp. 4. Niedostateczna ilość grup wsparcia dla osób niepełnosprawnych 5. Ograniczony dostęp do medycznych usług specjalistycznych 6. Brak aktualnej i wiarygodnej informacji dla osób niepełnosprawnych 7. Stereotypowy wizerunek osoby niepełnosprawnej (roszczeniowej) 17

18 SZANSE 1. Wszechstronna pomoc finansowa dla osób niepełnosprawnych 2. Refundacja zakupu sprzętu rehabilitacyjnego. 3. Zmiana świadomości społecznej - wzrastająca akceptacja społeczeństwa do osób niepełnosprawnych w środowisku lokalnym 4. Likwidowanie barier architektonicznych w miejscu zamieszkania osób niepełnosprawnych, w budynkach użyteczności publicznej ZAGROŻENIA 1. Wzrost liczby osób niepełnosprawnych oraz bezrobotnych osób niepełnosprawnych. 2. Niedostateczna wiedza wśród pracodawców w zakresie ulg przysługujących po zatrudnieniu osób niepełnosprawnych 3. Mała aktywność zawodowa osób niepełnosprawnych 4. Skomplikowane procedury pozyskiwania środków UE D. EKONOMIA SPOŁECZNA MOCNE STRONY 1. Działalność OWES 2. Bezpłatne szkolenia z zakresu przedsiębiorczości społecznej 3. Konferencje, seminaria z udziałem ngo, jst, przedstawicieli biznesu 4. Wykorzystanie doświadczenia osób powracających z wyjazdów zagranicznych: czerpanie wzorców, języki, tolerancja, poszanowanie pracy 5. Wzrost działalność organizacji pozarządowych. 6. Innowacyjność. 7. PES lokalnie działające firmy odpowiadające lokalnym potrzebom; 8. - PES miejscem pracy- rozwiązaniem dla osób, które mają trudności ze znalezieniem pracy. SZANSE 1. Wykorzystanie doświadczeń zdobytych za granicą 2. Możliwość zakładania spółdzielni socjalnych powstanie nowych miejsc pracy. 3. Wykorzystanie środków unijnych. 4. Tworzenie warunków do rozwoju ekonomii społecznej. 5. Współpraca międzysektorowa. 6. Aktywny dialog w sferze organizacji wspólnych projektów. 7. Upublicznianie informacji na temat ekonomii społecznej: strony internetowe, informatory. 8. Kampanie społeczne promowanie przedsiębiorczości społecznej. 9. Nauka przedsiębiorczości w szkołach. SŁABE STRONY 1. Niewystarczające wsparcie dla sektora ekonomii społecznej ze strony lokalnych władz Brak dostosowania działań do zmieniającej się sytuacji rynkowej 2. Migracja zarobkowa zwłaszcza ludzi młodych 3. Niska świadomość społeczna dotycząca sektora ekonomii społecznej 4. Brak efektywnej współpracy między instytucjami zaangażowanymi w rozwój ES 5. Okazjonalne instrumentów zwrotnych i bezzwrotnych finansowania PES ZAGROŻENIA 1. Migracja młodego pokolenia 2. Wypalenie zawodowe osób działających społecznie. 3. Brak trwałości finansowania podmiotów ekonomii społecznej. 4. Niedoprezyowane i niespójne rozwiązania legislacyjne regulujące funkcjonowanie i rozwój ES. 5. Uzależnienie się PES od dotacji. 18

19 E. POMOC SPOŁECZNA MOCNE STRONY 1. Wykwalifikowana i profesjonalna kadra pomocy społecznej, 2. Możliwość pozyskiwania środków finansowych na zadania pomocy społecznej z UE, 3. Profesjonalna kadra pomocy społecznej; 4. Szeroka oferta programów z zakresu pomocy społecznej 5. Rozbudowana oferta pomocy infrastrukturalnej i usługowej z zakresie pomocy osobom doświadczającym przemocy 6. Współpraca z innymi instytucjami działającymi w obszarze pomocy społecznej SZANSE 1. Fundusze z UE 2. Specjalizacja kadry pomocy społecznej 3. Budowanie lokalnych partnerstw wszystkich sektorów w celu rozwiązywania problemów społecznych 4. Stosowanie aktywizujących metod w pracy socjalnej 5. Wzrost zakresu wspólnych działań PUP, PCPR i OPS 6. Pozyskiwanie środków z EFS na realizację projektów społecznych i tworzenie podmiotów ekonomii społecznej 7. Wzrost liczby miejsc pracy SŁABE STRONY 1. Zbyt mała ilość środków finansowych na realizacje działań pomocowych i profilaktycznych 2. Niewykorzystywanie możliwości pozyskiwania środków finansowych przez ośrodki wiejskie. 3. Słabo rozwinięta pomoc psychologiczna i prawna 4. Niedobór kadr dla realizacji polityki społecznej 5. Ograniczone środki finansowe na działania zapobiegające wykluczeniu 6. Przewaga działań doraźnych o charakterze ratowniczym nad działaniami profilaktycznymi 7. Mała skuteczność programów aktywizujących ze względu na ograniczone możliwości znalezienia pracy po zakończeniu projektu 8. Brak czasu na skuteczną realizacje pracy socjalnej ZAGROŻENIA 1. Przedłużające się procedury unijne 2. Biurokratyzacja pomocy społecznej 3. Kryzys finansowy 19

20 V. MISJA Wysoka jakość życia mieszkańców wykazujących się duża aktywnością społeczną i zawodową, realizowaną w atrakcyjnej przestrzeni oferującej w razie potrzeby odpowiednie wsparcie VI. PROGNOZA Prognozując sytuację społeczno gospodarczą na koniec roku 2020 która ukształtowała się w dużej mierze w wyniku realizacji celów Strategii Regionalnych w szczególności SRWP i jej integralnej części czyli SPS możemy spodziewać się następujących efektów: 1) Zgodnie ze zobowiązaniami wobec UE w zakresie walki z ubóstwem - poziom ubóstwa wśród pomorskich rodzin ulegnie ograniczeniu, jednocześnie polepszy się ich sytuacja materialna i socjalna () 2) Zmniejszeniu ulegnie liczba osób biernych zawodowo oraz obniżona zostanie stopa bezrobocia zwłaszcza w obszarach ponadprzeciętnego poziomu wykluczenia społecznego. 3) Pomorskie rodziny będą mogły liczyć na systemowe wsparcie w zakresie prawidłowego pełnienia swoich funkcji m.in. w postaci poradnictwa rodzinnego i możliwości połączenia obowiązków służbowych z opieką nad dziećmi i osobami zależnymi 4) Zwiększy się liczba zawodowych rodzin zastępczych 5) Infrastruktura społeczna przeznaczona dla dzieci młodzieży ulegnie unowocześnieniu i zwiększy swój zakres oddziaływania i dostępności 6) Zmniejszy się liczba przypadków stosowania przemocy w rodzinie 7) Ograniczeniu ulegnie zakres i skala uzależnień 8) Nastąpi zwiększenie spójności systemu wsparcia ES i liczby podmiotów ekonomii społecznej (PES) 9) Zwiększy się udział i zakres współpracy organizacji pozarządowych z JST w realizacji regionalnej i lokalnej polityki społecznej 10) Służby społeczne poprawią swój wizerunek i zwiększą poziom profesjonalizmu wykorzystując jako zasadę innowacyjne metody pracy ze swoimi klientami 11) Znacznie zwiększy się aktywność społeczno zawodowa pomorskich seniorów 12) Polepszy się jakość życia osób niepełnosprawnych, wzrośnie ich aktywność zawodowa i edukacyjna 20

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 56 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 62 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE LUBAWA NA LATA 2012 2014

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE LUBAWA NA LATA 2012 2014 Załącznik do uchwały Nr XIX/119/12 Rady Gminy Lubawa z dnia 31 października 2012r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE LUBAWA NA LATA 2012 2014 1 Spis treści Wstęp. 3 1. Diagnoza środowiska lokalnego..

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY 1. Podwyższenie poczucia bezpieczeństwa mieszkańcom gminy

CEL STRATEGICZNY 1. Podwyższenie poczucia bezpieczeństwa mieszkańcom gminy CEL STRATEGICZNY 1 Podwyższenie poczucia bezpieczeństwa mieszkańcom gminy 1. Wzrost bezpieczeństwa publicznego. 2. Wdrażanie sprawnego systemu informacji w sytuacjach kryzysowych. 3. Edukacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS

Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS Regionalny Program Operacyjny - Lubuskie 2020 cel główny Długofalowy, inteligentny i zrównoważony rozwój oraz wzrost jakości życia mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r.

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. W latach 2009-2014 w funkcjonowało Obserwatorium Integracji Społecznej: projekt ogólnopolski w ramach

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Dobra na lata 2016-2022. Cele strategiczne i operacyjne - wersja do konsultacji społecznych

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Dobra na lata 2016-2022. Cele strategiczne i operacyjne - wersja do konsultacji społecznych Dobra, 28 maja 2015 r. Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Dobra na lata 2016-2022. Cele strategiczne i operacyjne - wersja do konsultacji społecznych Strategia Rozwiązywania Problemów

Bardziej szczegółowo

W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE:

W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE: W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE: 1. REGIONALNY RYNEK PRACY Poddziałanie 7.1.3 Poprawa zdolności do zatrudnienia osób poszukujących pracy i pozostających bez zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Kielce, dnia 14 lutego 2013 r. Poz. 899 UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 19 grudnia 2012 r.

Kielce, dnia 14 lutego 2013 r. Poz. 899 UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 19 grudnia 2012 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 14 lutego 2013 r. Poz. 899 UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załącznik do Uchwały Nr Rady Miejskiej Leszna z dnia MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH na lata 2014-2016 1 OPIS PROBLEMU Niepełnosprawność, zgodnie z treścią ustawy o rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ Załącznik do Uchwały Nr XXV/149/2008 Rady Powiatu Średzkiego z dnia 30 grudnia 2008 roku POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA

Bardziej szczegółowo

Kolonowskie na lata 2013 2015

Kolonowskie na lata 2013 2015 UCHWAŁA NR XXX/248/13 RADY MIEJSKIEJ W KOLONOWSKIEM z dnia 24 czerwca 2013roku w sprawie uchwalenia 3-letniego Gminnego Program Wspierania Rodziny dla Gminy Kolonowskie na lata 2013 2015 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD Załącznik do Uchwały nr XXIV/196/08 Rady Gminy Szemud z dnia 08 września 2008 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD NA LATA 2008 2013 Szemud 2008 SPIS TREŚCI: I. WSTĘP.. 3 II. III. IV. ZAŁOŻENIA

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Gorlickiego

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Gorlickiego Załącznik do Uchwały X/89/11 Rady Powiatu Gorlickiego z dnia 20 października Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Gorlickiego Wskaźniki realizacji działao Gorlice październik 2011 I. CEL

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 19 grudnia 2012 r.

UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 19 grudnia 2012 r. UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2013-2015 w Gminie Sandomierz Na podstawie art. 18 ust.2 pkt.15

Bardziej szczegółowo

Tabela nr 9 Wskaźniki monitoringu celów operacyjnych

Tabela nr 9 Wskaźniki monitoringu celów operacyjnych Tabela nr 9 Wskaźniki monitoringu celów operacyjnych CEL OPERACYJNY WSKAŹNIK PRODUKTU WSKAŹNIK REZULTATU WSKAŹNIK DYNAMIKI 1.1.Aktywizacja społeczna i zawodowa osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR. RADY MIEJSKIEJ W ZAWIDOWIE. z dnia. w sprawie: Programu Wspierania Rodziny Gminy Miejskiej Zawidów na lata 2012 2014

UCHWAŁA NR. RADY MIEJSKIEJ W ZAWIDOWIE. z dnia. w sprawie: Programu Wspierania Rodziny Gminy Miejskiej Zawidów na lata 2012 2014 PROJEKT UCHWAŁA NR. RADY MIEJSKIEJ W ZAWIDOWIE z dnia. w sprawie: Programu Wspierania Rodziny Gminy Miejskiej Zawidów na lata 2012 2014 Na podstawie art. 176 pkt 1, 179 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011

Bardziej szczegółowo

MATRYCA LOGICZNA AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW POMOCY SPOŁECZNEJ W POWIECIE ŻARSKIM

MATRYCA LOGICZNA AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW POMOCY SPOŁECZNEJ W POWIECIE ŻARSKIM MATRYCA LOGICZNA AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW POMOCY W POWIECIE ŻARSKIM CEL WSKAŹNIK OSIĄGNIĘCIA CELU TERMIN ODPOWIEDZIALNY ZAŁOŻENIA CEL NADRZĘDNY: wszyscy potrzebujący mieszkańcy powiatu

Bardziej szczegółowo

Poddziałanie 7.1.1 Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji przez ośrodki pomocy społecznej

Poddziałanie 7.1.1 Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji przez ośrodki pomocy społecznej Priorytet VII Promocja integracji społecznej Działanie 7.1 Rozwój i upowszechnienie aktywnej integracji Cel Działania: Rozwijanie aktywnych form integracji społecznej i umożliwianie dostępu do nich osobom

Bardziej szczegółowo

4) Beneficjent wykorzystuje do realizacji usług aktywnej integracji następujące narzędzia:

4) Beneficjent wykorzystuje do realizacji usług aktywnej integracji następujące narzędzia: Załącznik nr 9 Szczegółowe obowiązki Beneficjenta wynikające z realizacji projektu w ramach Poddziałania 9.1.6 Programy aktywnej integracji osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym tryb pozakonkursowy

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 SEKTOR EKONOMII SPOŁECZNEJ W MAŁOPOLSCE 1. Małopolska jest uznawana za lidera ekonomii społecznej:

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2014-2016 W GMINIE KOZIENICE

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2014-2016 W GMINIE KOZIENICE Załącznik do uchwały Nr XXXVIII/395/2013r. Rady Miejskiej w Kozienicach z dnia 27 listopada 2013r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2014-2016 W GMINIE KOZIENICE Kozienice 2013 I WPROWADZENIE W

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 Umowa Partnerstwa Zwiększaniu szans na zatrudnienie grup defaworyzowanych służyć będzie wsparcie sektora ekonomii społecznej oraz zapewnienie jego skutecznego i efektywnego funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

RPO WD 2014-2020. Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego 2014-2020. Oś 9

RPO WD 2014-2020. Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego 2014-2020. Oś 9 Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego 2014-2020 Oś 9 Ok. 144 mln euro Aktywna integracja (PI 9.i) - 100 926 219 mln euro Oś 9 Włączenie społeczne Dostęp do wysokiej jakości usług, w

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

Analiza SWOT. Wsparcie osób niepełnosprawnych. Zdrowie psychiczne

Analiza SWOT. Wsparcie osób niepełnosprawnych. Zdrowie psychiczne Wsparcie osób niepełnosprawnych Analiza SWOT 1. Niska aktywność społeczna i zawodowa osób z niepełnosprawnością, brak skutecznych sposobów na włączenie społeczne osób z niepełnosprawnością. 2. Niewystarczająca

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego Nr III/22/6/2008 z dnia 19 marca 2008 roku

Załącznik do uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego Nr III/22/6/2008 z dnia 19 marca 2008 roku Załącznik do uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego Nr III/22/6/2008 z dnia 19 marca 2008 roku Wojewódzki program wyrównywania szans osób niepełnosprawnych oraz przeciwdziałania ich wykluczeniu społecznemu

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013

Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013 Załącznik do Uchwały Nr XV/109/07 Rady Powiatu w Śremie z dnia 19 grudnia 2007 r. A B C Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013 Spis Treści: 1. Wprowadzenie...3-4 2.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013 Załącznik do Uchwały Nr XL/222 /2010 Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju z dnia 28 stycznia 2010 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013 1.Wstęp Program Aktywności Lokalnej

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VIII/55/2015 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 24 lutego 2015 r.

Uchwała Nr VIII/55/2015 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 24 lutego 2015 r. Uchwała Nr VIII/55/2015 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 24 lutego 2015 r. w sprawie: zatwierdzenia Powiatowego Programu Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2015-2020 w Mieście Nowy Sącz. Na

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LOKALNY W ZAKRESIE OPIEKI NAD DZIECKIEM I RODZINĄ W MIEŚCIE OSTROŁĘKA

PROGRAM LOKALNY W ZAKRESIE OPIEKI NAD DZIECKIEM I RODZINĄ W MIEŚCIE OSTROŁĘKA Załącznik Nr 1 do Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Programu lokalnego w zakresie pomocy społecznej w mieście Ostrołęka na lata 2009 2016. PROGRAM LOKALNY W ZAKRESIE OPIEKI NAD DZIECKIEM I

Bardziej szczegółowo

Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020

Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020 Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020 Inne obszary wsparcia MŚP Oś Priorytetowa (OP) 6. Regionalny rynek pracy Cel Tematyczny 8 Priorytet Inwestycyjny 8i Podniesienie zdolności do zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Cel strategiczny nr 1: Wzmacnianie instytucji rodziny. Cel operacyjny: Poprawa kompetencji i umiejętności wychowawczych rodziców

Cel strategiczny nr 1: Wzmacnianie instytucji rodziny. Cel operacyjny: Poprawa kompetencji i umiejętności wychowawczych rodziców Wydział / jednostka organizacyjna (pełna nazwa, adres) Cel strategiczny nr 1: Wzmacnianie instytucji rodziny Cel operacyjny: Poprawa kompetencji i umiejętności wychowawczych rodziców Działanie Podnoszenie

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr XXXV/211/2010 Rady Miejskiej w Pasymiu z dnia 27 kwietnia 2010 r. Gminny System Profilaktyki i Opieki nad Dzieckiem

Załącznik do Uchwały Nr XXXV/211/2010 Rady Miejskiej w Pasymiu z dnia 27 kwietnia 2010 r. Gminny System Profilaktyki i Opieki nad Dzieckiem Załącznik do Uchwały Nr XXXV/211/2010 Rady Miejskiej w Pasymiu z dnia 27 kwietnia 2010 r. Gminny System Profilaktyki i Opieki nad Dzieckiem i Rodziną na lata 2010-2013 I. Wstęp II. Założenia ogólne III.

Bardziej szczegółowo

www.forumrynkupracy.com.pl.

www.forumrynkupracy.com.pl. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. www.forumrynkupracy.com.pl. Konferencja 22.09.11, Wrocław imię, nazwisko prelegenta: Zenon Matuszko

Bardziej szczegółowo

Lp. CEL/DZIAŁANIE TERMIN JEDNOSTKI ODPOWIEDZIALNE ZA REALIZACJĘ I. WSPIERANIE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH, CHORYCH, STARSZYCH I ICH RODZIN

Lp. CEL/DZIAŁANIE TERMIN JEDNOSTKI ODPOWIEDZIALNE ZA REALIZACJĘ I. WSPIERANIE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH, CHORYCH, STARSZYCH I ICH RODZIN Lp. CEL/DZIAŁANIE TERMIN JEDNOSTKI ODPOWIEDZIALNE ZA REALIZACJĘ I. WSPIERANIE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH, CHORYCH, STARSZYCH I ICH RODZIN 2009-2013 Starostwo Powiatowe, Urzędy Miejskie w Bochni i Nowym Wiśniczu,

Bardziej szczegółowo

Harmonogram realizacji działań w 2014r. Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie miasta Poznania w latach 2011-2020

Harmonogram realizacji działań w 2014r. Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie miasta Poznania w latach 2011-2020 Harmonogram realizacji działań w 2014r. Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie miasta Poznania w latach 2011-2020 Propozycje działań realizowanych w ramach programu zostały

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Program osłonowy na rzecz osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością na terenie miasta Częstochowy w latach 2014-2020

Program osłonowy na rzecz osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością na terenie miasta Częstochowy w latach 2014-2020 Program osłonowy na rzecz osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością na terenie miasta Częstochowy w latach 2014-2020 Joanna Zielińska Koordynator Zespołu Pomocy Osobom Bezdomnym i Grupom Wybranym Miejski

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH MIASTA MIELCA NA LATA 2014-2021

STRATEGIA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH MIASTA MIELCA NA LATA 2014-2021 STRATEGIA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH MIASTA MIELCA NA LATA 2014-2021 CZĘŚĆ I - podstawy prawne opracowania strategii, dokumenty prawne i programowe Rady Europy i Unii Europejskiej, krajowe dokumenty

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Program Opieki nad Dzieckiem i Rodziną Powiatu Limanowskiego na lata: 2009-2014

Powiatowy Program Opieki nad Dzieckiem i Rodziną Powiatu Limanowskiego na lata: 2009-2014 Powiatowy Program Opieki nad Dzieckiem i Rodziną Powiatu Limanowskiego na lata: 2009-2014 Celem programu jest zapewnienie kompleksowej opieki oraz wsparcia dzieciom i rodzinom z terenu Powiatu Limanowskiego

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów ANKIETA Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety. Jest ona skierowana do mieszkańców Gminy Urzędów i ma na celu właściwe

Bardziej szczegółowo

2006-2013. Strategia rozwiązywania problemów społecznych w gminie Więcbork

2006-2013. Strategia rozwiązywania problemów społecznych w gminie Więcbork 2006-2013 Strategia rozwiązywania problemów społecznych w gminie Więcbork Co to jest strategia...? Mówiąc o strategii rozwiązywania problemów społecznych należy mieć na myśli w szczególności działania

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały Nr XXII/137/2013 Rady Gminy Żyrzyn z dnia 21 sierpnia 2013r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE ŻYRZYN NA LATA 2013 2015

Załącznik do uchwały Nr XXII/137/2013 Rady Gminy Żyrzyn z dnia 21 sierpnia 2013r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE ŻYRZYN NA LATA 2013 2015 Załącznik do uchwały Nr XXII/137/2013 Rady Gminy Żyrzyn z dnia 21 sierpnia 2013r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE ŻYRZYN NA LATA 2013 2015 1 I. WPROWADZENIE Rodzina stanowi dla dziecka najlepsze

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OSŁONOWY WSPIERANIE JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W TWORZENIU SYSTEMU PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE

PROGRAM OSŁONOWY WSPIERANIE JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W TWORZENIU SYSTEMU PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE PROGRAM OSŁONOWY WSPIERANIE JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W TWORZENIU SYSTEMU PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE Spis treści Wstęp..... 3 I. Cele Programu... 5 II. Sposób realizacji Programu...6

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XIX/123/2008 Rady Powiatu Sztumskiego z dnia 27 marca 2008 roku

Uchwała nr XIX/123/2008 Rady Powiatu Sztumskiego z dnia 27 marca 2008 roku Uchwała nr XIX/123/2008 Rady Powiatu Sztumskiego z dnia 27 marca 2008 roku w sprawie przyjęcia sprawozdania z działalności Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Sztumie za 2007 rok Na podstawie art. 112

Bardziej szczegółowo

EFS w latach 2014-2020

EFS w latach 2014-2020 Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków EFS i EFRR na lata 2014-2020 EFS w latach 2014-2020 Decentralizacja Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

Ocena zasobów pomocy społecznej i potrzeb Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Sopocie

Ocena zasobów pomocy społecznej i potrzeb Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Sopocie Ocena zasobów pomocy społecznej i potrzeb Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Sopocie Sopot, 18 czerwca 2014 Populacja Powiat m.sopot ZA: NARODOWE SPISY POWSZECHNE 2002, 2011 wartość liczba mieszkańców

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE DZIEMIANY WPROWADZENIE. Rozdział 1

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE DZIEMIANY WPROWADZENIE. Rozdział 1 Załącznik do Uchwały XX/100/16 Rady Gminy Dziemiany z dnia 18.03.2016r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE DZIEMIANY WPROWADZENIE Do zadań własnych określonych w ustawie o wspieraniu rodziny i

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/56/2015 Rady Gminy Kobylnica z dnia 19 marca 2015 roku

UCHWAŁA NR X/56/2015 Rady Gminy Kobylnica z dnia 19 marca 2015 roku UCHWAŁA NR X/56/2015 Rady Gminy Kobylnica z dnia 19 marca 2015 roku w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji zadań z zakresu wspierania rodziny dla Gminy Kobylnica w roku 2014roku Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Tytuł zrealizowanego projektu / programu:. Całkowity koszt realizacji projektu: zł. Źródła finansowania:

Tytuł zrealizowanego projektu / programu:. Całkowity koszt realizacji projektu: zł. Źródła finansowania: STRATEGIA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH DLA MIASTA TORUNIA NA LATA 2014-2020 SPRAWOZDANIE ZA ROK 2015 CEL STRATEGICZNY NR 2: Aktywizacja i integracja grup zagrożonych wykluczeniem społecznym Realizator

Bardziej szczegółowo

w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie dla Gminy Jedlińsk na lata 2010 2015

w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie dla Gminy Jedlińsk na lata 2010 2015 UCHWAŁA NR XLIII/39/2010 RADY GMINY JEDLIŃSK z dnia 28 października 2010r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie dla Gminy Jedlińsk

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM REALIZACJI WOJEWÓDZKIEJ STRATEGII POLITYKI SPOŁECZNEJ w latach 2012/2013

HARMONOGRAM REALIZACJI WOJEWÓDZKIEJ STRATEGII POLITYKI SPOŁECZNEJ w latach 2012/2013 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XVI/172/12 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 27 lutego 2012 r. HARMONOGRAM REALIZACJI WOJEWÓDZKIEJ STRATEGII POLITYKI SPOŁECZNEJ 1. Podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2013-2015

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2013-2015 Załącznik do uchwały Nr XXVII/204/2013 Rady Gminy Kołczygłowy z dnia 11 marca 2013 r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2013-2015 Gmina Kołczygłowy I. Wprowadzenie Rodzina to podstawowa komórka

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014-2020 Spotkanie grupy roboczej ds. realizacji projektów 7.1.1. - 7.1.2 POKL

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014-2020 Spotkanie grupy roboczej ds. realizacji projektów 7.1.1. - 7.1.2 POKL Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014-2020 Spotkanie grupy roboczej ds. realizacji projektów 7.1.1. - 7.1.2 POKL Kraków, 11 grudnia 2014 r. Harmonogram działań MRPO 2014-2020 04.04.2013

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja to wyprowadzanie ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe, obejmujące różne sfery życia. Sama definicja

Bardziej szczegółowo

Harmonogram Realizacji zadań Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Zator

Harmonogram Realizacji zadań Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Zator Harmonogram Realizacji zadań Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Zator Grupa problemów Cel Szczegółowy realizator środki Termin realizacji Przeciwdziałanie bezrobociu Szacowany koszt

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA MIASTA PŁOCKA NA LATA 2008-2013

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA MIASTA PŁOCKA NA LATA 2008-2013 Załącznik do Uchwały nr 345/XXIV/08 Rady Miasta Płocka z dnia 27 maja 2008 roku PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA MIASTA PŁOCKA NA LATA 2008-2013 P Ł O C K 1 PŁOCK, maj 2008 SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE...3

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze W województwie lubuskim

Bardziej szczegółowo

ANALIZA Strategii Rozwiazywania Problemów Społecznych w Gminie Zbąszynek na lata 2008-2013

ANALIZA Strategii Rozwiazywania Problemów Społecznych w Gminie Zbąszynek na lata 2008-2013 Problem 1: Problemy Kierunki działania Sposób realizacji Właściwa ocena możliwości lokalnego systemu pomocy społecznej i jego rozwój zgodnie ze zmieniającymi się potrzebami społecznymi. ANALIZA Strategii

Bardziej szczegółowo

Tytuł zrealizowanego projektu / programu:. Całkowity koszt realizacji projektu: zł. Źródła finansowania:

Tytuł zrealizowanego projektu / programu:. Całkowity koszt realizacji projektu: zł. Źródła finansowania: STRATEGIA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH DLA MIASTA TORUNIA NA LATA 2014-2020 SPRAWOZDANIE ZA ROK 2015 CEL STRATEGICZNY NR 1: Zintegrowany system wsparcia rodziny i opieki nad dzieckiem Realizator

Bardziej szczegółowo

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna Możliwości wsparcia wolontariatu w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet VI i VII PO KL Struktura PO KL Priorytety centralne I Zatrudnienie i integracja społeczna II Rozwój zasobów ludzkich

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr XXXV/244/13 Rady Gminy Wilczyn z dnia 26 marca 2013 r. PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE WILCZYN NA LATA 2013 2015

Załącznik do Uchwały Nr XXXV/244/13 Rady Gminy Wilczyn z dnia 26 marca 2013 r. PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE WILCZYN NA LATA 2013 2015 Załącznik do Uchwały Nr XXXV/244/13 Rady Gminy Wilczyn z dnia 26 marca 2013 r. PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE WILCZYN NA LATA I. WSTĘP Program Wspierania Rodzin Gminy Wilczyn na lata zwany dalej Programem

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do badań społecznych

ANKIETA do badań społecznych ANKIETA do badań społecznych 1. Jakie problemy społeczne uważa Pan/Pani za najważniejsze na terenie Państwa gminy? (prosimy zaznaczyć maksymalnie 3 odpowiedzi) Ubóstwo, niewydolność materialna rodziny

Bardziej szczegółowo

Harmonogram realizacji zadań programu do celu operacyjnego I: PROFILAKTYKA I OŚWIATA ZDROWOTNA

Harmonogram realizacji zadań programu do celu operacyjnego I: PROFILAKTYKA I OŚWIATA ZDROWOTNA Harmonogram realizacji zadań programu do celu operacyjnego I: PROFILAKTYKA I OŚWIATA ZDROWOTNA ZADANIA SPOSÓB REALIZACJI ZADAŃ WYKONAWCY 1. Inicjowanie działań w zakresie promowania zdrowego stylu życia.

Bardziej szczegółowo

Cel strategiczny nr 1

Cel strategiczny nr 1 Cel strategiczny nr 1 OCENA MOŻLIWOŚCI SKUTECZNEGO REAGOWANIA NA POJAWIAJĄCE SIĘ PROBLEMY SPOŁECZNE 1.Analiza efektywności działań zmierzających do rozwiązania lokalnych problemów społecznych oraz świadczonej

Bardziej szczegółowo

PROJEKT PROGRAMU STRATEGICZNEGO WŁĄCZENIE SPOŁECZNE. Spotkania konsultacyjne Nowy Sącz, Kraków, Tarnów 18-23.04.2013 r.

PROJEKT PROGRAMU STRATEGICZNEGO WŁĄCZENIE SPOŁECZNE. Spotkania konsultacyjne Nowy Sącz, Kraków, Tarnów 18-23.04.2013 r. PROJEKT PROGRAMU STRATEGICZNEGO WŁĄCZENIE SPOŁECZNE Spotkania konsultacyjne Nowy Sącz, Kraków, Tarnów 18-23.04.2013 r. Geneza Programu Strategicznego Włączenie Społeczne 1. Strategia Rozwoju Województwa

Bardziej szczegółowo

Program promocji zdrowia psychicznego

Program promocji zdrowia psychicznego Załącznik nr 1 Psychicznego Mieszkańców Gminy Bojszowy na lata 2013-2015 Program promocji zdrowia psychicznego Cel główny 1: Promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym. cel szczegółowy

Bardziej szczegółowo

Uchwała Rady Gminy Zebrzydowice. z dnia sierpnia 2012 r

Uchwała Rady Gminy Zebrzydowice. z dnia sierpnia 2012 r Uchwała Rady Gminy Zebrzydowice z dnia sierpnia 2012 r w sprawie przyjęcia Programu Wspierania Rodziny w Gminie Zebrzydowice na lata 2012-2014 Na podstawie art. 176 pkt 1, art. 179 ust 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A Nr LVIII/81/2014 Rady Gminy Bodzechów z dnia 7 listopada 2014 roku

U C H W A Ł A Nr LVIII/81/2014 Rady Gminy Bodzechów z dnia 7 listopada 2014 roku U C H W A Ł A Nr LVIII/81/2014 Rady Gminy Bodzechów z dnia 7 listopada 2014 roku w sprawie Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie dla Gminy Bodzechów

Bardziej szczegółowo

Szczecin, marzec 2009 r.

Szczecin, marzec 2009 r. Projekt Realizacyjny do Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w Szczecinie na lata 2009-2015, Przyjęty zgodnie z Uchwałą nr XXX/742/08 Rady Miasta Szczecin z dnia 18 grudnia 2008 r. LOKALNY SYSTEM

Bardziej szczegółowo

- samorząd miasta Ełku -samorząd województwa -dotacje z budżetu państwa -inne dotacje -fundusze Unii Europejskiej -fundusze grantowe 2016-2020

- samorząd miasta Ełku -samorząd województwa -dotacje z budżetu państwa -inne dotacje -fundusze Unii Europejskiej -fundusze grantowe 2016-2020 Załącznik do Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie Gminy Miasta Ełk na lata przyjętego Uchwałą nr Rady Miasta z dnia 2015 r. Harmonogram realizacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NA RZECZ POPRAWY WARUNKÓW ŻYCIA SPOŁECZNEGO I ZAWODOWEGO OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM NA LATA 2014 2018

PROGRAM NA RZECZ POPRAWY WARUNKÓW ŻYCIA SPOŁECZNEGO I ZAWODOWEGO OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM NA LATA 2014 2018 Załącznik do Uchwały Nr Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia. PROGRAM NA RZECZ POPRAWY WARUNKÓW ŻYCIA SPOŁECZNEGO I ZAWODOWEGO OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM NA LATA 2014 2018 projekt

Bardziej szczegółowo

Priorytety i kierunki działań miejskiej polityki społecznej wobec rodziny

Priorytety i kierunki działań miejskiej polityki społecznej wobec rodziny RODZINY Priorytety i kierunki działań miejskiej polityki społecznej wobec rodziny Wersja do konsultacji społecznych Opracowanie: Anna Szymczak Skład grupy roboczej RODZINA 1. Anna Szymczak, lider grupy

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze Ekonomia społeczna to

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W PRZEWORSKU W LATACH 2006 2008

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W PRZEWORSKU W LATACH 2006 2008 MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W PRZEWORSKU W LATACH 2006 2008 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XLII/269/06 Rady Miasta Przeworska z dnia 26 stycznia 2006r. SPIS TRESCI I. Wprowadzenie II. Diagnoza

Bardziej szczegółowo

Program promocji zdrowia psychicznego

Program promocji zdrowia psychicznego Program promocji zdrowia psychicznego Cel główny 1: Promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym. Załącznik nr 1 Psychicznego Mieszkańców Gminy Bojszowy na lata 2011-2012 cel szczegółowy

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA - w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2013

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2013 Załącznik do Uchwały Nr XXXII/218/2013 Rady Gminy Lipno z dnia 18 lutego 2013 r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2013 Styczeń 2013 r. I. WSTĘP. Rada Gminy Lipno

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr IV/21/15 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 12 lutego 2015 r.

Uchwała Nr IV/21/15 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 12 lutego 2015 r. Uchwała Nr IV/21/15 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie przyjęcia Powiatowego programu rozwoju pieczy zastępczej dla powiatu opolskiego na lata 2015-2017. Na podstawie art. 12 pkt

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 113 poz.759 z późn. zm.);

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 113 poz.759 z późn. zm.); Załącznik do uchwały Nr XII/56/2011 Rady Gminy Bojszowy z dnia 28.11.2011r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2012 ROK Podstawę prawną opracowania programu stanowi:

Bardziej szczegółowo

OCENA ZASOBÓW POMOCY SPOŁECZNEJ W POWIECIE

OCENA ZASOBÓW POMOCY SPOŁECZNEJ W POWIECIE Projekt OCENA ZASOBÓW POMOCY SPOŁECZNEJ W POWIECIE Warszawa, lipiec 2011 r. I. WPROWADZENIE Nowelizacja z 2011 r. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362,

Bardziej szczegółowo

ANKIETA METRYCZKA. Czy jest Pani/Pan mieszkańcem Gminy Miękinia. tak, od kiedy... nie. Wiek: 18-30 31-40 41-50 51- i więcej

ANKIETA METRYCZKA. Czy jest Pani/Pan mieszkańcem Gminy Miękinia. tak, od kiedy... nie. Wiek: 18-30 31-40 41-50 51- i więcej ANKIETA W związku z rozpoczęciem prac nad projektem Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych dla Gminy Miękinia uprzejmie prosimy o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania, które będą bardzo pomocne

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20 listopada 2014 r.

Warszawa, 20 listopada 2014 r. Podsumowanie rezultatów Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Małgorzata Michalska Departament Wdrażania EFS w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI GMINNEGO ZA ROK 2014

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI GMINNEGO ZA ROK 2014 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU WSPIERANIA RODZINY ZA ROK 2014 GŁUCHOŁAZY, 2015r. 1 SPIS TREŚCI WSTĘP...3 1. SYSTEM PIECZY ZASTĘPCZEJ - DEFINICJA...4 2. ZADANIA GMINY...4 3. PODSUMOWANIE. 9

Bardziej szczegółowo

Dowiedz się, jakiego rodzaju inwestycje mogą być finansowane ze środków WRPO 2014+

Dowiedz się, jakiego rodzaju inwestycje mogą być finansowane ze środków WRPO 2014+ Dowiedz się, jakiego rodzaju inwestycje mogą być finansowane ze środków WRPO 2014+ 6. Rynek Pracy Promowanie trwałego i wysokiej jakości zatrudnienia oraz wsparcie mobilności pracowników Wsparcie w ramach

Bardziej szczegółowo

Zadania jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (bez OPS-ów i DPS-ów) Regionalne ośrodki polityki społecznej

Zadania jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (bez OPS-ów i DPS-ów) Regionalne ośrodki polityki społecznej Zadania jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (bez OPS-ów i DPS-ów) Regionalne ośrodki polityki społecznej Dr hab. Ryszard Szarfenberg Instytut Polityki Społecznej r.szarfenberg@uw.edu.pl Strona

Bardziej szczegółowo

Posiedzenie Komisji Oświaty, Kultury i Sportu, Zdrowia i Opieki Społecznej

Posiedzenie Komisji Oświaty, Kultury i Sportu, Zdrowia i Opieki Społecznej Posiedzenie Komisji Oświaty, Kultury i Sportu, Zdrowia i Opieki Społecznej Konsultacje Zespołu Problemowego Identyfikacji głównych obszarów problemowych w sferze pomocy społecznej w gminie Więcbork dokonano

Bardziej szczegółowo

Tytuł zrealizowanego projektu / programu:. Całkowity koszt realizacji projektu: zł. Źródła finansowania:

Tytuł zrealizowanego projektu / programu:. Całkowity koszt realizacji projektu: zł. Źródła finansowania: STRATEGIA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH DLA MIASTA TORUNIA NA LATA 2014-2020 SPRAWOZDANIE ZA ROK 2014 CEL STRATEGICZNY NR 1: Zintegrowany system wsparcia rodziny i opieki nad dzieckiem Realizator

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY WYKAZ ZADAŃ I ICH PODZIAŁ POMIĘDZY PODMIOTY REALIZUJĄCE NARODOWY PROGRAM OCHRONY ZDROWIA PSYCHICZNEGO

SZCZEGÓŁOWY WYKAZ ZADAŃ I ICH PODZIAŁ POMIĘDZY PODMIOTY REALIZUJĄCE NARODOWY PROGRAM OCHRONY ZDROWIA PSYCHICZNEGO Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia.. SZCZEGÓŁOWY WYKAZ ZADAŃ I ICH PODZIAŁ POMIĘDZY PODMIOTY REALIZUJĄCE NARODOWY PROGRAM OCHRONY ZDROWIA PSYCHICZNEGO Cele ogólne Cele szczegółowe Zadania

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU WSPIERANIA RODZINY ZA. 2014 r. ORAZ PRZEDSTAWIENIE POTRZEB ZWIĄZANYCH Z REALIZACJĄ ZADAŃ

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU WSPIERANIA RODZINY ZA. 2014 r. ORAZ PRZEDSTAWIENIE POTRZEB ZWIĄZANYCH Z REALIZACJĄ ZADAŃ SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU WSPIERANIA RODZINY ZA 2014 r. ORAZ PRZEDSTAWIENIE POTRZEB ZWIĄZANYCH Z REALIZACJĄ ZADAŃ zgodnie z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XV/138/12 Rady Gminy Bobrowice. z dnia 28 grudnia 2012r.

UCHWAŁA Nr XV/138/12 Rady Gminy Bobrowice. z dnia 28 grudnia 2012r. UCHWAŁA Nr XV/138/12 Rady Gminy Bobrowice z dnia 28 grudnia 2012r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny dla Gminy Bobrowice na lata 2013 2015 Na podstawie art. 179 ust. 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE OSTRÓW MAZOWIECKA. Rozdział 1. Wprowadzenie

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE OSTRÓW MAZOWIECKA. Rozdział 1. Wprowadzenie Załącznik do Uchwały Nr XIV/175/12 Rady Gminy Ostrów Mazowiecka z dnia 15 czerwca 212 roku GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE OSTRÓW MAZOWIECKA Rozdział 1. Wprowadzenie Do zadań własnych określonych

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY. Kielce, dnia 4 czerwca 2012 r. Poz. 1670 UCHWAŁA NR XXV/21/12 RADY POWIATU W STASZOWIE. z dnia 9 maja 2012 r.

DZIENNIK URZĘDOWY. Kielce, dnia 4 czerwca 2012 r. Poz. 1670 UCHWAŁA NR XXV/21/12 RADY POWIATU W STASZOWIE. z dnia 9 maja 2012 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 4 czerwca 2012 r. Poz. 1670 UCHWAŁA NR XXV/21/12 RADY POWIATU W STASZOWIE z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie zmiany Uchwały Nr LI/58/06 Rady Powiatu

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST. 1 PKT 26A USTAWY, W RAMACH KTÓRYCH MOŻNA UZYSKAĆ POMOC W ZAKRESIE PORADNICTWA ZAWODOWEGO I INFORMACJI ZAWODOWEJ ORAZ POMOCY W AKTYWNYM POSZUKIWANIU

Bardziej szczegółowo

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2014

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2014 Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2014 Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zakłada realizację przedsięwzięć z zakresu profilaktyki

Bardziej szczegółowo

1. POLITYKA SENIORALNA

1. POLITYKA SENIORALNA 1. POLITYKA SENIORALNA 1.1. REALIZACJA REGIONALNEJ POLITYKI PUBLICZNEJ Działania dotyczące polityki senioralnej zostały ujęte w Strategii Wojewódzkiej w zakresie Polityki Społecznej dla Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Zobowiązania Samorządu Województwa Pomorskiego w obszarze edukacji i zatrudnienia Strategia Pomorskie 2020 Departament Edukacji i Sportu

Zobowiązania Samorządu Województwa Pomorskiego w obszarze edukacji i zatrudnienia Strategia Pomorskie 2020 Departament Edukacji i Sportu Zobowiązania Samorządu Województwa Pomorskiego w obszarze edukacji i zatrudnienia Strategia Pomorskie 2020 Departament Edukacji i Sportu Gdańsk, 7 marca 2013 r. Strategia Pomorskie 2020 STRATEGIA POMORSKIE

Bardziej szczegółowo