ZMIANY SK ADU GATUNKOWEGO I LICZEBNOŒCI KATERETIDAE I NITIDULIDAE (COLEOPTERA) JAKO ELEMENT MONITORINGU EKOLOGICZNEGO NA TERENIE PUSZCZY BIA OWIESKIEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZMIANY SK ADU GATUNKOWEGO I LICZEBNOŒCI KATERETIDAE I NITIDULIDAE (COLEOPTERA) JAKO ELEMENT MONITORINGU EKOLOGICZNEGO NA TERENIE PUSZCZY BIA OWIESKIEJ"

Transkrypt

1 LEŒNE PRACE BADAWCZE, 2004, 4: Andrzej LASOÑ * ZMIANY SK ADU GATUNKOWEGO I LICZEBNOŒCI KATERETIDAE I NITIDULIDAE (COLEOPTERA) JAKO ELEMENT MONITORINGU EKOLOGICZNEGO NA TERENIE PUSZCZY BIA OWIESKIEJ CHANGES OF SPECIES COMPOSITION AND NUMBERS OF SOAP BEETLES (COLEOPTERA: KATERETIDAE, NITIDULIDAE) DURING THE ECOLOGICAL MONITORING IN THE BIA OWIE A PRIMEVAL FOREST Abstract. The paper presents the results obtained during the twelve years of the ecological monitoring in the Bia³owie a Primeval Forest. A list of the collected soap beetles (Coleoptera: Kateretidae, Nitidulidae) is given. The suitability of Kateretidae and Nitidulidae for bioindication of the state of forest environment is analized. The usability of Cychramus luteus, the species most numerosly trapped, as an indicator of change in natural forests is pointed out. Key words: ecological monitoring, Bia³owie a Primeval Forest, Coleoptera, Kateretidae, Nitidulidae, faunistics. * ul.wiejska 4B/85, Bia³ystok,

2 26 A. Lasoñ. WSTÊP Od roku 988 prowadzone s¹ na wybranych powierzchniach Puszczy Bia³owieskiej (PB) od³owy owadów w ramach monitoringu ekologicznego. Jednym z g³ównych zadañ monitoringu jest wypracowanie metod umo liwiaj¹cych wykorzystanie entomofauny jako Ÿród³a informacji o stanie ekosystemów leœnych, jak równie o zmianach zachodz¹cych w œrodowisku. Interesuj¹ce by³o te poznanie zmian sk³adu gatunkowego i liczebnoœci rodzin Kateretidae * i Nitidulidae (Coleoptera) w lesie naturalnym, s³u ¹cym jako model ekologiczny dla europejskich lasów ni owych, a tak e dostarczenie danych faunistycznych dotycz¹cych wymienionych rodzin z Puszczy Bia³owieskiej. Dodatkowym celem niniejszej pracy by³a próba sprawdzenia, czy ³yszczynkowate mog¹ byæ bioindykatorem zmian zachodz¹cych w œrodowisku naturalnym. Owady stanowi¹ najliczniejsz¹ pod wzglêdem gatunkowym grupê zwierz¹t. Zmiany sk³adu gatunkowego i liczebnoœci poszczególnych rodzin s¹ bardzo wa nym czynnikiem okreœlaj¹cym przemiany zachodz¹ce w ich œrodowisku. Jednak e stopieñ przydatnoœci okreœlonych grup chrz¹szczy do oceny zmian œrodowiska jest bardzo zró nicowany. Uwa a siê, e najlepszym bioindykatorem s¹ owady drapie ne, a przede wszystkim przedstawiciele rodzin Staphylinidae i Carabidae (Szyszko 979; Babenko 992). yszczynkowate s¹ drobnymi chrz¹szczami, których wymagania siedliskowe i troficzne s¹ bardzo urozmaicone. W Polsce wystêpuje 28 gatunków ³yszczynkowatych. W polskiej czêœci PB stwierdzono 76 gatunków Kateretidae i Nitidulidae, co stanowi 59% fauny naszego kraju w tej grupie owadów (Lasoñ 200). 2. TEREN I METODY BADAÑ Badania monitoringowe na terenie Puszczy Bia³owieskiej prowadzone by³y na piêciu powierzchniach badawczych, z których dwie (nri2)znajduj¹ siê w zagospodarowanej czêœci puszczy, natomiast trzy pozosta³e (nr 35) w rezerwacie œcis³ym Bia³owieskiego Parku Narodowego. Szczegó³owy opis tych powierzchni znajduje siê w opracowaniu Gutowskiego i Krzysztofiaka (995). Ponadto wykorzystano 3 powierzchnie uzupe³niaj¹ce, usytuowane w gr¹dach o ró nym stopniu odkszta³cenia gospodark¹ cz³owieka (B, C, D). * Komisja Nomenklatury Zoologicznej w swojej opinii nr 96 z 999 r. przywróci³a nazwê Kateretidae Erichson in Agassiz, 846 jako obowi¹zuj¹c¹, natomiast nazwa Brachypterinae Erichson, 845 [Brachypteridae] zosta³a odrzucona (Bull. Zool. Nomencl., 56, : 83-86).

3 Zmiany sk³adu gatunkowego i liczebnoœci Kateretidae i Nitidulidae jako element monitoringu 27 Charakterystykê siedliskow¹ i fitosocjologiczn¹ powierzchni przedstawia poni sze zestawienie: Powierzchnia Numer oddzia³u Typ siedliskowy lasu 52B/D bór mieszany œwie y BMœw (Calamagrostio-Piceetum) 2 493D bór mieszany œwie y BMœw (Calamagrostio-Piceetum) 3 399C las œwie y Lœw (Tilio-Carpinetum stachyetosum) 4 37C las mieszany œwie y LMœw (Melitti-Carpinetum) 5 288C/38A bór mieszany œwie y BMœw (Calamagrostio-Piceetum) B 424A gr¹d naturalny u ytkowany rêbni¹ czêœciow¹ (gniazdow¹) (Tilio-Carpinetum stachyetosum) C 779A 90-letni drzewostan po zrêbie zupe³nym ze sztucznie wprowadzonym dêbem szypu³kowym Quercus robur L., pozosta³e gatunki charakterystyczne dla gr¹du wesz³y spontanicznie (Tilio-Carpinetum stachyetosum ) D 368A 90-letni drzewostan po zrêbie zupe³nym odnowiony sosn¹ Pinus sylvestris L., pozosta³e gatunki charakterystyczne dla gr¹du wesz³y spontanicznie (Tilio-Carpinetum stachyetosum). Do od³owów chrzszczy stosowane by³y 3 typy pu³apek: pu³apki Barbera (B), pu³apki Moericke`go ( ó³te miski z roztworem wodnym glikolu etylenowego: M ustawione na gruncie, M zawieszone na wysokoœci m, M k zawieszone w koronach drzew), pu³apki ekranowe typu window trap (F), pu³apki ekranowe z terpentyn¹ jako zwi¹zkiem wabi¹cym (F t ). W pocz¹tkowym okresie badañ stosowano te od³owy za pomoc¹ czerpaka entomologicznego. Dok³adne dane dotycz¹ce funkcjonowania pu³apek znajduj¹ siê w opracowaniu Gutowskiego (2004). Materia³y zosta³y zebrane w ramach programu badawczego Zak³adu Lasów Naturalnych IBL. Wszystkie okazy zosta³y zebrane przez J. M. Gutowskiego. Okazy dowodowe znajduj¹ siê w zbiorze autora. Stosowane w pracy nazewnictwo oraz uk³ad systematyczny Kateretidae i Nitidulidae przyjêto wed³ug Audisio (993). Ca³y materia³ gatunkowy zosta³ podzielony wed³ug wskaÿnika dominacji. Celem tego jest podjêcie próby wyra enia wzglêdnego udzia³u poszczególnych gatunków w zmianach atropogenicznych zachodz¹cych w œrodowisku naturalnym. Przyjêto 6 klas dominacji (Górny i Grüm 98): superdominanty, stanowi¹ce ponad 30% ogó³u zebranych osobników porównywanej grupy taksonomicznej, eudominanty, 0,029,9% ogó³u osobników, dominanty, 5,9,9% ogó³u osobników, subdominanty, 2,4,9% ogó³u osobników, recedenty,,2,0% ogó³u osobników, subrecedenty % ogó³u osobników.

4 28 A. Lasoñ Przy sprawdzaniu korelacji miêdzy obradzaniem grzybów a liczebnoœci¹ Cychramus luteus zastosowano korelacjê dwuczynnikow¹ (komputerowy program statystyczny SPSS, test Persona; p 0, 05). 3. WYNIKI I DYSKUSJA 3.. Monitoring Kateretidae i Nitidulidae W ci¹gu 2 lat badañ, tj. od roku 988 do 999, z³owiono 4562 okazów chrz¹szczy nale ¹cych do rodzin Kateretidae i Nitidulidae (tab., ryc. ). Niestety, czêœæ materia³u badawczego z lat , ju po rozsegregowaniu i policzeniu, zaginê³a. Jednak dane dotycz¹ce liczby okazów tych grup (bez sprecyzowanych gatunków) z poszczególnych pu³apek i lat s¹ kompletne. Do omówienia sk³adu gatunkowego wziêto 2260 okazów. Wœród nich stwierdzono 3 gatunki Kateretidae, co stanowi 33% gatunków zasiedlaj¹cych polsk¹ czêœæ Puszczy, oraz 32 gatunki Nitidulidae, stanowi¹ce 53% wykazanych przedstawicieli tej rodziny (tab. 2). Tabela. Liczba od³owionych Kateretidae i Nitidulidae na poszczególnych powierzchniach badawczych Table. Number of soap beetles (Kateretidae and Nitidulidae) collected on each plot Rok od³owu Year of collecting Numer powierzchni Number of the plot B C D Razem Total Razem Total W poszczególnych latach z³owiono nastêpuj¹ce iloœci gatunków: 988 gatunek, gatunki, w tym 3 nowe w stosunku do roku 988, (brak danych dotycz¹cych gatunków), 99 2 gatunki, w tym 2 nowe w stosunku do lat 98890, gatunków, w tym 3 nowych w stosunku do lat 9889, gatunków, w tym 9 nowych w stosunku do lat 98892, gatunków, w tym 4 nowe w stosunku do lat 98893,

5 Zmiany sk³adu gatunkowego i liczebnoœci Kateretidae i Nitidulidae jako element monitoringu Ryc.. Liczba Kateretidae i Nitidulidae od³owionych w latach Fig.. Number of soap beetles (Kateretidae and Nitidulidae) collected in years gatunków, w tym nowy w stosunku do lat 98894, (brak danych dotycz¹cych gatunków), 997 gatunków, w tym 3 nowe w stosunku do lat 98896, gatunków, 0 nowych w stosunku do lat 98897, gatunki, 0 nowych w stosunku do lat Jedynym sta³ym gatunkiem od³awianym ka dego roku (z 4 lat brak danych) jest Cychramus luteus. Gatunek ten, obok Meligethes aeneus, po³awiany by³ na wszystkich powierzchniach badawczych. Gatunkami najliczniej od³awianymi by³y C. luteus (33 okazów; ok. 59%), Meligethes aeneus (628; ok. 28%), Epuraea melanocephala (22; ok. 5%), Brachypterus urticae (58; ok. 3%) i Epuraea aestiva (28; ok. %). Gatunki te stanowi¹ ponad 95% ca³ej liczby osobników od³owionych podczas monitoringu (ryc. 2). Struktura dominacji (w ca³ym dostêpnym materiale) jest bardzo przejrzysta. Superdominantem jest C. luteus, eudominantem Meligethes aeneus, dominantem Epuraea melanocephala, subdominantem Brachypterus urticae, recedentem Epuraea aestiva, natomiast pozosta³e gatunki s¹ subrecedentami. Zaskakuj¹cy jest tak wysoki wskaÿnik dominacji pojedynczych gatunków. Zjawisko takie jest zwykle obserwowane w œrodowiskach zmienionych antropogenicznie. W tym jednak przypadku, takiej struktury dominacji nie mo na przypisywaæ oddzia³ywaniu cz³owieka Puszcza Bia³owieska jest najbardziej naturalnym lasem na ni u Europy, a ingerencja ludzka w Bia³owieskim Parku Narodowym od lat jest ca³kowicie wyeliminowana. Nale y raczej przyj¹æ, e w pewnych okolicznoœciach, w warunkach naturalnych równie mo na obserwowaæ superdominacjê pojedynczych gatunków. Taka dominacja, zarejestrowana na podstawie okreœlonych metod od³owu, nie musi oznaczaæ, e w rzeczywistoœci stosunki dominacyjne s¹ analogiczne. Byæ mo e zastosowanie innych metod po³owu pozwoli³oby zauwa yæ znaczn¹ liczebnoœæ innnych gatunków. Stosowane metody maj¹ bowiem za zadanie rejestrowaæ zmiany okreœlonych gatunków czy grup systematycznych zachodz¹ce w czasie, a nie pe³ne rozpoznanie sk³adu gatunkowego i stosunków dominacyjnych.

6 30 A. Lasoñ Tabela 2. Wykaz gatunków Kateretidae i Nitidulidae od³owionych na wszystkich powierzchniach w latach Table 2. List of the Kateretidae and Nitidulidae collected on all plots in years Gatunek Species Lata Years Razem Total % Heterhelus scutellaris 4 4 0,8 (Heer) Boreades solani (Heer) 0,04 Brachypterus urticae ,6 (Fabr.) Epuraea aestiva (L.) ,24 Epuraea longula Er. 0,04 Epuraea marseuli Reitt ,8 Epuraea melanocephala ,40 (Marsh.) Epuraea neglecta (Heer) 0,04 Epuraea pallescens 3 4 0,8 (Steph.) Epuraea pygmaea (Gyll.) 2 0,09 Epuraea thoracica Tourn. 0,04 Epuraea unicolor (Oliv.) 2 2 0,09 Epuraea variegata 0,04 (Herbst) Meligethes aeneus (Fabr.) ,79 Meligethes brunnicornis 0,04 Sturm Meligethes carinulatus 0,04 Först. Meligethes denticulatus 0,04 (Heer) Meligethes difficilis 2 0,09 (Heer) Meligethes haemorrhoidalis 0,04 Först. Meligethes kunzei Er. 0,04 Meligethes nigrescens 5 7 0,3 Steph. Meligethes subaeneus ,35 Sturm Meligethes symphyti 3 0,3 (Heer) Meligethes viridescens 3 4 0,8 (Fabr.) Soronia grisea (L.) 3 3 0,8 Ipidia binotata Reitt ,22 Cyllodes ater (Herbst) 0,04 Cychramus luteus (Fabr.) ,89 Cychramus variegatus (Herbst) Lordyrodes wajdelota (Wank) ,22 0,04

7 Zmiany sk³adu gatunkowego i liczebnoœci Kateretidae i Nitidulidae jako element monitoringu 3 Gatunek Species Lata Years Razem Total % Cryptarcha strigata 2 2 0,09 (Fabr.) Glischrochilus hortensis ,62 (Fourcr.) Glischrochilus quadriguttatus ,40 (Fabr.) Glischrochilus quadrisignatus 2 0,09 (Say) Pityophagus ferrugineus ,22 (L.) Razem Total Najwy sz¹ ³ownoœci¹ charakteryzowa³y siê pu³apki Moericke`go zawieszone na wysokoœci mm (370 osobników). Du o mniejsz¹ efektywnoœæ mia³y pu³apki Moericke`go ustawione na ziemi M (620). Nastêpne w kolejnoœci by³y pu³apki ekranowe F (82), pu³apki Moericke`go zawieszone w koronach drzew M k (8) i pu³apki Barbera B (43). Najmniej ³yszczynkowatych od³owiono do pu³apek ekranowych z terpentyn¹ F t (8) i metod¹ czerpakowania Cz (7) (tab. 3). Je eli zaœ chodzi o udzia³ gatunkowy w poszczególnych pu³apkach, to znów najskuteczniejsze okaza³y siê pu³apki Moericke`go zawieszone na wysokoœci m (M 30 gatunków). Niewiele gorsze okaza³y siê pu³apki ekranowe (F 2), nastêpnie pu³apki Barbera (B 6). Najmniej efektywne okaza³y siê pu³apki Moericke`go ustawione na ziemi, w których stwierdzono zaledwie jeden gatunek Brachypterus urticae. Bior¹c pod uwagê stosunek iloœci od³owionych chrz¹szczy w poszczególnych pu³apkach do liczby wykazanych w nich gatunków, mo emy stwierdziæ, e najlepsze rezultaty uzyskano dziêki zastosowaniu pu³apek ekranowych (F). Stwierdzono w nich m.in. Epuraea neglecta, Meligethes nigrescens, Ipidia binotata, Cychramus variegatus i Pityophagus ferrugineus. Liczba gatunków od³owionych w pu³apkach M wynosi 30, co stanowi blisko 86% wszystkich wykazanych tu gatunków. By³y wœród nich m.in. Boreades solani, Epuraea pygmaea, E. thoracica, E. longula, Meligethes brunnicornis, M. haemorrhoidalis, M. kunzei, M. nigrescens, Cyllodes ater, Cychramus variegatus i Glischrochilus quadrisignatus. Tak du a dysproporcja wynika prawdopodobnie z tego, i pu³apek 28% 4% 5% % Ryc. 2. Struktura dominacji Fig. 2. Domination structure 3% 59% Brachypterus urticae Cychramus luteus Epuraea aestiva E.melanocephala Meligethes aeneus Pozosta³e gatunki Other species

8 32 A. Lasoñ Tabela 3. Liczba okazów Kateretidae i Nitidulidae od³owionych w latach za pomoc¹ wszystkich typów pu³apek Table 3. Number of soap beetles (Kateretidae and Nitidulidae) collected in all traps types in the years Rok od³owu Year of collecting Rodzaj pu³apki Type of trap B Cz F F t M M M k Razem Total Razem Total Moericke`go by³o najwiêcej. Na uwagê zas³uguje równie obecnoœæ kilku gatunków Nitidulidae i Kateretidae w pu³apkach Barbera (B) (raczej nie przystosowanych do od³owu ³yszczynkowatych), a wœród nich reliktowego gatunku Loryrodes wajdelota. Liczebnoœæ Nitidulidae i Kateretidae w lesie naturalnym w poszczególnych latach wykazuje du e wahania. Szczególnie jasno uwidocznia siê to w odniesieniu do pow. 5, gdzie prowadzono od³owy co roku. Najobfitsze po³owy osobników tych dwóch rodzin zanotowano w latach 990, 99 i 994 (tab. ). Analiza uzyskanych wyników wskazuje, e jeden z gatunków Nitidulidae Cychramus luteus spe³nia wiêkszoœæ warunków, jakimi powinien charakteryzowaæ siê bioindykator. Jest to jeden z najpospolitszych gatunków ³yszczynkowatych zasiedlaj¹cych Polskê. Biologia tego gatunku zwi¹zana jest z grzybami. Jego larwy eruj¹ na ró nych grzybach, nale ¹cych do kilku rodzin. G³ównie s¹ to bed³kowate Agaricaceae i purchawkowate Lycoperdaceae, rzadziej obserwowano ten gatunek na grzybach nale ¹cych do klasy workowców Ascomycetes. Najczêœciej imagines mo emy spotkaæ na ró nych gatunkach opieniek Armillariella spp., czêsto równie w purchawkach Lycoperdon spp. Z obserwacji autora na terenie pó³nocno-wschodniej Polski wynika, e C. luteus jest liczniejszy w lasach naturalnych i zbli onych do naturalnych, mo e wiêc byæ bioindykatorem naturalnoœci lasu. Znaj¹c jego potrzeby pokarmowe, podjêto próbê uzyskania danych o obradzaniu grzybów kapeluszowych w PB w latach analogicznych do badañ monitorngowych, aby poszukiwaæ ewentualnych zale noœci. Jedyne takie informacje to dane o iloœci zakupionych od zbieraczy grzybów w punktach skupu, zlokalizowanych w Hajnówce. Trzeba jednak zaznaczyæ, e dane te s¹ niekompletne. Od roku 988 do 990 monopolist¹ w tej bran y by³o Przedsiêbiorstwo LAS, natomiast w latach

9 Zmiany sk³adu gatunkowego i liczebnoœci Kateretidae i Nitidulidae jako element monitoringu 33 Tabela 4. Porównanie liczebnoœci Cychramus luteus do zbioru grzybów w latach Table 4. Comparison of numbers of collected specimens of Cychramus luteus with the purchase of the mushrooms in years Rok Year Skup grzybów (tony) Purchase of mushrooms (tons) 87,25 80,8 20,5 25 8,7 3,5 50,2 42, Liczba Cychramus luteus (No specimens) by³o ju wiele firm skupuj¹cych grzyby, dlatego te informacje o ich dzia³alnoœci s¹ fragmentaryczne (tab. 4). Podstawowymi gatunkami skupowanymi na terenie PB by³y opieñki Armillariella spp., ponadto prawdziwki Boletus spp., kurki Cantharellus cibarius Fr.i podgrzybki Xerocomus badius (Fr.) Kühn. ex Gillb. Niestety równie dane o liczebnoœci od³owionych w poszczególnych latach Cychramus luteus s¹ niepe³ne (tab. 4). Wprawdzie nie uda³o siê znaleÿæ istotnej statystycznie korelacji miêdzy liczebnoœci¹ od³owionych C. luteus i iloœci¹ grzybów skupionych z terenu Puszczy Bia³owieskiej w porównywanych latach, jednak kierunek poszukiwania takich zale noœci wydaje siê celowy, a przedstawione informacje daj¹ ogólny ogl¹d sytuacji i mog¹ byæ wykorzystane przez innych badaczy Dane faunistyczne Podczas badañ monitoringowych stwierdzono kilkanaœcie gatunków ³yszczynkowatych rzadko w Polsce po³awianych. Miêdzy innymi by³y to gatunki wymienione poni ej (w porz¹dku systematycznym). KATERETIDAE Boreades solani (Heer, 84) od³owiony na powierzchni 3 [M, 26 IV 994, ex.]. Jest to gatunek bardzo rzadko po³awiany, znany z nielicznych i rozproszonych stanowisk na terenie ca³ego kraju. Na terenie PB stwierdzony stosunkowo niedawno (Lasoñ 999b). NITIDULIDAE Epuraea (Epuraea) pygmaea (Gyllenhal, 808) od³owiony na powierzchni: 3 [F, 04 VII 997, ex.] i5[m, 06 V 998, ex.]. Jest to kolejne stanowisko tego chrz¹szcza w PB (Borowski 200; Byk 200) i na razie jedyne w pó³nocno-

10 34 A. Lasoñ wschodniej czêœci kraju. W Polsce gatunek ten znany jest z nielicznych rozproszonych stanowisk w ró nych czêœciach kraju. Na terenach nizinnych rzadszy, natomiast na pogórzu i w górach bardziej pospolity. Zwi¹zany jest g³ównie z borami, gdzie wystêpuje na drzewach zaatakowanych przez korniki. Rzadziej obserwowano go na wyciekaj¹cym soku drzew liœciastych. Epuraea (Epuraea) thoracica Tournier, 872 od³owiony na powierzchni 5 [M, 04 VII 997, ex.]. Bardzo rzadko po³awiany gatunek, znany z kilkunastu stanowisk w 6 krainach, g³ównie w po³udniowej czêœci Polski. Stanowiska w PB s¹ jedynymi na terenach nizinnych. Wymagania i biologia jak u poprzedniego gatunku. Meligethes haemorrhoidalis Förster, 849 od³owiony na powierzchni B [M, 2 VII 992, ex.]. Jest to jeden z najrzadziej po³awianych gatunków z rodzaju Meligethes STEPH. Poza PB, znany zaledwie z 3 krain. Jego roœlin¹ ywicielsk¹ jest jasnota bia³a Lamium album L. Meligethes kunzei Erichson, 845 od³owiony na powierzchni 3 [M,5VI 997, ex.]. Gatunek doœæ rzadko po³awiany. Poza PB, wykazany z 6 krain, g³ównie w po³udniowej i zachodniej czêœci kraju. Jako jego roœliny ywicielskie podaje siê gajowiec ó³ty Lamiastrum galeobdolon (L.) Ehr. et Pol., jasnotê bia³¹ oraz jasnotê plamist¹ Lamium maculatum L. Meligethes nigrescens Stephens, 830 od³owiony na powierzchniach:3[m,26 V 992, ex.], C [M, 7 V 993, 3 exx.], B [M, 8 VI 993, ex.], B [M, 2 VII 993, ex.], 3 [F, 22 V 997, ex.]. Rozsiedlony na terenie ca³ej Polski, jednak po³awiany doœæ rzadko. Zwi¹zany jest z otwartymi, piaszczystymi terenami poroœniêtymi roœlinnoœci¹ trawiast¹. Znane s¹ równie stanowiska na terenach leœnych, najczêœciej na zrêbach. Fakt ten potwierdzaj¹ podane powy ej stanowiska piêæ spoœród siedmiu od³owionych podczas monitoringu okazów odnotowano w³aœnie na powierzchniach pozrêbowych. Jako roœliny ywicielsk¹ podaje siê koniczynê bia³¹ Trifolium repens L., jednak e po³awiano go równie na innych gatunkach koniczyny, wyki Vicia spp., lucerny Medicago spp. oraz komonicy Lotus spp. Glischrochilus quadrisignatus (Say, 835) od³owiony na powierzchniach: 5 [M,, 30 VIII, 994, ex.] i 3 [M, 22 V 997, ex.]. Gatunek stosunkowo niedawno wykazany z kilku stanowisk w ró nych czêœciach kraju (Lasoñ 999a). Zasiedla przede wszystkim tereny zagospodarowane przez cz³owieka. Dlatego te na uwagê zas³uguje to, e od³owiono go w obszarze ochrony œcis³ej Bia³owieskiego Parku Narodowego. 4. PODSUMOWANIE I WNIOSKI Podczas kilkunastoletnich badañ monitoringowych wykorzystano miêdzy innymi chrz¹szcze z rodzin Kateretidae i Nitidulidae, które w pewnym stopniu pozwoli³y na sprawdzenie celowoœci oraz przydatnoœci dotychczasowej metodyki, jak równie na postawienie pierwszych wniosków.. Najefektywniejsze do od³owu Nitidulidae (pod wzglêdem materia³u iloœciowego i liczby gatunków) okaza³y siê pu³apki Moericke`go i one przede wszyst-

11 Zmiany sk³adu gatunkowego i liczebnoœci Kateretidae i Nitidulidae jako element monitoringu 35 kim powinny byæ wykorzystane do dalszych badañ monitoringowych nad t¹ grup¹. 2. Pod k¹tem danych faunistycznych (iloœæ od³owionych gatunków) dobre efekty przynios³y równie pu³apki ekranowe. 3. W zebranym materiale stwierdzono obecnoœæ 35 gatunków ³yszczynkowatych, w tym szereg bardzo rzadkich. 4. Dominuj¹cym gatunkiem okaza³ siê Cychramus luteus, który mo e okazaæ siê cennym bioindykatorem. Wszêdzie wystêpuje doœæ licznie, jest ³atwy do od³awiania oraz identyfikacji. 5. Najwy sz¹ ³ownoœæ stwierdzono w siedlisku lasu œwie ego Tilio-Carpinetum stachyetosum. 6. Powierzchnie zlokalizowane w rezerwacie œcis³ym Bia³owieskiego Parku Narodowego okaza³y siê zdecydowanie bogatsze pod wzglêdem ³ownoœci jak i iloœci od³owionych gatunków od powierzchni zlokalizowanych w lasach gospodarczych Nadleœnictwa Bia³owie a. 7. Liczebnoœæ Nitidulidae i Kateretidae w lesie naturalnym wykazuje w poszczególnych latach du e wahania. 8. Nie uda³o siê znaleÿæ korelacji miêdzy liczebnoœci¹ Cychramus luteus i iloœci¹ zebranych w poszczególnych latach grzybów kapeluszowych. G³ówn¹ tego przyczyn¹ jest prawdopodobnie brak kompletnych danych. 9. yszczynkowate, choæ doœæ trudne do oznaczania, jednak licznie od³awiane, mog¹ byæ wykorzystane do przysz³ych badañ monitoringowych, dotycz¹cych zmian stanu œrodowiska. 0. Kontynuacja badañ nad tymi grupami pozwoli na obserwowanie naturalnej dynamiki liczebnoœci, jak równie, prawdopodobnie, na poszerzenie danych faunistycznych o PB. Podziêkowanie Sk³adam serdeczne podziêkowania koledze Jerzemu M. Gutowskiemu za pomoc i cenne wskazówki udzielone podczas pisania pracy. Praca zosta³a z³o ona r. i przyjêta przez Komitet Redakcyjny r. CHANGES OF SPECIES COMPOSITION AND NUMBERS OF SOAP BEETLES (COLEOPTERA: KATERETIDAE, NITIDULIDAE) DURING THE ECOLOGICAL MONITORING IN THE BA OWIE A PRIMEVAL FOREST Summary The paper presents the analysis of changes in numbers and species composition of the families Kateretidae and Nitidulidae during the ecological monitoring in the Bia³owie a Primeval

12 36 A. Lasoñ Forest. Catches were carried out on 5 main and 3 supplementary plots. In the period of altogether 4562 specimens of Kateretidae and Nitidulidae were collected (tab., fig. ). Analysis of species composition was based on 2260 specimens the remaining material had been lost. Of the 76 hitherto known species the occurrence of 35 has been confirmed (tab. 2). The most efficient in terms of the number of both specimens (370) and species (30) proved Moericke s traps set at the height of m above the ground (tab. 3). As regards the dominance structure superdominant is Cychramus luteus, eudominant Meligethes aeneus, dominant Epuraea (Micruria) melanocephala, subdominant Brachypterus urticae, recedent Epuraea (Epuraea) aestiva (these comprise above 95% of examined beetles), while all the remaining species are subrecedents (fig. 2). Nitidulidae and Kateretidae in natural forest show great numerical fluctuations from year to year (tab., fig. ). No correlation has been found between the number of caught specimens of Cychramus luteus and quantity of mushrooms bought up from the territory of the Bia³owie a Primeval Forest (tab. 4). This species, the most numerous and easy to identify, may be used as an indicator of changes in natural forest. An additional effect of the research are faunistic data on many interesting species. (transl. R. H.) LITERATURA Audisio P. 993: Coleoptera Nitidulidae Kateretidae. Fauna D`Italia. Edizioni Calderini, Bologna, 97 ss. Babenko A. S. 992: Ispol`zovanie stafilinid (Col., Staphylinidae) dlja ocenki vozdejstvija na okru ajušèuju sredu proizvodstvennych kompleksov. [W:] Prob. Ekol. Tom. Obl.: Tez. dokl. region. konf., Tomsk, 992. Tomsk: 9-0. Borowski J. 200: Próba waloryzacji lasów Puszczy Bia³owieskiej na podstawie chrz¹szczy (Coleoptera) zwi¹zanych z nadrzewnymi grzybami. [W:] Próba szacunkowej waloryzacji lasów Puszczy Bia³owieskiej metod¹ zooindykacyjn¹ (red. A. Szujecki). Wydawnictwo SGGW, Warszawa, Burakowski B., Mroczkowski M., Stefañska J. 986: Chrz¹szcze Coleoptera Cucujoidea, cz.. Katalog Fauny Polski, Warszawa, XXIII, 2: Byk A. 200: Próba waloryzacji drzewostanów starszych klas wieku Puszczy Bia³owieskiej na podstawie struktury zgrupowañ chrz¹szczy (Coleoptera) zwi¹zanych z rozk³adaj¹cym siê drewnem pni martwych drzew stoj¹cych i dziupli. [W:] Próba szacunkowej waloryzacji lasów Puszczy Bia³owieskiej metod¹ zooindykacyjn¹ (red A. Szujecki). Wydawnictwo SGGW, Warszawa, Górny M., Grüm L.98: Metody stosowane w zoologii gleby. PWN, Warszawa. 483 ss. Gutowski J. M. 2004: Bezkrêgowce jako obiekt monitoringu lasu w Puszczy Bia³owieskiej. Leœ. Pr. Bad. 2004,: Gutowski J. M., Krzysztofiak L. 995: Zmiany fauny krêgowców œrodowiska leœnego jako element monitoringu ekologicznego na terenie pó³nocno-wschodniej Polski. Prace Inst. Bad. Leœn., A, 790: Lasoñ A. 999a: Nowe dane o wystêpowaniu w Polsce przedstawicieli rodzaju Glischrochilus Reitter, 873 (Coleoprea: Nitidulidae: Cryptarchinae). Wiad. Entomol., 7, 34: Lasoñ A. 999b: Ocena poznania Brachypteridae i Nitidulidae (Coleoptera) Puszczy Bia³owieskiej. Parki Nar. Rez. Przyr. 8.3: 3-23 Lasoñ A. 200: Kateretidae, Nitidulidae. [W:] Katalog fauny Puszczy Bia³owieskiej (red. J. M. Gutowski, B. Jaroszewicz), Wyd. Inst. Bad. Leœn., Warszawa, Szyszko J. 979: Biegaczowate (Coleoptera, Carabidae) jako bioindykatory zmian w œrodowisku leœnym. Symp. Ochr. Ekosyst. Leœn., SGGW-AR w Warszawie, Inst. Ochr. Lasu i Drewna, 5-24.

KORNIKOWATE (COLEOPTERA, SCOLYTIDAE) JAKO ELEMENT MONITORINGU EKOLOGICZNEGO W PUSZCZY BIA OWIESKIEJ

KORNIKOWATE (COLEOPTERA, SCOLYTIDAE) JAKO ELEMENT MONITORINGU EKOLOGICZNEGO W PUSZCZY BIA OWIESKIEJ LEŒNE PRACE BADAWCZE, 00, : 66. Tomasz MOKRZYCKI * KORNIKOWATE (COLEOPTERA, SCOLYTIDAE) JAKO ELEMENT MONITORINGU EKOLOGICZNEGO W PUSZCZY BIA OWIESKIEJ BARK BEETLES (COLEOPTERA, SCOLYTIDAE) AS AN ELEMENT

Bardziej szczegółowo

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

Sukcesja chrząszczy nekrofilnych

Sukcesja chrząszczy nekrofilnych SGGW Koło Naukowe Leśników Sekcja Entomologiczna Mateusz Jacek Dworakowski, Piotr Dug Sukcesja chrząszczy nekrofilnych Czyli drugie życie kurczaka Wstęp Chrząszcze nekrofilne- najliczniej reprezentują:

Bardziej szczegółowo

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ 4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA 4.1. Ocena jakoœci powietrza w odniesieniu do norm dyspozycyjnych O jakoœci powietrza na danym obszarze decyduje œredni poziom stê eñ zanieczyszczeñ w okresie doby, sezonu, roku.

Bardziej szczegółowo

Kwietnica okaza³a Protaetia speciosissima (Scopoli, 1786) (Coleoptera: Scarabaeidae) chroniony gatunek saproksyliczny drzewostanów dêbowych w Polsce

Kwietnica okaza³a Protaetia speciosissima (Scopoli, 1786) (Coleoptera: Scarabaeidae) chroniony gatunek saproksyliczny drzewostanów dêbowych w Polsce DOI: 1.2478/frp-214-21 ORYGINALNA PRACA NAUKOWA Leœne Prace Badawcze (Forest Research Papers), Wrzesieñ (September) 214, Vol. 75 (3): 225 229 Kwietnica okaza³a Protaetia speciosissima (Scopoli, 1786) (Coleoptera:

Bardziej szczegółowo

WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC. Tomasz Rokicki

WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC. Tomasz Rokicki 46 ROCZNIKI NAUK ROLNICZYCH, T. ROKICKI SERIA G, T. 94, z. 1, 2007 WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC Tomasz Rokicki Katedra Ekonomiki i Organizacji

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego 5. Wytyczne Województwa Wielkopolskiego Projekt wspó³finansowany przez Uniê Europejsk¹ z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Bud etu Pañstwa w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I.

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I. Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I 1. 2. 3. 1. 1 Niniejsze Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I, zwane dalej OWU, stosuje siê w umowach ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I zawieranych przez

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie nowego pracownika. wydanie 1. ISBN 978-83-255-0049-8. Autor: Justyna Tyborowska. Redakcja: Joanna Tyszkiewicz

Wprowadzenie nowego pracownika. wydanie 1. ISBN 978-83-255-0049-8. Autor: Justyna Tyborowska. Redakcja: Joanna Tyszkiewicz Wprowadzenie nowego pracownika wydanie 1. ISBN 978-83-255-0049-8 Autor: Justyna Tyborowska Redakcja: Joanna Tyszkiewicz Wydawnictwo C.H. Beck Ul. Gen. Zajączka 9, 01-518 Warszawa Tel. (022) 311 22 22 Faks

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 2 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowo-wytwórczej) Podatek przemysłowy (lokalny podatek

Bardziej szczegółowo

L A K M A R. Rega³y DE LAKMAR

L A K M A R. Rega³y DE LAKMAR Rega³y DE LAKMAR Strona 2 I. KONSTRUKCJA REGA ÓW 7 1 2 8 3 4 1 5 6 Rys. 1. Rega³ przyœcienny: 1 noga, 2 ty³, 3 wspornik pó³ki, 4pó³ka, 5 stopka, 6 os³ona dolna, 7 zaœlepka, 8 os³ona górna 1 2 3 4 9 8 1

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE PRZYSPIESZENIA ZIEMSKIEGO ZA POMOCĄ WAHADŁA REWERSYJNEGO I MATEMATYCZNEGO

WYZNACZANIE PRZYSPIESZENIA ZIEMSKIEGO ZA POMOCĄ WAHADŁA REWERSYJNEGO I MATEMATYCZNEGO Nr ćwiczenia: 101 Prowadzący: Data 21.10.2009 Sprawozdanie z laboratorium Imię i nazwisko: Wydział: Joanna Skotarczyk Informatyki i Zarządzania Semestr: III Grupa: I5.1 Nr lab.: 1 Przygotowanie: Wykonanie:

Bardziej szczegółowo

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Załącznik nr 1 do Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2008-2015 Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Przepisy ogólne 1 1. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

B A D A N I A S U C H A L N O Œ C I RADIO TRACK W R Z E S I E Ñ 2 0 1 1. prowadzone w systemie ci¹g³ym przez KATOLICKIE RADIO PODLASIE

B A D A N I A S U C H A L N O Œ C I RADIO TRACK W R Z E S I E Ñ 2 0 1 1. prowadzone w systemie ci¹g³ym przez KATOLICKIE RADIO PODLASIE B A D A N I A S U C H A L N O Œ C I RADIO TRACK W R Z E S I E Ñ 2 0 1 1 prowadzone w systemie ci¹g³ym przez KATOLICKIE RADIO PODLASIE R A D I O, K T Ó R E S I Ê Z N A W SKRÓCIE: PRZYZWYCZAILIŒMY WAS JU

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

Po co w szkole procedury reagowania na przemoc i agresję?

Po co w szkole procedury reagowania na przemoc i agresję? Opracowanie Grażyna Cybula Konsultant Regionalnego Ośrodka Metodyczno-Edukacyjnego Metis Po co w szkole procedury reagowania na przemoc i agresję? Procedury czyli zasady i kroki podejmowanych działań oparte

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego.

ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego. ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu Wrocław, 31-07-2014 r. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego. Zamówienie jest planowane do realizacji z wyłączeniem

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) Sygn. akt II CSK 35/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 października 2013 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie

Bardziej szczegółowo

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Komunikaty 99 Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Artyku³ przedstawi skrócony raport z wyników badania popularnoœci rozwi¹zañ

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Kałużnice (Coleoptera: Hydrophiloidea) i Hydraenidae (Coleoptera: Staphylinoidea) nowe dla Wyżyny Małopolskiej

Kałużnice (Coleoptera: Hydrophiloidea) i Hydraenidae (Coleoptera: Staphylinoidea) nowe dla Wyżyny Małopolskiej Wiad. entomol. 23 (3): 157-162 Poznań 2004 Kałużnice (Coleoptera: Hydrophiloidea) i Hydraenidae (Coleoptera: Staphylinoidea) nowe dla Wyżyny Małopolskiej Hydrophiloidea (Coleoptera) and Hydraenidae (Coleoptera:

Bardziej szczegółowo

X. M A N A G E R. q Przeznaczenie modu³u q Wykaz funkcji q Codzienna eksploatacja

X. M A N A G E R. q Przeznaczenie modu³u q Wykaz funkcji q Codzienna eksploatacja X. M A N A G E R q Przeznaczenie modu³u q Wykaz funkcji q Codzienna eksploatacja Schemat funkcjonalny modu³u MANAGER SPIS TREŒCI X.1. PRZEZNACZENIE MODU U...X-3 X.2. WYKAZ FUNKCJI...X-4 X.3. CODZIENNA

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawa, 16 maja 2016 r. Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie

Bardziej szczegółowo

Rejestr przeszczepieñ komórek krwiotwórczych szpiku i krwi obwodowej oraz krwi pêpowinowej

Rejestr przeszczepieñ komórek krwiotwórczych szpiku i krwi obwodowej oraz krwi pêpowinowej Rejestr przeszczepieñ komórek krwiotwórczych szpiku i krwi obwodowej oraz krwi pêpowinowej W roku 2013 na podstawie raportów nap³ywaj¹cych z 18 oœrodków transplantacyjnych (CIC), posiadaj¹cych pozwolenie

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT Szanowni Państwo! Prowadzenie działalności w branży energetycznej wiąże się ze specyficznymi problemami podatkowymi, występującymi w tym sektorze gospodarki.

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Warszawa, 11 kwietnia 2016 roku Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia w sprawie przyjęcia porządku obrad Zwyczajne Walne Zgromadzenie przyjmuje następujący porządek obrad: 1. Otwarcie Zgromadzenia,

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe. (do niniejszego trybu nie stosuje się przepisów Ustawy Prawo Zamówień Publicznych)

Zapytanie ofertowe. (do niniejszego trybu nie stosuje się przepisów Ustawy Prawo Zamówień Publicznych) Kraków, dn. 15 września 2015 r. Zapytanie ofertowe (do niniejszego trybu nie stosuje się przepisów Ustawy Prawo Zamówień Publicznych) W związku z realizacją przez Wyższą Szkołę Europejską im. ks. Józefa

Bardziej szczegółowo

UMOWA PARTNERSKA. z siedzibą w ( - ) przy, wpisanym do prowadzonego przez pod numerem, reprezentowanym przez: - i - Przedmiot umowy

UMOWA PARTNERSKA. z siedzibą w ( - ) przy, wpisanym do prowadzonego przez pod numerem, reprezentowanym przez: - i - Przedmiot umowy UMOWA PARTNERSKA zawarta w Warszawie w dniu r. pomiędzy: Izbą Gospodarki Elektronicznej z siedzibą w Warszawie (00-640) przy ul. Mokotowskiej 1, wpisanej do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych

Bardziej szczegółowo

WYROK. Zespołu Arbitrów z dnia 22 czerwca 2005 r. Arbitrzy: Krzysztof Błachut. Elżbieta Zasadzińska. Protokolant Katarzyna Kawulska

WYROK. Zespołu Arbitrów z dnia 22 czerwca 2005 r. Arbitrzy: Krzysztof Błachut. Elżbieta Zasadzińska. Protokolant Katarzyna Kawulska Sygn. akt UZP/ZO/0-1432/05 WYROK Zespołu Arbitrów z dnia 22 czerwca 2005 r. Zespół Arbitrów w składzie: Przewodniczący Zespołu Arbitrów Urszula Borowska - Zaręba Arbitrzy: Krzysztof Błachut Elżbieta Zasadzińska

Bardziej szczegółowo

www.naszanatura2000.pl

www.naszanatura2000.pl 1 Biuro Projektu Stowarzyszenie Tilia ul. Przysiecka 13, 87-100 Toruń Tel./fax: 6 67 60 8 e-mail: tilia@tilia.org.pl www.tilia.org.pl Szkoła Leśna na Barbarce www.szkola-lesna.torun.pl www.naszanatura2000.pl

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA Powiat Wrocławski z siedzibą władz przy ul. Kościuszki 131, 50-440 Wrocław, tel/fax. 48 71 72 21 740 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

Bardziej szczegółowo

POZOSTAWIANIE DRZEW DO ICH NATURALNEGO ROZK ADU, JAKO FORMA OCHRONY CHRZ SZCZY (INSECTA, COLEOPTERA)

POZOSTAWIANIE DRZEW DO ICH NATURALNEGO ROZK ADU, JAKO FORMA OCHRONY CHRZ SZCZY (INSECTA, COLEOPTERA) POZOSTAWIANIE DRZEW DO ICH NATURALNEGO ROZK ADU, JAKO FORMA OCHRONY CHRZ SZCZY (INSECTA, COLEOPTERA) Jerzy Borowski Abstrakt 65 gatunków, co stanowi 83% wszystkich gatunków chronionych chrz¹szczy w Polsce,

Bardziej szczegółowo

P R O C E D U R Y - ZASADY

P R O C E D U R Y - ZASADY ZASADY REKRUTACJI DO PUBLICZNYCH PRZEDSZKOLI, ODDZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH PRZY SZKOŁACH PODSTAWOWYCH DLA KTÓRYCH ORGANEM PROWADZĄCYM JEST MIASTO I GMINA POŁANIEC NA ROK SZKOLNY 2016/2017 P R O C E D U R Y

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K. 1. Nazwa podmiotu i adres siedziby Pełna nazwa... Adres... (ulica, numer, kod pocztowy, miejscowość)

W N I O S E K. 1. Nazwa podmiotu i adres siedziby Pełna nazwa... Adres... (ulica, numer, kod pocztowy, miejscowość) Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Białej Podlaskiej... Dział Pomocy Osobom Niepełnosprawnym pieczęć Wnioskodawcy... (nr akt i data wpływu kompletnego wniosku) W N I O S E K o dofinansowanie ze środków

Bardziej szczegółowo

Czy warto byd w sieci? Plusy i minusy nakładania się form ochrony przyrody wsparte przykładami Słowioskiego Parku Narodowego

Czy warto byd w sieci? Plusy i minusy nakładania się form ochrony przyrody wsparte przykładami Słowioskiego Parku Narodowego Czy warto byd w sieci? Plusy i minusy nakładania się form ochrony przyrody wsparte przykładami Słowioskiego Parku Narodowego Aby uzyskad odpowiedź na tak postawione pytanie należy rozważyd kilka aspektów:

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 486 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 24 2007

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 486 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 24 2007 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 486 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 24 2007 KATARZYNA KOTARSKA ALICJA DROHOMIRECKA CHARAKTERYSTYKA RODOWISKA RODZINNEGO DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

Bardziej szczegółowo

Badanie satysfakcji Klienta Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu w 2016 roku

Badanie satysfakcji Klienta Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu w 2016 roku Badanie satysfakcji Klienta Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu w 2016 roku 1 Opis przedmiotu zamówienia (OPZ) Oznaczenie przedmiotu zamówienia według kodu CPV: Kod: 79.31.50.00 Nazwa: usługi badań

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 21 /2015 Walnego Zebrania Członków z dnia 11.12.2015 w sprawie przyjęcia Regulaminu Pracy Zarządu.

Uchwała nr 21 /2015 Walnego Zebrania Członków z dnia 11.12.2015 w sprawie przyjęcia Regulaminu Pracy Zarządu. Uchwała nr 21 /2015 Walnego Zebrania Członków z dnia 11.12.2015 w sprawie przyjęcia Regulaminu Pracy Zarządu. Na podstawie 18 ust. 4.15 Statutu Stowarzyszenia, uchwala się co następuje. Przyjmuje się Regulamin

Bardziej szczegółowo

- Miejscowość Kod pocztowy Nr posesji Ulica Gmina

- Miejscowość Kod pocztowy Nr posesji Ulica Gmina Pieczątka Wnioskodawcy Nr sprawy: ROPS.II. (pieczątka Wnioskodawcy) (pieczątka instytucji przyjmującej wniosek) W N I O S E K o dofinansowanie robót budowlanych dotyczących ze środków Państwowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE MCPFE DO OCENY LASÓW I INNYCH GRUNTÓW LEŚNYCH CHRONIONYCH I ZE STATUSEM OCHRONNYM W EUROPIE

WYTYCZNE MCPFE DO OCENY LASÓW I INNYCH GRUNTÓW LEŚNYCH CHRONIONYCH I ZE STATUSEM OCHRONNYM W EUROPIE Living Forest Summit Czwarta Konferencja Ministerialna w sprawie Ochrony Lasów w Europie 28-30 kwietnia 2003 r., Wiedeń Austria WYTYCZNE MCPFE DO OCENY LASÓW I INNYCH GRUNTÓW LEŚNYCH CHRONIONYCH I ZE STATUSEM

Bardziej szczegółowo

UMOWA korzystania z usług Niepublicznego Żłobka Pisklęta w Warszawie nr../2013

UMOWA korzystania z usług Niepublicznego Żłobka Pisklęta w Warszawie nr../2013 UMOWA korzystania z usług Niepublicznego Żłobka Pisklęta w Warszawie nr../2013 zawarta w dniu...r. pomiędzy: Niepublicznym Żłobkiem Pisklęta w Warszawie reprezentowanym przez właściciela Roksanę Czyszanowską,

Bardziej szczegółowo

Rodzaj zamówienia. Tryb zamówienia "Przetarg nieograniczony" Termin składania ofert. Szacunkowa wartość zamówienia. Miejscowość: Wolbrom

Rodzaj zamówienia. Tryb zamówienia Przetarg nieograniczony Termin składania ofert. Szacunkowa wartość zamówienia. Miejscowość: Wolbrom WYNAJEM KOPAREK WRAZ Z OBSŁUGĄ OPERATORSKĄ DLA POTRZEB WOLBROMSKIEGO ZAKŁADU WODOCIĄGÓW I KANALIZACJI W 2013 ROKU Numer ogłoszenia: 65213-2013; data zamieszczenia: 29.04.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU roboty

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania Według opublikowanych na początku tej dekady badań Demoskopu, zdecydowana większość respondentów (74%) przyznaje, że w miejscowości, w której mieszkają znajdują się nośniki reklamy zewnętrznej (specjalne,

Bardziej szczegółowo

1. Rozwiązać układ równań { x 2 = 2y 1

1. Rozwiązać układ równań { x 2 = 2y 1 Dzień Dziecka z Matematyką Tomasz Szymczyk Piotrków Trybunalski, 4 czerwca 013 r. Układy równań szkice rozwiązań 1. Rozwiązać układ równań { x = y 1 y = x 1. Wyznaczając z pierwszego równania zmienną y,

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 Nr wniosku.../... Bobrowniki, dnia... Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 1. Dane osobowe WNIOSKODAWCY Nazwisko

Bardziej szczegółowo

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach 4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach Baza noclegowa stanowi podstawową bazę turystyczną, warunkującą w zasadzie ruch turystyczny. Dlatego projektując nowy szlak należy ją

Bardziej szczegółowo

Przepisy regulujące kwestię przyznawania przez Ministra Zdrowia stypendium ministra:

Przepisy regulujące kwestię przyznawania przez Ministra Zdrowia stypendium ministra: Informacja na temat składania wniosków o Stypendium Ministra Zdrowia dla studentów uczelni medycznych za osiągnięcia w nauce i wybitne osiągnięcia sportowe, w roku akademickim 2011/2012 Ministerstwo Zdrowia,

Bardziej szczegółowo

MotoFocus.pl - to nowoczesne rozwiązania w badaniach marketingowych

MotoFocus.pl - to nowoczesne rozwiązania w badaniach marketingowych MotoFocus.pl - dział badania rynku i opinii MotoFocus.pl jest polską firmą badawczą specjalizującą się w badaniach rynku motoryzacyjnego. Już od blisko 10 lat przeprowadzamy badania marketingowe oraz sondaże

Bardziej szczegółowo

PLANY WYNIKOWE W ZAKRESIE III KLASY GIMNAZJUM. opracowane na podstawie materia³ów katechetycznych Jezus prowadzi i zbawia z serii W DRODZE DO EMAUS

PLANY WYNIKOWE W ZAKRESIE III KLASY GIMNAZJUM. opracowane na podstawie materia³ów katechetycznych Jezus prowadzi i zbawia z serii W DRODZE DO EMAUS PLANY WYNIKOWE W ZAKRESIE III KLASY GIMNAZJUM opracowane na podstawie materia³ów katechetycznych Jezus prowadzi i zbawia z serii W DRODZE DO EMAUS Dzia³anie nauczyciela, w tym równie katechety, jest œciœle

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. 1. ZałoŜenia ogólne

OPIS TECHNICZNY. 1. ZałoŜenia ogólne Załącznik nr 1 do SZCZEGÓŁOWEJ SPECYFIKACJI TECHNICZNEJ B.02. PLAC ZABAW OPIS TECHNICZNY 1. ZałoŜenia ogólne Wszystkie obiekty mają być zrealizowane według norm Unii Europejskiej EN 1176-1:1998 - Place

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1.

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1. P r o j e k t z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1. W ustawie z dnia 18 września 2001 r. o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 122, poz.

Bardziej szczegółowo

Ptasie pory roku - znaczenie zadrzewieo śródpolnych w zachowaniu populacji zagrożonych gatunków ptaków. Marcin Karetta

Ptasie pory roku - znaczenie zadrzewieo śródpolnych w zachowaniu populacji zagrożonych gatunków ptaków. Marcin Karetta Ptasie pory roku - znaczenie zadrzewieo śródpolnych w zachowaniu populacji zagrożonych gatunków ptaków Marcin Karetta Zadrzewienia śródpolne pojedyncze drzewa i krzewy lub ich skupiska w krajobrazie rolniczym

Bardziej szczegółowo

DANE UCZESTNIKÓW PROJEKTÓW (PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI), KTÓRZY OTRZYMUJĄ WSPARCIE W RAMACH EFS

DANE UCZESTNIKÓW PROJEKTÓW (PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI), KTÓRZY OTRZYMUJĄ WSPARCIE W RAMACH EFS DANE UCZESTNIKÓW PROJEKTÓW (PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI), KTÓRZY OTRZYMUJĄ WSPARCIE W RAMACH EFS Dane uczestników projektów, którzy otrzymują wsparcie w ramach EFS Dane uczestnika Lp. Nazwa Możliwe wartości

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO

Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO I. Organizator konkursu Organizatorem konkursu jest Zarząd Powiatu w Środzie Śląskiej, zwany dalej Organizatorem. Koordynatorem konkursu z ramienia Organizatora

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu

REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu Uchwała nr 4/10/2010 z dnia 06.10.2010 r. REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu Podstawa prawna: - art. 53.1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości Znak sprawy: GP. 271.3.2014.AK ZAPYTANIE OFERTOWE Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości 1. ZAMAWIAJĄCY Zamawiający: Gmina Lubicz Adres: ul. Toruńska 21, 87-162 Lubicz telefon:

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Dolina Karpia

REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Dolina Karpia REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Dolina Karpia l. 1. Zarząd Stowarzyszenia jest organem wykonawczo zarządzającym Stowarzyszenia i działa na podstawie statutu, uchwał Walnego Zebrania Członków oraz niniejszego

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K. Nr tel. : kierunkowy... tel... nr faksu... Osoby uprawnione do reprezentowania i zaciągania zobowiązań finansowych Wnioskodawcy : ...

W N I O S E K. Nr tel. : kierunkowy... tel... nr faksu... Osoby uprawnione do reprezentowania i zaciągania zobowiązań finansowych Wnioskodawcy : ... Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Podchorążych 15 58-508 Jelenia Góra tel. 075/ 64-73-282 W N I O S E K Nr kolejny wniosku... wypełnia PCPR o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Państwa członkowskie - Zamówienie publiczne na usługi - Ogłoszenie o zamówieniu - Procedura otwarta

Państwa członkowskie - Zamówienie publiczne na usługi - Ogłoszenie o zamówieniu - Procedura otwarta 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:338574-2010:text:pl:html PL-Warszawa: Usługi biznesowe: prawnicze, marketingowe, konsultingowe, rekrutacji, drukowania i

Bardziej szczegółowo

systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej

systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej SIMPLE systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej to nowoczesny system informatyczny kompleksowo

Bardziej szczegółowo

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7.

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7. Warszawa: Organizacja cyklu wyjazdów informacyjnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (RPO WM) w roku 2010 Numer ogłoszenia: 34595-2010; data zamieszczenia: 19.02.2010

Bardziej szczegółowo

3.3.3 Py³ PM10. Tabela 3.3.3.1 Py³ PM10 - stê enia œrednioroczne i œredniookresowe

3.3.3 Py³ PM10. Tabela 3.3.3.1 Py³ PM10 - stê enia œrednioroczne i œredniookresowe Wyniki pomiarów z sieci ARMAAG Fundacja ARMAAG Raport 1999 3.3.3 Py³ PM10 Py³ PM10 mierzony by³ w stacjach ARMAAG dwiema metodami: metod¹ radiometryczn¹ analizatorem firmy Eberline i metod¹ wagow¹, py³omierzem

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku Projekt Uchwała Nr / / Rady Miasta Nowego Sącza z dnia listopada 2011 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych Na podstawie art 18 ust 2 pkt 8 i art 40 ust 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów 1 Autor: Aneta Para Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów Jak powiedział Günter Verheugen Członek Komisji Europejskiej, Komisarz ds. przedsiębiorstw i przemysłu Mikroprzedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu na hasło i logo promujące ekonomię społeczną w województwie śląskim

Regulamin konkursu na hasło i logo promujące ekonomię społeczną w województwie śląskim Regulamin konkursu na hasło i logo promujące ekonomię społeczną w województwie śląskim I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Organizatorem konkursu jest Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Gry i zabawy matematyczne

Gry i zabawy matematyczne Krystyna Wojciechowska Gry i zabawy matematyczne w przedszkolu Opole 2008 Spis n treœci Uwagi wstêpne...4 1. U³ó tyle samo...10 2. Autobus....12 3. Co mówi bêbenek?... 14 4. ZnajdŸ swoje miejsce....16

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r.

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. My, niŝej podpisani radni składamy na ręce Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka wniosek o zwołanie nadzwyczajnej sesji Rady dzielnicy Białołęka. Jednocześnie wnioskujemy

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Walnego Zebrania Członków z dnia 28 grudnia 2015 roku STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych Podstawowe pojęcia: Badanie statystyczne - zespół czynności zmierzających do uzyskania za pomocą metod statystycznych informacji charakteryzujących interesującą nas zbiorowość (populację generalną) Populacja

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 2 PROWADZONEGO PRZEZ URZĄD GMINY WE WŁOSZAKOWICACH NA ROK SZKOLNY 2014/2015

PROCEDURA REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 2 PROWADZONEGO PRZEZ URZĄD GMINY WE WŁOSZAKOWICACH NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Załącznik do Zarządzenia Nr 1./2014 Dyrektora Przedszkola nr 2 z dnia 20.02. 2014r. PROCEDURA REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 2 PROWADZONEGO PRZEZ URZĄD GMINY WE WŁOSZAKOWICACH NA ROK SZKOLNY 2014/2015

Bardziej szczegółowo

EKSPERTYZA TECHNICZNA BUDYNKU BURSY SZKOLNEJ Nr 1

EKSPERTYZA TECHNICZNA BUDYNKU BURSY SZKOLNEJ Nr 1 EKSPERTYZA TECHNICZNA BUDYNKU BURSY SZKOLNEJ Nr 1 Obiekt: BUDYNEK BURSY SZKOLNEJ Nr 1 Lokalizacja: Zambrów ul. Obwodowa 2 Inwestor: Zarząd Powiatu Zambrowskiego 18-300 Zambrów, ul. Fabryczna 3 Autor: inŝ.

Bardziej szczegółowo

RUCH KONTROLI WYBORÓW. Tabele pomocnicze w celu szybkiego i dokładnego ustalenia wyników głosowania w referendum w dniu 6 września 2015 r.

RUCH KONTROLI WYBORÓW. Tabele pomocnicze w celu szybkiego i dokładnego ustalenia wyników głosowania w referendum w dniu 6 września 2015 r. RUCH KONTROLI WYBORÓW Tabele pomocnicze w celu szybkiego i dokładnego ustalenia wyników głosowania w referendum w dniu września r. Plik zawiera - dwie tabele pomocnicze do zliczania wyników cząstkowych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym.

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiotowe zasady oceniania zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiot: biologia Nauczyciel przedmiotu: Anna Jasztal, Anna Woch 1. Formy sprawdzania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. (Dz. U. Nr 75, poz. 866, z dnia 15 wrzeœnia 2000 r.) Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE OKE Kraków 2012 Zadanie egzaminacyjne zostało opracowane

Bardziej szczegółowo

Zespó Szkó Samochodowych

Zespó Szkó Samochodowych Program sta owy w ramach projektu S t a i n w e s t y c j w p r z y s z o Zespó Szkó Samochodowych Rodzaj zaj : Sta e zawodowe dla uczniów Imi i nazwisko nauczyciela: Mariusz Rakowicz Liczba uczniów w

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów Ćwiczenie 63 Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów 63.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu określa się współczynnik sprężystości pojedynczych sprężyn i ich układów, mierząc wydłużenie

Bardziej szczegółowo

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą:

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą: Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 2/2015 Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 1 w Radzyniu Podlaskim z dnia 27 lutego 2015 r. Regulamin rekrutacji uczniów do klasy pierwszej w Szkole Podstawowej nr 1 im. Bohaterów

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA

FORMULARZ ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA Nr zgłoszenia (ID) Wypełnia jednostka Data założenia Godzina FORMULARZ ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA Na rok szkolny 2012/2013 (dotyczy dzieci urodzonych w roku 2006,2007,2008,2009, które w bieżącym

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

ORLIK 2012 Zespół boisk sportowych dz.nr 917/3, 916/3, 915/4, 935,936, 937, 939/3, 940, 941/2, Luzino, gm. Luzino

ORLIK 2012 Zespół boisk sportowych dz.nr 917/3, 916/3, 915/4, 935,936, 937, 939/3, 940, 941/2, Luzino, gm. Luzino Załącznik nr 1 do SZCZEGÓŁOWEJ SPECYFIKACJI TECHNICZNEJ 4/ZT.04. PLAC ZABAW OPIS TECHNICZNY 1. ZałoŜenia ogólne Wszystkie obiekty mają być zrealizowane według norm Unii Europejskiej EN 1176-1:1998 Place

Bardziej szczegółowo

2) Drugim Roku Programu rozumie się przez to okres od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2017 roku.

2) Drugim Roku Programu rozumie się przez to okres od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2017 roku. REGULAMIN PROGRAMU OPCJI MENEDŻERSKICH W SPÓŁCE POD FIRMĄ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE W LATACH 2016-2018 1. Ilekroć w niniejszym Regulaminie mowa o: 1) Akcjach rozumie się przez to

Bardziej szczegółowo

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

WYROK. Zespołu Arbitrów z dnia 15 marca 2005 r. Arbitrzy: Mateusz Winiarz. Protokolant Marta Grzebalska

WYROK. Zespołu Arbitrów z dnia 15 marca 2005 r. Arbitrzy: Mateusz Winiarz. Protokolant Marta Grzebalska Sygn. akt UZP/ZO/0-436/05 WYROK Zespołu Arbitrów z dnia 15 marca 2005 r. Zespół Arbitrów w składzie: Przewodniczący Zespołu Arbitrów Katarzyna Małgorzata Mielnicka Arbitrzy: Mateusz Winiarz Danuta Renata

Bardziej szczegółowo

CONSTRUCTOR. Kompaktowy magazyn z u yciem rega³ów wjezdnych. Deepstor P90 DRIVE -IN

CONSTRUCTOR. Kompaktowy magazyn z u yciem rega³ów wjezdnych. Deepstor P90 DRIVE -IN CONSTRUCTOR Kompaktowy magazyn z u yciem rega³ów wjezdnych Deepstor P90 CONSTRUCTOR Magazyn w miejsce korytarzy Rega³y wjezdne P90 daj¹ mo liwoœæ zwiêkszenia powierzchni magazynowania nawet o 90% w porównaniu

Bardziej szczegółowo