POLSKIE TOWARZYSTWO NEUROPSYCHOLOGICZNE *** WYDZIAŁ PSYCHOLOGII I NAUK O RODZINIE KRAKOWSKIEJ AKADEMII IM. ANDRZEJA FRYCZA MODRZEWSKIEGO ***

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POLSKIE TOWARZYSTWO NEUROPSYCHOLOGICZNE *** WYDZIAŁ PSYCHOLOGII I NAUK O RODZINIE KRAKOWSKIEJ AKADEMII IM. ANDRZEJA FRYCZA MODRZEWSKIEGO ***"

Transkrypt

1 ORGANIZATORZY POLSKIE TOWARZYSTWO NEUROPSYCHOLOGICZNE *** WYDZIAŁ PSYCHOLOGII I NAUK O RODZINIE KRAKOWSKIEJ AKADEMII IM. ANDRZEJA FRYCZA MODRZEWSKIEGO *** KATEDRA PEDAGOGIKI SPECJALNEJ WSFP IGNATIANUM 1

2 KOMITET HONOROWY Prof. zw. dr hab. Jerzy Malec, J.M. Rektor Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego ks. Prof. dr hab. Ludwik Grzebień, SJ, J.M. Rektor WSFP IGNATIANUM Prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Maciąg, Dyrektor Instytutu Prawa Publicznego, Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Prof. zw. dr hab. Waldemar Tłokiński, J.M. Rektor ATENEUM Szkoły Wyższej Dr Leszek Buliński, Prezes Zarządu NZOZ Gdańsk Południe, Dyrektor Gdańskiego Centrum Badań Neuropsychologicznych KOMITET NAUKOWY Prof. dr hab. med. Leszek Bidzan Prof. UG dr hab. Mariola Bidzan Prof. zw. dr hab. Marta Bogdanowicz Ks. Prof. zw. dr hab. Józef Bremer, SJ Dr Leszek Buliński Prof. Jason W. Brown, M.D. Prof. dr hab. Bogusław Borys Prof. zw. dr hab. med. Zbigniew Czernicki Prof. Ron Chandran-Dudley, M.D. Prof. zw. dr hab. Dariusz Doliński Prof. zw. dr hab. med. Henryk Gaertner Prof. zw. dr hab. Anna Grabowska Prof. dr hab. med. Bożena Grochmal-Bach Prof. zw. dr hab. Anna Herzyk Prof. nadzw. dr hab. Grażyna Makiełło- Jarża Prof. zw. dr hab. Bożydar Kaczmarek Prof. zw. dr hab. Danuta Kądzielawa Prof. dr hab. Henryk Knapik Prof. Juri D. Kropotov, PhD. Prof. UMCS dr hab. Grażyna Kwiatkowska Doc. dr Małgorzata Leśniak Prof. Bruce Duncan MacQueen, Ph.D. Prof. zw. dr hab. Tadeusz Marek Ks. Prof. zw. dr hab. Zbigniew Marek, SJ Dr Katarzyna Markiewicz Dr Andrzej Mirski Prof. Prem C. Misra, M.D. Prof. dr hab. med. Marek Moskała Dr Beata Ledwoch Prof. dr hab. med. Jerzy Leszek Dr Małgorzata Lipowska Prof. AWF dr hab. Mariusz Lipowski Prof. UW. dr hab. Emilia Łojek Prof. dr hab. Leszek Pawłowski Prof. zw. dr hab. Kazimierz Obuchowski Prof. zw. dr hab. Piotr Oleś Prof. zw. dr hab. Roman Ossowski Prof. UG dr hab. Henryk Olszewski Prof. zw. dr hab. Krzysztof Owczarek Prof. zw. dr hab. Maria Pąchalska Prof. zw. dr hab. Zdzisław Ryn Prof. zw. dr hab. Waldemar Tłokiński Dr n. med. Wiesław Tomaszewski Prof. zw. dr hab. Grzegorz Węgrzyn 2

3 KOMITET ORGANIZACYJNY Przewodniczący: Prof. dr hab. med. Bożena Grochmal-Bach, Ks. dr Grzegorz Łuszczak SJ Sekretarz: mgr inż. Maria Masłowska Członkowie: mgr Małgorzata Alberska, mgr Maciej Banach, lek. med. Artur Dziadkiewicz, mgr Anna Gibek, dr Michał Harciarek, mgr Ewelina Konkolewska, mgr Jakub Kowalczyk, mgr Agata Krawiec, mgr Maria Kupiec, dr Beata Łukaszewska, mgr Natalia Mirska, dr Anna Rasmus, mgr Joanna Sztuka, dr Edyta Szyszka, Ernest Tyburski, Kamil Tyburski 3

4 INFORMACJE OGÓLNE Miejsce Obrad Aula 026, Budynek A [na prawo] KRAKOWSKA AKADEMIA IM. ANDRZEJA FRYCZA MODRZEWSKIEGO ul. Herlinga-Grudzińskiego 1, Kraków *************** Rejestracja KRAKOWSKA AKADEMIA IM. ANDRZEJA FRYCZA MODRZEWSKIEGO ul. Herlinga-Grudzińskiego Kraków Niedziela: 21 Luty, 16:00 20:00 Recepcja pokoi gościnnych u Frycza, Budynek C [pośrodku] Poniedziałek: 22 Luty, 8:00-16:00 Wtorek: 23 Luty, 8:00-18:00 Hall, Budynek A [na prawo] 4

5 POWITANIE Prof. Bruce Duncan MacQueen, Ph.D. Prof. zw. dr hab. Maria Pąchalska Zamęt i pokój, ciemno i światło były jak dzieła jednego umysłu, rysy tej samej twarzy, kwiaty na jednym drzewie; Postacie wielkiej apokalipsy, Typy i symbole Wieczności tego co pierwsze, ostatnie, średnie i bez końca. Wordsworth Silną pokusą dla naukowca, na podstawie dostarczonych nam przez zmysły faktów, jest lepsze zrozumienie problematyki życia i śmierci człowieka. Mówiąc o tym zagadnieniu podkreślamy różnorodne przyczyny dezintegracji osobowości np. pod wpływem silnego stresu, jako wynik poczucia deprywacji i leku czy w następstwie uszkodzenia mózgu. Wieloaspektowe i wielowymiarowe aspekty życia i śmierci człowieka stanowić mogą tło do dalszych rozważań zarówno w sensie ujęcia różnorodnych zaburzeń występujących w szeroko rozumianym procesie rozwoju, jak i terapii zaburzeń. Interdyscyplinarny charakter problematyki życia i śmierci człowieka, aspekty filozoficzne, psychologiczne i neuropsychologiczne, teologiczne, prawne, medyczne, a przede wszystkim duchowe sprawia, że kongres poświęcony tej tematyce skupia specjalistów i tematy z różnych dyscyplin, które rzadko, albo nigdy nie spotkają się na tym samym kongresie. Bruce Duncan MacQueen Sekretarz Polskiego Towarzystwa Neuropsychologicznego Maria Pąchalska Prezes Polskiego Towarzystwa Neuropsychologicznego 5

6 PROGRAM NAUKOWY 13. Międzynarodowy Kongres Polskiego Towarzystwa Neuropsychologicznego 2. Międzynarodowa Konferencja Psychologiczno-Pedagogiczna Kraków 22 Luty 23 Luty 2010 r. 6

7 9:00 9:30: UROCZYSTE OTWARCIE KONGRESU Powitanie zaproszonych Gości Przemówienia przedstawicieli władz Poniedziałek, 22 luty 2010 r. Krótkie przemówienie Sekretarza Polskiego Towarzystwa Neuropsychologicznego Wręczenie Copernicus Price 2010 i Dyplomów Virtuti Medicinali PTNeur 9:30 10:00: Keynote speaker: Juri D. Kropotov -What can event related potentials contribute to neuropsychology? 10:00 11:45: I sesja plenarna: Na granicy życia i śmierci 10:00 10:30: Wykład plenarny Maria Pąchalska Na granicy życia: od śpiączki do świadomości. Przewodniczący: prof. Maria Pąchalska, prof. Juri D. Kropotov Piotr Lass, Jarosław Sławek Problematyka neuroobrazowania w neuropsychologii ze szczególnym uwzględnieniem śmierci mózgu Jason W. Brown Time and process in the border of human life Bożena Grochmal - Bach Doświadczenia na pograniczu życia i śmierci. DYSKUSJA 11:45 12:00 PRZERWA NA KAWĘ 12:00 14:15: II sesja plenarna: Eros i Tanatos 12:00 12:30: Wykład plenarny Bruce D. MacQueen Eros i Tanatos w ujęciu mikrogenetycznym. Przewodniczący: prof. Grażyna Kwiatkowska, prof. Bruce D. MacQueen Dorota Schmidt Pospuła - Poglądy Jędrzeja Śniadeckiego na problem śmierci Józef Bremer - Zwłoki jako przedmiot szacunku i czci Grażyna Kwiatkowska Nawet w śmierci jest życie egzystencjalny wymiar śmierci Tomasz Niemirowski - Czy człowiek może stać się Bogiem? Filozoficzne, psychologiczne, teologiczne i inne aspekty teorii przebóstwienia Krzysztof Woźniak Śmierć i życie przyszłe w głównych religiach świata. 7

8 Maria Gerowska - Syn umiera, czas się rozpryskuje, czyli dialogi ze Zmarłym. Śmierć ks. Jerzego Popiełuszki w poezji Elżbieta Gleba - Problem lęku przed śmiercią, samotności, odpowiedzialności i sensu życia w ujęciu psychoterapii egzystencjalnej według Irvina Yaloma i pedagogiki Ćwiczeń Duchownych św. Ignacego z Loyoli. DYSKUSJA 14:15 15:00 PRZERWA NA OBIAD 15:00 16:50: III sesja plenarna: Neuropsychologia 15:00-15:20: Wykład plenarny Krystyna Domańska - Janik -Komórki nerwowe z krwi pępowinowej w perspektywie terapeutycznej. Przewodniczący: prof. Agnieszka Maryniak, dr Andrzej Mirski Agnieszka Maryniak Mózg, serce i autonomiczny układ nerwowy- trójkąt pełen tajemnic Michał Harciarek - Neuropsychologiczne następstwa chorób wewnętrznych i sposobów ich leczenia Andrzej Mirski Stymulacja aktywności twórczej osób po urazie mózgu Andrzej Mirski, Natalia Mirska Neuropsychologiczne aspekty depresji Andrzej Mirski, Maria Kupiec Neuropsychologiczne aspekty schizofrenii Bartoszek Barbara - Neuropsychologiczne mechanizmy powstania zaburzeń rozwojowych - upośledzenie umysłowe. DYSKUSJA 16:50-17:05 PRZERWA NA KAWĘ 17:05 18:35: IV sesja plenarna: Neurodegeneracja 17:05-17:35: Wykład plenarny Jan Rostowski - Bioneuropsychologiczne podłoże anorexia nervosa. Przewodniczący: prof. Jan Rostowski, prof. Waldemar Tłokiński Henryk Olszewski, Waldemar Tłokiński - Obserwacja procesów językowych jako objawów kryterialnych we wczesnym różnicowaniu FTD i AD :05 Iwona Poczęsny - Arthrogrypoza wielopostaciowa jako neurodegeneracyjna choroba dziecięca studium przypadku. 18: Aleksandra Cios Goldsztajn - Zespół Hallervordena - Spatza jako postępująca genetyczna choroba neurodegeneracyjna Łucja Domańska, Ewa Zawadzka - Obraz własnej choroby, a lęk i objawy depresyjne u osób z dysfunkcjami mózgu o etiologii naczyniowej. DYSKUSJA 20:00 UROCZYSTA KOLACJA 8

9 9:00 9:30: Keynote speaker: Wtorek, 23 luty 2010 Iwona Nowakowska - Kempna - Życie gniew - śmierć. Profilowanie gniewu w reklamach społecznych. 9:30 11:00: V sesja plenarna: Neuropsychologia sądowa Przewodniczący: dr. Beata Ledwoch, prof. Bożydar L.J. Kaczmarek Beata Ledwoch, Anna Rasmus Problemy prawne w postępowaniu przygotowawczym przypadek zgwałconej kobiety po urazie głowy Beata Ledwoch, Piotr Kalbarczyk Postępowanie w przedmiocie orzekania o niezdolności do pracy - bezdroża opiniowania w przypadku pacjentki po operacji naczyniaka tętniczo-żylnego mózgu Beata Ledwoch, Paweł Krukow, Bożydar L.J. Kaczmarek, Anna Herzyk Kontrola zachowania dorosłych sprawców przestępstw analiza neuropsychologiczna Marian Ledwoch, Kazimierz Hubert Konarzewski, Małgorzata Konarzewska Neuropsychologiczny, prawny i filozoficzny wymiar życia i śmierci pacjenta po przebytym tętniaku mózgu Eliza Mazur System wartości skazanych agresywnych odbywających karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w Kielcach Paweł Krukow, Agnieszka Bielak - Neuropsychologiczno-pedagogiczne problemy diagnozy dzieci z zaburzeniami wynikającymi z płodowej ekspozycji na alkohol, wychowującymi się w środowisku o znacznym nasileniu patologii społecznej analiza na przykładzie porównawczego studium przypadku. DYSKUSJA 11:00 11:15 PRZERWA NA KAWĘ 11:15 12:30: VI sesja plenarna: Rehabilitacja neuropsychologiczna Przewodniczący: mgr Irena Martynowa, prof. Henryk Olszewski Danuta Pluta - Wojciechowska - Odtwarzanie twarzy i mowy dziecka z wadą twarzoczaszki jako szansa na pomyślne życie w społeczeństwie Irena Martynowa - Rehabilitacja wzroku metodą biologicznego sprzężenia zwrotnego Karol Pawlas - Metoda behawioralna w terapii mowy dziecka autystycznego. Studium przypadku Iwona Nowakowska - Kempna, Małgorzata Barakomska, - Konwencja kognitywno językowa w przywracaniu mowy pacjentów z afazją Tatiana Lewicka, Iwona Nowakowska - Kempna - Diagnoza i możliwości terapii zaburzeń mowy u osób ze schorzeniami neurozwyrodnieniowymi. DYSKUSJA 9

10 12:30 13:00 PRZERWA NA KAWĘ SESJA PLAKATOWA Przewodniczący: prof. Bożena Grochmal-Bach, prof. Piotr Lass 13:00 15:00: VII sesja plenarna: Społeczny aspekt życia i śmierci 13:00 13:30: Wykład plenarny Barbara Pilecka - Postawy wobec śmierci w kontekście zachowania autodestruktywnego. Przewodniczący: prof. Barbara Pilecka, prof. Ewa Małgorzata Szepietowska Ewa Małgorzata Szepietowska, Beata Daniluk, Justyna Malinowska, Małgorzata Tyburek, Ewelina Gmitruk - Ja wśród bliskich o roli poczucia wsparcia społecznego Monika Szpringer, Edyta Laurman - Jarząbek, Barbara Błaszczyk - Rola rodziny w opiece nad chorym w terminalnej fazie choroby nowotworowej Edyta Laurman Jarząbek, Monika Szpringer - Społeczny aspekt opieki i wsparcia dla osób zakażonych HIV i chorych na AIDS Krzysztof Mudyń, Anna Weiss - Orientacje życiowe u osób w wieku senioralnym, a satysfakcja z życia i deklarowane wartości Jadwiga Daszykowska Twórczość - warunek rozwoju i jakości życia człowieka Natalia Wiszniakowa Zelinskiy - Autorska diagnostyka i metoda rozwoju kreatywnego potencjału w stosowanej akmeologii Jolanta Baran - Matka czy terapeutka? Dylemat roli i wybory życiowe podejmowane przez matki dzieci z uszkodzonym słuchem. DYSKUSJA 15:00 15:45 PRZERWA OBIADOWA 15:45 17:00: VIII sesja plenarna: Dzieci i młodzież a życie i śmierć przewodniczący: prof. Natalia Wiszniakowa Zelinskiy, prof. Henryk Knapik Maria Królica - Śmierć w rozmowach z dzieckiem przedszkolnym problem dla rodziców i nauczycieli Krystyna Zabawa - Dziecko a śmierć. Sposoby ujmowania problemu we współczesnej literaturze dla najmłodszych Edyta Skoczylas Krotla - Spojrzenie językoznawcy na literackie obrazy życia i śmierci w książkach dla dzieci Celestyna Grzywniak - Rola rozwoju odruchów wczesnodziecięcych w procesie uczenia się Mirosław Rewera - Autorytety w życiu młodzieży. DYSKUSJA 10

11 17:00 17:30: ZAKOŃCZENIE KONGRESU 1. Podsumowanie obrad. 2. Wręczenie nagród za najlepsze poster. 17:30 18:30 WALNE ZEBRANIE PTNeur 11

12 SESJA PLAKATOWA Paweł Atroszko Osobowościowe uwarunkowania pracoholizmu hiszpańskich studentów i osób czynnych zawodowo badanie korelacyjne. Mariola Bidzan, Mirella Tałaj - Czernych, Łucja Bieleninik, Dominika Salwach Śmierć społeczna systemu rodzinnego w sytuacji pojawienia się dziecka autystycznego. Anna Borucka Kotwica, Małgorzata Kubiak Terapia neuropsychologiczna pacjenta w obliczu śmierci po zawale serca. Artur Chaberski, Edyta Chaberska Zaburzenia w życiu człowieka w świetle wybranych koncepcji. Justyna Chabros Zespół Stresu Pourazowego u osób z amnezją po urazie czaszkowo mózgowym. Renata Chrzan Problem śmierci w literaturze obozowej. Elżbieta Drewniak Wołosz, Anna Paluch Niedokształcenie mowy o typie afazji - kryteria diagnozy. Wiesław Fidecki, Mariusz Wysokiński, Irena Wrońska, Robert Ślusarz, Jadwiga Burian Wybrane elementy samooceny jakości życia osób starszych. Grażyna Jastrzębowska, Agata Jastrzębowska Stereotyp niepełnosprawności percepcja ograniczeń w społeczeństwie. Małgorzata Klecka, Iwona Palicka Dylematy diagnostyczne w obszarze poalkoholowych zaburzeń rozwojowych (Fetal Alcohol Spectrum Disorder FASD). Perspektywa medyczna, psychoterapeutyczna i neuropsychologiczna. Maria Kliś Adaptacyjna rola empatii w różnych sytuacjach życiowych człowieka Patrycja Kniejska, Edyta Barska, Jagoda Biczysko, Aleksandra Inglot, Anna Półtorak, Krystyna Szablicka Pochowajcie mnie w tej czerwonej sukience, człowiek stary w rolach organizatora własnej ceremonii pogrzebowej i autokreatora życia pozagrobowego doniesienia z badań słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Opolu. Justyna Kotowicz Śmierć w kontekście terminalnej choroby dziecka. Małgorzata Maria Kulik Temporalność u osób cierpiących na choroby przewlekłe. Agata Lutek, Artur Lorens, Anna Piotrowska, Joanna Putkiewicz, Henryk Skarżyński Zmiana jakości życia pacjenta z NF2 po wszczepie implantów pniowych w obszarze komunikacyjnym i społecznym. Beata Łukaszewska Diagnoza różnicowa otępienia typu Alzheimera (DAT), otępienia czołowo - skroniowego (FTD) i naczyniowopochodnego (VaD) przy użyciu Testu Rysowania Zegara. Mikut Małgorzata Jakość życia, a doświadczenia szkolne młodzieży ze środowisk wiejskich i małomiasteczkowych komunikat z badań. 12

13 Katarzyna Pająk Definicja pojęcia eutanazja a interdyscyplinarność problematyki. Maja Patalong Ogiewa, Małgorzata Bujak, Grzegorz Opala Zespół Gerstmana izolowaną manifestacją wieloogniskowego udaru mózgu - opis przypadku. Joanna Putkiewicz, Anna Piotrowska, Agata Lutek, Małgorzata Zgoda, Artur Lorens, Henryk Skarżyński Pacjenci z autyzmem wczesnodziecięcym w Programie Implantów Ślimakowych w Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu. Anna Rasmus, Małgorzata Lipowska, Mariusz Lipowski, Kamil Tyburski, Ernest Tyburski Śmierć społeczna matek dzieci po urazach mózgu. Anna Rasmus, Ryszard Makarowski, Jakub Kowalczyk, Ewelina Konkolewska - Zaburzenia zachowania u dzieci wybudzonych z długotrwałej śpiączki. Agnieszka Sekułowicz Zagadnienia śmierci i moralności w perspektywach antropologicznych i estetycznych. Magdalena Senderecka, Jakub Szewczyk, Krzysztof Gerc, Roman Chmylak, Anna Grabowska Elektrofizjologiczne korelaty zaburzeń uwagi u dzieci z ADHD - badania w paradygmacie oddball. Emilia Sitek, Artur Dziadkiewicz, Piotr Robowski, Dariusz Wieczorek, Mirosława Dubaniewicz, Bogna Brockhuis, Piotr Lass, Jarosław Sławek Neuropsychologiczny profil objawów pacjenta z czystą akinezją z zamrożeniami chodu wariantem postępującego porażenia nadjądrowego - studium przypadku. Aleksandra Szulman - Wardal Temporalna percepcja choroby onkologicznej dziecka, w obliczu możliwości jego śmierci - analiza przypadku. Robert Turek, Henryk Knapik Sens i bezsens istnienia w obliczu choroby nowotworowej. Ewa Zawadzka, Łucja Domańska Kompetencje społeczne osoby z dysfunkcjami czołowymi mózgu ocena z perspektywy pacjenta i opiekuna. 13

14 ABSTRAKTY Kraków 22 Luty 23 Luty 2010 r. 14

15 REFERATY Baran Jolanta - Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej, Katedra Pedagogiki Specjalnej, Kraków Matka czy terapeutka? Dylemat roli i wybory życiowe podejmowane przez matki dzieci z uszkodzonym słuchem. Referat przedstawia fragment obszernego projektu badań własnych. Zawarta w tytule problematyka ukazuje dylematy ujęte w kategorii przeżywania cierpienia/wyzwania w kontekście pełnienia przez kobiety roli macierzyńskiej wobec własnego dziecka z uszkodzonym słuchem. Zastosowano triangulację metodologiczną: objęte badaniami matki udzielały wywiadu narracyjnego oraz wypełniały ankiety, które między innymi dotyczyły kwestii wyborów życiowych przez nie dokonywanych (Kwestionariusz Dutkalskiej 1 ). Dobór kobiet do badań był celowy. Uwzględniając etapy adaptacji rodziców do niepełnosprawności dziecka uznano, iż matki, których dzieci z uszkodzonym słuchem są w okresie edukacji szkolnej, mają już za sobą fazę szoku i depresji w związku z potwierdzoną diagnozą niepełnosprawności ich dziecka. Podejmowane, zatem przez nie działania wychowawcze prawdopodobnie są zracjonalizowane (produktywnie lub nieproduktywnie). Wśród takich właśnie kobiet szukano zgody na udział w badaniach. Ponadto uwzględniono różne formy edukacji ich niesłyszących dzieci, tj. integracja vs. segregacja. Wyprowadzenie jednoznacznych wniosków z badań wymaga dużej ostrożności z uwagi na wiele czynników wpływających na produktywne lub nieproduktywne podejmowanie roli macierzyńskiej przez badane kobiety, a tym samym eksponowanie i przeżywanie przez nie własnego cierpienia w związku z syndromem niepełnosprawnego macierzyństwa. Odzwierciedlenie tego stanu można jednakże odnaleźć w wyborach życiowych przez nie dokonywanych. Ważną kwestią jest ponadto efekt sprzężenia zwrotnego pomiędzy podjęciem zadania matki-terapeutki i osiągnięciami rozwojowymi dzieci niesłyszących. Modyfikuje on postrzeganie zarówno pełnionych przez badane kobiety ról, jak i dziecka z uszkodzonym słuchem. Bartoszek Barbara 1,2 1 Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Lublin; 2 Ośrodek wczesnej interwencji, Jarosław Neuropsychologiczne mechanizmy powstania zaburzeń rozwojowych - upośledzenie umysłowe. 1 Narzędzie udostępniła prof. dr hab. E. Dryll, Wydział Psychologii UW. 15

16 Neuropsychologia kliniczna dziecka jest intensywnie rozwijającą się dyscypliną, która ciągle staje przed nowymi zadaniami i wyzwaniami. Nieustannie rośnie populacja dzieci, które wymagają interwencji neuropsychologicznej. Rozwój tych dzieci odbiega od wzorców rozwojowych w ich grupie wiekowej. Zadania rozwojowe są realizowane w zmienionym tempie, a niekiedy niektóre nie zostają w ogóle osiągnięte. Jakościowo odmienny rozwój rodzi liczne problemy wtórne, często są to problemy psychologiczne związane z niskim poczuciem własnej wartości, niską samooceną, itd., które dodatkowo kompilują możliwość zaspokajania potrzeb i wykonywanie zadań stawianych przez otoczenie. Dzieci te wymagają wczesnych i długotrwałych oddziaływań terapeutycznych, które powinny być efektem kompleksowego oddziaływania lekarzy, neurologów, psychologów, psychiatrów, rehabilitantów i pedagogów. Zaburzenia funkcjonowania tych dzieci wynikają z patologii mózgu powstałych w różnych momentach kształtowania się OUN. W swoim referacie chciałabym przedstawić biologiczne mechanizmy powstawania zaburzeń na tle procesów zachodzących w toku rozwoju mózgu dziecka. Wskazać na specyfikę dynamizmów wynikających z plastyczności rozwojowej w interakcji z oddziaływaniami środowiskowymi. Następnie chciałabym przedstawić złożoną problematykę upośledzenia umysłowego oraz nawiązać do praktycznych problemów diagnostycznych i terapeutycznych wobec dzieci z upośledzeniem umysłowym, omawiając przy tym psychologiczne metody badań, tj.: obserwację, wywiad, skale rozwojowe: test Denver, skala Psyche Cattell, Monachijska Funkcjonalna Diagnostyka Rozwojowa; testy do badania rozwoju umysłowego, skale do oceny dojrzałości społecznej, testy i próby eksperymentalno kliniczne do badania funkcji percepcyjno motorycznych, oraz ocenę psychologiczną cech rozwoju emocjonalno społecznego oraz osobowości. Bremer Józef 1,2 1 Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna Ignatianum, Wydział Filozoficzny, Kraków; 2 Uniwersytet Jagielloński, Wydział Filozoficzny, Kraków Zwłoki jako przedmiot szacunku i czci. Ani z wiary w życie pozagrobowe, ani z jej braku nie wynika konieczność okazywania zwłokom ludzkim należnego szacunku czy ochrony prawnej. W zwyczajach społecznych przyjmuje się jako coś oczywistego bliski związek zwłok z osobą zmarłą. Zwyczaje te ustalają normatywne wymogi względem zwłok, bez wskazania ich podstaw. Teoretyczna, filozoficzno-etyczna refleksja nad tymi wymogami zadaje pytania: Dlaczego powinniśmy okazywać cześć zwłokom i obchodzić się z nimi z szacunkiem? Dlaczego mają one podlegać szczególnej ochronie moralnej i prawnej? Udzielenie odpowiedzi na te pytania wymaga zdefiniowania śmierci oraz wyjaśnienia antropologicznej zależności, w jakiej znajdują się osoba i ciało, czy ciało i zwłoki. 16

17 Brown Jason W. - Department of Neurology, New York University Medical School, New York, USA Time and process in the border of human life. Temporal order in perception and memory has been conceived as realized within a mind/brain state or over a succession of states. Serial order might involve a concatenation of states with a blurring of the boundaries between them. However, succession alone cannot map directly to passage, i.e. perceived succession in the world does not give that in the mind, since objects and entities perish on actualization. The perception of temporal order requires that past, nolonger existent objects recur in memory. However, to attribute serial recall to short-term, working or episodic memory merely re-states the problem without explaining it. A succession of perceptual states may be necessary for serial order but it is not a solution to the consciousness of succession. Moreover, succession is as essential to change as to stability. Object stability occurs when replacements are similar, change when recurrrences are novel. Serial order is required both to see a tree and hear a sonata. For epochal theory, events arise within non-temporal spatial wholes, with the simultaneity within a state replaced by its successor. This article argues that perception develops out of memory through the effects of sensory constraints on a memorial infrastructure. The state lapses to its precursors in the incomplete revival (decay) of perception in a series of replacements. The transition from simultaneity to succession within a state and the layering of the state in the graded revival of past states, i.e. the orderly regress from a prior object to a present image, transposed to a temporal series within the virtual present, is the basis of serial order in memory and perception. In this paper I will concentrate on the description of time and process in the border of human life. Cios - Goldsztajn Aleksandra - NZOZ Centrum Zdrowia Psychicznego ASANA, Zawiercie Zespół Hallervordena - Spatza jako postępująca genetyczna choroba neurodegeneracyjna. Referat porusza problemy logopedyczne występujące u dzieci dotkniętych dziedziczną chorobą neurodegeneracyjną zespołem Hallervordena Spatza. Problem został omówiony na przykładzie 11-letniej dziewczynki, której przypadek obrazuje zaburzenia charakterystyczne dla tego zespołu i potwierdza trudności diagnostyczne. Daszykowska Jadwiga - Wydział Zamiejscowy Nauk o Społeczeństwie KUL Jana Pawła II, Instytut Pedagogiki, Stalowa Wola Twórczość - warunek rozwoju i jakości życia człowieka. Pojęciem jakości życia operuje się dziś na płaszczyźnie wielu dziedzin nauki, w tym pedagogiki. Dyscyplina ta postrzega życie ludzkie poprzez pryzmat dokonujących się w jego 17

18 obrębie ustawicznych zmian, którym towarzyszą przemiany samego człowieka, wytwarzają się różne formy interakcji i równowagi między nim i światem. Ich kierunek zależy od tego, jaką wizję życia i swojej w nim roli przyjmuje człowiek, jaką wartość nadaje życiu tu powstaje pytanie o jego jakość. Z pedagogicznego punktu widzenia jej wskaźnikiem będzie satysfakcja z dobrego życia osiągana poprzez realizację wartości, które leżą u podstawy dążeń i celów człowieka. Urzeczywistnienie wizji, własnej filozofii życia wiąże się z rozwojem człowieka. Aby jednak poprzez własny rozwój mógł on wpływać na kształt i jakość swego życia, musi spełnić zasadniczy warunek: być jego twórcą, a nie odtwórcą. W niniejszym artykule podjęto próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie o rolę twórczości w kształtowaniu (rozwoju) człowieka oraz jakości jego życia. Okazuje się, że świadome wykorzystanie własnego potencjału życiowego oraz twórcze działanie, pozwala człowiekowi na samorealizację oraz sprzyja zadowoleniu z życia. Domańska - Janik Krystyna Polska Akademia Nauk, Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego, Warszawa Komórki nerwowe z krwi pępowinowej w perspektywie terapeutycznej. Koncepcja użycia komórek krwi pępowinowej (KP) do leczenia chorób innych, niż te związane z układem krwiotwórczym, pojawiła się w wyniku odkrycia w niej pluripotencjalnych komórek macierzystych, które można przekształcać (różnicować) in vitro w komórki potomne typowe dla wielu różnych tkanek. Na początku pierwszej dekady tego wieku odkryliśmy w naszym zespole, że komórki KP posiadają potencjał do przekształcania się w pełni funkcjonalne neurony. W ciągu następnych lat nasze wyniki zostały potwierdzone przez szereg innych ośrodków badawczych, a KP używana jest do niestandardowego leczenia różnych schorzeń neurologicznych w wielu prywatnych klinikach powstających obecnie na całym świecie. W ciągu dalszych badań eksperymentalnych prowadzonych na zwierzętach wykazaliśmy, że rzeczywiście przeszczepy ukierunkowanych neuralnie komórek pochodzących z KP mogą uzupełniać ogniskowe ubytki tkanki nerwowej. Natomiast w przypadku uogólnionych uszkodzeń lepszą strategią wydaje się być infuzja komórek terapeutycznych do przestrzeni płynowych OUN, takich jak zbiornik wielki czy komory boczne mózgu. W ostatnim roku, w wyniku wieloośrodkowej współpracy koordynowanej przez Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie wykonaliśmy pierwszy, klinicznie i radiologicznie monitorowany, dokomorowy przeszczep autologicznych, neutralnie ukierunkowanych komórek KP. Terapii poddano roczne dziecko z ciężkim poniedokrwiennym uszkodzeniem mózgu, powstałym w wyniku długotrwałego zatrzymania akcji serca. Dziecko przebywające około pół roku w utrwalonym stanie wegetatywnym, w ciągu 5 miesięcy po 3-krotnym przeszczepie neuralnych komórek pochodzących z KP wykazało ewidentną poprawę kliniczną. W badaniach MRI stwierdziliśmy, że podane komórki przeżywają w ścianie komór mózgu przez około 4 miesiące po przeszczepie. Nasz pacjent, pozostając w dalszym ciągu poważnie uszkodzony neurologicznie, według zgodnej oceny lekarzy prowadzących nie znajduje się obecnie w stanie wegetatywnym, zmniejszyła mu się liczba napadów padaczkowych i lepiej odpowiada na prowadzoną w dalszym ciągu konwencjonalną rehabilitację. Jednak pomimo zachęcającego wyniku tej pierwszej eksperymentalnej terapii neuralnie ukierunkowanymi komórkami KP, wiele pytań, w tym o mechanizm działania przeszczepu komórkowego, pozostaje ciągle bez odpowiedzi. Dlatego, 18

19 pomimo nieuniknionych ograniczeń wpisanych trwale w eksperyment zwierzęcy, prowadzimy dalsze badania w takich właśnie modelach doświadczalnych chorób OUN. Domańska Łucja, Zawadzka Ewa- Uniwersytet Marii Curie - Skłodowskiej, Zakład Psychologii Klinicznej i Neuropsychologii, Instytut Psychologii, Lublin Obraz własnej choroby, a lęk i objawy depresyjne u osób z dysfunkcjami mózgu o etiologii naczyniowej. W grupie pacjentów z dysfunkcjami mózgu o etiologii naczyniowej, określono rodzaj poznawczego ujęcia własnej choroby. W tym celu zastosowano kwestionariusz Skala Oceny Własnej Choroby S. Steuden i K. Janowskiego, wyróżniający następujące poznawcze kategorie ujmowania choroby: zagrożenie, korzyść, przeszkoda/strata, wyzwanie, krzywda, wartość. Przeanalizowano powiązania między poznawczym ujęciem choroby, a nasileniem lęku i objawów depresji u badanych osób. Gerowska Maria Uniwersytet Gdański, Gdańsk Syn umiera, czas się rozpryskuje, czyli dialogi ze Zmarłym. Śmierć ks. Jerzego Popiełuszki w poezji. Porwanie i męczeńska śmierć ks. Jerzego Popiełuszki stała się wydarzeniem w życiu narodu, które gruntownie zmieniło jego świadomość. Modlitewne czuwania niewyzbyte nadziei, wiadomość o śmierci, proces toruński i stopniowe odsłanianie szczegółów zbrodni oraz przekształcenie grobu kapłana w sanktuarium odmieniły Polaków, przeniosły jakby w inny wymiar wspólnej egzystencji, pogłębiły zrozumienie rzeczywistości, w której przyszło żyć. Obecność w świecie stała się bardziej dojmująca, bogata wewnętrznie, pełna większej odpowiedzialności za wizję życia w Ojczyźnie. W czasie tego historycznego dramatu zrodziło się słowo, które zostanie przeze mnie zinterpretowane. 19 października 1984 rok stał się zjawiskiem literackim. Ten dorobek poetycki, będący produkcją o masowym zasięgu, bogaty i zróżnicowany pod względem ambicji artystycznych, nie stanowił dotychczas przedmiotu zainteresowania wydawców i historyków literatury. A warto sięgnąć po tę twórczość, z kilku co najmniej powodów. Przede wszystkim ta ogromna masa wierszy wiernie towarzyszyła tamtym wydarzeniom ściśle współgrając ze społecznymi nastrojami, starała się na kształt zbiorowości wpłynąć. Jest, więc ta poezja cenna nie z powodu swych literackich wartości, (bo takich z reguły nie posiada), ale jako świadectwo zbiorowej reakcji na historię, przejaw świadomości i mentalności społecznej. Jednocześnie jest zapisem wezbranego uczucia kogoś jedynego, jego osobistą odpowiedzią na to, co się stało i w niego zapadło. Przynosi ona obfitą dokumentację, pozwalającą odtworzyć swoiste kalendarium owych wydarzeń. Przekazuje prawdę o życiu psychicznym chrześcijańskiej wspólnoty, cierpieniu, nadziei i jej utracie, samotności i poczuciu bezradności. Ukazując zmagania wspólnoty zintegrowanej wokół hasła bardzo popularnego po sierpniu 1980 r.: Bóg Honor Ojczyzna próbuje dotrzeć do mechanizmów historii XX wieku, które miażdżyły ludzi. Wyraża również niezgodę i sprzeciw wobec świata przemocy i nienawiści. Wobec przedstawionego materiału poetyckiego zostaną 19

20 zastosowane kryteria interpretacyjne czerpane ze współczesnych badan literaturoznawczych, socjologicznych, psychologicznych i teologicznych. Ta wielość inspiracji metodologicznych została spowodowana potrzebą znalezienia narzędzia skutecznego w zetknięciu z tak różnorodnym świadectwem, jakie przywołam w wystąpieniu. Analiza poezji o ks. J. Popiełuszce wykazuje jej wartość, brak autentyczności. Ta poezja od początku do końca mówi cudzym językiem, wpisuje doświadczenie historyczne jednostki i zbiorowości w znany kod mityczny. Mówienie gotowym sprawdzonym językiem, wpisanie aktualnych wydarzeń w znany schemat mityczny i projektowanie zachowań społecznych według tradycyjnych scenariuszy wydawało się oczywiste i wręcz pożądane. Myślenie stereotypami i oswajanie nowej jakościowo sytuacji przez sprowadzenie jej do znanego, powtarzalnego schematu jest najłatwiejsze i dla wielu, szczególnie anonimowych, przygodnych twórców była to jedyna dostępna im możliwość ekspresji. Z analizowanego przez mnie materiału literackiego wynika jednak, że podobnie postępują poeci profesjonalni, których twórczość polega na świadomej redukcji i nie różni się niczym od utworów amatorskich. Bez względu jednak na indywidualne cechy poszczególnych twórców, mamy tu do czynienia ze świadomie przejmowanym kodem językowym, uznanym za właściwy do opisania doświadczenia historycznego i realizowania funkcji tej poezji: informacyjnej, perswazyjnej czy terapeutycznej. Gleba Elżbieta - Uniwersytet Medyczny, Zakład Psychologii Klinicznej, Lublin Problem lęku przed śmiercią, samotności, odpowiedzialności i sensu życia w ujęciu psychoterapii egzystencjalnej według Irvina Yaloma i pedagogiki Ćwiczeń Duchownych św. Ignacego z Loyoli. Podstawowe zagadnienia egzystencjalne: świadomość skończoności i ograniczoności własnego istnienia, poszukiwania jego sensu, fundamentalnej samotności i odpowiedzialności za własny los Irvin Yalom w swojej pracy z pacjentami podejmuje w oparciu o filozofię Epikura i Nitschego. Towarzyszy jej założenie o braku kontynuacji ludzkiej świadomości w jakiejkolwiek formie poza granicą śmierci. Ćwiczenia Duchowne prowadzą człowieka do dokonywania świadomych wyborów w osobistej relacji z Bogiem, w perspektywie życia wiecznego. Chciałabym rozważyć podobieństwa i różnice obydwu podejść oraz ich konsekwencje dla praktycznej pracy z ludźmi doświadczającymi dylematów egzystencjalnych. Grzywniak Celestyna - Uniwersytet Pedagogiczny, Kraków Rola rozwoju odruchów wczesnodziecięcych w procesie uczenia się. Celem mojego wystąpienia będzie przedstawienie w zarysie koncepcji dr S. Goddard i dr P. Blythe dotyczącej wpływu odruchów pierwotnych i posturalnych na rozwój psychomotoryczny i uczenie się dziecka oraz przedstawienie badań pilotażowych dotyczących występowania przetrwałych odruchów pierwotnych u dzieci z trudnościami w uczeniu się. Do tej pory w literaturze medycznej zwracano głównie uwagę na występowanie 20

WYDZIAŁ PSYCHOLOGII I NAUK O RODZINIE KRAKOWSKA AKADEMIA IM. ANDRZEJA FRYCZA MODRZEWSKIEGO POLSKIE TOWARZYSTWO NEUROPSYCHOLOGICZNE

WYDZIAŁ PSYCHOLOGII I NAUK O RODZINIE KRAKOWSKA AKADEMIA IM. ANDRZEJA FRYCZA MODRZEWSKIEGO POLSKIE TOWARZYSTWO NEUROPSYCHOLOGICZNE WYDZIAŁ PSYCHOLOGII I NAUK O RODZINIE KRAKOWSKA AKADEMIA IM. ANDRZEJA FRYCZA MODRZEWSKIEGO POLSKIE TOWARZYSTWO NEUROPSYCHOLOGICZNE KATEDRA PEDAGOGIKI SPECJALNEJ INSTYTUT NAUK O WYCHOWANIU WSFP IGNATIANUM,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 015/016 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie PROPONUJE

Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie PROPONUJE Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie PROPONUJE Kształcenie uczniów niepełnosprawnych w szkołach ogólnodostępnych Autyzm Zespół Aspergera Ewa Pisula: Autyzm - przyczyny, symptomy,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 CZĘŚĆ I RODZINA A DZIECKO NIEPEŁNOSPRAWNE 1. Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych Andrzej Twardowski... 18 1.1. Systemowy model funkcjonowania rodziny...

Bardziej szczegółowo

Katolickiego Uniwersytetu w Ružomberku. zapraszają

Katolickiego Uniwersytetu w Ružomberku. zapraszają Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Wydział Zamiejscowy Nauk o Społeczeństwie w Stalowej Woli Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku Wydział Pedagogiczny Instytut Pedagogiki Katedra Pedagogiki

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Neuropsychologia 1100-PS36N-SJ. Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut Psychologii Psychologia

OPIS PRZEDMIOTU. Neuropsychologia 1100-PS36N-SJ. Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut Psychologii Psychologia OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Neuropsychologia 1100-PS36N-SJ Wydział Instytut/Katedra Kierunek Specjalizacja/specjalność Poziom organizacyjny studiów System studiów Wydział Pedagogiki

Bardziej szczegółowo

Osoba z niepełnosprawnością opieka, terapia, wsparcie

Osoba z niepełnosprawnością opieka, terapia, wsparcie Osoba z niepełnosprawnością opieka, terapia, wsparcie pod redakcją Ditty Baczały Jacka J. Błeszyńskiego Marzenny Zaorskiej Toruń 2009 Spis treści Wstęp.....................................................

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 205/206 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA Cel studiów: Celem studiów jest przygotowanie słuchaczy do zawodu logopedy terapeuty z zakresu diagnozy, terapii mowy i wymowy pracującego z dziećmi, młodzieżą

Bardziej szczegółowo

Państwo i Społeczeństwo

Państwo i Społeczeństwo Państwo i Społeczeństwo ROK XII 2012 nr 2 POD REDAKCJĄ FILIPA GOŁKOWSKIEGO I STANISŁAWA KWIATKOWSKIEGO Kraków 2012 Państwo i Społeczeństwo czasopismo Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA

PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Język wykładowy Rodzaj modułu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny) Poziom

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Integracja społeczna Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Psychoterapia indywidualna Terapia zaburzeń emocjonalnych i patologicznych cech osobowości. Korzyści (nabyta wiedza i Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Niwelowanie

Bardziej szczegółowo

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG:

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG: Niedostosowanie społeczne nieletnich. Działania, zmiana, efektywność. Justyna Siemionow Publikacja powstała na podstawie praktycznych doświadczeń autorki, która pracuje z młodzieżą niedostosowaną społecznie

Bardziej szczegółowo

1999r. ukończyła kurs uprawniający do zatrudnienia w charakterze wychowawcy w placówce wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej.

1999r. ukończyła kurs uprawniający do zatrudnienia w charakterze wychowawcy w placówce wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej. Monika Winnicka 1999r. ukończyła kurs uprawniający do zatrudnienia w charakterze wychowawcy w placówce wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej. 2002r. ukończyła kurs doskonalący Diagnoza i terapia jąkania.

Bardziej szczegółowo

KOBIECOŚĆ A NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ

KOBIECOŚĆ A NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ LUBLIN, 12 MAJA 2015 Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II KOMITET NAUKOWY Przewodniczący Ks. prof. KUL dr hab. Witold Janocha Członkowie Prof. dr. hab. Janusz Kirenko Prof. dr hab. Małgorzata Kościelska

Bardziej szczegółowo

I Konwencja Pedagogiki Muzyki. Cechy Aksjologia Systematyka Gdańsk: 4 5 maja 2012 roku

I Konwencja Pedagogiki Muzyki. Cechy Aksjologia Systematyka Gdańsk: 4 5 maja 2012 roku OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA NAUKOWA Zakładu Teoretycznych Podstaw Pedagogiki Muzyki Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku I Konwencja Pedagogiki Muzyki. Cechy Aksjologia Systematyka Gdańsk:

Bardziej szczegółowo

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO SAMOTNE OJCOSTWO Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2006 Copyright by Anna Dudak Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2006 Recenzent: prof. zw. dr hab. Józef Styk Redakcja

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 010/011 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10 TABELA ODNIESIENIA EFEKTÓW KIERUNKOWYCH DO EFEKTÓW OBSZAROWYCH KIERUNEK FIZJOTERAPIA POZIOM KSZTAŁCENIA - studia i stopnia PROFIL KSZTAŁCENIA - praktyczny OBSZAR KSZTAŁCENIA - obszar nauk medycznych, nauk

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do procedury opracowywania i okresowego przeglądu programów kształcenia. Prof. Krzysztof Owczarek. III rok. zimowy + letni.

Załącznik nr 2 do procedury opracowywania i okresowego przeglądu programów kształcenia. Prof. Krzysztof Owczarek. III rok. zimowy + letni. 1. Metryczka Nazwa Wydziału: Program kształcenia (Kierunek studiów, poziom i profil kształcenia, forma studiów np.: Zdrowie publiczne I stopnia profil praktyczny, studia stacjonarne): Rok akademicki: 2015/16

Bardziej szczegółowo

DZIECKO PRZEWLEKLE CHORE I JEGO RODZINA METODY I FORMY POMOCY: ASPEKT MEDYCZNY, PSYCHOLOGICZNY, PEDAGOGICZNY, SOCJALNY I DUCHOWY

DZIECKO PRZEWLEKLE CHORE I JEGO RODZINA METODY I FORMY POMOCY: ASPEKT MEDYCZNY, PSYCHOLOGICZNY, PEDAGOGICZNY, SOCJALNY I DUCHOWY Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Wydział Zamiejscowy Nauk o Społeczeństwie w Stalowej Woli Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku Wydział Pedagogiczny Instytut Pedagogiki Katedra Pedagogiki

Bardziej szczegółowo

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Psychoterapia indywidualna Terapia zaburzeń emocjonalnych i patologicznych cech osobowości. Korzyści (nabyta wiedza i umiejętności) Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Medyczna, Wydział Ogólnomedyczny Fizjoterapia Drugi Praktyczny. Pedagogika specjalna. mgr D. Wyrzykowska - Koda

Wyższa Szkoła Medyczna, Wydział Ogólnomedyczny Fizjoterapia Drugi Praktyczny. Pedagogika specjalna. mgr D. Wyrzykowska - Koda Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA LOGOPEDYCZNA. Wczesna interwencja logopedyczna. 10 12 września 2010 roku

OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA LOGOPEDYCZNA. Wczesna interwencja logopedyczna. 10 12 września 2010 roku OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA LOGOPEDYCZNA Wczesna interwencja logopedyczna 10 12 września 2010 roku Uniwersytet Warszawski, Biblioteka Uniwersytecka Warszawa, ul. Dobra 56/66 sala 316 (piętro III) Organizatorami

Bardziej szczegółowo

Aktywizowanie pacjenta i jego opiekunów do korzystania z opieki protetycznej

Aktywizowanie pacjenta i jego opiekunów do korzystania z opieki protetycznej JEDNOSTKA MODUŁOWA: 322[17].Z3.01 Aktywizowanie pacjenta i jego opiekunów do korzystania z opieki protetycznej Wymagania wstępne : Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest zapoznanie lekarzy i personelu medycznego

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Spis treści Wstęp.... 15 Rozdział 1 Narodziny i rozwój psychologii zdrowia... 19 1.1. Źródła wyodrębnienia się psychologii zdrowia..... 20

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI INTELEKTUALNEJ

DIAGNOZA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI INTELEKTUALNEJ DIAGNOZA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI INTELEKTUALNEJ 1. Wyróżniamy dwa rodzaje diagnozy ze względu na cel: A. diagnoza dla selekcji = diagnoza negatywna (określająca defekty i dysfunkcje) jej celem jest stwierdzenie

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA:. Podstawy Kod przedmiotu: 104 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ Wrocław, 5 kwietnia 2008 I. WCZESNA INTERWENCJA 1. CELE 2. KORZYŚCI II. MODEL OPIEKI NAD MAŁYMI DZIEĆMI Z ZABURZENIAMI

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Magdalena Trzcińska

dr n. med. Magdalena Trzcińska DZIECKO Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 (CHOROBĄ RECKLINGHAUSENA): NAJWAŻNIEJSZE PROBLEMY Z PERSPEKTYWY PSYCHOLOGICZNEJ dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

CIERPIENIE OSÓB Z OTĘPIENIEM TYPU ALZHEIMERA

CIERPIENIE OSÓB Z OTĘPIENIEM TYPU ALZHEIMERA 1 Bożena Grochmal-Bach CIERPIENIE OSÓB Z OTĘPIENIEM TYPU ALZHEIMERA PODEJŚCIE TERAPEUTYCZNE 2 3 CIERPIENIE OSÓB Z OTĘPIENIEM TYPU ALZHEIMERA PODEJŚCIE TERAPEUTYCZNE Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

Z LABORATORIUM DO KLINIKI CZYLI O REHABILITACJI NEUROPSYCHOLOGICZNEJ. Maria Nalberczak

Z LABORATORIUM DO KLINIKI CZYLI O REHABILITACJI NEUROPSYCHOLOGICZNEJ. Maria Nalberczak Z LABORATORIUM DO KLINIKI CZYLI O REHABILITACJI NEUROPSYCHOLOGICZNEJ Maria Nalberczak PLAN WYPOWIEDZI Neuronauka -> Neuropsychologia Zaburzenia neuropsychologiczne Holistyczna metoda rehabilitacji neuropsychologicznej

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie co będzie b w życiu dorosłym Iwona A. Trzebiatowska Schizofrenia Brak możliwości rozpoznanie poniżej 6 rż Wcześniejsze zachorowania u chłopców Udział czynnika organicznego

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Poznawcze, emocjonalne i behawioralne problemy osób starszych i metody ich kompensacji./ Moduł 190.: Niepełnosprawność intelektualna

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZAJĄ na Konferencję Naukowo Szkoleniową

ZAPRASZAJĄ na Konferencję Naukowo Szkoleniową ZAKŁAD PIELĘGNIARSTWA SPOŁECZNEGO Studenckie Koło Podstawowej Opieki Zdrowotnej i Pielęgniarstwa Środowiskowo/Rodzinnego Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie - Oddział Mazowiecki Oddział Akademicki Polskiego

Bardziej szczegółowo

AUTYZM. (zestawienie bibliograficzne w wyborze za lata 1995-2005)

AUTYZM. (zestawienie bibliograficzne w wyborze za lata 1995-2005) AUTYZM (zestawienie bibliograficzne w wyborze za lata 1995-2005) Wydawnictwa zwarte 1. Autyzm / Hanna Olechnowicz // W : Encyklopedia Pedagogiczna XXI wieku / pod red. Tadeusza Pilcha.- Warszawa : Wydaw.

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

Udział w konferencjach dr Bożena Makowska

Udział w konferencjach dr Bożena Makowska Udział w konferencjach dr Bożena Makowska Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. Teraźniejszość i przyszłość edukacji zdrowotnej pod honorowym patronatem Jego Magnificencji Rektora Akademii Wychowania Fizycznego

Bardziej szczegółowo

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE Organizm człowieka jest zbudowany z narządów i tkanek. Czasem mogą być uszkodzone od urodzenia (np. w skutek wad genetycznych), częściej w ciągu życia może dojść do poważnego

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2014/2015. Pedagogika, studia II stopnia

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2014/2015. Pedagogika, studia II stopnia ZAGADNIENIA KIERUNKOWE 1. Pedagogika jako nauka źródła pedagogiki jako nauki teoretycznej i praktycznej, miejsce pedagogiki w systemie nauk oraz jej powiązania z innymi dyscyplinami; interdyscyplinarność

Bardziej szczegółowo

Konferencja ta odbędzie się w dniach 30 listopada 1 grudnia 2006 r. w Poznaniu, w hotelu Novotel Poznań Centrum.

Konferencja ta odbędzie się w dniach 30 listopada 1 grudnia 2006 r. w Poznaniu, w hotelu Novotel Poznań Centrum. Klinika Psychiatrii Dorosłych Akademii Medycznej w Poznaniu, Zakład Neuropsychologii Klinicznej UMK Collegium Medicum w Bydgoszczy, Sekcja Psychofarmakologii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz

Bardziej szczegółowo

SEMINARIA STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA INSTYTUT PEDAGOGIKI ROK AKADEMICKI 2015/16

SEMINARIA STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA INSTYTUT PEDAGOGIKI ROK AKADEMICKI 2015/16 SEMINARIA STUDIA NIESTACJONARNE STOPNIA INSTYTUT PEDAGOGIKI lp. Nazwisko i imię promotora ROK AKADEMICKI 2015/16 tytuł naukowy /zakład Temat -zagadnienia Tytuł: Rodzina, szkoła i inne placówki oświatowo-wychowawcze

Bardziej szczegółowo

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia. Kierunek Ratownictwo Medyczne

Efekty kształcenia. Kierunek Ratownictwo Medyczne Efekty kształcenia Kierunek Ratownictwo Medyczne Tabela odniesień efektów kształcenia dla kierunku studiów ratownictwo medyczne, studia pierwszego stopnia, profil praktyczny do obszarowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu w języku polskim SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU Diagnoza osób z wieloraką niepełnosprawnością Moduł 190: Niepełnosprawność intelektualna i zaburzenia wieku rozwojowego. 2. Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu w języku polskim SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU Zajęcia terenowe - kontakt ze sprawcą przemocy domowej. Moduł 106: Diagnoza i terapia osób, które doznały interpersonalnej traumy w dzieciństwie

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 011/01 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

1 Agresja Katarzyna Wilkos

1 Agresja Katarzyna Wilkos 1 2 Spis treści Wstęp 6 Rozdział I: Ujęcie wiktymologiczne przestępstw z użyciem przemocy 9 1. Rodzaje przestępstw z użyciem przemocy 9 Podział według J. Bafii 12 2. Psychospołeczne funkcjonowanie ofiar

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Pielęgniarstwo specjalistyczne - Psychiatria

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA: Charakterystyka podstawowych zagadnień diagnostyczno-terapeutycznych całościowych

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA: Charakterystyka podstawowych zagadnień diagnostyczno-terapeutycznych całościowych RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA: Charakterystyka podstawowych zagadnień diagnostyczno-terapeutycznych całościowych zaburzeń rozwojowych ze spektrum autyzmu KURS DLA SPECJALISTÓW (40h) DZIEŃ 1 09.00 13.00. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Studencka ogólnopolska konferencja naukowa Różne oblicza terapii teoria i praktyka Opole, 22 23 kwiecień 2015. Program szczegółowy środa, 22.04.

Studencka ogólnopolska konferencja naukowa Różne oblicza terapii teoria i praktyka Opole, 22 23 kwiecień 2015. Program szczegółowy środa, 22.04. Studencka ogólnopolska konferencja naukowa Różne oblicza terapii teoria i praktyka Opole, 22 23 kwiecień 2015 Program szczegółowy środa, 22.04.2015 SESJA 1 / sala 25 / godz. 10:00 11:30 Terapia i poradnictwo

Bardziej szczegółowo

Uchwała rady podstawowej jednostki organizacyjnej w sprawie utworzenia studiów podyplomowych;

Uchwała rady podstawowej jednostki organizacyjnej w sprawie utworzenia studiów podyplomowych; Uchwała rady podstawowej jednostki organizacyjnej w sprawie utworzenia studiów podyplomowych; Nazwa studiów podyplomowych; Neurologopedia z Komunikacją Wspomagającą Określenie czasu trwania studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

PSYCHOLOGIA KLINICZNA

PSYCHOLOGIA KLINICZNA IV ROK WYKAZ KURSÓW FAKULTATYWNYCH WYKAZ NA ROK AKADEMICKI 015/016 PSYCHOLOGIA KLINICZNA dr Ziemowit Ciepielewski B Psychoneuroendokrynologia 18 dr Joanna Kozaka B Psychoonkologia dr Katarzyna Bojarska

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Informacja prasowa Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Warszawa, 28 października Chorzy na szpiczaka mnogiego w Polsce oraz ich bliscy mają możliwość uczestniczenia

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 do Uchwały nr 18/2012/2013 Senatu Akademickiego Ignatianum dnia 21 maja 2013 r.

Załącznik nr 6 do Uchwały nr 18/2012/2013 Senatu Akademickiego Ignatianum dnia 21 maja 2013 r. Specjalności w ramach studiów na kierunku psychologia studia jednolite magisterskie Program kształcenia przewiduje dwie specjalności do wyboru przez studentów począwszy od 6 semestru (3 roku studiów).

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz ankiety dla rodziców dziecka niepełnosprawnego, badania nad rodziną dziecka niepełnosprawnego zestawienie bibliograficzne w wyborze

Kwestionariusz ankiety dla rodziców dziecka niepełnosprawnego, badania nad rodziną dziecka niepełnosprawnego zestawienie bibliograficzne w wyborze Kwestionariusz ankiety dla rodziców dziecka niepełnosprawnego, badania nad rodziną dziecka niepełnosprawnego zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie 2014 r. Ewa Lewicka Pedagogiczna Biblioteka

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Pod red. Heleny Sęk - Psychologia kliniczna. T. 2

Księgarnia PWN: Pod red. Heleny Sęk - Psychologia kliniczna. T. 2 Księgarnia PWN: Pod red. Heleny Sęk - Psychologia kliniczna. T. 2 Spis treści Wstęp (Helena Sęk)... 13 Rozdział 1 Zakres zastosowań psychologii klinicznej. Obszary tradycyjne i współczesne (Helena Sęk)...

Bardziej szczegółowo

Od diagnozy do terapii logopedycznej w dysfunkcjach ośrodkowego układu nerwowego

Od diagnozy do terapii logopedycznej w dysfunkcjach ośrodkowego układu nerwowego Towarzystwo Kultury Języka Sekcja Logopedyczna Pomagisterskie Studium Logopedyczne Zakład Fonetyki i Logopedii Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Komisja Rozwoju i Zaburzeń Mowy Komitetu Językoznawstwa

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest przedstawienie lekarzom i personelowi medycznemu technik właściwej komunikacji

Bardziej szczegółowo

TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU

TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU Dla stomatologów, foniatrów, laryngologów, okulistów i fizjoterapeutów WERSJA 2014.2 20 godzin akademickich zrealizowanych

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk o Zdrowiu Kierunek Fizjoterapia Stopień II, Profil praktyczny

Wydział Nauk o Zdrowiu Kierunek Fizjoterapia Stopień II, Profil praktyczny LISTA PRZEDMIOTÓW, KTÓRE MOGĄ BYĆ UZNANE NA PODSTAWIE OCENY EFEKTÓW UCZENIA SIĘ ZDOBYTYCH NA DRODZE EDUKACJI POZAFORMALNEJ I NIEFORMALNEJ NA ROK AKADEMICKI 2016/2017 Wydział Nauk o Zdrowiu Kierunek Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

Blok: Terapia i wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży Metoda SI we wspomaganiu rozwoju. Wprowadzenie do zagadnienia.

Blok: Terapia i wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży Metoda SI we wspomaganiu rozwoju. Wprowadzenie do zagadnienia. Blok: Terapia i wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży Metoda SI we wspomaganiu rozwoju. Wprowadzenie do zagadnienia. Magdalena Charbicka terapeuta integracji sensorycznej, oligofrenopedagog, terapeuta

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE BIOETYKI I PRAWA MEDYCZNEGO

STUDIA PODYPLOMOWE BIOETYKI I PRAWA MEDYCZNEGO STUDIA PODYPLOMOWE BIOETYKI I PRAWA MEDYCZNEGO Plan zajęć na rok akad. 2013/2014 ZJAZD I (12-13 października 2013) (16h) 10.00-10.45 Organizatorzy Studiów Podyplomowych 10.45-11.30 Ks. prof. dr hab. Wojciech

Bardziej szczegółowo

IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego

IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych Jolanta Rafał-Łuniewska Dziecko z niepełnosprawnością

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 14/2012 Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu I nforma cje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2015/2016. Pedagogika, studia II stopnia

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2015/2016. Pedagogika, studia II stopnia ZAGADNIENIA KIERUNKOWE 1. Pedagogika jako nauka źródła pedagogiki jako nauki teoretycznej, praktycznej i empirycznej, miejsce pedagogiki w systemie nauk oraz jej powiązania z innymi dyscyplinami; interdyscyplinarność

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Psychopatologia rozwoju dzieci i młodzieży./ Moduł 100.: Psychopatologia rozwoju dzieci i młodzieży

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Psychopatologia rozwoju dzieci i młodzieży./ Moduł 100.: Psychopatologia rozwoju dzieci i młodzieży SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Psychopatologia rozwoju dzieci i młodzieży./ Moduł 100.: Psychopatologia rozwoju dzieci i młodzieży 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

Dziecko. autystyczne. Prawdziwa opowieść o Maciusiu

Dziecko. autystyczne. Prawdziwa opowieść o Maciusiu Dziecko autystyczne Prawdziwa opowieść o Maciusiu Beata Zawiślak Mojemu synkowi Maciusiowi, mojej rodzinie, wszystkim specjalistom, których spotkałam na swojej drodze i którzy okazali się bardzo pomocni

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. 1. Podstawowa wiedza o rehabilitacji 1. Przedmowa do wydania drugiego XI Autorzy rozdziałów XIII

Spis treści. Spis treści. 1. Podstawowa wiedza o rehabilitacji 1. Przedmowa do wydania drugiego XI Autorzy rozdziałów XIII Przedmowa do wydania drugiego XI Autorzy rozdziałów XIII 1. Podstawowa wiedza o rehabilitacji 1 1.1. Historia rehabilitacji na świecie i w Polsce 1 Bogumił Przeździak 1.2. Niepełnosprawność i proces rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Niepełnosprawność intelektualna i zaburzenia wieku rozwojowego. Moduł: 190

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Niepełnosprawność intelektualna i zaburzenia wieku rozwojowego. Moduł: 190 SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Niepełnosprawność intelektualna i zaburzenia wieku rozwojowego. Moduł: 190 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Mental handicap

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY PSYCHOLOGII KLINICZNEJ

ELEMENTY PSYCHOLOGII KLINICZNEJ ELEMENTY PSYCHOLOGII KLINICZNEJ Definicja psychologii klinicznej: Jest to dziedzina psychologii stosowanej, która posiada odrębny od innych działów psychologii obszar badań i praktyki. Obszar ten stanowią

Bardziej szczegółowo

Sesja inauguracyjna Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Marek Masiak

Sesja inauguracyjna Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Marek Masiak Program XVI Lubelskich Spotkań Naukowych Czwartek Sala A Sala B Sala C 10.05.2012 15.00 16.30 Sesja inauguracyjna Przewodniczący: Marek Masiak Eva Czeskova (Brno, Czechy): Compliance in schizophrenia Marek

Bardziej szczegółowo

SESJA I prowadzący: ks. mgr Piotr Ochotny (UKSW), mgr Kamil Bomber (UKSW)

SESJA I prowadzący: ks. mgr Piotr Ochotny (UKSW), mgr Kamil Bomber (UKSW) 8.30 8.45 9.05 Rozpoczęcie konferencji Uroczyste otwarcie konferencji JM Rektor UKSW ks. prof. dr hab. Stanisław Dziekoński Wykład inauguracyjny ks. prof. dr hab. Jan K. Przybyłowski (UKSW) Nadzieja w

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia. Studia Podyplomowe Fizjoterapii i Medycyny Sportowej /nazwa studiów podyplomowych/

Opis efektów kształcenia. Studia Podyplomowe Fizjoterapii i Medycyny Sportowej /nazwa studiów podyplomowych/ Załącznik nr 2 do Uchwała NrAR001-2 - V/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach z dnia 26 maja 2015r.w sprawie zatwierdzenia efektów kształcenia studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Wydział Pedagogiki i Psychologii Katedra Psychologii Klinicznej Psychologia. jednolite studia magisterskie stacjonarne

OPIS PRZEDMIOTU. Wydział Pedagogiki i Psychologii Katedra Psychologii Klinicznej Psychologia. jednolite studia magisterskie stacjonarne OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Praktyczna diagnoza kliniczna dziecka w relacji z opiekunem wypełnia instytut/katedra Wydział Instytut/Katedra Kierunek Specjalizacja/specjalność Poziom

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO

UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO M O N I T O R UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO Warszawa, 30 czerwca 2013 r. Nr 6 Poz. 124 UCHWAŁA NR 114 SENATU UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO z dnia 19 czerwca 2013 r. w sprawie prowadzenia studiów na kierunku

Bardziej szczegółowo

Literatura dotycząca tematyki wczesnego wspomagania rozwoju dziecka

Literatura dotycząca tematyki wczesnego wspomagania rozwoju dziecka Literatura dotycząca tematyki wczesnego wspomagania rozwoju dziecka 1. 1.Banaszek G., Rozwój niemowląt i jego zaburzenia a rehabilitacja metodą Vojty, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2004. 2. Bobkowicz-Lewartowska

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Nazwa studiów: GERIATRIA I OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Typ studiów: doskonalące WIEDZA

Nazwa studiów: GERIATRIA I OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Typ studiów: doskonalące WIEDZA Załącznik nr 7 do zarządzenia nr 12 Rektora UJ z 15 lutego 2012 r. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: GERIATRIA I OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Typ studiów: doskonalące

Bardziej szczegółowo

11-12 czerwca 2015 r.

11-12 czerwca 2015 r. Ogólnopolska konferencja naukowa Coaching i mentoring nowa jakość w edukacji 11-12 czerwca 2015 r. organizowana przez Zakład Pedagogiki Wydziału Nauk Humanistyczno-Społecznych w Olsztynie Wyższej Szkoły

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Nefrologia Kod modułu LK.3.E.008 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Specjalności:

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNY KONTEKST ROZWOJU od dziecka do dorosłego

SPOŁECZNY KONTEKST ROZWOJU od dziecka do dorosłego Ramowy program konferencji XXII Ogólnopolska Konferencja Psychologii Rozwojowej SPOŁECZNY KONTEKST ROZWOJU od dziecka do dorosłego Poniedziałek, 27 V 2013 0900 0945 Uroczyste otwarcie konferencji 0945

Bardziej szczegółowo

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna i zdrowia NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK SEMESTR

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Psychiatria z uwzględnieniem problemów ludzi starszych Pielęgniarstwo

Psychiatria z uwzględnieniem problemów ludzi starszych Pielęgniarstwo Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Instytut Pielęgniarstwa Nazwa modułu (przedmiotu) Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Forma studiów Semestr studiów Tryb zaliczenia przedmiotu Formy

Bardziej szczegółowo

RODZINA A DZIECKO NIEPEŁNOSPRAWNE (wydawnictwa ze zbiorów BP w Sieradzu)

RODZINA A DZIECKO NIEPEŁNOSPRAWNE (wydawnictwa ze zbiorów BP w Sieradzu) Biblioteka Pedagogiczna w Sieradzu Wydział Informacji i InstruktaŜu metodycznego RODZINA A DZIECKO NIEPEŁNOSPRAWNE (wydawnictwa ze zbiorów BP w Sieradzu) KsiąŜki: 1. Carr Janet Pomoc dziecku upośledzonemu

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM KONFERENCJI Wszystkie wystąpienia będą tłumaczone na polski język migowy.

RAMOWY PROGRAM KONFERENCJI Wszystkie wystąpienia będą tłumaczone na polski język migowy. RAMOWY PROGRAM KONFERENCJI Wszystkie wystąpienia będą tłumaczone na polski język migowy. 20 marca 2015 r. piątek Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi, ul. Rewolucji 1905 r. nr 52 10.00 10.30 Rejestracja

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia

Efekty kształcenia dla kierunku i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia Efekty dla kierunku i ich relacje z efektami dla obszarów Wydział prowadzący kierunek studiów: REHABILITACJI Kierunek stadiów: (nazwa kierunku musi być odebrania do zawartości programu a zwłaszcza do zakładanych

Bardziej szczegółowo