DZIAŁANIA INNYCH MINISTERSTW, KOMITETU BADAŃ NAUKOWYCH ORAZ JEDNOSTEK PUBLICZNEJ RADIOFONII I TELEWIZJI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DZIAŁANIA INNYCH MINISTERSTW, KOMITETU BADAŃ NAUKOWYCH ORAZ JEDNOSTEK PUBLICZNEJ RADIOFONII I TELEWIZJI"

Transkrypt

1 Rozdział X DZIAŁANIA INNYCH MINISTERSTW, KOMITETU BADAŃ NAUKOWYCH ORAZ JEDNOSTEK PUBLICZNEJ RADIOFONII I TELEWIZJI Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 roku pomocy udziela się osobom i rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej m.in. z powodu alkoholizmu. Wsparcie w postaci zasiłków oraz w naturze otrzymują osoby i rodziny, w których problem alkoholowy występuje jako główna przyczyna trudnej sytuacji życiowej. Osoby takie korzystają również z pomocy ośrodków wsparcia, w tym ośrodków interwencji kryzysowej. W programach nauczania szkół dla pracowników socjalnych znajdują się zagadnienia związane z problemami dotyczącymi alkoholizmu. Jednym z tematów szkoleń specjalizacyjnych jest przeciwdziałanie alkoholizmowi oraz rozwiązywanie problemów alkoholowych. Temat ten występuje w różnych kontekstach jako element innych zjawisk i problemów społecznych i w związku z tym znajduje się też w materiałach szkoleniowych zarówno szkoleń specjalizacyjnych dla kadry kierowniczej z zakresu organizacji pomocy społecznej jak i dla kandydatów na rodziców zastępczych. Procedura interwencji wobec przemocy w rodzinie w ramach Niebieskia Karta nadal nie ma umocowania prawnego w ustawie o pomocy społecznej i funkcjonuje w tym sektorze na zasadzie dobrowolności. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej nie posiada danych dotyczących finansowania działań świetlic opiekuńczo-wychowawczych oraz socjoterapeutycznych na poziomach lokalnych ponieważ środki na ten cel przeznacza się z budżetów własnych, gminy i powiatu. W roku 2001 ze świadczeń pomocy społecznej skorzystało w Polsce tych rodzin, w których problem alkoholizmu wystąpił jako podstawowa przyczyna trudnej sytuacji życiowej (liczba osób w tych rodzinach ). Uzależnienie od alkoholu łączy się wprawdzie często z innymi dysfunkcjami występującymi w rodzinie, jednak przytoczone dane nie uwzględniają rodzin, w których alkoholizm wystąpił obok innych okoliczności życiowych, z powodu których rodzina znalazła się w obszarze zaangażowania pomocy społecznej. * Rozdział zawiera teksty sprawozdań z realizacji ustawy nadesłane przez ministerstwa, Komitet Badań Naukowych oraz jednostki publicznej radiofonii i telewizji. 146

2 Tabela Liczba rodzin, w których problem alkoholizmu wystąpił jako podstawowa przyczyna trudnej sytuacji życiowej Województwo Liczba rodzin Ogółem W tym: na wsi Liczba osób w rodzinach 1 dolnośląskie kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie łódzkie małopolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie śląskie świętokrzyskie warmińsko- mazurskie wielkopolskie zachodniopomorskie RAZEM Źródło: Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Ministerstwo Edukacji Narodowej W 2001 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej kontynuowało realizację zadań wynikających z: ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, Narodowego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Zadania te realizowane były w ramach takich obszarów tematycznych, jak: doskonalenie nauczycieli w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych; promocja, wdrażanie i upowszechnianie programów profilaktycznych; zwiększanie skuteczności pomocy psychologiczno pedagogicznej dla dzieci i młodzieży z problemami dotyczącymi uzależnień Doskonalenie nauczycieli w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. W 2001 roku zrealizowano szkolenia o zasięgu centralnym, którymi objęto: nauczycieli, pedagogów i psychologów szkolnych, pracowników poradni psychologiczno pedagogicznych. Szkolenia te prowadzone były przez Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno Pedagogicznej MEN (CMPP P) i Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej (KOWEZ). Dotyczyły one takich zagadnień, jak: działania związane z profilaktyką w ramach programu wychowawczego szkoły, edukacja prawna, tworzenie sieci lokalnej współpracy profilaktycznej, diagnozowanie problemów młodzieży zagrożonej uzależnieniami. 147

3 CMPP P w 2001 roku zrealizowało następujące zadania: zorganizowano,,trening Zastępowania Agresji Arnolda Goldstejna jako metody ochrony młodzieży przed przemocą i uzależnieniami przeszkolono 73 realizatorów zajęć warsztatowych, zakończono dwuletni kurs kwalifikacyjny dla wojewódzkich liderów edukatorów programu,,szkoła dla rodziców i wychowawców przeszkolono 16 liderów, kontynuowano szkolenie realizatorów programu,,szkoła dla rodziców przeszkolono łącznie w CMPP P i w terenie 2500 liderów, przeszkolono realizatorów II części warsztatów,,szkoła dla rodziców udział w warsztatach wzięło 200 osób. Ponadto na stronie internetowej CMPP P zamieszczono Przegląd programów profilaktycznych zawierający informacje o 24 rekomendowanych, profesjonalnych programach profilaktycznych. Niektóre z opisanych programów przeznaczone są do realizacji w klasach szkolnych, jeden umożliwia oddziaływanie na dużą grupę młodzieży, kilka przeznaczonych jest dla liderów młodzieżowych i zakłada pracę w małych, wyselekcjonowanych grupach. Pięć z opisanych programów adresowano do dorosłych rodziców i nauczycieli. Wreszcie ostatnie dwa to szerokie, wielowymiarowe projekty dla społeczności lokalnej. Zawierają one działania adresowane do różnych grup młodzieży i dorosłych. Wykaz zawiera informacje o autorach programów, głównych celach, adresatach, realizatorach i materiałach stanowiących wyposażenie poszczególnych programów, a także dane teleadresowe do ewentualnego kontaktu. Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej, w którym działa Pracownia Promocji Zdrowia i Edukacji Zdrowotnej realizował szkolenia dla nauczycieli. Zadaniem tej pracowni jest m.in. wspieranie edukacji zdrowotnej i promocja zdrowia, której elementem jest wychowanie w trzeźwości dzieci i młodzieży. W 2001 roku kontynuowano program szkolenia edukatorów promocji zdrowia, rekrutujących się spośród osób, które są lub będą zatrudnione w systemie doskonalenia nauczycieli. Ich zadaniem było doskonalenie w tym zakresie nauczycieli i wychowawców. Kandydatury zostały wskazane przez urzędy marszałkowskie w uzgodnieniu z kuratorami oświaty. Program obejmował następujące bloki tematyczne: 1. Organizacja pracy warsztatowej: komunikacja interpersonalna, funkcjonowanie grupy oraz zasady pracy z grupą. 2. Zdrowie i czynniki je warunkujące, promocja zdrowia, Szkoła Promująca Zdrowie. 3. Edukacja prozdrowotna w szkole (definicje, podstawowe założenia, strategie i metody). 4. Wybrane obszary tematyczne edukacji prozdrowotnej: zdrowie psychospołeczne, profilaktyki społeczna. 5. Projektowanie i ewaluacja w edukacji prozdrowotnej, promocji zdrowia i profilaktyce szkolnej. 6. Doskonalenie nauczycieli w edukacji prozdrowotnej, promocji zdrowia i profilaktyce szkolnej. 7. Warsztat metodyczny edukatora. 8. Prawo oświatowe a edukacja zdrowotna i promocja zdrowia. Zorganizowano dwie edycje tego kursu. Kurs realizowany był w latach roku i składał się z dwóch części: rozpoczętej w 2000 roku części stacjonarnej, obejmującej 200 godzin zajęć dydaktycznych oraz ukończonej w roku 2001 części praktycznej, złożonej z 60 godzin zajęć, w tym 20 hospitowanych przez grupę specjalistów przygotowanych i rekomendowanych przez KOWEZ. Część stacjonarną kursu ukończyło 49 osób, zaś pełny kurs kwalifikacyjny 30. Osoby te organizują i prowadzą szkolenia nauczycieli z zakresu promocji zdrowia i profilaktyki w ramach działań statutowych swoich placówek. W 2001 roku kontynuowano prace nad wdrożeniem programu wszechstronnej edukacji zdrowotnej w szkole podstawowej i ponadpodstawowej. 148

4 W ministerstwie edukacji, we współpracy z ministerstwem zdrowia, realizowano strategię wspierania rozwoju edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia w szkole. W dniu 5 kwietnia 2001 roku w Instytucie Matki i Dziecka odbyła się zorganizowana przez Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej wspólnie z Instytutem Matki i Dziecka oraz Ministerstwem Edukacji Narodowej, konferencja,,program wspierania edukacji zdrowotnej w szkole oraz rozwoju sieci szkół promujących zdrowie na lata W wyniku uzgodnień z krajowym koordynatorem ww. programu odbyło się robocze spotkanie z przedstawicielami MENiS, PARPA, Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii i KOWEZ, w celu uzgodnienia zasad współpracy profilaktycznej z tymi agendami. Podczas spotkania podjęto decyzję dotyczącą uruchomienia w szkołach promujących zdrowie pilotażowego programu profilaktycznego,,wdrażanie podejścia nastawionego na kształtowanie umiejętności życiowych do praktyki szkolnej w Polsce we współpracy z WHO i UNICEF. W listopadzie 2001 roku KOWEZ zorganizował także 24 godzinne warsztaty,,kształtowanie umiejętności życiowych młodzieży, w których wzięły udział trzy interdyscyplinarne zespoły z województwa: śląskiego, opolskiego i świętokrzyskiego. W skład tych zespołów weszli przedstawiciele nauczycieli, pracowników poradni psychologiczno pedagogicznych i wojewódzkich ośrodków metodycznych. Zadaniem przeszkolonych osób będzie przeprowadzenie w 2002 roku warsztatów dla nauczycieli z wybranych gimnazjów, którzy następnie podejmą próbę wdrażania koncepcji umiejętności życiowych we własnych szkołach. Zakończenie działań pilotażowych oraz spotkanie ewaluacyjne planowane jest na drugą połowę 2002 roku. Kontynuowano również kurs dla edukatorów ds. edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia, którzy w przyszłości będą doskonalić tym zakresie nauczycieli. Opracowano ramowy program oraz przeprowadzono szkolenie szkolnych koordynatorów ds. edukacji prozdrowotnej i promocji zdrowia. Program zostanie udostępniony zainteresowanym szkołom i placówkom. Opracowano i przekazano do druku materiały z zakresu edukacji prozdrowotnej Edukacja zdrowotna i promocja zdrowia w szkole zeszyt 2 i 3. Zeszyty są cyklicznym wydawnictwem służącym popularyzowaniu przykładów dobrej praktyki w zakresie edukacji zdrowotnej promocji zdrowia i profilaktyki. Prezentują propozycje i rozwiązania wypracowane i sprawdzone przez nauczycieli praktyków. Publikacje przekazano do wojewódzkich ośrodków metodycznych, bibliotek pedagogicznych, sieci szkół promujących zdrowie, edukatorów ds. edukacji prozdrowotnej i kuratoriów oświaty wraz z delegaturami. Wydano materiały pomocnicze dla nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjów z zakresu realizacji ścieżki edukacyjnej Edukacja prozdrowotna (w ramach zadań zleconych). W ramach doskonalenia pracowników Ośrodka zajmujących się edukacją prozdrowotną zorganizowano konferencję Edukacja zdrowotna i promowanie zdrowia Promocja, wdrażanie i upowszechnianie programów profilaktycznych Ministerstwo Edukacji Narodowej w 2001 roku kontynuowało zadania z zakresu promocji zdrowia i profilaktyki problemów dzieci i młodzieży, mających na celu wdrożenie oświatowego systemu profilaktyki poprzez: wprowadzenie do szkół programów profilaktycznych, spójnych z programami wychowawczymi, takich jak: Drugi Elementarz, Jak żyć z ludźmi, Zanim spróbujesz, Debata, Tak czy nie, Podaj dłoń, Nasze spotkania, Śnieżna kula, NOE, Trzy koła, Przygotowanie do profilaktyki domowej, Świadoma postawa wobec alkoholu, Masz szansę, promowanie programów autorskich (w ramach zadań zleconych), zwiększenie liczby uczniów objętych zajęciami psychoedukacyjnymi prowadzonymi przez specjalistów z poradni psychologiczno pedagogicznych, podjęcie przez poradnie psychologiczno pedagogiczne działań wspierających rodzinę w sytuacji 149

5 zagrożeń, doskonalenie nauczycieli mające na celu przygotowanie ich do realizacji programów profilaktycznych, w tym dotyczących profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, włączenie do współpracy, przy realizacji zadań profilaktyki środowiskowej, organizacji pozarządowych, wspieranie liderów młodzieżowych prowadzących zajęcia profilaktyczne (w ramach zadań zleconych). W 2001 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej dofinansowało, w ramach zadań zleconych, organizacje pozarządowe wyspecjalizowane w realizacji działań profilaktycznych, które objęły odpowiednimi programami profilaktyczno wychowawczymi dzieci i młodzież zagrożone różnymi formami patologii. Zadania profilaktyczne problemów dzieci i młodzieży dofinansowano w 2001 roku na łączną kwotę ,00 zł, w tym zadania z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych uwzględniane były w ponad 40% dofinansowanych zadań. Profilaktyka przeciwalkoholowa stanowiła także element realizacji zadań dotyczących doskonalenia zawodowego kadry pedagogicznej oraz akcji informacyjno szkoleniowych szacunkowo problem ten został uwzględniony w ok. 20% tych programów. W ramach realizacji pilotażowego projektu Wdrażanie podejścia nastawionego na kształtowanie umiejętności życiowych do praktyki szkolnej w Polsce realizowanego we współpracy z WHO i UNICEF, zorganizowano w Ministerstwie Edukacji Narodowej konferencję Kształtowanie umiejętności życiowych uczniów jako ważny element edukacji zdrowotnej i profilaktyki szkolnej. Udział w niej wzięli przedstawiciele KOWEZ, CMPP P, Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii, pracownicy naukowi z Uniwersytetu Warszawskiego, Instytutu Matki i Dziecka oraz Instytutu Psychiatrii i Neurologii. Celem konferencji było nawiązanie szerokiej współpracy w zakresie wdrażania podejścia nastawionego na kształtowanie umiejętności życiowych uczniów do programów promocji zdrowia, edukacji zdrowotnej i profilaktyki. CMPP P opracował szczegółową mapę zagrożeń patologiami wśród dzieci i młodzieży oraz bank informacji o autorskich programach profilaktycznych. W województwie świętokrzyskim realizowano działania o charakterze systemowym, związane z profilaktyką problemów dzieci i młodzieży. Opracowano wojewódzki program Bezpieczne Świętokrzyskie, który opiera się na modelu profilaktyki siedliskowej, integrującej środowiska lokalne. System ten obejmuje takie obszary, jak: przestępczość i demoralizacja nieletnich, alkoholizm i narkomania, subkultury i sekty, przemoc w rodzinie, szkole i pomoc ofiarom przemocy. We wdrażaniu tego systemu Kuratorium Oświaty współpracuje z różnymi podmiotami: Komendą Wojewódzką Policji, Pełnomocnikiem Zarządu Urzędu Marszałkowskiego ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Pełnomocnikiem Wojewody ds. Narkomanii i AIDS oraz Akademią Świętokrzyską. W szkołach województwa realizowane były programy profilaktyczne o zasięgu lokalnym: Świętokrzyski Program Pomocy Ofiarom Przestępstw, Oratorium Świętokrzyskie Św. Jana Bosko, Dzieci ulicy, Szkoła Środowisko Rodzina, Dialog, Impuls, Środowiskowa Profilaktyka, 150

6 Bezpieczna Szkoła, Szkoła dla Rodziców i Wychowawców, Bezpieczne Miasto. Ponadto zorganizowano szkolenia nauczycieli w zakresie: pomocy rodzinie patologicznej, umiejętności wychowawczych, rozwiązywania konfliktów. Przy wsparciu kuratorów oświaty, realizowane były lokalne inicjatywy z zakresu profilaktyki dzieci i młodzieży. Przykładem takich działań były systemowe rozwiązania kontynuowane w województwie śląskim, w którym opracowano wojewódzki program profilaktyczny Bezpieczna rodzina, bezpieczna szkoła, bezpieczna ulica. Śląskie Kuratorium Oświaty podjęło działania w zakresie doskonalenia wizytatorów, organizując szkolenia dotyczące profilaktyki zagrożeń narkomanią, przemocy, a także delegując pracowników nadzoru do udziału w konferencjach szkoleniowych. Zadania związane z profilaktyką problemów dzieci i młodzieży w województwie realizuje powołany we wrześniu 2001 roku przez Śląskiego Kuratora Oświaty w Wydziale Wdrożeń Strategii Edukacyjnych Oddział Koordynacji Wychowania i Profilaktyki. Zadaniem oddziału jest koordynowanie zadań w zakresie wychowania i profilaktyki, takich jak: tworzenie i realizacja programów wychowawczych ze szczególnym uwzględnieniem przeciwdziałania zagrożeniom wśród dzieci i młodzieży, wdrażanie w szkołach i placówkach zajęć edukacyjnych wychowanie do życia w rodzinie, realizowanie zadań w zakresie edukacji prozdrowotnej, współpraca z poradniami psychologiczno pedagogicznymi i specjalistycznymi w zakresie udzielania pomocy psychologiczno pedagogicznej. Zespół współpracuje z przedstawicielami Wydziału Prewencji Śląskiej Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach, Wydziałem Zarządzania Kryzysowego i Obrony Ludności Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach, Pełnomocnikiem Wojewody ds. Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego, Pełnomocnikiem Wojewody ds. Przeciwdziałania Narkomanii, Wodnym Ochotniczym Pogotowiem Ratunkowym, Górskim Ochotniczym Pogotowiem Ratunkowym i innymi jednostkami. W związku z tworzeniem wojewódzkiego programu podjęto działania służące opracowaniu strategii współpracy wszystkich podmiotów zainteresowanych profilaktyką problemów dzieci i młodzieży. Powołano Zespół ds. Bezpieczeństwa i Zapobiegania Patologiom wśród Młodzieży. W ramach wojewódzkiego systemu profilaktyki problemów dzieci i młodzieży, przedstawianego przez Małopolskiego Kuratora Oświaty, zawierającego również elementy profilaktyki problemów alkoholowych opracowano raport dla Rady ds. Bezpieczeństwa przy Wojewodzie Małopolskim Realizacja profilaktyki i niedostosowania społecznego w latach 1999/2001. W związku z realizacją Narodowego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych podejmowane były następujące działania: zorganizowano szkolenia instruktorów w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych ( NOE, Drugi Elementarz, Dziękuję, nie, Spójrz inaczej, Pomarańczowa Linia, Moje zdrowie ), zaktywizowano działalność Dziennego Ośrodka Socjoterapii U Siemachy, zbierano, poprzez kuratorium oświaty, dane dotyczących skali zjawiska, zasięgu i dynamiki problemów alkoholowych, współpracowano z pełnomocnikami ds. profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, opracowano raporty dotyczące problemów alkoholowych młodzieży. 151

7 W województwie warmińsko mazurskim podejmowano działania w ramach tworzonego wojewódzkiego systemu profilaktyki. Dotyczyły one: współpracy z Pełnomocnikiem Zarządu Województwa Warmińsko Mazurskiego ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Komendą Wojewódzką Policji Oddziału Prewencji, Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej, stowarzyszeniami pozarządowymi (MONAR, Powrót z U ), świetlicami terapeutycznymi, poradniami psychologiczno pedagogicznymi. Ponadto Warmińsko Mazurski Kurator Oświaty został włączony do Zespołu Programowego opracowującego Strategię Rozwoju Społeczno Gospodarczego Województwa. W strategii tej występuje obszar dotyczący edukacji, a w celach operacyjnych uwzględnia się m.in. pełną realizację funkcji szkoły, w szczególności standardy dotyczące zmniejszenia występowania zjawisk patologicznych. Działania w zakresie organizacji doskonalenia nauczycieli obejmowały różne formy szkolenia nauczycieli, pedagogów szkolnych i dyrektorów szkół. Zorganizowano warsztaty na temat tworzenia programów profilaktycznych dla pedagogów i rodziców oraz warsztaty dla liderów zespołów wychowawczych i dyrektorów szkół, dotyczące negocjacji i rozwiązywania konfliktów Zwiększenie skuteczności pomocy psychologiczno pedagogicznej dla dzieci i młodzieży z problemami uzależnień Zadanie to realizowane było poprzez różne formy działań będących w obszarze pomocy psychologiczno pedagogicznej adresowanych do dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniami. Realizatorami tych zadań najczęściej byli: wychowawcy klas, psychologowie i pedagodzy zatrudnieni w szkołach i placówkach, specjaliści poradni psychologiczno pedagogicznych i młodzieżowych ośrodków wychowawczych. W ramach pomocy psychologiczno pedagogicznej udzielanej uczniom organizowane były w szkołach i placówkach: zajęcia dydaktyczno wyrównawcze i specjalistyczne, zajęcia psychoedukacyjne dla uczniów i rodziców, klasy wyrównawcze, klasy terapeutyczne, warsztaty dla rodziców i nauczycieli. Zadania wychowawców zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 roku w sprawie ramowego statutu publicznej sześcioletniej szkoły podstawowej i publicznego gimnazjum (Dz. U. Nr 14, poz. 131), a z dniem 1 września 2001 roku w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 roku w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. Nr 61, poz. 624). Najważniejsze z nich to: rozwiązywanie konfliktów w społeczności szkolnej, tworzenie warunków wspomagających rozwój uczniów, indywidualna opieka nad uczniami z niepowodzeniami szkolnymi, utrzymywanie kontaktu z rodzicami uczniów, ochrona uczniów przed wszelkimi formami pomocy, różne formy pomocy indywidualnej. Wychowawcy klas ściśle współdziałali z pedagogami szkolnymi w zakresie zadań określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 stycznia 2001 roku w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. Nr 13, poz. 110). 152

8 Do ważniejszych zadań należały: rozpoznawanie indywidualnych potrzeb uczniów oraz analizowanie przyczyn niepowodzeń szkolnych, określenie form i sposobów udzielania uczniom pomocy psychologiczno pedagogicznej, podejmowanie działań profilaktyczno wychowawczych wynikających z programu wychowawczego szkoły i wspieranie w tym zakresie nauczycieli. We wszystkich typach szkół i w przedszkolach w 2000/2001 było zatrudnionych łącznie pedagogów szkolnych. Zgodnie z ww. rozporządzeniem w publicznych szkołach byli zatrudnieni również psychologowie. W roku szkolnym 2000/2001 w przedszkolach i szkołach zatrudnionych było psychologów. Realizowali oni m.in. następujące zadania: badania diagnostyczne zgłoszonych dzieci, diagnozowanie sytuacji wychowawczych w celu wspierania rozwoju ucznia, określenie odpowiednich form pomocy psychologiczno pedagogicznej, w tym działań profilaktycznych, mediacyjnych i interwencyjnych wobec uczniów, nauczycieli i rodziców, wspieranie wychowawców klas oraz zespołów wychowawczych i innych zespołów problemowo zadaniowych w działaniach profilaktyczno wychowawczych, prowadzenie bądź organizowanie różnego rodzaju form terapii psychologicznej dla uczniów. Ponadto pomoc psychologiczno pedagogiczna realizowana była w publicznych poradniach psychologiczno pedagogicznych i specjalistycznych. Działalność tych poradni reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 stycznia roku w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno pedagogicznych i innych publicznych poradni specjalistycznych oraz ramowego statutu tych poradni (Dz.U. Nr 13, poz.109). W roku 2000/2001 działało w Polsce 587 poradni. Zatrudnionych było w nich pracowników pedagogicznych. W 13 województwach funkcjonowały 33 poradnie specjalistyczne zajmujące się m.in. poradnictwem dla młodzieży oraz poradnictwem rodzinnym. W roku szkolnym 2000/2001 liczba dzieci i młodzieży (0 19 lat) wg danych demograficznych na koniec 2000 roku wynosiła w Polsce Poradnie psychologiczno pedagogiczne udzieliły pomocy dzieciom i młodzieży, co stanowi 11,9% całej populacji, w tym: zdiagnozowano , co stanowi 9,45% całej populacji, udzielono porady bez badań , co stanowi 2,45% całej populacji. Tabela Rodzaje i liczbę badań oraz wskaźniki procentowe dzieci i młodzieży objętych badaniami obliczone w stosunku do ogólnej populacji dzieci i młodzieży w wieku od 0 19 lat Rodzaj badań Liczba badań w roku szkolnym % dzieci i młodzieży objętych 2000/2001 badaniami Psychologiczne ,86 Pedagogiczne ,28 Źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej Z ogólnej liczby uczniów uczęszczających do: szkół podstawowych , zbadano w poradniach , co stanowi 13,48%, gimnazjów , zbadano w poradniach , co stanowi 12,39%, szkół ponadpodstawowych , zbadano w poradniach , co stanowi 4,85%. 153

9 154 Pracownicy poradni prowadzili z młodzieżą następujące rodzaje zajęć (liczba osób objętych pomocą): socjoterapia terapia dla zagrożonych uzależnieniem inne formy pomocy indywidualnej inne formy pomocy grupowej porady bez badań Z analizy sprawozdań (EN 5) z działalności poradni psychologiczno pedagogicznych wynika, że najliczniejszą grupę badanych stanowili uczniowie szkół podstawowych Wiąże się to z ujawnianymi w tym okresie życia trudnościami adaptacyjnymi, problemami związanymi z nauką szkolną, okresem dojrzewania oraz koniecznością dokonania wyboru kierunku dalszego kształcenia i zawodu. Należy podkreślić, że w porównaniu z poprzednim rokiem szkolnym populacja dzieci i młodzieży w wieku od 0 19 lat zmniejszyła się o , a liczba dzieci przyjętych przez specjalistów wzrosła ogólnie o , w tym liczba diagnoz: psychologicznych o 7.719, pedagogicznych o i logopedycznych o Wynika to ze wzrastającego zapotrzebowania na specjalistyczną pomoc psychologiczno pedagogiczną. Prawie dwukrotnie, w porównaniu z ubiegłym rokiem szkolnym, wzrosła liczba uczniów gimnazjów z do , a więc o Prawie trzykrotnie zwiększyła się liczba gimnazjalistów przyjętych przez poradnie z do , a więc o Pracownicy poradni za pośrednictwem Młodzieżowego Telefonu Zaufania (uruchomiono go w 13 województwach) udzielili porad, o mniej niż w roku szkolnym 1999/2000. Porady dotyczyły najczęściej problematyki: prawniczej, erotycznej i seksualnej, zagrożeń zdrowia, współżycia w rodzinie. Poradnie informują również w swoich sprawozdaniach o formach pomocy terapeutycznej udzielanej młodzieży z problemami alkoholowymi. Wymieniają takie formy jak: zajęcia relaksacyjno wspomagające, zajęcia socjoterapeutyczne z młodzieżą z rodzin patologicznych, dysfunkcyjnych, z problemami alkoholowymi i zaniedbanych środowiskowo, prowadzenie warsztatów szkoleniowych dla nauczycieli i wychowawców dotyczących doskonalenia kompetencji wychowawczych i społecznych oraz korekty postaw wychowawczych. Pracownicy poradni włączyli się także w szkolenia wspomagające nauczycieli w realizowaniu programów dydaktycznych, profilaktycznych i wychowawczych. Szkoleniami objęto także młodzieżowych liderów zdrowia. Na zaproszenie szkół realizowano, metodami aktywizującymi, w ramach godzin wychowawczych, zajęcia o tematyce obejmującej również problemy alkoholowe młodzieży. Pracownicy poradni uczestniczyli w radach pedagogicznych, oraz przeprowadzili prelekcji i wykładów dla: psychologów i pedagogów pracujących w szkołach, nauczycieli i wychowawców klas, wychowawców placówek i rodziców. W trakcie tych spotkań były często omawiane zagadnienia dotyczące uzależnień młodzieży od alkoholu i innych używek. Problematyka ta była często poruszana także podczas dyżurów pracowników poradni w punktach konsultacyjnych Pomarańczowej Linii i Niebieskiej Linii Ministerstwo Obrony Narodowej Działalność w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w wojsku Działalność w tym zakresie realizowana jest głównie jako jeden z elementów działalności społeczno wychowawczej. Do jej prowadzenia zobligowani są również psychologowie konsultanci dowódców jednostek wojskowych ds. psychoprofilaktyki. Działania lekarzy w jednostkach wojskowych w zakresie profilaktyki alkoholowej mieszczą się głównie w obszarze tzw. oświaty zdrowotnej.

10 W przypadku stwierdzenia uzależnienia od alkoholu żołnierza służby zasadniczej, jest on kierowany na komisję lekarską i na podstawie orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej zwalniany z wojska. Natomiast w przypadku stwierdzenia takiego uzależnienia u żołnierza zawodowego reakcja przyjmuje najczęściej formę perswazji ze strony przełożonych, a tylko niekiedy (z reguły z inicjatywy uzależnionego lub za namową jego najbliższych) skierowania na leczenie. Poza sferą zainteresowania przełożonych pozostają zjawiska patologii, w tym przemocy, w rodzinach wojskowych. Pokrzywdzeni członkowie rodzin wyjątkowo rzadko proszą oficjalnie przełożonych o interwencję i pomoc. Realizacja postanowień ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz zadań sektorowych ministerstwa obrony narodowej, wynikających z Narodowego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych jest przedmiotem stałego zainteresowania Zespołu do Spraw Umacniania Dyscypliny Wojskowej w Siłach Zbrojnych RP. Na posiedzeniu Zespołu dokonano analizy i oceny sytuacji oraz wypracowano wnioski do działalności profilaktycznej. Zatwierdzony przez Ministra Obrony Narodowej protokół z posiedzenia Zespołu zawiera zalecenia, które zostały wdrożone do działalności służbowej w wojsku. Nakazywały one: Upowszechnić w Siłach Zbrojnych, do szczebla jednostki wojskowej włącznie, zadania Ministerstwa Obrony Narodowej określone w Narodowym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz w Krajowym Programie Przeciwdziałania Narkomanii. Zakres i sposób realizacji zadań, w tym konkretne przedsięwzięcia, ujmować w planach działalności społeczno wychowawczej na każdy rok. Rozliczenie z wykonania zadań uwzględniać w pisemnej ocenie dyscypliny wojskowej, opracowywanej i przesyłanej zgodnie z Decyzją Nr 20/MON z dnia 25 lutego 2000 roku w sprawie oceny dyscypliny wojskowej. Przeprowadzenie centralnie koordynowanej prokuratorskiej kontroli przestrzegania przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości, dotyczących zakazu wnoszenia, sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie obiektów wojskowych oraz prawidłowości postępowania organów wojskowych w tych sprawach (art. 14 ust. 1 pkt 6, art. 16 ust. 1 i 3). Włączenie do programów kształcenia w akademiach wojskowych i wyższych szkołach oficerskich nowoczesnej wiedzy i umiejętności działania w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. Opracowanie przy uwzględnieniu realiów funkcjonowania wojskowej służby zdrowia projektu decyzji Ministra Obrony Narodowej, regulującej w szczególności zasady oraz tryb służbowego i medycznego postępowania wobec żołnierzy zawodowych nadużywających alkoholu oraz w stosunku do których istnieje uzasadnione podejrzenie uzależnienia. Wypracowanie i przedstawienie Ministrowi Obrony Narodowej stanowiska w kwestii postulowanych przez dowódców zmian w przepisach prawa, w wyniku których przełożeni dyscyplinarni mogliby wszczynać postępowanie dyscyplinarne z własnej inicjatywy w przypadkach wnoszenia i spożywania przez żołnierzy alkoholu na terenie jednostki wojskowej Szkolenia Przy współpracy z Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Departament Społeczno Wychowawczy zorganizował szkolenia warsztatowe, których celem było przeszkolenie osób do prowadzenia działalności w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w wojsku. W 2001 roku przeszkolono: 182 dowódców pododdziałów i oficerów społeczno wychowawczych, 15 kobiet ze Stowarzyszenia Rodzina Wojskowa. Łącznie w latach przeszkolono ponad 120 psychologów oraz ponad 440 dowódców pododdziałów i oficerów społeczno wychowawczych, którzy przygotowani są do prowadzenia działalności profilaktycznej w ponad 200 jednostkach wojskowych wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych. Oficerowie ci są stosunkowo dobrze przygotowani do prowadzenia pracy profilaktycznej, jednak o jej randze i efektach, jak też o atmosferze wokół tej pracy, przesądza stosunek do problemu dowódcy jednostki wojskowej. Bez jego zaangażowania i wsparcia nie da się osiągnąć założonych 155

11 celów. Kierując się tym przekonaniem, Departament Społeczno Wychowawczy zorganizował w 2001 roku szkolenie dla 38 dowódców tych jednostek wojskowych szczebla pułku i brygady, w których byli już przeszkoleni oficerowie. Przekazano dowódcom podstawową wiedzę na temat profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w wojsku, możliwości działania przeszkolonych oficerów i psychologów z ich jednostek oraz roli dowódcy w inspirowaniu i organizowaniu działalności profilaktycznej. Zapoznani zostali także z zasadami przeprowadzenia tzw. krótkiej interwencji w stosunku do osoby uzależnionej. Realizacja w ostatnich latach szkoleń warsztatowych spowodowała, że problemy alkoholowe nie są już tematem tabu, a profilaktyka alkoholowa nie wywołuje zdziwienia ani oporów. Przyjęto, że od 2001 roku szkolenia będą organizowane w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych. Departament Społeczno Wychowawczy udzieli wszelkiej pomocy merytorycznej oraz będzie ponosił koszty dydaktyczne warsztatów. Rozwiązanie to pozwoli jak wskazuje liczba uczestników warsztatów z 2001 roku na szybsze nasycenie jednostek wojskowych oficerami przeszkolonymi i przygotowanymi do prowadzenia działalności profilaktycznej Program profilaktyczny Korekta Program profilaktyczny Korekta został opracowany specjalnie na użytek wojska. Jego celem jest interwencja w sferę przekonań normatywnych, odnoszących się do obyczajowości i osobistego stosunku do używania alkoholu. Staraniem Departamentu Społeczno Wychowawczego materiały programu Korekta zostały wydane w nakładzie kompletów i tak rozdysponowane, by miał je w swojej dyspozycji każdy dowódca pododdziału, każdy oficer społeczno wychowawczy i każdy psycholog. Nie ma jeszcze (poza pozytywnymi sygnałami psychologów) wiarygodnych relacji o sposobach ich wykorzystania, zaobserwowanych reakcjach i osiągniętych efektach, które z natury rzeczy nie mogą pojawić się natychmiast. Z oczywistych powodów nie prowadzono jeszcze badań społecznych, odnoszących się do wyników realizacji programu Korekta. W 2001 roku jednostki wojskowe zostały wyposażone w kasety wideo Nie truj się, zawierające m.in. filmy szkoleniowe ( Ucieczka w niewolę, Portrety, Nikt nie potrafił powiedzieć nie ), które można będzie wykorzystywać zarówno podczas realizacji programu Korekta jak też w ramach kształcenia obywatelskiego. Ponadto w ramach posiadanych środków Departament Społeczno Wychowawczy MON zakupił i przekazał do jednostek wojskowych broszury Alkohol i kierowca, kierując ją w zwiększonej liczbie do ośrodków szkolenia kierowców wojskowych Finansowanie W planach budżetowych nie wyodrębnia się centralnie środków na działalność w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. W tej sytuacji dysponenci środków budżetowych (zwłaszcza dowódcy jednostek wojskowych) decydują o przydziale konkretnych kwot na wykonanie zadań związanych z profilaktyką alkoholową w ramach szeroko rozumianej działalności społeczno wychowawczej i profilaktyki zdrowotnej. Praktyka taka jest w pełni uzasadniona, zważywszy że podejmowane działania są organicznie związane z zasadniczymi celami działalności społeczno wychowawczej. Wydatki Departamentu Społeczno Wychowawczego w omawianej dziedzinie stanowiły w 2001 roku kwotę złotych Alkoholowe tło stanu dyscypliny wojskowej Na wszystkich szczeblach dowodzenia w Siłach Zbrojnych dokonuje się okresowo analizy i ocen dyscypliny wojskowej, uwzględniając w nich związek zaistniałych wypadków oraz popełnionych przez żołnierzy przestępstw, wykroczeń i przewinień dyscyplinarnych z użyciem i nadużyciem alkoholu. Wynika z nich, że użycie alkoholu stanowi istotny, stały czynnik kryminogenny. W 2001 roku przy minimalnym (zaledwie o 3%) wzroście ogólnej liczby wojskowych sprawców 156

12 przestępstw, zwiększyła się jednocześnie o 26% liczba żołnierzy, którzy w chwili popełnienia przestępstwa byli pod wpływem alkoholu. O ile w 2000 roku stanowili oni 27,1% ogólnej liczby sprawców przestępstw w wojsku, to w 2001 roku wskaźnik ten osiągnął 33,2% i wyraził się liczbą nietrzeźwych sprawców przestępstw. Wśród wojskowych sprawców przestępstw, pod wpływem alkoholu popełnili je: co 4 oficer (wzrost o 264%), co 3 chorąży (wzrost o 170%), co 3 podoficer zawodowy (wzrost o 195%) i co 3 żołnierz zasadniczej służby wojskowej (wzrost o 9%). W znacznej mierze wzrost liczby przestępstw wynika nie z nasilenia zachowań przestępczych, lecz z faktu, iż w rezultacie nowelizacji kodeksu karnego niektóre dotychczasowe wykroczenia (np. przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji) kwalifikowane są jako przestępstwa. Dowodem są tu wskaźniki odnoszące się do liczby popełnionych w 2001 roku wykroczeń pod wpływem alkoholu. Na ich ogólną liczbę (spadek w stosunku do roku 2000 roku o 3,9%) popełniło je 75 nietrzeźwych oficerów czyli prawie co 4 (spadek o 28,6%), 111 chorążych prawie co 4 (spadek o 33,1%), 101 podoficerów zawodowych co 4 (spadek o 44,8%) i żołnierzy służby zasadniczej więcej niż co drugi (wzrost o 3,1%). Jako dominujące występowały wykroczenia popełniane przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji, porządkowi i spokojowi publicznemu oraz przeciwko mieniu. Trzeba podkreślić, że do najczęstszych przestępstw popełnianych pod wpływem alkoholu należą najbardziej drastyczne społecznie i najmocniej godzące w dyscyplinę wojskową i stosunki społeczne w wojsku. Zwraca też uwagę fakt, że co najmniej od 10 lat na wysokim poziomie (ok. 40%) utrzymuje się odsetek sprawców popełniających pod wpływem alkoholu przestępstwa przeciwko zasadom postępowania z podwładnymi i młodszymi stopniem. Jest to kolejne potwierdzenie znanej prawidłowości, że alkohol jest stałą okolicznością, nieodłącznie towarzyszącą obyczajowości falowej wśród żołnierzy służby zasadniczej. W związku z zatwierdzeniem przez Ministra Obrony Narodowej zaleceń zawartych we wspomnianym protokóle Zespołu do Spraw Umacniania Dyscypliny Wojskowej w Siłach Zbrojnych RP, Naczelna Prokuratura Wojskowa zorganizowała centralnie koordynowaną prokuratorską kontrolę przestrzegania przepisów ustawy o dyscyplinie wojskowej z 4 września 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 141 poz. 944; tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 370) a także ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, dotyczących wnoszenia, sprzedaży i spożywania napojów alkoholowych na terenie obiektów wojskowych oraz prawidłowości postępowania organów wojskowych w tych sprawach. Celem kontroli było ustalenie poziomu przestrzegania przepisów ustaw, ujawnienie przyczyn naruszania przepisów i przedsięwzięcie środków zapobiegających naruszeniom prawa w badanym zakresie. Kontrolą objęto 55 jednostek wojskowych różnego szczebla i podporządkowania. Sprzedaż napojów alkoholowych, wbrew zakazowi wynikającemu z treści art. 14 ust. 1 pkt 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ustalono w trzech jednostkach wojskowych. Naruszenie zakazu wnoszenia napojów alkoholowych na teren jednostek wojskowych stwierdzono w 56 przypadkach w 11 jednostkach wojskowych. Ustalono też, że przełożeni w tych ujawnionych przypadkach postępowali zgodnie z prawem. Ustalenia kontroli zostały szczegółowo omówione z dowódcami kontrolowanych jednostek wojskowych, a nadto najbardziej rażące naruszenia przepisów ustawy o dyscyplinie wojskowej z 4 września 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 141 poz. 944; tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 370) oraz ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stały się przedmiotem łącznie 14 wystąpień prokuratorskich i 7 pism sygnalizujących Przedsięwzięcia podejmowane w wojsku Na wszystkich szczeblach organizacyjnych Sił Zbrojnych podejmuje się liczne przedsięwzięcia zmierzające do ograniczenia negatywnego wpływu spożywania alkoholu na poziom dyscypliny wojskowej. W materiałach Sił Zbrojnych wymienia się m.in.: kursy doskonalenia pedagogicznego dla dowódców i szefów pododdziałów, przygotowujące do 157

13 prowadzenia działalności profilaktycznej; włączenie tematyki z zakresu profilaktyki uzależnień do programu kształcenia obywatelskiego kadry i żołnierzy służby zasadniczej (ze szczególnym uwzględnieniem dowódców drużyn); działalność profilaktyczno edukacyjną prowadzoną przez oficerów społeczno wychowawczych, lekarzy, prokuratorów i oficerów żandarmerii; określanie w czasie wcieleń poborowych grup podwyższonego ryzyka przy użyciu testu AUDIT; coraz częstszą praktykę nawiązywania współpracy z pełnomocnikami wojewodów, starostów, burmistrzów i wójtów ds. uzależnień; systematyczne angażowanie do profilaktyki alkoholowej psychologów konsultantów dowódców ds. psychoprofilaktyki; szczególny nadzór nad kierowcami wojskowymi oraz działalnością PKT (kontrola stanu trzeźwości przed wyjazdem kierowcy z jednostki wojskowej i po jego powrocie); bieżąca współpraca z Żandarmerią Wojskową, nasilona zwłaszcza w dniach wcieleń i zwolnień do rezerwy, powrotów żołnierzy z przepustek i urlopów po dniach wolnych i świątecznych oraz w czasie uroczystości wojskowych; upowszechnianie w jednostkach wojskowych profilaktycznego programu Korekta ; pogadanki z żołnierzami służby zasadniczej, projekcje filmów, kolportaż ulotek i materiałów informacyjnych, wystawy fotograficzne obrazujące tragiczne skutki wypadków związanych z alkoholem, spotkania z lekarzami, prokuratorami oraz przedstawicielami żandarmerii i policji, a także przestrzeganie żołnierzy udających się na przepustki, urlopy i w podróże służbowe przed możliwymi konsekwencjami nadużycia alkoholu Podsumowanie Działalność w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w ministerstwie obrony narodowej stanowi już nową jakość. Sprzyja temu istniejący potencjał znawców problemu i stosowane środki działania. Kontynuacji zarysowanego trendu można oczekiwać w rezultacie realizacji zadań sektorowych ministerstwa, określonych w przyjętym przez Radę Ministrów Narodowy Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na lata W 2001 roku Departament Społeczno Wychowawczy MON przeprowadził badania społeczne w wojsku nt. stosunku żołnierzy służby zasadniczej do alkoholu. Do badań użyto kwestionariusza ankiety stosowanej przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Instytut Psychologii Zdrowia do badań wśród studentów. Ankieta ta została przystosowana do realiów służby wojskowej i możliwości respondentów. Badania objęły około 2000 żołnierzy służby zasadniczej z czterech jednostek wojskowych. Opracowania wyników podjęła się Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Instytut Psychologii Zdrowia. W ministerstwie obrony narodowej oczekiwane są one z dużym zainteresowaniem, gdyż ich wnioski mogą jak należy się spodziewać obalić szereg mitów, podtrzymywanych w sposób nieuzasadniony przez media i stać się podstawą do wypracowania kierunków i metod w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w wojsku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Narodowy Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w służbie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej MSWiA) w 2001 roku realizowany był w 17 Zakładach Opieki Zdrowotnej MSWiA oraz w 3 Zakładach Opieki Zdrowotnej Szpitalach Specjalistycznych MSWiA. Zadania Programu realizowane były głównie przez personel poradni zdrowia psychicznego, poradni medycyny pracy, gabinetów profilaktycznych, gabinetów pediatrycznych i gabinetów lekarzy pierwszego kontaktu. W ramach realizacji Narodowego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów 158

14 Alkoholowych podejmowano następujące działania: konferencje szkoleniowe dla funkcjonariuszy i pracowników ministerstwa spraw wewnętrznych i administracji, szkolenia i prelekcje dla pacjentów, młodzieży i dzieci, warsztaty szkoleniowe dla personelu medycznego, porady i konsultacje indywidualne dla osób uzależnionych lub zagrożonych chorobą alkoholową, członków ich rodzin, terapię indywidualną wspierającą osoby po leczeniu w ośrodku leczenia uzależnień i dla członków ich rodzin, terapię w grupach wsparcie zarówno dla trzeźwiejących alkoholików, jak i członków ich rodzin, rozmowy, porady i konsultacje dla zainteresowanych telefon zaufania, szkolenie specjalistów uzależnień dla potrzeb zakładów opieki zdrowotnej MSWiA, projekcje filmowe, happeningi tematyczne związane z problematyką alkoholową, badania diagnostyczne osób zagrożonych chorobą alkoholową (test Audit oraz Mast ). W realizacji wyżej wymienionych zadań uczestniczyli: psychologowie, lekarze psychiatrzy, lekarze medycyny pracy, lekarze rodzinni, lekarze pediatrzy, pielęgniarki lecznictwa ambulatoryjnego i stacjonarnego. W 2001 roku służba zdrowia MSWiA zorganizowała 450 szkoleń, prelekcji i pogadanek, w których uczestniczyło osób. W tym: funkcjonariuszy czynnych zawodowo, pacjentów, dzieci i młodzieży, 902 osoby personelu medycznego, 225 emerytów i rencistów. W 2001 roku personel służby zdrowia MSWiA udzielił porad dotyczących problematyki uzależnienia od alkoholu i choroby alkoholowej. Największą grupę osób, które korzystały z poradnictwa stanowili pacjenci w liczbie 2.534, następnie funkcjonariusze 1.977, emeryci i renciści 510, pracownicy Zakładów Opieki Zdrowotnej MSWiA 390, a najmniejszą dzieci i młodzież 276 osób. Osoby po odbytym szkoleniu oraz ich rodziny objęto indywidualną opieką terapeutyczną. W 2001 roku opieką tego typu objęto osoby. Organizowano również grupy wsparcia dla trzeźwiejących alkoholików, ich współmałżonków i dzieci. W ramach terapii grupowej udzielono pomocy osobom, w tym: 267 funkcjonariuszom, 290 współmałżonkom, 76 dzieciom, 513 emerytom, rencistom i pracownikom ZOZ MSWiA. W 6 zakładach Opieki Zdrowotnej MSWiA: Zielona Góra, Rzeszów, Kraków, Warszawa, Lublin, Wrocław uruchomiono telefony zaufania. Pełniły przy nich dyżury osoby zajmujące się problematyką uzależnienia do alkoholu udzielając informacji, porad i konsultacji wszystkim zainteresowanym problemem. Na szkolenie specjalistyczne w zakresie terapii uzależnień skierowano 6 osób (psychologowie i lekarze). Szkolenia te odbyły się w Studium Pomocy Psychologicznej lub specjalistycznych placówkach. 159

15 Zakład Opieki Zdrowotnej MSWiA w Poznaniu zorganizował 2 happeningi pod nazwą Alkohol i profilaktyka oraz Zdrowie. Uczestniczyło w nich ponad 700 osób. Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Specjalistyczny MSWiA w Jeleniej Górze wspólnie z Departamentem Inspekcji Sanitarnej i Zakładów Opieki Zdrowotnej MSWiA zorganizował ogólnopolską konferencję Proces uzależnienia się metody wczesnej diagnostyki i krótkiej interwencji u pacjentów z problemem alkoholowym. W konferencji uczestniczyło ponad 60 osób lekarze psychiatrzy, lekarze medycyny pracy, psychologowie i koordynatorzy realizacji Narodowego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. W trakcie konferencji uczestnicy poznali metody diagnostyki uzależnienia i choroby alkoholowej oraz uczyli się metod przeprowadzania krótkiej interwencji u osób zagrożonych tą chorobą. Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Specjalistyczny MSWiA w Otwocku zorganizował, wspólnie z Fundacją im. Stefana Batorego, międzynarodową konferencję na temat Służby mundurowe a profilaktyka i leczenie uzależnień. W konferencji wzięło udział około 70 osób. Uczestnikami byli przedstawiciele Ukrainy, Bułgarii, Łotwy, Litwy i Mongolii, którzy w swoich krajach zajmują się problematyką opieki medycznej dla służb mundurowych. Konferencja pozwoliła zaprezentować dotychczasowe działania służby zdrowia i psychologów zatrudnionych w Policji w zakresie profilaktyki problemów alkoholowych. Goście zagraniczni omówili metody rozwiązywania problemów z zakresu uzależnień w służbach mundurowych w ich krajach. Ponadto dla funkcjonariuszy służb ministerstwa spraw wewnętrznych i administracji przygotowano projekcje filmów tematycznych związanych z nadużywaniem alkoholu i jego konsekwencjami. Zorganizowano 213 projekcji filmowych, w których uczestniczyło osób. Na realizację zadań Narodowego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w 2001 roku przeznaczona była kwota zł. Problematyka profilaktyki alkoholowej oraz przeciwdziałania przemocy w rodzinie była obecna także w programach wszystkich kursów specjalistycznych oraz doskonalenia zawodowego dla policjantów, różnych szczebli, ze szczególnych uwzględnieniem specjalistów od spraw nieletnich, prewencji kryminalnej, dzielnicowych oraz służb patrolowo interwencyjnych. W 2001 roku Policja w ramach realizacji zadań określonych w Narodowym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na lata podejmowała szereg działań w tej dziedzinie: w ramach działalności profilaktyczno informacyjnej na terenie całej Polski odbywały się spotkania policjantów różnych ogniw z wychowawcami, opiekunami i rodzicami, które miały na celu przekazywania wiedzy o mechanizmach uzależnień. Funkcjonariusze uczestniczyli ponadto w posiedzeniach Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, organizowali imprezy masowe propagujące zdrowy styl życia, np. Zdrowo, Trzeźwo, Sportowo, konkursy dotyczące profilaktyki uzależnień, np. Nasze bezpieczeństwo, Bezpieczny styl życia, działania o kryptonimie Nietrzeźwy Małolat. Na terenie kraju funkcjonuje wiele programów prewencyjnych, które są integralną częścią realizowanych od kilku lat akcji, takich jak: Bezpieczne miasto, Bezpieczna wieś. Większość tych programów została zainicjowana przez Policję, jednak realizowane są one przy aktywnej współpracy i pomocy samorządów lokalnych, kuratoriów oświaty, wydziałów zdrowia i opieki społecznej, odpowiedniego szczebla komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Cechą charakterystyczną programów jest to, że w głównej mierze są one kierowane na uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i szkół średnich, co jest pozytywne, biorąc pod uwagę aspekty wychowawczo profilaktyczny. Mają one na celu uwrażliwienie społeczeństwa na wczesną inicjację spożywania napojów alkoholowych oraz ograniczenie popytu na alkohol. Wydział ds. Patologii Społecznej Biura Służby Prewencyjnej KGP corocznie monitoruje charakter i dynamikę przestępstw popełnianych pod wpływem alkoholu na podstawie sprawozdań przesyłanych z komend wojewódzkich i dokonuje ich analizy. Zbiera dane dotyczące np. rozmiarów nielegalnego rynku alkoholowego, wszczętych postępowań w związku z nielegalna produkcją i obrotem napojami alkoholowymi, ilości nietrzeźwych sprawców w wybranych kategoriach przestępstw, itp. Pozwala to na analizę uwarunkowań lokalnych alkoholizmu 160

16 i stanowi podstawę do określenia rodzaju i specyfiki planowanych przez nas przedsięwzięć. Działania na rzecz profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych zmieniają swoją jakość, ponieważ coraz większa grupa lekarzy i psychologów zdobywa profesjonalne przygotowanie do zajmowania się tą problematyką. Działania edukacyjne, które dotychczas dominowały, ustępują pierwszeństwa konsultacjom i poradom indywidualnym, terapii w grupach wsparcia zarówno dla trzeźwiejących alkoholików jak i członków ich rodzin. Nadużywaniu alkoholu często towarzyszy przemoc w rodzinie, pojawia się potrzeba udzielania pomocy współmałżonkom i dzieciom alkoholików. Jest to nowe wyzwanie dla personelu służby zdrowia, który również wymaga odpowiedniego przygotowania, co będzie kolejnym krokiem w edukacji personelu medycznego służby zdrowia MSWiA Ministerstwo Sprawiedliwości Działania realizowane przez Departament Spraw Rodzinnych i Nieletnich W roku 2001, podobnie jak w latach poprzednich, w zakładach dla nieletnich profilaktyka przeciwalkoholowa i pomoc osobom uzależnionym realizowana była w ramach działalności resocjalizacyjnej zakładów. W zakładach dla nieletnich przede wszystkim prowadzona jest działalność edukacyjno informacyjna (pogadanki, prelekcje, zajęcia warsztatowe, spotkania z członkami klubu AA, pokazy filmowe, quizy, konkursy, zajęcia plastyczne), mająca na celu promocję zdrowego stylu życia, kształtowanie postaw trzeźwości i abstynencji, dostarczanie wiedzy na temat uzależnień, dostępnych form pomocy, konsekwencji nadużywania alkoholu w tym nieprawidłowości w strukturze rodziny osób uzależnionych. Profilaktyce przeciwalkoholowej sprzyja również organizacja zajęć rekreacyjno ruchowych, promowanie wśród wychowanków zakładów dla nieletnich kultury fizycznej i sportu. Wdrażane są programy profilaktyczne dotyczące problemów alkoholowych, a problematyka alkoholizmu uwzględniana jest stosownie do potrzeb podczas konstruowania indywidualnych programów resocjalizacji opracowywanych dla poszczególnych wychowanków. Dla wychowanków z problemami alkoholowymi organizowane są konsultacje lekarskie, pomoc psychologiczna, zajęcia socjoterapeutyczne uczące kontrolowania własnych zachowań, właściwego oceniania rzeczywistości i sztuki odmawiania. Terapeuci, pedagodzy i psychologowie zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich współpracują ze stowarzyszeniami AA, organizując spotkania mitingi oraz terapię na terenie zakładów. W roku 2001 część pracowników zakładów dla nieletnich uczestniczyła w szkoleniach i kursach dotyczących problemów alkoholowych, co w większości było możliwe dzięki współpracy z poradniami odwykowymi, instytucjami i organizacjami zajmującymi się działalnością przeciwalkoholową. W analizowanym okresie nie były przeprowadzane szkolenia kuratorów rodzinnych Działania Centralnego Zarządu Służby Więziennej W stosunku do osób pozbawionych wolności uzależnionych od alkoholu prowadzone są specjalistyczne oddziaływania przede wszystkim w 11 oddziałach terapeutycznych (396 miejsc) umiejscowionych w aresztach śledczych i zakładach karnych oraz w systemie terapeutycznym poza oddziałem. 161

17 Tabela Wykaz jednostek w których funkcjonują oddziały terapeutyczne dla skazanych uzależnionych od alkoholu (M Zakład Karny dla młodocianych, P ZK dla odbywających karę po raz pierwszy, R ZK dla recydywistów penitencjarnych). Lp. Nazwa jednostki Przeznaczenie Pojemność 1. ZK Nr 1 Grudziądz (kobiety) P 1/t, M 1/t, R 1/t ZK Gdańsk Przeróbka P 2/t, M 2/t AŚ Kraków Podgórze P 2/t, M 2/t ZK Nowy Wiśnicz R 1/t ZK Barczewo R 1/t ZK Iława P 1/t, M 1/t ZK Wronki R 1/t AŚ Warszawa R 1/t AŚ W wa Służewiec P 1/t, M 1/t AŚ Radom P 1/t, M 1/t ZK Nr 1 Wrocław P 1/t, M 1/t, R 1/t Razem 396 Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości Pogramy więziennych oddziałów terapeutycznych są zbliżone do ofert placówek wolnościowych. Bardzo ważne dla pracy tych oddziałów są założenia etyczno filozoficzne. Personel oddziałów terapeutycznych: traktuje skazanych przebywających w nich jak pacjentów, a nie przestępców, dostrzega bardzo wyraźny związek pomiędzy nadużywaniem alkoholu a przestępczym stylem życia, ma jednak świadomość, że alkohol nie jest jedynym ich problemem, a jedynie jednym z problemów, rozumie pracę ze skazanymi jako skuteczną formę pomocy, resocjalizacji, czy też wychowania ludzi, którzy za antyspołeczne zachowanie znaleźli się w ZK, ceni pracę zespołową, a wzajemne wspieranie się członków zespołu terapeutycznego jest znaczącym elementem pracy terapeutycznej. Programy terapeutyczne dla alkoholików trwają zazwyczaj ok. 3 miesięcy. Większość placówek więziennych realizuje swoje programy w oparciu o Osobiste Plany Terapii, organizuje spotkania dla rodzin pacjentów, współpracuje ze wspólnotą AA, AN. Pacjenci zdobywają wiedzę, pracują nad konsekwencjami picia, nad akceptacją własnego uzależnienia, uczą się różnych umiejętności przydatnych w trzeźwym życiu, uczą się zachowań nieagresywnych, zdobywają umiejętności w zakresie odmawiania picia. Trochę inaczej niż na wolności organizowane są sesje zapobiegania nawrotom choroby. Tematowi nawrotów choroby poświęca się więcej czasu w przypadku pacjentów, którzy odbywają koncówkę kary. Natomiast pacjentom, którzy mają przed sobą perspektywę kilku lub kilkunastu lat pobytu w ZK, przekazuje się jedynie wiedzę na temat walki z nawrotem choroby i proponuje pracę nad radzeniem sobie z negatywnym myśleniem, z agresywnymi zachowaniami itp. Programy terapeutyczne to cały system ustrukturalizowanych oddziaływań (grupy terapeutyczne, społeczność terapeutyczna), które niejednokrotnie w bardzo widocznym stopniu osłabiają subkulturę więzienną. Według danych na koniec roku 2001 w oddziałach dla skazanych uzależnionych od alkoholu przebywało 384 skazanych. Ogółem w roku 2001 w tych oddziałach poddano oddziaływaniu specjalistycznemu osadzonych. Skazanych zakwalifikowanych do oddziałów terapeutycznych, oczekujących na miejsce w oddziale było 180. Jednocześnie z uwagi na brak miejsca w oddziałach terapeutycznych skazanych przebywało w jednostkach penitencjarnych w systemie terapeutycznym poza oddziałem. W oddziałach terapeutycznych prowadzi się również badania efektywności leczenia odwykowego. Średni wskaźnik efektywności kształtuje się na poziomie 30%, podobnie jak wyniki leczenia odwykowego prowadzone przez placówki ZOZ ów na wolności. W warunkach przeludnienia jednostek penitencjarnych (niekiedy do 140%), a co za tym idzie zwiększonych obowiązków kadry specjalistycznej, dodatkowe zadania związane ze sprawowaniem 162

18 opieki specjalistycznej poza oddziałem stają się fikcją. Tę lukę wypełnia wspólnota Anonimowych Alkoholików, którzy na mityngach AA skupiają ok osadzonych. Ogółem w jednostkach penitencjarnych działa 25 Klubów Abstynenta, gdzie przeciętna ilość uczestników AA to ok. 20 osób, a spotkań Klubu Abstynenta ok. 40 osadzonych. Wyrównuje się zapotrzebowanie na stosowanie oddziaływań specjalistycznych wśród osadzonych karanych po raz pierwszy i recydywistów penitencjarnych, przy dwukrotnie mniejszej potrzebie takich oddziaływań wobec młodocianych. Tendencje wzrostowe występują w grupie klasyfikacyjnej karanych po raz pierwszy. Konsekwencją tego są wydłużające się terminy przyjęć do oddziałów terapeutycznych. Nadal wzrasta liczba osadzonych z rozpoznaniem uzależnienia kryzysowego (alkohol, narkotyki), a wśród nich dominują młodociani, co odpowiada ogólnym danym demograficznym. Aktualnie więziennictwo nie dysponuje oddziałem terapeutycznym o takim profilu oddziaływań leczniczych. Terminy oczekiwania na przyjęcie do oddziałów terapeutycznych w 2001 roku, za wyjątkiem oddziału dla kobiet ZK Nr 1 w Grudziądzu (3 miejsca), przekroczyły jeden rok. Przedstawiona sytuacja powoduje, że ustawa z dnia 26 kwietnia 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w dwóch przypadkach nie jest realizowana. Dotyczy to: skazanych o krótkim wymiarze pozbawienia wolności, skazanych zobowiązanych do leczenia na mocy postanowienia sądu (długi termin oczekiwania na przyjęcie do oddziału terapeutycznego skutkuje przekroczeniem terminu, po którym ustaje zobowiązanie do poddania się leczeniu zgodnie z art. 24 ust. 1 ww. ustawy). W 11 oddziałach terapeutycznych dla skazanych uzależnionych od alkoholu zatrudnionych jest ponad 60 funkcjonariuszy i pracowników. Są to między innymi: terapeuci, kierownicy działów, wychowawcy, psychologowie i pielęgniarki. Średnio na każdą zatrudnioną osobę w oddziale przypada ponad 6 skazanych. Ponad 80% personelu odbyło specjalistyczne szkolenia w Studium Pomocy Psychologicznej oraz uczestniczyło w różnych formach szkoleń poza resortowych lub organizowanych przez Biuro Społeczno Penitencjarne CZSW. W 2001 roku przeszkolono: kolejną grupę 30 funkcjonariuszy (psychologów, terapeutów, wychowawców) pracujących ze skazanymi uzależnionymi od alkoholu, w ramach Studium Pomocy Psychologicznej, stanowiącego pierwszy etap szkolenia terapeutów uzależnionych od alkoholu, kontynuowano szkolenie grypy 50 psychologów i wychowawców z wybranych 25 jednostek penitencjarnych w zakresie postępowania korekcyjno terapeutycznego wobec skazanych sprawców przemocy w rodzinie, 7 funkcjonariuszy z oddziałów terapeutycznych dla skazanych uzależnionych uczestniczyło w szkoleniu Studium Terapii Uzależnień, organizowanym według programu zatwierdzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia, stanowiącym drugi etap szkolenia terapeutów uzależnienia od alkoholu. Ponad 10% kadry nie posiada przygotowania specjalistycznego do pracy z osobami uzależnionymi. Są to osoby o krótkim stażu w Służbie Więziennej. Będą one sukcesywnie kierowane na odpowiednie kursy i szkolenia. Do partnerów, z którymi współpracuje Służba Więzienna należy zaliczyć: Wspólnoty Anonimowych Alkoholików, Fundację im. Stefana Batorego, UNDP, Patronackie Stowarzyszenie Penitencjarne, Instytut Psychologii Zdrowia, Wojewódzkie Stacje Sanitarno Epidemiologiczne, właściwe dla miejsca położenia aresztu śledczego lub zakładu karnego organy samorządu terytorialnego. Kodeks karny wykonawczy i regulamin wykonywania kary pozbawienia wolności, obowiązujące od dnia 1 września 1998 roku, włączył lecznictwo odwykowe w system terapeutyczny, realizowany przede wszystkim w oddziałach odwykowych. Aby dalej skutecznie upowszechniać ideę leczenia odwykowego, więziennictwo powinno dysponować odpowiednim zapleczem materialnym 163

19 oraz posiadać wykwalifikowaną kadrę. Niedostatek w obu tych dziedzinach, wobec wzrostu osób przebywających w izolacji więziennej (ok. 80 tys. osadzonych), a w konsekwencji zwiększenia osób zakwalifikowanych do terapii odwykowej powoduje, iż więziennictwo nie jest w stanie w pełni realizować ustawy o wychowaniu w trzeźwości Działania jednostek prokuratury Jednostki prokuratury nie dysponują danymi statystycznymi w zakresie przestępczości wyodrębnionej rodzajowo. Z powyższych względów w niniejszej informacji przytoczone zostaną dane statystyczne pochodzące z systemu informatycznego Komendy Głównej Policji, obrazujące skalę przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, rodzinie, mieniu, funkcjonariuszom publicznym oraz przestępstw komunikacyjnych, z uwzględnieniem liczby ujawnionych sprawców pozostających w chwili dokonania przestępstwa pod wpływem alkoholu. We wszczętych i przeprowadzonych w 2001 roku postępowaniach przygotowawczych w sprawach tego rodzaju dokonano m.in. następujących ustaleń: 1. w sprawach o zabójstwo (art. 148 k.k.) na ujawnionych dorosłych sprawców tej zbrodni, w 855 przypadkach zdołano ustalić dane w zakresie stanu ich trzeźwości w chwili popełnienia przestępstwa. Dane statystyczne wskazują, iż 623 z ich dopuściło się zbrodni zabójstwa pozostając pod działaniem alkoholu, co stanowiło ponad 72% w stosunku do wszystkich ustalonych przypadków stanu trzeźwości sprawców przestępstw z art. 148 k.k.; Dodać należy, iż na 623 ujawnione przypadki zabójstw popełnionych przez sprawców pozostających pod działaniem alkoholu, co trzecie z nich (208 zbrodni zabójstwa) popełniono na tle nieporozumień rodzinnych. 2. w sprawach o spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 156 k.k.) oraz naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia w okolicznościach przewidzianych w art. 157 k.k. na ustalonych podejrzanych, w stosunku do 4172 zdołano ujawnić stan ich trzeźwości w czasie popełnienia przestępstwa; Z poczynionych ustaleń wynika, iż sprawców przestępstw z art. 156 i 157 k.k. pozostawało w chwili ich popełnienia pod wpływem alkoholu, co stanowiło ponad 51% w stosunku do ogółu sprawców, w przypadku których dane w tym zakresie wynikały z ustaleń w toku prowadzonych przeciwko nim postępowań przygotowawczych. Dodać należy, iż z podanej liczby, aż osoby (ponad 71%) dopuściło się naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia na okres powyżej siedmiu dni (art k.k.); 3. w sprawach o udział w bójce lub pobiciu (art. 158 i 159 k.k.) na ustalonych sprawców tych przestępstw, w odniesieniu do 8926 z nich zdołano poczynić ustalenia co do ich stanu trzeźwości w chwili popełnienia w/w czynów. Z danych liczbowych wynika, iż 5526 sprawców wzięło udział w bójce lub pobiciu będąc pod działaniem alkoholu, co stanowiło ponad 62% w stosunku do ogółu sprawców, w przypadku których poczyniono ustalenia w podanym zakresie; 4. w sprawach o zgwałcenie (art. 197 k.k.) na sprawców tego rodzaju przestępstwa, w przypadku 772 z nich zdołano ustalić, czy pozostawali w chwili czynu pod działaniem alkoholu. Z poczynionych w tym zakresie ustaleń wynika, iż 521 z nich dopuściło się przestępstwa zgwałcenia pozostając pod wpływem alkoholu, przy czym 171 sprawców będąc pod jego wpływem dopuściło się zgwałcenia ze szczególnym okrucieństwem; 5. w sprawach o znęcanie się nad rodziną (art. 207 k.k.) na ustalonych sprawców tych przestępstw w przypadku z nich zdołano ujawnić, czy znęcali się oni fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą pozostając pod działaniem alkoholu. Dane statystyczne wskazują, że sprawców (ponad 69% tych, co do których dokonano powyższych ustaleń) znęcało się nad członkami rodzin lub innymi osobami pozostającymi w stałym lub przemijającym stosunku zależności od nich będąc pod działaniem alkoholu; 6. w postępowaniach przygotowawczych prowadzonych przeciwko sprawcom kradzieży cudzej rzeczy ruchomej ustalono, iż na podejrzanych o dokonanie tego rodzaju przestępstwa z nich pozostawało w chwili czynu pod wpływem alkoholu. Stanowili oni ponad 29% ogółu 164

20 (23.969) podejrzanych, w odniesieniu do których zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na zajęcie stanowiska w zakresie ich stanu trzeźwości; 7. dane liczbowe dotyczące przestępstw kradzieży z włamaniem (art. 279 k.k.) wskazują, iż tego rodzaju kradzieży dopuszcza się znaczący odsetek sprawców pozostających pod działaniem alkoholu. Na podejrzanych w 2001 roku o dokonanie kradzieży z włamaniem, w przypadku z nich ustalono, iż dokonali jej będąc pod wpływem alkoholu. Nietrzeźwi sprawcy stanowili ponad 42% ogółu sprawców (19.640), w odniesieniu do których zdołano ustalić, w jakim stanie popełnili tę kradzież; 8. przestępstw rozboju, kradzieży rozbójniczej i wymuszenia rozbójniczego (art. 280, 281 i 282 k.k.) dopuściła się pod działaniem alkoholu ponad połowa sprawców, w przypadku których dokonano ustaleń w zakresie stanu ich trzeźwości w chwili popełnienia tego rodzaju przestępstw. Na łączną liczbę podejrzanych o ich dokonanie, w przypadku z nich ujawniono, iż działali oni pozostając pod wpływem alkoholu. Stanowiło to 56% ogółu (10.842) sprawców przestępstw z art. 280, 281 i 282 k.k., w odniesieniu do których poczyniono w/w ustalenia. Niepokojącym jest również fakt, iż na sprawców rozboju pozostających pod działaniem alkoholu, 678 z nich posługiwało się bronią palną lub innym niebezpiecznym narzędziem. 9. uwagę zwraca również znacząca liczba sprawców dopuszczających się pod działaniem alkoholu przestępstw przeciwko funkcjonariuszom publicznym. Na podejrzanych, którym postawiono zarzut naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego, czynnej napaści, w tym napaści przy użyciu broni, z nich było pod wpływem alkoholu. Ustalenia w tym przedmiocie dotyczyły 72% ogółu sprawców (5.451), którzy pozostawali pod wpływem alkoholu; 10. w sprawach o przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji na podejrzanych o ich popełnienie, w przypadku poczyniono niezbędne ustalenia co do ich stanu trzeźwości w chwili spowodowania wypadku sprawców takich przestępstw pozostawało pod działaniem alkoholu, co stanowiło aż 89% ogółu podejrzanych w sprawach tej kategorii, w przypadku których zdołano zebrać materiał dowodowy w powyższym zakresie. Ustalenia w przedmiocie pozostawania sprawców pod działaniem alkoholu w chwili popełnienia zarzucanych im przestępstw, w tym w stanie nietrzeźwości w przypadku kwalifikowanych typów przestępstw przewidzianych w kodeksie karnym, mają w toku prowadzonych i nadzorowanych przez prokuratorów śledztw i dochodzeń wpływ zarówno na ich przebieg jak i stosowanie wobec sprawców takich przestępstw środków zapobiegawczych (w tym w odniesieniu do najgroźniejszych z nich i popełnionych w stanie nietrzeźwości na wnioskowanie do sądu o stosowanie tymczasowego aresztowania), a także wpływ na końcowy wynik postępowań. Z kolei w toku postępowań sądowych ustalenia w zakresie stanu nietrzeźwości sprawcy lub działania pod wpływem alkoholu mają istotny wpływ na wnioski prokuratorów zmierzające do zaostrzenia odpowiedzialności karnej i wymierzenia sprawcom, poza surowszymi karami zasadniczymi, również środków karnych w postaci zakazu zajmowania określonych stanowisk, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności, a także zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych Ministerstwo Infrastruktury W ramach działań systemowych Sekretariat Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego współpracował w zakresie zmiany przepisów prawnych związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego, w wyniku których zaostrzono kary za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwym. Obecnie prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości jest przestępstwem, za co grozi kara grzywny, kara ograniczenia lub pozbawienia wolności do 2 lat. Jednocześnie sprawca takiego przestępstwa traci prawo jazdy. Sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów od 1 roku do 10 lat. Niezależnie od wskazanych wyżej kar, jeżeli nietrzeźwy kierowca spowodował wypadek, 165

Podstawa prawna. 3. Ustawa z dnia 26 października 1982r.o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu

Podstawa prawna. 3. Ustawa z dnia 26 października 1982r.o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu Podstawa prawna 1. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 230 ze zmianami). 2. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

JELENIA GÓRA, PAŹDZIERNIK 2006 R.

JELENIA GÓRA, PAŹDZIERNIK 2006 R. STRATEGIE DZIAŁAŃ WYCHOWAWCZYCH I INTERWENCYJNYCH WOBEC DZIECI I MŁODZIEŻY Z GIMNAZJUM NR 4 W JELENIEJ GÓRZE ZAGROŻONYCH UZALEŻNIENIEM Uchwała Nr24/06 Rady Pedagogicznej Gimnazjum Nr 4 w Jeleniej Górze

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PABIANICACH. 2006 roku

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PABIANICACH. 2006 roku MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PABIANICACH Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Miejskiej w Pabianicach Nr LX/533/06 z dnia 22 lutego 2006 r. MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały nr Rady Miejskiej Leszna z dnia 2012r. MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2013

Załącznik do Uchwały nr Rady Miejskiej Leszna z dnia 2012r. MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2013 Załącznik do Uchwały nr Rady Miejskiej Leszna z dnia 2012r. MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2013 1 Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV.12.2015 RADY GMINY KOMPRACHCICE

UCHWAŁA NR IV.12.2015 RADY GMINY KOMPRACHCICE UCHWAŁA NR IV.12.2015 RADY GMINY KOMPRACHCICE z dnia 10 lutego 2015 r. w sprawie Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2015 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyczny. Gimnazjum nr 39 im rtm. Witolda Pileckiego we Wrocławiu

Szkolny Program Profilaktyczny. Gimnazjum nr 39 im rtm. Witolda Pileckiego we Wrocławiu Szkolny Program Profilaktyczny Gimnazjum nr 39 im rtm. Witolda Pileckiego we Wrocławiu Wrocław 2008 1 Przedmiotem profilaktyki może być każdy problem, w odniesieniu do którego odczuwamy potrzebę uprzedzającej

Bardziej szczegółowo

załącznik do uchwały Nr XXIII/160/2012 Rady Gminy Wisznice z dnia 28 grudnia 2012r.

załącznik do uchwały Nr XXIII/160/2012 Rady Gminy Wisznice z dnia 28 grudnia 2012r. załącznik do uchwały Nr XXIII/160/2012 Rady Gminy Wisznice z dnia 28 grudnia 2012r. Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Przeciwdziałania Narkomanii

Bardziej szczegółowo

POMOC PEDAGOGICZNA W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH

POMOC PEDAGOGICZNA W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH POMOC PEDAGOGICZNA W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH SZKOŁY I PLACÓWKI WYCHOWAWCZE UDZIELAJĄ I ORGANIZUJĄ POMOC WSPÓŁPRACUJĄC Z: 1. Rodzicami 2. Nauczycielami 3. Poradniami 4. Innymi szkołami 5. Innymi podmiotami

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2010 ROK

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2010 ROK Załącznik do uchwały nr LI/335/10 Rady Miejskiej w Krośniewicach z dnia 19 marca 2010 r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2010 ROK Podobnie jak w latach ubiegłych głównym

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 113 poz.759 z późn. zm.);

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 113 poz.759 z późn. zm.); Załącznik do uchwały Nr XII/56/2011 Rady Gminy Bojszowy z dnia 28.11.2011r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2012 ROK Podstawę prawną opracowania programu stanowi:

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 1 IM. H. SIENKIEWICZA W ŁOWICZU Program został uchwalony przez Radę Rodziców w porozumieniu z Radą Pedagogiczną w dn. 22. 09. 2015 roku Spis treści I. Podstawa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXX.287.2013 RADY MIASTA EŁKU. z dnia 26 marca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXX.287.2013 RADY MIASTA EŁKU. z dnia 26 marca 2013 r. UCHWAŁA NR XXX.287.2013 RADY MIASTA EŁKU z dnia 26 marca 2013 r. zmieniająca uchwałę w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Gminy Miasta Ełk na lata 2010-2015. Na

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2016 ROK

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2016 ROK Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 0007.100.2016 Rady Gminy Przykona z dnia 12 lutego 2016r GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2016 ROK Podstawą

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A nr XLI/239/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 26 lutego 2014 roku

U C H W A Ł A nr XLI/239/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 26 lutego 2014 roku U C H W A Ł A nr XLI/239/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 26 lutego 2014 roku w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii na rok 2014

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki. Miejskiego Zespołu Szkół w Dusznikach-Zdroju. na lata szkolne 2012/2015

Program Profilaktyki. Miejskiego Zespołu Szkół w Dusznikach-Zdroju. na lata szkolne 2012/2015 Program Profilaktyki Miejskiego Zespołu Szkół w Dusznikach-Zdroju na lata szkolne 2012/2015 1. Podstawa prawna konstruowania programu 1. Ustawa o systemie oświaty z dn. 07.09.1991r. ( zapis postulujący

Bardziej szczegółowo

b) realizacja specjalistycznych programów terapeutycznych dla ofiar przemocy i sprawców przemocy,

b) realizacja specjalistycznych programów terapeutycznych dla ofiar przemocy i sprawców przemocy, Załącznik do Uchwały Nr VI/sXXXIX225/13 Rady Miasta Wałcz z dnia 17 września 2013 roku PRELIMINARZ WYDATKÓW ŚRODKÓW FINANSOWYCH Z FUNDUSZU MIEJSKIEJ KOMISJI ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2013

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVIII/631/12 PREZYDENTA MIASTA KATOWICE. z dnia 31 października 2012 r.

UCHWAŁA NR XXVIII/631/12 PREZYDENTA MIASTA KATOWICE. z dnia 31 października 2012 r. UCHWAŁA NR XXVIII/631/12 PREZYDENTA MIASTA KATOWICE z dnia 31 października 2012 r. w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2013r. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2016 ROK

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2016 ROK Załącznik do Uchwały Nr XIV/82/15 Rady Gminy Reńska Wieś z dnia 28 grudnia 2015r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2016 ROK Podstawą prawną działań związanych z rozwiązywaniem

Bardziej szczegółowo

Aneks do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr6 im.gen.józefa Bema w Siedlcach

Aneks do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr6 im.gen.józefa Bema w Siedlcach Aneks do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr6 im.gen.józefa Bema w Siedlcach Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 9 stycznia 2003r. w sprawie zasad udzielania

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Postanowienia ogólne

Rozdział 1. Postanowienia ogólne ZAŁĄCZNIK do Uchwały Nr VII/43/2015 Rady Miejskiej w Łochowie z dnia 25.03.2015 w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i RozwiązywaniaProblemów Alkoholowych na rok 2015." Gminny Program Profilaktyki

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2006 ROK

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2006 ROK Załącznik do uchwały Nr XL/401/06 Rady Miejskiej Wodzisławia Śl. z dnia 27 stycznia 2006 r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2006 ROK

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2012

HARMONOGRAM REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2012 Załącznik Nr 1 do Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2012 HARMONOGRAM REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2012

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LY/980/2013 RADY MIASTA KIELCE. z dnia 19 grudnia 2013 r.

UCHWAŁA NR LY/980/2013 RADY MIASTA KIELCE. z dnia 19 grudnia 2013 r. UCHWAŁA NR LY/980/2013 RADY MIASTA KIELCE z dnia 19 grudnia 2013 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2014.

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH DLA MIASTA PABIANICE NA 2007 ROK

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH DLA MIASTA PABIANICE NA 2007 ROK Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Miejskiej w Pabianicach Nr VI/ 50 /07 z dnia 28 lutego 2007 r. MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH DLA MIASTA PABIANICE NA 2007 ROK CELE MIEJSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Harmonogram Szkolnego Programu Profilaktyki na rok 2012/2013

Harmonogram Szkolnego Programu Profilaktyki na rok 2012/2013 Harmonogram Szkolnego Programu Profilaktyki na rok 2012/2013 OBSZAR PROFILAKTYKI ZADANIA METODY I FORMY REALIZACJI REALIZATOR TERMIN Rozpoznawanie potrzeb szkoły w zakresie profilaktyki 1) Diagnozowanie

Bardziej szczegółowo

Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2013 rok

Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2013 rok Rada Miejska Iławy Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2013 rok Urząd Miasta w Iławie Ośrodek Psychoedukacji, Profilaktyki Uzależnień i Pomocy Rodzinie w Iławie Miejski Program Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2009 ROK

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2009 ROK Załącznik do uchwały Rady Miejskiej w Krośniewicach nr XXXVI/229/09 z dnia 6 lutego 2009 r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2009 ROK Podobnie jak w latach ubiegłych

Bardziej szczegółowo

1/ PROFILAKTYKA I ROZWIĄZYWANIE PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH

1/ PROFILAKTYKA I ROZWIĄZYWANIE PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH Zał. Nr.1 do Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na 2015 r. HARMONOGRAM REALIZACJI ZADAŃ GMINNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLI/952/13 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 30 października 2013 r.

UCHWAŁA NR XLI/952/13 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 30 października 2013 r. UCHWAŁA NR XLI/952/13 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 30 października 2013 r. w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2014r. Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2012 rok

Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2012 rok Rada Miejska Iławy Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2012 rok Urząd Miasta w Iławie Ośrodek Psychoedukacji, Profilaktyki Uzależnień i Pomocy Rodzinie w Iławie Miejski Program Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały Nr VI/41/07 Rady Miejskiej w Krośniewicach z dnia 27 marca 2007 r.

Załącznik do uchwały Nr VI/41/07 Rady Miejskiej w Krośniewicach z dnia 27 marca 2007 r. Załącznik do uchwały Nr VI/41/07 Rady Miejskiej w Krośniewicach z dnia 27 marca 2007 r. G M I N N Y P R O G R A M P R O F I L A K T Y K I I R O Z W I Ą Z Y W A N I A P R O B L E M Ó W A L K O H O L O W

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr III/19/2014 Rady Gminy Suszec z dnia 22 grudnia 2014 r. Rada Gminy Suszec uchwala, co następuje:

Uchwała Nr III/19/2014 Rady Gminy Suszec z dnia 22 grudnia 2014 r. Rada Gminy Suszec uchwala, co następuje: Uchwała Nr III/19/2014 Rady Gminy Suszec z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie: przyjęcia gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych na rok 2015. Na podstawie art. 18 ust.2 pkt

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2013

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2013 Załącznik do Uchwały Nr XXXII/218/2013 Rady Gminy Lipno z dnia 18 lutego 2013 r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2013 Styczeń 2013 r. I. WSTĘP. Rada Gminy Lipno

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W GMINIE RADOMSKO NA ROK 2014

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W GMINIE RADOMSKO NA ROK 2014 Załącznik do Uchwały NR../. / 2013 Rady Gminy Radomsko z dnia. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W GMINIE RADOMSKO NA ROK 2014 Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr/ XXXIV/179/06 Rady Gminy Rawa Mazowiecka z dnia 20 stycznia 2006 roku.

Uchwała Nr/ XXXIV/179/06 Rady Gminy Rawa Mazowiecka z dnia 20 stycznia 2006 roku. Uchwała Nr/ XXXIV/179/06 Rady Gminy Rawa Mazowiecka z dnia 20 stycznia 2006 roku. w sprawie :przyjęcia Gminnego programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2006-2008 w Gminie Rawa Mazowiecka. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

w sprawie Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy i Miasta Żuromin na 2015 rok.

w sprawie Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy i Miasta Żuromin na 2015 rok. UCHWAŁA NR 19/V/15 RADY MIEJSKIEJ W ŻUROMINIE z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy i Miasta Żuromin na 2015 rok. Na podstawie art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Gimnazjum Miejskim im. Jana Pawła II w Głownie

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Gimnazjum Miejskim im. Jana Pawła II w Głownie PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Gimnazjum Miejskim im. Jana Pawła II w Głownie PODSTAWA PRAWNA 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2014 ROK

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2014 ROK Załącznik do uchwały Nr XXXIX/282/14 Rady Miejskiej w Krośniewicach z dnia 11 lutego 2014 r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2014 ROK Podobnie jak w latach ubiegłych

Bardziej szczegółowo

Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Otmuchowa. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Otmuchowa. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Uchwała Nr XXXIII/253/2013 Rady Miejskiej w Otmuchowie z dnia 28 października 2013 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Gminy Otmuchów na rok

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM MIEJSKI I PROGRAM PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PABIANICACH

MIEJSKI PROGRAM MIEJSKI I PROGRAM PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PABIANICACH MIEJSKI PROGRAM MIEJSKI I PROGRAM PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PABIANICACH CELE PROFILAKTYKI ALKOHOLOWYCH I W ROZWIĄZYWANIA PABIANICACH 2004 roku PROBLEMÓW I. II. MIEJSKIEGO Zwiększenie dla osób uzaleŝnionych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XXI/105/2012. w sprawie przyjęcia gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.

UCHWAŁA Nr XXI/105/2012. w sprawie przyjęcia gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. UCHWAŁA Nr XXI/105/2012 Rady Gminy Podedwórze z dnia 30 kwietnia 2012 w sprawie przyjęcia gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Na podstawie art.18 ust.2 pkt.15 ustawy

Bardziej szczegółowo

Strategia działań wychowawczych, zapobiegawczych i interwencyjnych wobec młodzieży zagrożonej uzależnieniem w Publicznym Gimnazjum w Miękini

Strategia działań wychowawczych, zapobiegawczych i interwencyjnych wobec młodzieży zagrożonej uzależnieniem w Publicznym Gimnazjum w Miękini Strategia działań wychowawczych, zapobiegawczych i interwencyjnych wobec młodzieży zagrożonej uzależnieniem w Publicznym Gimnazjum w Miękini Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW UZALEŻNIEŃ OD ALKOHOLU I NARKOTYKÓW W GMINIE FIRLEJ NA ROK 2014

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW UZALEŻNIEŃ OD ALKOHOLU I NARKOTYKÓW W GMINIE FIRLEJ NA ROK 2014 1 Załącznik do Uchwały Nr XXX/147 /13 Rady Gminy Firlej z dnia 10 grudnia 2013r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW UZALEŻNIEŃ OD ALKOHOLU I NARKOTYKÓW W GMINIE FIRLEJ NA ROK 2014 Firlej

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM REALIZACJI

HARMONOGRAM REALIZACJI Załącznik Nr 2 do GPPU na 2015 r. HARMONOGRAM REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA ROK 2015 Lp. Zamierzenia (zadania) Sposoby

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR RADY GMINY MIELEC z dnia 2007 r.

UCHWAŁA NR RADY GMINY MIELEC z dnia 2007 r. UCHWAŁA NR RADY GMINY MIELEC z dnia 2007 r. w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Mielec na 2007 rok. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr III/13/2014 Rady Gminy Stawiguda z dnia 22 grudnia 2014 r.

Uchwała nr III/13/2014 Rady Gminy Stawiguda z dnia 22 grudnia 2014 r. Uchwała nr III/13/2014 Rady Gminy Stawiguda z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii

Bardziej szczegółowo

1. Organizacja pomocy psychologiczno pedagogicznej

1. Organizacja pomocy psychologiczno pedagogicznej Załącznik nr 7 do Statutu Zespołu Szkół nr 33 w Warszawie 1. Organizacja pomocy psychologiczno pedagogicznej 2. Organizacja zajęć edukacyjnych wspomagających KIPU Podstawa prawna: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ŚRODOWISKA SZKOLNEGO

PROGRAM PROFILAKTYKI ŚRODOWISKA SZKOLNEGO PROGRAM PROFILAKTYKI ŚRODOWISKA SZKOLNEGO ZESPÓŁ SZKÓŁ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1 I GIMNAZJUM im.jana Pawła II W SUCHEJ BESKIDZKIEJ SZKOŁA PODSTAWOWA ROK SZKOLNY 2007/2008-2009/2010 Wstęp pojęcie profilaktyki

Bardziej szczegółowo

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii dla Miasta Tomaszów Lubelski na 2015 rok

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii dla Miasta Tomaszów Lubelski na 2015 rok Załącznik do uchwały Nr II/8/2014 Rady Miasta Tomaszów Lubelski z dnia 19 grudnia 2014 roku Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii dla Miasta Tomaszów Lubelski

Bardziej szczegółowo

w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Profilaktyki i Przeciwdziałania Problemom Alkoholowym oraz Narkomanii na rok 2015

w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Profilaktyki i Przeciwdziałania Problemom Alkoholowym oraz Narkomanii na rok 2015 UCHWAŁA Nr III/9/14 Rady Miejskiej we Włodawie z dnia 23 grudnia 2014 roku w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Profilaktyki i Przeciwdziałania Problemom Alkoholowym oraz Narkomanii na rok 2015 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

zajęć edukacyjnych zgodnie z obowiązującą podstawą programową współpracy z Zespołem ds. Prewencji Kryminalnej, Nieletnich i Patologii w Mielcu

zajęć edukacyjnych zgodnie z obowiązującą podstawą programową współpracy z Zespołem ds. Prewencji Kryminalnej, Nieletnich i Patologii w Mielcu Strategia działań wychowawczych, zapobiegawczych i interwencyjnych wobec uczniów zagrożonych uzależnieniem w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych Podstawa prawna: Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr IV/12/15 Rady Miejskiej Gminy Gryfów Śląski z dnia 27 lutego 2015 roku

UCHWAŁA Nr IV/12/15 Rady Miejskiej Gminy Gryfów Śląski z dnia 27 lutego 2015 roku UCHWAŁA Nr IV/12/15 Rady Miejskiej Gminy Gryfów Śląski z dnia 27 lutego 2015 roku w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2015. Na podstawie: art.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR.. RADY MIASTA KOSTRZYN NAD ODRĄ z dnia..

UCHWAŁA NR.. RADY MIASTA KOSTRZYN NAD ODRĄ z dnia.. UCHWAŁA NR.. RADY MIASTA KOSTRZYN NAD ODRĄ z dnia.. Druk nr 8 w sprawie przyjęcia programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Programu Przeciwdziałania Narkomanii, Programu Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM I HARMONOGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI WYCHOWANIA W PUBLICZNYM GIMNAZJUM NR 6 IM. KSIĘDZA STANISŁAWA BRZÓSKI W SIEDLCACH

PROGRAM I HARMONOGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI WYCHOWANIA W PUBLICZNYM GIMNAZJUM NR 6 IM. KSIĘDZA STANISŁAWA BRZÓSKI W SIEDLCACH PROGRAM I HARMONOGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI WYCHOWANIA W PUBLICZNYM GIMNAZJUM NR 6 IM. KSIĘDZA STANISŁAWA BRZÓSKI W SIEDLCACH I. Podstawa prawna: art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR.. RADY MIASTA KOSTRZYN NAD ODRĄ z dnia..

UCHWAŁA NR.. RADY MIASTA KOSTRZYN NAD ODRĄ z dnia.. DRUK NR 9 UCHWAŁA NR.. RADY MIASTA KOSTRZYN NAD ODRĄ z dnia.. w sprawie przyjęcia programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Programu Przeciwdziałania Narkomanii, Programu Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM KOMISJI ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA

GMINNY PROGRAM KOMISJI ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA GMINNY PROGRAM KOMISJI ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2015 rok. Gminny program rozwiązywania problemów alkoholowych jest opracowywany na podstawie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Miejskiej Skórcz w 2015 roku

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Miejskiej Skórcz w 2015 roku Załącznik nr 1 do uchwały Nr III/.../2014 Rady Miejskiej w Skórczu z dnia 29 grudnia 2014 Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Miejskiej Skórcz w 2015 roku Cele:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XXXI/261/10 Rady Gminy Bobrowice. z dnia 8 listopada 2010r.

UCHWAŁA Nr XXXI/261/10 Rady Gminy Bobrowice. z dnia 8 listopada 2010r. UCHWAŁA Nr XXXI/261/10 Rady Gminy Bobrowice z dnia 8 listopada 2010r. w sprawie zatwierdzenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Gminy Bobrowice na rok 2011 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C. ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C. K. NORWIDA W TYCHACH Podstawa prawna: 1) Art. 22 ust. 2 pkt 11 oraz

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W PRZEWORSKU W LATACH 2006 2008

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W PRZEWORSKU W LATACH 2006 2008 MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W PRZEWORSKU W LATACH 2006 2008 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XLII/269/06 Rady Miasta Przeworska z dnia 26 stycznia 2006r. SPIS TRESCI I. Wprowadzenie II. Diagnoza

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr IV/25/2014 Rady Miejskiej w Czeladzi z dnia 29 grudnia 2014 r.

Uchwała Nr IV/25/2014 Rady Miejskiej w Czeladzi z dnia 29 grudnia 2014 r. Uchwała Nr IV/25/2014 Rady Miejskiej w Czeladzi z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2015 Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVI/145/2013 RADY GMINY OSTASZEWO. z dnia 19 lutego 2013 r.

UCHWAŁA NR XXVI/145/2013 RADY GMINY OSTASZEWO. z dnia 19 lutego 2013 r. UCHWAŁA NR XXVI/145/2013 RADY GMINY OSTASZEWO z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 23 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 23 stycznia 2015 r. UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Żarów na 2015 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii za 2009 rok

Sprawozdanie z Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii za 2009 rok Sprawozdanie z Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii za 2009 rok Czeladź, marzec 2010 r. I. PROFILAKTYKA 1. Zwiększenie zaangażowania społeczności lokalnych w zapobieganie używaniu środków psychoaktywnych

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH GMINY RADOMSKO NA ROK 2011

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH GMINY RADOMSKO NA ROK 2011 PROJEKT Załącznik do Uchwały NR /../. Rady Gminy Radomsko z dnia. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH GMINY RADOMSKO NA ROK 2011 Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Zadania Gminnego Programu Profilaktyki, Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2011:

Zadania Gminnego Programu Profilaktyki, Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2011: ROZDZIAŁ II Zadania Gminnego Programu Profilaktyki, Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2011: Lp. Nazwa Zadania Metody i sposoby realizacji Termin Nakłady na realizację

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIII/193/2014 GMINY OSTASZEWO. z dnia 31 stycznia 2014 r.

UCHWAŁA NR XXXIII/193/2014 GMINY OSTASZEWO. z dnia 31 stycznia 2014 r. UCHWAŁA NR XXXIII/193/2014 GMINY OSTASZEWO z dnia 31 stycznia 2014 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Na podstawie art. 4 1 ust. 2 i 5 ustawy

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Bukowskich w Buku rok szkolny 2014/2015

Program profilaktyki Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Bukowskich w Buku rok szkolny 2014/2015 Program profilaktyki Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Bukowskich w Buku rok szkolny 2014/2015 1. Cel główny programu. Program profilaktyki Szkoły Podstawowej w Buku opiera się na zasadach tzw. profilaktyki

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE. z dnia... r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE. z dnia... r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE z dnia...... r. w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2015r. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY GMINY GNIEZNO

UCHWAŁA NR... RADY GMINY GNIEZNO Projekt z dnia 16 grudnia 2014 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY GMINY GNIEZNO z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki, Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Grabica na 2015 r.

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Grabica na 2015 r. Załącznik do Uchwały Nr III/17/2014 Rady Gminy Grabica z dnia 30 grudnia 2014 r. Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Grabica na 2015 r. I. Wprowadzenie Podstawą

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH DLA GMINY WĄSEWO NA ROK 2015. Wstęp

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH DLA GMINY WĄSEWO NA ROK 2015. Wstęp Załącznik do uchwały Nr./2014 Rady Gminy Wąsewo z dnia 30 grudnia 2014r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH DLA GMINY WĄSEWO NA ROK 2015 Wstęp 1. Podstawę opracowania Gminnego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLV/437/14 RADY MIASTA MIŃSK MAZOWIECKI. z dnia 27 października 2014 r.

UCHWAŁA NR XLV/437/14 RADY MIASTA MIŃSK MAZOWIECKI. z dnia 27 października 2014 r. UCHWAŁA NR XLV/437/14 RADY MIASTA MIŃSK MAZOWIECKI z dnia 27 października 2014 r. w sprawie uchwalenia Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA REGULUJĄCA ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. ADAMA MICKIEWICZA W ŻYRZYNIE

PROCEDURA REGULUJĄCA ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. ADAMA MICKIEWICZA W ŻYRZYNIE Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 16/2012 Dyrektora Szkoły z dnia 15 marca 2012r. w sprawie wprowadzenia do realizacji Procedury regulującej zasady udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 3 IM. ORŁA BIAŁEGO W BIERUNIU Rok szkolny 2015/2016 Szkolny Program Profilaktyki Profilaktyka to proces wspierający zdrowie psychiczne i fizyczne poprzez

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Gminy nr XIII /112 /2011 z dnia 29 grudnia 2011 roku

Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Gminy nr XIII /112 /2011 z dnia 29 grudnia 2011 roku Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Gminy nr XIII /112 /2011 z dnia 29 grudnia 2011 roku Gminny Program Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla gminy Bestwina na 2012 rok Rok 2012 to kolejny rok realizacji

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr V/33/15 Rady Miejskiej w Byczynie z dnia 26 lutego 2015r.

Uchwała Nr V/33/15 Rady Miejskiej w Byczynie z dnia 26 lutego 2015r. Uchwała Nr V/33/15 Rady Miejskiej w Byczynie z dnia 26 lutego 2015r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Problemów Społecznych dla Gminy Byczyna

Bardziej szczegółowo

w sprawie zatwierdzenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2011 r.

w sprawie zatwierdzenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2011 r. Uchwała Nr III/6/10 Rady Gminy Lipinki z dnia 30 grudnia 2010 r. w sprawie zatwierdzenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2011 r Data utworzenia 2010-12-30 Numer

Bardziej szczegółowo

2. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów.

2. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów. Str. Spis treści. Wprowadzenie.... Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów..... Poradnictwo i pomoc psychologiczna..... Zapewnienie uczniom doradztwa w zakresie wyboru kierunku

Bardziej szczegółowo

1. ZAŁOŻENIA 2. OSOBY UCZESTNICZĄCE W SZKOLENIU

1. ZAŁOŻENIA 2. OSOBY UCZESTNICZĄCE W SZKOLENIU Wytyczne do prowadzenia szkoleń w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie (na lata 2012-2013) (na podstawie art.8, pkt 5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie) 1. ZAŁOŻENIA Przepisy ustawy

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Jelczu-Laskowicach na lata 2012/2013-2014/2015

KONCEPCJA PRACY Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Jelczu-Laskowicach na lata 2012/2013-2014/2015 KONCEPCJA PRACY Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Jelczu-Laskowicach na lata 2012/2013-2014/2015 Koncepcja pracy placówki została opracowana na podstawie: 1) aktualnych przepisów prawa oświatowego:

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej

Zasady organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej Załącznik nr 1 Procedura organizacji i zakres zadań zespołów ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Gimnazjum im. ks. Wacława Rabczyńskiego w Wasilkowie Na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji

Bardziej szczegółowo

Projekt 3 w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania. Problemów Alkoholowych w gminie Cedynia na rok 2008

Projekt 3 w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania. Problemów Alkoholowych w gminie Cedynia na rok 2008 Projekt 3 w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w gminie Cedynia na rok 2008 Projekt 3 w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 37 z Oddziałami Integracyjnymi im. K.K. Baczyńskiego w Warszawie

Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 37 z Oddziałami Integracyjnymi im. K.K. Baczyńskiego w Warszawie Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 37 z Oddziałami Integracyjnymi im. K.K. Baczyńskiego w Warszawie 2012/2013 Celem programu jest: - profilaktyka dzieci i młodzieży przed demoralizacją - podniesienie

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywaniu Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałaniu Narkomanii na 2007r

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywaniu Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałaniu Narkomanii na 2007r Zał. Nr 1 do Uchwały nr IV/18/07 z dnia 23 lutego 2007r Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywaniu Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałaniu Narkomanii na 2007r Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

w województwie MAZOWIECKIM Liczba punktów sprzedaży napojów alkoholowych w gminach (stan na 31.12.2004 r.) (ogółem) 19101

w województwie MAZOWIECKIM Liczba punktów sprzedaży napojów alkoholowych w gminach (stan na 31.12.2004 r.) (ogółem) 19101 Wstępne podsumowanie ankiety PARPA G-1 dotyczącej sprawozdania z działalności samorządów gminnych w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w 2004 roku I. Rynek napojów alkoholowych.

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały Nr XVI/68/07 Rady Gminy Oleśnica z dnia 28 grudnia 2007 r.

Załącznik do uchwały Nr XVI/68/07 Rady Gminy Oleśnica z dnia 28 grudnia 2007 r. Załącznik do uchwały Nr XVI/68/07 Rady Gminy Oleśnica z dnia 28 grudnia 2007 r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH GMINY OLEŚNICA na rok 2008 Wprowadzenie: Polski model

Bardziej szczegółowo

Strategia działań wychowawczych, zapobiegawczych i interwencyjnych wobec młodzieży zagrożonej uzależnieniem w Zespole Szkół w Serokomli

Strategia działań wychowawczych, zapobiegawczych i interwencyjnych wobec młodzieży zagrożonej uzależnieniem w Zespole Szkół w Serokomli Strategia działań wychowawczych, zapobiegawczych i interwencyjnych wobec młodzieży zagrożonej uzależnieniem w Zespole Szkół w Serokomli Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu

Bardziej szczegółowo

L.p. ZADANIA SZCZEGÓŁOWE DO REALIZACJI: Plan środków finansowych w zł

L.p. ZADANIA SZCZEGÓŁOWE DO REALIZACJI: Plan środków finansowych w zł L.p. ZADANIA SZCZEGÓŁOWE DO REALIZACJI: Plan środków finansowych w zł I Zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu i narkotyków: 42.000, 1.Realizacja

Bardziej szczegółowo

I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2012 ROK

I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2012 ROK Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 0007.101.2011 Rady Gminy Przykona z dnia 22 grudnia 2011roku GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2012 ROK Niniejszy

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr LVII/231/2014 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 6 listopada 2014 r.

Uchwała Nr LVII/231/2014 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 6 listopada 2014 r. Uchwała Nr LVII/231/2014 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 6 listopada 2014 r. w sprawie Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Miasta i Gminy Golina na rok 2015 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

L.p. ZADANIA SZCZEGÓŁOWE DO REALIZACJI: Plan środków finansowych w zł

L.p. ZADANIA SZCZEGÓŁOWE DO REALIZACJI: Plan środków finansowych w zł Załącznik nr 2 do Uchwały Nr VII/SXVI/83/15 Rady Miasta Wałcz z dnia 24 listopada 2015 r. PRELIMINARZ WYDATKÓW PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA ROK 2016 L.p. ZADANIA SZCZEGÓŁOWE

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI. Zespołu Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu 2011/2012

PROGRAM PROFILAKTYKI. Zespołu Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu 2011/2012 PROGRAM PROFILAKTYKI Zespołu Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu 2011/2012 1 Przedmiotem profilaktyki może być każdy problem, w odniesieniu do którego odczuwamy potrzebę uprzedzającej interwencji

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W GMINIE MYSZYNIEC NA 2011 rok

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W GMINIE MYSZYNIEC NA 2011 rok Załącznik do uchwały nr IV/12/10 Rady Miejskiej w Myszyńcu z dnia 28 grudnia 2010 roku GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W GMINIE MYSZYNIEC NA 2011 rok Niniejszy program

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR. RADY GMINY MIELEC. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Mielec na 2012 rok.

UCHWAŁA NR. RADY GMINY MIELEC. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Mielec na 2012 rok. Projekt UCHWAŁA NR. RADY GMINY MIELEC z dnia w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Mielec na 2012 rok. Na podstawie art. 4 1 ust. 2 i ust. 5

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XI/99/2015 Rady Miejskiej w Otmuchowie z dnia 29 grudnia 2015 r.

Uchwała Nr XI/99/2015 Rady Miejskiej w Otmuchowie z dnia 29 grudnia 2015 r. Uchwała Nr XI/99/2015 Rady Miejskiej w Otmuchowie z dnia 29 grudnia 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Gminy Otmuchów na rok 2016 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR RG.0007.140. 2012 RADY GMINY KOWALE OLECKIE. z dnia 29 listopada 2012 r.

UCHWAŁA NR RG.0007.140. 2012 RADY GMINY KOWALE OLECKIE. z dnia 29 listopada 2012 r. UCHWAŁA NR RG.0007.140. 2012 RADY GMINY KOWALE OLECKIE z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Gminy Kowale Oleckie na

Bardziej szczegółowo

RADY GMINY PILCHOWICE z dnia 20 grudnia 2010r.

RADY GMINY PILCHOWICE z dnia 20 grudnia 2010r. U C H WA Ł A RADY GMINY PILCHOWICE z dnia 20 grudnia 2010r. p r o j e k t w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Gminnego Programu Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2009

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2009 Załącznik do Uchwały Nr 172 Rady Miejskiej w Tuszynie z dnia 17 marca 2009r. I. Wstęp. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2009 Gminny program profilaktyki i rozwiązywania

Bardziej szczegółowo