ISBN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ISBN 978-83-61668-79-4"

Transkrypt

1

2

3

4 Redakcja naukowa: Prof. zw. dr hab. Eugenia Malewska Redakcja i korekta Violetta Staniec Redakcja techniczna: Czesław Rygielski Projekt okładki: Piotr Grzanka Copyright by Oficyna Wydawnicza BRANTA Bydgoszcz 2007 Copyright by Ryszard Adam Podgórski 2007 ISBN Oficyna Wydawnicza BRANTA Rok założenia Bydgoszcz, ul. Królowej Jadwigi 18 tel./fax (052) , (052) Wydanie I Druk ukończono w listopadzie 2007 r. Ark. druk. 15 Skład i łamanie: BOOK DESIGNER Druk i oprawa: Drukarnia UNI-DRUK Luboń k. Poznania, ul. Przemysłowa 13 tel. (061) , fax. (061)

5 Spis treści Wstęp Rozdział 1 Nauki społeczne jako system twierdzeń, hipotez, teorii naukowych Rozdział 2 Stosunek nauk społecznych do innych dyscyplin naukowych 21 Rozdział 3 Nauka jako wiedza o rzeczywistości Pojęcie nauki Rozumowanie naukowe Podstawowe procesy tworzenia wiedzy Podstawowe cechy wiedzy naukowej Rozdział 4 Rozumienie pojęcia metodologia Metodologia jako nauka o zasadach badań naukowych Zadania metodologii Metoda i jej elementy składowe Znaczenie metody w badaniach naukowych Główne ingredienty metody naukowej Dedukcja i indukcja Analiza i synteza Metoda jako element konstytutywny dyscypliny naukowej 76

6 6 Spis treści Rozdział 5 Problemy naukowe Budowanie problemów naukowych Pochodzenie problemów naukowych Zasady klasyfikacji problemów naukowych Impostacja logiczna Założenia problemów naukowych Problemy teoretyczne a naukowe Istota ważności problemów naukowych Sformułowanie problemu badawczego Rozdział 6 Hipotezy naukowe Źródła hipotez i teorii naukowych Weryfikacja i falsyfikacja hipotez Operacjonalizacja pojęć Rozdział 7 Fakty w naukach społecznych Rodzaje faktów społecznych Fakt psychologiczny Fakt etyczny Fakt kulturowy Fakt historyczny Badanie faktów społecznych Problem teorii w naukach społecznych Pojęcie teorii Rozdział 8 Struktura procesu badawczego w socjologii Przedmiot, cel, zakres i metody badań socjologicznych Metody badań socjologicznych Metoda badań terenowych Metoda reprezentacyjna Metoda eksperymentalna Metoda oparta na danych historycznych Metoda socjometryczna Metody doboru prób do badań

7 Spis treści 7 Rozdział 9 Techniki badawcze Techniki obserwacyjne Wywiad kwestionariuszowy Ankieta Badanie dokumentów Techniki socjometryczne Rozdział 10 Narzędzia badawcze Narzędzia badawcze stosowane w badaniach socjologicznych Dobór próby Populacja Uzasadnienie tez ogólnych Etap projektowania badań Rozdział 11 Opracowanie i systematyzowanie materiałów badawczych Metody systematyzowania tekstów Grupowanie tekstów Pisarstwo naukowe Metoda konstruowania kwestionariusza ankiety Zakończenie Bibliografia

8

9 Wstęp Metodologia nauk społecznych przeżywa dziś drugą młodość. Jeśli rozwijać tę biograficzną metaforę, to wiek młodości trzeba datować na czasy Comte a, a pierwszą młodość na czas wielkich sporów między klasykami. W tych sporach po jednej stronie znalazły się programy socjologii rozumiejącej (Max Weber) i socjologii humanistycznej (Florian Znaniecki), po drugiej zaś naturalizm, w szczególności jego radykalne skrzydło fizykalizm (Rudolf Carnap, Otto Neurath). Znaczenie socjologii w życiu społecznym uzależnione jest nie tylko od rozwoju samej edukacji, ale także od społecznych, ekonomicznych i kulturowych warunków jej istnienia, świadomości naukowej badaczy oraz wiedzy o nauce w społeczeństwie. Wiele wieków temu nauka utożsamiana była z filozofią i właśnie ona determinowała rozwój socjologii jako nauki. Później okazało się, że dane zjawisko rozpatrywać można z całkiem różnych punktów widzenia. Każda z naukowych dyscyplin ma swoisty charakter, związany przede wszystkim z jej przedmiotem badań. Ponadto pomiędzy różnymi dyscyplinami istnieją wzajemne sprzężenia, dzięki którym nauka jako całość posiada własną, wewnętrzną strukturę i może pełnić określone społeczne funkcje oraz podlegać również specyficznym prawidłowościom rozwojowym. W rozwoju ludzkości procesy budowania systemów wiedzy o zewnętrznym świecie decydowały o zaspokajaniu potrzeb i możliwościach przetrwania. Dlatego też wypracowywanie metod poprawnego poznawania rzeczywistości było dla człowieka

10 10 Wstęp niezwykle ważnym zadaniem. Rozwój nauki pozwalał na powstawanie coraz to nowych gałęzi przemysłu, transportu, sposobów porozumiewania się, odżywiania się, ubierania oraz potocznego rozumienia świata, co decydowało w jakieś mierze o dalszym rozwoju nauki. Metody nauk społecznych, takie jak wyżej opisane, zasługują, rzecz jasna, na miano współczesnych. Szczególne znaczenie w tym kontekście, w problematyce nauk społecznych, spełnia socjologia jako nauka o każdym z nas, o nas samych, grupach społecznych, czyli naszych przyjaciołach i antagonistach, między którymi żyjemy w społeczeństwie, do którego należymy. Socjologia jest więc wszechobecna w naszym życiu. Mało tego, może ułatwić nam życie, ponieważ jest w stanie odpowiedzieć nam na wiele pytań, które nas nurtują, a szczególnie za pomocą swej metodologii. Dzięki socjologii możemy nauczyć się przewidywać następstwa wielu odpowiedzialnych decyzji, jakie przyjdzie nam podjąć w życiu i często czekać na ich rezultaty. Socjologia więc nie buduje mostów nad głębiami myśli, lecz po prostu stoi jako klepsydra ostrzegawcza. Jednym słowem socjologia jest dyscypliną, która uczy nas myśleć, uczy dbać nie tyko o siebie, ale o tych, których życie postawi na naszej drodze. Uczy nas kochać nie tylko przy pomocy uczuć, ale przede wszystkim przy udziale rozumu. Miłość wyrażona przez rozum to bycie gotowym do roztropności, to życzliwość w dyspozycji, to tęsknota do tego, by służyć, pomóc, opiekować się. To chęć bycia potrzebnym dla dobra rozwoju życia społecznego. Wszystko, co dotyczy świata ludzi, ich życia społecznego, relacji wobec innych ludzi i samego siebie może być przedmiotem badań socjologicznych. Dlatego mamy wiele kierunków, działów czy subdyscyplin socjologicznych. Są wśród nich: socjologia rodziny, socjologia religii, socjologia prawa, socjologia medycyny, socjologia przemysłu, socjologia nauki, socjologia kultury, socjologia polityki, socjologia wsi i miasta, socjologia organizacji, socjologia moralności, socjologia wychowania, socjologia zarządzania etc. Czy znacie inną naukę interesującą się tak wieloma obszarami życia? 1

11 Wstęp 11 Zaprezentowana książka to kompendium wiedzy z zakresu metodologicznych badań socjologicznych, abyś nie błądząc mógł znaleźć drogę swoich zainteresowań socjologicznych. Posłuży Ci do tego niniejsze opracowanie. Przedstawiona praca nie jest dziełem krytycznym, lecz próbą wypowiedzi otwartych i bezstronnych prezentacji dla potrzeb młodzieży, która poszukuje swoich zainteresowań naukowych. Jeżeli niniejsza publikacja wyegzekwuje na młodym pokoleniu refleksje nad sobą i społeczeństwem, to książka spełni swoje oczekiwania. 1

12

13 Rozdział I Nauki społeczne jako system twierdzeń, hipotez, teorii naukowych Metodologia nauk społecznych stanowi podstawę przewidywań, czyli wykrywania stałych związków przyczynowo-skutkowych oraz współwystępowania zjawisk, które odkryte pozwalają przypuszczać, iż przy określonej przyczynie pojawi się identyczny skutek. Wydarzeń, które występują w życiu społecznym, nie można przewidywać z odpowiednią dokładnością, tak jak zjawisk w naukach przyrodniczych. Zachowania ludzi w życiu społecznym, nie zawsze przy takich samych przyczynach, wywołują identyczne skutki. Ponadto, na zachowanie społeczności ludzkiej w określonej zbiorowości oddziaływuje tak wiele czynników niepodlegających obserwacji i kontroli, że niemożliwe staje się uchwycenie trwałych zależności. Natomiast można przy zastosowaniu odpowiedniego aparatu metodologicznego określić tendencję zmian zachowań ludzkich oraz funkcjonowanie instytucji, systemów i podsystemów społecznych. Przedmio- Czym zatem jest nauka? Nauka może być ujmowana jako system twierdzeń, hipotez, teorii orzekających o różnych dziedzinach. W tym znaczeniu jest ona wytworem metodycznej działalności badawczej; naukę możemy także definiować jako systemy badania rzeczywistości zgodne z danymi zapewniającymi poprawność, ważność i pewność osiąganych wyników; w uproszczeniu: nauka jest metodą badania rzeczywistości, zapewniającą jej zgodne z przyjętą metodologią poznanie.

14 14 Rozdział 1. Nauki społeczne jako system twierdzeń, hipotez, teorii naukowych tem nauk społecznych jest działalność społeczna człowieka lub, ściślej się wyrażając, przejawy społeczne działalności ludzkiej. Wreszcie możemy spojrzeć na naukę jako na zespół instytucji badawczych powołanych do prowadzenia badań, ogłaszania ich wyników, upoważnionych do przekazywania wiadomości o uzyskanych wynikach i stosowania ich w praktyce. Wiedza naukowa, niezależnie jaką dyscyplinę naukową reprezentuje, jest pośrednim rezultatem działalności poznawczej. Ale w dostatecznie rozwiniętych dyscyplinach naukowych wyróżnić można dwa rodzaje wiedzy: empiryczną i teoretyczną. Na poziomie empirycznym wchodzą twierdzenia, które opierają się pośrednio na doświadczeniach oraz są uogólnieniem cech i właściwości przysługującym konkretnym obiektom. Wiedza na poziomie teoretycznym jest formą systematyzacji wiedzy, jest zbiorem powiązanych twierdzeń, ujmujących przedmiot z punktu widzenia istotnych zależności. Celem nauki jest zrozumienie świata i gromadzenie wiedzy o nim. Służy do tego metodologia. Metodologia jest to nauka o logice, metodach, badaniach, procedurach badawczych, postępowaniu i typach wnioskowania, stosowanych w określonej dyscyplinie naukowej. Metodologia nauk społecznych to ogólna metodyka badań i rzeczywistości społecznej, zawierająca dyrektywy badawcze, wynikające z przyjętego systemu teoretycznego, zasady doboru odpowiednich technik i metod oraz typów wnioskowania, zasady interpretacji zebranych danych, metody sprawdzania poprawności sformułowanych hipotez i jednoznaczności stawianych pytań, a także zasady ustanawiania relacji pomiędzy teorią społeczną a praktyką badawczą. Metodologia zatem nadaje kierunek badaniom i umożliwia zweryfikowanie ich rezultatów. Nauka jest przedsięwzięciem, którego celem jest odkrywanie. Ostatecznie badania naukowe sprowadzają się do prowadzenia obserwacji i interpretowania ich wyników. Jednak przed

15 Rozdział 1. Nauki społeczne jako system twierdzeń, hipotez, teorii naukowych 15 przystąpieniem do obserwacji i analizy należy przygotować plan. Trzeba ustalić co, dlaczego oraz jak będzie obserwowane i analizowane. Właśnie o to chodzi w planie badań. Mimo że mogą wystąpić różnice w szczegółach, w zależności od tego, co jest obiektem badań, w każdym schemacie badań staniesz wobec dwóch głównych zadań. Po pierwsze musisz określić, tak dokładnie, jak to tylko możliwe, czego chcesz się dowiedzieć. Po drugie musisz określić, w jaki sposób najlepiej to zrobić. Co ciekawe, jeśli sprawnie sobie poradzisz z pierwszą częścią, to prawdopodobnie w tym samym procesie rozstrzygniesz drugą. Jak mawiają matematycy właściwie sformułowane pytanie zawiera w sobie odpowiedź. Większość badań społecznych jest prowadzona po to, aby rzucić światło na jakiś temat bądź też oswoić badacza z jakąś tematyką. Takie podejście zdarza się najczęściej, gdy badacz wchodzi w nową dla siebie dziedzinę zainteresowań lub gdy przedmiot badań sam w sobie jest stosunkowo nowy. Badania eksploracyjne mogłyby ci pomóc w uzyskaniu przynajmniej przybliżonych odpowiedzi na niektóre z tych pytań. Mógłbyś na przykład sprawdzić dane statystyczne w urzędzie skarbowym, zgromadzić literaturę dotyczącą tego ruchu i zapoznać się z nią, uczestniczyć w spotkaniach czy przeprowadzić wywiady z przywódcami. Badania eksploracyjne są odpowiednie także dla trwalszych zjawisk. Załóżmy, iż jesteś niezadowolony z formalnych, uniwersyteckich wymogów dotyczących prac magisterskich i chcesz przyczynić się do ich zmiany. Możesz zatem zgłębić historię tych wymagań na twojej uczelni oraz spotkać się z władzami uczelni, by dowiedzieć się, dlaczego obowiązują takie standardy. Możesz porozmawiać z kilkoma studentami, by wysondować, jakie są ich odczucia w tej sprawie. Mimo że to ostatnie działanie nie przyniesie najprawdopodobniej dokładnego obrazu opinii studentów, może ono pokazać, jakie mogłyby być wyniki szerszych badań. Niekiedy po badaniach eksploracyjnych kontynuuje się badania metodą grup, czy inaczej moderowanych dyskusji w ma-

16 16 Rozdział 1. Nauki społeczne jako system twierdzeń, hipotez, teorii naukowych łych grupach. Z reguły badania eksploracyjne mają trzy cele: (l) zaspokojenie ciekawości badacza i jego pragnienia lepszego zrozumienia przedmiotu, (2) zbadanie możliwości podjęcia szerszych badań, (3) wypracowanie metod, które zostaną użyte w dalszych badaniach. Służy temu: opis, wyjaśnienie, analiza. Kto się zbliża, tego nie odpychajcie, a kto odchodzi, tego nie zatrzymujcie. Kto wraca, tego przyjmujcie tak, jakby się nigdy nie oddalał. Johann Wolfgang von Goethe W skład nauk społecznych wchodzą dwie zasadnicze wielkie dyscypliny naukowe: socjologia i ekonomia. Pierwsza z tych nauk ma szerszy zakres przedmiotowy, gdyż zajmuje się wszelkimi czynnościami społecznymi i wynikającymi z nich stosunkami społecznymi. Węższy zakres przedmiotowy ma ekonomia, gdyż zajmuje się tylko tymi czynnościami ludzkimi, które są skierowane ku dobrom gospodarczym, a więc inaczej mówiąc, zajmuje się gospodarczą działalnością społeczności ludzkiej. Do nauk społecznych zalicza się na ogół również i nauki prawne. Zjawiska prawne, będąc bardziej świadomym wytworem działalności społecznej człowieka, niż instytucje społeczne i gospodarcze, mają jednak szczególny charakter. Różne problemy prawne są rozpatrywane przez poszczególne nauki: socjologię prawa, filozofię prawa, prawo naturalne, historię prawa itd. Zadaniem zarówno socjologii, ekonomii, jak i prawa jest zbadanie rzeczywistości społecznej, i odpowiednio: a więc odpowiedź na pytanie jak jest jak ma być. Zadaniem nauki jest poznanie samej rzeczywistości, stwierdzenie współzależności zjawisk społecznych i stwierdzenie, jakie przyczyny i bodźce społeczne mogą wywołać określone skutki. Dopiero poznanie związków przyczynowo- -skutkowych, zachodzących pomiędzy zjawiskami społecznymi czy gospodarczymi, może pozwolić polityce społecznej i odpowiednio gospodarczej, na wskazanie właściwych środków do przeprowadzenia potrzebnych reform społecznych i gospodar-

17 Rozdział 1. Nauki społeczne jako system twierdzeń, hipotez, teorii naukowych 17 czych. W teorii posługujemy się schematami: przyczyna skutek, a więc zasadą przyczynowości i celowości. Każdy cel jest równocześnie skutkiem, a każdy środek przyczyną, przez porównanie obu schematów widać, że aby napisać pracę naukową trzeba poznać rzeczywistość społeczną w związkach przyczynowo-skutkowych, zachodzących pomiędzy zjawiskami społecznymi zarówno w sensie prawnym, jak i gospodarczym. Nauki społeczne należą do grupy nauk humanistycznych, to znaczy nauk traktujących o człowieku. To jest zasadnicze wyróżnienie przedmiotowe nauk społecznych, ale bardziej istotne jeszcze jest wyodrębnienie ich w zakresie metody naukowej. Rozum ludzki ma charakter całościowy, istnieje więc właściwie jedna wiedza ludzka, obejmująca wszystkie gałęzie nauki. Ale rozwój wiedzy współczesnej jest tak wielki, że wymaga ona zróżnicowania systematycznego, podziału na kategorie, choć podziały te zawierają nieraz wiele cech sztuczności. Podział nauk schodzi, poczynając od filozofii, kolejnymi stopniami upraktycznienia, aż do najbardziej praktycznych nauk, jakimi są nauki techniczne, poza którymi rozciąga się już tylko szeroka dziedzina umiejętności, nie dających się zaliczyć do nauk we właściwym tego słowa znaczeniu. W każdej dziedzinie wiedzy występują podstawowe aspekty charakteryzujące osiągnięcia naukowe: Aspekt statyczny gromadzona przez pokolenia wiedza o rzeczywistości, spełniająca warunki prawdziwości, oraz oparta na wiedzy teoretycznej metodologia umiejętności praktycznej, utrwalona na nośnikach informacji: papierowych, celuloidowych, magnetycznych itp. Aspekt dynamiczny działalność wyspecjalizowanych pracowników organizacji naukowych, dysponujących wciąż ulepszanymi narzędziami i aparaturą badawczą, które powiększają zasoby wiedzy i umiejętności. Wymiana informacji (książki, czasopisma, kongresy, zjazdy) i międzynarodo-

18 18 Rozdział 1. Nauki społeczne jako system twierdzeń, hipotez, teorii naukowych we przedsięwzięcia badawcze przyczyniają się do rozwoju nauki, jej elementy starzeją się i wymagają wymiany niekiedy te same pojęcia i fakty przedstawia się ponownie tylko w zmienionym języku. Aspekt treściowy ujęcie szeroko rozumianej rzeczywistości obejmującej abstrakcje, służące samemu jej poznaniu albo wykorzystaniu w praktyce. W naukach przyrodniczych są formułowane twierdzenia o wydzielonych fragmentach rzeczywistości, logicznie uporządkowane i już zweryfikowane, jak prawa nauk empirycznych bądź hipotezy aktualnie weryfikowane albo falsyfikowane. W naukach dedukcyjnych (matematyka z logiką) występują założone aksjomaty, twierdzenia, z których wyprowadza się inne twierdzenia; opisowe spełniające kryteria prawdziwości, rekomendacje niezbędne lub przydatne w projektowaniu realizacji różnorakich celów. Aspekt metodologiczny niektóre nauki są metodologiami albo systemami metod, które stanowią zasadniczą zawartość. Rozróżnia się wg stopnia ogólności: metodologię ogólną nauk; metodologię nauk dedukcyjnych, zwaną też metanauką, metalogiką lub metamatematyką; metodologię nauk empirycznych oraz metodologię nauk szczegółowych. Ze względu na stosowaną metodologię przeciwstawia się nie tylko nauki dedukcyjne indukcyjnym (formalne realnym, abstrakcyjne praktycznym) 2. Aspekt strukturalny nauka jest umowną całością złożoną z wielu niejednorodnych systemów, które są rozmaicie kształtowane i dowolnie nazywane: kierunkami, obszarami, dziedzinami, dyscyplinami, gałęziami, teoriami. Bardziej jednoznaczne są systemy naukowe powiązane metodologicznie, chociaż nawet nauki korzystające z tych samych metod róż- 2 W. Windelband i H. Rickert wymieniali nauki nomotetyczne i nauki idiograficzne, W. Tatarkiewicz nauki nomologiczne i nauki typologiczne, T. Kotarbiński normatywne i krytyczne.

19 Rozdział 1. Nauki społeczne jako system twierdzeń, hipotez, teorii naukowych 19 nią się ich doborem; pojawiły się nauki interdyscyplinarne na styku dwóch, a nawet kilku dyscyplin (np. biochemia, biofizyka, pedagogika) oraz złożone z wielu dyscyplin, których fragmenty zestawiono ze względu na określone zadania. Próby zbudowania zadowalającej klasyfikacji naukowej przeszły do historii i dzisiaj konstruuje się uproszczone klasyfikacje do określonych celów, np. na potrzeby biblioteczne (klasyfikacja biblioteczna) czy administracyjne. Aspekt psychologiczny nauka jest wytworem podmiotu, jego szczególnego działania będącego twórczością, która nie zawsze jest uzewnętrzniona, a jeśli jest uzewnętrzniona w mowie, to niekoniecznie utrwalona. Psychologia zamiast obiektywności naukowej woli intersubiektywność, co znaczy, że treści naukowe w perspektywie czasu nie mogą należeć do indywiduum. Interesuje się twórczością nauk, motywacją naukowca, jego psychiką, rozróżniając takie typy naukowców, jak: teoretyk, empiryk, systematyk, organizator, krytyk, pomocnik, katalizator, nauczyciel, popularyzator reprezentujące sposób uczestnictwa twórców nauki w populacji naukowców jest najmniej. Aspekt socjologiczny nauki wytwarzają wysoko kwalifikowane kadry zawodowe w pracy zespołowej. Jest to zjawisko społeczne, które bada socjologia. W zasadzie tworzą naukowcy; do rozwijania nauk opisowych oraz do kompletowania zbiorów przyczyniają się również amatorzy w regionalnych towarzystwach naukowych. Socjologów naukowa percepcja interesuje w społeczeństwie. Aspekt organizacyjny nauki, w zależności od ustroju danego kraju, uprawia się w organizacjach społecznych lub prywatnych. Nauka w tym sensie to ogół pracujących na danym terenie szkół, instytutów badawczych, ośrodków informacji naukowej, przetwarzania danych, bibliotek, muzeów, towarzystw naukowych. Aspekt ideologiczny wyniki badań naukowych mogą być wykorzystywane, propagowane bądź przemilczane, w za-

20 20 Rozdział 1. Nauki społeczne jako system twierdzeń, hipotez, teorii naukowych leżności od światopoglądu wyznawanego przez grupy mające władzę i wpływy w społeczeństwie, np. fragmenty badań przedstawia się opinii publicznej przed ich naukową weryfikacją; niektórym naukom odmawia się statusu naukowego, uzasadniając to ich nieracjonalnością (przy swobodnym pojmowaniu pojęcia racjonalności); podejście takie jest charakterystyczne zwłaszcza dla systemów totalitarnych. Aspekt polityczny jest powiązany licznymi więzami zależności z władzami państwowymi, z parlamentem, z centralnymi instytucjami administrującymi organizacjami naukowymi. Zgodnie z zasadami przyjętej polityki naukowej przyznaje się fundusze na utrzymanie tych dyscyplin, które nie zarabiają na swoje utrzymanie. Nauka steruje się też przez regulowanie liczby studentów szkół wyższych, w zależności od aktualnych potrzeb kraju. Aspekt ekonomiczny nauki ze względu na to, że okazywały się przeważnie użyteczne, nawet w przypadku nauk podstawowych, są finansowane w nadziei, że okażą się rentowne i zwrócą nakłady na nie poniesione. Nauki stosowane miewają sponsorów i częstokroć ich instytuty, laboratoria i pracownie są powiązane z przemysłem.

21 Niedostępne w wersji demonstracyjnej. Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki.

METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH

METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH Schemat poznania naukowego TEORIE dedukcja PRZEWIDYWANIA Świat konstrukcji teoret Świat faktów empirycznych Budowanie teorii Sprawdzanie FAKTY FAKTY ETAPY PROCESU BADAWCZEGO

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 11

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 11 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 11 1. CHARAKTERYSTYCZNE CECHY NAUKI... 13 1.1. Pojęcie nauki...13 1.2. Zasady poznawania naukowego...15 1.3. Cele nauki...15 1.4. Funkcje nauki...16 1.5. Zadania nauki...17

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOZOFIA. I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem:

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOZOFIA. I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem: Załącznik nr 1 do uchwały nr 445/06/2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOZOFIA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta I stopień

Bardziej szczegółowo

Metodologia badań psychologicznych

Metodologia badań psychologicznych Metodologia badań psychologicznych Lucyna Golińska SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK Psychologia jako nauka empiryczna Wprowadzenie pojęć Wykład 5 Cele badań naukowych 1. Opis- (funkcja deskryptywna) procedura definiowania

Bardziej szczegółowo

LOGIKA Wprowadzenie. Robert Trypuz. Katedra Logiki KUL GG października 2013

LOGIKA Wprowadzenie. Robert Trypuz. Katedra Logiki KUL GG października 2013 LOGIKA Wprowadzenie Robert Trypuz Katedra Logiki KUL GG 43 e-mail: trypuz@kul.pl 2 października 2013 Robert Trypuz (Katedra Logiki) Wprowadzenie 2 października 2013 1 / 14 Plan wykładu 1 Informacje ogólne

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 30 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 30 zaliczenie z oceną Wydział: Psychologia Nazwa kierunku kształcenia: Psychologia Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Ryszard Stachowski Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

ORIENTACJE, METODY, PROCEDURY i TECHNIKI BADAWCZE

ORIENTACJE, METODY, PROCEDURY i TECHNIKI BADAWCZE ORIENTACJE, METODY, PROCEDURY i TECHNIKI BADAWCZE. ORIENTACJA ORIENTACJA = zespół załoŝeń określający sposób ujmowania świata (ontologia) i sposoby jego poznawania (epistemologia) ORIENTACJA TEORETYCZNA:

Bardziej szczegółowo

Jakość życia w perspektywie pedagogicznej

Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Jadwiga Daszykowska Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Jadwiga Daszykowska Copyright by Oficyna Wydawnicza

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Lp. K_W01 K_W02 Nazwa Wydziału: Wydział Filozoficzny Nazwa kierunku

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Zaoczne Studia Doktoranckie z Ekonomii Warszawa, 23 października 2016 Metodologia i metoda naukowa 1 Metodologia Metodologia nauka o metodach nauki

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Zaoczne Studia Doktoranckie z Ekonomii Warszawa, 14 grudnia 2014 Metodologia i metoda badawcza Metodologia Zadania metodologii Metodologia nauka

Bardziej szczegółowo

Rodzaje prac naukowych

Rodzaje prac naukowych Wyższa Szkoła Bankowa Oddział Gdańsk Katedra Bezpieczeństwa Wewnętrznego Patryk Bieńkowski Nr indeksu: gd22175 Rodzaje prac naukowych Praca zaliczeniowa wykonana na zajęcia proseminarium pracy naukowej

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu...pedagogika... (Nazwa kierunku studiów)

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu...pedagogika... (Nazwa kierunku studiów) Karta (sylabus) modułu/przedmiotu...pedagogika... (Nazwa kierunku studiów) Studia pierwszego stopnia/profil ogólnoakademicki Przedmiot: Wprowadzenie do metodologii badań Kod przedmiotu: Przedmiot w języku

Bardziej szczegółowo

I. Plan studiów doktoranckich. 1. Plan roku I studiów doktoranckich obejmuje następujące przedmioty:

I. Plan studiów doktoranckich. 1. Plan roku I studiów doktoranckich obejmuje następujące przedmioty: Uchwała o zmianach w programie studiów doktoranckich na Wydziale Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji z siedzibą w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych oraz Międzywydziałowych Środowiskowych

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

1. Badania jakościowe 2. Etnografia 3. Istota badań etnograficznych 4. 3 zasady metodologiczne badań 5. 3 etapy doboru próby w badaniach 6.

1. Badania jakościowe 2. Etnografia 3. Istota badań etnograficznych 4. 3 zasady metodologiczne badań 5. 3 etapy doboru próby w badaniach 6. 1. Badania jakościowe 2. Etnografia 3. Istota badań etnograficznych 4. 3 zasady metodologiczne badań 5. 3 etapy doboru próby w badaniach 6. Elementy badań 7. Raport etnograficzny 8. Przykłady 9. Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A Przedmiot: Seminarium dyplomowe Wykładowca odpowiedzialny za przedmiot: Cele zajęć z przedmiotu: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU Wykładowcy

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE FILOZOFII I ETYKI

STUDIA PODYPLOMOWE FILOZOFII I ETYKI Załącznik nr 1 do Uchwały nr /2012 Senatu UKSW z dnia 25 września 2012 r. STUDIA PODYPLOMOWE FILOZOFII I ETYKI Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Nazwa kierunku studiów

Bardziej szczegółowo

Badania eksploracyjne Badania opisowe Badania wyjaśniające (przyczynowe)

Badania eksploracyjne Badania opisowe Badania wyjaśniające (przyczynowe) Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Demografia Wydział Nauk Ekonomicznych UW Warszawa, 4 listopada 2008 Najważniejsze rodzaje badań Typy badań Podział wg celu badawczego Badania eksploracyjne

Bardziej szczegółowo

Organizacja i Zarządzanie

Organizacja i Zarządzanie Kazimierz Piotrkowski Organizacja i Zarządzanie Wydanie II rozszerzone Warszawa 2011 Recenzenci prof. dr hab. Waldemar Bańka prof. dr hab. Henryk Pałaszewski skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT

Bardziej szczegółowo

1. INFORMACJE OGÓLNE O MODULE. Status: obowiązkowy. Całkowita liczba godzin pracy własnej studenta: Do KOORDYNATOR MODUŁU

1. INFORMACJE OGÓLNE O MODULE. Status: obowiązkowy. Całkowita liczba godzin pracy własnej studenta: Do KOORDYNATOR MODUŁU 1. INFORMACJE OGÓLNE O MODULE Nazwa (tytuł) modułu: Metodologiczny zaawansowany Kierunek studiów: Psychologia Specjalność/specjalizacja (jeśli dotyczy): Poziom studiów: I, II, studia jednolite magisterskie

Bardziej szczegółowo

Ogólnoakademicki. Umiejscowienie kierunku w obszarze (obszarach) kształcenia (wraz z uzasadnieniem)

Ogólnoakademicki. Umiejscowienie kierunku w obszarze (obszarach) kształcenia (wraz z uzasadnieniem) Efekty kształcenia dla kierunku STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE STUDIA II STOPNIA Wydział prowadzący kierunek studiów: Wydział Politologii i Studiów Międzynarodowych Kierunek studiów: Stosunki międzynarodowe Poziom

Bardziej szczegółowo

Rodzaje prac naukowych

Rodzaje prac naukowych Wyższa Szkoła Bankowa Oddział Gdańsk Katedra Bezpieczeństwa Wewnętrznego Patryk Bieńkowski Nr indeksu: gd22175 Rodzaje prac naukowych Praca zaliczeniowa wykonana na zajęcia proseminarium pracy naukowej

Bardziej szczegółowo

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia:

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia: Kierunek Stosunki Międzynarodowe Studia I stopnia Profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia: Kierunek: Stosunki Międzynarodowe Poziom kształcenia: studia I stopnia Uczelnia: Uczelnia Łazarskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA EKONOMICZNA

STATYSTYKA EKONOMICZNA STATYSTYKA EKONOMICZNA Analiza statystyczna w ocenie działalności przedsiębiorstwa Opracowano na podstawie : E. Nowak, Metody statystyczne w analizie działalności przedsiębiorstwa, PWN, Warszawa 2001 Dr

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od autora... 9

Spis treści. Od autora... 9 Spis treści Od autora...................................................... 9 Rozdział I Powstanie i rozwój socjologii............. 13 1. Źródła wiedzy o społeczeństwie..................................

Bardziej szczegółowo

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1 Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 71/2014 Senatu UKSW z dnia 29 maja 2014 r. Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 26/2012 Senatu UKSW z dnia 22 marca 2012 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla

Bardziej szczegółowo

10/4/2015 CELE ZAJĘĆ PLAN ZAJĘĆ METODY BADAŃ SPOŁECZNYCH WYKŁAD 1: ZAJĘCIA WPROWADZAJĄCE

10/4/2015 CELE ZAJĘĆ PLAN ZAJĘĆ METODY BADAŃ SPOŁECZNYCH WYKŁAD 1: ZAJĘCIA WPROWADZAJĄCE METODY BADAŃ SPOŁECZNYCH WYKŁAD 1: ZAJĘCIA WPROWADZAJĄCE dr Agnieszka Kacprzak CELE ZAJĘĆ Jak w poprawnie metodologiczny sposób rozwiązywać problemy pojawiające się w nauce i w biznesie? Jak definiować

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe: Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych

Studia podyplomowe: Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Studia podyplomowe: Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Głównym celem studiów podyplomowych Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych jest przekazanie słuchaczom

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Wydział Nauk Ekonomicznych UW Warszawa, 28 października 2014 Najważniejsze rodzaje badań Typy badań Podział wg celu badawczego Kryteria przyczynowości

Bardziej szczegółowo

Etapy modelowania ekonometrycznego

Etapy modelowania ekonometrycznego Etapy modelowania ekonometrycznego jest podstawowym narzędziem badawczym, jakim posługuje się ekonometria. Stanowi on matematyczno-statystyczną formę zapisu prawidłowości statystycznej w zakresie rozkładu,

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2009 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska Korekta: Beata Bednarz Sylwia Kajdana ISBN ISBN 978-83-7850-377-4 978-83-7587-147-0

Bardziej szczegółowo

REGUŁY ANALIZY TEKSTU NAUKOWEGO

REGUŁY ANALIZY TEKSTU NAUKOWEGO REGUŁY ANALIZY TEKSTU NAUKOWEGO (według Mieczysława Gogacza) Plan i cel prezentacji PLAN 1. Odróżnianie pytań badawczych od odpowiedzi 2. Analiza pytań badawczych 3. Analiza odpowiedzi 4. Precyzowanie

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla kierunku Socjologia Absolwent studiów I-ego stopnia na kierunku Socjologia:

Opis efektów kształcenia dla kierunku Socjologia Absolwent studiów I-ego stopnia na kierunku Socjologia: Symbol Opis efektów kształcenia dla kierunku Socjologia Absolwent studiów I-ego stopnia na kierunku Socjologia: WIEDZA S1_W01 Posiada podstawową wiedzę dotyczącą elementarnych pojęć socjologicznych, budowy

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: Załącznik do uchwały nr 145/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Administracja studia drugiego stopnia poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy

Bardziej szczegółowo

Analiza Danych Zastanych SYLABUS A. Informacje ogólne

Analiza Danych Zastanych SYLABUS A. Informacje ogólne Analiza Danych Zastanych SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO SAMOTNE OJCOSTWO Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2006 Copyright by Anna Dudak Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2006 Recenzent: prof. zw. dr hab. Józef Styk Redakcja

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Bezpieczeństwo Wewnętrzne

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Bezpieczeństwo Wewnętrzne Efekty kształcenia dla kierunku studiów Bezpieczeństwo Wewnętrzne Jednostka prowadząca kierunek studiów: Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Kierunek studiów: Bezpieczeństwo wewnętrzne Poziom kształcenia:

Bardziej szczegółowo

Filozofia przyrody, Wykład V - Filozofia Arystotelesa

Filozofia przyrody, Wykład V - Filozofia Arystotelesa Filozofia przyrody, Wykład V - Filozofia Arystotelesa 2011-10-01 Tematyka wykładu 1 Arystoteles - filozof systematyczny 2 3 4 Różnice w metodzie uprawiania nauki Krytyka platońskiej teorii idei Podział

Bardziej szczegółowo

WIEDZA NAUKOWA WIEDZA POTOCZNA

WIEDZA NAUKOWA WIEDZA POTOCZNA WIEDZA POTOCZNA WIEDZA NAUKOWA (socjalizacja itd.) wiedza zindywidualizowana, subiektywna, różna, zależna od doświadczeń życiowych. Jednolita, systematyczna. Sądy należące do tzw. korpusu wiedzy w danym

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta: licencjat Przyporządkowanie

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE Opis efektów kształcenia dla kierunku bezpieczeństwo narodowe I stopnia przyjętych uchwałą Rady Wydziału Nauk Politycznych w dniu 27 lutego 2012 r., zmodyfikowanych 24 września 2012 r. Efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Teoretyczne podstawy wychowania

Teoretyczne podstawy wychowania Teoretyczne podstawy wychowania 1. Wychowanie człowieka na tle różnych epok 2. Przedmiotowy wymiar wychowania 3. Podstawowe kategorie procesu wychowania 4. Proces wychowania i jego istota 5. Determinanty

Bardziej szczegółowo

Opis kierunkowych efektów kształcenia

Opis kierunkowych efektów kształcenia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów kształcenia do obszaru wiedzy Filozofia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Geografia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Historia

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE...15 I. CHARAKTERYSTYCZNE CECHY PROFESJOLOGII...19

WPROWADZENIE...15 I. CHARAKTERYSTYCZNE CECHY PROFESJOLOGII...19 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE...15 I. CHARAKTERYSTYCZNE CECHY PROFESJOLOGII...19 1.1. Historyczne źródła profesjonalizmu i profesjologii... 19 1.2. Warunki powstawania i rozwoju nowych dziedzin wiedzy i nauk...

Bardziej szczegółowo

Metodologia badań psychologicznych. Psychologia jako nauka empiryczna (1)

Metodologia badań psychologicznych. Psychologia jako nauka empiryczna (1) Metodologia badań psychologicznych Lucyna Golińska SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK Psychologia jako nauka empiryczna (1) Literatura J. Brzeziński (2011) Metodologia badań psychologicznych. PWN J. Shaughnessy ;

Bardziej szczegółowo

2/17/2015 ELEMENTY SOCJOLOGII PODRĘCZNIKI STARE WYDANIE PODRĘCZNIKA. Anthony Giddens Socjologia, PWN, Warszawa, 2012

2/17/2015 ELEMENTY SOCJOLOGII PODRĘCZNIKI STARE WYDANIE PODRĘCZNIKA. Anthony Giddens Socjologia, PWN, Warszawa, 2012 ELEMENTY SOCJOLOGII dr Agnieszka Kacprzak PODRĘCZNIKI Anthony Giddens Socjologia, PWN, Warszawa, 2012 PODRĘCZNIKI UZPEŁNIAJĄCE: Piotr Sztompka Socjologia. Analiza społeczeństwa, Znak, Kraków, 2003 Krystyna

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia drugiego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia drugiego stopnia Załącznik nr 2 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia drugiego stopnia Profil

Bardziej szczegółowo

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG:

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG: Niedostosowanie społeczne nieletnich. Działania, zmiana, efektywność. Justyna Siemionow Publikacja powstała na podstawie praktycznych doświadczeń autorki, która pracuje z młodzieżą niedostosowaną społecznie

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki Załącznik nr 7 Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Psychologię jako kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu ZP-Z1-19

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu ZP-Z1-19 Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 5 1. Nazwa przedmiotu: BADANIA MARKETINGOWE 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2014/2015

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia Załącznik nr 1 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

1. Podstawa prawna oraz kryteria przyjęte do oceny rozprawy doktorskiej

1. Podstawa prawna oraz kryteria przyjęte do oceny rozprawy doktorskiej Szczecin, 20.04. 2015 Prof. Dr hab. Waldemar Gos, prof. zw. US Uniwersytet Szczeciński Instytut Rachunkowości Ocena rozprawy doktorskiej mgr. Artura Jastrzębowskiego pt. Zakres i znaczenie współcześnie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI Nazwa kierunku Poziom Profil Symbol efektów na kierunku WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI Efekty - opis słowny. Po ukończeniu studiów drugiego stopnia na kierunku

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOLOGIA POLSKA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki licencjat I. Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Administracja. Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego

Efekty kształcenia dla kierunku Administracja. Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego Efekty kształcenia dla kierunku Administracja Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego II stopień Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Administracja należy do obszaru

Bardziej szczegółowo

Metodologia nauk społecznych SYLABUS A. Informacje ogólne Opis

Metodologia nauk społecznych SYLABUS A. Informacje ogólne Opis Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Dziedzina i dyscyplina nauki Rok studiów/semestr

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na Studiach Doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w roku 2014/2015

Program kształcenia na Studiach Doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w roku 2014/2015 Program kształcenia na Studiach Doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w roku 201/2015 Wydział Zarządzania UW posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora w dwóch dyscyplinach:

Bardziej szczegółowo

METODOLOGIA BADAŃ przypomnienie kluczowych zagadnień dot. metodologii konstrukcja planu pracy do ustalonych

METODOLOGIA BADAŃ przypomnienie kluczowych zagadnień dot. metodologii konstrukcja planu pracy do ustalonych METODOLOGIA BADAŃ przypomnienie kluczowych zagadnień dot. metodologii konstrukcja planu pracy do ustalonych tematów zadanie: opracowanie własnego projektu badawczego przygotowanie konspektu pracy (max

Bardziej szczegółowo

1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO

1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO Załącznik nr 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kształcenia na studiach doktoranckich w uczelniach i jednostkach naukowych (Dz.U.2011.196.1169);

Bardziej szczegółowo

STANDARDY PRZYGOTOWANIA PRACY DYPLOMOWEJ W WSHE

STANDARDY PRZYGOTOWANIA PRACY DYPLOMOWEJ W WSHE STANDARDY PRZYGOTOWANIA PRACY DYPLOMOWEJ W WSHE Temat pracy Problemowe ujęcie tematu pracy Nowatorski charakter Oryginalność ujęcia tematu Powiązanie tematu pracy z problematyką stażu, praktyk, realnym

Bardziej szczegółowo

Hermeneutyczne koncepcje człowieka

Hermeneutyczne koncepcje człowieka Hermeneutyczne koncepcje człowieka Włodzimierz Lorenc Hermeneutyczne koncepcje człowieka w kręgu inspiracji Heideggerowskich Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2003 Redakcja i korekta: Piotr Piber Projekt

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA OCENY Z HISTORII W GIMNAZJUM

WYMAGANIA NA OCENY Z HISTORII W GIMNAZJUM WYMAGANIA NA OCENY Z HISTORII W GIMNAZJUM Ocenę dopuszczającą(2)otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności na poziomie wymagań koniecznych, a jego działania mają charakter przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S - d l a s z k o l e ń REZULTAT O3 DZIAŁANIA: O3-A2 PROJEKTU E-GOVERNMENT 2.0 W PRAKTYCE

S Y L A B U S - d l a s z k o l e ń REZULTAT O3 DZIAŁANIA: O3-A2 PROJEKTU E-GOVERNMENT 2.0 W PRAKTYCE P R O G R A M Y K S Z T A Ł C E N I A S Y L A B U S - d l a s z k o l e ń REZULTAT O3 DZIAŁANIA: O3-A2 PROJEKTU E-GOVERNMENT 2.0 W PRAKTYCE KRAKÓW 2015 1 Spis treści NARZĘDZIA WEB 2.0 W SEKTORZE PUBLICZNYM

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU 2. KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, STUDIA STACJONARNE

KARTA PRZEDMIOTU 2. KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, STUDIA STACJONARNE KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: SYSTEM BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP. KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, STUDIA STACJONARNE 3. POZIOM STUDIÓW: STUDIA I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I/1 5. LICZBA

Bardziej szczegółowo

JAKIEGO RODZAJU NAUKĄ JEST

JAKIEGO RODZAJU NAUKĄ JEST JAKIEGO RODZAJU NAUKĄ JEST INFORMATYKA? Computer Science czy Informatyka? Computer Science czy Informatyka? RACZEJ COMPUTER SCIENCE bo: dziedzina ta zaistniała na dobre wraz z wynalezieniem komputerów

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY WYDZIAŁ INSTRUMENTÓW SMYCZKOWYCH, HARFY, GITARY I LUTNICTWA

AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY WYDZIAŁ INSTRUMENTÓW SMYCZKOWYCH, HARFY, GITARY I LUTNICTWA AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY WYDZIAŁ INSTRUMENTÓW SMYCZKOWYCH, HARFY, GITARY I LUTNICTWA Moduł/Przedmiot: Metodologia pracy badawczej i naukowej Kod modułu:

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Zarządzanie reprezentuje dziedzinę

Bardziej szczegółowo

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent:

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent: Efekty kształcenia dla kierunku studiów ekonomia Studia pierwszego stopnia profil praktyczny 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze. Kierunek studiów ekonomia należy do dziedziny nauk ekonomicznych w ramach

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia oznaczeń w symbolach K przed podkreślnikiem kierunkowe efekty kształcenia W kategoria wiedzy

Objaśnienia oznaczeń w symbolach K przed podkreślnikiem kierunkowe efekty kształcenia W kategoria wiedzy Efekty kształcenia dla kierunku studiów FIZYKA - studia II stopnia, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych Kierunek studiów fizyka należy do obszaru

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW 1 : II stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iv semestr

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA NA LATA

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA NA LATA Załącznik nr 4 do Uchwały Senatu nr 430/01/2015 SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA NA LATA 2015-2017 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Warsztat badawczy socjologa

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo późnej nowoczesności zjawiska kulturowe i społeczne. Symptomy ponowoczesności

Społeczeństwo późnej nowoczesności zjawiska kulturowe i społeczne. Symptomy ponowoczesności Nazwa modułu: Społeczeństwo późnej nowoczesności zjawiska kulturowe i społeczne. Symptomy Rok akademicki: 2016/2017 Kod: HSO-1-606-s Punkty ECTS: 14 Wydział: Humanistyczny Kierunek: Socjologia Specjalność:

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2000 Redakcja wydawnicza: Wojciech Śliwerski Korekta: Danuta Waląg Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska ISBN 978-83-7587-932-2 Oficyna Wydawnicza Impuls 30-619

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach Instytut Ochrony Zdrowia Nazwa programu kształcenia (kierunku)

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach Instytut Ochrony Zdrowia Nazwa programu kształcenia (kierunku) Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach Instytut Ochrony Zdrowia Nazwa programu kształcenia (kierunku) Pielęgniarstwo Poziom i forma studiów studia I stopnia stacjonarne

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Pedagogika Specjalizacja/specjalność. 15 godzin

OPIS PRZEDMIOTU. Pedagogika Specjalizacja/specjalność. 15 godzin OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Seminarium magisterskie nt. Organizacje pozarządowe i edukacja w perspektywie porównawczej. Wydział Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut/Katedra Instytut

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. Obowiązkowy. Kod przedmiotu: Rok studiów: Semestr: Język:

Karta przedmiotu. Obowiązkowy. Kod przedmiotu: Rok studiów: Semestr: Język: Karta przedmiotu Nazwa przedmiotu: Stopień studiów: Doktoranckie Seminarium doktorskie Marketing i jego rola we współczesnym biznesie Tryb studiów: niestacjonarne Obowiązkowy Kod przedmiotu: Rok studiów:

Bardziej szczegółowo

7. Kierunkowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów obszarowych. Kierunkowe efekty kształcenia

7. Kierunkowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów obszarowych. Kierunkowe efekty kształcenia 1. Nazwa kierunku: SOCJOLOGIA 2. Stopień studiów: pierwszy 3. Profil: ogólnoakademicki 4. Obszar: nauki społeczne 5. Sylwetka absolwenta Absolwent posiada ogólną wiedzę o rodzajach struktur, więzi i instytucji

Bardziej szczegółowo

Ochrona Środowiska I stopień

Ochrona Środowiska I stopień Załącznik nr 4 do Uchwały nr 49/2015 Senatu UKSW z dnia 23 kwietnia 2015 r. Ochrona Środowiska I stopień Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia dla kierunku Ochrona Środowiska

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych: Sposób dokumentacji efektów kształcenia

Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych: Sposób dokumentacji efektów kształcenia Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych: Lp. K_W01 K_W02 K_W06 K_W08 K_W09 Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych zna terminologię używaną w pedagogice a w szczególności w oraz jej zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych 2011-10-01 Plan wykładu 1 Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych 2 Podział dyscyplin filozoficznych Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych:

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład V - Filozofia Arystotelesa

Filozofia, Historia, Wykład V - Filozofia Arystotelesa Filozofia, Historia, Wykład V - Filozofia Arystotelesa 2010-10-01 Tematyka wykładu 1 Arystoteles - filozof systematyczny 2 3 4 Podział nauk Arystoteles podzielił wszystkie dyscypliny wiedzy na trzy grupy:

Bardziej szczegółowo

Natalia Gorynia-Pfeffer STRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ

Natalia Gorynia-Pfeffer STRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ Natalia Gorynia-Pfeffer STRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ Instytucjonalne uwarunkowania narodowego systemu innowacji w Niemczech i w Polsce wnioski dla Polski Frankfurt am Main 2012 1 Instytucjonalne uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE CHARAKTERYSTYCZNE CECHY PROFESJOLOGII... 15

WPROWADZENIE CHARAKTERYSTYCZNE CECHY PROFESJOLOGII... 15 WPROWADZENIE... 11 1. CHARAKTERYSTYCZNE CECHY PROFESJOLOGII... 15 1.1. POJĘCIE PROFESJOLOGII... 15 1.2. CELE PROFESJOLOGII... 16 1.3. FUNKCJE PROFESJOLOGII... 17 1.4. ZADANIA PROFESJOLOGII... 17 1.5. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

ETAPY PROCESU BADAWCZEGO. wg Babińskiego

ETAPY PROCESU BADAWCZEGO. wg Babińskiego ETAPY PROCESU BADAWCZEGO wg Babińskiego NA ZACHĘTĘ Ludowe porzekadło o mówi: m CIEKAKAWOŚĆ TO PIERWSZY STOPIEŃ DO PIEKŁA. ale BEZ CIEKAWOŚCI I CHĘCI CI POZNANIA NIE MA Nauki Badań Rozwoju I jeszcze kilku

Bardziej szczegółowo

WIEDZA zna na poziomie podstawowym co najmniej jeden pakiet oprogramowania, służący do obliczeń symbolicznych

WIEDZA zna na poziomie podstawowym co najmniej jeden pakiet oprogramowania, służący do obliczeń symbolicznych Przedmiot: Narzędzia i metody technologii informacyjnej Rok/Semestr: 1/1 Liczba godzin zajęć: 30 LA ECTS: 3 Forma zaliczenia: ZO Liczba stron dokumentu: 1 K_W09 zna na poziomie podstawowym co najmniej

Bardziej szczegółowo

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów do obszaru wiedzy MODUŁ 20 Seminarium magisterskie Seminarium

Bardziej szczegółowo

METODOLOGIA BADAŃ POLITOLOGICZNYCH Program i literatura przedmiotu Rok akademicki 2005/2006

METODOLOGIA BADAŃ POLITOLOGICZNYCH Program i literatura przedmiotu Rok akademicki 2005/2006 Zakład Socjologii i Psychologii Polityki Instytut Nauk Politycznych Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytet Warszawski METODOLOGIA BADAŃ POLITOLOGICZNYCH Program i literatura przedmiotu

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu w języku polskim SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU Metodologia 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Methodology 3. Jednostka prowadząca przedmiot Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych,

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY Nazwa kierunku Poziom Profil Symbol efektów na kierunku WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY Efekty - opis słowny. Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku Administracja

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Socjologia. Kod Punktacja ECTS* 3. Koordynator Dr hab. Piotr Stawiński, prof. UP Zespół dydaktyczny

KARTA KURSU. Socjologia. Kod Punktacja ECTS* 3. Koordynator Dr hab. Piotr Stawiński, prof. UP Zespół dydaktyczny KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Socjologia Sociology Kod Punktacja ECTS* 3 Koordynator Dr hab. Piotr Stawiński, prof. UP Zespół dydaktyczny Opis kursu (cele kształcenia) Celem zajęć jest dostarczenie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne. Specjalność: wychowanie fizyczne w służbach mundurowych 3. POZIOM STUDIÓW 1 : II stopień studia

Bardziej szczegółowo

ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ

ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO RZESZÓW 2011 Recenzował prof. dr hab. TADEUSZ BUKSIŃSKI Opracowanie redakcyjne

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu SYLABUS

Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu SYLABUS Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu SYLABUS Profil : Ogólnoakademicki Stopień studiów: pierwszy Kierunek studiów: BW Specjalność: - Semestr: V,VI Moduł (typ) przedmiotów: - Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI CZĘŚĆ I : PRZEZNACZENIE, PROCES I PODSTAWY METODOLOGICZNE BADAŃ MARKETINGOWYCH...17

SPIS TREŚCI CZĘŚĆ I : PRZEZNACZENIE, PROCES I PODSTAWY METODOLOGICZNE BADAŃ MARKETINGOWYCH...17 SPIS TREŚCI WSTĘP..13 CZĘŚĆ I : PRZEZNACZENIE, PROCES I PODSTAWY METODOLOGICZNE BADAŃ MARKETINGOWYCH...17 1. TREŚĆ, PRZEZNACZENIE I PROCES BADAŃ MARKETINGOWYCH....19 1.1. Dlaczego badania marketingowe

Bardziej szczegółowo

STANDARDY I KRYTERIA OCENY JAKOŚCI PROGRAMÓW PROMOCJI ZDROWIA I PROFILAKTYKI W RAMACH SYSTEMU REKOMENDACJI

STANDARDY I KRYTERIA OCENY JAKOŚCI PROGRAMÓW PROMOCJI ZDROWIA I PROFILAKTYKI W RAMACH SYSTEMU REKOMENDACJI STANDARDY I KRYTERIA OCENY JAKOŚCI PROGRAMÓW PROMOCJI ZDROWIA I PROFILAKTYKI W RAMACH SYSTEMU REKOMENDACJI 1. Ogólne dane o programie Nazwa własna Autorzy programu Organizacja/ instytucja odpowiedzialna

Bardziej szczegółowo

Seria wydawnicza Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Seria wydawnicza Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Seria wydawnicza Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Redaktorzy naukowi serii: prof. dr hab. Anna Izabela Brzezińska prof. dr hab. Elżbieta Hornowska Recenzja: prof. dr

Bardziej szczegółowo

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA I PRZYPORZĄDKOWANYCH IM MODUŁÓW

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA I PRZYPORZĄDKOWANYCH IM MODUŁÓW Załącznik nr 2 (wymagany do wniosku do Senatu UG w sprawie zatwierdzenia programu studiów) OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA W OBSZARZE KSZTAŁCENIA W ZAKRESIE NAUK HUMANISTYCZNYCH, SPOŁECZNYCH i MEDYCZNYCH Nazwa

Bardziej szczegółowo

Książka została wydana dzięki dotacji Instytutu Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk w Warszawie

Książka została wydana dzięki dotacji Instytutu Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk w Warszawie Recenzja: prof. dr hab. Janina Godłów-Legiędź Projekt okładki: Katarzyna Juras Zdjęcie na okładce: Fotolia anyaberkut Redaktor prowadzący: Łukasz Żebrowski Redakcja i korekta: Claudia Snochowska-Gonzalez

Bardziej szczegółowo