zdrowia Szczepienia starannie zaplanowanes. 10 Onkonawigator kampania na rzecz czujności onkologicznej s. 14

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "zdrowia Szczepienia starannie zaplanowanes. 10 Onkonawigator kampania na rzecz czujności onkologicznej s. 14"

Transkrypt

1 nr 3/57 rok XV kwartalnik lato 2013 bliskoissn zdrowia Magazyn Pacjentów Centrów Medycznych Grupy LUX MED Onkonawigator kampania na rzecz czujności onkologicznej s. 14 Dietetyczno- -chirurgiczne leczenie otyłości s. 7 Mowa w starciu z udarem s. 13 Szczepienia starannie zaplanowanes. 10

2 W n u m e r z e Spis treści A k t u a l n O Ś c i 3 Kolejne placówki Grupy LUX MED 3 Nowości w naszej ofercie 3 w nowej odsłonie 4 Akademia poświęcona onkologii 4 W nagrodę za troskę 4 Wspieramy wydarzenia edukacyjne s z p i ta l s. 6 Umiejscowienie dolegliwości często powoduje, że Pacjenci wstydzą się do nich przyznać. Odkładając decyzję o podjęciu leczenia, narażają się jednak na rozwój choroby. S z p i ta l 5 Profesjonalizm w każdym calu 5 Nieinwazyjne techniki liftingu twarzy i szyi 5 Hemikolektomia zakończona sukcesem 5 Korekta piersi przy użyciu implantów silikonowych 6 Hemoroidy choroba cywilizacyjna 7 Dietetyczno-chirurgiczne leczenie otyłości t e m at n u m e r u s. 10 Każdy rodzic chce chronić swoje dziecko przed wszelkimi zagrożeniami. Na szczęście przed wieloma chorobami można je zabezpieczyć, szczepiąc i to już w pierwszych miesiącach życia. Oferta szczepień jest bogata i należy poradzić się lekarza, które z nich będą najlepsze dla naszego dziecka. t e m at n u m e r u 8 Skuteczna profilaktyka 9 Bądź zdrów w podróży 10 Szczepienia starannie zaplanowane p o r a d n i k 12 Wskazówki dla turystów 13 Mowa w starciu z udarem O n k o n a w i g ato r 14 Kampania edukacyjna na rzecz czujności onkologicznej n a s i l e k a r z e 15 Organizm jest po to, żeby go wprawiać w ruch P o r a d n i k s. 12 n a s i l e k a r z e s. 15 Przed planowanym lotem należy skonsultować się ze swoim lekarzem prowadzącym lub lekarzem medycyny lotniczej i ustalić, czy nie ma przeciwwskazań do odbycia podróży. Ad res re dak cji: ul. Postępu 21c, War sza wa, tel , e -ma il: xmed.pl Wydawca: LUX MED Sp. z o.o. z siedzibą: ul. Postępu 21c, Warszawa Projekt redakcyjny, graficzny i realizacja: Mediapolis Sp. z o.o., tel , Foto w numerze: archiwum LUX MED, Shutterstock. Foto na okładce: Shutterstock. Data wydania: lipiec 2013 rok. W ruchu jest coś magicznego jak się na dobre w tę pętlę wpadnie, to już później nie ma się ochoty z niej wyjść. Człowiek potrzebuje codziennej dawki zmęczenia, bo to mu daje szczęście. 2 b l i s k o z d r o w i a 3 / l a t o

3 A K T U A L N O Ś C I kolejne PLACÓWKI GRUPY LUX med Wrocław Symboliczne przecięcie wstęgi. 22 maja br. zorganizowaliśmy oficjalne otwarcie placówki przy ulicy Swobodnej 1 we Wrocławiu. Działają tam centra medyczne LUX MED i Medycyny Rodzinnej, w których przyjmują lekarze wielu specjalności. W poradniach można również wykonać badania oraz skorzystać z zabiegów rehabilitacyjnych. Inauguracja nowego centrum. Szczecin W ostatnim czasie rozpoczęło działalność również Centrum Medyczne LUX MED przy al. Niepodległości 44 w Szczecinie. To już trzecia w tym mieście po poradniach Medycyny Rodzinnej przy ul. Mickiewicza i Odzieżowej lokalizacja, gdzie dostępne są usługi Grupy LUX MED. W nowo otwartej placówce LUX MED Pacjentów przyjmują specjaliści wielu dziedzin. Wykaz usług dostępny jest na n o w o ś c i w n a s z e j o f e r c i e Zdrowa Niania Zdrowy Start Leczenie paznokci W naszym Szpitalu wprowadziliśmy nową usługę zabiegi nieinwazyjnego usuwania problemu wrastających paznokci. Polegają one na odtworzeniu brakujących fragmentów paznokcia przy pomocy akrylu w specjalnie skonstruowanym do Do oferty Grupy LUX MED wprowadzony został program profilaktyczny przygotowany dla niań. Dzięki niemu opiekunka może się dowiedzieć, czy jest nosicielem wirusów lub bakterii (m.in. meningokoków, salmonelli), które są niebezpieczne dla zdrowia i życia dzieci. Jeśli wyniki przeprowadzonych badań są prawidłowe, lekarz wystawia certyfikat potwierdzający brak przeciwwskazań medycznych do pracy z dziećmi. Dokument ten podnosi konkurencyjność niani na rynku pracy. Szczegółowe informacje oraz wykaz placówek, w których można skorzystać z programu, dostępne są na stronie Nowe usługi przygotowaliśmy również dla najmłodszych Pacjentów. Zdrowy Start to program szczepień ochronnych dla maluchów. O zaletach szczepień i programie piszemy na s tego celu urządzeniu Kostce Arkady. Przyrząd ten umożliwia również wyprostowanie łukowato zagiętych po bokach paznokci, które boleśnie wbijają się w skórę palca. Dystrybutorem urządzenia jest Libramax. Kostka Arkady w nowej odsłonie Zmieniliśmy stronę główną naszego serwisu internetowego. Nowa strona umożliwia szeroką prezentację produktów dla Pacjentów, jak również bardziej komfortowy dostęp do Portalu Pacjenta. Ta stale zyskująca na popularności aplikacja została znacznie rozbudowana, a teraz można się do niej logować już z poziomu strony głównej. Zmiany mają też na celu poprawę użyteczności i nawigacji serwisu, m.in. znacznie szybsze przejście do zakładek interesujących użytkownika. 3 / l a t o b l i s k o z d r o w i a 3

4 a k t u a l n o ś c i Akademia poświęcona onkologii Tematem przewodnim XV edycji Akademii Medycyny Rodzinnej i Specjalistycznej, którą zorganizowaliśmy w pierwszy weekend czerwca, była onkologia. Lekarze wysłuchali wykładów dotyczących różnych aspektów chorób onkologicznych. W XV edycji Akademii uczestniczyło ponad 370 specjalistów. W wydarzeniu wzięło demiologii najczęściej występujących chorób nowotworowych udział ponad 370 specjalistów, a gościem specjalnym był Paul Zollinger-Read, snym wykrywaniu raka czy psy- w Polsce, roli lekarza we wcze- Chief Medical Officer grupy Bupa. Uczestnicy mogli wysłuchać demii lekarze otrzymali punkty choonkologii. Za udział w Aka- wykładów dotyczących m.in. epi- Okręgowej Izby Lekarskiej. Konferencja zainaugurowała jednocześnie kampanię edukacyjną na rzecz czujności onkologicznej lekarzy i pielęgniarek prowadzoną przez LUX MED pod hasłem ONKONAWIGATOR. O projekcie piszemy na s. 14. Najlepsi z najlepszych odbierają wyróżnienia. W nagrodę za troskę Z okazji Międzynarodowego Dnia Pielęgniarki i Położnej wręczone zostały wyróżnienia, którymi uhonorowano m.in. czterech przedstawicieli LUX MED. Po raz pierwszy Warszawska Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych umożliwiła nam wytypowanie jednej osoby do Nagrody Ministra Zdrowia Zasłużony dla ochrony zdrowia. Laureatem jednogłośnie został Paweł Bzowski, Kierownik Operacyjny Zespołu Wyjazdowego, za ogromne zaangażowanie w codzienną pracę i szczególną troskę o bezpieczeństwo Pacjenta. Jednocześnie w tym dniu wręczone zostały nagrody Dyrektora Medycznego, otrzymały je: Marzenna Łysakowska, LUX MED, ul. Puławska, Warszawa, Anna Tabęcka, LUX MED, ul. Racławicka, Warszawa, Anna Szumska, Endoterapia, ul. Brzeska, Warszawa. Wspieramy wydarzenia edukacyjne Ostatnio LUX MED zaangażował się w kilka bardzo ważnych wydarzeń edukacyjnych i branżowych. Jako partner strategiczny byliśmy obecni na jednym z największych i najbardziej prestiżowych spotkań dla HR-u Kongresie Kadry, w którym uczestniczyło kilkuset gości, a także na targach stomatologicznych i zjeździe naukowo-szkoleniowym DENTEXPO Warszawa Już po raz trzeci wsparliśmy również konferencję odbywającą się pod hasłem Myśl rehabilitacyjna prof. Andrzeja Seyfrieda. W tym roku tematem wydarzenia były Aktualne kierunki terapii schorzeń narządu ruchu intuicja czy Evidence-based medicine. Jesteśmy obecni na najważniejszych kongresach i targach medycznych. 4 b l i s k o z d r o w i a 3 / l a t o

5 S Z p i ta l Profesjonalizm w każdym calu Szpital LUX MED był organizatorem II już Akademii Chirurgii. W spotkaniu wzięło udział ponad 200 przedstawicieli środowiska medycznego. Wykłady prowadzili wybitni specjaliści z różnych dziedzin medycyny. Były one poświęcone zagadnieniom związanym z chirurgią ogólną i plastyczną, laryngologią oraz onkologią. Poruszono m.in. temat chirurgicznego leczenia cukrzycy typu II i otyłości, rekonstrukcji piersi tkankami własnymi, a także leczenia raka żołądka, chrapania i bezdechów nocnych. Jeden Hemikolektomia zakończona sukcesem Prawostronna hemikolektomia z rekonstrukcją powłok brzusznych to kolejny wysokospecjalistyczny zabieg chirurgiczny przeprowadzony przez naszych szpitalnych specjalistów. Profesor dr hab. n. med. Wiesław Tarnowski oraz lek. med. Dariusz Kuś wykonali pierwszą w Szpitalu LUX MED prawostronną hemikolektomię (resekcję prawej połowy z wykładów przybliżył temat komunikacji personelu medycznego z Pacjentami. Zainteresowaniem uczestników cieszyły się też pokazy operacji chirurgicznych nagrane w technologii 3D. Za udział w Akademii lekarze otrzymali punkty Okręgowej Izby Lekarskiej. Podczas Akademii odbyła się też trzecia akredytacja lekarzy związanych ze Szpitalem LUX MED. Prezes Grupy, Anna Rulkiewicz, wręczyła certyfikaty kolejnym pięciu specjalistom, którzy najbardziej angażują się w jego rozwój. Prezes Anna Rulkiewicz wręczyła lekarzom certyfikaty akredytacyjne. jelita grubego) połączoną z rekonstrukcją powłok jamy brzusznej. Operacja polegała na likwidacji wcześniejszej stomii (połączenia światła jelita z powierzchnią ciała) z otwierającą się przetoką jelitową, dodatkowo powikłanej przepukliną, oraz na przywróceniu ciągłości przewodu pokarmowego. Stan ten wymagał ingerencji chirurgicznej, ponieważ groził uwięźnięciem przepukliny lub zapaleniem otrzewnej treścią otwierającej się przetoki. Operacja zakończona została udaną rekonstrukcją powłok jamy brzusznej. Po pięciu dniach Pacjent w dobrym stanie wyszedł do domu. Nieinwazyjne techniki liftingu twarzy i szyi Wostatnim czasie w Szpitalu zorganizowaliśmy kolejne specjalistyczne warsztaty. Tematem pierwszych były nowoczesne metody liftingu i rewitalizacji twarzy. Podczas spotkania, które poprowadził dr Ciro Accardo uznany włoski chirurg plastyczny, autor nowatorskiej metody Happy Lift lekarze specjaliści mieli okazję zapoznać się z różnymi technikami liftingu i modelowania twarzy. Na początku prelegent szczegółowo omówił możliwości poprawy wyglądu Pacjentek, następnie lekarze asystowali mu podczas zabiegów z użyciem różnych nici oraz tłuszczu pobranego wcześniej od Pacjentek. Metodę dr. Accardo wykorzystuje się do podniesienia opadających tkanek skóry twarzy. W rezultacie, po jednogodzinnym zabiegu, skóra staje się wygładzona i odmłodzona, a efekt utrzymuje się nawet przez kilka lat. Na twarzy nie powstają zasinienia ani obrzęki Pacjentka może wrócić do codziennych obowiązków już następnego dnia po zabiegu. Samą metodę można skutecznie połączyć z innymi zabiegami odmładzającymi wygląd twarzy. Korekta piersi przy użyciu implantów silikonowych Tematem drugiego spotkania dla specjalistów była jedna z metod korekty kształtu piersi. Prowadzący warsztaty dr n. med. Lubomir Lembas omówił techniki operacyjne powiększania piersi oraz zwrócił uwagę na sposoby minimalizacji ryzyka powikłań. W drugiej części warsztatów zgromadzeni lekarze mieli okazję śledzić przekaz na żywo z sali operacyjnej, gdzie dr Lembas zaprezentował dwie różne techniki powiększania piersi przy użyciu certyfikowanych implantów firmy Allergan. Podsumowaniem warsztatów była dyskusja na temat chirurgii plastycznej piersi i metod ich powiększania. Lekarze, którzy uczestniczyli w spotkaniu, otrzymali punkty Okręgowej Izby Lekarskiej. 3 / l a t o b l i s k o z d r o w i a 5

6 S z p i ta l N a s z e k s p e r t lek. med. Wojciech Pawłowski, specjalista chirurgii ogólnej, proktolog, Szpital LUX MED W Polsce na chorobę hemoroidalną cierpi niemal co druga osoba, która ukończyła pięćdziesiąty rok życia. Hemoroidy choroba cywilizacyjna Co to jest proktologia? Wojciech Pawłowski: Jest to dziedzina medycyny zajmująca się chorobami odbytu i jelita grubego. w a r to w i e d z i e ć Hemoroidy są to sploty naczyniowe tętniczo-żylne, które dzięki zdolnościom kurczenia się i rozkurczania wspomagają proces defekacji oraz utrzymanie szczelności kanału odbytu. Pod wpływem czynników chorobowych może dochodzić do zmian degeneracyjnych w hemoroidach, takich jak rozszerzenie, powiększenie i zatrzymanie przepływu krwi, często wypadnięcia na zewnątrz. Prowadzi to do powstania choroby hemoroidalnej. Siedzący tryb życia i niewłaściwa dieta to tylko niektóre jej przyczyny. Jakie objawy powinny nas zaniepokoić? W. P.: Pieczenie, swędzenie, obrzęk okolicy odbytu czy krwawienie to sygnały alarmujące. Niepodjęcie leczenia może wywołać stany zapalne, nasilenie dolegliwości oraz narastające bóle podczas siadania, a nawet poruszania się. Z mojego doświadczenia wynika, że Pacjenci zgłaszają się dopiero, kiedy choroba jest już w stadium dużego zaostrzenia z silnym bólem czy wypadnięciem hemoroidów na zewnątrz. Należy pamiętać, że podjęcie właściwego leczenia we wcześniejszych stadiach choroby daje większe szanse wyleczenia i uniknięcia dolegliwości bólowych. Jakie choroby występują najczęściej? W. P.: W większości przypadków jest to choroba hemoroidalna (ok %). Niestety, czasem bywa to także nowotwór. Fachowa diagnoza może uratować życie. Często Pacjenci leczą się sami, prosząc w aptekach o dostępne bez recepty środki na hemoroidy. Takie postępowanie jest odbytnica 2 włókna mięśniowe zwieracza 3 hemoroidy wewnętrzne dopuszczalne tylko wtedy, gdy mamy już potwierdzoną badaniem diagnozę. Istnieje wiele innych schorzeń odbytu, jak szczelina, grzybica, kłykciny, przetoki etc., które wymagają właściwego, specjalistycznego leczenia. Czy powinniśmy się obawiać wizyty u proktologa? W. P.: Umiejscowienie dolegliwości często powoduje, że Pacjenci wstydzą się do nich przyznać. Odkładając decyzję o podjęciu leczenia, narażają się jednak na rozwój choroby. Wizyta przebiega w warunkach pełnego komfortu i poszanowania intymności Pacjenta. W jej trakcie zbieram wywiad lekarski i wykonuję badanie proktologiczne. Jest ono niebolesne i bezpieczne. W 95% przypadków już po pierwszej wizycie można postawić diagnozę i podjąć właściwe leczenie, a tylko niewielki odsetek Pacjentów wymaga dalszej, specjalistycznej diagnostyki. Jak przygotować się do wizyty? W. P.: Po prostu umyć okolicę odbytu. Głodówki, diety czy lewatywy nie pomagają, a często dodają tylko cierpień. Jakie są metody leczenia hemoroidów? W. P.: Jest ich kilka, m.in. operacja. Warto jednak podkreślić, że to nie jedyne rozwiązanie i istnieją inne, nowoczesne metody leczenia hemoroidów. Na przykład w Szpitalu LUX MED, w warunkach ambulatoryjnych, stosujemy skuteczną, bezpieczną i w większości niebolesną metodę Barrona, czyli tzw. podwiązywanie/gumowanie/obrączkowanie hemoroidów. Zabieg polega na założeniu specjalnej gumowej podwiązki na hemoroidzie. Odcina ona dopływ krwi i guzek odpada po kilku dniach. Zabieg jest niebolesny, trwa kilka minut i może być wykonany już podczas pierwszej wizyty, jeżeli nie ma stanu zapalnego. Zaraz po nim Pacjent może wrócić do domu i swoich zajęć. Aby skutecznie przeprowadzić leczenie, należy wykonać tyle zabiegów, ile jest hemoroidów. Istnieją różne postacie i stopnie zaawansowania choroby hemoroidalnej, tak więc nie wszyscy mogą być leczeni tym sposobem o wyborze metody leczenia zdecydować może jedynie lekarz. Zachęcam wszystkich do badania im wcześniej, tym lepiej. W przypadku hemoroidów zwiększa ono szansę na łatwe i szybkie leczenie, a w przypadku innych, poważniejszych schorzeń po prostu na zachowanie zdrowia i życia. Dziękuję za rozmowę. 36 b l i s k o z d r o w i a 3 / l a t o

7 S Z p i ta l Dietetyczno- -chirurgiczne leczenie otyłości N a s z e k s p e r t dr n. med. Anna Lewitt, dietetyk i trener żywienia, Szpital LUX MED Coraz więcej osób zdaje sobie sprawę, jak ważne w naszym życiu jest zdrowie. Jednak wielu z nas popełnia podstawowe błędy utrudniające właściwe dbanie o nie. Najważniejsze z nich to brak ruchu, odpoczynku i wartościowego jedzenia. Wieloletnie zaniedbania skutkują nie tylko brakiem upragnionej sylwetki o wiele groźniejsze jest to, że prowadzą do otyłości, a w rezultacie do poważnych schorzeń, m.in. cukrzycy, nadciśnienia, chorób nowotworowych czy problemów ze stawami. Nie wystarczy silna wola Według ostatnich danych WHO 35% populacji dorosłych cierpi na nadwagę, a 11% na otyłość, w której wskaźnik BMI (masa ciała dzielona przez kwadrat wzrostu podanego w metrach) wynosi 30 i więcej. Bardzo duży odsetek tych osób ma BMI powyżej 40, co określamy jako otyłość olbrzymią. W takim stadium nie wystarczy już silna wola, odstawienie słodyczy czy uprawianie sportu. Pacjent cierpiący na otyłość olbrzymią wymaga pomocy lekarskiej. Jedną z najbardziej skutecznych obecnie metod jest chirurgia bariatryczna. W Szpitalu LUX MED wykonywany jest szeroki zakres zabiegów, które pomagają w opanowaniu otyłości. Należą do nich m.in.: endoskopowe zakładanie balonu wewnątrzżołądkowego; założenie regulowanej opaski na żołądek (Adjustable Gastric Band); mankietowa resekcja żołądka oraz inne rodzaje zabiegów wykonywanych techniką laparoskopową. Podejście kompleksowe Operacja bariatryczna to główny, ale nie jedyny element leczenia osoby cierpiącej na otyłość olbrzymią. Do zdrowia Pacjenta należy podchodzić kompleksowo. Aby dana osoba mogła zostać zakwalifikowana do zabiegu bariatrycznego, musi już wcześniej zmienić sposób żywienia na taki, który wspomaga utratę masy tłuszczowej bez uszczerbku dla zdrowia. Nawet jeżeli na początku wydaje się to zbyt trudne, a poszczególne próby nie zawsze kończą się powodzeniem, ważna jest sama chęć podjęcia wysiłku. Na początku leczenia Pacjent powinien przejść badania, które pozwalają ocenić stan jego zdrowia i indywidualnie dobrać składniki pożywienia potrzebne dla organizmu po operacji. Oprócz badań krwi można wykonać także analizę składu ciała metodą bioimpedancji elektrycznej, a także ustalić tempo przemiany materii zwane metabolizmem. Bioimpedancja elektryczna to nowoczesna i bezpieczna metoda bazująca na pomiarze oporu, jaki napotyka przepływający przez ciało impuls elektryczny. Pozwala na ocenę parametrów takich jak: masa tkanki tłuszczowej, masa tkanki mięśniowej oraz ich procentowa zawartość w odniesieniu do całkowitej masy ciała, a także podstawowa przemiana materii, komórkowa masa ciała i poziom nawodnienia organizmu. Po zebraniu tych danych dla każdego Pacjenta układany jest indywidualnie plan posiłków, uwzględniający kaloryczność oraz obecność niezbędnych składników pokarmowych. Poddająca się leczeniu osoba, jeszcze przed operacją, wyrabia więc właściwe nawyki żywieniowe uczy się przygotowywania potraw i spożywania małych posiłków pięć razy dziennie, w trzygodzinnych odstępach. Ważnym elementem zdrowego odżywiania oraz leczenia otyłości jest też picie wody. Osoba zmagająca się z problemem otyłości powinna wypijać dziennie od 3 do 5 l niegazowanej wody mineralnej. Te zdrowe przyzwyczajenia stanowią grunt pod właściwe nawyki żywieniowe po operacji. Wsparcie pooperacyjne Opieka dietetyczna, psychologiczna i ogólnolekarska potrzebna jest również już po operacji. Bezpośrednio po zabiegu obowiązuje właściwie zbilansowana dwutygodniowa, płynna dieta. Po tym czasie Pacjent powinien zacząć spożywać zbilansowane posiłki pięć razy dziennie. W miarę poprawy stanu zdrowia zaleca się włączenie nadzorowanego wysiłku fizycznego oraz suplementację, która pomaga uzupełnić ewentualne niedobory witamin, składników mineralnych i elektrolitów. Według danych statystycznych ubytek nadwagi u osób, które poddały się zabiegom bariatrycznym, wynosi 70 80% w obserwacji odległej, a nowy sposób żywienia smaczny i bez wyrzutów sumienia może sprawić, że życie po operacji będzie nie tylko zdrowsze, ale i o wiele przyjemniejsze. p r z y k ł a d o w y j a d ł o s p i s Posiłek 1. płatki owsiane z bakaliami i siemieniem lnianym (zalane uprzednio wodą, pozostawione do napęcznienia); twarożek chudy z jogurtem i cynamonem; plastry kiwi i brzoskwini. Posiłek 2. legumina ze zmiksowanego chudego sera twarogowego z dwiema łyżkami jogurtu naturalnego połączonego żelatyną (dodatek izolatu białka serwatki); galaretka z owocami. Posiłek 3. kasza jaglana; rolada z piersi kurczaka; surówka z kalafiora i brokułów z ananasem. Posiłek 4. kasza jęczmienna z pesto; kotlet mielony z piersi indyka; buraczki z chrzanem. Posiłek 5. kasza gryczana; łosoś gotowany na parze; fasolka szparagowa gotowana. 3 / l a t o b l i s k o z d r o w i a 7

8 T E M AT N U M E R U N a s z e k s p e r t lek. med. Eryk Matuszkiewicz, internista, LUX MED Poznań Skuteczna profilaktyka Wirusy są jednym z czynników najczęściej wywołujących choroby. Cechą bardzo typową dla nich jest niezdolność do samodzielnego życia. Dopiero po wniknięciu do innego organizmu rozpoczynają cykl życiowy i namnażają się, powodując wystąpienie objawów infekcji. Historia szczepień jest niezwykle długa: sięga 1796 roku, kiedy to angielski lekarz Edward Jenner po raz pierwszy zastosował szczepionkę chroniącą przed zachorowaniem na ospę. Od tamtego czasu wiedza na temat szczepień, jak i liczba szczepionek ogromnie wzrosła. Dzięki nim udało się wyeliminować wiele chorób, czego najlepszym przykładem jest ospa prawdziwa. Dlatego w Polsce pediatrzy ustalili kalendarz szczepień, którym obowiązkowo poddawane są wszystkie dzieci. Czym jest szczepionka? Szczepionka składa się z fragmentów wirusa, które w formie zawiesiny podaje się w zastrzyku domięśniowym. Wprowadzenie do organizmu części, a nie całego wirusa, skutkuje tylko produkcją przeciwciał mających nas przed nim chronić, nie powodując wystąpienia pełnoobjawowej choroby wywoływanej przez dany wirus. Szczepionka ma zatem stymulować układ odpornościowy do produkcji ochronnych przeciwciał, które mają zdolność przeżycia wielu lat w naszym krwioobiegu. W momencie dostania się wirusa obecne już przeciwciała unieszkodliwiają go i nie dochodzi do rozwoju infekcji. Na podstawie badań okazało się, że podanie szczepionki w mięsień naramienny ręki niedominującej (a więc praworęczni otrzymują ją w lewy mięsień) zapewnia największą produkcję odpornościowych przeciwciał więcej niż iniekcja w jakikolwiek inny mięsień. Po podaniu zastrzyku nie powinno wykonywać się przez co najmniej 12 godzin wzmożonego wysiłku daną kończyną (trening, dźwiganie). Porozmawiaj z lekarzem Zwykle szczepi się przeciwko określonej chorobie raz w życiu, niekiedy jednak powtarza się dawkę szczepionki (np. przeciw zapaleniu wątroby typu B podaje się trzy dawki szczepionki). W przypadku innych chorób, jak np. grypy, warto szczepić się co rok. Po wykonanym szczepieniu może pojawić się przejściowo stan podgorączkowy, który nie jest powodem do niepokoju. W tej sytuacji zażycie paracetamolu zwalczy gorączkę. W Polsce Ponieważ dysponujemy niewielką liczbą leków przeciwwirusowych, najskuteczniejszą formą walki z infekcjami wywoływanymi przez wirusy są szczepienia ochronne. szczyt sezonu zachorowań na grypę obserwuje się w lutym i marcu, a okresem najlepszym na wykonanie szczepienia jest październik listopad, najpóźniej grudzień danego roku. Pozwoli to naszemu układowi odpornościowemu wytworzyć odpowiedni poziom przeciwciał, które zabezpieczą nas w szczycie zachorowań na grypę. Do powtarzanych szczepień można zaliczyć także szczepienie przeciwko tężcowi. Rutynowo powinno się je wykonać, jeśli doszło do zranienia. Schemat szczepienia zależny jest od tego, czy dana osoba była już wcześniej poddana szczepieniu i w jakim czasie. O dobór właściwych szczepień zawsze warto poprosić lekarza internistę, który na podstawie potrzeb Pacjenta i wywiadu dotyczącego jego stylu życia wybierze najbardziej odpowiednie. Lepiej jest zapobiegać niż leczyć, a szczepienia ochronne są najskuteczniejszym sposobem profilaktyki chorób wirusowych. Dlatego warto dopilnować szczepień naszych najmłodszych, nie zapominając, że również my dorośli mamy możliwość skorzystania z tej formy ochrony. Statystyki nie kłamią O tym, że warto zaszczepić się, niech świadczą dane Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego, który podaje, że w pierwszym tygodniu października 2012 roku zarejestrowano ogółem ok zachorowań i podejrzeń zachorowania na grypę, co daje średnią dzienną zachorowalność 2,2 przypadki na 100 tys. osób. O szczepieniu powinny myśleć zwłaszcza osoby chore na cukrzycę i choroby układu krążenia, z niedoborami odporności, po 50. r.ż., przebywające w dużych skupiskach ludzi, pensjonariusze domów opieki i pracownicy służby zdrowia. 8 b l i s k o z d r o w i a 3 / l a t o

9 t e m at n u m e r u Bądź zdrów w podróży N a s z e k s p e r t dr n. med. Agnieszka Wroczyńska, lekarz medycyny podróży, LUX MED Gdańsk Przed zachorowaniem w trakcie podróży można zabezpieczyć się na wiele sposobów. Szczepienia ochronne przed wyjazdem należą do najskuteczniejszych z nich. Wykorzystują one naturalne zdolności obronne układu odpornościowego człowieka i zapewniają ochronę przed groźnymi dla zdrowia chorobami zakaźnymi na wiele lat. Szczepienia ochronne mogą się przydać zarówno osobom planującym egzotyczne podróże w tropikalnych częściach świata, jak i turystom udającym się na wakacje do państw, w których warunki sanitarne odbiegają od standardów europejskich, np. do Egiptu czy Tunezji, gdzie nietrudno o zakażenie wirusowym zapaleniem wątroby typu A (tzw. żółtaczkę pokarmową). W niektórych sytuacjach może się nawet okazać, że bez uodpornienia organizmu przed wyjazdem podróż będzie po prostu niemożliwa ze względu na obowiązek wykonania wcześniejszych szczepień. Szczepienia obowiązkowe Obecnie jedynym obowiązkowym szczepieniem u podróżnych wymaganym przez Międzynarodowe Przepisy Zdrowotne jest szczepienie przeciwko żółtej gorączce, zwanej także żółtą febrą. Chorobę tę przenoszą komary w tropikalnej części Afryki i Ameryki Południowej. Brak dowodu uodpornienia przeciwko żółtej gorączce w razie podróży do państwa wymagającego takiego szczepienia może postawić turystę w kłopotliwej sytuacji, takiej jak odmowa pozwolenia na wjazd, przymusowe szczepienie na granicy lub kwarantanna na własny koszt. W razie zagrożenia epidemiologicznego państwa mogą wprowadzać również swoje własne, lokalne wymogi dotyczące szczepień u podróżnych. Szczepienia obowiązkowe potwierdzane są wpisem do Międzynarodowej Książeczki Szczepień, która nazywana W y b r a n e s z c z e p i e n i a d l a d o r o s ł y c h p o d r ó ż n y c h Szczepienia obowiązkowe: przeciwko żółtej gorączce; przeciwko meningokokom (wymagane na podstawie przepisów lokalnych w Arabii Saudyjskiej). Szczepienia zalecane: przeciwko WZW typu A i WZW typu B; przeciwko tężcowi i błonicy; przeciwko tężcowi, błonicy i krztuścowi; jest medycznym paszportem podróżnika. Taką książeczkę Pacjenci Grupy LUX MED otrzymują podczas konsultacji u lekarza medycyny podróży. Szczepienia zalecane Szczepienia obowiązkowe są bardzo ważną częścią profilaktyki zdrowotnej przed wakacjami, jednak warto pamiętać, że mają one na celu przede wszystkim ochronę objętych nimi państw przed rozprzestrzenianiem się chorób zakaźnych. Największe znaczenie dla ochrony zdrowia turysty mają natomiast szczepienia zalecane. Rezygnacja z nich nie wiąże się z żadnymi formalnymi problemami podczas przekraczania granic państw, ale znacznie obniża bezpieczeństwo zdrowotne. Wybór szczepień przeciwko tężcowi, błonicy i poliomyelitis; przeciwko tężcowi, błonicy, krztuścowi i poliomyelitis; przeciwko durowi brzusznemu; przeciwko żółtej gorączce; przeciwko wściekliźnie; przeciwko meningokokom; przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu; przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu; przeciwko cholerze. z tej grupy zależy w dużym stopniu od rejonu geograficznego oraz aktualnej sytuacji epidemiologicznej na trasie. Część z takich szczepień, np. przeciwko tężcowi lub WZW typu A, rekomendowana jest większości osób podróżujących za granicę, inne wskazane są tylko dla niektórych, np. szczepienia przeciwko wściekliźnie lub japońskiemu zapaleniu mózgu. Możliwości uodpornienia jest wiele, ale najważniejszy jest właściwy wybór szczepień zalecanych, uzależniony od trasy wycieczki i jej charakteru, planowanych podczas wakacji aktywności, a niekiedy nawet od pory roku. Indywidualne podejście Dla doboru szczepień istotne są także informacje dotyczące stanu zdrowia turysty, chorób przewlekłych, przyjmowanych obecnie leków, alergii oraz innych, ważnych okoliczności medycznych, takich jak np. ciąża u podróżniczki lub wiek dziecka udającego się w rodzinną podróż za granicę. Część z tych sytuacji stanowi przeciwwskazanie do podania niektórych szczepionek, pozostałe z kolei mogą skłonić lekarza do zaproponowania dodatkowych szczepień przed wyjazdem. Warto więc przygotować plan, zebrać powyższe informacje oraz dokumentację wykonanych w przeszłości szczepień i na około 6 8 tygodni przed wyjazdem skorzystać z konsultacji w poradni medycyny podróży. Pozwoli to ustalić wygodny plan szczepień, który będzie dostosowany do indywidualnych potrzeb turysty, zapewni optymalną ochronę podczas wyjazdu i bezpieczny powrót z wakacji. 3 / l a t o b l i s k o z d r o w i a 9

10 T E M AT N U M E R U N a s z e k s p e r t dr n. med. Joanna Brett-Chruściel, pediatra diabetolog, Dyrektor Centrów Medycznych LUX MED Chmielna i KEN Warszawa Szczepienia starannie zaplanowane Każdy rodzic chce dla swojego dziecka jak najlepiej i pragnie je chronić przed wszelkimi zagrożeniami. Na szczęście przed wieloma chorobami można je zabezpieczyć, szczepiąc i to już w pierwszych miesiącach życia. O wadze szczepień rozmawiamy z dr n. med. Joanną Brett-Chruściel, pediatrą diabetologiem. Warto szczepić dzieci? Joanna Brett-Chruściel: Odpowiedź na to pytanie może być tylko jedna zdecydowanie tak. Zlekceważenie szczepień może doprowadzić do wystąpienia i rozwoju wielu poważnych chorób. Na przykład wirus zapalenia wątroby typu B (WZW B) może prowadzić do przewlekłego zapalenia wątroby i w konsekwencji jej marskości. Z kolei zakażenie wirusem polio może powodować rozwój choroby Heinego-Medina. Na szczęście od dawna szczepienie przeciwko temu wirusowi jest obowiązkowe. Dzięki długofalowemu programowi masowych szczepień ochronnych, rozpoczynających się już w wieku niemowlęcym i obejmujących okres przedszkolny oraz szkolny aż do wieku dorosłego, udało się wielu chorobom skutecznie zapobiegać. Często rodzice z przerażeniem patrzą na kalendarz szczepień, który szczególnie w ciągu pierwszych dwóch lat życia malucha jest rozbudowany, ale w rzeczywistości służy to bezpieczeństwu dziecka. O randze szczepień oraz ich bezpieczeństwie świadczy fakt, że pierwsze dwie szczepionki noworodek otrzymuje już w pierwszej dobie życia, jeszcze w szpitalu przeciwko WZW typu B oraz przeciwko gruźlicy. Później pilnowanie terminów kalendarza szczepień spoczywa zarówno na lekarzu pediatrze, jak i rodzicach. Jak najłatwiej przejść przez okres szczepień? J. B-C.: Cykl szczepień rozpoczynamy, gdy dziecko ukończy pierwsze 6 tygodni życia, dlatego warto jeszcze Oferta szczepień jest bardzo bogata i dlatego istotna jest współpraca rodziców z lekarzem, aby w sposób możliwie kompleksowy, ale i uwzględniający indywidualne potrzeby, zabezpieczyć dziecko przed chorobami. przed tym okresem zapoznać się z kalendarzem szczepień i ofertą dostępnych na rynku szczepionek. Wówczas już w czasie konsultacji związanej ze szczepieniem łatwiej pediatrze czy lekarzowi rodzinnemu przygotować wielomiesięczny plan uwzględniający możliwie najmniejszą liczbę iniekcji i odpowiednie przerwy między poszczególnymi wizytami. Rodzice małych Pacjentów coraz częściej przychodzą wyposażeni w wiedzę na temat szczepień, co bardzo ułatwia ustalenie indywidualnego planu działania i podjęcie decyzji, kiedy i na co szczepimy. Cieszę się, że rodzice są coraz bardziej świadomi i w coraz większym stopniu współdecydują o kształcie kalendarza szczepień. Warto także podkreślić, że podczas takiej konsultacji lekarz też ocenia rozwój psychoruchowy niemowlęcia wraz z kontrolą wagi, długości ciała oraz obwodów główki i klatki piersiowej, a następnie te parametry są odnoszone do norm uwzględniających wiek i płeć dziecka. Wizyta u pediatry w związku z planowaniem szczepień pozwala również, przy okazji, poradzić się w kwestii innych problemów, których pojawia się dużo, zwłaszcza w pierwszych tygodniach życia. Co powinno się znaleźć w kalendarzu szczepień? J. B-C.: Wyróżniamy szczepionki obowiązkowe, które są bezpłatne, chyba że rodzic zdecyduje się na szczepionkę innego producenta niż tę, którą obejmuje refundacja wtedy stosu- 1 0 b l i s k o z d r o w i a 3 / l a t o

11 t e m at n u m e r u jemy szczepionki zalecane, w pełni płatne. Obligatoryjne szczepienia rozpoczynamy w drugim miesiącu życia. Jest to cykl uodpornienia przeciwko tężcowi, błonicy, krztuścowi, a także zakażeniom pałeczką Haemophilus influenzae (HIB). Wówczas podajemy również drugą dawkę szczepionki WZW B. Za kolejne 6 tygodni powtarzamy te dawki, z wyjątkiem WZW B (trzecia dawka wypada po ukończeniu przez dziecko szóstego miesiąca życia). W tym czasie rozpoczynamy też szczepienie przeciwko zakażeniu wirusem polio. Taki sam zestaw szczepień podajemy również w piątym miesiącu życia. W drugim roku życia (13., 14. miesiąc) malucha trzeba zaszczepić przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej oraz podać dawki przypominające (tzw. boostery) przeciw tężcowi, błonicy, krztuścowi, HIB i polio. Potem jest dłuższa przerwa w obowiązkowych szczepieniach, bo kolejne wykonuje się, gdy dziecko skończy 5 lat, potem w wieku 10 i 14 lat, a na koniec po ukończeniu przez nie 19. roku życia. Jest to jednak plan minimum, bo warto w kalendarzu szczepień uwzględnić pozostałe zalecane szczepionki. Jedną z nich jest uodpornienie przeciwko zakażeniom wywołanym przez rotawirus, powodującym wymioty i biegunki. Do zakażenia tym wirusem dochodzi drogą kropelkową, więc nawet zwykłe kichnięcie osoby zainfekowanej może być groźne. Trzeba tylko pamiętać, że tę szczepionkę należy podać w pierwszych miesiącach życia. Zalecane są także szczepienia przeciwko zakażeniom wywołanym przez pneumokoki i meningokoki, czyli bakterie, które mogą doprowadzić do zakażenia ogólnoustrojowego, tzw. sepsy. Łatwo się nimi zarazić w dużych skupiskach ludzi, dlatego polecam zaszczepienie przeciwko nim w pierwszym roku życia, zanim dziecko zacznie uczęszczać do żłobka lub gdy ma już starsze przedszkolne rodzeństwo. W wieku około 2 lat zalecamy szczepienia przeciwko WZW typu A, czyli żółtaczce pokarmowej. G R U PA L U X M E D Jeśli chcesz: ograniczyć ból Twojego maleństwa poprzez zminimalizowanie liczby wkłuć; zapewnić mu ochronę dzięki najlepszym i specjalnie dla niego dobranym preparatom; indywidualnie ustalić harmonogram wizyt; mieć gwarancję najlepszej opieki oraz wsparcie asystenta koordynującego proces szczepień; mieć dostęp do kilkudziesięciu placówek Grupy LUX MED na terenie całego kraju; mieć pewność, że niezbędne preparaty będą dostępne, a ich cena nie ulegnie zmianie skorzystaj z oferty LUX MED i wybierz odpowiedni dla Twojego dziecka zakres programu. U s ł u g i 1 * 2 * 3 * Konsultacja pediatry rozpoczynająca program szczepień; omówienie harmonogramu szczepień obowiązkowych oraz dobór odpowiednich dla dziecka preparatów. Asystent Programu 24-miesięczna usługa koordynacji szczepień. S z c z e p i e n i a błonica tężec krztusiec HIB polio WZW B odra, świnka, różyczka rotawirusy pneumokoki meningokoki ospa wietrzna 1*. Pakiet Zdrowy Start Podstawowy 2*. Pakiet Zdrowy Start Optymalny 3*. Pakiet Zdrowy Start Kompleksowy Badanie profilaktyczne tzw. bilans dwulatka jest okazją do połączenia tych dwóch zadań. U nastolatek rozpoczynamy cykl szczepień przeciwko zakażeniom wywołanym przez onkogennego wirusa brodawczaka ludzkiego HPV. Każda szczepionka wymaga odrębnego wkłucia? J. B-C.: To zależy od wariantu szczepień, na który rodzice się zdecydują. Szczepienia obowiązkowe są bezpłatne, ale wówczas niemowlę otrzyma jednorazowo kilka iniekcji. Szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi podawana jest w jednym zastrzyku, ale już szczepienia przeciwko WZW B, HIB, lub polio są podawane oddzielnie. W związku z tym dużym zainteresowaniem cieszą się powszechnie stosowane szczepienia skojarzone, jednocześnie uodporniające przeciwko pięciu lub nawet sześciu chorobom za pomocą tylko jednego wkłucia. Trzeba jednak pamiętać, że szczepień skojarzonych nie obejmuje refundacja. Są jednak dobrze tolerowane i bezpieczniejsze w porównaniu ze szczepionkami tradycyjnymi, np. w przypadku szczepienia przeciwko krztuścowi zawierają komponent acelularny, a nie całą bakterię, co skutkuje uodpornieniem, a jednocześnie minimalizuje wystąpienie objawów ubocznych, takich jak drgawki czy gorączka. Dobra wiadomość jest też taka, że nie zawsze szczepienie musi być w postaci zastrzyku: przeciw rotawirusom podajemy dzieciom dość smaczny płyn, nie ma więc iniekcji. Z kolei w przypadku szczepień przeciw pneumokokom i meningokokom potrzebne są standardowe wkłucia. Ich szczepionki skojarzone nie obejmują. Jak przygotować dziecko na wizytę, podczas której zostanie zaszczepione? J. B-C.: Kilkumiesięcznego malucha trudno jest przygotować, bo nie jest on świadomy tego, co się za chwilę stanie. Są jednak sposoby, aby go przeprowadzić przez szczepienia możliwie najmniej boleśnie. Ważne, aby opiekun był spokojny, bo dziecko wyczuwa stres i zdenerwowanie. W czasie iniekcji zalecam, aby matka karmiła dziecko piersią, co w niektórych przypadkach pomaga nawet tak bardzo, że Pacjent nie zauważa wkłucia. Można też podać środek znieczulający miejscowo w postaci kremu, ale znieczulenie obejmuje tylko powierzchnię skóry, natomiast zastrzyk jest wykonywany domięśniowo, więc ból możemy tylko zmniejszyć. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku starszych dzieci. Tutaj przygotowanie na planowane szczepienie jest zdecydowanie potrzebne. Warto wcześniej wytłumaczyć, po co idziemy do lekarza, zapewnić, że ukłucie potrwa tylko chwilkę i nie będzie zbyt bolesne. Dobrą praktyką stosowaną w LUX MED jest wynagradzanie małych podopiecznych Odznaką Dzielnego Pacjenta. To najlepszy środek znieczulający, bo odwraca uwagę od tego, co działo się przed chwilą. Zdarzają się objawy niepożądane po podaniu szczepionki? J. B-C.: Objawy niepożądane w postaci ciężkich reakcji anafilaktycznych występują sporadycznie. Zazwyczaj może się pojawić niewielki odczyn w miejscu wkłucia lub gorączka. Dlatego warto bezpośrednio po iniekcji zastosować okład z sody, aby zapobiec pojawieniu się obrzęku. Przypominam także rodzicom, aby mieli w domu lek przeciwgorączkowy i zastosowali go, jeśli zajdzie taka potrzeba. Z moich obserwacji wynika jednak, że zdecydowana większość dzieci bardzo dobrze toleruje szczepienia, zwłaszcza skojarzone. Czy istnieją przeciwwskazania dotyczące szczepień? J. B-C.: Zgodnie z wytycznymi WHO oraz ACIP-u stałym przeciwwskazaniem do wykonywania szczepień ochronnych jest tylko reakcja anafilaktyczna na poprzednią dawkę szczepionki lub jakikolwiek jej składnik. Do czasowych przeciwwskazań należą: ostra infekcja przebiegająca z gorączką lub zaostrzenie choroby przewlekłej, np. astmy. Trzeba przeczekać ten okres i podać szczepionkę. W przypadku szczepionek żywych przeciwwskazaniem są głębokie zaburzenia odporności wrodzone lub nabyte. Jednak takie sytuacje zdarzają się wyjątkowo rzadko. W czasie mojej 26-letniej praktyki zawodowej nie spotkałam się z taką reakcją na podanie szczepionki. Dziękuję za rozmowę. 3 / l a t o b l i s k o z d r o w i a 1 1

12 p o r a d n i k N a s z e k s p e r t lek. med. Edward Wielgołaski, Dyrektor Centrum Medycyny Lotniczej, LUX MED Warszawa Wskazówki dla turystów Co warto zrobić przed podróżą? Udać się do swojego lekarza z prośbą o przeprowadzenie badania w kontekście planowanego lotu. Poprosić lekarza o wystawienie dodatkowej recepty w przypadku posiadania niedostatecznej ilości środków farmaceutycznych potrzebnych do kontynuacji leczenia. Dokonać przeglądu stomatologicznego. Zaktualizować szczepienia ochronne zgodnie z kalendarzem. Przed zaszczepieniem lekarz będzie potrzebował informacji takich jak: historia choroby, wiek, miejsce wyjazdu i warunki zakwaterowania, pora roku, w której odbędzie się lot, czas pobytu za granicą i rodzaj uprawianej tam turystyki. Szczególnie uważne powinny być kobiety ciężarne, ponieważ niektóre ze szczepionek mogą być szkodliwe dla płodu. Przed podjęciem decyzji o szczepieniu należy skontaktować się z ginekologiem lub lekarzem położnikiem, aby wykluczyć możliwość wystąpienia potencjalnych niepożądanych objawów ubocznych. Wziąć pod uwagę stan swojego kręgosłupa i dostosować wielkość bagażu do swoich możliwości. Dopasować odzież do miejscowych warunków klimatycznych (koniecznie pamiętać o kapeluszu chroniącym przed słońcem!). Zabrać ze sobą zapasową parę okularów. Wykupić polisę ubezpieczeniową i ewentualnie dokonać jej aktualizacji o dodatkową część obejmującą transport do szpitala. Zalecenia dla osób z ograniczoną możliwością poruszania się Odpowiednio wcześniej przed lotem należy skontaktować się z przewoźnikiem i uzgodnić szczegóły transportu na wózku inwalidzkim, asystę psa przewodnika i zasady przydzielenia odpowiedniego miejsca do siedzenia. Uzyskać informacje o warunkach udzielania pomocy medycznej w miejscu pobytu. Wziąć od swojego lekarza kartę informacyjną dotyczącą leczenia, stosowanych leków, ograniczeń zdrowotnych etc. Zabrać ze sobą i przechowywać w widocznym miejscu niezbędne informacje o stanie zdrowia na wypadek konieczności udzielenia nagłej pomocy. Zalecenia dla osób z chorobami serca Przed planowanym lotem należy skonsultować się ze swoim lekarzem prowadzącym lub lekarzem medycyny lotniczej i ustalić, czy nie ma przeciwwskazań do odbycia podróży. Dowiedzieć się m.in. o sposób dawkowania leków w odniesieniu do przekraczanych stref czasowych. Następnie: upewnić się, czy posiadamy właściwe leki nasercowe i spakować je do bagażu podręcznego; wziąć ze sobą dodatkowy spis leków, ostatni zapis EKG, kartę charakterystyki rozrusznika serca w przypadku jego wszczepienia; pić wodę butelkowaną lub gotowaną; unikać lodu w drinkach; dbać o higienę osobistą; unikać niepasteryzowanych produktów mlecznych; spożywać owoce po ich własnoręcznym obraniu z grubej skórki, np. banany, pomarańcze, mandarynki; Podczas pobytu nawiązać kontakt z linią lotniczą i sprawdzić możliwości dostarczenia odpowiedniego posiłku, tlenu medycznego czy wózka inwalidzkiego; ograniczyć liczbę i wagę bagażu; ograniczyć chodzenie po pokładzie w czasie lotu, zwłaszcza gdy samolot znajduje się na dużych wysokościach. Gdy dotrzemy już na miejsce, warto pamiętać, aby: unikać spożywania warzyw i owoców obmytych wodą lokalną; unikać kupowania owoców z ulicznych straganów; upewnić się, czy potrawy są starannie dogotowane, i spożywać je, kiedy są jeszcze gorące; unikać spożywania owoców morza. 1 2 b l i s k o z d r o w i a 3 / l a t o

13 P o r a d n i k Mowa w starciu z udarem N a s z e k s p e r t Danuta A. Matukiewicz, neurologopeda, LUX MED Warszawa Udar mózgu jest drugą przyczyną śmierci osób powyżej 60. roku życia. Każdego roku w Polsce choroba ta dotyka tysięcy osób. Statystyki wykazują, że częstotliwość występowania udarów w naszym kraju kształtuje się na średnim poziomie europejskim. Alarmujące są natomiast współczynniki śmiertelności i niepełnosprawności chorych, którzy przeżyli udar. Śmiertelność w tej grupie w Europie Zachodniej mieści się w zakresie 18 25%, w Polsce zaś sięga 40%. To jeden z najwyższych wskaźników w Europie. Niepełnosprawnymi po udarze pozostaje ok. 70% Pacjentów. Trudności z mową Dzięki bardzo szybkiemu przekazywaniu informacji między wszystkimi obszarami mózgu potrafimy sprawnie mówić, pisać, czytać, chodzić, śpiewać, ale też rozumieć mowę innych. Mózg podzielony jest na dwie półkule, z których każda związana jest z pewnymi przypisanymi jej funkcjami. Prawa półkula kieruje lewą połową ciała, a lewa prawą połową. I to właśnie lewa jest półkulą tzw. językową, dzięki niej mówimy. Prawdą jest, że udar mózgu zawsze prowadzi w większym lub mniejszym stopniu do niepełnosprawności zarówno w sferze ruchowej, jak i mentalnej. Według statystyk ok. 80% udarów mózgu towarzyszą zaburzenia komunikacji pod postacią afazji lub dyzartrii. Afazją nazywamy zaburzenia mowy, które powstają w wyniku uszkodzenia mózgu głównie struktur korowych lub podkorowych półkuli dominującej dla mowy. U osób praworęcznych półkulą dominującą dla czynności mowy w tym: rozumienia, mówienia, pisania, czytania jest półkula lewa. Natomiast u osób leworęcznych dominacja półkulowa może być różna. W przypadku mowy dyzartrycznej chory nie jest pozbawiony myślenia i programowania mowy. Deficyt dotyczy tylko samej artykulacji i krótszej fazy wydechu. Mowa jest bełkotliwa, niezrozumiała, a oddech skrócony. Pacjent z dyzartrią często krztusi się przy przyjmowaniu pokarmów, a w szczególności podczas picia napojów. Afazja niejedno ma imię W przypadku afazji problem jest poważniejszy, ponieważ tu chodzi nie tylko o trudności związane z mówieniem, ale także z rozumieniem, pisaniem i czytaniem. Pacjent nie może porozumieć się z otoczeniem nawet za pomocą pisma czy gestów. Zakres ograniczeń zależy od lokalizacji uszkodzenia mózgu, jakiego doznał chory. Wyróżniamy trzy podstawowe rodzaje afazji: sensoryczną, czyli czuciową, gdzie deficyt dotyczy tzw. odbioru mowy chory nie rozumie tego, co do niego mówimy. Może to obejmować bardziej skomplikowane pytania czy polecenia kierowane do chorego, jak i najprostsze pytania, na które on wcale nie reaguje; motoryczną, czyli ruchową, która objawia się trudnościami w mówieniu począwszy od niemożności wydobycia dźwięku, a na trudnościach w budowaniu dłuższych wypowiedzi skończywszy; czasami chory perseweruje usłyszany tekst, czyli powtarza go wielokrotnie, w innym przypadku przekręca słowa, popełniając tzw. parafazje; amnestyczną, która uwidacznia się w kłopotach z nazywaniem przedmiotów mimo że chory wie, czym jest dana rzecz i do czego służy, to jednak nie potrafi podać jej nazwy. Najczęściej dochodzi do tzw. afazji mieszanej, czyli kombinacji każdej z trzech afazji, lub też afazji całkowitej, w przypadku której chory nic nie mówi i niczego nie rozumie. U niektórych Pacjentów występuje tzw. embol, czyli chory wypowiada zbitkę głosek, wielokrotnie ją powtarzając. Czasami mowa Pacjenta staje się całkowicie nielogiczna mówimy wówczas o tzw. sałacie słownej czy żargonofazji. T e r a p i a z l o g o p e d ą Ćwiczenia terapeutyczne z logopedą mają na celu stymulowanie i pobudzanie mowy chorego. Polegają one na: wykonywaniu prostych ćwiczeń oddechowych; gimnastyce warg i języka; dmuchaniu połączonemu z wymową głosek i samogłosek; posługiwaniu się głoskami w zdaniu; powolnym czytaniu z akcentowaniem i rozciąganiem samogłosek; pisaniu pod dyktando lub przepisywaniu zdań z równoczesnym wymawianiem sylab. Pod fachową opieką Leczenie afazji jest bardzo pracochłonne, przy czym rehabilitację należy rozpocząć jeszcze w szpitalu. Terapia prowadzona przez neurologopedów, psychologów i fizjoterapeutów ma na celu przywrócenie choremu jak największej sprawności i samodzielności oraz dobrego samopoczucia. Terapia trwa zwykle kilka miesięcy, musi być dostosowana do możliwości Pacjenta i indywidualnie dla niego opracowana. Każdy ze specjalistów dba o inny obszar funkcjonowania chorego. Neurologopeda zajmuje się reedukacją mowy i przywracaniem wszystkich sprawności językowych oraz kanałów komunikacji. Psycholog pomaga wyjść Pacjentowi z depresji poudarowej. Sesje mają na celu złagodzenie cierpienia, poprawę samopoczucia i ogólnego poziomu funkcjonowania chorego. Fizjoterapeuta z kolei pracuje nad odzyskaniem sprawności funkcjonalnej osoby po udarze. Szybko rozpoczęta rehabilitacja połączona ze wsparciem bliskich umożliwia choremu odzyskanie maksymalnej sprawności. 3 / l a t o b l i s k o z d r o w i a 1 3

14 Kampania edukacyjna na rzecz czujności onkologicznej LUX MED we współpracy z Polskim Komitetem Zwalczania Raka oraz Fundacją Wygrajmy Zdrowie rozpoczął działania edukacyjne na rzecz zwiększenia czujności onkologicznej lekarzy i pielęgniarek. Dlaczego uruchomiliśmy tę kampanię i co jest jej celem? Na pytania odpowiadają współtworzące projekt lek. med. Barbara Gad-Karpierz oraz dr n. med. Joanna Perkowicz. N a s I e k s p e r c i lek. med. Barbara Gad-Karpierz, Dyrektor ds. Standardów i Bezpieczeństwa Pacjentów Grupy LUX MED, Pełnomocnik Zarządu LUX MED ds. Audytów Wewnętrznych Czym dokładnie jest ONKONAWIGATOR? Barbara Gad-Karpierz: To nowatorskie przedsięwzięcie wdrażane właśnie przez LUX MED. Zakrojony na szeroką skalę projekt edukacyjny, którego celem jest udoskonalenie systemu rozpoznawania, diagnozowania, a także jakości opieki nad Pacjentem po leczeniu onkologicznym. Wszystko po to, by dodatkowo wzmocnić wśród lekarzy i pielęgniarek czujność w zakresie ryzyka zachorowania na nowotwór, stale rozwijać umiejętności postępowania z osobami już chorującymi, a także edukować Pacjentów. Skąd pomysł właśnie na taką kampanię edukacyjną? Joanna Perkowicz: Zagrożenie chorobami nowotworowymi ciągle wzrasta, są one powszechne i stały się schorzeniami przewlekłymi. Ogólnie znane dane epidemiologiczne pokazują, że co czwarta osoba zachoruje, choruje lub była leczona z powodu nowot w o r u. Ta sytuacja stawia przed nami nowe wyzwania. Im wcześniej przecież rozpoznamy chorobę nowotworową i wdrożymy odpowiednią terapię, tym większe są szanse wyleczenia. Nasza czujność przekłada się po prostu na dr n. med. Joanna Perkowicz, Doradca Prezesa Grupy LUX MED ds. Szpitalnictwa i Bezpieczeństwa Pacjenta wczesne rozpoznanie, które następnie pozwala zastosować mniej agresywne leczenie. Jakie dokładnie działania zostały zaplanowane na najbliższy rok? B. G-K.: Wydany został już specjalny Poradnik onkologiczny diagnoza, terapia, współpraca z Pacjentem. Jest to baza wiedzy i zestaw zaleceń dotyczących diagnozowania nowotworów oraz postępowania z Pacjentem w przypadku podejrzenia choroby nowotworowej w różnych stadiach jej zaawansowania wraz z wykazem ośrodków onkologicznych w każdym województwie. Kolejny krok to wprowadzenie Onkokarty zapewniającej ciągłość opieki i bezpieczeństwo Pacjenta na etapie diagnozowania oraz objęcie go kompleksową opieką po leczeniu specjalistycznym. Organizowane będą też szkolenia dla lekarzy i pielęgniarek, a za kilka miesięcy zostanie uruchomiony specjalny portal e-learningowy. Co przewidziano dla Pacjentów? J. P.: Skupiamy się głównie na działaniach edukacyjnych, uświadamiających, bo to w dużym stopniu wspiera profilaktykę. Dla naszych Pacjentów przygotowaliśmy m.in. plakat prezentujący 12 zasad Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem, który Skupiamy się na działaniach edukacyjnych, bo one wspierają profilaktykę. zawiera proste wskazówki, jak minimalizować ryzyko zachorowania na nowotwór. Na powstała również specjalna zakładka przybliżająca tematykę nowotworową. W przygotowanie założeń i programu całej kampanii zaangażowało się wielu naszych ekspertów, nieocenione wsparcie merytoryczne wniósł Polski Komitet Zwalczania Raka i Fundacja Wygrajmy Zdrowie. O N K O N A W I G ATO R Ogólnopolski, kompleksowy program czujności onkologicznej prowadzony przez LUX MED we współpracy z Polskim Komitetem Zwalczania Raka oraz Fundacją Wygrajmy Zdrowie został zaplanowany na wiele lat i ma zaangażować tysiące lekarzy, pielęgniarek oraz wszystkich zainteresowanych profilaktyką i leczeniem nowotworów. Chodzi o to, by w dłuższej perspektywie choroby te były leczone szybciej i efektywniej. ONKONAWIGATOR został zainaugurowany 8 czerwca podczas XV Akademii Medycyny Rodzinnej i Specjalistycznej LUX MED, a jego pomysłodawcami są: przedstawiciele LUX MED, Fundacji Wygrajmy Zdrowie i Polskiego Komitetu Zwalczania Raka. Podsumowując: dlaczego LUX MED zdecydował się na uruchomienie ONKONAWIGATORA? J. P.: Mamy wiedzę i ponad 20-letnie doświadczenie, którymi chcemy się dzielić. Rozwój i doskonalenie umiejętności zawodowych lekarzy i pielęgniarek są dla nas niezwykle istotne. Tworzymy, angażujemy się i wspieramy wartościowe projekty, by rozwijać szeroko rozumianą profilaktykę oraz opiekę nad Pacjentem. Jesteśmy częścią międzynarodowej grupy medycznej BUPA, która kładzie ogromny nacisk na działania prozdrowotne. To wszystko powoduje, że projekty takie jak ONKO- NAWIGATOR są dla nas naturalne. B. G-K.: Należy dodać, że efektem naszych działań będzie wypracowanie najlepszych standardów postępowania, które na stałe zostaną wdrożone do opieki na Pacjentami Grupy LUX MED. Liczymy też na to, że ostateczna wersja standardów istotnie wpłynie na jakość opieki nad Pacjentami onkologicznymi w całej Polsce. Dziękuję za rozmowę.

15 n a s i l e k a r z e C u r r i c u l u m V i ta e lek. med. Łukasz Lubelski Organizm jest po to, żeby go wprawiać w ruch Zawsze starałem się być aktywny fizycznie. W ruchu jest coś magicznego jak się na dobre w tę pętlę wpadnie, to później nie ma się ochoty z niej wyjść. W 2000 roku ukończył Śląską Akademię Medyczną w Katowicach. Specjalista ortopedii i traumatologii narządów ruchu. Prowadzi konsultacje w placówce LUX MED w Katowicach przy ul. Bogucickiej. Zdobył kilkadziesiąt medali w dyscyplinach biegowych w Letnich i Zimowych Igrzyskach Lekarskich oraz na Mistrzostwach Polski Lekarzy; odnosi liczne sukcesy także podczas innych imprez biegowych. Co Pan kocha bardziej: medycynę czy sport? Łukasz Lubelski: Niełatwo na to pytanie odpowiedzieć. Zainteresowanie medycyną rozwijało się we mnie równolegle z chęcią uprawiania jakiejś dyscypliny sportowej. W szkole średniej trenowałem bieganie. Równocześnie interesowałem się rożnymi zagadnieniami medycznymi, a w szczególności tym, w jaki sposób ruch wpływa na organizm. Mówi się, że sport to zdrowie, a ja od dziecka chciałem zrozumieć, dlaczego tak jest. Czyli zawód lekarza wygrał... Ł. L.: Nie do końca (śmiech). Co prawda treningi biegowe przerwałem na dobre, gdy zacząłem studiować medycynę, ale chęć uprawiania sportu nigdy mnie nie opuściła. Regularnie jeździłem do pracy na rowerze, uprawiałem wspinaczkę i chodziłem po górach. Także ze względu na zainteresowanie sportem zdecydowałem się specjalizować w dziedzinie ortopedii. Moja praca polega na naprawianiu źle funkcjonujących narządów ruchu. Często tłumaczę Pacjentom, że robię to po to, aby mogli z tej naprawionej części ciała korzystać, a nie zaszyć się na kanapie przed telewizorem. To, czy powrócimy do zdrowia, zależy m.in. od zaleconych ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych. Organizm jest po to, aby go wprawiać w ruch. To chyba nie jest proste zadanie? Ł. L.: Czasem bywa trudne, dlatego warto tłumaczyć, że dobra sprawność fizyczna to lepsza jakość życia. Nie można też zapominać o właściwym odżywianiu się i zdrowym stylu życia. Szacuje się, że osoby żyjące w ten sposób są młodsze ruchowo o lat od swoich rówieśników. To dlatego sprawny 60-latek może przebiec pokaźny dystans maratonu, podczas gdy jego syn nie przebiegnie nawet dwóch kilometrów. Wiek nie jest w sporcie barierą. Znam lekarza, który ma ponad 70 lat i uprawia sporty walki. Trzeba tylko chcieć. Pan chciał tak bardzo, że postanowił powrócić do wyczynowego uprawiania biegów. Dlaczego? Ł. L.: W ruchu jest coś magicznego jak się na dobre w tę pętlę wpadnie, to już później nie ma się ochoty z niej wyjść. Człowiek potrzebuje codziennej dawki zmęczenia, bo to mu daje szczęście. Jako że część mojej rodziny jest związana z Zakopanem, a co roku w tym mieście organizowane są Igrzyska Lekarskie, postanowiłem w nich wystartować. To było w 2006 roku, a ja byłem zupełnie nieprzygotowany. Brałem udział w biegach oraz kolarstwie i poszło mi fatalnie. Ale potem było tylko lepiej. Z roku na rok przywoził Pan kolejne złote medale z Igrzysk Lekarskich i innych medycznych imprez... Ł. L.: Po prostu po tym pierwszym, bardzo nieudanym występie nie zniechęciłem się i to było kluczem do sukcesu. Wiedziałem, co zrobiłem źle, i czułem, że mogę to poprawić, jeśli odpowiednio wcześniej popracuję. Odstawiłem rower i skupiłem się na biegach. Z czasem rozpocząłem współpracę z profesjonalnym klubem sportowym. Systematyczna praca opłaciła się. Trudno jest utrzymać formę? Ł. L.: Jeśli coś się lubi, nie jest trudno. Solidna porcja sportu jest mi potrzebna każdego dnia. Pewnie, że jak przychodzi zima, to czasem ciężko się zmobilizować i pójść na trening. Ale wiem, że jak tego nie zrobię, to dopiero będę żałował. Trzeba jednak pamiętać, że jak uprawia się konkretną dyscyplinę sportu, to zawsze należałoby dodatkowo prowadzić treningi uzupełniające. Aby być biegaczem, trzeba ćwiczyć całe ciało, nie tylko nogi. Inaczej łatwo o kontuzję. Udaje się Panu zarazić innych swoją pasją? Ł. L.: Nie jest to proste. Czasem jednak udaje mi się namówić znajomych na wycieczkę oni jadą rowerami, a ja biegnę z nimi. Dziękuję za rozmowę. 3 / l a t o b l i s k o z d r o w i a 1 5

16

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

Myślałeś o tym, żeby ograniczyć stres i ból Twojego Maleństwa poprzez zminimalizowanie liczby wkłuć?

Myślałeś o tym, żeby ograniczyć stres i ból Twojego Maleństwa poprzez zminimalizowanie liczby wkłuć? Drogi Rodzicu, pierwsze miesiące życia Twojego dziecka to okres niezwykle ważny dla rozwoju jego układu odpornościowego. Szczepionki to najdoskonalsze narzędzie do ochrony przed chorobami zakaźnymi naszych

Bardziej szczegółowo

Przychodnia Medycyny Rodzinnej z Centrum Szczepień ul. Wołoska 137 w Warszawie

Przychodnia Medycyny Rodzinnej z Centrum Szczepień ul. Wołoska 137 w Warszawie Źródło: http://cskmswia.pl Wygenerowano: Środa, 21 października 2015, 08:38 Przychodnia Medycyny Rodzinnej z Centrum Szczepień ul. Wołoska 137 w Warszawie Przychodnia Medycyny Rodzinnej CSK MSW w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Dziecko przebyło infekcję kiedy szczepić? Dr n. med. Ewa Duszczyk

Dziecko przebyło infekcję kiedy szczepić? Dr n. med. Ewa Duszczyk Dziecko przebyło infekcję kiedy szczepić? Dr n. med. Ewa Duszczyk Częste pytania rodziców Dziecko miało kontakt z chorobą zakaźną czy szczepić, czy czekać? Dziecko przebyło infekcję, kiedy i czy szczepić?

Bardziej szczegółowo

Oferujemy dwa rodzaje szczepionek przeciwko pneumokokom: 1. Przeznaczoną dla dzieci od 2 roku życia i dorosłych.

Oferujemy dwa rodzaje szczepionek przeciwko pneumokokom: 1. Przeznaczoną dla dzieci od 2 roku życia i dorosłych. 1. Pneumokoki Zakażenia pneumokokowe to infekcje wywołane przez bakterię Streptococcus pneumoniane, potocznie nazywane pneumokokami. Najczęstszymi inwazyjnymi chorobami spowodowanymi pneumokokami są: pneumokokowe

Bardziej szczegółowo

Dr med. Paweł Grzesiowski

Dr med. Paweł Grzesiowski DOSTĘPNOŚĆ DO SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH W WYBRANYCH KRAJACH EUROPY CENTRALNEJ MECHANIZMY FINANSOWANIA SZCZEPIEŃ I OCENY ICH EFEKTYWNOŚCI Dr med. Paweł Grzesiowski FUNDACJA INSTYTUT PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Hcv HCV to wirus zapalenia wątroby typu C EPIDEMIOLOGIA Wg danych Państwowego Zakładu Higieny i Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, uznawanych

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

III. INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE. A. SZCZEPIENIA PRZECIW WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU B (WZW typu B)

III. INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE. A. SZCZEPIENIA PRZECIW WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU B (WZW typu B) III. INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE A. SZCZEPIENIA PRZECIW WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU B (WZW typu B) 1. Szczepienia podstawowe noworodków i niemowląt wykonywane są trzema dawkami szczepionki w cyklu zbliżonym

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE ZESPOŁU W ZWIĄZKU ZE ZDARZENIEM W PRZYCHODNI DOM MED W PRUSZKOWIE REKOMENDACJE

WYTYCZNE ZESPOŁU W ZWIĄZKU ZE ZDARZENIEM W PRZYCHODNI DOM MED W PRUSZKOWIE REKOMENDACJE WYTYCZNE ZESPOŁU W ZWIĄZKU ZE ZDARZENIEM W PRZYCHODNI DOM MED W PRUSZKOWIE REKOMENDACJE Na podstawie analizy dokumentacji wybranych pacjentów szczepionych w NZOZ Przychodni Lekarskiej DOM MED w Pruszkowie

Bardziej szczegółowo

DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE

DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE DLACZEGO DRUGA OPINIA MEDYCZNA? Coraz częściej pacjenci oraz ich rodziny poszukują informacji o przyczynach chorób oraz sposobach ich leczenia w różnych źródłach.

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii W trosce o młode pokolenie. Jak wychować zdrowe dziecko? Konferencja prasowa 09.09.2015 Sytuacja demograficzna

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 grudnia 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 grudnia 2002 r. Dz.U.02.237.2018 04-04-14 zm. Dz.U.2004.51.513 1 05-05-11 zm. Dz.U.2005.69.624 1 06-03-17 zm. Dz.U.2006.36.254 1 07-05-30 zm. Dz.U.2007.95.633 1 08-10-01 zm. Dz.U.2008.122.795 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA

Bardziej szczegółowo

Już dziś rozpocznij bieg po zdrowie!

Już dziś rozpocznij bieg po zdrowie! Abonamentowa opieka medyczna Już dziś rozpocznij bieg po zdrowie! 24-h INFOLINIA MEDYCZNA Całodobowy dostęp do infolinii umożliwia: uzyskanie informacji na temat zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych,

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Zdrowotnej

Program Profilaktyki Zdrowotnej Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IX/56/2011 Program Profilaktyki Zdrowotnej Realizowany w roku 2011 pod nazwą Badania wad postawy wśród dzieci klas pierwszych szkół podstawowych miasta Tczewa w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki dzieci zdrowych ZDROWY START

Program profilaktyki dzieci zdrowych ZDROWY START Program profilaktyki dzieci zdrowych ZDROWY START Zasady przystąpienia do programu Zdrowie naszych dzieci jest dla nas najważniejsze. Tymczasem wielu Rodziców rezygnuje z zapewnienia ochrony swoich ukochanych

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

program szczepień Szczepienia troska o zdrowie od najmłodszych lat

program szczepień Szczepienia troska o zdrowie od najmłodszych lat program szczepień Szczepienia troska o zdrowie od najmłodszych lat Szczepienia troska o zdrowie od najmłodszych lat Każdy rodzic chce jak najlepiej troszczyć się o swoje dziecko i chronić je przed wszelkimi

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy [logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy Co to jest rak szyjki macicy? Ten typ raka rozwija się w

Bardziej szczegółowo

ONKONAWIGATOR. Kompleksowa opieka onkologiczna dla Ciebie i Twoich bliskich

ONKONAWIGATOR. Kompleksowa opieka onkologiczna dla Ciebie i Twoich bliskich ONKONAWIGATOR Kompleksowa opieka onkologiczna dla Ciebie i Twoich bliskich Grupa LUX MED sprawdzony wybór w leczeniu onkologicznym! Zdrowie to najcenniejszy skarb każdego z nas. Grupa LUX MED dzięki połączeniu

Bardziej szczegółowo

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! POWIEDZ grypie STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ Jedną z najpowszechniej występujących i wciąż niedocenianych chorób jest grypa, choroba, która w sezonie

Bardziej szczegółowo

Wykaz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych międzynarodowymi przepisami zdrowotnymi określa:

Wykaz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych międzynarodowymi przepisami zdrowotnymi określa: Wykaz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych międzynarodowymi przepisami zdrowotnymi określa: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych

Bardziej szczegółowo

HEMORON- metoda z wyboru w leczeniu choroby hemoroidalnej. dr n. med. Artur Jurczyszyn Kraków, 2005 rok

HEMORON- metoda z wyboru w leczeniu choroby hemoroidalnej. dr n. med. Artur Jurczyszyn Kraków, 2005 rok HEMORON- metoda z wyboru w leczeniu choroby hemoroidalnej dr n. med. Artur Jurczyszyn Kraków, 2005 rok HEMORON Małoinwazyjna metoda terapii choroby hemoroidalnej po raz pierwszy zastosowana w Czechach

Bardziej szczegółowo

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych.

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. WIRUS GRYPY Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. Wirus grypy przenosi się drogą kropelkową poprzez kichanie, kaszel, rozmowę. W czasie kichnięcia wirus grypy porusza

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

1. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki. 1) Rozpoznawanie, ocena i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym podopiecznych.

1. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki. 1) Rozpoznawanie, ocena i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym podopiecznych. Zakres zadań pielęgniarki i położnej POZ 1. Pielęgniarka i położna podstawowej opieki zdrowotnej wybrana przez świadczeniobiorcę planuje i realizuje kompleksową opiekę pielęgniarską i pielęgnacyjną opiekę

Bardziej szczegółowo

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka 10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka Krok pierwszy - pełnowartościowa dieta Drogi Rodzicu, prawidłowo dobrana dieta jest podstawowym czynnikiem, który pomoże w zapobieganiu chorobom. Konieczne jest

Bardziej szczegółowo

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Jeżeli chorujesz na wirusowe zapalenie wątroby typu B i jesteś w ciąży, planujesz ciążę, właśnie urodziłaś, albo masz już dzieci, ta ulotka dostarczy

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Gruźlica jest przewlekłą chorobą zakaźną. W większości przypadków zakażenie zlokalizowane jest w płucach

Bardziej szczegółowo

Uchwala nr. Rada Miasta Katowice. z dnia. w sprawie przyjęcia "Programu szczepień profilaktycznych oraz meningokokom".

Uchwala nr. Rada Miasta Katowice. z dnia. w sprawie przyjęcia Programu szczepień profilaktycznych oraz meningokokom. PROJEKTUCHWALY Uchwala nr. Rady Miasta Katowice z dnia. BIURO RADY MIASTA KATOWICE Wpl. 2012-09-., 2 BRM...... w sprawie przyjęcia "Programu szczepień profilaktycznych oraz meningokokom". przeciwko pneumokokom

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY RAKA JELITA GRUBEGO BYWAJĄ CZĘSTO UKRYTE

WCZESNE OBJAWY RAKA JELITA GRUBEGO BYWAJĄ CZĘSTO UKRYTE WCZESNE OBJAWY RAKA JELITA GRUBEGO BYWAJĄ CZĘSTO UKRYTE SPOŚRÓD CHORYCH NA RAKA JELITA GRUBEGO UDAJE SIĘ POKONAĆ CHOROBĘ POD WARUNKIEM JEJ WCZESNEGO WYKRYCIA. Rak jelita grubego jest trzecim najczęściej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Załącznik do Uchwały Nr 67/2013 Rady Gminy Zagnańsk z dnia 26 sierpnia 2013 roku PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Autor programu:

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio)

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio) W latach 50. na chorobę Heinego-Medina chorowało w Europie i USA jedno na 5000 dzieci. Po wdrożeniu w Polsce masowych szczepień przeciw poliomyelitis, już w 1960 roku zarejestrowano mniej zachorowań. W

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r.

UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r. UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia Programu Zdrowotnego ZDROWA GMINA na lata 2015-2016 oraz udzielenia dotacji dla Samodzielnego Publicznego Zakładu Podstawowej

Bardziej szczegółowo

Realizacja Programu Szczepień Ochronnych w woj. zachodniopomorskim w 2011r. pneumokokom

Realizacja Programu Szczepień Ochronnych w woj. zachodniopomorskim w 2011r. pneumokokom Realizacja Programu Szczepień Ochronnych w woj. zachodniopomorskim w 2011r. Szczepienia okazały się najskuteczniejszym dotąd narzędziem zwalczania chorób zakaźnych i przyczyniły się w znacznej mierze do

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży

Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży Szanowna Pani, Do listopada 2014r. kobiety ciężarne mają możliwość bezpłatnego przebadania się w kierunku zakażenia wirusem zapalenia wątroby C (HCV). Stanowią

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/35/2011 RADY GMINY W BOGORII. z dnia 16 lutego 2011 r.

UCHWAŁA NR IV/35/2011 RADY GMINY W BOGORII. z dnia 16 lutego 2011 r. UCHWAŁA NR IV/35/2011 RADY GMINY W BOGORII z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zatwierdzenia: Programu profilaktyki zakażeń pneumokokowych wśród dzieci zamieszkałych na terenie Gminy Bogoria Na podstawie

Bardziej szczegółowo

4. Chorym przygotowywanym do zabiegów operacyjnych. GlaxoSmithKline. 60,00 wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B) - stosowana u młodzieży

4. Chorym przygotowywanym do zabiegów operacyjnych. GlaxoSmithKline. 60,00 wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B) - stosowana u młodzieży Lp. Nazwa szczepionki Wskazania Szczególne zalecenia Producent Uwagi Cena szczepionki w PLN Szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu 1 Engerix B 20mcg B) - stosowana u młodzieży

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Regionalne Programy Profilaktyczne realizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego

Regionalne Programy Profilaktyczne realizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Regionalne Programy Profilaktyczne realizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Regionalny Program Przeciwnowotworowej Edukacji MłodzieŜy Szkół Ponadgimnazjalnych Celem programu

Bardziej szczegółowo

rozpowszechnienie (występowanie i rozmieszczenie chorób, inwalidztwa, zgonów oraz innych stanów związanych ze zdrowiem, w populacjach ludzkich),

rozpowszechnienie (występowanie i rozmieszczenie chorób, inwalidztwa, zgonów oraz innych stanów związanych ze zdrowiem, w populacjach ludzkich), EPIDEMIOLOGIA Określenie Epidemiologia pochodzi z języka greckiego: epi na demos lud logos słowo, nauka czyli, nauka badająca: rozpowszechnienie (występowanie i rozmieszczenie chorób, inwalidztwa, zgonów

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA SPECJALISTYCZNA NAD PACJENTEM Z ALERGIĄ LECZONYM IMMUNOTERAPIĄ

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA SPECJALISTYCZNA NAD PACJENTEM Z ALERGIĄ LECZONYM IMMUNOTERAPIĄ KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA SPECJALISTYCZNA NAD PACJENTEM Z ALERGIĄ LECZONYM IMMUNOTERAPIĄ Charakterystyka problemu zdrowotnego Alergia uznawana jest za chorobę cywilizacyjną XX wieku. W wielu obserwacjach

Bardziej szczegółowo

Warszawa 20-21.11.2009. Organizatorzy: Stowarzyszenie na rzecz wspierania i rozwoju Kliniki Gastroenterologii,

Warszawa 20-21.11.2009. Organizatorzy: Stowarzyszenie na rzecz wspierania i rozwoju Kliniki Gastroenterologii, TRZECIE SYMPOZJUM STANDARDY GASTROENTEROLOGICZNE, HEPATOLOGICZNE I ŻYWIENIOWE W PRAKTYCE LEKARZA RODZINNEGO I PEDIATRY INSTYTUT POMNIK CENTRUM ZDROWIA DZIECKA Warszawa 20-21.11.2009 Organizatorzy: Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Kodeks Profilaktyki Raka Szyjki Macicy

Kodeks Profilaktyki Raka Szyjki Macicy Kodeks Profilaktyki Raka Szyjki Macicy Spis treści Wstęp 3 Cele Kodeksu Profilaktyki RSM 4 Zasady skutecznej komunikacji z kobietami 5 Czynniki ryzyka rozwoju raka szyjki macicy 6 Badanie cytologiczne

Bardziej szczegółowo

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera?

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Dr n. med. Marek Walusiak specjalista fizjoterapii Ruch jest bardzo ważnym elementem leczenia. Niewielki, systematyczny wysiłek może dać bardzo dużo. 30-45 minut

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) Okres realizacji: wrzesień 2012 grudzień 2015

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) Okres realizacji: wrzesień 2012 grudzień 2015 PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) Okres realizacji: wrzesień 2012 grudzień 2015 Autor programu: Miasto Kielce, ul. Rynek 1, 25-303 Kielce 1 I. Opis problemu zdrowotnego Rak

Bardziej szczegółowo

JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM

JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM Europejski Kodeks Walki z Rakiem Zawiera 11 zaleceń,, których stosowanie może przyczynić się do: zmniejszenia ryzyka zachorowania na nowotwory

Bardziej szczegółowo

10. Czy uważasz, że masz problem z którąś z używek?

10. Czy uważasz, że masz problem z którąś z używek? 1. Czy uważasz, że masz problem z którąś z używek? 45 424 4 35 3 25 2 15 5 42 Nie Powiedzmy, że nie Tak, ale to mi nie przeszkadza 21 11 Tak, ale walczę z tym 11. Czy Twoi rodzice są świadomi Twojego zachowania?

Bardziej szczegółowo

tel. (87) 610 27 47 e-mail: ppp_elk@o2.pl www.ppp.elk.edu.pl

tel. (87) 610 27 47 e-mail: ppp_elk@o2.pl www.ppp.elk.edu.pl tel. (87) 610 27 47 e-mail: ppp_elk@o2.pl www.ppp.elk.edu.pl ZDROWIE jest jedną z najważniejszych wartości w Życiu człowieka. TROSKA O NIE to najlepsza inwestycja na jaką możemy i powinniśmy sobie pozwolić.

Bardziej szczegółowo

Kliknij ikonę, aby dodać obraz

Kliknij ikonę, aby dodać obraz Kliknij ikonę, aby dodać obraz Samorządowe programy zdrowotne - wyzwanie organizacyjne i edukacyjne Marek Wójcik Warszawa, 16 kwietnia 2013r. Program zdrowotny zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

TOPOGRAFIA JAMY BRZUSZNEJ FIZJOTERAPIA PO OPERACJACH JAMY BRZUSZNEJ DOSTĘPY DO OPERACJI JAMY BRZUSZNEJ

TOPOGRAFIA JAMY BRZUSZNEJ FIZJOTERAPIA PO OPERACJACH JAMY BRZUSZNEJ DOSTĘPY DO OPERACJI JAMY BRZUSZNEJ TOPOGRAFIA JAMY BRZUSZNEJ FIZJOTERAPIA PO OPERACJACH JAMY BRZUSZNEJ DOSTĘPY DO OPERACJI JAMY BRZUSZNEJ WPŁYW OPERACJI W OBRĘBIE JAMY BRZUSZNEJ NA CZYNNOŚĆ UKŁADU ODDECHOWEGO Okolica operacji Natężona pojemność

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracodawcy i koordynowanej opieki medycznej metodą na długofalowe utrzymanie aktywności zawodowej

Współpraca pracodawcy i koordynowanej opieki medycznej metodą na długofalowe utrzymanie aktywności zawodowej Współpraca pracodawcy i koordynowanej opieki medycznej metodą na długofalowe utrzymanie aktywności zawodowej dr n. med. Grzegorz Juszczyk Dyrektor Działu Profilaktyki Korporacyjnej Zdrowotne przecieki

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Trafna diagnoza i właściwe leczenie Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Oferta specjalna dla najlepszych klientów Avivy i ich rodzin Dziękujemy, że są Państwo z nami Upewnij się, kiedy chodzi

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

Grypa sezonowa Dlaczego warto się zaszczepić

Grypa sezonowa Dlaczego warto się zaszczepić Grypa sezonowa Dlaczego warto się zaszczepić Grypa. Chroń siebie i innych. GRYPA SEZONOWA: DLACZEGO WARTO SIĘ ZASZCZEPIĆ Ostatnio dużo się mówiło o różnych rodzajach wirusa grypy, włącznie z sezonową i

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem 2. Wystrzegaj się otyłości 1. Nie pal; jeśli już palisz, przestań. Jeśli nie potrafisz przestać, nie pal przy niepalących 3. Bądź codziennie aktywny ruchowo, uprawiaj ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

HPV......co to jest?

HPV......co to jest? HPV......co to jest? HPV- wirus brodawczaka ludzkiego Wirus z rodziny papillomawirusów. Szacuje się, że istnieje od 100 do 200 typów tego wirusa, które wywołują różne choroby. CHOROBY WYWOŁYWANE PRZEZ

Bardziej szczegółowo

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila.

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila. SZCZEPIENIA KOTÓW Działamy według zasady: Lepiej zapobiegać niż leczyć Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom oraz dbając o dobro Waszych pupili opisaliśmy program profilaktyczny chorób zakaźnych psów,

Bardziej szczegółowo

DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA. Osoba kontaktowa TEL. TEL. KOM.

DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA. Osoba kontaktowa TEL. TEL. KOM. DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA Data urodzenia Wiek Waga kg Wzrost cm Leczony obszar.. Wymiary dotyczące obszaru- obwód.. Osoba kontaktowa Zawód ADRES

Bardziej szczegółowo

Komentarz dietetyk 321[11]-01 Czerwiec 2009

Komentarz dietetyk 321[11]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 16 Strona 2 z 16 Strona 3 z 16 Strona 4 z 16 Strona 5 z 16 Strona 6 z 16 Strona 7 z 16 Strona 8 z 16 W pracach egzaminacyjnych oceniane były następujące elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r.

Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu

Bardziej szczegółowo

Szczepić, czy nie - oto jest pytanie?

Szczepić, czy nie - oto jest pytanie? Szczepić, czy nie - oto jest pytanie? Maja Klaudel-Dreszler Komentarz Joanna Pawłowska Warszawa, 16.10.2015 Dziecko I Niemowlę 2- miesięczne, karmione naturalnie, z przedłużającą się żółtaczką, prawidłowo

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 lutego 2014 r. Poz. 198

Warszawa, dnia 12 lutego 2014 r. Poz. 198 Warszawa, dnia 12 lutego 2014 r. Poz. 198 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 3 lutego 2014 r. w sprawie programu szczepień ochronnych dla żołnierzy zawodowych oraz sposobu rejestracji przeprowadzanych

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A T O R. dla funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej.

I N F O R M A T O R. dla funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. I N F O R M A T O R dla funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. Służba medycyny pracy Służby Więziennej podejmuje wszelkie działania, by funkcjonariusz lub pracownik, przyjęty w struktury Służby

Bardziej szczegółowo

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3 KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA ds. ZDROWIA IKONSUMENTÓW Dyrekcja ds. zdrowia publicznego Wydział zagrożeń dla zdrowia Sekretariat Komitetu Bezpieczeństwa Zdrowia Gorączka krwotoczna Ebola informacja

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OFERTA DLA FIRM

KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OFERTA DLA FIRM KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OFERTA DLA FIRM Zdrowy pracownik, to wydajny pracownik. VERIDIS PREZENTUJE - OFERTA DLA FIRM Ci, którzy myślą, że nie mają czasu na ćwiczenia fizyczne, będą musieli wcześniej

Bardziej szczegółowo

II JURAJSKIE SPOTKANIA ONKOLOGICZNE

II JURAJSKIE SPOTKANIA ONKOLOGICZNE II JURAJSKIE SPOTKANIA ONKOLOGICZNE "RAK PIERSI NOWOŚCI W LECZENIU ONKOLOGICZNYM, ONKOPLASTYCE I REKONSTRUKCJI" CZĘSTOCHOWA 13-14.11.2015r. PODSUMOWANIE KONFERENCJI przygotowane przez Akademię Prawa Medycznego

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 października 2005 r. (Dz. U. z dnia 28 października 2005 r.)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 października 2005 r. (Dz. U. z dnia 28 października 2005 r.) Dz.U.05.214.1816 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 października 2005 r. w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z dnia 28 października

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 sierpnia 2011 r. obowiązkowych szczepień ochronnych. 5) krztusiec; 7) odra; 10) różyczka; 11) tężec;

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 sierpnia 2011 r. obowiązkowych szczepień ochronnych. 5) krztusiec; 7) odra; 10) różyczka; 11) tężec; Dziennik Ustaw Nr 182 10578 Poz. 1086 1086 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych Na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. www.polkard.org 2 http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/wroc/assets_08_03_16.pdf

Załącznik nr 1. www.polkard.org 2 http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/wroc/assets_08_03_16.pdf Załącznik nr 1 Opis programu zdrowotnego pn. Rozszerzenie dostępu do rehabilitacji kardiologicznej w ramach wtórnej prewencji chorób sercowo-naczyniowych 1. Opis problemu zdrowotnego Pomimo zaznaczającego

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA SZCZEGÓŁOWE MATERIAŁY INFORMACYJNE O PRZEDMIOCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE ZAWARCIA UMÓW O UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ w rodzaju: programy profilaktyczne i promocja zdrowia

Bardziej szczegółowo

50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 20-50% sięga

Bardziej szczegółowo

Cykl kształcenia 2013-2016

Cykl kształcenia 2013-2016 203-206 SYLABUS Nazwa Fizjoterapia kliniczna w chirurgii, onkologii i medycynie paliatywnej. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

V Krajowa Konferencja

V Krajowa Konferencja V Krajowa Konferencja Polskiego Towarzystwa Wakcynologii pod hasłem Szczepienia-wykorzystaj szansę Lublin, 24-26 października 2013 Centrum Kongresowe Uniwersytetu Rolniczego ul. Akademicka 15 Przewodniczący

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO w dniach 12.09.2014 13.09.2014 Data Godziny Osoba prowadząca Miejsce realizacji zajęć Forma zajęć Liczba godz. 12.09.14 (piątek ) 9.00-12.45

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

Czym jest nowotwór złośliwy?

Czym jest nowotwór złośliwy? Czym jest nowotwór złośliwy? Nowotwór złośliwy-nowotwór o małym zróżnicowaniu tkanek, za to o skłonności do odrywania się komórek. Nowotwór złośliwy często jest utożsamiany z rakiem, który jest tylko jedną

Bardziej szczegółowo