Program do analizy i wizualizacji danych naukowych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Program do analizy i wizualizacji danych naukowych"

Transkrypt

1 Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Instytut Fizyki UMK w Toruniu Mateusz Dudek nr albumu: Praca inżynierska na kierunku Informatyka stosowana Program do analizy i wizualizacji danych naukowych Opiekun pracy dyplomowej dr hab. Krzysztof Katarzyński Centrum Astronomii UMK Toruń 2014 Pracę przyjmuję i akceptuję Potwierdzam złożenie pracy dyplomowej data i podpis opiekuna pracy data i podpis pracownika dziekanatu

2 Dziękuję mojemu promotorowi, dr hab. Krzysztofowi Katarzyńskiemu za poświęcony czas oraz cenne rady związane z niniejszą pracą, a także za wsparcie i wyrozumiałość. 2

3 UMK zastrzega sobie prawo własności niniejszej pracy inżynierskiej w celu udostępniania dla potrzeb działalności naukowo-badawczej lub dydaktycznej 3

4 Spis treści 1. Wstęp Wykorzystywane technologie Język programowania Python Moduły Gniazda sieciowe Gniazda blokujące Gniazda nieblokujące Przykładowe zastosowanie Współrzędne Układ współrzędnych horyzontalnych Układ współrzędnych równikowych równonocnych Określenie czasu pomiarów Czas słoneczny Czas słoneczny prawdziwy Czas słoneczny średni Międzynarodowy czas atomowy Uniwersalny czas koordynowany Dzień Juliański Program pierwszy - RT4 Monitor Założenia Działanie Działanie pierwszego wątku - odbieranie danych Działanie drugiego wątku - aktualizacja danych Działanie drugiego wątku - analiza danych Działanie drugiego wątku - dodatkowy status Skalowanie interfejsu Parametry połączenia Interfejs programu Program drugi - New Scan Ogólne założenia Parametry wejściowe Liczba punktów (Number of points) Czas integracji (Integration time) Czas opóźnienia (Delay time) Częstotliwość (Frequency) Początkowy odjazd (Leave at start) Nazwa źródła (Source name) Najważniejsze polecenia Odczytywanie sygnału Przebieg pomiarów Dodatkowa poprawka - dopasowywanie prostej Dopasowywanie funkcji Gaussa

5 5.7.1 Funkcja wzorcowa Szacowanie parametrów Klasa sterująca Działanie Udostępniane metody Logi Interfejs programu Niestabilność sygnału Podsumowanie

6 1. Wstęp Astronomia jest jedną z najstarszych nauk zajmującą się badaniem otaczającego nas wszechświata. Początki astronomii sięgają aż czasów prehistorycznych, jednak przed powstaniem odpowiednich przyrządów możliwości astronomów były bardzo ograniczone i obserwacje mogły być wykonywane jedynie przy pomocy gołego oka. Na początku XVII wieku zaczęły powstawać pierwsze przyrządy służące do obserwacji odległych obiektów. Jeden z pierwszych znanych historii teleskopów soczewkowych skonstruowany został w roku 1608 przez Hansa Lippershey a. Konstrukcja ta została następnie ulepszona przez Galileusza. W roku 1931 przypadkowe odkrycie promieniowania radiowego z centrum naszej Galaktyki przez amerykańskiego inżyniera Karla Jansky ego spowodowało powstanie odrębnej gałęzi astronomii zwanej radioastronomią oraz zapoczątkowało badania astronomiczne przy pomocy specjalnie w tym celu konstruowanych anten, które nazwano radioteleskopami. Do zarejestrowania sygnału Jansky zbudował antenę o średnicy 30.5 m oraz wysokości 6 m, która pozwalała na rejestrowanie sygnałów o częstotliwości 20.5 MHz. Pierwszy radioteleskop o średnicy 9 m skonstruowany został w roku 1937 przez Grote a Rebera, który zainspirowany został pracą Karla Jansky ego. Radioteleskop ten składał się z trzech odbiorników, które umożliwiały rejestrowanie sygnałów o częstotliwościach 3300, 900 oraz 160 MHz. Po skonstruowaniu radioteleskopu Reber przez rok wykonywał nocą skany nieba przy pomocy swojego radioteleskopu, aż w końcu odbiornik sygnałów o częstotliwości 160MHz wykrył promieniowanie radiowe pochodzące z Drogi Mlecznej, tym samym potwierdzając odkrycie Jansky ego. Reber stał się jednym z pionierów radioastronomii. Dzięki jego pracy, po drugiej wojnie światowej naukowcy zaczęli budować coraz większe i coraz bardziej zaawansowane radioteleskopy. Od tego czasu radioastronomia znacznie się rozwinęła i stała się podstawowym narzędziem wykorzystywanym do obserwacji astronomicznych. Umożliwiła nam znacznie lepsze poznanie otaczającego nas wszechświata a także pozwoliła przewidywać jego dalszą ewolucję. Współczesne radioteleskopy są nowoczesnymi przyrządami służącymi do obserwacji odległych obiektów znajdujących się w przestrzeni kosmicznej. Pozwalają one na odbieranie oraz analizowanie szerszego spektrum promieniowania elektromagnetycznego niż w przypadku teleskopów optycznych, które pozwalają badać jedynie światło widzialne. 6

7 Obecnie największy polski radioteleskop należy do Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i znajduje się w Piwnicach, niedaleko Torunia. anteny wynosi 32 metry i jest on częścią europejskiej sieci interferometrycznej VLBI (ang. Very Large Baseline Interferometry), w której wiele odległych od siebie radioteleskopów jednocześnie rejestruje sygnały pochodzące od danego radioźródła. Jest to jeden z dwóch radioteleskopów należących do tego obserwatorium, średnica mniejszej anteny wynosi 15 metrów, jednak ta praca dotyczyła 32-metrowego radioteleskopu. Teleskop ten jest w pełni sterowalną anteną o montażu horyzontalnym. Na reflektor główny składa się 336 paneli ułożonych w siedmiu koncentrycznych pierścieniach. Wszystkie panele mają taką samą długość (1.6 m) a szerokość zależną od przynależności do jednego z siedmiu pierścieni i wykonane są z blachy aluminiowej o grubości 2.5 mm. Teleskop można ustawić z całkowitą dokładnością stopnia. Pozycjonowanie anteny wykonywane jest przez 8 silników w osi azymutu oraz 4 silniki w osi zenitu. Sterowanie radioteleskopem odbywa się poprzez szereg programów uruchomionych na różnego typu komputerach połączonych ze sobą przy pomocy światłowodów. Komunikacja z radioteleskopem odbywa się w warstwie drugiej (łącza danych) modelu OSI. Celem poniższej pracy było napisanie dwóch programów dla systemu Linux - jednego służącego do monitorowania stanu 32-metrowego radioteleskopu oraz drugiego służącego do pozycjonowania, czyli dokładnego ustawiania anteny na wybranym źródle, w celu późniejszego dokonania pomiarów. Oprogramowanie zostało napisane w języku Python, oraz wykorzystuje szereg darmowych rozszerzeń dostępnych dla tego języka. 7

8 2. Wykorzystywane technologie 2.1. Język programowania Python Oprogramowanie napisane jest w języku Python. Język ten stworzył Guido van Rossum w roku Główne cechy tego języka to: czytelna składnia, prostota i szybkość pisania oprogramowania, otwartość kodu, bogate możliwości standardowych bibliotek, pełna modułowość, bogata baza dodatkowych modułów rozszerzających możliwości języka, dynamicznie określanie typu zmiennych podczas działania programu,, pamięć zarządzana jest automatycznie poprzez tzw. Garbage Collector (zbieracz śmieci), możliwość napisania rozszerzeń w języku C lub C++, obsługa błędów bazująca na wyjątkach. Język ten nie narzuca żadnych konkretnych paradygmatów programowania. Oprogramowanie może być pisane zarówno obiektowo jak i proceduralnie. Dużą zaletą jest także fakt, że Python zdejmuje z programisty obowiązek zarządzania pamięcią dzięki zaimplementowanemu Garbage Collectorowi. Jest to specjalny mechanizm, który przez cały czas działania programu monitoruje obszar pamięci wykorzystywany przez program oraz zwalnia niewykorzystywane zasoby. Oczywiście wiąże się to ze zmniejszeniem wydajności pracy programu, jednak w wielu przypadkach będzie to niezauważalne. Obecnie rozwijane są dwie wersje języka Python: 2.7 oraz 3.3. Aktualnie wersja 2.7 jest bardziej popularna i istnieje dla niej więcej kompatybilnych modułów niż w przypadku wersji 3.3, dlatego ta wersja została wykorzystana do napisania programów. Istnieje wiele różnych implementacji języka Python. Najpopularniejsze z nich to: 8

9 CPython - standardowa, najbardziej powszechna implementacja języka Python napisana w języku C, rozwijana przez Python Software Foundation. Jako że jest to standardowa implementacja języka Python, stanowi ona w pewnym sensie odniesienie dla twórców innych implementacji. W rzeczywistości CPython jest interpreterem, co oznacza, że kod programu nie jest bezpośrednio zamieniany na kod maszynowy, jak w przypadku języków takich jak C czy C++. Zamiast tego, interpreter analizuje kod programu w momencie wykonania i wykonuje odpowiednie działania w zależności od jego treści. PyPy - implementacja języka Python dodająca just-in-time compiler. Oznacza to, że kod Pythona w trakcie interpretacji jest tłumaczony na kod maszynowy i dopiero ten kod jest uruchamiany. W ten sposób otrzymuje się znaczny zysk w wydajności. Dodatkowo, twórcy PyPy starają się zachować jak największą kompatybilność ze standardem CPython. Jython - implementacja Pythona napisana w języku Java, która umożliwia zaimportowanie dowolnych klas tego języka. Dzięki temu programista ma dostęp do bardzo bogatych zasobów dostępnych dla języka Java, który jest jednym z najpopularniejszych obecnie języków programowania. IronPython - implementacja Pythona dla platformy.net oraz Mono w całości napisana w języku C#. Obecnie rozwijana jako projekt open-source na platformie CodePlex. Do napisania programów wykorzystany zostanie CPython. Głównym powodem jest, fakt, że jest to najstarsza a zarazem najbardziej stabilna implementacja tego języka. Istnieje do niej wiele niestandardowych modułów, które znacznie ułatwią wykonanie pracy i osiągnięcie zadowalających efektów Moduły Pomimo tego, że CPython posiada bardzo bogate standardowe biblioteki, niektóre efekty można osiągnąć szybciej i łatwiej korzystając z bibliotek niestandardowych. Podczas pisania programów zostały wykorzystane następujące rozszerzenia: 9

10 WxPython - rozszerzenie to umożliwia użycie wieloplatformowej biblioteki wxwidgets napisanej w języku C++. Umożliwia ono łatwe i szybkie tworzenie funkcjonalnych interfejsów graficznych w języku Python. Jest ono alternatywą dla biblioteki TkInter, która jest standardową biblioteką do tworzenia interfejsu graficznego w Pythonie. Matplotlib - rozszerzenie służące do łatwego tworzenia oraz wyświetlania wykresów. W skład rozszerzenia wchodzi szereg klas umożliwiających w prosty sposób zintegrować wykresy z interfejsem użytkownika stworzonym w WxPythonie Numpy - rozszerzenie udostępniające szereg klas i funkcji służących do operacji na dużych tablicach oraz macierzach, oraz wiele przydatnych funkcji matematycznych. SciPy - rozszerzenie ułatwiające wszelkiego rodzaju obliczenia naukowe. Do poprawnego działania wymagane jest zainstalowanie rozszerzenia Numpy Gniazda sieciowe Gniazda sieciowe (ang. sockets) są mechanizmem umożliwiającym komunikację międzyprocesową (IPC) pomiędzy procesami uruchomionymi na różnych komputerach. W dzisiejszych czasach większość gniazd wykorzystuje protokół IP w celu komunikacji. Python udostępnia szereg klas służących do tworzenia oraz zarządzania gniazdami. W tej pracy wykorzystane będą gniazda z rodziny AF INET w celu umożliwienia komunikacji z wykorzystaniem protokołów TCP oraz UDP Gniazda blokujące Najprostszym sposobem umożliwienia komunikacji sieciowej jest skorzystanie z tzw. gniazd blokujących. Gniazdo blokujące jest wprawdzie najprostsze w użyciu, jednak zabiera ono kontrolę na wątkiem, w którym działa dopóki nie odbierze lub nie wyśle danych związanych z obecnie wykonywaną operacją. Na przykład, funkcja recv() służąca do odbierania danych zakończy się dopiero w momencie odebrania przez nią danych. Jeżeli żadne dane nie nadeszły (bufor jest pusty), to funkcja będzie na nie czekała przez określony czas (zależny od wartości timeout ustawionej dla gniazda) blokując tym samym działanie 10

11 wątku. W przypadku tej pracy uniemożliwiałoby to zatrzymanie programu przez użytkownika Gniazda nieblokujące W celu przeciwdziałania wadom gniazd blokujących można skorzystać z gniazd nieblokujących. Python udostępnia wiele mechanizmów do obsługi zarówno blokujących jak i nieblokujących gniazd. W tej pracy wykorzystane zostały dwa. Pierwszym sposobem jest skorzystanie z metody setblocking(). Przykład: sock = socket.socket(socket.af_inet, socket.sock_dgram) sock.bind((ip,port)) sock.setblocking(0) W powyższym przypadku wywołanie metody recvfrom() w przypadku, gdy w buforze będą znajdowały się dane do odczytania da taki sam efekt jak w przypadku gniazd blokujących. Jednak w przypadku, gdy bufor będzie pusty, metoda ta zwróci wyjątek, które następnie może być obsłużony, a program będzie mógł spróbować odczytać dane w późniejszym czasie. Kolejnym sposobem jest skorzystanie z metody select(). Przykład: ready_sockets = select.select([sock], [sock], [sock], 0.1) if (len(ready_sockets[2]) > 0): #wystąpił błąd, tutaj obsługa błędów elif (len(ready_sockets[1]) > 0): #gniazdo gotowe do wysłania danych elif (len(ready_sockets[0]) > 0): #gniazdo gotowe do odczytu data, addr = sock.recvfrom(1024) Metoda select() przyjmuje 4 argumenty. Pierwszym argumentem jest tablica zawierająca gniazda, które będą sprawdzane pod kątem gotowości do odczytu, drugim argumentem jest tablica, zawierająca gniazda, które będą sprawdzane pod kątem gotowości do zapisu, trzecim argumentem jest tablica, zawierająca gniazda, które będą sprawdzane pod kątem błędów, natomiast ostatnim argumentem jest maksymalny czas oczekiwania (timeout). 11

12 2.3.3 Przykładowe zastosowanie Gniazda nieblokujące z wykorzystaniem metody select() wykorzystywane są w niniejszej pracy w celu analizowania pakietów rozsyłanych przy pomocy protokołu UDP przez serwer sterujący radioteleskopem oraz do odczytywania wartości sygnału odczytanego przez radioteleskop. Przykład zastosowania metody select() w drugim programie prezentuje następujący kod: sock = socket.socket(socket.af_inet, socket.sock_dgram) sock.bind((udp_ip, UDP_PORT)) timeout = 0 while self.frame.closethread!= True: ready_sockets = select.select([sock], [], [sock], 0.1) if (len(ready_sockets[2]) > 0): break elif (len(ready_sockets[0]) > 0): data = sock.recv(1024) data = data.split(' ') if data[0] == "TDATA": break else: timeout += 1 if timeout == self.udp_timeout: break else: timeout += 1 if timeout == self.udp_timeout: break Drugi program wysyła także polecenia do serwera sterującego przy pomocy protokołu TCP. W celu odczytania odpowiedzi wysłanej przez serwer sterujący wykorzystana została metoda setblocking(): 12

13 sock = socket.socket(socket.af_inet, socket.sock_stream) sock.setblocking(0) sock.settimeout(5) sock.connect((self.cmdip, self.cmdport)) sock.send(cmd) data = "0" timeout = 0 while self.frame.closethread!= True: try: data = sock.recv(1500) break except socket.error, e: if e.args[0] == errno.ewouldblock: if timeout < self.tcp_timeout: sleep(0.1) timeout += 1 else: return 0 else: print e return 0 3. Współrzędne Wyznaczanie położenia obiektu obserwacji astronomicznych wymaga określenia odpowiedniego układu współrzędnych. W tej pracy wykorzystywane są współrzędne, pozwalające określić położenie obiektu w dwóch różnych układach współrzędnych Układ współrzędnych horyzontalnych Radioteleskop korzysta z układu współrzędnych horyzontalnych. W celu lepszego zrozumienia układu współrzędnych horyzontalnych konieczne jest zapoznanie się z kilkoma dodatkowymi pojęciami. a) Sfera niebieska - abstrakcyjne pojęcie oznaczające fikcyjną sferę otaczającą Ziemię. Sfera ta nie ma określonej średnicy, służy jedynie do określania położenia danego obiektu względem Ziemi w przypadkach, gdy odległość od tego obiektu nie ma znaczenia. Sfera niebieska często jest utożsamiania z niebem otaczającym obserwatora. 13

14 b) Zenit - punkt na sferze niebieskiej znajdujący się dokładnie nad pozycją obserwatora. c) Odległość zenitalna - kąt zawarty pomiędzy kierunkiem poprowadzonym od obserwatora do obiektu obserwacji znajdującego się na sferze niebieskiej a kierunkiem poprowadzonym od obserwatora do Zenitu. W przypadku niniejszej pracy odległość zenitalna wyrażana jest w stopniach. d) Azymut - kąt zawarty pomiędzy kierunkiem południowym a horyzontalną składową kierunku poprowadzonego od obserwatora do obiektu. Radioteleskop wykorzystuje współrzędne azymutalne liczone od południa. W kierunku wschodnim kąt azymutalny jest ujemny, natomiast w kierunku zachodnim dodatni. W układzie współrzędnych horyzontalnych można jednoznacznie określić położenie obiektu obserwacji przy pomocy azymutu oraz odległości zenitalnej. Jedynie te dwie współrzędne wymagane są do skierowania radioteleskopu na radioźródło. Wprawdzie brakuje tutaj informacji o odległości obiektu od obserwatora, jednak w tym przypadku współrzędne te mają służyć jedynie ustawieniu anteny, zatem informacja o odległości obiektu jest zbędna w tego typu pomiarach Układ współrzędnych równikowych równonocnych Drugim układem współrzędnych wykorzystywanych w niniejszej pracy jest układ współrzędnych równikowych równonocnych. Jest to podstawowy układ współrzędnych wykorzystywany w astronomii i za jego pomocą określa się współrzędne obiektów astronomicznych. Podobnie jak w przypadku układu współrzędnych horyzontalnych konieczne jest wprowadzenie kilku dodatkowych pojęć. a) Równonoc - zrównanie dnia i nocy. Występuje, gdy promienie słońca padają na Ziemię prostopadle do jej osi obrotu. Występuje dwa razy w roku: 20/21 marca (równonoc marcowa, równonoc wiosenna) oraz 22/23 września (równonoc wrześniowa, równonoc jesienna). b) Koło wielkie - płaszczyzna będąca przekrojem kuli, przechodząca przez jej środek 14

15 c) Koło godzinne - koło wielkie na sferze niebieskiej przechodzące przez bieguny niebieskie d) Równik niebieski - płaszczyzna zawarta w sferze niebieskiej, prostopadła do jej osi obrotu i przechodząca przez jej środek. e) Deklinacja - kąt zawarty pomiędzy kierunkiem poprowadzonym od obserwatora do obiektu a płaszczyzną równika niebieskiego f) Rektascensja - kąt liczony wzdłuż równika niebieskiego na wschód od koła godzinnego równonocy marcowej do koła godzinnego obiektu obserwacji W układzie współrzędnych równikowych równonocnych można jednoznacznie określić położenie obiektu obserwacji przy pomocy rektascensji oraz deklinacji. Podobnie jak w przypadku układu współrzędnych horyzontalnych określane tutaj są jedynie wielkości kątowe określające pozycję obiektu względem obserwatora z pominięciem odległości. 4. Określenie czasu pomiarów 4.1. Czas słoneczny Czas ten jest związany z ruchem Ziemi dookoła słońca. Obliczany jest na podstawie obecnej pozycji Słońca na niebie. Czas słoneczny podzielany jest na dwa rodzaje: prawdziwy oraz średni. Podstawową jednostką pomiaru czasu jest dzień Czas słoneczny prawdziwy Czas ten bazuje na pozornym ruchu Słońca wokół Ziemi. Bazuje on na dobie słonecznej, czyli czasie, w jakim Ziemia dokonuje pełnego obrotu wokół własnej osi. Czas ten jest niestety niedokładny z uwagi na fakt, że długość doby słonecznej jest różna w ciągu roku Czas słoneczny średni W celu przeciwdziałania zmiennemu charakterowi czasu słonecznego prawdziwego stosuje się czas słoneczny średni. Czas słoneczny średni jest równy kątowi (wyrażonemu w 15

16 Minuty godzinach) słońca w miejscu pomiaru plus 12 godzin. Doba według czasu słonecznego średniego jest praktycznie stała w ciągu całego roku i może być różna do 30 sekund w porównaniu do doby według czasu słonecznego prawdziwego Dzień roku Wyk.1. Różnice pomiędzy czasem słonecznym średnim a prawdziwym w ciągu roku 4.2. Międzynarodowy czas atomowy Międzynarodowy czas atomowy, oznaczany często skrótem TAI (z francuskiego Temps Atomique International) jest obecnie głównym standardem wyznaczania czasu. Jest on obliczany na podstawie działania wielu zegarów atomowych na obszarze Europy oraz Stanów Zjednoczonych z uwzględnieniem wszelkiego rodzaju zakłóceń zależnych od środowiska, w którym działają Uniwersalny czas koordynowany Uniwersalny czas koordynowany, często oznaczany jako UTC (Universal Time Coordinated) bazuje na międzynarodowym czasie atomowym, jednak długość doby według tego czasu wynosi mniej więcej tyle samo co w przypadku czasu słonecznego średniego dzięki dodaniu tzw. sekundy przestępnej. Sekunda ta jest dodawana do czasu od 0 do 2 razy w roku, w czerwcu lub w grudniu. Decyzja o dodaniu sekundy przestępnej jest podejmowana przez International Earth Rotation and Reference Systems Service (IERS). 16

17 Konieczność dodania sekundy przestępnej jest spowodowana nieregularnym czasem obrotu Ziemi wokół własnej osi Dzień Juliański W astronomii często spotykaną metodą pomiaru czasu jest Dzień Juliański, zazwyczaj oznaczany symbolem JD (Julian Day). Jest to liczba dni jaka upłynęła od 1 stycznia 4713 roku p.n.e. od godziny 12:00 w południe według kalendarza juliańskiego (liczącego dni w roku). Liczba ta przyjmuje też wartości niecałkowite, dzięki czemu można za jej pomocą określić nie tylko całe dni, ale i konkretny punkt w czasie. Przykład: dla daty godz. 06:00 wartość JD wynosi Program pierwszy - RT4 Monitor 4.1 Założenia Celem pierwszego programu jest ułatwienie analizy stanu radioteleskopu poprzez przetwarzanie pakietów rozsyłanych przez serwer sterujący radioteleskopem. Serwer co sekundę rozsyła w sieci /24 przy pomocy adresu rozgłoszeniowego pakiet zawierający wartości liczbowe informujące o obecnym stanie radioteleskopu. Pakiety rozsyłane są na porcie Format przykładowego pakietu wygląda następująco: Jak widać, pakiet zawiera 37 liczb, które są oddzielone spacjami. Ułatwia to odróżnienie oraz analizę poszczególnych wartości z poziomu programu. Najważniejsze parametry (na przykładzie powyższego pakietu) oznaczają kolejno: 17

18 1. Rok dokonania pomiaru = Miesiąc = 3 3. Dzień = Godzina czasu UTC = 9 5. Minuta = Sekunda = 7 8. Epoka = Dzień Juliański = Dzień roku = Azymut = Odległość zenitalna = Rektascensja = Deklinacja = Przesunięcie (offset) w azymucie = Przesunięcie (offset) w odległości zenitalnej = Przesunięcie (offset) w rektascensji = Przesunięcie (offset) w deklinacji = Liczba obrotów na minutę silnika w osi azymutu = Liczba obrotów na minutę silnika w osi zenitu = Zadana liczba obrotów na minutę silnika w osi azymutu = Zadana liczba obrotów na minutę silnika w osi zenitu = Zadany azymut = Zadana odległość zenitalna = Zadana rektascensja = Zadana deklinacja = Zarówno współrzędne astronomiczne na które ustawiony jest radioteleskop jak i prędkości silników są podzielone na wartości zadane oraz rzeczywiste. Wartość zadana jest wartością, która została przekazana do serwera sterującego w celu zmiany pozycji radioteleskopu, jednak z uwagi na ograniczenia konstrukcyjne radioteleskopu nie może ona być zastosowana z idealną dokładnością. Pozycja prawdziwa została natomiast odczytana z przetworników kąta i różni się nieco od wartości zadanej, dlatego jest zapisywana w osobnym parametrze. 18

19 4.2 Działanie Działanie programu odbywa się w dwóch osobnych wątkach, które porozumiewają się z sobą przy pomocy zdarzeń (eventów). Pierwszy wątek zajmuje się odbieraniem pakietów rozsyłanych przez serwer sterujący radioteleskopem, natomiast drugi wątek zajmuje się obsługą interfejsu graficznego oraz analizowaniem odebranych danych. Taki podział jest konieczny aby zapewnić płynne działanie programu oraz aby zapobiec niepoprawnemu działaniu programu w przypadku, gdy łączność z siecią zostałaby przerwana lub zakłócona Działanie pierwszego wątku - odbieranie danych Program automatycznie rozpoczyna nasłuchiwanie na przychodzące dane w momencie uruchomienia. Komunikacja odbywa się poprzez protokół UDP na porcie Serwer sterujący radioteleskopem rozsyła na adres typu broadcast ( ) pakiety zawierające interesujące nas dane, zatem program musi działać na komputerze znajdującym się w sieci /24. Z uwagi na fakt, iż użytkownik może mieć możliwość przerwania działania programu w dowolnej chwili, odbieranie danych zostało zastosowane przy pomocy nieblokujących gniazd (non-blocking sockets) typu select z opóźnieniem równym 0.1 sekundy. Oznacza to, że w momencie przerwania programu przez użytkownika nasłuchiwanie na pakiety zostanie przerwane nie później niż 0.1 sekundy od momentu przerwania programu. Jeżeli program w przeciągu 10 sekund nie otrzyma żadnych danych nasłuchiwanie zostanie przerwane, a użytkownik będzie je musiał ponownie rozpocząć wybierając odpowiednią opcję z menu. W momencie odebrania pakietu program odczytuje jego pole danych zawierające ciąg znaków (typu string), w którym znajdują się poszczególne liczby oddzielone spacjami. Program oddziela od siebie wartości przy pomocy metody split() i zapisuje je razem w 37-elementowej tablicy. Tablica ta jest dostępna także dla wątku służącego do obsługi interfejsu graficznego, co umożliwia łatwą wymianę danych pomiędzy tymi wątkami. Po zapisaniu danych do tablicy wywoływane jest odpowiednie zdarzenie informujące drugi wątek o konieczności zaktualizowania danych wyświetlanych przez interfejs użytkownika. 19

20 4.2.2 Działanie drugiego wątku - aktualizacja danych Zadaniem drugiego wątku jest aktualizacja interfejsu w momencie otrzymania nowych danych, obsługa interakcji z użytkownikiem oraz dokonywanie dodatkowej analizy otrzymanych danych. W momencie wyemitowania przez pierwszy wątek zdarzenia informującego o otrzymaniu nowych danych, program odczytuje wartości znajdujące się w odpowiednich pozycjach (indeksach) tablicy i aktualizuje etykiety (labele) na podstawie tych wartości Działanie drugiego wątku - analiza danych Zadaniem drugiego wątku jest nie tylko aktualizacja danych ale także i ich analiza. Pole status przyjmuje odpowiednie wartości zależnie od obecnego stanu radioteleskopu. Te wartości to odpowiednio: Slewing - tryb przejazdu na wybraną pozycję na niebie. Status ten jest ustawiany jeżeli jedna z prędkości obrotowych silników (wzdłuż osi azymutu lub wzdłuż osi zenitu) wynosi więcej niż 40 obrotów na minutę Tracking - tryb śledzenia obiektu na niebie. Status ten jest ustawiany jeżeli prędkości silników w obydwu osiach (azymutu oraz zenitu) są mniejsze od 40, ale przynajmniej jedna z nich jest większa od 0 Stopped - radioteleskop jest zatrzymany, prędkości silników wynoszą 0 w obu osiach Disconnected - użytkownik przerwał odbieranie pakietów lub program nie otrzymał żadnego pakietu w przeciągu ostatnich 10 sekund, więc przestał odbierać nadchodzące dane. Z uwagi na fakt, że program wykorzystuje protokół bezpołączeniowy UDP ten status może sprawiać mylne wrażenie ustanowienia połączenia, jednak z punktu widzenia użytkownika, który nie wie jaki protokół jest wykorzystywany taka nazwa jest bardziej intuicyjna. 20

21 4.2.4 Działanie drugiego wątku - dodatkowy status Istnieje także jeden dodatkowy status Error. Jego zadaniem jest informowanie obserwatora o nieprzewidzianym błędzie spowodowanym przez awaryjny zanik zasilania, co może spowodować przekłamanie w odczycie azymutu. W takim przypadku radioteleskop przerywa wykonywany obecnie skan i powraca do swojej pozycji początkowej. Z uwagi na fakt, iż radioteleskop nie ma możliwości obrotu o 360º musi on powrócić do swojej pierwotnej pozycji obracając się w kierunku przeciwnym do dotychczasowego. Jednakże w wyniku nieprzewidzianego skoku napięcia radioteleskop może zacząć powracać do swojej pierwotnej pozycji obracając się w złym kierunku, co będzie widoczne dzięki nagłemu, dużemu skokowi współrzędnych astronomicznych, w stosunku do zadanych wartości współrzędnych. Z powodu wyżej opisanego problemu program zapamiętuje 3 ostatnie wartości zadanego azymutu oraz odległości zenitalnej i w przypadku, jeśli nowa współrzędna różni się od którejkolwiek z zapamiętanych wartości o więcej niż 10º wyświetlane jest ostrzeżenie w postaci migającej wiadomości w polu statusu. Dzięki temu obserwator będzie mógł dostrzec i wyeliminować problem Skalowanie interfejsu Głównym celem programu jest wyświetlanie informacji w czytelny sposób. Musi on być dostosowany do dużych rozdzielczości używanych na komputerach w obserwatorium. Dlatego też rozmiar czcionek dopasowywany jest zawsze do rozmiaru okna głównego. Dodatkowo, możliwa jest ręczna zmiana rozmiaru czcionek, jak i wyłączenie pogrubienia przy pomocy prostego okna dialogowego (Rys. 1.). Rys. 1. Dialog umożliwiający zmianę rozmiaru czcionki 21

22 4.2.6 Parametry połączenia Korzystając z odpowiedniej opcji w menu programu można także dostosować parametry połączenia. Użytkownik ma możliwość zmiany adresu IP w celu sprecyzowania za pośrednictwem którego interfejsu będą otrzymywane pakiety. W celu odbierania pakietów ze wszystkich interfejsów należy podać IP lub zostawić to pole puste. Możliwa jest także zmiana portu na jakim będą odbierane pakiety. Rys. 2. Dialog umożliwiający zmianę parametrów połączenia Interfejs programu Rys. 3. Okno główne programu RT4 Monitor 22

23 5. Program drugi - New Scan 5.1 Ogólne założenia W przeciwieństwie do pierwszego programu, który jedynie analizował oraz wyświetlał dane rozsyłane przez serwer sterujący radioteleskopem, drugi program będzie już wysyłał polecenia w celu sterowania radioteleskopem. Program ten służy do precyzyjnego ustawiania anteny radioteleskopu w celu dokonania pomiarów. Przed rozpoczęciem działania programu radioteleskop musi zostać ustawiony na radioźródło przy pomocy standardowych tabel poprawek, jednak są one niewystarczająco dokładne, zatem zadaniem programu jest poprawienie pozycji anteny tak, aby skierowana ona była precyzyjnie na radioźródło. W tym celu program dokonuje serię pomiarów w azymucie oraz w odległości zenitalnej w okolicach radioźródła. Do otrzymanych w ten sposób danych dopasowywana jest funkcja Gaussa, która stanowi przybliżenie charakterystyki jaką uzyskuje się obserwując punktowe źródło pod różnymi kątami. Na podstawie takiego dopasowania wyznaczane są dodatkowe poprawki (offsety) do pozycji anteny. 5.2 Parametry wejściowe Liczba punktów (Number of points) Liczba punktów pomiarowych. Jako, że poprawki wyznaczane są w dwóch etapach: najpierw w azymucie a następnie w odległości zenitalnej, całkowita liczba punktów pomiarowych przypadających na jeden skan jest dwukrotnie większa. Im większa liczba punktów pomiarowych, tym bardziej dokładne będzie dopasowanie funkcji Gaussa, a co za tym idzie bardziej dokładne wyznaczenie poprawek, jednak wiąże się to także z dłuższym czasem całego skanu. Zazwyczaj ten parametr ustawiany jest na 15 punktów pomiarowych, jednak wartość tą można zmniejszyć lub zwiekszyć zależnie od obserwowanego radioźródła, i to do obserwatora należy dobranie najbardziej optymalnej wartości. 23

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Marcin Nowak nr albumu: 254118 Praca inżynierska na kierunku informatyka stosowana Webowy generator wykresów wykorzystujący

Bardziej szczegółowo

Rejestratory Sił, Naprężeń.

Rejestratory Sił, Naprężeń. JAS Projektowanie Systemów Komputerowych Rejestratory Sił, Naprężeń. 2012-01-04 2 Zawartość Typy rejestratorów.... 4 Tryby pracy.... 4 Obsługa programu.... 5 Menu główne programu.... 7 Pliki.... 7 Typ

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA

PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA EGMONT INSTRUMENTS PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA EGMONT INSTRUMENTS tel. (0-22) 823-30-17, 668-69-75 02-304 Warszawa, Aleje Jerozolimskie 141/90 fax (0-22) 659-26-11

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Inteligentnego Głośnika 3

1 Moduł Inteligentnego Głośnika 3 Spis treści 1 Moduł Inteligentnego Głośnika 3 1.1 Konfigurowanie Modułu Inteligentnego Głośnika........... 3 1.1.1 Lista elementów Modułu Inteligentnego Głośnika....... 3 1.1.2 Konfigurowanie elementu

Bardziej szczegółowo

ArtPlayer oprogramowanie do odtwarzania plików video sterowane Artnet/DMX V1.0.1

ArtPlayer oprogramowanie do odtwarzania plików video sterowane Artnet/DMX V1.0.1 Instrukcja obsługi ArtPlayer oprogramowanie do odtwarzania plików video sterowane Artnet/DMX V1.0.1 1 ArtPlayer to proste oprogramowanie umożliwiające odtwarzanie plików video i ich wybór poprzez protokół

Bardziej szczegółowo

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro.

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Rynek sterowników programowalnych Sterowniki programowalne PLC od wielu lat są podstawowymi systemami stosowanymi w praktyce przemysłowej i stały

Bardziej szczegółowo

Informatyka- wykład. Podstawy programowania w Pythonie. dr Marcin Ziółkowski

Informatyka- wykład. Podstawy programowania w Pythonie. dr Marcin Ziółkowski Informatyka- wykład Podstawy programowania w Pythonie dr Marcin Ziółkowski Instytut Matematyki i Informatyki Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie 23 listopada 2015 r. JĘZYK PYTHON Język Python jest

Bardziej szczegółowo

1 Obsługa aplikacji sonary

1 Obsługa aplikacji sonary Instrukcja laboratoryjna do ćwiczenia: Badanie własności sonarów ultradźwiękowych Celem niniejszego ćwiczenia jest zapoznanie osób je wykonujących z podstawowymi cechami i możliwościami interpretacji pomiarów

Bardziej szczegółowo

Tworzenie i obsługa wirtualnego laboratorium komputerowego

Tworzenie i obsługa wirtualnego laboratorium komputerowego Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Michał Ochociński nr albumu: 236401 Praca magisterska na kierunku informatyka stosowana Tworzenie i obsługa wirtualnego

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia: równanie soczewki, ogniskowa soczewki, powiększenie, geometryczna konstrukcja obrazu, działanie prostych przyrządów optycznych.

Zagadnienia: równanie soczewki, ogniskowa soczewki, powiększenie, geometryczna konstrukcja obrazu, działanie prostych przyrządów optycznych. msg O 7 - - Temat: Badanie soczewek, wyznaczanie odległości ogniskowej. Zagadnienia: równanie soczewki, ogniskowa soczewki, powiększenie, geometryczna konstrukcja obrazu, działanie prostych przyrządów

Bardziej szczegółowo

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter.

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter. OPIS PROGRAMU TPREZENTER. Program TPrezenter przeznaczony jest do pełnej graficznej prezentacji danych bieżących lub archiwalnych dla systemów serii AL154. Umożliwia wygodną i dokładną analizę na monitorze

Bardziej szczegółowo

dokument DOK 02-05-12 wersja 1.0 www.arskam.com

dokument DOK 02-05-12 wersja 1.0 www.arskam.com ARS3-RA v.1.0 mikro kod sterownika 8 Linii I/O ze zdalną transmisją kanałem radiowym lub poprzez port UART. Kod przeznaczony dla sprzętu opartego o projekt referencyjny DOK 01-05-12. Opis programowania

Bardziej szczegółowo

Zdalne monitorowanie i zarządzanie urządzeniami sieciowymi

Zdalne monitorowanie i zarządzanie urządzeniami sieciowymi Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Infomatyki Stosowanej Piotr Benetkiewicz Nr albumu: 168455 Praca magisterska na kierunku Informatyka

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe Jarosław Gliwiński, Łukasz Rogacz Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe ćw. Zastosowanie standardu VISA do obsługi interfejsu RS-232C Data wykonania: 03.04.08 Data oddania: 17.04.08 Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Algorytm. a programowanie -

Algorytm. a programowanie - Algorytm a programowanie - Program komputerowy: Program komputerowy można rozumieć jako: kod źródłowy - program komputerowy zapisany w pewnym języku programowania, zestaw poszczególnych instrukcji, plik

Bardziej szczegółowo

instrukcja użytkownika terminala ARGOX PA-20 SYSTEMY AUTOMATYCZNEJ IDENTYFIKACJI

instrukcja użytkownika terminala ARGOX PA-20 SYSTEMY AUTOMATYCZNEJ IDENTYFIKACJI instrukcja użytkownika terminala ARGOX PA-20 SYSTEMY AUTOMATYCZNEJ IDENTYFIKACJI SPIS TREŚCI 04 Opis opcji terminala 05 SKANOWANIE 06 Skanowanie kod 07 Skanowanie kod ilość 08 Skanowanie kod ilość cena

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja parametrów pozycjonowania GPS 09.05.2008 1/5

Konfiguracja parametrów pozycjonowania GPS 09.05.2008 1/5 Konfiguracja parametrów pozycjonowania GPS 09.05.2008 1/5 Format złożonego polecenia konfigurującego system pozycjonowania GPS SPY-DOG SAT ProSafe-Flota -KGPS A a B b C c D d E e F f G g H h I i J j K

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH Nr 2 POMIAR I KASOWANIE LUZU W STOLE OBROTOWYM NC Poznań 2008 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Robotów Mobilnych

Zastosowania Robotów Mobilnych Zastosowania Robotów Mobilnych Temat: Zapoznanie ze środowiskiem Microsoft Robotics Developer Studio na przykładzie prostych problemów nawigacji. 1) Wstęp: Microsoft Robotics Developer Studio jest popularnym

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1 Moduł RFID (APA) 3

Spis treści. 1 Moduł RFID (APA) 3 Spis treści 1 Moduł RFID (APA) 3 1.1 Konfigurowanie Modułu RFID..................... 3 1.1.1 Lista elementów Modułu RFID................. 3 1.1.2 Konfiguracja Modułu RFID (APA)............... 4 1.1.2.1

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika

Podręcznik użytkownika Podręcznik użytkownika Moduł kliencki Kodak Asset Management Software Stan i ustawienia zasobów... 1 Menu Stan zasobów... 2 Menu Ustawienia zasobów... 3 Obsługa alertów... 7 Komunikaty zarządzania zasobami...

Bardziej szczegółowo

KADD Metoda najmniejszych kwadratów funkcje nieliniowe

KADD Metoda najmniejszych kwadratów funkcje nieliniowe Metoda najmn. kwadr. - funkcje nieliniowe Metoda najmniejszych kwadratów Funkcje nieliniowe Procedura z redukcją kroku iteracji Przykłady zastosowań Dopasowanie funkcji wykładniczej Dopasowanie funkcji

Bardziej szczegółowo

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji.

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji. 1 Moduł Modbus TCP Moduł Modbus TCP daje użytkownikowi Systemu Vision możliwość zapisu oraz odczytu rejestrów urządzeń, które obsługują protokół Modbus TCP. Zapewnia on odwzorowanie rejestrów urządzeń

Bardziej szczegółowo

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji - wersja dokumentu 1.3-19.08.2014 Spis treści 1 Wstęp... 4 1.1 Cel dokumentu... 4 1.2 Powiązane dokumenty...

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

CENTRALA STERUJĄCA SMART CONTROL

CENTRALA STERUJĄCA SMART CONTROL Dane Techniczne / Możliwość sterowania urządzeniami marki YOODA i CORTINO za pomocą smartfonów, tabletów i komputera / Tworzenie i zarządzanie grupami urządzeń / Możliwość konfiguracji zdarzeń czasowych

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian w programie SysLoger

Wykaz zmian w programie SysLoger Wykaz zmian w programie SysLoger Pierwsza wersja programu 1.0.0.1 powstała we wrześniu 2011. Funkcjonalność pierwszej wersji programu: 1. Zapis logów do pliku tekstowego, 2. Powiadamianie e-mail tylko

Bardziej szczegółowo

OPTIMA PC v2.2.1. Program konfiguracyjny dla cyfrowych paneli domofonowy serii OPTIMA 255 2011 ELFON. Instrukcja obsługi. Rev 1

OPTIMA PC v2.2.1. Program konfiguracyjny dla cyfrowych paneli domofonowy serii OPTIMA 255 2011 ELFON. Instrukcja obsługi. Rev 1 OPTIMA PC v2.2.1 Program konfiguracyjny dla cyfrowych paneli domofonowy serii OPTIMA 255 Instrukcja obsługi Rev 1 2011 ELFON Wprowadzenie OPTIMA PC jest programem, który w wygodny sposób umożliwia konfigurację

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS PROBLEMY TECHNICZNE Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS Jeżeli stwierdziłeś występowanie błędów lub problemów podczas pracy z programem DYSONANS możesz skorzystać

Bardziej szczegółowo

Odległość kątowa. Liceum Klasy I III Doświadczenie konkursowe 1

Odległość kątowa. Liceum Klasy I III Doświadczenie konkursowe 1 Liceum Klasy I III Doświadczenie konkursowe 1 Rok 2015 1. Wstęp teoretyczny Patrząc na niebo po zachodzie Słońca mamy wrażenie, że znajdujemy się pod rozgwieżdżoną kopułą. Kopuła ta stanowi połowę tzw.

Bardziej szczegółowo

1. Opis. 2. Wymagania sprzętowe:

1. Opis. 2. Wymagania sprzętowe: 1. Opis Aplikacja ARSOFT-WZ2 umożliwia konfigurację, wizualizację i rejestrację danych pomiarowych urządzeń produkcji APAR wyposażonych w interfejs komunikacyjny RS232/485 oraz protokół MODBUS-RTU. Aktualny

Bardziej szczegółowo

Arkusz maturalny nr 2 poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE. Rozwiązania. Wartość bezwzględna jest odległością na osi liczbowej.

Arkusz maturalny nr 2 poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE. Rozwiązania. Wartość bezwzględna jest odległością na osi liczbowej. Arkusz maturalny nr 2 poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Rozwiązania Zadanie 1 Wartość bezwzględna jest odległością na osi liczbowej. Stop Istnieje wzajemnie jednoznaczne przyporządkowanie między punktami

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Dr inż. Jacek WARCHULSKI Dr inż. Marcin WARCHULSKI Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Streszczenie: W referacie przedstawiono możliwości

Bardziej szczegółowo

Symulacja działania sterownika dla robota dwuosiowego typu SCARA w środowisku Matlab/Simulink.

Symulacja działania sterownika dla robota dwuosiowego typu SCARA w środowisku Matlab/Simulink. Symulacja działania sterownika dla robota dwuosiowego typu SCARA w środowisku Matlab/Simulink. Celem ćwiczenia jest symulacja działania (w środowisku Matlab/Simulink) sterownika dla dwuosiowego robota

Bardziej szczegółowo

Techniki animacji komputerowej

Techniki animacji komputerowej Techniki animacji komputerowej 1 Animacja filmowa Pojęcie animacji pochodzi od ożywiania i ruchu. Animować oznacza dawać czemuś życie. Słowem animacja określa się czasami film animowany jako taki. Animacja

Bardziej szczegółowo

instrukcja INSTALACJI www.piersa.pl APi_proxy

instrukcja INSTALACJI www.piersa.pl APi_proxy instrukcja INSTALACJI 1 1. Instalacja Proces instalacji jest prosty wgrywamy pliki na serwer nadajemy prawa chmod 777 lub 755 dla katalogu w którym znajduje się aplikacja przeważnie będzie to katalog public_html

Bardziej szczegółowo

Sieci Komputerowe 2 / Ćwiczenia 1

Sieci Komputerowe 2 / Ćwiczenia 1 Tematyka Sieci Komputerowe 2 / Ćwiczenia 1 Opracował: Konrad Kawecki Na ćwiczeniach przeanalizujemy opóźnienia transmisji w sieciach komputerowych. Na podstawie otrzymanych wyników

Bardziej szczegółowo

Instalowanie dodatku Message Broadcasting

Instalowanie dodatku Message Broadcasting Message Broadcasting Message Broadcasting jest dodatkiem dla EasyMP Monitor. Dodatek ten umożliwia użytkownikom o uprawnieniach administratora wysyłanie wiadomości i ogłoszeń do jednego lub więcej projektorów

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe"

Ćwiczenie: Mierniki cyfrowe Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Próbkowanie

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

Arkadiusz Kalicki, Lech Mankiewicz Plugin Webcam dla SalsaJ Podręcznik użytkownika

Arkadiusz Kalicki, Lech Mankiewicz Plugin Webcam dla SalsaJ Podręcznik użytkownika Projekt logo: Armella Leung, www.armella.fr.to Arkadiusz Kalicki, Lech Mankiewicz Plugin Webcam dla SalsaJ Podręcznik użytkownika Spis treści Spis treści... 1 Instalacja... 2 Posługiwanie się pluginem...

Bardziej szczegółowo

S P I S T R E Ś C I. Instrukcja obsługi

S P I S T R E Ś C I. Instrukcja obsługi S P I S T R E Ś C I Instrukcja obsługi 1. Podstawowe informacje o programie.................................................................................... 2 2. Instalacja programu.....................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ1

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ1 05-090 Raszyn, ul Gałczyńskiego 6 tel (+48) 22 101-27-31, 22 853-48-56 automatyka@apar.pl www.apar.pl Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ1 wersja 3.x 1. Opis Aplikacja ARSOFT-WZ1 umożliwia konfigurację i

Bardziej szczegółowo

Notowania Mobilne wersja Java

Notowania Mobilne wersja Java Notowania Mobilne wersja Java Instrukcja obsługi programu Notowania Mobilne to aplikacja, która pozwala na dostęp do notowań giełdowych w czasie rzeczywistym z każdego miejsca na świecie, gdzie tylko możliwe

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie Samolotu

Wyposażenie Samolotu P O L I T E C H N I K A R Z E S Z O W S K A im. Ignacego Łukasiewicza Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Katedra Awioniki i Sterowania Wyposażenie Samolotu Instrukcja do laboratorium nr 2 Przyrządy żyroskopowe

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED Podręcznik użytkownika Katowice 2010 Producent programu: KAMSOFT S.A. ul. 1 Maja 133 40-235 Katowice Telefon: (0-32) 209-07-05 Fax:

Bardziej szczegółowo

Transformacja współrzędnych geodezyjnych mapy w programie GEOPLAN

Transformacja współrzędnych geodezyjnych mapy w programie GEOPLAN Transformacja współrzędnych geodezyjnych mapy w programie GEOPLAN Program GEOPLAN umożliwia zmianę układu współrzędnych geodezyjnych mapy. Można tego dokonać przy udziale oprogramowania przeliczającego

Bardziej szczegółowo

Ustawienia ogólne. Ustawienia okólne są dostępne w panelu głównym programu System Sensor, po kliknięciu ikony

Ustawienia ogólne. Ustawienia okólne są dostępne w panelu głównym programu System Sensor, po kliknięciu ikony Ustawienia ogólne Ustawienia okólne są dostępne w panelu głównym programu System Sensor, po kliknięciu ikony Panel główny programu System Sensor (tylko dla wersja V2, V3, V4) Panel główny programu System

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe Jarosław Gliwiński, Łukasz Rogacz Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe ćw. Zastosowania wielofunkcyjnej karty pomiarowej Data wykonania: 06.03.08 Data oddania: 19.03.08 Celem ćwiczenia było poznanie

Bardziej szczegółowo

Komputerowa Analiza Danych Doświadczalnych

Komputerowa Analiza Danych Doświadczalnych Komputerowa Analiza Danych Doświadczalnych dr inż. Adam Kisiel kisiel@if.pw.edu.pl pokój 117b (12b) 1 Materiały do wykładu Transparencje do wykładów: http://www.if.pw.edu.pl/~kisiel/kadd/kadd.html Literatura

Bardziej szczegółowo

Międzyplatformowy interfejs systemu FOLANessus wykonany przy użyciu biblioteki Qt4

Międzyplatformowy interfejs systemu FOLANessus wykonany przy użyciu biblioteki Qt4 Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Agnieszka Holka Nr albumu: 187396 Praca magisterska na kierunku Informatyka

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Napędu robotów

Laboratorium Napędu robotów WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY INSTYTUT MASZYN, NAPĘDÓW I POMIARÓW ELEKTRYCZNYCH Laboratorium Napędu robotów INS 5 Ploter frezująco grawerujący Lynx 6090F 1. OPIS PRZYCISKÓW NA PANELU STEROWANIA. Rys. 1. Przyciski

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ3

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ3 02-699 Warszawa, ul. Kłobucka 8 pawilon 119 tel. 0-22 853-48-56, 853-49-30, 607-98-95 fax 0-22 607-99-50 email: info@apar.pl www.apar.pl Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ3 wersja 1.5 1. Opis Aplikacja ARSOFT-WZ3

Bardziej szczegółowo

ADVANCE ELECTRONIC. Instrukcja obsługi aplikacji. Modbus konfigurator. Modbus konfigurator. wersja 1.1

ADVANCE ELECTRONIC. Instrukcja obsługi aplikacji. Modbus konfigurator. Modbus konfigurator. wersja 1.1 Instrukcja obsługi aplikacji 1 1./ instalacja aplikacji. Aplikacja służy do zarządzania, konfigurowania i testowania modułów firmy Advance Electronic wyposażonych w RS485 pracujących w trybie half-duplex.

Bardziej szczegółowo

ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej

ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej ViLab jest samodzielnym programem służącym do prowadzenia obliczeń charakterystyki

Bardziej szczegółowo

THP-100 su Obsługa oprogramowania oraz instrukcja wzorcowania

THP-100 su Obsługa oprogramowania oraz instrukcja wzorcowania THP-100 su Obsługa oprogramowania oraz instrukcja wzorcowania Spis treści Konfiguracja programu...3 Odczyt pomiarów...4 Wzorcowanie...6 Edycja ręczna...7 Edycja automatyczna...7 Konfiguracja...10 Konfiguracja

Bardziej szczegółowo

Część II Wyświetlanie obrazów

Część II Wyświetlanie obrazów Tło fragmentu ABA-X Display jest wyposażony w mechanizm automatycznego tworzenia tła fragmentu. Najprościej można to wykonać za pomocą skryptu tlo.sh: Składnia: tlo.sh numer oznacza numer

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut)

Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut) Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut) Cookies niewielkie porcje danych tekstowych, które mogą być przesyłane między serwerem a przeglądarką. Przeglądarka przechowuje te dane przez określony czas.

Bardziej szczegółowo

KWARCOWY ZEGAREK NARĘCZNY Z AUTO - KALIBRACJĄ CZASU

KWARCOWY ZEGAREK NARĘCZNY Z AUTO - KALIBRACJĄ CZASU Dziękujemy za zakup naszego produktu oraz okazane zaufanie firmie XONIX, wierzymy, że nasz zegarek będzie służył Państwo bezawaryjnie przez wiele lat. SPIS TREŚCI Informacje ogólne 1. Opis funkcji 2. Specyfikacja

Bardziej szczegółowo

Mathcad c.d. - Macierze, wykresy 3D, rozwiązywanie równań, pochodne i całki, animacje

Mathcad c.d. - Macierze, wykresy 3D, rozwiązywanie równań, pochodne i całki, animacje Mathcad c.d. - Macierze, wykresy 3D, rozwiązywanie równań, pochodne i całki, animacje Opracował: Zbigniew Rudnicki Powtórka z poprzedniego wykładu 2 1 Dokument, regiony, klawisze: Dokument Mathcada realizuje

Bardziej szczegółowo

Mierniczy. pierwszy całkowicie polski program do pomiaru powierzchni pól! Instrukcja użytkownika

Mierniczy. pierwszy całkowicie polski program do pomiaru powierzchni pól! Instrukcja użytkownika Mierniczy pierwszy całkowicie polski program do pomiaru powierzchni pól! Instrukcja użytkownika Producent: Datum s.c. tel. (052) 324 17 70, fax. (052) 381 33 58 86-031 Osielsko, ul. Centralna 2 U e-mail:

Bardziej szczegółowo

PANEL SŁONECZNY NXT. Rozpocznij

PANEL SŁONECZNY NXT. Rozpocznij Panel Słoneczny NXT Panel Słoneczny NXT Opis Zadanie polega na badaniu możliwości generowania prądu przez panel słoneczny poprzez analizę mocy wyjściowej urządzenia [W]. Eksperymentalnie sprawdzony zostanie

Bardziej szczegółowo

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i implementacja środowiska do automatyzacji przeprowadzania testów aplikacji internetowych w oparciu o metodykę Behavior Driven Development. Autor: Stepowany

Bardziej szczegółowo

nowe idee nowe inspiracje City Network wersja demonstracyjna

nowe idee nowe inspiracje City Network wersja demonstracyjna [ nowe idee nowe inspiracje I n n o w a c y j n e s y s t e m y ] t e l e m e t r y c z n e City Network wersja demonstracyjna Z d a l n y o d c z y t w o d o m i e r z y i c i e p o m i e r z y [ nowe

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU

KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU Uniwersytet Rzeszowski WYDZIAŁ KIERUNEK Matematyczno-Przyrodniczy Fizyka techniczna SPECJALNOŚĆ RODZAJ STUDIÓW stacjonarne, studia pierwszego stopnia KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU NAZWA PRZEDMIOTU WG PLANU

Bardziej szczegółowo

Uruchom polecenie z menu Wstaw Wykres lub ikonę Kreator wykresów na Standardowym pasku narzędzi.

Uruchom polecenie z menu Wstaw Wykres lub ikonę Kreator wykresów na Standardowym pasku narzędzi. Tworzenie wykresów w Excelu. Część pierwsza. Kreator wykresów Wpisz do arkusza poniższą tabelę. Podczas tworzenia wykresów nie ma znaczenia czy tabela posiada obramowanie lub inne elementy formatowania

Bardziej szczegółowo

3GHz (opcja 6GHz) Cyfrowy Analizator Widma GA4063

3GHz (opcja 6GHz) Cyfrowy Analizator Widma GA4063 Cyfrowy Analizator Widma GA4063 3GHz (opcja 6GHz) Wysoka kla sa pomiarowa Duże możliwości pomiarowo -funkcjonalne Wysoka s tabi lność Łatwy w użyc iu GUI Małe wymiary, lekki, przenośny Opis produktu GA4063

Bardziej szczegółowo

Stawiamy pierwsze kroki

Stawiamy pierwsze kroki Stawiamy pierwsze kroki 3.1. Stawiamy pierwsze kroki Edytory tekstu to najbardziej popularna odmiana programów służących do wprowadzania i zmieniania (czyli edytowania) tekstów. Zalicza się je do programów

Bardziej szczegółowo

Organizacja pamięci VRAM monitora znakowego. 1. Tryb pracy automatycznej

Organizacja pamięci VRAM monitora znakowego. 1. Tryb pracy automatycznej Struktura stanowiska laboratoryjnego Na rysunku 1.1 pokazano strukturę stanowiska laboratoryjnego Z80 z interfejsem częstościomierza- czasomierz PFL 21/22. Rys.1.1. Struktura stanowiska. Interfejs częstościomierza

Bardziej szczegółowo

Platformy programistyczne:.net i Java L ABORATORIUM 7,8: HACKATHON - JTTT

Platformy programistyczne:.net i Java L ABORATORIUM 7,8: HACKATHON - JTTT Platformy programistyczne:.net i Java L ABORATORIUM 7,8: HACKATHON - JTTT O co chodzi? - Przypomnienie Hackathon - http://en.wikipedia.org/wiki/hackathon A hackathon is an event in which computer programmers

Bardziej szczegółowo

1 Moduł E-mail. 1.1 Konfigurowanie Modułu E-mail

1 Moduł E-mail. 1.1 Konfigurowanie Modułu E-mail 1 Moduł E-mail Moduł E-mail daje użytkownikowi Systemu możliwość wysyłania wiadomości e-mail poprzez istniejące konto SMTP. System Vision może używać go do wysyłania informacji o zdefiniowanych w jednostce

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML

Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML Wstawienie skryptu do dokumentu HTML JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania.skrypty Java- Script mogą być zagnieżdżane

Bardziej szczegółowo

Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania. Laboratorium 4. Metody wymiany danych w systemach automatyki DDE

Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania. Laboratorium 4. Metody wymiany danych w systemach automatyki DDE Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Laboratorium 4 Metody wymiany danych w systemach automatyki DDE 1 Wprowadzenie do DDE DDE (ang. Dynamic Data Exchange) - protokół wprowadzony w

Bardziej szczegółowo

Zawartość opakowania. Urządzenie LK210 Przewody zasilające Przekaźnik do odcięcia zapłonu Instrukcja obsługi

Zawartość opakowania. Urządzenie LK210 Przewody zasilające Przekaźnik do odcięcia zapłonu Instrukcja obsługi Instrukcja użytkownika lokalizatora GPS LK210 Wersja elektroniczna na www.angelgts.eu Zawartość opakowania Urządzenie LK210 Przewody zasilające Przekaźnik do odcięcia zapłonu Instrukcja obsługi 1 Parametry

Bardziej szczegółowo

Komputer rowerowy z GPS GB-580P Szybki start

Komputer rowerowy z GPS GB-580P Szybki start Komputer rowerowy z GPS GB-580P Szybki start Co to jest GPS? GPS oznacza Globalny System Pozycjonowania. Dla określenia położenia w trzech wymiarach (3D fix) niezbędny jest odbiór sygnału z przynajmniej

Bardziej szczegółowo

Instrukcja programu użytkownika OmegaUW.Exe. Program obsługuje następujące drukarki fiskalne: ELZAB OMEGA II generacji ELZAB OMEGA F, MERA, MERA F.

Instrukcja programu użytkownika OmegaUW.Exe. Program obsługuje następujące drukarki fiskalne: ELZAB OMEGA II generacji ELZAB OMEGA F, MERA, MERA F. Instrukcja programu użytkownika OmegaUW.Exe Program obsługuje następujące drukarki fiskalne: ELZAB OMEGA II generacji ELZAB OMEGA F, MERA, MERA F. Program nie obsługuje drukarek ELZAB OMEGA I generacji

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics - Essentials for Python: Instrukcje instalacji dla Windows

IBM SPSS Statistics - Essentials for Python: Instrukcje instalacji dla Windows IBM SPSS Statistics - ssentials for Python: Instrukcje instalacji dla Windows Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics - ssentials for Python w systemach operacyjnych Windows.

Bardziej szczegółowo

2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego

2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego 2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego produktu. 23 czerwca 2014 Spis treści 3 Spis treści...5

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie procesorów AVR firmy ATMEL w cyfrowych pomiarach częstotliwości

Zastosowanie procesorów AVR firmy ATMEL w cyfrowych pomiarach częstotliwości Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA Zastosowanie procesorów AVR firmy ATMEL w cyfrowych pomiarach częstotliwości Marcin Narel Promotor: dr inż. Eligiusz

Bardziej szczegółowo

Tellurium szkolne [ BAP_1134000.doc ]

Tellurium szkolne [ BAP_1134000.doc ] Tellurium szkolne [ ] Prezentacja produktu Przeznaczenie dydaktyczne. Kosmograf CONATEX ma stanowić pomoc dydaktyczną w wyjaśnianiu i demonstracji układu «ZIEMIA - KSIĘŻYC - SŁOŃCE», zjawiska nocy i dni,

Bardziej szczegółowo

Naukę zaczynamy od poznania interpretera. Interpreter uruchamiamy z konsoli poleceniem

Naukę zaczynamy od poznania interpretera. Interpreter uruchamiamy z konsoli poleceniem Moduł 1 1. Wprowadzenie do języka Python Python jest dynamicznym językiem interpretowanym. Interpretowany tzn. że kod, który napiszemy możemy natychmiast wykonać bez potrzeby tłumaczenia kodu programistycznego

Bardziej szczegółowo

W tym celu korzystam z programu do grafiki wektorowej Inkscape 0.46.

W tym celu korzystam z programu do grafiki wektorowej Inkscape 0.46. 1. Wprowadzenie Priorytetem projektu jest zbadanie zależności pomiędzy wartościami średnich szybkości przemieszczeń terenu, a głębokością eksploatacji węgla kamiennego. Podstawowe dane potrzebne do wykonania

Bardziej szczegółowo

Zakres na egzaminy poprawkowe w r. szk. 2013/14 /nauczyciel M.Tatar/

Zakres na egzaminy poprawkowe w r. szk. 2013/14 /nauczyciel M.Tatar/ Zakres na egzaminy poprawkowe w r. szk. 2013/14 /nauczyciel M.Tatar/ MATEMATYKA Klasa III ZAKRES PODSTAWOWY Dział programu Temat Wymagania. Uczeń: 1. Miara łukowa kąta zna pojęcia: kąt skierowany, kąt

Bardziej szczegółowo

Compaction measurement for vibrating rollers. CompactoBar ALFA-040-050H/P

Compaction measurement for vibrating rollers. CompactoBar ALFA-040-050H/P Compaction measurement for vibrating rollers CompactoBar ALFA-040-050H/P Spis treści Spis treści...1 1 Wstęp...2 2 Włączanie urządzenia...2 3 Konfiguracja...2 3.1 Próg CMV...2 3.2 Intensywność wyświetlacza...2

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE PORTALU DYDAKTYCZNEGO W NAUCE JĘZYKÓW PROGRAMOWANIA

WYKORZYSTANIE PORTALU DYDAKTYCZNEGO W NAUCE JĘZYKÓW PROGRAMOWANIA WYKORZYSTANIE PORTALU DYDAKTYCZNEGO W NAUCE JĘZYKÓW PROGRAMOWANIA Plan wystąpienia Wprowadzenie Zdalne nauczanie języków programowania Cele i przyjęte rozwiązania Przykładowe elementy kursów Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Interfejs analogowy LDN-...-AN

Interfejs analogowy LDN-...-AN Batorego 18 sem@sem.pl 22 825 88 52 02-591 Warszawa www.sem.pl 22 825 84 51 Interfejs analogowy do wyświetlaczy cyfrowych LDN-...-AN zakresy pomiarowe: 0-10V; 0-20mA (4-20mA) Załącznik do instrukcji obsługi

Bardziej szczegółowo

Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności.

Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 1 Organizacja pamięci Organizacja pamięci współczesnych systemów komputerowych

Bardziej szczegółowo

Jak przygotować pliki gotowe do publikacji w sieci za pomocą DigitLabu?

Jak przygotować pliki gotowe do publikacji w sieci za pomocą DigitLabu? Jak przygotować pliki gotowe do publikacji w sieci za pomocą DigitLabu? Po zainstalowaniu DigitLabu na komputerze otrzymujemy pakiet programów niezbędnych do przygotowania cyfrowych wersji obiektów tekstowych.

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Instrukcja obsługi Modułu Komunikacji internetowej MKi-sm TK / 3001 / 016 / 002. Wersja wykonania : wersja oprogramowania v.1.

Tytuł: Instrukcja obsługi Modułu Komunikacji internetowej MKi-sm TK / 3001 / 016 / 002. Wersja wykonania : wersja oprogramowania v.1. Zakład Elektronicznych Urządzeń Pomiarowych POZYTON sp. z o. o. 42-200 Częstochowa ul. Staszica 8 p o z y t o n tel. : (034) 361-38-32, 366-44-95, 364-88-82, 364-87-50, 364-87-82, 364-87-62 tel./fax: (034)

Bardziej szczegółowo

APLIKACJA COMMAND POSITIONING Z WYKORZYSTANIEM KOMUNIKACJI SIECIOWEJ Z PROTOKOŁEM USS W PRZETWORNICACH MDS/FDS 5000

APLIKACJA COMMAND POSITIONING Z WYKORZYSTANIEM KOMUNIKACJI SIECIOWEJ Z PROTOKOŁEM USS W PRZETWORNICACH MDS/FDS 5000 APLIKACJA COMMAND POSITIONING Z WYKORZYSTANIEM KOMUNIKACJI SIECIOWEJ Z PROTOKOŁEM USS W PRZETWORNICACH MDS/FDS 5000 Autor: Ver: Marcin Ataman 1.0 Spis treści strona 1. Wstęp... 2 2. Pierwsze uruchomienie....

Bardziej szczegółowo

interfejs szeregowy wyświetlaczy do systemów PLC

interfejs szeregowy wyświetlaczy do systemów PLC LDN SBCD interfejs szeregowy wyświetlaczy do systemów PLC SEM 08.2003 Str. 1/5 SBCD interfejs szeregowy wyświetlaczy do systemów PLC INSTRUKCJA OBSŁUGI Charakterystyka Interfejs SBCD w wyświetlaczach cyfrowych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zgłaszania błędu

Instrukcja zgłaszania błędu Instrukcja zgłaszania błędu 1 Kanały zgłaszania Do dyspozycji są trzy kanały zgłoszeń: A. AnswerTrack 2 aby skorzystać z tego kanału należy posiadać założone konto użytkowania AT2 (pkt.3), wypełnić formularz

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Bi-Tronic Control 1 Zamrażanie

Instrukcja obsługi Bi-Tronic Control 1 Zamrażanie Instrukcja obsługi Bi-Tronic Control 1 Zamrażanie Zachować do wglądu e-mail: infos@hengel.com Notice-PL-BITRONIC1-SC-1 Wersja dokumentu Indeks Data Rodzaj zmiany Zmieniony przez 1 2014/10/10 Utworzenie

Bardziej szczegółowo

Ploter I-V instrukcja obsługi

Ploter I-V instrukcja obsługi L A B O R A T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE Ploter I-V instrukcja obsługi Opracowali: Grzegorz Gajoch & Piotr Rzeszut REV. 1.0 1. OPIS PROGRAMU Ploter I-V służy do zbierania charakterystyk prądowo napięciowych

Bardziej szczegółowo

Kolumna Zeszyt Komórka Wiersz Tabela arkusza Zakładki arkuszy

Kolumna Zeszyt Komórka Wiersz Tabela arkusza Zakładki arkuszy 1 Podstawowym przeznaczeniem arkusza kalkulacyjnego jest najczęściej opracowanie danych liczbowych i prezentowanie ich formie graficznej. Ale formuła arkusza kalkulacyjnego jest na tyle elastyczna, że

Bardziej szczegółowo