Współpraca nauki i biznesu w kontekście komercjalizacji wyników badań naukowych wymiar krajowy i międzynarodowy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Współpraca nauki i biznesu w kontekście komercjalizacji wyników badań naukowych wymiar krajowy i międzynarodowy"

Transkrypt

1 Marek Makowiec * Tomasz Kusio ** Współpraca nauki i biznesu w kontekście komercjalizacji wyników badań naukowych wymiar krajowy i międzynarodowy Streszczenie W opracowaniu autorzy poruszają kwestie dotyczące współpracy ośrodków naukowobadawczych z przedsiębiorstwami starając się równocześnie odpowiedzieć na pytanie dlaczego współpraca ta w dalszym ciągu nastręcza wielu problemów, zarówno po jednej, jak i po drugiej stronie zainteresowanych. Omawiane zagadnienia w dalszej kolejności, to aspekty dotyczące innowacyjności polskiej gospodarki i kierunków rozwoju nauki, próba analizy innowacyjności polskiej gospodarki, wskazanie na stymulatory i bariery dla tworzenia innowacji oraz zasady tworzenia efektywnych projektów naukowych i badawczo-rozwojowych. W ostatniej części opracowania autorzy opisują przykład projektu realizowanego na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie, który może być wskazówką jak efektywnie łączyć dwa światy świat biznesu ze światem nauki. Jako międzynarodowy przykład współpracy nauki z biznesem w kontekście komercjalizacji badań naukowych i transferu wiedzy opisano europejską sieć EEN (European Enterprise Network), której członkiem jest hiszpańskie konsorcjum CESEAND oraz jego działania w omawianym zakresie. Słowa kluczowe: badania naukowe, komercjalizacja badań naukowych, transfer wiedzy i technologii, współpraca ośrodków naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami, innowacyjność gospodarki, projekty naukowo-badawcze Wstęp Zastosowanie zdobyczy wiedzy w praktyce wymaga podjęcia wielu prób, testów i eksperymentów, z których jedynie niewielki odsetek kończy się powodzeniem. Przeniesienie choćby jednego rezultatu badań naukowych na rynek jest poprzedzone zawsze żmudną i ciągłą pracą wielu wybitnych, ale i pomniejszych odkrywców, badaczy * Mgr, asystent, doktorant, Katedra Zachowań Organizacyjnych, Wydział Zarządzania, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie. ** Mgr, specjalista, Dział Współpracy Międzynarodowej, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie.

2 60 M marek Makowiec, Tomasz Kusio i wynalazców. To dzięki nim oraz ich kreatywności i wytrwałości pojawiły się (i nadal pojawiają) niezliczone wynalazki [A. Szcześniak 2009A, s. 14]. Pojawiające się równocześnie zagadnienie komercjalizacji jest tematem bardzo aktualnym, nabierającym na znaczeniu w obliczu konieczności walki konkurencyjnej przedsiębiorstw na jednolitym rynku europejskim. Działalność B+R obecnie jest zdominowana przez sektor publiczny, a badania podstawowe, czyli prace teoretyczne i eksperymentalne nie związane z uzyskaniem konkretnych zastosowań praktycznych ciągle przeważają nad badaniami stosowanymi (tj. pracami badawczymi dla zdobycia nowej wiedzy, która ma zastosowanie praktyczne) oraz rozwojowymi (czyli zastosowaniem już posiadanej wiedzy do opracowania nowych lub istotnego ulepszenia istniejących wyrobów, procesów czy usług). W 2006 r. w Polsce na badania podstawowe przeznaczono 36,5% ogółu nakładów na działalność B+R (na badania stosowane odpowiednio 24,6% i na prace rozwojowe 38,8% [Nauka i technika 2007]). Współpraca placówek naukowych i przedsiębiorstw jest jednym z podstawowych warunków awansu cywilizacyjnego Polski. W wyniku wdrażania sprawdzonych rozwiązań funkcjonujących w krajach EU i przodujących demokracjach świata, w polskiej gospodarce, edukacji czy też sferze społecznej możemy poszczycić się dużymi sukcesami. Jednak możliwości rozwojowe wynikające z wdrażania istniejących rozwiązań światowych, oparte w większości na naśladownictwie i adaptacji ulegają wyczerpywaniu. Trudno liczyć na istotny postęp tylko w wyniku ekstensywnej eksploatacji istniejących zasobów. Rozwój gospodarczy Polski w kolejnych dekadach będzie musiał co najmniej w równym stopniu opierać się na eksploatacji istniejących możliwości, jak i na tworzeniu nowych. Bardzo ważną rolę w tworzeniu nowych potencjałów rozwojowych spełni działalność innowacyjna i badawczo-rozwojowa [Przedsiębiorczy Uniwersytet 2009, s. 5]. O komercjalizacji badań naukowych mówi się wtedy, gdy efekty prac w postaci rozwiązań innowacyjnych zostaną wdrożone do praktyki gospodarczej. W dobie integracji UE, coraz większego znaczenia nabierają ponadnarodowe procesy transferu wiedzy, gdzie rozwiązania występujące w jednym kraju znajdują zastosowanie gospodarcze w innym. Transfer wiedzy w wymiarze europejskim jest obecnie jednym z rozwiązań prowadzących do powstania gospodarki opartej na wiedzy, stanowi również filar integracji a zarazem skuteczniejszy sposób internacjonalizacji badań naukowych. Potrzeba realizacji badań i aktywnej współpracy ośrodków naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami Organizacje funkcjonujące w warunkach gospodarki bazującej na wiedzy zmuszone są w dzisiejszych czasach do wypracowywania mechanizmów gwarantujących wzrost wartości posiadanego kapitału, co wymaga reorientacji w sposobie myślenia pozwalającego na

3 Współpraca nauki i biznesu w kontekście komercjalizacji wyników badań bieżąco eliminować błędy w istniejącym systemie zarządzania, zrozumieć znaczenie innowacyjności, elastyczności i optymalizacji relacji z klientami i dostawcami [W. Łukasiński 2009, s. 136]. Uzależnione jest to od rozwoju zasobów intelektualnych, promowania wysokiej jakości wiedzy, stosowania jej na wszystkich poziomach zarządzania oraz wzrostu kreatywności i konkurencyjności, co zaś sprzyja tworzeniu oraz dostarczaniu przez organizację bardziej wartościowych produktów i wzrostowi efektywności jej działania. Wskazane elementy mogą być dodatkowo wspierane poprzez współpracę z instytucjami, ośrodkami naukowo-badawczymi, które realizując różnorodne badania i analizy, wykonując różnorodne projekty badawcze i racjonalizatorskie, wspierać mogą organizacje w podejmowanych działaniach innowacyjnych, często zmniejszając do akceptowanego poziomu ryzyko niepowodzenia podejmowanych działań. W nowoczesnym społeczeństwie uczelnie wyższe są nie tylko ośrodkami badawczymi, stanowiącymi wyłącznie zaplecze działalności dydaktycznej, ani też instytucjami zapewniającymi proces kształcenia studentów, specjalistów, przyszłe kadry gospodarki. Pełnię swojej istoty uzyskują dopiero wówczas, kiedy stwarzają warunki do wykorzystania potencjału intelektualnego, wiedzy oraz pomysłów pracowników nauki. Uczelnie są najbogatszym źródłem nowych idei, tam kształtują się myśli, przekazywana jest wiedza, prowadzone są różnorodne badania. To właśnie na uczelniach rodzą się nowe pomysły, które mogą stanowić inspiracje do uruchomienia nowej działalności gospodarczej, usprawnienia już funkcjonujących przedsiębiorstw i organizacji, wykreowania oryginalnych koncepcyjnych rozwiązań, które mogą wpłynąć na konkurencyjność gospodarki. Niewykorzystanie tych ogromnych możliwości byłoby zaprzepaszczeniem części potencjału rozwoju gospodarczego kraju. Polscy menedżerowie są skoncentrowani głównie na uzyskiwaniu szybkich zysków. Niewielu przedsiębiorców stawia sobie za cel uzyskanie długoterminowej przewagi konkurencyjnej poprzez innowacje. Przemysł niestety nie docenia wystarczająco istniejącego w Polsce potencjału badawczego, który drzemie w zasobach polskich uczelni i ośrodków naukowo-badawczych. Poza tym na tle Stanów Zjednoczonych czy wiodących krajów Unii Europejskiej, polskie przedsiębiorstwa stosunkowo niewiele wydają na prace badawczo-rozwojowe. Stroną odpowiedzialną za obecną sytuację jest częściowo państwo, które nie wdrożyło to tej pory strategii wspierania innowacyjności w Polsce. Koszty pracy w Polsce są coraz wyższe i dlatego też raczej nie ma co oczekiwać na kolejny boom inwestorów, którzy zbudują kolejne fabryki w naszym kraju. Dlatego trzeba określić, jakie przemysły XXI wieku, mają być podstawą polskiej gospodarki. Z tego względu Polski rząd powinien sformułować strategię i podjąć odpowiednie decyzje, z czego Polska ma zasłynąć w przyszłości, gdyż nie jesteśmy mocarstwem, które stać na innowacyjność we wszystkich sektorach i wspieranie wszystkich jednostek badawczo-rozwojowych [J. Kalinowski 2010].

4 62 M marek Makowiec, Tomasz Kusio Kierunki rozwoju nauki a innowacyjność gospodarki Chcąc budować gospodarkę opartą na wiedzy niezbędne staje się określenie priorytetów badawczych, w których następuje koncentracja wysiłku naukowego i nakładów. Priorytety badawcze ustalane są w krajowej polityce naukowej państwa, ale także na skalę międzynarodową. Na aktualne priorytety badawcze realizowane w skali międzynarodowej miały wpływ prognozy globalne opracowane w ramach prac Klubu Rzymskiego. W oparciu o dwa raporty określono 5 głównych celów polityki naukowej i technologicznej na świecie [R. Zagórska 2008, s. 221]: 1. Podniesienie poziomu życia, działalności wypoczynkowej, rozwój rolnictwa i urbanizacji, poprawa sprawności transportu, zapobieganie zanieczyszczeniom, podniesienie poziomu nauczania, 2. Wykorzystanie upowszechnienia informacji w różnych aspektach życia społeczno-ekonomicznego, gromadzenie i przetwarzanie informacji, rozwój hardware i software, 3. Rozwój profilaktyki i terapeutyki, poprawa opieki lekarskiej, poprawa funkcjonowania środowiska dla człowieka, organizmów roślinnych i zwierzęcych, 4. Wzrost wydajności w rolnictwie, leśnictwie i rybołówstwie, rozwój nowych zasobów żywnościowych oraz postęp w przetwórstwie surowców w artykuły żywnościowe, 5. Rozwój wykorzystania mórz, źródeł energii oraz bogactw naturalnych, postęp wydajności w górnictwie i przemyśle oraz wykorzystanie nowych środków. Uznano, że siłą napędową nowoczesnych technologii będą [R. Zagórska 2008, s. 221]. Inżynieria materiałowa, biologia molekularna, inżynieria genetyczna, immunologia, bionika, biochemia i biotechnologia, Elektronika, telekomunikacja, mikroinformatyka, informatyka, Nadprzewodnictwo w wykorzystaniu energii i jej fuzji, Rozwój nowych systemów sterowania i zarządzania produkcją, dystrybucją, logistyką i ochroną środowiska. Na tej podstawie zostały opracowane 3 grupy podstawowych priorytetów badawczych. Są to: nauki informacyjne (Info), biologia i medycyna (Bio), materiały i technologie materiałowe (Techno). W ramach każdej z tych grup można określić kilkanaście obszarów tematycznych [Op. cit., s ]. W grupie Info będą m.in.: Inżynieria wiedzy, oprogramowanie, zarządzanie wiedzą, organizacja inteligentna, Sieci inteligentne umożliwiające rozwój organizacji wirtualnych, Optoelektronika (światłowody, lasery specjalnego zastosowania), Mechatronika (bionika, sztuczna inteligencja). Do grupy Bio zaliczono m.in.: Biologię molekularną, Inżynierię genetyczną, Biotechnologię i bioinżynierię, Immunologię. W grupie Techno można wyróżnić m.in.: Nowe materiały (ceramika, kompozyty, półprzewodniki, materiały

5 Współpraca nauki i biznesu w kontekście komercjalizacji wyników badań z pamięcią smart materials, materiały biologiczne), Nanotechnologie, Wykorzystanie niekonwencjonalnych energii, Nowe technologie. W ramach wskazanych obszarów tematycznych realizowane są różnorodne badania, które przy okazji umożliwiają nawiązywanie szerokiej międzynarodowej współpracy. W Unii Europejskiej priorytety ustalane są w ramach programów ramowych, co umożliwia ich dofinansowanie, a obecnie realizowany jest Siódmy Program Ramowy (7PR). Wydaje się, że wśród priorytetowych dziedzin rozwoju nauki niewielką wagę położono na nauki ekonomiczne. Oczywiście konieczna jest rola nauk technicznych w obliczu stale rosnącej branży IT oraz technologii ukierunkowanych na badania związane z sektorem Bio, jednak wypadki takie jak ostatni kryzys finansowy w zdecydowany sposób zwracają uwagę na podwaliny rozważań dotyczących rozwoju i funkcjonowania gospodarki. Ekonomia jest nauką o charakterze interdyscyplinarnym, która spina nauki ścisłe i humanistyczne. O ile Unia Europejska w każdym ze swoich sztandarowych Programów Ramowych wykazuje priorytet odnoszący się do nauk społecznych i ekonomicznych (obecnie Social Sciences and Humanities), o tyle w programie krajowym takiego akcentu nie da się zauważyć. Co więcej w priorytetach programów strukturalnych, które również finansują wiele inicjatyw i badań naukowych, trudno znaleźć te odnoszące się do ekonomii. Jeśli chodzi o realizację badań w praktyce w Polsce, odnosząc się do omówionych obszarów tematycznych, jako jeden z etapów realizacji badań można uznać współpracę naukową w ramach centrów doskonałości (CD). Jest to jednostka naukowa lub wyodrębniony organizacyjnie zespół pracowników naukowych prowadzących w sposób ciągły badania naukowe i współpracę międzynarodową, w szczególności w ramach programów UE, w celu rozwoju nauki w dziedzinach uznanych za szczególnie ważne dla gospodarki, w założeniach polityki naukowej i innowacyjnej państwa. Jedną z nowych form współpracy sfery nauki z gospodarką są Centra Zaawansowanych Technologii (CZT). Są to konsorcja naukowe składające się z jednostek naukowych prowadzących badania naukowe na uznanym poziomie światowym oraz przy współudziale innych podmiotów działających na rzecz badań i prac rozwojowych, innowacji i wdrożeń [R. Zagórska 2008, s ]. Inne formy współpracy to Centra Transferu Technologii (CTT), które oprócz funkcjonowania w strukturze centrum zaawansowanych technologii mogą również być związane z konkretnym ośrodkiem akademickim, inicjując dodatkowo współpracę nauki ze sferą gospodarki. Jeszcze inne formy, to np. Parki Naukowo-Technologiczne, które są wyodrębnionymi zespołami naukowo-przemysłowymi, utworzonymi w tym przypadku przy udziale władz samorządowych, a oferujące przedsiębiorcom nowoczesne technologiczne doradztwo w tworzeniu i rozwoju przedsiębiorstw, a także niejednokrotnie udostępniające firmom nieruchomo-

6 64 M marek Makowiec, Tomasz Kusio ści wraz z infrastrukturą. Można jeszcze wyodrębnić Platformy Technologiczne, które są nową formą współpracy nauki i gospodarki, będące wspólną inicjatywą Komisji Europejskiej i przemysłu z udziałem firm, instytucji naukowych i finansowych. Ich zadaniem ma być opracowanie wspólnej wizji rozwoju wybranych technologii. Chcąc budować innowacyjną i konkurencyjną gospodarkę opartą na wiedzy, konieczne jest skonsolidowanie wysiłków sfery nauki i gospodarki. Należy w pierwszej kolejności określić priorytetowe obszary badawcze, które będą skoordynowane z rozwojem nowoczesnych technologii na skalę światową. Niezbędne dla sprostania wyzwaniom technoglobalizmu XXI wieku jest stałe ponoszenie nakładów finansowych na B+R i przebudowywanie ich struktury [Op. cit., s. 234]. Bez wątpienia potrzebne jest zwiększenie udziału podmiotów gospodarczych w finansowaniu nowoczesnych badań. Jednakże z drugiej strony konieczne jest też podejmowanie przez ośrodki naukowo-badawcze takich projektów, które wychodzą naprzeciw oczekiwaniom innowacyjnej praktyki gospodarczej. Przedsięwzięcia badawcze powinny obejmować te dziedziny nauki, które rozwijają się najszybciej i stwarzają najlepsze perspektywy uzyskania wartości dodanej [Op. cit., s. 234]. Współpraca różnych jednostek: instytucji rządowych, ośrodków akademickich i podmiotów gospodarczych w skali krajowej, regionalnej i globalnej bez wątpienia jest wskazana, a nawet konieczna, chcąc budować konkurencyjne gospodarki poszczególnych krajów świata, jednak powinna ona być w należyty sposób wspierana finansowo. Poziom dofinansowania badań naukowych jest natomiast w Polsce na poziomie prawie najniższym w skali europejskiej. Podobny poziom nakładów w stosunku do PKB na naukę, jeżeli chodzi o odsetek krajowy ma np. Grecja. Aby móc mówić o badaniach naukowych na odpowiednim poziomie, a w dalszej kolejności właściwym ich ukierunkowaniu oraz co najważniejsze wykorzystaniu, nie sposób nie zwrócić uwagi na ich finansowanie. W większości raportów i opracowań wskazuje się na problemy we współpracy nauki i gospodarki, natomiast kiedy już mowa o nich, zgodnie z powszechną opinią, okazuje się, że wynikają one z braku odpowiedniego poparcia finansowego. Dopiero wsparte odpowiednimi funduszami badania naukowe mogą stanowić podwaliny do tworzenia innowacji, czyli ich urynkowienia. Innowacje w polskich przedsiębiorstwach oraz analiza innowacyjności polskiej gospodarki Chcąc wdrażać innowacje w przedsiębiorstwach, które warunkować mogą ich przetrwanie, a nade wszystko rozwój, konieczna jest intensyfikacja działań ukierunkowanych na pozyskiwanie i późniejsze rozpowszechnianie pozyskanej wiedzy, a więc bez zastrzeżeń i jakichkolwiek zaburzeń powinna funkcjonować komunikacja wewnętrzna i zewnętrzna ukierunkowana na współpracę z wyspecjalizowanymi ośrodkami i placówkami, jak również specjalistami w danej dziedzinie. Tworzenie środowi-

7 Współpraca nauki i biznesu w kontekście komercjalizacji wyników badań ska zachęcającego do innowacji może okazać się kluczem do odniesienia sukcesu rynkowego przedsiębiorstwa, ponieważ wiedza o innowacjach otwiera szereg możliwości wprzyszłości [M. Brojak-Trzaskowska 2009, s. 52]. Intensyfikacja działań innowacyjnych stanowi warunek rozwoju przedsiębiorstw, jednak cechą charakterystyczną działalności przedsiębiorstw funkcjonujących w polskich warunkach jest dominacja nakładów inwestycyjnych na środki trwałe, przy niewielkim udziale nakładów na sferę badawczorozwojową, co jest zjawiskiem typowym dla krajów słabiej rozwiniętych [Op. cit., s. 52]. Obserwując polską gospodarkę i innowacyjność polskich przedsiębiorstw i organizacji można stworzyć standardową analizę SWOT dla innowacyjności polskiej gospodarki (tabela 1). Tabela 1. Analiza mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń dla innowacyjności polskiej gospodarki. Silne strony zmiany w systemie badań naukowych, duży udział badaczy w ogólnej liczbie zatrudnionych w działalności B+R w jednostkach naukowych, wzrastająca liczba publikacji naukowych, wzrost liczby doktorantów. Szanse restrukturyzacja jednostek naukowych, zwłaszcza jednostek badawczo-rozwojowych, uczestnictwo w programach międzynarodowych, możliwość wykorzystania środków unijnych, stopniowy i systematyczny wzrost nakładów na działalność innowacyjną w polskich przedsiębiorstwach. Słabe strony niski poziom nakładów na badania stosowane i prace rozwojowe, wysoki poziom dekapitalizacji aparatury naukowej, mała liczba badaczy zatrudnionych w przedsiębiorstwach realizujących działalność badawczo-rozwojową, niewielkie zaangażowanie uczelni ekonomicznych w realizacje projektów ukierunkowanych na tworzenie innowacji, w tym projektów o znaczeniu międzynarodowym, brak środków na patentowanie wynalazków za granicą, niewystarczająca współpraca jednostek naukowych z przedsiębiorstwami. Zagrożenia niski poziom PKB per capita, niski poziom nakładów budżetowych na naukę, dominacja nakładów budżetowych w całości nakładów na działalność badawczo-rozwojową, niedostatecznie rozwinięte postawy proinnowacyjne wśród przedsiębiorców, mała dostępność kapitału zewnętrznego na działalność innowacyjną w przedsiębiorstwach, niski popyta na wyniki B+R w przedsiębiorstwach, odpływ kadr naukowych za granicę, niewystarczająca świadomość znaczenia nauki dla rozwoju społeczno-gospodarczego w społeczeństwie. Źródło: Opracowanie własne na podstawie: [M. Brojak-Trzaskowska 2009, s. 53].

8 66 M marek Makowiec, Tomasz Kusio Jak widać z przeprowadzonej analizy, sytuacja w zakresie polskiej innowacyjności kształtuje się niekorzystnie przeważają słabe strony i zagrożenia. Priorytetowym zadaniem dla polskiej polityki innowacyjnej staje się pobudzanie dynamizmu innowacyjnego podmiotów gospodarczych. Jako, że w warunkach polskich innowacyjność przedsiębiorstw nie jest zjawiskiem powszechnym, tak jak to zdarza się w wysoko rozwiniętych krajach europejskich zachodzi konieczność wspierania przez państwo zachowań innowacyjnych, zwłaszcza w przypadku mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw. Może się to dokonywać m.in. poprzez kształtowanie efektywnego mechanizmu ekonomicznego w gospodarce, ustanawianie takich instrumentów polityki innowacyjnej, które będą stymulowały wysiłki przedsiębiorców na rzecz generowania rozwiązań innowacyjnych [M. Brojak-Trzaskowska 2009, s. 54]. Konieczna staje się m.in. poprawa otoczenia badawczo-rozwojowego przedsiębiorstw, restrukturyzacja jednostek naukowych, badawczych, rozbudowa i modernizacja infrastruktury społeczeństwa informacyjnego, rozwój elektronicznych usług publicznych, promowanie postaw przedsiębiorczych i innowacyjnych w społeczeństwie, poprawa systemu edukacyjnego na wszystkich poziomach, upowszechnienie nauki, zorientowanie środowiska naukowo-badawczego na potrzeby gospodarki, zwiększenie efektywności transferu wyników badań naukowych do praktyki gospodarczej, czy w końcu stworzenie zintegrowanej strategii wspierającej procesy innowacyjne. Są to działania na poziomie społeczeństwa i gospodarki. Wskazać jeszcze należy jeszcze konieczne do podjęcia działania na poziomie przedsiębiorstw. Mogą to być m.in.: przechodzenie przedsiębiorstw z orientacji opartej na wiedzy ukrytej na podejście zorientowane na wiedzę jawną, wykorzystywanie osiągnięć nauki i techniki w celu kreowania rozwiązań innowacyjnych, stymulowanie rozwoju kompleksowego systemu szkolenia i doskonalenia pracowników i wzbudzanie permanentnej skłonności do uczenia się, wzrost nakładów inwestycyjnych na zarządzanie wiedzą i działalność innowacyjną, systematyczne akumulowanie i rozpowszechnianie wiedzy [Op. cit., s. 55] itp. Każde przedsiębiorstwo powinno być inspiratorem ciągłych zmian, a zwłaszcza przedsięwzięć innowacyjnych, których powodzenie w dużej mierze zależy od mobilizacji wszystkich pracowników do twórczego myślenia, działania oraz uczenia się [Op. cit., s. 55] oraz angażowania zewnętrznych specjalistów, jeśli tylko jest to możliwe. Tylko takie przedsiębiorstwa mogą stać się filarem nowoczesnej gospodarki gospodarki opartej na wiedzy i innowacjach. Stymulatory i bariery dla tworzenia innowacji Na poziom innowacyjności polskich przedsiębiorstw oddziałuje wiele czynników, wśród których na pewno wskazać można brak kapitału na rozwój (niewystarczający potencjał czy też trudności w pozyskiwaniu zewnętrznego kapitału). Ograniczenia finansowe

9 Współpraca nauki i biznesu w kontekście komercjalizacji wyników badań zniechęcają przedsiębiorców do inicjowania działalności inwestycyjnej, przy czym szczególnie wysokim ryzykiem obarczone mogą być środki zaangażowane w działalność badawczo-rozwojową. Nie bez znaczenia pozostaje ograniczona zdolność do wdrażania nowych technologii (dotycząca kapitału ludzkiego, poziomu wiedzy/umiejętności), która zniechęca przedsiębiorców do inwestowania w nową myśl technologiczną w związku z trudnościami organizacyjnymi i kosztami, jakie mogą się pojawić w drodze jej implementacji (np. konieczność przeprowadzenia szkoleń) [S. Wiśniewska 2009, s ]. Niewielki potencjał finansowy przedsiębiorstw jest zatem jedną z głównych barier w tworzeniu innowacji. W związku z tym jednym z najbardziej znaczących czynników stymulujących transfer technologii i co za tym tworzenie innowacji jest poszerzenie dostępu do środków publicznych przeznaczonych na działalność innowacyjną i prace o charakterze badawczo-rozwojowym. Za najbardziej istotny stymulator transferu technologii uznać można wzrastającą konkurencję i wyczerpywanie prostych rezerw poprawy konkurencyjności, które skłaniają przedsiębiorców do inicjowania działalności inwestycyjnej w celu utrzymania się na rynku. Chcąc przyczyniać się do poprawy konkurencyjności i pobudzać innowacyjność polskich przedsiębiorstw istotne mogą być zmiany związane ze zniesieniem ciężaru biurokracji, podatkowych uregulowań prawnych i rachunkowych, które to często ograniczają i utrudniają podejmowanie jakichkolwiek działań w tym kierunku [Op. cit., s. 44]. Przedsiębiorcom niejednokrotnie brakuje też wiedzy na temat właściwości obecnych już na rynku technologii i potencjalnych możliwości ich wykorzystania. Skłaniają się więc do zawiązania współpracy z jednostką naukową, która będzie w stanie zidentyfikować obszary funkcjonowania wymagające unowocześnienia oraz zaproponować nowe rozwiązania technologiczne. Taka decyzja o podjęciu współpracy wynikać też może z chęci zasięgnięcia opinii jednostki badawczej przy wprowadzaniu innowacyjnej technologii przez przedsiębiorstwo. Pomóc tu mogą szeroko dostępne w ramach różnych priorytetów i działań środki unijne. Często ich pozyskanie na prowadzone np. na uczelniach badania odpowiadające potrzebom przedsiębiorców, pomóc może w podniesieniu prestiżu pracy naukowo-badawczej, poprzez nadanie jej praktycznego wymiaru, a z drugiej strony da impuls przedsiębiorstwom do faktycznego zaangażowania się w nie, gdyż możliwe będzie znaczne obniżenie wymaganego finansowego wkładu własnego w dane przedsięwzięcie. Pojawić się też może problem z odnalezieniem odpowiedniego partnera do współpracy. Często przedsiębiorcom brakuje wiedzy na temat oferty naukowców. Z ciekawą ofertą wychodzi zaś wiele ośrodków naukowych i instytucji, które realizując różnorodne projekty, często dofinansowane ze środków unijnych, otwiera się na współpracę z biznesem, bądź ją szeroko promuje (np.: www. naukagigospodarka.pl,

10 68 M marek Makowiec, Tomasz Kusio Wskazać można jeszcze np. na to, że fundamentalnym warunkiem zawiązania współpracy środowiska naukowego z przedsiębiorcami jest zainteresowanie pracowników naukowych weryfikacją ich osiągnięć w rzeczywistości gospodarczej. To właśnie chęć aplikacji opracowanych technologii jest jednym z najczęściej wymienianych przez naukowców motywów zaangażowania się we współpracę z sektorem przedsiębiorstw [Op. cit., s. 47]. Oczywiście po stronie przedstawicieli nauki leży wiele barier ograniczających transfer technologii do podmiotów gospodarczych, np. brak zainteresowania środowiska naukowego współpracą, co spowodowane jest np. koncentracją pracowników naukowych na działalności dydaktycznej, oprócz tego brak faktycznych korzyści ze współpracy ze światem biznesu. Brak bodźców finansowych wynika zaś głównie z tego, że przedsiębiorstwa wciąż dysponują stosunkowo niewielkimi budżetami na działalność badawczo-rozwojową. Nie są w stanie finansować badań przez czas, w jakim chcieliby pracować naukowcy. Z kolei, środowisko naukowe nie jest przygotowane do pracy w warunkach, jakie oferują przedsiębiorcy, dla których często liczy się czas i terminowość. Podsumowując należy stwierdzić, że choć pomimo dość pejoratywnego przekonania panującego wśród znacznej części przedstawicieli środowiska gospodarczego, należy zaznaczyć, że współpraca ta w wielu przypadkach układa się dobrze. Jest spora cześć środowiska nauki, która wykorzystując dostępne na rynku sposoby finansowania badań, dotacje lub inne formy niefinansowego zewnętrznego wsparcia, stara się wpływać na rozwiązanie wielu zdiagnozowanych problemów, z którymi borykają się przedsiębiorcy. Podobnie też w przypadku przedsiębiorców, ich poziom świadomości w kwestii konieczności podejmowania współpracy z ośrodkami naukowo-badawczymi systematycznie wzrasta, co może dobrze wróżyć na przyszłość i wpływać na odniesienie sukcesu rynkowego. Aby działania po obu stronach były skuteczne i prowadziły do wzajemnych korzyści, konieczne jest odpowiednie ukierunkowanie tworzenia inicjatyw naukowych i badawczo-rozwojowych. Efektywne tworzenie projektów naukowych i badawczo-rozwojowych Projekt aplikacyjny to taki, który wszystkim przynosi korzyści twórcom pomysłu, wynalazku, właścicielom zasobów wykorzystywanych w trakcie prac badawczych i rozwojowych, jednostce, która go wdrożyła, użytkownikom końcowym skomercjalizowanego rezultatu badań. Aby faktycznie pojawiły się korzyści, projekt naukowy powinien być nastawiony na uzyskanie efektu, który zostanie wykorzystany w praktyce, powinien być jak najlepiej zaplanowany, a także wymagać rzetelnej oceny rzeczywistej wartości rezultatu/wynalazku i zbadania jego praktycznej użyteczności. Okazuje się bowiem, że 90% patentów nigdy nie zostaje wykorzystanych w praktyce. Oznacza to, że albo popełniono błędy na etapie planowania projektów, których efektem były patenty, albo też świadomie została podjęta decyzja o realizacji projektu

11 Współpraca nauki i biznesu w kontekście komercjalizacji wyników badań bez konieczności zadbania o komercjalizację rezultatu [A. Szcześniak 2009B, s. 61]. Idealnie przygotowany aplikacyjny projekt naukowy i badawczo-rozwojowy powinien odpowiadać m.in. na poniżej przedstawione pytania [Op. cit., s ]: Jakie problemy rozwiąże rezultat projektu? Jakie potrzeby zaspokoi rezultat projektu? Jaki jest możliwy użytek z rezultatu projektu? Jakie jest jego podstawowe zastosowanie? Jakie korzyści przyniesie realizacja proponowanego projektu? Komu? Czy są inne niż podstawowe zastosowania rezultatów projektu? Czy efekty, które zostaną osiągnięte mogą być w inny sposób użytkowane w przyszłości? Na czym polega innowacyjność projektu? Jaka jest różnica pomiędzy rezultatami projektu a obecnymi technologiami, rozwiązaniami? Jakie produkty/procesy/idee są lub mogą być konkurencyjne dla wytworów danego projektu? W jaki sposób rezultat może być użytkowany jako produkt rynkowy? Kto jest ostatecznym odbiorcą rezultatu? Jakie są rozmiary rynku docelowego wyników projektu? Jaka jest liczba potencjalnych odbiorców indywidualnych? Jakie branże mogą być zainteresowane wdrażaniem technologii, urządzenia lub innych zastosowań stworzonych w oparciu o rezultaty projektu? Jak wygląda sytuacja tych branż, czy rozwijają się, jakie są tendencje i prognozy? Czy są wynalazki albo publikacje związane z tematem projektu? Jakie? Jakie firmy mogą być zainteresowane patentem lub licencją, jeżeli rezultat projektu powinien zostać opatentowany? Czy istnieją jakieś szczególne uwarunkowania prawne, które należy spełnić, aby móc skomercjalizować rezultaty projektu? Jakie są koszty aktualnie stosowanych rozwiązań alternatywnych dla rezultatu projektu (o ile istnieją) i jak przy nich wypadają koszty wdrażanej technologii, urządzenia czy innego rozwiązania stworzonego w oparciu o rezultaty projektu (z uwzględnieniem ceny produktu, kosztu eksploatacji, wydajności, jakości produktu, kosztu i czasu wytworzenia)? Czy projekt posiada cechy negatywne lub ograniczenia? Czy można je zniwelować? Jak? Warto również przygotować analizę SWOT projektu, która pozwoli zobaczyć zebrane odpowiedzi w czterech przekrojach: S mocne strony, przewagi i atuty; W słabe strony, bariery, wady; O szanse, możliwości; T potencjalne zagrożenia. Bardziej zaawansowaną techniką jest studium wykonalności projektu, które niewątpliwie przy tak złożonych, trudnych i kosztownych projektach, jak naukowo-badawcze, jest polecane. Kolejne etapy są uzależnione od wyników płynących z uzyskania informacji w odpowiedzi na powyższe pyta-

12 70.. marek.makowiec,.tomasz.kusio nia. Jeżeli konkluzja jest pozytywna i można mieć przekonanie, że warto podjąć ryzyko realizacji projektu, którego rezultaty ostatecznie zostaną skomercjalizowane, należy przystąpić do działania [Op. cit., s. 62]. badanie osób zainteresowanych tematyką Komercjalizacji wyników badań naukowych prowadzone poprzez Kwestionariusz online na wortalu naukaigospodarka.pl Przykładem projektu, dotyczącego komercjalizacji wyników prac badawczych, szczególnie ich promocji jest projekt pt.: Powstanie wydawnictwa oraz wortalu branżowego w zakresie zastosowania gospodarczego wyników badań i prac badawczych w dziedzinie nauk ekonomicznych, który realizowany jest przez Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie w okresie od r. do r. Na stronie pl prowadzone jest badanie w postaci kwestionariusza online, którego celem jest sprawdzenie do jakiego stopnia osoby korzystające z zasobów wortalu zwiększyły swoją wiedzę i świadomość problemu konieczności komercjalizacji wyników badań naukowych. Badanie jest prowadzone równolegle z trwającym konkursem na najlepszy artykuł naukowy z dziedziny transferu wiedzy. Wyniki badania pozwalają na odpowiedź na pytanie, do jakiego stopnia lektura treści kwartalnika oraz wortalu branżowego Nauka i Gospodarka wpływa na zwiększenie stanu wiedzy czytelników w tym zakresie, a także na to, jakie jest zainteresowanie tekstami i artykułami jakie ukazują się w kwartalniku i na stronach serwisu. W badaniu dotychczas wzięło udział prawie 50 respondentów. Większość osób stanowią przedstawiciele sektora nauki, badań i rozwoju 4/5, tylko 1/5 to przedstawiciele sektora biznesu i nauki wykres 1. Struktura udziału obu grup w prezentowanym badaniu jest bardzo zbliżona do struktury wpisów do katalogu ofert (74% przedstawiciele nauki, badań i rozwoju, 26% przedstawiciele biznesu i przemysłu 1, ogółem 182 wpisy do baz danych). Katalog ofert zawiera wszystkie wpisy osób, zainteresowanych udziałem w prowadzonych pracach na rzecz realizowanego projektu. Katalog ofert jest na bieżąco weryfikowany przez Administratora wortalu. Wykres 1. Struktura respondentów Źródło: Opracowanie własne na podstawie badania prowadzonego online na witrynie 1 Struktura udziału grup została podana na podstawie danych z bazy wpisów w wortalu naukaigospodarka.pl z dnia 8 maja 2010 r.

13 współpraca.nauki.i.biznesu.w.kontekście.komercjalizacji.wyników.badań Dotychczasowe doświadczenie wskazuje, że większościowy udział przedstawicieli sektora nauki, badań i rozwoju utrzymuje się na podobnym poziomie od początku trwania projektu, należy się spodziewać podobnej tendencji również w najbliższym czasie. Zdecydowana większość respondentów, którzy wzięli udział w badaniu online, przeprowadzonym poprzez wortal naukaigospodarka.pl wyraziło przekonanie, że prezentowane na stronach serwisu tematy badawcze 2 mogą znaleźć zastosowanie gospodarcze wykres 2. Należy zauważyć, że odwiedzającymi wortal są osoby zainteresowane tematyką komercjalizacji wyników badań naukowych, posiadający zatem wiedzę w zakresie możliwości wykorzystania prezentowanych na wortalu propozycji badawczych. Publikowane na łamach kwartalnika tematy stanowią wyłonione w każdej edycji konkursowej artykuły, które oceniane są przez ekspertów, zatem zbiór tych tematów stanowi podsumowanie nadsyłanych kwartalnie propozycji tematów badawczych. Należy zatem zachęcić przedstawicieli sektora biznesu i przemysłu do zwrócenia szczególnej uwagi na tematy prezentowane właśnie na łamach kwartalnika. 2 Tematy badawcze są w wortalu naukaigospodarka.pl umieszczone w sekcji Katalog ofert. Naukowiec, zainteresowany zaprezentowaniem, a jednocześnie promocją prowadzonych przez siebie badań naukowych może umieścić odpowiednią informację w postaci rekordu na wortalu poprzez wypełnienie krótkiej ankiety zawierającej pytania mające na celu dokładniejsze zaprezentowanie profilu swojej oferty dla biznesu. Wykres 2. Struktura odpowiedzi respondentów na pytanie o to czy prezentowane w wortalu Nauka i Gospodarka tematy badawcze mogą mieć zastosowanie w praktyce gospodarczej Źródło: Opracowanie własne na podstawie badania prowadzonego online na witrynie Z kolei na pytanie o to jaki odsetek zamieszczonych na stronach serwisu tematów badawczych może mieć rzeczywiste praktyczne zastosowanie wykres 3, większość osób wskazała przedział 51 80%, czyli ponad połowa prezentowanych tematów. Pytanie to stanowi uszczegółowienie wcześniejszego pytania. Spośród wszystkich odpowiedzi część osób 4% w omawianym pytaniu wskazała, że tylko do 10% prac może znaleźć zastosowanie gospodarcze, taka sama liczba osób wskazała, że powyżej 80% tematów może znaleźć zastosowanie gospodarcze. Prawie połowa 40% osób wskazała, że 40% wyników prezentowanych badań może znaleźć zastosowanie w praktyce.

14 72.. marek.makowiec,.tomasz.kusio Udzielone odpowiedzi wykazują duży optymizm respondentów, jeżeli chodzi o możliwość wykorzystania praktycznego, a co za tym idzie gospodarczego, wyników badań naukowych, prezentowanych na stronsach serwisu poświęconego komercjalizacji www. naukaigospodarka.pl. Wykres 3. Struktura odpowiedzi respondentów na pytanie o to jaki odsetek zamieszczonych na witrynie www. naukaigospodarka.pl tematów badawczych może mieć rzeczywiste praktyczne zastosowanie. Źródło: Opracowanie własne na podstawie badania prowadzonego online na witrynie Zdecydowana większość respondentów (89%) stwierdziła, że lektura kwartalnika Nauka i Gospodarka pozwoliła na uzyskanie nowych informacji z zakresu potrzeb badawczych sektora biznesu wykres 4. Wyniki wskazują na to, że zawartość merytoryczna kwartalnika posiada odniesienie do praktyki gospodarczej. Warto zaznaczyć, że kwartalnik trafia bezpośrednio do osób zainteresowanych tematyką komercjalizacji wyników badań naukowych, którzy zarejestrowali się w bazie danych projektu Nauka i Gospodarka, jak również do bibliotek krajowych oraz instytucji współpracujących z Uniwersytetem Ekonomicznym w Krakowie, w tym instytucji otoczenia biznesu. Interpretując wyniki dotyczące prezentowanego pytania, wyraźnie widać też, że inicjatywy skierowane równolegle do dwóch sektorów gospodarki: sektora nauki i biznesu, mogą być przydatne dla obydwu grup. O ile wiele się mówi o barierach współpracy przedsiębiorców z naukowcami, wskazując tym samym na istnienie tego problemu, o tyle trudność stanowi zawsze próba odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób można te bariery zmniejszać lub likwidować. Zdaniem Prof. Wojciecha Cellarego, szefa Katedry Technologii Informacyjnych Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu: Problemem jest myślenie w kategoriach badawczowdrożeniowych. Oczekiwanie od instytucji naukowych uczelni, instytutów badawczych i jednostek badawczo-rozwojowych, jednocześnie badań naukowych i innowacyjności, powoduje, że albo badania często nie są naukowe, albo nie ma czego i komu wdra żać. To można zmienić przez utworzenie osobnego sektora innowacyjności, oddzielonego od sektora naukowego. Jego za daniem byłoby wdrażanie cudzych, licencjonowanych rozwiązań w przedsiębiorstwach, dzięki czemu stawałyby się one innowacyjne [Małe fi rmy muszą zacząć się modernizować 2009, s. B8]. Prezentowany pogląd jest próbą podania rozwiązania na nurtujące decydentów pytanie o to w jaki sposób konstruować politykę rozwoju kraju, która

15 współpraca.nauki.i.biznesu.w.kontekście.komercjalizacji.wyników.badań Wykres 4. Struktura odpowiedzi respondentów na pytanie czy lektura kwartalnika Nauka i gospodarka pozwoliła Panu/-i na uzyskanie nowych informacji z zakresu potrzeb badawczych sektora biznesu? Źródło: Opracowanie własne na podstawie badania prowadzonego online na witrynie Wykres 5. Struktura odpowiedzi respondentów na pytanie: Czy treści zawarte w witrynie internetowej pozwoliły Panu/-i na uzyskanie nowych informacji z zakresu: a) potrzeb badawczych sektora biznesu?, b) oferty naukowej skierowanej dla przedsiębiorców (dotyczy grupy reprezentującej biznes) Źródło: Opracowanie własne na podstawie badania prowadzonego online na witrynie

16 74.. marek.makowiec,.tomasz.kusio zgodna byłaby z hasłami europejskimi gospodarki opartej na wiedzy, czy też Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA). Z pewnością potrzebne są różnorakie dyskusje, głosy ekspertów, pomysły i inicjatywy, które w efekcie będą w stanie urzeczywistnić europejskie marzenia o najbardziej konkurencyjnej gospodarce UE. W nawiązaniu do wcześniejszego pytania dotyczącego informacji zawartych w kwartalniku Nauka i Gospodarka, kolejne pytanie dotyczyło informacji, jakie zawarte są w treściach serwisu internetowego. Struktura odpowiedzi w znacznej mierze pokrywa się z oceną kwartalnika. Najwięcej czytelników kwartalnika ocenia, jako wysoki poziom wzrostu swojej wiedzy z zakresu komercjalizacji. W skali od 1 do 11 odpowiedzi na 8 i 9 było najwięcej (po 18%, łącznie 36%). Poniżej 6 odpowiedzi było 26%, czyli ¼ respondentów. Ponad połowa zatem zdecydowanie pozytywnie ocenia poziom wzrostu swojej wiedzy wykres 6. Wykres 6. Poziom uzyskania przez czytelników kwartalnika Nauka i Gospodarka nowych informacji z zakresu komercjalizacji wyników badań naukowych Źródło: Opracowanie własne na podstawie badania prowadzonego online na witrynie Wyniki dość pozytywnie plasują zawartość merytoryczną kwartalnika, co podkreśla wagę tradycyjnego nośnika informacji, jaką jest tekst drukowany. Kwartalnik posiada charakter naukowy prezentowanych tekstów, jednak autorzy tekstów reprezentują zarówno sektor nauki, badań i rozwoju, jak również

17 współpraca.nauki.i.biznesu.w.kontekście.komercjalizacji.wyników.badań sektor biznesu. Podobna zawartość i autorstwo mogą również mieć wpływ na pozytywny odbiór i ocenę własnej wiedzy wyniesionej z lektury kwartalnika. Teksty o charakterze bardziej teoretycznym są konfrontowane z tekstami o charakterze praktycznym, co może mieć pozytywny wpływ na odbiór informacji przez czytelnika. W porównaniu do poprzedniego pytania dotyczącego poziomu wzrostu wiedzy w zakresie komercjalizacji, będącego wynikiem przyswajania treści kwartalnika, wyniki odpowiedzi na pytanie o poziom wzrostu wiedzy będący efektem przeglądania treści serwisu naukaigospodarka.pl są jeszcze bardziej optymistyczne wykres 7. Odpowiedzi na poziomie 8 i 9 jest również 36% łącznie (rozłożenie równomierne po 18%), natomiast odpowiedzi poniżej 6 było 19%, czyli 1/5 respondentów. Wykres 7. Poziom uzyskania przez internautów odwiedzających wortal www. naukaigospodarka.pl, nowych informacji z zakresu komercjalizacji wyników badań naukowych Źródło: Opracowanie własne na podstawie badania prowadzonego online na witrynie Można zatem wysunąć wniosek, że zainteresowani preferują jako źródło wiedzy elektroniczną formę przekazu, dzięki której ich ogólny poziom wzrostu wiedzy jest jeszcze większy. Należy jednak wziąć poprawkę na to, że sam kwartalnik zawiera tylko wybrane pozycje artykułów, natomiast na stronach serwisu, interesujących treści jest zdecydowanie więcej, ponieważ poza elektroniczną wersją kwartalnika, znajdują się tam jeszcze wpisy wszystkich osób, które przystępują do konkursu na najlepszy artykuł naukowy. Są również takie kolumny jak newsy, czy też teksty własne Nauki i Gospodarki. Stąd zawartość merytoryczna jest

18 76 M marek Makowiec, Tomasz Kusio znacznie obszerniejsza, niż w przypadku samego tradycyjnego kwartalnika. Siłą rzeczy zatem wielość nowych informacji jest znacznie większa w przypadku serwisu internetowego. Reasumując, wyniki badania prowadzonego online należy stwierdzić, że tematyka komercjalizacji wyników badań naukowych jest tematyką interesującą, a można do tego dodać, że również aktualną, tym bardziej jeśli mowa o gospodarce opartej na wiedzy, a zatem takiej, której efekty wzrostu wynikają m.in. ze spożytkowania cennej wiedzy naukowej. Aby tę tematykę zgłębiać, bardzo chętnie sięga się do tradycyjnych źródeł informacji, którą jest tekst drukowany. Jest to jednak forma informacji droższa od elektronicznej, która w coraz to większym zakresie jest dostępna dla znacznej grupy odbiorców w Polsce. Forma elektroniczna przekazu informacji, ze względu na swoją nieograniczoną wręcz pojemność, pozwala na wygodne uzupełnianie zawartości kwartalnika, m.in. o aktualności, informacje gospodarcze i swobodne wypowiedzi na forum. Przyczynia się to do dość wygodnego odbioru treści witryn internetowych i ostatecznie pozytywnej ich oceny. Prezentowanie osobom zainteresowanym tematyką komercjalizacji wyników prac badawczych, treści zarówno w formie tradycyjnej, jak i elektronicznej wpływa pozytywnie na podniesienie poziomu ich wiedzy w niniejszym zakresie. Większość respondentów badania wskazała na wzrost wiedzy na poziomie powyżej 50%, zarówno w oparciu o teksty z formy tradycyjnej, jak też elektronicznej, co oznacza, że taki sposób ich przekazu jest najwłaściwszą formą. Wspieranie transferu wiedzy w krajach członkowskich UE przykład hiszpański (Andaluzja) O komercjalizacji wyników badań naukowych można mówić w wymiarze narodowym oraz ponadnarodowym. Wymiar ponadnarodowy nabiera większego znaczenia, jeżeli mowa o wspólnych działaniach partnerów europejskich, które w efekcie prowadzić mają do tworzenia Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA European Research Area), a także do gospodarki opartej na wiedzy (Knowledge Based Economy). Z kolei gospodarka, która jest oparta na wiedzy stanowi wizję Władz Europejskich, które za priorytet stawiają sobie największą konkurencyjność oraz innowacyjność wspólnej gospodarki. Aby cele najszybciej rozwijającej się światowej gospodarki mogły się ziścić, konieczna jest odpowiednia i skuteczna współpraca partnerów europejskich. Współpraca taka powinna dotyczyć między innymi, a nawet przede wszystkim nauki oraz komercjalizacji wyników badań naukowych, co stanowi bezpośredni impuls do tworzenia gospodarki opartej na wiedzy. Internacjonalizacja komercjalizacji wyników badawczych może być postrzegana jako konieczność i naturalne następstwo procesu integracji europejskiej. Jeżeli ambicją Władz UE jest brak granic między państwami Europy, a także brak ograniczeń w wymianie handlowej, to tym bardziej konieczny jest brak barier w wymianie myśli naukowej, a także stworzenie doskonałych warunków kooperacji pomiędzy partnerami europejskimi dla wykorzystania gospodarczego efektów europejskiej pracy naukowej.

19 Współpraca nauki i biznesu w kontekście komercjalizacji wyników badań W ramach różnorodnych działań europejskich, które promują i wspierają współpracę nauki i gospodarki można m.in. wymienić finansowanie inicjatyw mających bezpośrednie przełożenie na zastosowanie gospodarcze, wypracowanych w różnych krajach europejskich ciekawych rozwiązań o charakterze transferu wiedzy czy technologii. Jednym z przykładów tejże działalności jest europejska sieć EEN (European Enterprise Network), której członkiem jest hiszpańskie konsorcjum CESE- AND. Konsorcjum działa w wymiarze europejskim, co znajduje odzwierciedlenie w jego nazwie Centre of Services for European Affairs in Andalucia (Centrum Usługowe Spraw Europejskich w regionie Andaluzja). Konsorcjum to zrzesza takie podmioty wspierające biznes jak: Agencia IDEA Andaluzyjska Agencja Innowacji i Rozwoju, CITANALUCIA Centrum Transferu Innowacji i Technologii, IAT Andaluzyjski Instytut Technologii, CEA Konfederacja firm regionu Andaluzja, CAMARAS Izba Handlowa regionu Andaluzja. W zarządzaniu organizacją dominują następujące elementy: zdefiniowanie misji oraz komunikacja, roczny charakter planowania działalności operacyjnej, planowanie zatrudnienia oraz zarządzanie organizacją. W działalności operacyjnej CESE- AND dominuje zorientowanie na innowacyjność w firmach. Organizacja przeprowadza wizyty lub audyty innowacyjne w firmach, pozyskuje nowych klientów, poszukuje nowych rozwiązań technologicznych dla firm andaluzyjskich, które następnie są dostępne w innych ośrodkach europejskich. Aby móc skutecznie prowadzić akcję, w której firmy uzyskują rozwiązania innowacyjne dla podniesienia własnej konkurencyjności, konsorcjum CESEAND bierze udział lub samodzielnie organizuje wydarzenia takie jak: międzynarodowe spotkania technologiczne, czy też spotkania brokerskie. Efektem pracy CESEAND jest podpisanie umów technologicznych lub handlowych pomiędzy partnerami europejskimi, a także wspólne inicjatywy w tym, projekty badawcze. W ramach swojej działalności konsorcjum podzieliło czynności na: zarządzanie wewnętrzne oraz działalność zewnętrzną. W ramach usług oferowanych na zewnątrz (rysunek 1), można wyróżnić trzy moduły: współpracę międzynarodową oraz przekazywanie informacji, innowacje i transfer technologii oraz europejskie programy ramowe. Interesującą pozycją w ramach próby ponadnarodowej komercjalizacji wyników badań naukowych jest mechanizm dobierania partnerów w o oparciu o zasadę, którą można scharakteryzować: zapotrzebowanie oferta, oferta zapotrzebowanie. Otóż CESEAND stosuje podobny mechanizm uruchamiania partnerstwa, jak w przypadku wortalu naukaigospodarka.pl, przy czym jest to wymiar bardziej kompleksowy i ponadnarodowy. Proces dobierania partnerów rozpoczyna się od zgłoszenia firmy do konsorcjum CESEAND.

20 78 M marek Makowiec, Tomasz Kusio Rysunek 1. Usługi oferowane na zewnątrz przez konsorcjum CESEAND Źródło: Opracowanie własne na podstawie materiałów ze szkolenia Management of Technology Transfer w Maladze (Hiszpania), które odbyło się w dniach kwietnia Firma, która zamierza dodać własny rekord do bazy danych, najpierw jest zobligowana do zebrania odpowiedniej informacji potrzebnej do utworzenia standardowego profilu. Informacja ta zawiera m.in.: dane firmy, osobę do kontaktów, ale również informację dotyczącą poszukiwanego partnera lub technologii/rozwiązania. Po zebraniu przez CESEAND odpowiednich danych oraz następnie ocenie ich jakości, tworzony jest i publikowany odpowiedni rekord. Zebrane rekordy od różnorodnych firm, które zgłoszą swoje zainteresowanie projektem są ze sobą porównywane za pomocą specjalnych komputerowych algorytmów opartych na słowach kluczowych lub kodach porównawczych (rysunek 2). W przypadku jeżeli w efekcie działania uda się odszukać partnera, który odpowiadałby firmie wprowadzającej rekord, możliwy jest dopiero kontakt prowadzący ostatecznie do podpisania porozumienia dotyczącego współpracy.

21 Współpraca nauki i biznesu w kontekście komercjalizacji wyników badań Rysunek 2. Proces zbierania rekordów i publikowania profili, jaki stosuje CESE- AND Źródło: Opracowanie własne na podstawie materiałów ze szkolenia Management of Technology Transfer w Maladze (Hiszpania), które odbyło się w dniach kwietnia Działalność informacyjna CESE- AND (tzw. push & pull information) polega na tworzeniu i upowszechnianiu biuletynu informacji handlowej, przesyłce tzw. Technology il, poszukiwania partnerów, a także organizacji różnego rodzaju spotkań o charakterze kojarzenia partnerskiego. Organizacja posiada 5 tys. odbiorców biuletynu, 3 tys. firm oraz centrów wsparcia/firm, do których rozsyłany jest Rysunek 3 prezentuje zakres informacyjny oraz źródła informacji, w kontekście których prowadzona jest działalność informacyjna CESEAND. Wsparcie biznesu nie może się odbyć bez bezpośredniego kontaktu z firmą. Stąd w zewnętrznej działalności usługowej CESEAND zawarta jest współpraca bezpośrednia, którą konsorcjum dzieli na trzy etapy: wizyta w firmie, analiza zebranych danych oraz negocjacje (rysunek 4). Bezpośredni kontakt z firmą ma trzy wymiary: usługowy, technologiczny oraz projektowy. Wymiar usługowy obejmuje przede wszystkim informację europejską, wymiar technologiczny obejmuje poszukiwanie partnerów oraz promocję firm, natomiast wymiar projektowy odnosi się do współpracy w zakresie programów ramowych. Informacje zwrotne od firm podlegają w dalszej kolejności analizie. Firmom, które posiadają w ofercie ciekawą propozycję zarówno w zakresie technologii czy też produktów oferowana jest promocja i upowszechnienie zebranych informacji, z kolei dla firm które poszukują innowacyjnych rozwiązań dla podniesienia własnej konkurencyjności, oferowane jest publikowa-

22 80 M marek Makowiec, Tomasz Kusio Rysunek 3. Działalność informacyjna CESEAND Źródło: Opracowanie własne na podstawie materiałów ze szkolenia Management of Technology Transfer w Maladze (Hiszpania), które odbyło się w dniach kwietnia Rysunek 4. Działalność CESEAND w zakresie bezpośredniej współpracy z firmami Źródło: Opracowanie własne na podstawie materiałów ze szkolenia Management of Technology Transfer w Maladze (Hiszpania), które odbyło się w dniach kwietnia 2009.

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacyjnych projektów badawczo-rozwojowych ze środków publicznych. Katarzyna Ślusarczyk, Project Manager EXEQ

Finansowanie innowacyjnych projektów badawczo-rozwojowych ze środków publicznych. Katarzyna Ślusarczyk, Project Manager EXEQ Finansowanie innowacyjnych projektów badawczo-rozwojowych ze środków publicznych Katarzyna Ślusarczyk, Project Manager EXEQ O nas 7 lat doświadczenia w programach europejskich i krajowych specjalizacja

Bardziej szczegółowo

Nazwa uczelni/ jednostki naukowej: ; jednostka organizacyjna/ wydział/ instytut/ zakład/ katedra itp.:

Nazwa uczelni/ jednostki naukowej: ; jednostka organizacyjna/ wydział/ instytut/ zakład/ katedra itp.: WNIOSEK O DOFINANSOWANIE PARTNERSTWA w ramach V edycji Miejskiego Programu Wsparcia Partnerstwa Szkolnictwa Wyższego i Nauki oraz Sektora Aktywności Gospodarczej (uchwała nr XXIX/652/12 Rady Miejskiej

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014 r. Cele PO IR Wspieranie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim dr Michał Klepka Współpraca - formy Nieformalne spotkania Praktyki studenckie Zamawiane prace

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie innowacyjności przedsiębiorstw przez Programy Ramowe Unii Europejskiej

Wspomaganie innowacyjności przedsiębiorstw przez Programy Ramowe Unii Europejskiej Aleksander Bąkowski, Krajowy Punkt Kontaktowy 6. Programu Ramowego Unii Europejskiej, koordynator programu Horyzontalne działania z udziałem MŚP oraz programu Badania i Innowacje Wspomaganie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ Celem Programu jest promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje oraz rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi

Bardziej szczegółowo

Wsparcie WCTT w dziedzinie energii odnawialnych

Wsparcie WCTT w dziedzinie energii odnawialnych Wsparcie WCTT w dziedzinie energii odnawialnych dr Agnieszka Turyńska-Gmur Kierownik Działu Transferu Technologii Wrocławskie Centrum Transferu Technologii WCTT doświadczenie i działalność w Odnawialnych

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki budować sieci współpracy na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki Miasto Poznań przyjazne dla przedsiębiorców Władze Miasta Poznania podejmują szereg działań promujących i wspierających rozwój

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programową Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Dotacje unijne na innowacyjne projekty

Dotacje unijne na innowacyjne projekty Dotacje unijne na innowacyjne projekty Dotychczas głównym źródłem finansowania działalności B+R były środki własne przedsiębiorców. Jednak z upływem czasu potencjał innowacyjnych projektów badawczych został

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Koncepcja międzyinstytucjonalnego ośrodka wspierania badań Dominika Walec Uniwersytet Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Marta Pytlarczyk Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji IniTech projekt rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 28 marca 2014 r. System dokumentów strategicznych

Bardziej szczegółowo

Enterprise Europe Network wsparcie dla biznesu w zasięgu ręki

Enterprise Europe Network wsparcie dla biznesu w zasięgu ręki Enterprise Europe Network wsparcie dla biznesu w zasięgu ręki Justyna Kulawik European Commission Enterprise and Industry Trochę historii sieć Euro Info Centres (EIC) Sieć Euro Info Centres powstała w

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4

2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4 Spis treści 1. Wstęp...3 2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4 3. OŚ PRIORYTETOWA II: WSPARCIE INNOWACJI W PRZEDSIĘBIORSTWACH...4

Bardziej szczegółowo

Klastry wyzwania i możliwości

Klastry wyzwania i możliwości Klastry wyzwania i możliwości Stanisław Szultka Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową 29 września 2015 Klastry wyzwania nowej perspektywy 1. Klastry -> inteligentne specjalizacje 2. Organizacje klastrowe

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE RCITT to: Doświadczony Zespół realizujący projekty Baza kontaktów w sferze nauki i biznesu Fachowe doradztwo Otwartość na nowe pomysły

Bardziej szczegółowo

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Katarzyna Duda Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia 2012 Dotacje na innowacje Spis treści: Czego oczekuje inwestor i jakich pomysłów szuka Biznesplan jak

Bardziej szczegółowo

Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress

Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress Agencja Public Relations ComPress zrealizowała badanie mające na celu poznanie opinii dziennikarzy zajmujących się nowymi technologiami na temat preferowanych

Bardziej szczegółowo

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Anna Dąbrowska Fundacja Centrum Analiz Transportowych i Infrastrukturalnych Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2014 Bożena Lublińska Kasprzak Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Warszawa, 24 czerwca 2014 r.,

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO F7/8.2.1/8.5.10806 1/5 Załącznik nr 19b do SIWZ FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO Auditorzy: Data auditu: Osoby zaangażowane w audit ze strony firmy: F7/8.2.1/8.5.10806 2/5 A. INFORMACJE OGÓLNE Firma:

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP

Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP 2010 Aneta Wilmańska Zastępca Prezesa PARP Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP Wsparcie dla innowacyjnych przedsiębiorstw nowe perspektywy Warszawa, 26 maja 2010 r. PARP na rzecz rozwoju

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO

REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO Załącznik do uchwały nr 463 Senatu UZ z 29.04.2015r. REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO 1. Centrum Przedsiębiorczości i Transferu Technologii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy Klaster skupisko podmiotów występujących na danym terenie, ogół podmiotów w danej branży/sektorze gospodarki itd. Powiązanie kooperacyjne (PK) podstawowy, niesformalizowany

Bardziej szczegółowo

Możliwości wsparcia przedsiębiorców w zakresie działalności B+R oraz innowacyjnej z Programu Inteligentny Rozwój 2014-2020

Możliwości wsparcia przedsiębiorców w zakresie działalności B+R oraz innowacyjnej z Programu Inteligentny Rozwój 2014-2020 Możliwości wsparcia przedsiębiorców w zakresie działalności B+R oraz innowacyjnej z Programu Inteligentny Rozwój 2014-2020 Iwona Wendel Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju 23 września

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D. Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych

REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D. Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych Jaka jest Rola MJWPU? Wprowadzanie w świat finansowania innowacji na Mazowszu

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

Streszczenie Raportu. dla Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. z badania

Streszczenie Raportu. dla Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. z badania Streszczenie Raportu dla Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z badania Ocena poziomu świadomości i postaw wobec innowacyjności wśród grup docelowych planowanej kampanii promocyjnej wykonanego w

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska INTERIZON NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Branża ICT: informatyka, elektronika, telekomunikacja Interizon dawniej Pomorski

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020 Założenia i oferowane możliwości wsparcia Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Płock, 10 marca

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA SIECI GOSPODARCZE - OCENA STANU I PROGNOZA MBA 2009 1 A KONKRETNIE OCENA STANU I PROGNOZA FUNKCJONOWANIA SIECI W OPARCIU O DOŚWIADCZENIA WIELKOPOLSKIEJ IZBY BUDOWNICTWA MBA

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów

Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów Teresa E. Szymorowska Wojewódzka Biblioteka Publiczna Książnica Kopernikańska w Toruniu e-polska Biblioteki i archiwa

Bardziej szczegółowo

Strategia Lizbońska droga do sukcesu zjednoczonej Europy, UKIE, Warszawa 2002, s. 11. 5

Strategia Lizbońska droga do sukcesu zjednoczonej Europy, UKIE, Warszawa 2002, s. 11. 5 O autorze Tomasz Bartosz Kalinowski ukończył studia w 2003 r. na Uniwersytecie Łódzkim. W tym samym roku został zatrudniony jako asystent w Katedrze Zarządzania Jakością tej uczelni oraz rozpoczął studia

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Nauka i Edukacja dla innowacji. Lidia Szczygłowska

Nauka i Edukacja dla innowacji. Lidia Szczygłowska Nauka i Edukacja dla innowacji Lidia Szczygłowska Innovatis jako termin łaciński oznacza odnowę, tworzenie czegoś nowego. Według klasycznej definicji Josepha Schumpetera innowacja to: wprowadzenie do produkcji

Bardziej szczegółowo

Enterprise Europe Network. Wsparcie dla internacjonalizacji i innowacyjności przedsiębiorców

Enterprise Europe Network. Wsparcie dla internacjonalizacji i innowacyjności przedsiębiorców Enterprise Europe Network Wsparcie dla internacjonalizacji i innowacyjności przedsiębiorców Kim jesteśmy? ok. 600 organizacji, w tym izby handlowe, regionalne agencje rozwoju i ośrodki transferu technologii,

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu i prognoza sytuacji w zakresie wspierania innowacyjności oraz funkcjonowania sieci gospodarczych.

Ocena stanu i prognoza sytuacji w zakresie wspierania innowacyjności oraz funkcjonowania sieci gospodarczych. Ocena stanu i prognoza sytuacji w zakresie wspierania innowacyjności oraz funkcjonowania sieci gospodarczych. Iwona Wesołek, Z-ca Dyrektora ds. Rozwoju Polska Izba Gospodarcza Importerów, Eksporterów i

Bardziej szczegółowo

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 1 w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 2 Fundusze zewnętrzne 2014 2020, (projekty programów operacyjnych) 1. REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

www.cru.uni.lodz.pl HORIZON 2020

www.cru.uni.lodz.pl HORIZON 2020 HORIZON 2020 Program Ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020) CO TO JEST H2020? Największy program Komisji Europejskiej na badania i innowacje Budżet na lata 2014-2020 to prawie 80 mld

Bardziej szczegółowo

DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE

DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE KONFERENCJA: ADAPTACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW. NAUKA DLA BIZNESU PERSPEKTYWY WSPÓŁPRACY W RAMACH PROJEKTU: DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE LUBLIN, 04.04.2014 R. AUTOR: AGNIESZKA PIETRZAK Człowiek najlepsza

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

KLASTER DESIGNU, INNOWACJI I MODY

KLASTER DESIGNU, INNOWACJI I MODY KLASTER Jolanta Maria Kozak Prezes TML Prezes Klastra Designu Innowacji i Mody INICJATORZY KLASTRA: INICJATORZY KLASTRA INSTYTUCJA OKOŁOBIZNESOWA, W ramach tworzonego klastra odpowiada za pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla biznesu oferta Enterprise Europe Network. Magdalena Mikołajczyk 07.06.2016r.

Wsparcie dla biznesu oferta Enterprise Europe Network. Magdalena Mikołajczyk 07.06.2016r. Wsparcie dla biznesu oferta Enterprise Europe Network Magdalena Mikołajczyk 07.06.2016r. Największa na świecie sieć non profit wspierająca MŚP w internacjonalizacji 60 krajów: Europa, Azja, Ameryka Płd.

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność i nauka to nie to samo czyli jakiej polityki innowacyjności potrzeba w Polsce?

Innowacyjność i nauka to nie to samo czyli jakiej polityki innowacyjności potrzeba w Polsce? Innowacyjność i nauka to nie to samo czyli jakiej polityki innowacyjności potrzeba w Polsce? Wojciech Cellary Katedra Technologii Informacyjnych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Mansfelda 4, 60-854 Poznań

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r.

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4 Katowice, 28 marca 2014 r. Alokacja na działania skierowane dla Przedsiębiorców w okresie 2007-2013 Alokacja na poddziałania skierowane

Bardziej szczegółowo

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich 1 Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich Konferencja Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce transfer technologii z uniwersytetów do przemysłu

Bardziej szczegółowo

Wydziały Politechniki Poznańskiej

Wydziały Politechniki Poznańskiej Wydziały Politechniki Poznańskiej Wydział Architektury Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Wydział Elektroniki i Telekomunikacji Wydział Elektryczny Wydział

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo