Porównanie stężeń cholesterolu frakcji LDL wyliczonych z równania Friedewalda i oznaczonych metodą bezpośrednią

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Porównanie stężeń cholesterolu frakcji LDL wyliczonych z równania Friedewalda i oznaczonych metodą bezpośrednią"

Transkrypt

1 diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics 2011 Volume 47 Number Praca oryginalna Original Article Porównanie stężeń cholesterolu frakcji LDL wyliczonych z równania Friedewalda i oznaczonych metodą bezpośrednią Cholesterol LDL - direct measurements and calculated from Friedewald formula Emilia Ciach, Dagna Bobilewicz, Ewelina Kmin Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej, Warszawski Uniwersytet Medyczny Streszczenie Cholesterol frakcji LDL to niezależny czynnik ryzyka chorób układu sercowo- naczyniowego. W rutynowej praktyce laboratoryjnej parametr ten wyliczany jest z równania Friedewalda (C-LDL-C) lub oznaczany metodą bezpośrednią (C-LDL-D) Celem pracy było porównanie wyników stężeń cholesterolu LDL wyliczonych i oznaczonych metoda bezpośrednią z uwzględnieniem wpływu różnic na klasyfikację pacjentów do grup ryzyka. Oznaczenia wykonano w 192 próbkach świeżych surowic, dostarczonych do laboratorium w celu wykonania lipidogramu. Wykazano wysoką, istotną korelację między stężeniami cholesterolu LDL wyliczonymi i oznaczonymi metodą bezpośrednią (r=0,98).stwierdzono jednocześnie, że średnie wartości uzyskane za pomocą dwóch metod różnią się istotnie. Największe różnice uzyskano w przedziałach stężeń mg/dl i mg/dl. W 47 przypadkach (co stanowi 24%) wykazano rozbieżności pod względem klasyfikacji pacjentów do grup ryzyka według NCEP co może nieść konsekwencje kliniczne. W trakcie monitorowania terapii hipolipemizującej u danego pacjenta należy zawsze stosować tę samą metodę oznaczeń cholesterolu LDL a informacja o sposobie pomiaru powinna być umieszczona na wyniku lipidogramu. Summary LDL cholesterol is an independent risk factor of cardiovascular disease. In routine laboratory practice this parameter is either calculated according to Friedewald equation (C-LDL-C) or measured by direct method (C-LDL-D) The aim of the study was to compare serum LDL cholesterol calculated and measured by direct method, regarding the influence of results on patients classification to different risk groups. The study was performed on 192 fresh serum samples sent to laboratory for lipid profile. High significant correlation between C-LDL-C and C-LDL-D (r = 0,98) was found. The differences between two methods were statistically significant, greatest in the concentration range of: mg / dl and mg / dl 47 results (24%) proved discrepancies in patients classification to risk groups, according to NCEP what may have clinical consequences. Monitoring of lipid-lowering therapy should always be performed using the same method in a particular patient. Information about the method should appear on result sheet presenting lipid profile Słowa kluczowe: cholesterol LDL, wzór Friedewalda, metoda bezpośrednia Key words: LDL cholesterol, Friedewald formula, direct measurement Wstęp Cholesterol frakcji LDL jest uznanym czynnikiem ryzyka chorób układu sercowo- naczyniowego. Stwierdzono jednoznacznie, że wraz ze wzrostem jego stężenia rośnie ryzyko choroby wieńcowej i zagrażających życiu incydentów sercowo- naczyniowych [2, 11, 22]. Istnienie niepodważalnych i bezdyskusyjnych dowodów, które potwierdzają skuteczność redukcji stężenia cholesterolu obecnego we frakcji LDL, znalazło swoje odzwierciedlenie w powszechnie obowiązujących rekomendacjach i standardach postępowania terapeutycznego. Wytyczne europejskie (European Society of Cardiology, ESC) i amerykańskie (National Cholesterol Education Program, NCEP) wskazują jednoznacznie, że zmniejszenie stężenia cholesterolu LDL jest nadrzędnym celem terapii hipolipemizującej u pacjentów z podwyższonym stężeniem cholesterolu całkowitego [8, 9, 16]. Dlate- 419

2 Porównanie stężeń cholesterolu frakcji LDL wyliczonych z równania Friedewalda i oznaczonych metodą bezpośrednią go też oznaczanie stężenia cholesterolu frakcji LDL weszło w skład rutynowego badania profilu lipidowego. W codziennej praktyce laboratoryjnej referencyjną metodę oznaczania cholesterolu LDL (β-quantification, BQ) zastąpiono powszechnie stosowanym wzorem Friedewalda, w którym uwzględnia się stężenie cholesterolu całkowitego, cholesterolu HDL oraz trójglicerydów. Czynnikiem ograniczającym stosowanie tej metody jest wysokie (ponad 300 mg/dl) stężenie triglicerydów [4, 5, 7, 22]. W latach 90. opracowano testy oparte na bezpośrednim oznaczaniu cholesterolu LDL i polegające na izolacji frakcji LDL przez zastosowanie odpowiednich detergentów a następnie dalszej reakcji enzymatycznej. Metoda ta może być stosowana również przy wysokim stężeniu triglicerydów [17]. Potwierdzono korelację obu metod z metodą referencyjną, tym niemniej szereg badań porównawczych wykazało, że stężenia cholesterolu LDL wyliczone z równania Friedewalda i oznaczone metodą bezpośrednią, mogą w niektórych przypadkach istotnie różnić się między sobą. To z kolei wpływa na podejmowanie decyzji terapeutycznych, co ma szczególne znaczenie w monitorowaniu terapii hipolipemizującej [3, 10, 13, 15, 21]. Celem pracy było porównanie wyników stężeń cholesterolu frakcji LDL wyliczonych z formuły Friedewalda (C-LDL-C) i oznaczonych metodą bezpośrednią (C-LDL-D) z uwzględnieniem wpływu różnic na klasyfikację pacjentów do grup ryzyka. normalnym (test Shapiro-Wilk) do obliczeń wykorzystano test t-student dla zmiennych niepowiązanych i test korelacji wg Pearsona. Metodę wyliczeniową traktowano jako metodę odniesienia, w oparciu o którą wyodrębniono grupy zgodnie ze skalą ryzyka wg National Cholesterol Education Program (NCEP): <100 mg/dl (wartości optymalne), mg/dl (wartości bliskie optymalnym/wyższe), mg/dl (wartości graniczne, wysokie), mg/dl (wartości wysokie). Porównań wyników otrzymanych z równania Friedewalda i metody bezpośredniej dokonano również w przedziale mg/dl. W zakresie tym mieszczą się bowiem stężenia wyznaczające granice między wartościami prawidłowymi i patologicznymi (wartości prawidłowe wg European Society of Cardiology (ESC): <115 mg/dl, wg NCEP: <100 mg/dl), jak również graniczne wartości docelowych stężeń cholesterolu LDL uwzględniane podczas farmakoterapii. Wyniki Wartości średnie ± odchylenia standardowe (SD) i współczynniki korelacji według Pearsona (r) wyników uzyskanych z równania Friedewalda (C-LDL-C) i metody bezpośredniej (C-LDL-D) przedstawiono w tabeli I. Wyliczone wartości odnoszą się do całego zakresu stężeń i określonych przedziałów. Wykazano wysoką korelację między C- LDL-C i C-LDL-D. (ryc. 1) Najwyższą zaobserwowano w odnie- Materiał i metody Badania przeprowadzono w 192 próbkach świeżych surowic, dostarczonych do Centralnego Laboratorium SP CSK w dniach od 5 do 20 maja 2011r. w celu wykonania lipodogramu. Wszystkie oznaczenia były wykonane w dniu przesłania materiału do laboratorium; próbek nie mrożono. Kryterium kwalifikacji było stężenie triglicerydów poniżej 250 mg/dl. W każdej próbce surowicy oznaczono stężenie cholesterolu frakcji LDL za pomocą dwóch różnych metod: metody wyliczeniowej wykorzystującej równanie Friedewalda i metody opartej na bezpośrednim oznaczeniu cholesterolu LDL. Wzór Friedewalda: stężenie cholesterolu LDL [mg/dl] = stężenie cholesterolu całkowitego (mg/dl) stężenie cholesterolu HDL (mg/dl) stężenie triglicerydów (mg/dl) /5. Stężenie cholesterolu całkowitego, triglicerydów oraz cholesterolu HDL (metoda bezpośrednia) oznaczano metodami enzymatycznymi zestawami firmy Roche na analizatorze COBAS INTEGRA 800. Oznaczenie stężenia cholesterolu LDL metodą bezpośrednią zostało wykonane z wykorzystaniem testu drugiej generacji firmy Roche służącego do oznaczeń ilościowych. Opiera się on na jednorodnej metodzie enzymatycznej (14). Wyniki opracowano statystycznie z użyciem programu komputerowego Microsoft Office Excel 2010 i programu statystycznego Statistica 6.0 (Stat Soft). Po potwierdzeniu faktu zbieżności wyników rozkładu empirycznego z rozkładem Tabela I. Wartości średnie x ± odchylenia standardowe (SD) stężeń cholesterolu LDL uzyskanych z równania Friedewalda (C-LDL-C) i metody bezpośredniej (C-LDL-D). n C-LDL-C (x ±SD) [mg/dl] C-LDL-D (x ±SD) [mg/dl] Wsp. korelacji Cały zakres stężeń ±32 113±36 0,98 <100 mg/dl 94 77±15 83±18 0, mg/dl ±8 124±10 0, mg/dl ±8 154±13 0, mg/dl ±8 189±11 0, mg/dl ±12 109±15 0,88 Rycina 1. Zależność między C- LDL-C i C-LDL-D w badanym zakresie stężeń (Równanie regresji: y = 1,0952x - 0,5795, p< 0,0001, n=192). (r) 420

3 E. Ciach, D. Bobilewicz i E. Kmin Tabela II. Różnice procentowe między stężeniami cholesterolu C-LDL-C i C-LDL-D Zakres stężeń [mg/dl] n Średnie różnic procentowych ± SD [%] Cały zakres stężeń 192 9±7 119/193 Rozkład różnic procentowych <10% 10-19% 20-29% >30% (62%) < ±9 56/94 (60%) ±5 31/58 (53%) ±3 24/30 (80%) ±3 7/10 (70%) ±5 54/93 (58%) 65/193 (34%) 30/94 (32%) 27/58 (47%) 6/30 (20%) 3/10 (30%) 4/192 (2%) 5/94 (5%) 4/192 (2%) 3/94 (3%) Tabela III. Liczba i odsetek wyników otrzymanych metodą bezpośrednią (C-LDL-D) mieszczących się w tych samych przedziałach stężeń, w których znajdują się odpowiadające im wartości wyliczone (C-LDL-C). 36/93 (39%) Przedziały stężeń cholesterolu LDL [mg/dl] < /93 (3%) - Łącznie (cały zakres stężeń) Liczba oznaczeń C-LDL-C Liczba oznaczeń C-LDL-D mieszcząca się w przedziale 80 (85%) 41 (71%) 19 (63%) 5 (50%) 145 (76%) Liczba oznaczeń C-LDL-D przekraczająca przedział 14 (15%) 17 (29%) 11 (37%) 5 (50%) 47 (24%) sieniu do całego zakresu stężeń (r= 0,98)) i w przedziale <100 mg/dl (r= 0,91) Potwierdzono jednocześnie, że różnice między średnimi wartościami stężeń cholesterolu C-LDL-C i C-LDL-D są istotne statystycznie (p<0,05) w całym zakresie stężeń i w każdym z wyznaczonych przedziałów. Największe statystycznie różnice między otrzymanymi wartościami wystąpiły w przedziałach stężeń: mg/dl i mg/dl. Przykładowo stężenia C-LDL-C i C-LDL-D w tych samych próbkach (n=46) o zakresie stężeń mg/dl) przedstawiono graficznie na ryc. 2. W 168 przypadkach (87%) wyniki otrzymane metodą bezpośrednią (C-LDL-D) były wyższe w porównaniu z wartościami otrzymanymi z równania Friedewalda (C-LDL-C), w 7 (4%) były identyczne, natomiast w 17 (9%) wykazywały niższe wartości. Stężenia wyliczone i oznaczone metodą bezpośrednią różnią się w poszczególnych próbkach średnio o 9±7%. Największy Rycina 2. Stężenia C-LDL-C i C-LDL-D w tych samych próbkach (n=46) o zakresie stężeń mg/dl). odsetek zarówno w całej populacji jak i w poszczególnych grupach stanowią próbki, w których różnice między wynikami nie przekraczają 10%. Różnice powyżej 30% występują jedynie w 2% przypadków (tabela II). W tabeli III przedstawiono odsetek wyników otrzymanych metodą bezpośrednią (LDL-D) mieszczących się w tych samych przedziałach stężeń, w których znajdują się odpowiadające im wartości wyliczone z równania Friedewalda (LDL-C). Łącznie 47 wyników (co stanowi 24%) wykazuje rozbieżności pod względem klasyfikacji do przedziałów stężeń cholesterolu LDL zgodnie z określonym ryzykiem rozwoju choroby wieńcowej wg NCEP. Najmniejszy odsetek omawianych rozbieżności występuje w przedziałach stężeń <100 mg/dl (15%), a największy w zakresie mg/dl (50%). Dyskusja Jest szereg doniesień potwierdzających wysoka korelację pomiędzy stężeniem cholesterolu LDL wyliczonym i oznaczonym metodą bezpośrednią przy jednoczesnym stwierdzeniu różnic istotnych statystycznie. Zarówno równanie Friedewalda jak i metody bezpośrednie mają swoje ograniczenia, które w sposób szczególny uwidaczniają się w przypadkach zmian ilościowych i strukturalnych lipoprotein osocza (hipertriglicerydemie, dyslipidemie). W próbkach o wysokiej zawartości triglicerydów wykorzystanie formuły Friedewalda prowadzi do zaniżenia stężeń cholesterolu LDL, natomiast zwiększona zawartość frakcji pośrednich (IDL), charakterystyczna np. dla hiperlipoproteinemii typu III, wpływa z kolei na zawyżenie wyliczanych wartości [5, 421

4 Porównanie stężeń cholesterolu frakcji LDL wyliczonych z równania Friedewalda i oznaczonych metodą bezpośrednią 7, 18, 20). W metodach bezpośrednich wykorzystywane są mieszaniny detergentów i innych związków które rozpuszczając lub blokując określone frakcje lipoproteinowe, powinny w ostateczności prowadzić do wybiórczego oznaczenia cholesterolu zawartego tylko we frakcji LDL. W przypadkach zaburzeń lipidowych związanych z modyfikacjami poszczególnych frakcji reakcje te wykazują mniejszą swoistość i stąd rozbieżności wyników uzyskanych obiema metodami wykazują większe rozbieżności niż w przypadkach normolipemii. [3, 14, 15, 17, 19]. Omówione rozbieżności znalazły również odzwierciedlenie w niniejszej pracy. Pomimo uzyskania wysokiej korelacji między stężeniami otrzymanymi z formuły Friedewalda i metody bezpośredniej (r = 0,98, p<0,0001), wykazano, że różnice między średnimi wartościami uzyskanymi za pomocą tych dwóch metod są istotne statystycznie; zarówno w całym zakresie stężeń, jak i w poszczególnych przedziałach. Warto zaznaczyć, że różnice te były największe w przedziałach: i mg/dl; są to zakresy, w których mieszczą się graniczne stężenia cholesterolu LDL, w sposób szczególny uwzględniane w ocenie ryzyka chorób sercowo naczyniowych i w monitorowaniu farmakoterapii. Nawet niewielkie niedoszacowanie lub zawyżenie rzeczywistego stężenia może wpływać na postępowanie medyczne (np. zastosowanie zbyt wysokich lub zbyt niskich dawek leków obniżających stężenie cholesterolu lub błędne zakwalifikowanie pacjenta do grupy ryzyka zagrożenia miażdżycą). W tych niskich granicznych stężeniach występowały również najwyższe średnie różnic procentowych między wynikami otrzymanymi z wykorzystaniem omawianych metod. Stwierdzenie, że wyniki stężeń cholesterolu uzyskiwanych z formuły Friedewalda i metody bezpośredniej różnią się między sobą potwierdza również fakt, że w przeprowadzonym badaniu stężenia otrzymywane metodą bezpośrednią aż w 87% przypadków wykazywały wyższe wartości, a różnice między wynikami wynoszące 10-19% występowały aż w 34% przypadków. Aż w 24% przypadków rozbieżności te rzutowały na zakwalifikowani pacjentów do różnych grup ryzyka. Podobnych wniosków dostarczały inne badania przeprowadzane na różnych populacjach. W większości z nich wartości stężeń cholesterolu LDL oznaczone metodą bezpośrednią przewyższały te, wyliczane z równania Friedewalda [1, 3, 4, 10, 12, 21]. W niektórych przypadkach różnice między poszczególnymi wartościami stężeń przekraczały nawet 30%. Agrawal i wsp. wykazali również, że w zakresie stężeń mg/dl występowały największe rozbieżności pod względem kwalifikacji pacjenta do określonej grupy ryzyka choroby wieńcowej. Na podstawie stężeń wyliczonych 90 pacjentów zakwalifikowano do przedziału mg/dl; ci sami pacjenci po wykonaniu pomiarów metodą bezpośrednią zostali przydzieleni do grupy ryzyka odpowiadającej wartościom mg/ dl [1]. Z kolei w innej analizie z udziałem 1655 pacjentów, w której hipercholesterolemię definiowano jako stężenie cholesterolu LDL >140 mg/dl wykazano, że na podstawie wyników otrzymanych z formuły Friedewalda hipercholesterolemia występowała u 25% badanych pacjentów. Odsetek pacjentów, u których zdiagnozowano hipercholesterolemię z wykorzystaniem wyników uzyskanych z bezpośredniej metody oznaczeń, wynosił natomiast 32% [10]. W badaniach Can i wsp. rozbieżności między omawianymi metodami w odniesieniu do klasyfikacji pacjentów do grup ryzyka rozwoju miażdżycy zaobserwowano w 19% przypadków [4]. Baruch i wsp. badali grupę pacjentów, u których stężenie cholesterolu LDL mierzono przed i po kilku tygodniach podawania leków z grupy statyn. Kliniczną zgodność w klasyfikacji pacjentów do określonych przedziałów stężeń cholesterolu LDL na podstawie wartości otrzymanych z wykorzystania dwóch metod wykazano u 43% pacjentów przed leczeniem i u 36% po kilku tygodniach farmakoterapii. U 21 pacjentów stężenie cholesterolu LDL przed leczeniem oznaczone metodą bezpośrednią było niższe niż wyliczone z formuły Friedewalda. Po kilku tygodniach farmakoterapii zależność ta uległa odwróceniu (wyniki uzyskane z testu bezpośredniego były wyższe od wyliczonych). U 12 pacjentów zaobserwowano odwrotną sytuację: na początku stężenia otrzymane metodą bezpośrednią wykazywały wyższe wartości, natomiast w trakcie leczenia były niższe niż wyliczone. Dysproporcje między otrzymywanymi wynikami zwiększały się wraz z czasem trwania farmakoterapii [3]. W codziennej praktyce laboratoryjnej oznaczając stężenie cholesterolu LDL metodą bezpośrednią można spotkać się z sytuacją, kiedy suma stężeń cholesterolu LDL i cholesterolu HDL również rutynowo oznaczanego metodą bezpośrednią, na skutek w/w przyczyn przewyższa stężenie cholesterolu całkowitego i wówczas powstaje problem jak taki wynik interpretować. W niniejszym badaniu, jak również w wielu innych analizach wykazano, że stężenia cholesterolu frakcji LDL wyliczone z równania Friedewalda i oznaczone metodą bezpośrednią mogą się znacznie różnić i należy mieć świadomość, że wynik oznaczenia stężenia cholesterolu poszczególnych frakcji lipoproteinowych za pomocą określonej metody może w niektórych przypadkach odbiegać od stężenia rzeczywistego Zgodnie z opinią College of American Pathologists [18] otrzymane rozbieżności nie mają konsekwencji klinicznych, jeśli obie wartości stężeń są niższe niż 100 mg/dl, bądź wyższe niż 190 mg/dl; wtedy bowiem różnice nie wpływają na postępowanie kliniczne. Jednak na podstawie niniejszej pracy i innych badań okazuje się, że rozbieżności te mogą być istotne w zakresach obejmujących stężenia graniczne- istotne w określaniu ryzyka miażdżycy i monitorowaniu farmakoterapii. W takich sytuacjach porównanie wyników uzyskanych z równania Friedewalda i metody bezpośredniej wydaje się być wręcz niemożliwe, gdyż jeden z nich może być zawyżony, a drugi- niedoszacowany. Baruch i wsp. [3] sugerują, że w przypadkach, w których zastosowanie równania Friedewalda jest niemożliwe, lepszym rozwiązaniem może być określenie stężenia cholesterolu nie-hdl (non-hdl). Wyliczanie tego parametru, obejmującego cholesterol wszystkich frakcji lipoproteinowych uznanych za aterogenne, stanowi niejako bezpieczniejszą i bar- 422

5 E. Ciach, D. Bobilewicz i E. Kmin dziej wiarygodną alternatywę metod bezpośrednich, która co istotne, nie wiąże się z dodatkowymi kosztami oznaczeń. Idea zastosowania cholesterolu non HDL wprowadzona przez NCEP [16] w 2001r. pomimo niewątpliwych zalet nie doczekała się pełnej realizacji w postaci uznania go za jeden ze stałych elementów lipidogramu. Wniosek Wobec rozbieżności wyników oznaczeń stężenia cholesterolu LDL w zależności od metody, a także samej struktury frakcji lipoproteinowych wydaje się celowe stosowanie tej samej metody w oznaczeniach wykonywanych u tego samego pacjenta w czasie, a także zaznaczenie na wyniku jaką metodą go uzyskano. Piśmiennictwo 1. Agrawal M, Spencer H, Faas F Method of LDL cholesterol measurement influences classification of LDL cholesterol treatment goals: clinical research study, Invest Med 2010; 58: Barylski M, Ciebiada M, Górska- Ciebiada M i wsp. Miejsce atorwastatyny w redukcji ryzyka sercowo- naczyniowego- fakty mówią same za siebie, Geriatria 2010; 4: Baruch L, Agarwal S, Gupta B, i wsp. Is directly measured lowdensity lipoprotein clinically equivalent to calculated low- density lipoprotein? Clin Lipidology 2010; 4: Can M, Acikgoz S, Mungan M i wsp. Is direct method of low density cholesterol measurement appropriate for targeting lipid lowering therapy? Int J Cardiol 2010; 142: Chen Y, Zhang X, Pan B i wsp. A modified formula for calculating low- density lipoprotein cholesterol values. Lipids in Health and Disease 2010; 9: Escola- Gil J, Jorba O, Julve- Gil J i wsp. Pitfalls of direct HDLcholesterol measurements in mouse models of hyperlipidemia and atherosclerosis. Clin Chem 1999; 44: Gazi I, Tsimihodimos V, Filippatos T i wsp. LDL cholesterol estimation in patients with the metabolic syndrome. Lipids in Health and Disease 2006; 5: Graham J, Atar D, Borch- Johnsen K i wsp. European Guidelines on Cardiovascular Disease Prevention in Clinical Practice. Fourth Joint Task Force of the European Society of Cardiology and other Societies on Cardiovascular Disease Prevention in Clinical Practice. Eur J Cardiovasc Prev Rehab 2007; 14 (Supl. 2): Implications of recent clinical trials for the National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III Guidelines. Circulation 2004; 110: Kamezaki F, Sonoda S, Nallata S i wsp. A direct measurement for LDL cholesterol increases hypercholesterolemia prevalence: comparison with Friedewald calculation. UOE 2010; 32: LaRosa J Low- density lipoprotein cholesterol reduction the end is more important than the means. Am J Cardiol 2007; 100: Lindsey C, Graham M, Johnstop T i wsp. A clinical comparison of calculated versus direct measurement of low density lipoprotein cholesterol level. Pharmacotherapy 2004; 24: Lippi G, Montagnana M, Guidi C Direct LDL- cholesterol measurement: Not ready prime time? Int J Cardiol 2010; 145: Materiały informacyjne Roche Cobas Integra 400/700/ Miller, Myers G, Bachmann L i wsp. Seven direct methods for measuring HDL and LDL cholesterol compared with ultracentrifugation reference measurement procedures. Clin Chem 2010; 56: NCEP Adult Treatment Panel III JAMA 2001; 285: Nauck M, Graziani M, Bruton D i wsp. Analytical and clinical performance of a detergent- based homogenous LDL- cholesterol assay: a multicenter evaluation, Clin Chem 2000; 46: Nauck M, Russel W, Rifai N. Methods for Measurement of LDLcholesterol: a critical assessment of direct measurement by homogenous assays versus calculation. Clin Chem 2002; 48: Ordonez- Llanos J, Wagner A, Bonet- Marques, i wsp. Which cholesterol are measuring with the Roche Direct, Homogenous LDL- C Plus Assay? Clin Chem 2001; 47: Sztefko K. Badania laboratoryjne u chorych z nadciśnieniem tętniczym. Nadciśnienie tętnicze 2009; 13, Tighe D, Ockene I, Reed G, i wsp. Calculated low density lipoprotein cholesterol levels frequently underestimate directly measured low density lipoprotein cholesterol determinations in patients with serum triglyceride levels 4,52 mmol/l: An analysis comparing the lipid direct magnetic LDL assay with Friedewald calculation. Clin Chim Acta 2006; 365: Toramoto T, Sasaki J, Ueshima H, i wsp. Executive summary of Japan Atherosclerosis Society (JAS) guideline for diagnosis and prevention of atherosclerotic cardiovascular disease for Japanese. J Atheroscler Thromb 2007; 14: Zaakceptowano do publikacji: Adres do korespondencji: Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej Wydział Nauki o Zdrowiu Warszawski Uniwersytet Medyczny Warszawa, ul. Banacha 1a 423

Największe wyzwania w diagnostyce zaburzeń lipidowych. Cholesterol LDL oznaczany bezpośrednio, czy wyliczany ze wzoru Friedewalna, na czczo czy nie?

Największe wyzwania w diagnostyce zaburzeń lipidowych. Cholesterol LDL oznaczany bezpośrednio, czy wyliczany ze wzoru Friedewalna, na czczo czy nie? Największe wyzwania w diagnostyce zaburzeń lipidowych. Cholesterol LDL oznaczany bezpośrednio, czy wyliczany ze wzoru Friedewalna, na czczo czy nie? Bogdan Solnica Katedra Biochemii Klinicznej Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Magdalena Krintus Katedra i Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej Uniwersytet Mikołaja Kopernika Collegium Medicum w Bydgoszczy

Magdalena Krintus Katedra i Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej Uniwersytet Mikołaja Kopernika Collegium Medicum w Bydgoszczy Zalecenia dotyczące wykonywania rutynowego oznaczania profilu lipidowego po posiłku: konsensus Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego (EAS) oraz Europejskiego Towarzystwa Chemii Klinicznej i Medycyny

Bardziej szczegółowo

Wytyczne ACCF/AHA 2010: Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u bezobjawowych dorosłych

Wytyczne ACCF/AHA 2010: Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u bezobjawowych dorosłych Wytyczne ACCF/AHA 2010: Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u bezobjawowych dorosłych Jednym z pierwszych i podstawowych zadań lekarza jest prawidłowa i rzetelna ocena ryzyka oraz rokowania pacjenta. Ma

Bardziej szczegółowo

Kwasy tłuszczowe EPA i DHA omega-3 są niezbędne dla zdrowia serca i układu krążenia.

Kwasy tłuszczowe EPA i DHA omega-3 są niezbędne dla zdrowia serca i układu krążenia. Kwasy tłuszczowe EPA i DHA omega-3 są niezbędne dla zdrowia serca i układu krążenia. Kwasy tłuszczowe omega-3 jak pokazują wyniki wielu światowych badań klinicznych i epidemiologicznych na ludziach, są

Bardziej szczegółowo

Pułapki farmakoterapii nadciśnienia tętniczego. Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze

Pułapki farmakoterapii nadciśnienia tętniczego. Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze Pułapki farmakoterapii nadciśnienia tętniczego Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze Leczenie nadciśnienia tętniczego versus leczenie chorego

Bardziej szczegółowo

Lek. Ewelina Anna Dziedzic. Wpływ niedoboru witaminy D3 na stopień zaawansowania miażdżycy tętnic wieńcowych.

Lek. Ewelina Anna Dziedzic. Wpływ niedoboru witaminy D3 na stopień zaawansowania miażdżycy tętnic wieńcowych. Lek. Ewelina Anna Dziedzic Wpływ niedoboru witaminy D3 na stopień zaawansowania miażdżycy tętnic wieńcowych. Rozprawa na stopień naukowy doktora nauk medycznych Promotor: Prof. dr hab. n. med. Marek Dąbrowski

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Dokładność i precyzja wydajności systemu Accu-Chek Active. Wprowadzenie. Metoda

Dokładność i precyzja wydajności systemu Accu-Chek Active. Wprowadzenie. Metoda Dokładność i precyzja wydajności systemu Accu-Chek Active I. DOKŁADNOŚĆ Ocena dokładności systemu została przeprowadzona w odniesieniu do normy ISO 15197. Wprowadzenie Celem badania było określenie dokładności

Bardziej szczegółowo

System CardioChek 2011 Ocena Kliniczna

System CardioChek 2011 Ocena Kliniczna System CardioChek 2011 Ocena Kliniczna Ocena obejmuje: Pracownicze Centrum Sanatoryjne Atlanta, GA Targi Zdrowia Winter Park, FL Centrum Odnowy Biologicznej Torrance, CA Szpital Chrystusa Cincinnati, OH

Bardziej szczegółowo

Klinika Chorób Wewnętrznych i Rehabilitacji Kardiologicznej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi 2

Klinika Chorób Wewnętrznych i Rehabilitacji Kardiologicznej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi 2 Akademia Medycyny GERIATRIA OPARTA NA FAKTACH/EVIDENCE-BASED GERIATRICS Otrzymano/Submitted: 17.09.2012 Zaakceptowano/Accepted: 20.09.2012 Przegląd randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych w grupie

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM 2 15. 10. 2015

SEMINARIUM 2 15. 10. 2015 SEMINARIUM 2 15. 10. 2015 Od tłuszczu pokarmowego do lipoprotein osocza, metabolizm, budowa cząsteczek lipoprotein, apolipoproteiny, znaczenie biologiczne, enzymy biorące udział w metabolizmie lipoprotein,

Bardziej szczegółowo

Terapia skojarzona w leczeniu zaburzeń lipidowych

Terapia skojarzona w leczeniu zaburzeń lipidowych Terapia skojarzona w leczeniu zaburzeń lipidowych Dzięki wielu dużym randomizowanymi badaniom bezsprzeczna pozostaje skuteczność statyn w redukcji stężenia cholesterolu LDL (LDL-C) oraz zdarzeń sercowo-naczyniowych.

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 2/2003 Nr 3(4) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Ocena wybranych parametrów przemiany lipidowej u dzieci z somatotropinową niedoczynnością przysadki w trakcie leczenia hormonem wzrostu

Bardziej szczegółowo

Różnice w skuteczności leczenia dyslipidemii u mężczyzn z rozpoznaną otyłością w porównaniu z mężczyznami nieotyłymi.

Różnice w skuteczności leczenia dyslipidemii u mężczyzn z rozpoznaną otyłością w porównaniu z mężczyznami nieotyłymi. Różnice w skuteczności leczenia dyslipidemii u mężczyzn z rozpoznaną otyłością w porównaniu z mężczyznami nieotyłymi. Badanie 3ST-POL Difference in efficacy of dyslipidemia treatment in obese and not obese

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Durda STRESZCZENIE STĘŻENIE KWASU FOLIOWEGO ORAZ ZMIANY W OBRĘBIE GENÓW REGULUJĄCYCH JEGO METABOLIZM JAKO CZYNNIK RYZYKA RAKA W POLSCE

Katarzyna Durda STRESZCZENIE STĘŻENIE KWASU FOLIOWEGO ORAZ ZMIANY W OBRĘBIE GENÓW REGULUJĄCYCH JEGO METABOLIZM JAKO CZYNNIK RYZYKA RAKA W POLSCE Pomorski Uniwersytet Medyczny Katarzyna Durda STRESZCZENIE STĘŻENIE KWASU FOLIOWEGO ORAZ ZMIANY W OBRĘBIE GENÓW REGULUJĄCYCH JEGO METABOLIZM JAKO CZYNNIK RYZYKA RAKA W POLSCE Promotor: dr hab. prof. nadzw.

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

PRACA POGLĄDOWA. iedy sięgać po fenofibrat wskazania kliniczne czy biochemiczne? When to use fenofibrat clinical or biochemical indications?

PRACA POGLĄDOWA. iedy sięgać po fenofibrat wskazania kliniczne czy biochemiczne? When to use fenofibrat clinical or biochemical indications? PRACA POGLĄDOWA K iedy sięgać po fenofibrat wskazania kliniczne czy biochemiczne? When to use fenofibrat clinical or biochemical indications? lek. Marcin Wełnicki, prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz

Bardziej szczegółowo

The combined treatment of dyslipidemias with ezetimibe VYMET trial (2009)

The combined treatment of dyslipidemias with ezetimibe VYMET trial (2009) Akademia Medycyny GERIATRIA OPARTA NA FAKTACH/EVIDENCE-BASED GERIATRICS Wpłynęło: 19.09.2009 Zaakcepetowano: 21.09.2009 Przegląd randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych w grupie osób w wieku

Bardziej szczegółowo

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zawieszenia pozwolenia na dopuszczenie do obrotu przedstawione przez Europejską Agencję Leków

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zawieszenia pozwolenia na dopuszczenie do obrotu przedstawione przez Europejską Agencję Leków Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zawieszenia pozwolenia na dopuszczenie do obrotu przedstawione przez Europejską Agencję Leków 1 Wnioski naukowe Ogólne podsumowanie oceny naukowej dotyczącej kwasu nikotynowego/laropiprantu

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

Ocena profilu lipidowego u pacjentów aglomeracji łódzkiej leczonych statynami

Ocena profilu lipidowego u pacjentów aglomeracji łódzkiej leczonych statynami Folia Medica Lodziensia, 2014, 41/1:47-63 Ocena profilu lipidowego u pacjentów aglomeracji łódzkiej leczonych statynami Lipid profile evaluation in Lodz agglomeration patients treated with statins DOMINIKA

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA.

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA. UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA Małgorzata Biskup Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego u chorych na reumatoidalne zapalenie

Bardziej szczegółowo

Rozpowszechnienie dyslipidemiii leczenie zaburzeń lipidowych wśród lekarzy POZ

Rozpowszechnienie dyslipidemiii leczenie zaburzeń lipidowych wśród lekarzy POZ Rozpowszechnienie dyslipidemiii leczenie zaburzeń lipidowych wśród lekarzy POZ w Polsce. Badanie LIPIDOGRAM 5 LAT dr n. med. Jacek Jóźwiak KLRWP, Poznań 2013 Cel Celem strategicznym badań LIPIDOGRAM była

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Brandt, Matylda Hennig, Joanna Bautembach-Minkowska, Małgorzata Myśliwiec

Agnieszka Brandt, Matylda Hennig, Joanna Bautembach-Minkowska, Małgorzata Myśliwiec Agnieszka Brandt, Matylda Hennig, Joanna Bautembach-Minkowska, Małgorzata Myśliwiec Klinika Pediatrii, Diabetologii i Endokrynologii Gdański Uniwersytet Medyczny Hipercholesterolemia rodzinna (FH) najczęstsza

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 81 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 81 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 81 SECTIO D 2004 Zakład Pielęgniarstwa Położniczo Ginekologicznego Akademii Medycznej w Białymstoku * Department of Gynecology

Bardziej szczegółowo

Aktywność sportowa po zawale serca

Aktywność sportowa po zawale serca Aktywność sportowa po zawale serca Czy i jaki wysiłek fizyczny jest zalecany? O prozdrowotnych aspektach wysiłku fizycznego wiadomo już od dawna. Wysiłek fizyczny o charakterze aerobowym (dynamiczne ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Kontrola i zapewnienie jakości wyników

Kontrola i zapewnienie jakości wyników Kontrola i zapewnienie jakości wyników Kontrola i zapewnienie jakości wyników QA : Quality Assurance QC : Quality Control Dobór systemu zapewnienia jakości wyników dla danego zadania fit for purpose Kontrola

Bardziej szczegółowo

Profil alergenowy i charakterystyka kliniczna dorosłych. pacjentów uczulonych na grzyby pleśniowe

Profil alergenowy i charakterystyka kliniczna dorosłych. pacjentów uczulonych na grzyby pleśniowe lek. Krzysztof Kołodziejczyk Profil alergenowy i charakterystyka kliniczna dorosłych pacjentów uczulonych na grzyby pleśniowe Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Promotor: dr hab. n. med. Andrzej

Bardziej szczegółowo

Aspekty systemowe samoistnego włóknienia płuc w Polsce na tle Europy

Aspekty systemowe samoistnego włóknienia płuc w Polsce na tle Europy Aspekty systemowe samoistnego włóknienia płuc w Polsce na tle Europy Dr n. med., MBA IZWOZ Uczelnia Łazarskiego, DEJG, Koalicja i Fundacja na Rzecz Zdrowego Starzenia się, Konferencja WHC, Warszawa, 22.03.2016

Bardziej szczegółowo

HIPERCHOLESTEROLEMIA RODZINNA Jak z nią żyć i skutecznie walczyć?

HIPERCHOLESTEROLEMIA RODZINNA Jak z nią żyć i skutecznie walczyć? HIPERCHOLESTEROLEMIA RODZINNA Jak z nią żyć i skutecznie walczyć? KIM JESTEŚMY JESTEŚMY GRUPĄ, KTÓRA ZRZESZA PACJENTÓW Z ZABURZENIAMI GOSPODARKI LIPIDOWEJ Z CAŁEJ POLSKI HIPERCHOLESTEROLEMIA RODZINNA FAKTY:

Bardziej szczegółowo

Różnice w skuteczności leczenia dyslipidemii wśród kobiet i mężczyzn na podstawie wyników badania 3ST-POL

Różnice w skuteczności leczenia dyslipidemii wśród kobiet i mężczyzn na podstawie wyników badania 3ST-POL 28 dowody medyczne w kardiologii S Kowalewski, A Mamcarz Ochronny wpływ trimetazydyny u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca i niewydolnością serca Różnice w skuteczności leczenia dyslipidemii wśród

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją

Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją Ocena wiarygodności badania z randomizacją Każda grupa Wspólnie omawia odpowiedź na zadane pytanie Wybiera przedstawiciela, który w imieniu grupy przedstawia

Bardziej szczegółowo

Epidemia niewydolności serca Czy jesteśmy skazani na porażkę?

Epidemia niewydolności serca Czy jesteśmy skazani na porażkę? Epidemia niewydolności serca Czy jesteśmy skazani na porażkę? Piotr Ponikowski Klinika Chorób Serca Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Ośrodek Chorób Serca Szpitala Wojskowego we Wrocławiu Niewydolność

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE / ABSTRACT

STRESZCZENIE / ABSTRACT STRESZCZENIE / ABSTRACT Wstęp: Rtęć jest metalem o silnym działaniu neuro, nefro i hepatotoksycznym oraz zwiększającym ryzyko chorób układu krążenia. Pracownicy zatrudnieni w zakładach przemysłowych wykorzystujących

Bardziej szczegółowo

Walidacja metod wykrywania, identyfikacji i ilościowego oznaczania GMO. Magdalena Żurawska-Zajfert Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB

Walidacja metod wykrywania, identyfikacji i ilościowego oznaczania GMO. Magdalena Żurawska-Zajfert Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB Walidacja metod wykrywania, identyfikacji i ilościowego oznaczania GMO Magdalena Żurawska-Zajfert Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB Walidacja Walidacja jest potwierdzeniem przez zbadanie i przedstawienie

Bardziej szczegółowo

Zmiany w profilu lipidowym u pacjentów ze szpiczakiem mnogim i makroglobulinemią Waldenströma

Zmiany w profilu lipidowym u pacjentów ze szpiczakiem mnogim i makroglobulinemią Waldenströma diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics 2009 Volume 45 Number 3 231-236 Praca oryginalna Original Article Zmiany w profilu lipidowym u pacjentów ze szpiczakiem mnogim i makroglobulinemią

Bardziej szczegółowo

W badaniu 4S (ang. Scandinavian Simvastatin Survivat Study), oceniano wpływ symwastatyny na całkowitą śmiertelność u 4444 pacjentów z chorobą wieńcową i z wyjściowym stężeniem cholesterolu całkowitego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do materiałów informacyjnych PRO

Załącznik nr 3 do materiałów informacyjnych PRO SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚWIADCZEŃ I ZASAD ICH UDZIELANIA ORAZ WYMAGANIA WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW W PROGRAMIE PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA 1. OPIS ŚWIADCZEŃ 1) objęcie przez świadczeniodawcę Programem świadczeniobiorców,

Bardziej szczegółowo

BADANIA ZRÓŻNICOWANIA RYZYKA WYPADKÓW PRZY PRACY NA PRZYKŁADZIE ANALIZY STATYSTYKI WYPADKÓW DLA BRANŻY GÓRNICTWA I POLSKI

BADANIA ZRÓŻNICOWANIA RYZYKA WYPADKÓW PRZY PRACY NA PRZYKŁADZIE ANALIZY STATYSTYKI WYPADKÓW DLA BRANŻY GÓRNICTWA I POLSKI 14 BADANIA ZRÓŻNICOWANIA RYZYKA WYPADKÓW PRZY PRACY NA PRZYKŁADZIE ANALIZY STATYSTYKI WYPADKÓW DLA BRANŻY GÓRNICTWA I POLSKI 14.1 WSTĘP Ogólne wymagania prawne dotyczące przy pracy określają m.in. przepisy

Bardziej szczegółowo

lek. Olga Możeńska Ocena wybranych parametrów gospodarki wapniowo-fosforanowej w populacji chorych z istotną niedomykalnością zastawki mitralnej

lek. Olga Możeńska Ocena wybranych parametrów gospodarki wapniowo-fosforanowej w populacji chorych z istotną niedomykalnością zastawki mitralnej lek. Olga Możeńska Ocena wybranych parametrów gospodarki wapniowo-fosforanowej w populacji chorych z istotną niedomykalnością zastawki mitralnej Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Promotor: dr

Bardziej szczegółowo

Hipercholesterolemia rodzinna - co warto wiedzieć

Hipercholesterolemia rodzinna - co warto wiedzieć I Katedra i Klinika Kardiologii Gdański Uniwersytet Medyczny Hipercholesterolemia rodzinna - co warto wiedzieć Dlaczego to takie ważne? Marcin Gruchała Czynniki ryzyka zawału serca 15 152 osób z pierwszym

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Która metoda badań przesiewowych jest dokładniejsza?

Wprowadzenie. Która metoda badań przesiewowych jest dokładniejsza? Styczeń 2013 Porównanie Badań z krwi żylnej z badaniami z krwi włośniczkowej z opuszka palca Fakty i mity Charles Foltz, Ph.D, M.P.H tłumaczenie: Red Med Poland Wprowadzenie Nie jest tajemnicą, że biometryczne

Bardziej szczegółowo

Skale i wskaźniki jakości leczenia w OIT

Skale i wskaźniki jakości leczenia w OIT Skale i wskaźniki jakości leczenia w OIT Katarzyna Rutkowska Szpital Kliniczny Nr 1 w Zabrzu Wyniki leczenia (clinical outcome) śmiertelność (survival) sprawność funkcjonowania (functional outcome) jakość

Bardziej szczegółowo

Granice tolerancji w zakresie jakości - kres czy początek wysokich standardów?

Granice tolerancji w zakresie jakości - kres czy początek wysokich standardów? Granice tolerancji w zakresie jakości - kres czy początek wysokich standardów? Marcin Makowski Head of Centralized Monitoring, AstraZeneca, TransCelerate RBM Workstream O autorze Szef jednostki centralnego

Bardziej szczegółowo

ABX Pentra Cholesterol CP

ABX Pentra Cholesterol CP 2015/09/09 A93A01227DPL A11A01634 90 ml Pentra C200 Odczynnik diagnostyczny do oznaczania ilościowego in vitro stężenia cholesterolu w surowicy krwi lub osoczu metodą kolorymetryczną. QUAL-QA-TEMP-0846

Bardziej szczegółowo

NAPRĘŻENIA ŚCISKAJĄCE PRZY 10% ODKSZTAŁCENIU WZGLĘDNYM PRÓBEK NORMOWYCH POBRANYCH Z PŁYT EPS O RÓŻNEJ GRUBOŚCI

NAPRĘŻENIA ŚCISKAJĄCE PRZY 10% ODKSZTAŁCENIU WZGLĘDNYM PRÓBEK NORMOWYCH POBRANYCH Z PŁYT EPS O RÓŻNEJ GRUBOŚCI PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK 1 (145) 2008 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (145) 2008 Zbigniew Owczarek* NAPRĘŻENIA ŚCISKAJĄCE PRZY 10% ODKSZTAŁCENIU WZGLĘDNYM PRÓBEK NORMOWYCH

Bardziej szczegółowo

FARMAKOLOGIA W PRAKTYCE KARDIOLOGICZNEJ

FARMAKOLOGIA W PRAKTYCE KARDIOLOGICZNEJ FARMAKOLOGIA W PRAKTYCE KARDIOLOGICZNEJ Pracę otrzymano: 5.8.5 Zaakceptowano do druku: 3.8.5 Copyright by Medical Education Znaczenie stężenia triglicerydów w codziennej praktyce o czym warto pamiętać?

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ K.OLESZCZYK J.RYBICKI A.ZIELINSKA-MEUS I.MATYSIAKIEWICZ A.KUŚMIERCZYK-PIELOK K.BUGAJSKA-SYSIAK E.GROCHULSKA STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ XVI Konferencja Jakość w Opiece

Bardziej szczegółowo

Różnice w skuteczności leczenia dyslipidemii u kobiet z rozpoznaną otyłością w porównaniu z kobietami nieotyłymi. Badanie 3ST-POL

Różnice w skuteczności leczenia dyslipidemii u kobiet z rozpoznaną otyłością w porównaniu z kobietami nieotyłymi. Badanie 3ST-POL PRACE ORYGINALNE Marcin WEŁNICKI¹ Daniel ŚLIŻ 1,2 Krzysztof J. FILIPIAK³ Jowita SZELIGOWSKA¹ Marek NARUSZEWICZ 4 Janusz SIEBERT 5 Artur MAMCARZ¹ Różnice w skuteczności leczenia dyslipidemii u kobiet z

Bardziej szczegółowo

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE Czynniki socjodemograficzne wpływające na poziom wiedzy dotyczącej dróg szerzenia się zakażenia w kontaktach niezwiązanych z procedurami medycznymi wśród pacjentów z WZW typu C Kamil Barański 1, Ewelina

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości życia pacjentów chorujących na nadciśnienie tętnicze według ankiety SF-36

Ocena jakości życia pacjentów chorujących na nadciśnienie tętnicze według ankiety SF-36 PRACE STUDENCKICH KÓŁ NAUKOWYCH PRACA ORYGINALNA Ocena jakości życia pacjentów chorujących na nadciśnienie tętnicze według ankiety SF-36 The assessment of hypertesive patients life quality according to

Bardziej szczegółowo

Leczenie dyslipidemii u dorosłych chorych na cukrzycę

Leczenie dyslipidemii u dorosłych chorych na cukrzycę ZALECENIA ISSN 1640 8497 Stanowisko American Diabetes Association Leczenie dyslipidemii u dorosłych chorych na cukrzycę Dyslipidemia management in adults with diabetes Przedrukowano za zgodą z: Diabetes

Bardziej szczegółowo

Skuteczność leczenia hipercholesterolemii u osób wysokiego ryzyka sercowonaczyniowego. Czy leczymy coraz lepiej? Piotr Jankowski

Skuteczność leczenia hipercholesterolemii u osób wysokiego ryzyka sercowonaczyniowego. Czy leczymy coraz lepiej? Piotr Jankowski Skuteczność leczenia hipercholesterolemii u osób wysokiego ryzyka sercowonaczyniowego w XX i XXI wieku. Czy leczymy coraz lepiej? Piotr Jankowski I Klinika Kardiologii i Nadciśnienia Tętniczego IK CMUJ

Bardziej szczegółowo

Analiza mutacji p.d36n i p.n318s oraz polimorfizmu p.s474x genu lipazy lipoproteinowej u chorych z hipercholesterolemią rodzinną.

Analiza mutacji p.d36n i p.n318s oraz polimorfizmu p.s474x genu lipazy lipoproteinowej u chorych z hipercholesterolemią rodzinną. Analiza mutacji p.d36n i p.n318s oraz polimorfizmu p.s474x genu lipazy lipoproteinowej u chorych z hipercholesterolemią rodzinną. Monika śuk opiekun: prof. dr hab. n. med. Janusz Limon Katedra i Zakład

Bardziej szczegółowo

Czy istnieją nowe i stare glukometry? Bogdan Solnica Katedra Biochemii Klinicznej Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Kraków

Czy istnieją nowe i stare glukometry? Bogdan Solnica Katedra Biochemii Klinicznej Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Kraków Czy istnieją nowe i stare glukometry? Bogdan Solnica Katedra Biochemii Klinicznej Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Kraków Glukometry nowe stare lepsze gorsze Glukometry mają ok. 45 lat Nowe glukometry

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

ANALiZA WPŁYWU PARAMETRÓW SAMOLOTU NA POZiOM HAŁASU MiERZONEGO WEDŁUG PRZEPiSÓW FAR 36 APPENDiX G

ANALiZA WPŁYWU PARAMETRÓW SAMOLOTU NA POZiOM HAŁASU MiERZONEGO WEDŁUG PRZEPiSÓW FAR 36 APPENDiX G PRACE instytutu LOTNiCTWA 221, s. 115 120, Warszawa 2011 ANALiZA WPŁYWU PARAMETRÓW SAMOLOTU NA POZiOM HAŁASU MiERZONEGO WEDŁUG PRZEPiSÓW FAR 36 APPENDiX G i ROZDZiAŁU 10 ZAŁOżEń16 KONWENCJi icao PIotr

Bardziej szczegółowo

Rejestr codziennej praktyki lekarskiej w zakresie leczenia choroby wieńcowej

Rejestr codziennej praktyki lekarskiej w zakresie leczenia choroby wieńcowej Rejestr codziennej praktyki lekarskiej w zakresie leczenia choroby wieńcowej Badanie Nr: BETAX_L_01459 Autorzy: Dr hab. n. med. Marek Kuch, Klinika Kardiologii, Uniwersytet Medyczny w Warszawie Michał

Bardziej szczegółowo

Wpływ terapii rosuwastatyną na blaszkę miażdżycową

Wpływ terapii rosuwastatyną na blaszkę miażdżycową 45 Effects of rosuvastatin therapy on atherosclerotic plaques Dr hab. n. med. Marek Postuła 1,2 Prof. dr hab. n. med. Dariusz Kosior 2,3 1 Centrum Badań Przedklinicznych i Technologii (CePT), Katedra i

Bardziej szczegółowo

PRACE ORYGINALNE. Liczne badania okreœli³y wiele czynników. Poza klasycznymi czynnikami poznano

PRACE ORYGINALNE. Liczne badania okreœli³y wiele czynników. Poza klasycznymi czynnikami poznano PRACE ORYGINALNE Agnieszka JAROSZ Gra yna NOWICKA Bia³ko C reaktywne i homocysteina jako wskaÿniki ryzyka rozwoju mia d ycy C-reactive protein and homocysteine as risk factors of atherosclerosis Instytut

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia lipidowe u osób zdrowych i osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego w populacji wiejskiej

Zaburzenia lipidowe u osób zdrowych i osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego w populacji wiejskiej PRACE STUDENCKICH KÓŁ NAUKOWYCH ARTYKUŁ POGLĄDOWY Zaburzenia lipidowe u osób zdrowych i osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego w populacji wiejskiej Dyslipidemias in healthy individuals and patients

Bardziej szczegółowo

Czy mamy dowody na pozalipidoweefekty stosowania statyn?

Czy mamy dowody na pozalipidoweefekty stosowania statyn? Czy mamy dowody na pozalipidoweefekty stosowania statyn? Zbigniew Gaciong Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny Definicja Plejotropia,

Bardziej szczegółowo

Algorytm postępowania w profilaktyce, diagnostyce i leczeniu chorób sercowonaczyniowych. Dr n. med. Wiesława Kwiatkowska

Algorytm postępowania w profilaktyce, diagnostyce i leczeniu chorób sercowonaczyniowych. Dr n. med. Wiesława Kwiatkowska Algorytm postępowania w profilaktyce, diagnostyce i leczeniu chorób sercowonaczyniowych u osób zakażonych HIV Dr n. med. Wiesława Kwiatkowska Epidemiologia zakażenia HIV Epidemiologia zakażenia HIV - zgony

Bardziej szczegółowo

Zmodyfikowane wg Kadowaki T in.: J Clin Invest. 2006;116(7):1784-92

Zmodyfikowane wg Kadowaki T in.: J Clin Invest. 2006;116(7):1784-92 Magdalena Szopa Związek pomiędzy polimorfizmami w genie adiponektyny a wybranymi wyznacznikami zespołu metabolicznego ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Prof. zw. dr hab. med. Aldona Dembińska-Kieć Kierownik

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

Hipercholesterolemia najgorzej kontrolowany czynnik ryzyka w Polsce punkt widzenia lekarza rodzinnego

Hipercholesterolemia najgorzej kontrolowany czynnik ryzyka w Polsce punkt widzenia lekarza rodzinnego XVI Kongres Medycyny Rodzinnej Kielce, 2 5 czerwca 2016 Prof. UJ dr hab. med. Adam Windak Kierownik Zakładu Medycyny Rodzinnej CM UJ Wiceprezes Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce Hipercholesterolemia

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

JUPITER trial has another Jupiter s moon been discovered?

JUPITER trial has another Jupiter s moon been discovered? Akademia Medycyny GERIATRIA OPARTA NA FAKTACH/EVIDENCE-BASED GERIATRICS Wpłynęło: 19.12.2008 Zaakcepetowano: 19.12.2008 Przegląd randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych w grupie osób w wieku

Bardziej szczegółowo

Gdański Uniwersytet Medyczny. Polimorfizm genów receptorów estrogenowych (ERα i ERβ) a rozwój zespołu metabolicznego u kobiet po menopauzie

Gdański Uniwersytet Medyczny. Polimorfizm genów receptorów estrogenowych (ERα i ERβ) a rozwój zespołu metabolicznego u kobiet po menopauzie Gdański Uniwersytet Medyczny Mgr Karolina Kuźbicka Polimorfizm genów receptorów estrogenowych (ERα i ERβ) a rozwój zespołu metabolicznego u kobiet po menopauzie Rozprawa doktorska Promotor: dr hab. n.

Bardziej szczegółowo

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia:

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia: Kwalifikacja do leczenia osteoporozy i kosztoefektywność leczenia osteoporozy w Polsce, polska wersja FRAX konferencja okrągłego stołu podczas IV Środkowo Europejskiego Kongresu Osteoporozy i Osteoartrozy

Bardziej szczegółowo

Polskie badanie skuteczności leczenia hipercholesterolemii analiza wyników badania CEPHEUS

Polskie badanie skuteczności leczenia hipercholesterolemii analiza wyników badania CEPHEUS Prace oryginalne / Original articles Polski Przegląd Kardiologiczny 2014;16(1):5-11 ISSN 1507-5540 Copyright 2014 Cornetis; www.cornetis.pl Polskie badanie skuteczności leczenia hipercholesterolemii analiza

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Leczenie zaburzeń lipidowych u kobiet w ciąży. Czy możemy być skuteczni? Prof. dr hab. med. Barbara Cybulska

Leczenie zaburzeń lipidowych u kobiet w ciąży. Czy możemy być skuteczni? Prof. dr hab. med. Barbara Cybulska Leczenie zaburzeń lipidowych u kobiet w ciąży. Czy możemy być skuteczni? Prof. dr hab. med. Barbara Cybulska Fizjologiczne zmiany stężenia lipidów w ciąży TG, TC i LDL-C na początku ciąży (najniższe wartości

Bardziej szczegółowo

EBM w farmakoterapii

EBM w farmakoterapii EBM w farmakoterapii Dr Przemysław Niewiński Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej AM we Wrocławiu Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej AM Wrocław EBM Evidence Based Medicine (EBM) "praktyka medyczna

Bardziej szczegółowo

II Konferencja Cardiolipid 2017

II Konferencja Cardiolipid 2017 II Konferencja Cardiolipid 2017 PIĄTEK, 8 WRZEŚNIA 2017 ROKU 14.30 14.40 Powitanie i otwarcie konferencji Przewodniczący Komitetu Naukowego: prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak, Przewodniczący

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne leczenie hipolipemizujące zgodne z zaleceniami ESC, część II

Nowoczesne leczenie hipolipemizujące zgodne z zaleceniami ESC, część II Nowoczesne leczenie hipolipemizujące zgodne z zaleceniami ESC, część II leczenie hipolipemizujące, esc, Łukasz Kołtowski Maciej Bartoszek, Łukasz Kołtowski I Katedra i Klinika Kardiologii Warszawskiego

Bardziej szczegółowo

Mefelor 50/5 mg Tabletka o przedłużonym uwalnianiu. Metoprololtartrat/Felodipi n AbZ 50 mg/5 mg Retardtabletten

Mefelor 50/5 mg Tabletka o przedłużonym uwalnianiu. Metoprololtartrat/Felodipi n AbZ 50 mg/5 mg Retardtabletten ANEKS I WYKAZ NAZW, POSTACI FARMACEUTYCZNYCH, MOCY PRODUKTÓW LECZNICZYCH, DRÓG PODANIA, WNIOSKODAWCÓW, POSIADACZY POZWOLEŃ NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU W PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH Państwo członkowskie Podmiot

Bardziej szczegółowo

Choroby Serca i Naczyń 2016, tom 13, nr 6,

Choroby Serca i Naczyń 2016, tom 13, nr 6, Choroby Serca i Naczyń 2016, tom 13, nr 6, 414 421 F A R M A K O T E R A P I A C H O R Ó B U K Ł A D U K R Ą Ż E N I A Redaktor działu: prof. dr hab. n. med. Beata Wożakowska-Kapłon Intensyfikacja terapii

Bardziej szczegółowo

Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii

Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Centrum Diagnostyki i Leczenia

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Cukrzyca typu 2 Cukrzyca typu 2 Jeśli otrzymałeś tę ulotkę, prawdopodobnie zmagasz się z problemem cukrzycy. Musisz więc odpowiedzieć sobie na pytania: czy wiesz, jak żyć z cukrzycą? Jak postępować w wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 96 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 96 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 96 SECTIO D 2004 Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Faculty

Bardziej szczegółowo

Jakość leczenia pacjentów z po ostrych epizodach choroby niedokrwiennej serca w XX i XXI wieku. Czynniki ograniczające wdrażanie wytycznych.

Jakość leczenia pacjentów z po ostrych epizodach choroby niedokrwiennej serca w XX i XXI wieku. Czynniki ograniczające wdrażanie wytycznych. Jakość leczenia pacjentów z po ostrych epizodach choroby niedokrwiennej serca w XX i XXI wieku. Czynniki ograniczające wdrażanie wytycznych. Piotr Jankowski I Klinika Kardiologii i El. Int. oraz Nad. Tęt.

Bardziej szczegółowo

EDYTA KATARZYNA GŁAŻEWSKA METALOPROTEINAZY ORAZ ICH TKANKOWE INHIBITORY W OSOCZU OSÓB CHORYCH NA ŁUSZCZYCĘ LECZONYCH METODĄ FOTOTERAPII UVB.

EDYTA KATARZYNA GŁAŻEWSKA METALOPROTEINAZY ORAZ ICH TKANKOWE INHIBITORY W OSOCZU OSÓB CHORYCH NA ŁUSZCZYCĘ LECZONYCH METODĄ FOTOTERAPII UVB. Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Uniwersytet Medyczny w Białymstoku EDYTA KATARZYNA GŁAŻEWSKA METALOPROTEINAZY ORAZ ICH TKANKOWE INHIBITORY W OSOCZU OSÓB CHORYCH NA ŁUSZCZYCĘ

Bardziej szczegółowo

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

Aktualne problemy terapii dyslipidemii w Polsce Deklaracja Sopocka Stanowisko ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii

Aktualne problemy terapii dyslipidemii w Polsce Deklaracja Sopocka Stanowisko ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii Aktualne problemy terapii Stanowisko ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii Sercowo-Naczyniowej Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego Current issues in management of dyslipidemia Declaration of

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka rozwoju odleżyn na podstawie wybranych czynników ryzyka i skali D.Norton Aleksandra Popow, Maria T. Szewczyk, Katarzyna Cierzniakowska, Elżbieta Kozłowska Zakład Pielęgniarstwa Chirurgicznego,

Bardziej szczegółowo

x ± SD (min max) 7,676 ± 2,821 (4,7 19,1) 4,35 ± 0,48 (3,4 5,33) 13,36 ± 1,66 (7,1 16,6) 39,6 ± 4,3 (25 47) 216,2 ± 61,7 (72 349)

x ± SD (min max) 7,676 ± 2,821 (4,7 19,1) 4,35 ± 0,48 (3,4 5,33) 13,36 ± 1,66 (7,1 16,6) 39,6 ± 4,3 (25 47) 216,2 ± 61,7 (72 349) 4. WYNIKI 4. 1. Ocena parametrów laboratoryjnych u chorych z bólem w klatce piersiowej w chwili przyjęcia do Izby Przyjęć /Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. U wszystkich osób zakwalifikowanych do grupy

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZDOLNOŚCI PROCESU O ZALEŻNYCH CHARAKTERYSTYKACH

ANALIZA ZDOLNOŚCI PROCESU O ZALEŻNYCH CHARAKTERYSTYKACH Małgorzata Szerszunowicz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach ANALIZA ZDOLNOŚCI PROCESU O ZALEŻNYCH CHARAKTERYSTYKACH Wprowadzenie Statystyczna kontrola jakości ma na celu doskonalenie procesu produkcyjnego

Bardziej szczegółowo

Medical Tribune Sp. z. o.o.

Medical Tribune Sp. z. o.o. temat numeru 9 lek. Dominika Dąbrowska dr n. med. Daniel Śliż prof. dr hab. n. med. Artur Mamcarz III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii II Wydziału Lekarskiego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

PIĄTEK / SOBOTA / NIEDZIELA Intensywna terapia statynowa lub terapia skojarzona. SOBOTA

PIĄTEK / SOBOTA / NIEDZIELA Intensywna terapia statynowa lub terapia skojarzona. SOBOTA PIĄTEK 15.45 17.15 / SOBOTA 14.45 17.15 / NIEDZIELA 10.00 11.30 Intensywna terapia statynowa lub terapia skojarzona SOBOTA 10.00 12.00 Leki: statyny SOBOTA 09.00 10.00 Suplementy diety: monakolina, witamina

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego

Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego Lek. Łukasz Głogowski Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Opiekun naukowy: Dr hab. n. med. Ewa Nowakowska-Zajdel Zakład Profilaktyki Chorób

Bardziej szczegółowo

Automatyczna kalkulacja bolusów w pompach insulinowych

Automatyczna kalkulacja bolusów w pompach insulinowych Automatyczna kalkulacja bolusów w pompach insulinowych Dr hab. med. Agnieszka Szypowska Kliniczny Oddział Diabetologii i Pediatrii Klinika Pediatrii Warszawski Uniwersytet Medyczny Funkcjonalna insulinoterapia

Bardziej szczegółowo

Przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie

Przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie Przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie Jak wspomniano we wcześniejszych artykułach cyklu, strategia postępowania w migotaniu przedsionków (AF) polega albo na kontroli częstości rytmu komór i zapobieganiu

Bardziej szczegółowo

Najczęstsze błędy w leczeniu dyslipidemii jak ich uniknąć?

Najczęstsze błędy w leczeniu dyslipidemii jak ich uniknąć? najczęstsze błędy 65 dr n. med. Jowita Szeligowska lek. Marcin Wełnicki prof. dr hab. n. med. Artur Mamcarz III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii II Wydziału Lekarskiego, Warszawski Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

"Optymalny Model Kompleksowej Rehabilitacji. i Wtórnej Prewencji "

Optymalny Model Kompleksowej Rehabilitacji. i Wtórnej Prewencji "Optymalny Model Kompleksowej Rehabilitacji i Wtórnej Prewencji " Skrócony raport z prac zespołu ekspertów Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Autorzy: Piotr Jankowski, Maciej Niewada, Andrzej Bochenek,

Bardziej szczegółowo

aforementioned device she also has to estimate the time when the patients need the infusion to be replaced and/or disconnected. Meanwhile, however, she must cope with many other tasks. If the department

Bardziej szczegółowo

Lech Panasiuk, Jerzy Bylina, Piotr Paprzycki

Lech Panasiuk, Jerzy Bylina, Piotr Paprzycki Level of lipids in blood plasma among adult inhabitants of rural areas in eastern Poland in the light of guidelines by the European Society of Cardiology Stężenia lipidów surowicy krwi dorosłych mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Pragmatyczne badania III fazy w procesie decyzyjnym projekt GET REAL. Mateusz Nikodem

Pragmatyczne badania III fazy w procesie decyzyjnym projekt GET REAL. Mateusz Nikodem Pragmatyczne badania III fazy w procesie decyzyjnym projekt GET REAL Mateusz Nikodem > WP 2 To provide different possible options of designs for preauthorization studies to assess Relative Effectiveness

Bardziej szczegółowo