Zachowania uczestników turystyki kongresowej (na podstawie wyników badań ruchu turystycznego w Krakowie)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zachowania uczestników turystyki kongresowej (na podstawie wyników badań ruchu turystycznego w Krakowie)"

Transkrypt

1 Zeszyty Naukowe nr 74 Akademii Ekonomicznej w Krakowie 6 Katedra Turystyki Zachowania uczestników turystyki kongresowej (na podstawie wyników badań ruchu turystycznego w Krakowie) 1. Wprowadzenie Turystyka kongresowa należy obecnie do największego i najprężniej rozwijającego się spośród całego przemysłu turystycznego sektora turystyki biznesowej. Z wielu powodów generuje ona olbrzymią liczbę uczestników i przynosi wymierne efekty dla miejscowości, regionów czy krajów, a także w skali międzynarodowej. Celem artykułu jest próba ukazania specyfiki zachowań rynkowych uczestników turystyki kongresowej (na podstawie wyników badań ruchu turystycznego w Krakowie, przeprowadzonych w 4 r. pod nadzorem Małopolskiej Organizacji Turystycznej). Problematyka ta wydaje się o tyle istotna, że w obecnych realiach rynkowych przygotowanie właściwej oferty, w tym także w zakresie turystyki kongresowej, wymaga zbadania potrzeb, gustów, preferencji i upodobań jej potencjalnych nabywców. Na podstawie analiz tych ostatnich możliwe jest następnie opracowanie strategii rozwoju tego dochodowego sektora turystyki, tak aby proponowany produkt był atrakcyjny dla organizatorów i uczestników, a jednocześnie konkurencyjny na europejskim rynku. To z kolei może przynieść konkretne korzyści, jako że rozwój turystyki kongresowej to nie tylko okazja do wzrostu ruchu turystycznego, ale także dla ekonomiki miasta, regionu i kraju. Przyjeżdżający w tym celu są bowiem turystami (choć nie przez wszystkich uznawanymi), na dodatek bardzo specyficznymi. Wyróżniają się m.in. tym, że podejmują podróż z reguły poza sezonem turystycznym, dysponują znacznymi środkami finansowymi, a ponieważ w życiu codziennym są coraz częściej bardzo zajęci, ZN_74.indb 37 1/3/8 1:13:3 PM

2 38 wyjazd w celach naukowych, politycznych, religijnych, społecznych itd. pragną wykorzystać także na zwiedzanie, rozrywkę, zrobienie zakupów oraz konsumpcję innych towarów. Cechy te powodują, że zwiększenie rozmiarów tego typu ruchu umożliwia przedłużenie sezonu turystycznego, tworzy nowe miejsca pracy i wzrost dochodów miejscowej ludności, a przez wyższe podatki również całego miasta, regionu czy kraju. Nie bez znaczenia pozostają także pozaekonomiczne funkcje tej turystyki realizuje ona cele społeczne, naukowe, kulturowe i polityczne, dzięki międzynarodowej komunikacji, wymianie doświadczeń i wiedzy. 2. Istota turystyki kongresowej Do tej pory nie wykształciła się jedna, powszechnie akceptowana definicja, określająca procesy i zjawiska z zakresu kongresowych form ruchu turystycznego. Turystyka kongresowa bywa najczęściej utożsamiana z kompleksową obsługą podróży odbywanych dla uczestnictwa w spotkaniach, zebraniach, zgromadzeniach, zwoływanych w celu wymiany i rozpropagowania informacji naukowych, zawodowych, politycznych, religijnych, kulturalnych itd. Inaczej mówiąc, jest to całkowite zabezpieczenie spraw związanych z organizacją obrad oraz z zaspokojeniem potrzeb komunikacyjnych, bytowych i kulturalno-rekreacyjnych ich uczestników. W wypadku kongresowych form turystyki ważną, może nawet najważniejszą rolę odgrywa ich organizator (nabywca), czyli firma, instytucja lub komitet z niej wyłoniony, działający jako inicjator spotkania. Prace nad samym przygotowaniem i realizacją wydarzenia powierza on z reguły zawodowemu organizatorowi tego rodzaju spotkań (podmiotowi przemysłu spotkań ) 2. Występuje wówczas w roli organizatora-zleceniodawcy planowanego wydarzenia. Nie mniej istotni są uczestnicy, wśród których można wyróżnić trzy grupy : czynnych, biernych i towarzyszących (obserwatorzy). Uczestnicy czynni, czyli tzw. full registrants, zwani też delegatami, są obecni podczas całego spotkania, biorąc aktywny udział w sesjach, debatach, panelach, obradach, rozmowach biznesowych itd., a także w przygotowanym przez organizatorów lub (i) sponsorów programie kulturalno-rekreacyjnym, tj. zwiedzaniu, Por. R. Davidson, B. Cope, Turystyka biznesowa, POT, Warszawa 3, s. 7; Z. Unger, Turystyka kongresowa, Rocznik Dydaktyczny, Wyższa Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Warszawie, Warszawa 1996, s B. Hołderna-Mielcarek, Turystyka kongresowa ważny segment gospodarki turystycznej, Rynek Turystyczny 1997, nr 21/22; R. Davidson, B. Cope, op. cit., s. 76. Zob. W. Serwatowski, Jak dobrze przygotować kongres międzynarodowy, Świat Kongresów i Targów 1, nr 4.; B. Hołderna-Mielcarek, op. cit. ZN_74.indb 38 1/3/8 1:13:3 PM

3 Zachowania uczestników turystyki kongresowej 39 lunchach, cocktailach, bankietach czy przyjęciach galowych. Są to: przewodniczący, mówcy, referenci, słuchacze (z wyjątkiem zatrudnionego personelu, czyli tłumaczy, sekretarek, pilotów, hostess itp.). Pragną oni posiadać komplet materiałów przed- i pokonferecyjnych, teksty wszystkich wystąpień oficjalnych, listy adresowe przybyłych, pamiątki oficjalne ze spotkania oraz mieć ułatwioną wymianę informacji, poglądów i publikacji ze współuczestnikami. Trzeba dodać, że tacy goście wydają podczas pobytu najwięcej pieniędzy, bowiem ich potrzeby i oczekiwania są najbardziej zróżnicowane. Uczestnicy bierni, czyli tzw. auxiliary participants, to osoby i instytucje, które nie mogą przybyć fizycznie na spotkanie, ale są nim zainteresowane i chcą w nim uczestniczyć na odległość, np. za pomocą telefonu (nawet komórkowego), faksu, a. Pragną oni mieć również pełną wiedzę o wydarzeniu, tj. proszą o przysłanie materiałów przed- i pokonferecyjnych, biogramów osób zaproszonych, tekstów wystąpień, pamiątek i innych materialnych śladów odbytego spotkania. Oczekują ponadto, że informacja o ich zainteresowaniu zostanie odnotowana w listach uczestników. Należy podkreślić, że zadowolony uczestnik bierny staje się sojusznikiem organizatora, solidnie płaci i powiększa grono lojalnych partnerów. Według Niemieckiego Towarzystwa Wspierania i Rozwoju Seminariów i Obrad (Degenfest), motywy podejmowania podróży kongresowych przez uczestników czynnych i przyczyny zainteresowania spotkaniem uczestników biernych są następujące 4 : informacja, a ściślej mówiąc jej rozpowszechnianie, przekazywanie oraz pozyskiwanie, innowacja, tj. opracowanie czegoś nowego (produktu jako przedmiotu, usługi, idei, koncepcji, strategii itd.), decyzja, czyli wysuwanie, uzgadnianie i przekazywanie do realizacji wniosków, motywacja, tj. ukierunkowanie na osiągnięcie celu, w jakim zorganizowano spotkanie. Obserwatorzy towarzyszący, czyli tzw. visitors registrants, to osoby, które biorą udział tylko w nieoficjalnej części spotkania, a więc przyjeżdżają nie w celach zawodowych, ale rodzinno-koleżeńsko-towarzyskich (doradcy, partnerzy, przyjaciele, dzieci itd.). Oczekują oni, że organizatorzy zaproponują im równoległy do obrad program alternatywny z elementami typowej turystyki poznanie walorów miasta, regionu, spotkania z wybitnymi lub popularnymi miejscowymi osobistościami, działającymi na polach pozazawodowych. Płacą oni mniej, ale pragną otrzymać pamiątki z wydarzenia oraz inne materiały (np. zdjęcia, kasety video), które pomogą im zrelacjonować udział w spotkaniu we własnym rodzinno-kole- 4 Por. B. Hołderna-Mielcarek, op. cit. ZN_74.indb 39 1/3/8 1:13:31 PM

4 4 żeńskim środowisku. Tych uczestników warto szczególnie dobrze obsłużyć, gdyż to oni są najskuteczniejszymi propagatorami wydarzenia, bezpłatnie działającymi agentami public relations, a często ich opinie przekładają się na liczbę nowych gości uczestniczących w następnym spotkaniu. Należy rozważyć jeszcze typy spotkań kongresowych, co nie jest proste. Próby sprecyzowania ich definicji rozpoczęły się bowiem już w latach 6., ale nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Złożona struktura różnych zebrań o tym charakterze spowodowała, że określenia kongres, konferencja, zjazd, seminarium itd. nadal stosowano zamiennie w zależności od kraju i akcentu międzynarodowego. Ponieważ jednak segment ten stawał się coraz bardziej znaczącym zjawiskiem, podjęto ponowne próby ujednolicenia terminologii w tym zakresie. W 1993 r. Convention Liaison Council sprecyzował m.in. takie pojęcia, jak: kongres, konferencja, konwencja, sympozjum i seminarium. Definicje te znalazły zastosowanie w literaturze przedmiotu 6 (choć przez wielu organizatorów nie są jeszcze ściśle przestrzegane przy określaniu nazwy spotkań). Kongres (zjazd) utożsamiany jest z formalnym spotkaniem, zebraniem lub zgromadzeniem, zwoływanym w celu informacyjnym, konsultacyjnym i dyskusyjnym. Inaczej rzecz ujmując, jest to przedsięwzięcie ekonomiczno-administracyjne o charakterze naukowym, politycznym, religijnym, społecznym, organizacji krajowych i międzynarodowych, będące środkiem realizacji ich celów i zadań. Uczestniczyć w nim mogą wszystkie kwalifikujące się osoby oraz organizacje publiczne i prywatne od 4 (według Międzynarodowego Stowarzyszenia Kongresów i Zjazdów ICCA oraz Europejskiej Federacji Miast Kongresowych EFCT) lub (w Polsce 7 ) do kilku tysięcy osób. Kongres może być uznany za międzynarodowy, jeżeli jego uczestnicy pochodzą co najmniej z trzech krajów (analogia do praktyki w stosunku do organizacji, prowadzonej przez Komitet Rady Gospodarczo-Społecznej Narodów Zjednoczonych). Ponieważ przedsięwzięcie to dotyczy zwłaszcza regularnych, periodycznych spotkań stowarzyszeń lub grup specjalistów, dlatego zwoływane jest zwykle co kilka lat. Kongres działa tylko w okresie przewidzianym programem, a jego wyniki są szeroko popularyzowane 8. Z kolei konferencja to formalne spotkanie lub zgromadzenie o charakterze informacyjnym lub dyskusyjnym, mające na celu szukanie faktów, polemiki Szerzej: R. Łazarek, Gospodarka turystyczna, Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Warszawie, maszynopis, Warszawa 1996, s Por. B. Hołderna-Mielcarek, op. cit. 7 Por. S. Wróblewski, Produkty markowe turystyki biznesowej, Rynek Turystyczny 1997, nr 13/14. 8 Szerzej m.in.: S. Medlik, Leksykon podróży, turystyki i hotelarstwa, PWN, Warszawa 1995, s. 72; I. Kubinska, Międzynarodowa turystyka kongresowa w Polsce, Biuletyn Informacyjny Instytutu Turystyki, Warszawa 1982, nr 4/62, s. 24; R. Łazarek, op. cit., s ZN_74.indb 4 1/3/8 1:13:31 PM

5 Zachowania uczestników turystyki kongresowej 41 i debaty, rozwiązywanie problemów i konsultacje. W porównaniu z kongresem, konferencja jest zwykle mniejsza i gromadzi uczestników w sposób bardziej wybiórczy, co wydaje się ułatwiać wymianę informacji. Nie ma określonych reguł co do częstotliwości tego typu spotkań. Są one zwykle krótkotrwałe i mają jasno sprecyzowany cel 9. Natomiast określenie konwencja odnosić się powinno do ogólnego i formalnego spotkania ciała ustawodawczego, grupy społecznej i ekonomicznej w celu przedyskutowania i uzgodnienia przez uczestników stanowiska w określonej sprawie. Konwencja ma więc zwykle sprecyzowany cel, a poza tym jest ograniczona w czasie, choć nie ma ustalonej częstotliwości. Dodać należy, że termin ten używany jest głównie w USA na określenie corocznych dużych, czasem międzynarodowych spotkań stowarzyszeń i kręgów biznesu w celu dyskusji lub w związku z wystawą komercyjną, albo też z obu przyczyn (w innych krajach nazwa ta jest rzadko stosowana) 1. Określenie sympozjum odnosi się do spotkania grupy ekspertów wyspecjalizowanych w pewnej dziedzinie wiedzy, podczas którego wygłaszane są referaty na dany temat w celu opracowania dla niego rekomendacji 11. Co się tyczy seminarium, tak definiowane może być spotkanie lub seria spotkań specjalistów posiadających praktykę w danej dziedzinie wiedzy, celem poszerzenia wiadomości w zakresie swojego zawodu, podnoszenia swoich kwalifikacji i umiejętności 12. Jak łatwo zauważyć, ścisłe rozgraniczenie pojęciowe pomiędzy formami spotkań kongresowych jest w praktyce bardzo trudne, co wynika z braku zdefiniowania np. czasu ich trwania, liczby uczestników czy zasięgu przestrzennego. Omawiając formy turystyki kongresowej nie sposób nie wspomnieć o coraz powszechniejszym sposobie komunikowania się ludzi świata biznesu i nauki, tj. o wideokonferencjach. Za pośrednictwem sprzętu elektronicznego uczestnicy po obu stronach ekranu mogą bezpośrednio dokonywać opracowań i demonstracji dokumentów, nie tracąc przy tym czasu na dojazd do miejsca spotkania, jak również nie narażając się na związane z tym potencjalne niebezpieczeństwa, np. katastrofy samolotów, zaginięcie bagażu, niesprzyjające warunki pogodowe. Poza tym nie muszą opuszczać rodziny, przyjaciół, znajomych, a wszystkie potrzebne dokumenty, materiały itd. mają w zasięgu ręki. Nic więc dziwnego, że wideokonferencje stanowią konkurencję dla tradycyjnych spotkań, ale jak twierdzi T. Hulton, dyrektor wykonawczy ICCA ludzie wciąż będą się spotykać na tra- 9 Szerzej m.in.: S. Medlik, op. cit., s. 71; Z. Unger, op. cit., s Szerzej: S. Medlik, op. cit., s. 75; Z. Unger, op. cit., s Szerzej: I. Kubinska, op. cit., s Szerzej: Z. Unger, op. cit., s. 38. ZN_74.indb 41 1/3/8 1:13:31 PM

6 42 dycyjnych zebraniach, ponieważ lubią łączyć się z innymi, chcą omawiać sprawy (interesy) twarzą w twarz, patrząc sobie bezpośrednio w oczy, i kończyć rozmowy uściskiem dłoni 13. Na koniec należy zauważyć, że jeśli chodzi o klasyfikację, turystyka kongresowa podporządkowana jest sektorowi turystyki biznesowej. Do tej ostatniej zaliczane są także podróże służbowe (związane z umowami obsługi, montażu, napraw, z penetracją nowych rynków, z zawieraniem kontraktów oraz z udziałem w posiedzeniach firm, związków, stowarzyszeń), podróże motywacyjne, udział w kursach i szkoleniach oraz uczestnictwo w targach i wystawach (rys. 1). Uczestnictwo w targach i wystawach Udział w kursach, szkoleniach itd. Podróże motywacyjne Turystyka biznesowa Turystyka kongresowa Podróże służbowe Konferencja Konwencja związane z umowami obsługi, montażu, napraw związane z penetracją nowych rynków Kongres Seminarium Sympozjum związane z zawieraniem kontraktów związane z uczestnictwem w posiedzeniach Rys. 1. Podział turystyki biznesowej z punktu widzenia przyczyn podejmowania podróży Źródło: opracowanie własne na podstawie: B. Hołderna-Mielcarek, Turystyka kongresowa ważny segment gospodarki turystycznej, Rynek Turystyczny 1997, nr 21/22. Trzeba również zwrócić uwagę na fakt, że turystyce kongresowej coraz częściej towarzyszą różnego typu wystawy i targi, i odwrotnie coraz popularniejsze stają się przedsięwzięcia o charakterze kongresowo-wystawowym, konferencyjno- -targowym itd. Przyczyn ich powstania i rozwoju należy upatrywać w treściach 13 T. Hulton, Czy Polska ma należny udział na rynku międzynarodowych spotkań, referat, ZN_74.indb 42 1/3/8 1:13:32 PM

7 Zachowania uczestników turystyki kongresowej 43 komunikacyjnych obu spotkań dają one możliwość zarówno pozyskiwania, jak i przekazywania informacji. Mogą one występować w dwóch korelacjach 14 : rolę pierwszoplanową odgrywa kongres, konferencja itd., które zostają uzupełnione wystawą tematycznie związaną ze spotkaniem bądź zainicjowaną w innym celu towarzyszącym, np. promocja młodych artystów, prezentacja nowych produktów; ważny jest fakt, że wystawy mogą wspomóc finansowo spotkania konferencyjne (wystawy przynoszą zyski, a formy konferencyjne z reguły nie); rolę pierwszoplanową odgrywają targi lub wystawa, natomiast towarzyszące im seminaria, konferencje itd., jako dodatkowa forma przekazywania informacji, komunikacji i dyskusji, mają na celu podnieść rangę, prestiż imprezy i umożliwić dogłębną prezentację przedmiotu targów lub wystawy. 3. Cechy turystyki kongresowej Organizację kongresowych form migracji, choć przez niektórych niezaliczanych do turystyki sensu stricto, można traktować jako jedną z gałęzi przemysłu turystycznego z następujących względów: zgodnie z oficjalną definicją Światowej Organizacji Turystyki (WTO) osoby podróżujące służbowo lub w celach zawodowych mogą być również uznawane za turystów, obsługa podróży kongresowych opiera się na tej samej co klasyczny ruch turystyczny bazie uczestnicy korzystają z tych samych usług noclegowych, żywieniowych, informacyjnych, kulturalno-rozrywkowych, telekomunikacyjnych itd. Turystyka kongresowa charakteryzuje się jednak pewnymi cechami szczególnymi, odróżniającymi ją od turystyki w ścisłym tego słowa znaczeniu 15. Po pierwsze, uwarunkowania rozwoju typowej turystyki są wypadkową takich elementów, jak: atrakcyjność walorów (przyrody i antropogenicznych) i turystycznego zagospodarowania (dostępności komunikacyjnej, bazy noclegowej, żywieniowej i towarzyszącej), siła nabywcza ludności, poziom wykształcenia, rola mass mediów, moda, konkurencja innych krajów itd. Natomiast warunki rozwoju turystyki kongresowej są determinowane przez nieco inne czynniki. O wyborze miejsca zorganizowania kongresu decyduje np. w dużej mierze istnienie na danym 14 Por. m.in.: G.V. Smith, The Growth of Conferences and Incentives, Macmillian, London 199, s. 73; B. Hołderna-Mielcarek, op. cit.; T. Hulton, op. cit. 15 Por. m.in.: T. Rogers, Conferences: A Twenty-first Century Industry, Addison Wesley, Longman, Harlow 1998, s. 77; Z. Unger, op. cit., s. 35; B. Hołderna-Mielcarek, op. cit.; Metodologia badań i badania pilotażowe turystyki biznesowej, Instytut Turystyki (na zlecenie Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej), Warszawa 3, s. 79; R. Davidson, B. Cope, op. cit., s. 7, ZN_74.indb 43 1/3/8 1:13:32 PM

8 44 terenie biura organizacji międzynarodowej, a w wypadku konferencji, konwencji, sympozjum czy seminarium funkcję tę pełnią jednostki występujące w roli organizatora. Ponadto walory turystyczne miejsca recepcji nie odgrywają roli dominującej, choć coraz częściej ich istnienie stanowi jedną z przyczyn podejmowania decyzji o uczestnictwie w spotkaniu (ze względu na tendencję do łączenia spraw zawodowych z prywatnymi). Najważniejsza jest jednak odpowiednia infrastruktura, tj.: sale konferencyjne wyposażone w specjalistyczną aparaturę audiowizualną oraz przeznaczoną do tłumaczeń, a jednocześnie odpowiadające ilościowo i jakościowo charakterowi spotkania, obiekty noclegowo-gastronomiczne o odpowiedniej liczbie miejsc i standardzie usług, dostępność komunikacyjna w postaci sieci (lotniczej, kolejowej, drogowej) o międzynarodowym zasięgu i dogodnych rozkładach jazdy. Po drugie, problem sprawności akwizycyjnej w wypadku turystyki kongresowej nie ma większego znaczenia; rozwój nauki, techniki i kultury zmusza specjalistów do wzajemnych kontaktów, zorganizowanej wymiany doświadczeń i nawiązywania dalszej współpracy. Po trzecie, uczestnikami kongresowych form ruchu turystycznego są ludzie o znacznie wyższych dochodach niż przeciętne w danym kraju, co oznacza, że podróże tego typu mają charakter elitarny i charakteryzują się mniejszą elastycznością cenową popytu. Powoduje to, że podejmujące je osoby mają wyższe wymagania co do jakości i zakresu świadczonych im usług niż typowi turyści. To z kolei skutkuje faktem, że organizatorzy-zleceniodawcy, zamiast poszukiwać najniższych cen na inicjowane przez siebie spotkania, starają się uzyskać optymalny stosunek cen do jakości nabywanych usług. Po czwarte, koszty uczestnictwa w kongresach są niejednokrotnie całkowicie bądź w znacznej części pokrywane przez instytucje, organizacje, firmy itp., zainteresowane tematem danego spotkania, co oznacza mniejszą elastyczność dochodową tego rodzaju popytu. Umożliwia to jednocześnie uczestnikom korzystanie z wielu świadczeń typowo turystycznych (w miejsce wydatkowania własnych środków na zaspokojenie potrzeb bytowych noclegowych, żywieniowych itd.). Korzystne warunki finansowe wyjazdu sprzyjają ponadto łączeniu go z podróżą typowo turystyczną (w celu wypoczynkowym, poznawczym, rozrywkowym itd.), często nawet z rodziną, przyjaciółmi, znajomymi. Co więcej, pobyt uczestnika kongresowych form ruchu turystycznego (mimo krótkoterminowego charakteru spotkań) jest dwa razy dłuższy niż turysty podróżującego w celach służbowych. Wszystko to sprawia, że wydatki przypadające na jednego uczestnika turystyki kongresowej są przeszło dwukrotnie wyższe niż przy klasycznej turystyce pobytowej, objazdowej czy tranzytowej. ZN_74.indb 44 1/3/8 1:13:32 PM

9 Zachowania uczestników turystyki kongresowej 45 Po piąte, zaplanowanie spotkania kongresowego następuje z dużym wyprzedzeniem czasowym i charakteryzuje się minimalnymi fluktuacjami. Poza tym czynniki pogodowe i zewnętrzne (np. inflacja, podwyżka cen) nie mają większego znaczenia dla powodzenia tej formy turystyki i zadowolenia uczestników. Po szóste, popyt na podróże konferencyjne jest bardziej stabilny i mniej podatny na modę niż w wypadku podróży w czasie wolnym, choć jest częściowo zdeterminowany kondycją gospodarki narodowej i coraz częściej światowej. Niemniej nawet w czasach kryzysu występuje zapotrzebowanie na tego rodzaju podróże (np. dla zbadania możliwości jego przezwyciężenia). Na uwagę zasługuje również fakt, że popyt ten wykazuje wprawdzie wahania sezonowe: roczne najwyższy w marcu, wrześniu, październiku i listopadzie, najmniejszy w lipcu, sierpniu i w grudniu, oraz tygodniowe najwyższy w czwartki, wtorki i środy, najniższy w soboty i niedziele. Okresy spadków i wzrostów są jednak dokładnie odwrotne niż w przypadku typowej turystyki, co pozwala na wykorzystanie tej formy ruchu do łagodzenia niekorzystnego dla obszarów recepcji zjawiska sezonowości. Reasumując należy stwierdzić, że w literaturze wyszczególnia się wiele istotnych cech turystyki kongresowej. Potwierdzenie ich w praktyce wymaga jednak przeprowadzenia stosownych badań zachowań rynkowych jej uczestników. 4. Zachowania rynkowe uczestników kongresowych form ruchu turystycznego Analiza zachowań rynkowych uczestników turystyki kongresowej została opracowana na podstawie wyników badań ankietowych przeprowadzonych w Krakowie w III kwartale 4 r. pod nadzorem Małopolskiej Organizacji Turystycznej 16. System zbierania danych opierał się na informacjach uzyskiwanych bezpośrednio w obiektach zakwaterowania zbiorowego oraz w miejscach najbardziej wśród gości popularnych. Respondentami były osoby odwiedzające Kraków, czyli turyści (korzystający co najmniej z jednego noclegu w Polsce oraz przyjeżdżający do Krakowa na jeden dzień) 17. Wyniki analizy ankiet pozwalają szacować, że w 4 r. przyjechało do Krakowa 6,1 mln gości. Wśród nich dominującą grupę stanowili ci, którzy chcieli zwiedzić jego zabytki (rys. 2). 16 Projekt finansowany ze środków kontraktu wojewódzkiego oraz budżetu Miasta Krakowa. 17 Szerzej na temat metodologii i charakterystyki badań zob. Badanie ruchu turystycznego w Krakowie. Raport końcowy, MOT, Kraków 4, s. 4 5, html, ZN_74.indb 45 1/3/8 1:13:33 PM

10 inny cel tranzyt poznanie walorów przyrody edukacja cel zdrowotny cel religijny rozrywka (kluby, dyskoteki, puby) odwiedziny miejsc rodzinnych zakupy udział w zawodach sportowych udział w imprezie kulturalnej turystyka aktywna (kwalifikowana) udział w kongresie, szkoleniu zwiedzanie zabytków odwiedziny krewnych lub znajomych sprawy służbowe (biznes) wypoczynek Rys. 2. Struktura głównych celów przyjazdu osób odwiedzających Kraków w 4 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie: Badanie ruchu turystycznego w Krakowie. Raport końcowy, MOT, Kraków 4, s. 39, Goście kongresowi stanowili ok. 3,86 ogółu odwiedzających, tj. prawie 25 tys. osób. Należy jednak zauważyć, że z tej grupy tylko 74,56 podało turystykę kongresową jako główny cel przyjazdu. Pozostali uczestniczyli w tego typu wydarzeniu przy okazji realizacji innego celu (podróży służbowych, udziału w imprezie kulturalnej, zwiedzania zabytków, edukacji) 18. Spośród przybyłych do Krakowa turystów kongresowych 57,89 stanowili Polacy (4,43 ogólnej liczby odwiedzających krajowych), pozostali byli cudzoziemcami (3,28 ogółu gości z zagranicy). Wśród tych ostatnich przeważali turyści z Wielkiej Brytanii (1,42) oraz Niemiec, Francji, Hiszpanii, Szwecji i USA (po 6,25), czyli z krajów wysoko rozwiniętych. Pozwala to sądzić, że wcześniej przedstawiona hipoteza o uczestnictwie w tego typu wyjazdach osób o ponadprzeciętnych dochodach sprawdza się w praktyce. Dla większości gości kongresowych była to już kolejna wizyta w Krakowie (rys. 3). 18 Ponieważ zachowanie turystyczne ma z reguły charakter polimotywacyjny, respondenci mogli wybrać kilka celów przyjazdu, a następnie byli poproszeni o wskazanie celu głównego. ZN_74.indb 46 1/3/8 1:13:33 PM

11 Zachowania uczestników turystyki kongresowej często kilka razy drugi raz pierwszy raz Rys. 3. Częstotliwość przyjazdów do Krakowa gości kongresowych w 4 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych MOT. Kilka razy odwiedziło miasto 37,72 tego rodzaju przybyszów. Niewiele mniej jednak, bo 35,96, nie widziało wcześniej Krakowa. Pierwszą ze wskazanych odpowiedzi zaznaczali przede wszystkim turyści krajowi (57,58), natomiast drugą cudzoziemcy (68,75). I odwrotnie bardzo niewielu Polaków zadeklarowało, że nie było wcześniej w dawnej stolicy Polski (12,12), a niewielu gości z zagranicy że odwiedziło ją już kilka razy (1,42). Najmniej w obu grupach gości było takich, którzy przyjeżdżają do Krakowa często (odpowiednio 12,12 i 4,17), ale wydaje się to w pełni uzasadnione kongresy, konferencje, sympozja odbywają się tylko co jakiś czas. Jeśli chodzi o instytucję organizującą udział w kongresie, konferencji, seminarium itd., to odwiedzający w tym celu Kraków najczęściej wskazywali zakład pracy (54,95). Stosunkowo dużo było i takich gości, którzy przyjechali tu we własnym zakresie (19,82) lub ich wyjazd był zorganizowany przez biuro podróży (11,71). Wśród Polaków zakład pracy zaznaczyło aż ponad 2/3 turystów kongresowych, a tylko 18,46 zadeklarowało, że przybyli tu na własną rękę (rys. 4). Nikt nie skorzystał w tym względzie z usług biura podróży. Z kolei nieco inaczej wyglądała sytuacja w grupie cudzoziemców zbliżony odsetek osób twierdził, że organizatorem było biuro podróży, zakład pracy i sam odwiedzający (odpowiednio 28,26, 26,9 i 21,74). Najmniej uczestników kongresowych form ruchu turystycznego odwiedziło dawną stolicę Polski dzięki kościołowi (parafii),9 ogółu, i na dodatek dotyczyło to tylko gości krajowych (1,54). ZN_74.indb 47 1/3/8 1:13:34 PM

12 inna instytucja zakład pracy parafia (kościół) biuro podróży szkoła we własnym zakresie Rys. 4. Organizator podróży turystów kongresowych do Krakowa w 4 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych MOT. Najczęściej uczestnicy turystyki kongresowej przyjechali do Krakowa z przyjaciółmi (32,74) lub samotnie (3,97), najrzadziej towarzyszyła im zarówno rodzina, jak i przyjaciele (1,77). Przy czym odsetek turystów deklarujących towarzystwo w podróży był nieco inny wśród gości krajowych i zagranicznych (rys. 5). W tej pierwszej grupie zdecydowanie dominowali ci, którzy przybyli z przyjaciółmi (43,94), a udział tych, którym nie towarzyszył nikt i tych, którzy przyjechali w zorganizowanej grupie, był bardzo zbliżony (odpowiednio 27,27 i 24,24). Z kolei wśród cudzoziemców przeważali podróżujący samotnie (36,17), ewentualnie z rodziną (25,53). Informacje te potwierdzają wcześniejszą tezę, że specyfiką turystyki kongresowej jest łączenie przez jej uczestników wyjazdu z podróżą typowo turystyczną, często z rodziną, przyjaciółmi czy znajomymi. Najwięcej gości kongresowych przybyło do dawnej stolicy Polski samochodem (26,32), choć udział tych, którzy przyjechali pociągiem lub przylecieli samolotem, był niewiele mniejszy (po 24,56). Samochód i pociąg jako środek transportu był charakterystyczny przede wszystkim dla przybyszów krajowych (odpowiednio 34,85 i 31,82), natomiast samolot dla cudzoziemców (52,8), co wydaje się oczywiste. Najmniej tego typu turystów wykorzystało podczas podróży autobus (3,51), przy czym w ogóle nie był on wskazany przez gości z zagranicy (rys. 6). Zdecydowana większość uczestników kongresowych form ruchu turystycznego w Krakowie na nocleg wybrała hotel (81,65), a dotyczyło to odwiedzających tak krajowych (75,81), jak i zagranicznych (89,36). Na dodatek w wypadku ZN_74.indb 48 1/3/8 1:13:35 PM

13 Zachowania uczestników turystyki kongresowej rodzina i przyjaciele rodzina przyjaciele grupa zorganizowana nikt Rys. 5. Osoby towarzyszące uczestnikom turystyki kongresowej w Krakowie w 4 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych MOT inny autobus pociąg samochód autokar samolot Rys. 6. Środek transportu wykorzystany przez turystów kongresowych w Krakowie w 4 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych MOT. ZN_74.indb 49 1/3/8 1:13:36 PM

14 5 tej drugiej grupy gości inny rodzaj bazy wskazywany był niezwykle rzadko (ok. 1, w tym 4,26 u rodziny i znajomych). Wśród Polaków natomiast jedynie ok. 13 zadeklarowało nocleg w pensjonacie, a ponad 11 w innym obiekcie (rys. 7). Dane te weryfikują wcześniejsze stwierdzenie, że turyści podróżujący w celach biznesowych mają wysokie wymagania co do jakości i zakresu świadczonych im usług inny obiekt kwatera prywatna rodzina lub znajomi schronisko pensjonat hotel Rys. 7. Baza noclegowa wykorzystywana przez turystów kongresowych w Krakowie w 4 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych MOT. Spośród przyjeżdżających do Krakowa gości kongresowych, 25 spędziło w mieście jedną noc (rys. 8), ale stosunkowo dużo było również tych turystów, którzy przebywali w dawnej stolicy Polski dłużej dwie noce (15,18), trzy lub pięć nocy (po 1,71) oraz siedem nocy (8,93). Trzeba zaznaczyć, że wśród przybyszów krajowych przeważali tacy, którzy wykupili tylko jedną lub dwie noce (odpowiednio 35,94 i 18,75), i relatywnie dużo było takich, którzy w ogóle nie nocowali (21,88). Natomiast wśród cudzoziemców największy odsetek stanowili nocujący w Krakowie aż siedem (18,75) lub pięć nocy (16,67). Znacznie dłuższy czas pobytu gości z zagranicy wydaje się uzasadniony. Jednocześnie jest to sytuacja bardzo korzystna dla miasta. Jeśli chodzi o sposób spędzania czasu przez uczestników kongresowych form ruchu turystycznego, to najczęściej deklarowano tzw. inne możliwości (rys. 9), czyli załatwianie spraw służbowych, zbieranie materiałów, zwiedzanie, fotografowanie, poznawanie nowych ludzi, zakupy itd. (46,49) oraz pobyt w restau- ZN_74.indb 5 1/3/8 1:13:36 PM

15 Zachowania uczestników turystyki kongresowej nocy 1 nocy 8 nocy 7 nocy 6 nocy 5 nocy 4 noce 3 noce 2 noce 1 noc powyżej 3 h do 3 h Rys. 8. Czas pobytu turystów kongresowych w Krakowie w 4 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych MOT wypoczynek bierny spacery kluby, puby, dyskoteki spotkania ze znajomymi uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych kino filharmonia, opera turystyka aktywna poznanie okolicznych miejscowości restauracje, kawiarnie realizacja zainteresowań muzeum teatr inne Rys. 9. Sposób spędzania czasu przez turystów kongresowych w Krakowie w 4 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych MOT. ZN_74.indb 51 1/3/8 1:13:38 PM

16 52 racjach czy kawiarniach (45,61) 19. Dużą popularnością cieszyły się też spacery (32,46), odbywające się w mieście imprezy (29,82) i spotkania ze znajomymi (18,42). Goście z Polski w większym odsetku niż cudzoziemcy wskazywali tzw. inne sposoby (odpowiednio 54,55 i 35,42) oraz spotkania ze znajomymi (22,73 i 12,5), a w mniejszym pobyt w zakładach gastronomicznych typu restauracje i kawiarnie (39,39 i 54,17), spacery (22,73 i 45,83) oraz uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych (21,21 i 14,67). Znacznie więcej turystów z zagranicy podkreślało też poznawanie okolicznych miejscowości (Oświęcimia, Wieliczki), wizyty w muzeach i zabawy w klubach, pubach, dyskotekach (odpowiednio 37,5, 29,17 i 25). Jak zatem łatwo zauważyć, potwierdzenie znajduje wcześniejsza teza, zgodnie z którą gości kongresowych można, a nawet trzeba uznać za turystów, ponieważ korzystają oni z wielu świadczeń typowo turystycznych. Uczestnicy kongresowych form ruchu turystycznego zapytani zostali także o kwoty pieniężne (na osobę) wydatkowane podczas pobytu w Krakowie. I tak zdecydowana większość z nich wydała w granicach zł (67,54), ale prawie 1/5 (18,42) tylko symboliczną złotówkę (z pewnością ich pobyt finansowany był przez delegującą instytucję, a sami nie korzystali z żadnych dodatkowych świadczeń). Tylko 8,77 turystów wydało od 756 zł do 153 zł, a 4,39 ponad 3 zł (rys. 1). Polacy w ogóle nie wydatkowali sum wyższych niż 153 zł, natomiast wśród cudzoziemców osoby deklarujące takie wydatki stanowiły 12,5. Ponadto ci ostatni częściej mieli pobyt zapłacony wcześniej i nic nie kupowali (aż 27,8 wydało jedynie do 8 zł). Porównując te dane z przeciętnymi wydatkami wszystkich odwiedzających Kraków można dojść do wniosku, że wydatki turystów podróżujących w celach kongresowych są wyższe większy odsetek gości krajowych wskazuje kwoty zł (o 1,66 punktów proc.) i zagranicznych kwoty powyżej 3 zł (o 8,57 punktów proc.). Ponadto prawie połowa uczestników turystyki kongresowej (43,55 krajowych i 4,91 zagranicznych) byłaby skłonna wydać więcej, gdyby tylko znalazła odpowiednią ofertę. Ponad 9 odwiedzających Kraków w celach kongresowych zadeklarowało, że na pewno lub raczej zamierza przyjechać tutaj ponownie (rys. 11). Odsetek ten był większy w wypadku gości z Polski (odpowiednio 45,45 i 5), ale wśród cudzoziemców był on także wysoki (odpowiednio 37,5 i 54,17). Jest to olbrzymia szansa dla miasta, gdyż zarówno jedni, jak i drudzy niekoniecznie przyjadą tutaj w przyszłości tylko w celach kongresowych. Optymizmem napawa również fakt, że 93,86 uczestników ruchu kongresowego (92,42 krajowych i 95,83 zagranicznych) ma zamiar polecić Kraków 19 Ankietowani mogli wybrać więcej niż jedną odpowiedź, stąd udziały nie dają w sumie. Badanie ruchu, s. 55. ZN_74.indb 52 1/3/8 1:13:38 PM

17 Zachowania uczestników turystyki kongresowej powyżej 3 zł zł zł zł zł poniżej 8 zł Rys. 1. Wydatki uczestników turystyki kongresowej w Krakowie w 4 r. (na osobę) Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych MOT na pewno nie raczej nie raczej tak na pewno tak Rys. 11. Deklaracje ponownych odwiedzin Krakowa przez turystów kongresowych w 4 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych MOT. ZN_74.indb 53 1/3/8 1:13:39 PM

18 54 innym, tj. rodzinie, znajomym, przyjaciołom. Oznacza to, że miasto im się podobało, zatem można mieć nadzieję na wzrost liczby gości w Krakowie. 5. Podsumowanie Podróżujący w celach kongresowych stanowią w Krakowie nie najliczniejszy, ale znaczący segment odwiedzających. Przeprowadzone badania weryfikują w praktyce większość wyszczególnionych w literaturze cech specyficznych tego rodzaju turystyki. Dowodzą mianowicie, że jej uczestników można uznać za turystów, gdyż korzystają podczas pobytu z typowo turystycznych usług noclegów w hotelach, wstępów do muzeów, rozrywek, wydarzeń kulturalnych, poznają okoliczne miejscowości, robią zakupy. Mimo że przyjazd organizuje im w zdecydowanej większości przypadków zakład pracy, często nie przyjeżdżają sami, lecz z przyjaciółmi czy rodziną. Wydatkują też wyższe kwoty niż inni turyści w Krakowie. Zamierzają odwiedzić miasto ponownie i polecić je innym. Nie wolno ich zatem pomijać przy przygotowywaniu turystycznej oferty. Trzeba specjalnie dla nich opracować takie propozycje turystycznych produktów, aby w przyszłości zrealizować zadeklarowane przez nich możliwości zwiększenia wydatków. Jest to ważne zadanie dla władz Krakowa i funkcjonujących tu podmiotów gospodarki turystycznej, tym bardziej że oddziaływanie turystyki kongresowej nie ogranicza się tylko do aspektów ekonomicznych, ale pociąga za sobą również konsekwencje w pozostałych obszarach życia społecznego, kulturalnego, naukowego, technologicznego, ekologicznego i politycznego 21. Literatura Badanie ruchu turystycznego w Krakowie. Raport końcowy, MOT, Kraków 4, Davidson R., Cope B., Turystyka biznesowa, POT, Warszawa 3. Hiller H.H., Convention as a Mega-events, Tourism Management 1995, vol. 16, nr 5. Hołderna-Mielcarek B., Turystyka kongresowa ważny segment gospodarki turystycznej, Rynek Turystyczny 1997, nr 21/22. Hulton T., Czy Polska ma należny udział na rynku międzynarodowych spotkań, referat, Kubinska I., Międzynarodowa turystyka kongresowa w Polsce, Biuletyn Informacyjny Instytutu Turystyki, Warszawa 1982, nr 4/ Szerzej: H.H. Hiller, Convention as a Mega-events, Tourism Management 1995, vol. 16, nr 5, s ZN_74.indb 54 1/3/8 1:13:39 PM

19 Zachowania uczestników turystyki kongresowej 55 Łazarek R., Gospodarka turystyczna, Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Warszawie, maszynopis, Warszawa Medlik S., Leksykon podróży, turystyki i hotelarstwa, PWN, Warszawa Metodologia badań i badania pilotażowe turystyki biznesowej, Instytut Turystyki (na zlecenie Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej), Warszawa 3. Rogers T., Conferences: A Twenty-first Century Industry, Addison Wesley Longman, Harlow Serwatowski W., Jak dobrze przygotować kongres międzynarodowy, Świat Kongresów i Targów 1, nr 4. Smith G.V., The Growth of Conferences and Incentives, Macmillian, London 199. Unger Z., Turystyka kongresowa, Rocznik Dydaktyczny, Wyższa Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Warszawie, Warszawa Wróblewski S., Produkty markowe turystyki biznesowej, Rynek Turystyczny 1997, nr 13/14. Behaviour of the Participants of Congress Tourism (Based on the Results of Tourism Research in Kraków) Congress tourism is currently among the largest and most dynamically developing sectors of business tourism in the entire tourism industry. For many reasons, it generates an enormous number of participants and brings measurable effects for towns, regions and countries as well as on an international scale. This is why this area has attracted increasing attention. The aim of this article is to reveal the specific market behaviour of congress tourism participants (based on the results of tourism research in Kraków conducted in 4 under the supervision of the Małopolska Tourism Organisation). This issue seems especially key given that in the realities of the current market, preparing the right offer, including with respect to congress tourism, requires researching the needs, tastes, preferences and inclinations of potential customers. Based on an analysis of potential customers, it is possible to prepare a development strategy for this profitable sector of tourism so that the proposed product is attractive to organisers and participants, while at the same time competitive on the European market. This, in turn, may bring additional benefits, as congress tourism provides not only an opportunity to increase the volume of tourism but also broadly impacts on the economies of cities, regions and the country as a whole. ZN_74.indb 55 1/3/8 1:13:39 PM

Przemysł spotkań w Krakowie w 2011 r. Profesjonalni Organizatorzy Konferencji i Kongresów (PCO)

Przemysł spotkań w Krakowie w 2011 r. Profesjonalni Organizatorzy Konferencji i Kongresów (PCO) 2011 2011 Przemysł spotkań w Krakowie w 2011 r. Profesjonalni Organizatorzy Konferencji i Kongresów (PCO) Streszczenie Jadwiga Berbeka Krzysztof Borodako (Kierownik Zespołu) Katarzyna Klimek Agata Niemczyk

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2009 Szczecin W 2008 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i tyle samo zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

Ruch turystyczny w Krakowie w 2004 roku. dr Krzysztof Borkowski Kraków listopad 2004 Kraków grudzień 2003

Ruch turystyczny w Krakowie w 2004 roku. dr Krzysztof Borkowski Kraków listopad 2004 Kraków grudzień 2003 Ruch turystyczny w Krakowie w 2004 roku dr Krzysztof Borkowski Kraków listopad 2004 Kraków grudzień 2003 Wielkość ruchu turystycznego w Krakowie w 2004 roku Dane szacunkowe MOT Ogółem % Odwiedzający Kraków

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku

RAPORT. Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku RAPORT BADANIA OPINII TURYSTÓW ODWIEDZAJĄCYCH CENTRUM INFORMACJI TURYSTYCZNEJ W GIŻYCKU W SEZONIE LETNIM 2011 ROKU Metodologia badania 2011. Liczebność

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2008 Szczecin W 2007 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i 0,5 mln zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU Źródłem danych o stanie i wykorzystaniu bazy noclegowej województwa świętokrzyskiego w 2011 roku jest stałe badanie Głównego Urzędu Statystycznego, prowadzone

Bardziej szczegółowo

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2014 ROKU

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2014 ROKU BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2014 ROKU METODOLOGIA BADANIA Metoda badania: kwestionariuszowy wywiad bezpośredni (PAPI) analiza źródeł zastanych (desk research) Etapy badania:

Bardziej szczegółowo

Warszawa 5 listopada 2009 roku

Warszawa 5 listopada 2009 roku Warszawa 5 listopada 2009 roku na (im)pulsie rozwoju produktu turystyki biznesowej Katowic i Śląska Krzysztof Cieślikowski ciesliko@wp.pl Projekt Przeprowadzenie kampanii promocyjnej produktu turystyki

Bardziej szczegółowo

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań Badania wykonane przez Activ Group. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat nr 1.30.06(099) Aktywność turystyczna Polaków.

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie turystyki krajowej i zagranicznej turystyki wyjazdowej mieszkańców

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ WYWIADU BADANIA RUCHU TURYSTYCZNEGO W BYDGOSZCZY 2012

KWESTIONARIUSZ WYWIADU BADANIA RUCHU TURYSTYCZNEGO W BYDGOSZCZY 2012 KWESTIONARIUSZ WYWIADU BADANIA RUCHU TURYSTYCZNEGO W BYDGOSZCZY 2012 Szanowna/y Pani/Panie, Prosimy o udział w badaniach W celu skutecznego podnoszenia jakości świadczonych usług turystycznych Bydgoskie

Bardziej szczegółowo

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, czerwiec 2010 r. TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2009 R. Na terenie województwa zachodniopomorskiego, według stanu na dzień

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 4 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2011 R.

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2011 R. URZĄD STATYSTYCZNY W OPOLU Informacja sygnalna Data opracowania maj 2012 tel. 77 423 01 10 11 77 423 01 20 21 e-mail: sekretariatusopl@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM

Bardziej szczegółowo

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁYMSTOKU

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁYMSTOKU URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁYMSTOKU Opracowania sygnalne Białystok, lipiec 2012 r. Tel. 85 749 77 00, fax 85 749 77 79 E-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/urzedy/bialystok Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do umowy. Wzory ankiet: IT-TZ, IT-OZ, IT-POL. oraz zestawień zbiorczych: ZAG i POL

Załącznik nr 3 do umowy. Wzory ankiet: IT-TZ, IT-OZ, IT-POL. oraz zestawień zbiorczych: ZAG i POL Załącznik nr 3 do umowy Wzory ankiet: IT-TZ, IT-OZ, IT-POL oraz zestawień zbiorczych: ZAG i POL A. Nazwa przejścia granicznego... B. Rodzaj transportu: 1. Samolot 2. Samochód osobowy 3. Samochód cięŝarowy,

Bardziej szczegółowo

Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VI ) 296

Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VI ) 296 Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VII) 296 z ogółem: obiekty całoroczne 259 hotele, motele, pensjonaty i inne obiekty hotelowe 189 Liczba miejsc noclegowych w

Bardziej szczegółowo

DOSTĘPNOŚĆ TRANSPORTOWA REGIONU TURYSTYCZNEGO W ŚWIETLE BADAŃ ANKIETOWYCH

DOSTĘPNOŚĆ TRANSPORTOWA REGIONU TURYSTYCZNEGO W ŚWIETLE BADAŃ ANKIETOWYCH Dawid Milewski Uniwersytet Szczeciński DOSTĘPNOŚĆ TRANSPORTOWA REGIONU TURYSTYCZNEGO W ŚWIETLE BADAŃ ANKIETOWYCH Wprowadzenie Dostępność transportowa regionów jest ważnym czynnikiem rozwoju ruchu turystycznego

Bardziej szczegółowo

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie:

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKA GOSPODARKA TURYSTYCZNA Największy turystyczny rynek świata 2013-560 milionów zagranicznych turystów w Europie (52 % udziału w światowej

Bardziej szczegółowo

I. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

I. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok 2010 temat

Bardziej szczegółowo

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat

Bardziej szczegółowo

Raport Przemysł turystyczny na Ukrainie Badanie CAWI. Gdzie Ukraińcy zatrzymują się w czasie podróży, gdzie chcąc spędzać Nowy Rok?

Raport Przemysł turystyczny na Ukrainie Badanie CAWI. Gdzie Ukraińcy zatrzymują się w czasie podróży, gdzie chcąc spędzać Nowy Rok? Raport Przemysł turystyczny na Ukrainie Badanie CAWI Gdzie Ukraińcy zatrzymują się w czasie podróży, gdzie chcąc spędzać Nowy Rok? Grudzień 2014 Wnioski Większość ukraińskich respondentów (85%) stwierdziła,

Bardziej szczegółowo

Badanie ankietowe: Postawy mieszkańców województwa śląskiego wobec transportu zbiorowego i indywidualnego

Badanie ankietowe: Postawy mieszkańców województwa śląskiego wobec transportu zbiorowego i indywidualnego Badanie ankietowe: Postawy mieszkańców województwa śląskiego wobec transportu zbiorowego i indywidualnego W listopadzie 2011 r. na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego zostało przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

Krajowy ruch turystyczny w woj. lubelskim w latach 2001 2008

Krajowy ruch turystyczny w woj. lubelskim w latach 2001 2008 71 Barometr Regionalny Nr 2(20) 2010 Krajowy ruch turystyczny w woj. lubelskim w latach 2001 2008 Józef Bergier, Barbara Bergier Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 3/2015 ZADOWOLENIE Z ŻYCIA

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 3/2015 ZADOWOLENIE Z ŻYCIA Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 3/2015 ZADOWOLENIE Z ŻYCIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Materiał na konferencję prasową w dniu 25 października 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu 31 lipca oraz

Bardziej szczegółowo

Struktura odwiedzających krajowych w Małopolsce w III kw 2004 r. 26% 13%

Struktura odwiedzających krajowych w Małopolsce w III kw 2004 r. 26% 13% TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM Raport za rok 2004 r. Turystyka jest w dzisiejszych czasach jednym z najprężniej rozwijających się sektorów gospodarki światowej. Według prognoz Światowej Organizacji

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ruchu turystycznego w województwie łódzkim za 2012 rok

Podsumowanie badań ruchu turystycznego w województwie łódzkim za 2012 rok Jacek Kaczmarek Joanna Kowalczyk-Anioł Ewa Szafrańska Sławoj Tanaś Bogdan Włodarczyk Podsumowanie badań ruchu turystycznego w województwie łódzkim za 2012 rok Zagadnienia: Cechy ruchu turystycznego podlegające

Bardziej szczegółowo

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2010 ROKU SKRÓT RAPORTU KOŃCOWEGO

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2010 ROKU SKRÓT RAPORTU KOŃCOWEGO BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2010 ROKU SKRÓT RAPORTU KOŃCOWEGO Kraków, styczeń 2011 Metodologia i dobór próby Badanie realizowane było metodą PAPI bezpośrednich wywiadów kwestionariuszowych.

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Materiał na konferencję prasową w dniu 25 września 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA I WYPOCZYNEK W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2004 R.

TURYSTYKA I WYPOCZYNEK W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2004 R. TURYSTYKA I WYPOCZYNEK W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2004 R. Informacje o stanie i wykorzystaniu bazy noclegowej turystyki pochodzą ze stałych badań statystycznych GUS. Dane dotyczące liczby obiektów

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Notatka informacyjna Baza noclegowa i jej wykorzystanie w 2009 roku. Zgodnie ze stanem w dniu 31 lipca 2009 roku w Polsce było zarejestrowanych 6992

Bardziej szczegółowo

Streszczenie Raportu Przemysł spotkań w Krakowie oraz Małopolsce w 2012 roku

Streszczenie Raportu Przemysł spotkań w Krakowie oraz Małopolsce w 2012 roku 2011 2012 Streszczenie Raportu Przemysł spotkań w Krakowie oraz Małopolsce w 2012 roku Jadwiga Berbeka Krzysztof Borodako (Kierownik zespołu) Agata Niemczyk Renata Seweryn Kraków Zespół autorski: J. Berbeka,

Bardziej szczegółowo

OPINIE MIESZKAŃCÓW CZĘSTOCHOWY NA TEMAT ROZWOJU I PROMOCJI MIASTA JAKO CENTRUM TURYSTYCZNEGO

OPINIE MIESZKAŃCÓW CZĘSTOCHOWY NA TEMAT ROZWOJU I PROMOCJI MIASTA JAKO CENTRUM TURYSTYCZNEGO OPINIE MIESZKAŃCÓW CZĘSTOCHOWY NA TEMAT ROZWOJU I PROMOCJI MIASTA JAKO CENTRUM TURYSTYCZNEGO Raport z badań przeprowadzonych na zlecenie Urzędu Miasta Częstochowy w ramach projektu COESIMA Dr hab. Felicjan

Bardziej szczegółowo

Atrakcyjność turystyczna i ruch turystyczny w parkach narodowych województwa podlaskiego

Atrakcyjność turystyczna i ruch turystyczny w parkach narodowych województwa podlaskiego Konrad Czarnecki Katedra Ekonomiki i Organizacji Przedsiębiorstw SGGW w Warszawie Atrakcyjność turystyczna i ruch turystyczny w parkach narodowych województwa podlaskiego Wstęp W Polsce największą liczbą

Bardziej szczegółowo

Wakacje w mieście. Raport badawczy

Wakacje w mieście. Raport badawczy Wakacje w mieście Raport badawczy Spis treści Slajdy Metodologia badania 3 Czas wolny podczas wakacji 4-12 Możliwości darmowego spędzania czasu wolnego 13-25 Struktura demograficzna 26-29 Kontakt 30 Metodologia

Bardziej szczegółowo

Struktura przyjazdów do Małopolski turystów z Polski

Struktura przyjazdów do Małopolski turystów z Polski TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM Ruch Turystyczny w Małopolsce Województwo Małopolskie ze względu na swoje walory przyrodnicze, zróżnicowaną rzeźbę terenu oraz bogactwo kulturowe jest terenem szczególnie

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji projektu Kolpingowska Akademia Zdrowia i Kultury

Raport z ewaluacji projektu Kolpingowska Akademia Zdrowia i Kultury Raport z ewaluacji projektu Kolpingowska Akademia Zdrowia i Kultury 1. Zakres podmiotowy i przedmiotowy, cele, metoda i przebieg ewaluacji 1.1. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ewaluacji Przedmiotem ewaluacji

Bardziej szczegółowo

Sukces w turystyce. Marek W. Kozak. Seminarium EUROREG 23 października 2008

Sukces w turystyce. Marek W. Kozak. Seminarium EUROREG 23 października 2008 Sukces w turystyce Marek W. Kozak Seminarium EUROREG 23 października 2008 Rozwój turystyki: świat Źródło: Tourism Highlights 2008 edition,unwto 2008 Przychody z turystyki, Polska Źródło: Inst. Turystyki

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 6 Kształtowanie produktu turystycznego dr Edyta Gołąb-Andrzejak MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Najważniejsze składniki produktu turystycznego

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INTERNET I KOMPUTERY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH BS/50/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INTERNET I KOMPUTERY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH BS/50/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Jak uczą się dorośli Polacy?

Jak uczą się dorośli Polacy? Jak uczą się dorośli Polacy? W ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających trzecią turę badania (a więc przez niemal cały rok 2011 r. i w pierwszej połowie 2012 r.) łącznie 36% Polaków w wieku 18-59/64

Bardziej szczegółowo

Raport z badania ankietowego dot. Stopnia zadowolenia klienta z poziomu usług świadczonych przez Powiatowy Urząd Pracy w Rykach.

Raport z badania ankietowego dot. Stopnia zadowolenia klienta z poziomu usług świadczonych przez Powiatowy Urząd Pracy w Rykach. Raport z badania ankietowego dot. Stopnia zadowolenia klienta z poziomu usług świadczonych przez Powiatowy Urząd Pracy w Rykach. Ryki, styczeń 2013r. 1 Wstęp Powiatowy Urząd Pracy w Rykach w okresie od

Bardziej szczegółowo

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Rok 2012 rynek w rozkwicie Liczba hoteli w Polsce szybko rośnie z każdym rokiem. Według danych GUS w 2012 r. było w Polsce 2014 hoteli, wobec

Bardziej szczegółowo

PREFERENCJE TURYSTYCZNE STUDENTÓW AKADEMII IM. JANA DŁUGOSZA W CZĘSTOCHOWIE TOURIST PREFERENCES OF JAN DŁUGOSZ ACADEMY STUDENT S

PREFERENCJE TURYSTYCZNE STUDENTÓW AKADEMII IM. JANA DŁUGOSZA W CZĘSTOCHOWIE TOURIST PREFERENCES OF JAN DŁUGOSZ ACADEMY STUDENT S Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiki i Administracji w Poznaniu Nr 3 2007 Maria Pyzik, Joanna Rodziewicz-Gruhn, Karol Pilis, Cezary Michalski Instytut Kultury Fizycznej Akademii im. Jana Długosza

Bardziej szczegółowo

Konferencje i obiekty konferencyjne na Dolnym Śląsku. Szanowni Państwo!

Konferencje i obiekty konferencyjne na Dolnym Śląsku. Szanowni Państwo! Szanowni Państwo! Głównym celem działania Convention Bureau jest spowodowanie wzrostu liczby organizowanych na Dolnym Śląsku spotkań. Wiąże się to ze wzrostem liczby klientów biznesowych, a tym samym rozwojem

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Krakowie

Urząd Statystyczny w Krakowie Województwo małopolskie jest jednym z mniejszych regionów Polski, za to czwartym pod względem liczby mieszkańców. Należy do największych w kraju ośrodków edukacji, kultury i turystyki. Jego południowa

Bardziej szczegółowo

Rynek. Nowych Mieszkań. Rynek Nowych. Mieszkań. III kwartał 2012 r.

Rynek. Nowych Mieszkań. Rynek Nowych. Mieszkań. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych III kwartał 213 r. Mieszkań III kwartał 212 r. str. 2 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: utrzymanie stabilnego poziomu cen, możliwe wzrosty dla szczególnie

Bardziej szczegółowo

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne POLSKI ZWIĄZEK PRYWATNYCH PRACODAWCÓW TURYSTYKI LEWIATAN I INSTYTUT TURYSTYKI W KRAKOWIE SP. Z O. O. ZAPRASZAJĄ PRZEDSIĘBIORCÓW I ICH PRACOWNIKÓW DO UDZIAŁU W PROJEKCIE Wzrost adaptacyjności mikro, małych

Bardziej szczegółowo

Śródmieście i Fordon jako dwie najbardziej różniące się dzielnice, Fordon jako częśd, którą wciąż charakteryzuje względna izolacja od centrum miasta

Śródmieście i Fordon jako dwie najbardziej różniące się dzielnice, Fordon jako częśd, którą wciąż charakteryzuje względna izolacja od centrum miasta 1 2 3 4 Śródmieście i Fordon jako dwie najbardziej różniące się dzielnice, Fordon jako częśd, którą wciąż charakteryzuje względna izolacja od centrum miasta tak ściśle przestrzenna i komunikacyjna, jak

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ

STRATEGIA ROZWOJU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ STRATEGIA ROZWOJU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ na lata 2009-2016 1 WIZJA GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ... 2 2 MISJA GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ... 2 3 CELE STRATEGICZNE... 2 4 CELE OPERACYJNE...

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 7 Polityka cenowa w turystyce dr Edyta Gołąb-Andrzejak MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Szczególne rodzaje cen w turystyce TARYFA cena bezwzględnie

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja lokalnych sieci przemysłu spotkań dla potrzeb badania dzielenia się wiedzą (work-in-progress)

Identyfikacja lokalnych sieci przemysłu spotkań dla potrzeb badania dzielenia się wiedzą (work-in-progress) Identyfikacja lokalnych sieci przemysłu spotkań dla potrzeb badania dzielenia się wiedzą (work-in-progress) Piotr Zmyślony, Grzegorz Leszczyński, Marek Zieliński Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu PEMES

Bardziej szczegółowo

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Eventy w oczach przedsiębiorców

Eventy w oczach przedsiębiorców Eventy w oczach przedsiębiorców Justyna Piesiewicz 11 marca, 2009 All rights reserved Accreo Taxand 1 Czy eventy są ważne; Skuteczna komunikacja w event marketingu; Podsumowanie; Q&A. Agenda All rights

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY

Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

Konferencja promująca produkt markowy Katowice MICE Energia Spotkań

Konferencja promująca produkt markowy Katowice MICE Energia Spotkań Konferencja promująca produkt markowy Katowice MICE Energia Spotkań 29 czerwca 2010 r. Hotel Angelo w Katowicach P r o je k t P r z e p r o w a d z e n ie k a m p a n ii p r o m o c y j n e j p r o d u

Bardziej szczegółowo

Świat jest wspaniałą ksiąŝką, z której ci co nigdy nie oddalili się od domu, przeczytali tylko jedną stronę. Augustyn z Hippo

Świat jest wspaniałą ksiąŝką, z której ci co nigdy nie oddalili się od domu, przeczytali tylko jedną stronę. Augustyn z Hippo Specjalności: ci: ^Turystyka międzynarodowa ^Hotelarstwo i gastronomia Świat jest wspaniałą ksiąŝką, z której ci co nigdy nie oddalili się od domu, przeczytali tylko jedną stronę. Augustyn z Hippo A wszystko

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE. z studenckiej praktyki zawodowej w OBIEKCIE HOTELARSKIM w roku akademickim... numer albumu. kierunek studiów. ... ...

SPRAWOZDANIE. z studenckiej praktyki zawodowej w OBIEKCIE HOTELARSKIM w roku akademickim... numer albumu. kierunek studiów. ... ... Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu Instytut Turystyki i Rekreacji SPRAWOZDANIE z studenckiej praktyki zawodowej w OBIEKCIE HOTELARSKIM w roku akademickim... imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2012 BS/75/2012

Warszawa, maj 2012 BS/75/2012 Warszawa, maj 2012 BS/75/2012 PIT-Y 2011 Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia 4a, 00-503

Bardziej szczegółowo

Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress

Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress Agencja Public Relations ComPress zrealizowała badanie mające na celu poznanie opinii dziennikarzy zajmujących się nowymi technologiami na temat preferowanych

Bardziej szczegółowo

Egzamin teoretyczny na uprawnienia pilotów wycieczek część ustna 19.01.2010

Egzamin teoretyczny na uprawnienia pilotów wycieczek część ustna 19.01.2010 Egzamin teoretyczny na uprawnienia pilotów wycieczek część ustna 19.01.2010 Zestaw 1. 1. Straż Graniczna - cofa" autokar z grupą uczestników na granicy Ukraińskiej z powodu - niekulturalnego zachowywania

Bardziej szczegółowo

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Załącznik nr 1 do Regulaminu Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Kryteria podstawowe (podstawa dopuszczenia): aplikująca destynacja stanowi obszar, który spełnia

Bardziej szczegółowo

Badanie potrzeb organizacji pozarządowych w Polsce w zakresie narzędzi planowania strategicznego i zarządzania personelem

Badanie potrzeb organizacji pozarządowych w Polsce w zakresie narzędzi planowania strategicznego i zarządzania personelem Badanie potrzeb organizacji pozarządowych w Polsce w zakresie narzędzi planowania strategicznego i zarządzania personelem Raport z badań Piotr Prokopowicz Grzegorz Żmuda Marianna Król Kraków, 2013 Spis

Bardziej szczegółowo

Raport. Rynek turystyki biznesowej w Katowicach w 2014 roku. Badanie rynkowe uczestników spotkań konferencyjnych. dr Krzysztof Cieślikowski

Raport. Rynek turystyki biznesowej w Katowicach w 2014 roku. Badanie rynkowe uczestników spotkań konferencyjnych. dr Krzysztof Cieślikowski Raport Rynek turystyki biznesowej w Katowicach w 2014 roku Badanie rynkowe uczestników spotkań konferencyjnych dr Krzysztof Cieślikowski Convention Bureau Katowice Grudzień 2014 Przedmowa Rok 2014 był

Bardziej szczegółowo

Raport Przemysł spotkań i wydarzeń w Polsce - Poland Meetings and Events Industry Report

Raport Przemysł spotkań i wydarzeń w Polsce - Poland Meetings and Events Industry Report Raport Przemysł spotkań i wydarzeń w Polsce - Poland Meetings and Events Industry Report ukazuje się corocznie od 2010 roku prezentuje liczbę i rozmiary spotkań i wydarzeń organizowanych na terenie Polski

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ ZMIANY W SYSTEMIE OPIEKI ZDROWOTNEJ BS/51/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2002

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ ZMIANY W SYSTEMIE OPIEKI ZDROWOTNEJ BS/51/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2002 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY projektu Wiedza dla gospodarki (POKL.04.01.01-00-250/09) (współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, marzec 2012 BS/35/2012 KORZYSTANIE ZE ŚWIADCZEŃ I UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH

Warszawa, marzec 2012 BS/35/2012 KORZYSTANIE ZE ŚWIADCZEŃ I UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH Warszawa, marzec 2012 BS/35/2012 KORZYSTANIE ZE ŚWIADCZEŃ I UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA Osoba kontaktowa: dr Ewa Markiewicz e.markiewicz@ue.poznan.pl Gospodarka Turystyczna to międzynarodowy biznes turystyczny Branża turystyczna w Polsce i na świecie Wpływy

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie. Instytucje kultury w 2008 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie. Instytucje kultury w 2008 roku 1 Materiał na konferencję prasową w dniu 28 sierpnia 2009 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie Notatka Informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Instytucje kultury w 2008 roku 1 TEATRY I INSTYTUCJE

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzne zróżnicowanie sektora

Wewnętrzne zróżnicowanie sektora Wewnętrzne zróżnicowanie sektora Podstawowe fakty o branżach sektora organizacji pozarządowych w Polsce SPORT, TURYSTYKA, REKREACJA, HOBBY Jan Herbst Stowarzyszenie Klon/Jawor, marzec 2005 16 B. SPORT,

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Badania marketingowe Dr hab. prof. SGH Katedra Rynku i Marketingu SGH teresataranko@o2.pl Konsultacje pokój 302 Madalińskiego 6/8 Wtorek -15.00-16.00 Struktura problematyki 1. Definicja i funkcje badań

Bardziej szczegółowo

Analiza ankiety ewaluacyjnej dla uczniów dotyczącej wyjazdów kulturowo-językowych organizowanych przez SSP 10 i SG 27 STO

Analiza ankiety ewaluacyjnej dla uczniów dotyczącej wyjazdów kulturowo-językowych organizowanych przez SSP 10 i SG 27 STO Analiza ankiety ewaluacyjnej dla uczniów dotyczącej wyjazdów kulturowo-językowych organizowanych przez SSP 10 i SG 27 STO I. Wprowadzenie Ankieta została przeprowadzona w styczniu 2015 r. i obejmowała

Bardziej szczegółowo

Czy stag-parties odlecą z Krakowa?

Czy stag-parties odlecą z Krakowa? 1 Czy stag-parties odlecą z Krakowa? Tłok w Balicach może rozładować się sam Gwałtownie drożejący złoty w stosunku do brytyjskiego funta, exodus części z tanich linii lotniczych z Balic do Katowic oraz

Bardziej szczegółowo

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W MAŁOPOLSCE W ROKU 2005

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W MAŁOPOLSCE W ROKU 2005 Projekt finansowany ze środków Województwa Małopolskiego, oraz Małopolskiej Organizacji Turystycznej. Realizowany pod nadzorem Małopolskiej Organizacji Turystycznej z udziałem ekspertów Akademii Ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie - Raport z badań. Turystyka gdańska w II kwartale 2014 r. 2014. Podsumowanie badań. Turystyka gdańska w II kwartale 2014 r.

Podsumowanie - Raport z badań. Turystyka gdańska w II kwartale 2014 r. 2014. Podsumowanie badań. Turystyka gdańska w II kwartale 2014 r. Podsumowanie badań Turystyka gdańska w II kwartale 2014 r. 1 Strona Zleceniodawca: Gdańska Organizacja Turystyczna / Gdańsk Convention Bureau tel.: +48 58305-70-80 w. 15, fax: +48 58301-66-37 ul. Długi

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

Badanie opinii turystów odwiedzających gminy Rajcza i Oszczadnica Raport z badania przygotowany przez TNS Polska

Badanie opinii turystów odwiedzających gminy Rajcza i Oszczadnica Raport z badania przygotowany przez TNS Polska Badanie opinii turystów odwiedzających gminy Rajcza i Oszczadnica Raport z badania przygotowany przez TNS Polska Spis treści 1 Informacje o badaniu 3 2 Charakterystyka wyjazdu a demografia turystów 3 Opinie

Bardziej szczegółowo

Walentynki. Raport z badania przeprowadzonego w dniach 2 66 lutego 2006

Walentynki. Raport z badania przeprowadzonego w dniach 2 66 lutego 2006 Walentynki Raport z badania przeprowadzonego w dniach 2 66 lutego 2006 1 Spis treści O badaniu...3 Podsumowanie wyników badania...5 Profil społeczno-demograficzny badanych...25 2 O badaniu 3 O badaniu

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach ROLA BIUR PODRÓŻY W OBSŁUDZE RUCHU TURYSTYCZNEGO DOROTA NAMIROWSKA-SZNYCER Szkolenia poprzedzające staż Moduł

Bardziej szczegółowo

Społeczne uwarunkowania uczestnictwa w kulturze Raport z badania przy pomocy ankiety internetowej

Społeczne uwarunkowania uczestnictwa w kulturze Raport z badania przy pomocy ankiety internetowej Społeczne uwarunkowania uczestnictwa w kulturze Raport z badania przy pomocy ankiety internetowej Kongres Marketing i Promocja Placówki Kulturalnej Katowice 2012 O badaniu Cele badania Celem badania był

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2013 BS/74/2013. POLACY O PIT-ach I URZĘDACH SKARBOWYCH

Warszawa, czerwiec 2013 BS/74/2013. POLACY O PIT-ach I URZĘDACH SKARBOWYCH Warszawa, czerwiec 2013 BS/74/2013 POLACY O PIT-ach I URZĘDACH SKARBOWYCH Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

BAZA NOCLEGOWA. Bazę noclegową według informacji statystycznych, w tym między innymi Światowej

BAZA NOCLEGOWA. Bazę noclegową według informacji statystycznych, w tym między innymi Światowej BAZA NOCLEGOWA czyli co? Baza noclegowa Bazę noclegową według informacji statystycznych, w tym między innymi Światowej Organizacji Turystyki i Eurostatu możemy podzielić na prywatne bazy noclegowe, jak

Bardziej szczegółowo

ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru?

ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru? Gmina:.. Sektor: Turystyka obiekty, obszary funkcjonowania ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru? Jakie są

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

Wpływ turystyki biznesowej na rozwój miasta na przykładzie Katowic. dr Krzysztof Cieślikowski

Wpływ turystyki biznesowej na rozwój miasta na przykładzie Katowic. dr Krzysztof Cieślikowski Wpływ turystyki biznesowej na rozwój miasta na przykładzie Katowic dr Krzysztof Cieślikowski Sympozjum Edukatorów Kadr Zarządzających Wydarzeniami PEMES Warszawa - maj 2014 Wprowadzenie Turystyka Zjawisko

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA NA ŚWIECIE

TURYSTYKA NA ŚWIECIE TURYSTYKA NA ŚWIECIE TURYSTYKA Słowo turystyka" pochodzi od francuskiego wyrazu tour, przyjętego także przez język angielski, który oznacza wycieczkę lub podróż kończącą się powrotem do punktu wyjścia.

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Aktywność w okresie poszukiwania pracy

Raport miesiąca - Aktywność w okresie poszukiwania pracy Raport miesiąca - Aktywność w okresie poszukiwania pracy Okres pozostawania bez pracy to czas, który warto wykorzystać na zdobycie dodatkowych kwalifikacji. Jak wygląda pod tym względem aktywność osób

Bardziej szczegółowo

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie:

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

Warszawa, luty 2014 NR 17/2014 AKTYWNOŚCI I DOŚWIADCZENIA POLAKÓW W 2013 ROKU

Warszawa, luty 2014 NR 17/2014 AKTYWNOŚCI I DOŚWIADCZENIA POLAKÓW W 2013 ROKU Warszawa, luty 2014 NR 17/2014 AKTYWNOŚCI I DOŚWIADCZENIA POLAKÓW W 2013 ROKU Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii

Bardziej szczegółowo

Rozwój koopetycji w przemyśle spotkań

Rozwój koopetycji w przemyśle spotkań Rozwój koopetycji w przemyśle spotkań Hotele jako kluczowe podmioty w kształtowaniu oferty konferencyjnej dr Krzysztof Cieślikowski Warszawa 17-03-2016 Wybrane dylematy zarządzania w turystyce TURYSTYKA

Bardziej szczegółowo