Bajkowy Efekt Domina. O tym, co można odkryć w bajkach z różnych stron świata

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Bajkowy Efekt Domina. O tym, co można odkryć w bajkach z różnych stron świata"

Transkrypt

1 1 Bajkowy Efekt Domina. O tym, co można odkryć w bajkach z różnych stron świata Bajki są opowieściami, których bohaterami są nie tylko ludzie, przeżywający niezwykłe przygody. Są też narracjami o obdarzonych ludzkimi cechami zwierzętach, roślinach, czasami przedmiotach. Sposób prezentacji postaci (cechy wyglądu, opis cech charakteru), prowadzenia narracji, relacjonowania poczynań bohaterów, służy wyeksponowaniu kontrastów. Pozwala unaocznić to, co w danej wspólnocie uznaje się za wartościowe, godne pochwały i to, co uważa się za niewłaściwe i co należy napiętnować. Kontrast uzyskuje się zazwyczaj przez zderzenie ze sobą dwóch sposobów osiągania celu, odmiennych sposobów działania: skutecznego i nieskutecznego. Działanie skuteczne podejmowane jest z pobudek społecznie pożądanych i akceptowanych, w oparciu o refleksję, mądrość, życzliwość dla innych, czasem dobrze pojęty spryt. Zawsze wymaga wysiłku, umiejętności pokonania przeszkód natury wewnętrznej (np. strach, słabość) i zewnętrznej (np. piętrzące się góry, smoki, czarownice). Z kolei działanie nieskuteczne inicjowane jest z niewłaściwych pobudek np. żeby komuś zaszkodzić, samemu się wzbogacić. Realizowane jest przy wykorzystaniu moralnie niewłaściwych sposobów osiągania celu (np. kłamstwa, oszustwa, wyłudzenia). W scenie finałowej ma miejsce rozliczenie z podjętych działańbohatera pozytywnego spotyka nagroda, zaś negatywny zostaje ukarany. Pouczenie, zawarte w bajce formułowane jest w dwojaki sposób: bezpośrednio- podane wprost jako zwerbalizowany morał, lub pośrednio, za pomocą metafory, która trzeba właściwe zinterpretować. Słuchając bajek, dzieci mają możliwość identyfikowania się z pozytywnymi bohaterami takimi, którzy uosabiają wartościowe cechy, aspiracje i dążenia. Poznają też bohaterów negatywnych. Na przykładzie ich losów mogą dostrzec i zrozumieć negatywne konsekwencje niewłaściwych motywów i działań. Nierzadko żeby zrozumieć, jakie cechy i zachowania są w społeczeństwie uznawane za wartościowe, młodsi odbiorcy bajek potrzebują osoby dorosłej- przewodnika po ich niezwykłym świecie i po świecie wartości w nich zawartych. Dzieci potrzebują dorosłego, który nie tylko czyta bajkę, ale też wspólnie z nimi przeżywa ich historie, zastanawia się nad jej treścią i przesłaniem, jakie niesie. Dorosły pomaga młodym odbiorcom zrozumieć i wyjaśnić dlaczego pewne zachowania są nagrodzone a za inne bohaterowie zostają ukarani. Co zatem kryje się w treści proponowanych bajek?

2 2 Bajka o Piotrusiu, jest opowieścią o chłopcu, który swoim zachowaniem i zainteresowaniami nie wpisuje się w powszechnie przyjęty model pilnego ucznia, samodzielnego, zaradnego syna, obiecującego sportowca. Nie jest taki, jak chcieliby go widzieć dorośli, ciągle coś robi nie tak. Jest jednak wrażliwy, mądry, kocha swoją mamę i martwi się jej smutkami, dla niej chciałby się zmienić. Jednak wszelkie próby dokonania zmiany okazują się nieskuteczne. Chłopiec przyjaźni się ze zwierzętami, które za dobre serce odpłacają mu miłością i wiernością. Piotruś lepiej czuje się w ich towarzystwie, niż w gronie innych dzieci. Bajka o Piotrusiu to bajka nie tylko dla dzieci, zachęca zapędzonych dorosłych do refleksji nad sensem dzieciństwa. Skłania do sformułowania pytania: czy dzieciństwo jest czasem realizacji cudzych aspiracji, czy raczej powinno być czasem odkrywania świata i doświadczania siebie w tym świecie? Przypomina o tym, że każdy ma prawo być takim jaki jest ( a przecież nikt nie jest doskonały). Ważne jest raczej to, by pielęgnować i rozwijać swoje pasje, zainteresowania, podejmować trud samodoskonalenia (nawet, jeżeli początkowo coś się nie udaje). Równie istotna jest wrażliwość, która pozwala dostrzec potrzeby innych ludzi i podjąć działanie dla ich dobra. W filipińskiej bajce Słońce i księżyc na jednym z głównych planów można dostrzec wewnętrzny konflikt bohaterki księżniczki Bułan. Dziewczyna, czując ciężar odpowiedzialności za nieszczęście zarówno ludu znajdującego się pod panowaniem krótkowzrocznego króla, jak i coraz bardziej tracącego moc Słońca Arau, staje przed dylematem pozwolić na klęskę wielu, czy zranić jednego człowieka - własnego ojca. Dotykamy w tej baśni problemu wyboru, który jest wyborem tragicznym, bowiem, ze względu na wyższą wartość, jaką jest przetrwanie ludu, także karmiących ten lud zwierząt, roślin, postąpić można tylko w jeden sposób. Ten właśnie sposób wybiera mądra Bułan pomimo wewnętrznych rozterek sprzeciwia się woli ojca i oddaje się słońcu Arau. W bajce potępiona zostaje zazdrość, zwycięża mądrość, troska, dobroć a przede wszystkim życie. Troska o życie jest tu wartością nadrzędną. Gwiazda polarna jest bajką o egoistycznej miłości pięknej Gayomy obdarzonej nadprzyrodzoną mocą i przystojnego Tolau. Urok Gayomy odbiera Tolau pamięć. Zapomina on o swojej żonie i synku by podążyć za piękną i tajemniczą Gwiazdą w stronę rozgwieżdżonego nieba. Tymczasem porzucona żona martwi się, szuka męża, rozpytuje o niego, nie traci nadziei na jego powrót. Mąż jednak nie wraca W końcu napomniana przez

3 3 słońce i księżyc Gayoma dostrzega swój błąd, odkrywa, że w miłości nie można kierować się egoistycznymi pobudkami, gdyż troska wyłącznie o dobro własne wiedzie do unieszczęśliwienia innych osób. Gwiazda postanawia oddać rodzinie męża i ojca. Bajka skłania do ważnej, uniwersalnej w swojej wymowie refleksji, iż nie można budować własnego szczęścia na nieszczęściu innych. Jesteśmy prawdziwie szczęśliwi tylko wówczas, gdy ludzie wokół nas i dzięki nam mają poczucie szczęścia. Madagaskarski Król ptaków ukazuje takie wartości jak: miłość do rodziny, troska o najbliższych, mądrość, roztropność, które w baśni przypisane zostają postaci białego kruka, który właśnie ze względu na te cechy, nie stawił się na zgromadzeniu wszystkich ptaków. Ze względu na fakt, iż poprzedniego dnia jego ukochana żona złożyła jajka w gnieździe i biały kruk nie chciał na tak długo zostawić jej samej z ciężkim sercem postanowił, że nie weźmie udziału w zebraniu, tym bardziej, że nie spodziewał się, że ptaki mogą go zaproponować jako kandydata na króla. Okazuje się, że nieobecność ta zostaje przez innych odebrana jako zniewaga, pomimo, iż dla kruka czuwanie przy potrzebującej go rodzinie jest oczywistą powinnością. Ptaki osądziły go błyskawicznie orzekając chórem: zlekceważył nas wszystkich i powinien ponieść za to zasłużoną karę. Odtąd nie powinien mieć prawa udziału w naszych zgromadzeniach, a każdy ptak, który się do niego odezwie, powinien opuścić wyspę. Bajka niesie bardzo ważne przesłanie, że życie jest sztuką wyboru, którego dokonuje każdy z nas. Zanim więc kogoś osądzimy warto przyjrzeć się jego motywacjom i spróbować je zrozumieć. Bajka zatytułowana Czterej bracia to kolejna historia o niełatwych relacjach rodzinnych, chciwości i wykluczeniu. Bohaterem jest nieakceptowany najmłodszy syn zamożnego mieszkańca madagaskarskiej wsi. Isilaka jest inny, jego twarz przypomina korę baobabu, nie pasuje więc do wzorca zamożnego dziedzica. Ojciec wstydzi się jego odmienności i postanawia go wydziedziczyć i wygnać. Tymczasem w nieatrakcyjnym ciele ukrywa się mądry i odważny człowiek, który podejmuje działania kierując się rozumem. Isilaka wierzy, że odwaga i spryt oraz lojalność wobec braci pomogą mu odzyskać względy ojca i powrócić z wygnania. Pomaga im więc wykonać niebezpieczne i trudne zadania powierzone przez ojca. Bracia korzystają z wiedzy Isilaki, ale nie zamierzają podzielić się z nim majątkiem odziedziczonym po ojcu. Dobro i prawda jednak zwyciężają. Ojciec dowiaduje się kto zdobył białego kruka, rój pszczół i kota z domu złych czarownic. Isilaka wraz z matką wracają z wygania, a bracia zostają na zawsze oszpeceni, ich twarze przypominają odtąd korę baobabu.

4 4 Podróżując po Kambodży wraz ze Sprawiedliwym królikiem obserwujemy znany element nierówności społecznych pomiędzy dziewczyną a chłopakiem. Osoba o niższym statusie społecznym wystawiona zostaje na próbę, by zasłużyć na małżeństwo z osobą z wyższego stanu. W tym przypadku próbie zostaje poddany ukochany. Ojciec wybranki postawił mu zaledwie jeden warunek Będziesz przez trzy dni i trzy noce stał po pas w wodach Mekongu. Nie wolno ci się poruszać, nie możesz niczego jeść, pić, ani rozgrzewać się w żaden inny sposób. Ojciec Acharii nie zamierzał jednak zgodzić się na małżeństwo, więc uciekł się do podłego podstępu, który miał uniemożliwić chłopakowi poślubienie ukochanej. W bajce następuje jednak zwrot wieści o nieszczęściu młodych docierają do uszu jednego z najważniejszych sędziów w mieście. Ten zaprosiwszy ojca Acharii rozkazał swoim kucharzom, żeby przyrządzili zupę zupełnie bez soli, a sól postawili osobno w solniczce. Gdy ojciec Acharii zaczął skarżyć się na niesłony smak zupy sprawiedliwy królik rzekł Jak to, przecież sól stoi na stole wystarczy na nią popatrzeć i zupa będzie przyprawiona jak należy. Zawstydzony ojciec Acharii zrozumiał, że postąpił niewłaściwie i zgodził się na ślub. Morał jest bardzo przejrzysty tryumfuje sprawiedliwość. Wytrwały i refleksyjny odbiorca ma jednak szansę na dostrzeżenie metafory - Heng i Acharia wybaczają doświadczone zło swemu ojcu, zostawiają je za sobą i dzięki temu wykorzystują daną im szansę na zbudowanie szczęśliwej rodziny. Bajka O tym, skąd się wzięły tygrysy eksponuje motyw współdziałania. Narracja zmierza do puenty mówiącej o tym, że sukces można osiągnąć tylko wespół z innymi. Zatroskany o losy swoich poddanych król udaje się wraz z ukochaną żona i najwierniejszymi doradcami po naukę do indyjskich mędrców. Tam uczą się medytować, dowiadują się, w jaki sposób używać leczniczych ziół, jak bronić się przed napastnikami. Mistrz Malasuri, u którego pobierają nauki przekazuje im na koniec ich pobytu jedną niezwykłą tajemnicę, którą można wcielić w życie wyłącznie wspólną siłą woli. Ta nauka okazuje się przydatna w sytuacji trudnej. Wracającym do domu podróżnikom skończyły się zapasy żywności i groziła im śmierć głodowa. Wówczas przypomnieli sobie słowa mędrca i postanowili je urzeczywistnić poprzez wspólne działanie. Podstawą tego działania stał się właściwy (wykorzystujący ich indywidualne zasoby) podział ról, między uczestników podróży. Przeistoczyli się w niezwykłe zwierzę tygrysa. Kłótliwe sąsiadki z Gruzji wprowadzają niepokój w całej wsi, nas współczesnych - jednak nie dziwią. Spory bohaterek nie mają najmniejszego sensu i zdaje się, że sam

5 5 konflikt jest treścią ich życia. Stawiamy sobie pytanie czy to na pewno bajka, czy czasem nie prawdziwa, znana tak dobrze z życia sytuacja? Racjonalne argumenty dobrej, pracowitej wnuczki nie były w stanie przemówić do rozsądku zwaśnionych kobiet. Sytuacja ulega zmianie dopiero, gdy jedna z sąsiadek powodowana bezpodstawną złością wpada do wody, traci grunt pod nogami i oddala się coraz bardziej od brzegu. Na szczęście wnuczka w porę podbiega i podaje jej rękę. Z ust uratowanej pada proste, a tak często obce wielu ludziom słowo - dziękuję. Słowo w tym przypadku magiczne, bowiem tuż po jego wypowiedzeniu kłótliwa sąsiadka deklaruje z przekonaniem: nie będę więcej dokuczała twojej babci, powinnyśmy sobie pomagać, zamiast kłócić się całymi dniami. Nic dodać, nic ująć, można jedynie pomyśleć nad tym, czy aby żyć zgodnie naprawdę potrzebna jest magia?... czy nie wystarczą zaledwie magiczne słowa wypowiadane ze zrozumieniem? Kijaruna to gruzińska wersja Kopciuszka, pięknej, dobrej dziewczyny która po śmierci mamy mieszka ze swoim ojcem, macochą i jej córką Lejlą. Mamy tu klasyczny motyw zazdrości macochy o piękną i dobrą pasierbicę. Macocha faworyzuje swoją córkę, Kijarunę zmuszając do ciężkiej pracy. Pojawia się też staruszka- uosobienie dobrej wróżki, za której przyczyną dobro, pracowitość, skromność i życzliwość dla ludzi i zwierząt zostaje nagrodzone a zło, lenistwo i pogarda dla ludzi spotyka zasłużona kara. Zła, głupia macocha i jej leniwa, zarozumiała córka nie tylko sprowadzają niedostatek na rodzinę, gdyż wypędzają z domu krowę- żywicielką, w finale zostają ostatecznie ukarane- Lejla nie zostanie żoną księcia, gdyż pantofelek nijak nie pasował na jej stopę, która była nie dość zgrabna i zdecydowanie za duża. Magiczny pantofelek pasuje na stopę tylko jednej osoby, dziewczyny która jest nie tylko bardzo piękna, ale też skromna, dobra i mądra, taka osoba otrzymuje nagrodę. W Nikaragui w Bajce o króliku i krabie spotykamy się z przebiegłym królikiem i mądrym krabem. Bajka budzi naszą ciekawość już w momencie, gdy dowiadujemy się o chytrych sztuczkach i oszustwach niezwykle pewnego siebie królika Czytelnik zastanawia się, czy znajdzie godnego przeciwnika? Czy dostanie nauczkę? Kicając któregoś razu w zaroślach nieopodal plaży królik zobaczył wielkiego kraba. Od razu spodobało mu się to niezwykłe stworzenie i pomyślał, że takiego dziwaka z pewnością łatwo będzie nabrać. Pozory okazały się złudne, niepozorny krab okazał się sprytniejszy niż pewny siebie i nieuczciwy królik. Dziwaczny, niepozorny, ślamazarny krab

6 6 staje się metaforą nie ważna jest ilość, lecz jakość, a chytrość można pokonać sprytem. Proponuje więc królikowi konkurs, w którym z pozoru wydaje się całkiem bez szans na wygraną, nie pokona przecież królika w wyścigu, jest zbyt wolny. Dzięki krabowi i jego mądrości odkrywamy ponownie kolejną prawdę pozory myślą Na myśl przychodzi nam ponadto nie bądźmy zbyt pewni swego; nie lekceważmy przeciwnika. Walorem bajki jest jej prostota i ponadczasowe przesłanie, które trafia zarówno do najmłodszych odbiorców, jak i do towarzyszących im dorosłych opiekunów. Kolejna ponadczasowa opowieść zatytułowana Rodrigo i kolba kukurydzy podejmuje wątek głodu i marnowania żywności, uczy szacunku dla pożywienia. Temat ten jest tylko pozornie odległy od naszych codziennych doświadczeń. Żyjemy przecież w rzeczywistości nadmiaru żywności i nieustannej konsumpcji. Kupujemy, pochłaniamy, wyrzucamy. Wsłuchanie się w tekst bajki pozwala jednak na refleksję nad tym, że nie każdemu jest dane spożywanie ulubionych produktów, wybieranie ich spośród innych znajdujących się na półkach pełnych sklepowych. Podczas, gdy my wyrzucamy to, czego nie zjemy, innym tego jedzenia brakuje. Tak przecież jest i dzisiaj. Historia Rodriga uwrażliwia na kwestię głodu i zachęca do dzielenia się tym, czego sami nie wykorzystujemy, a co może służyć innym ludziom. Może być też inspiracją do oszczędności i dzielenia się z innymi. W bajce O dzielnej myszce Namudu z Ugandy już w pierwszych słowach dostrzegamy pracowitość i wytrwałość bohaterek- matki i córki, które mimo przeciwności losu mają w sobie tyle siły i empatii, żeby owocami pracy własnych rąk dzielić się z najbardziej potrzebującymi. Wydaje się, że za tę determinację spotka je nagroda, tym czasem ich ogród zostaje zniszczony przez olbrzymiego słonia. Warto dodać, że Mutesi to dziewczynka, która nie dość, że wraz z mamą uprawia ogród, chodzi także do szkoły. Bohaterka nie narzeka, nie poddaje się i nie użala nad niesprawiedliwością losu, lecz widząc kolejne zniszczenia, konsekwentnie podejmuje próby odbudowy. W końcu jednak traci nadzieję, a kobiety zdają sobie sprawę z własnej bezsilności. Mutesi wychodząc rano do szkoły zauważa siedzącą na progu małą myszkę kiwu, która postanawia pomóc dziewczynce i jej mamie. I rzeczywiście, jej pomoc okazuje się bezcenna. W tej krótkiej historii wyeksponowano takie zalety, jak: wytrwałość i pracowitość, ale zaznacza się też odwaga małej myszki która widząc nieszczęście pragnie jemu zaradzić, chce pomóc innym w potrzebie. Przy okazji dowiadujemy się (w żartobliwy sposób), że siła mięśni słonia jest znacznie słabsza niż wiara w cud małej myszki.

7 7 W bajcie O tym, jak afrykańskie żurawie zdobyły swoje korony podjęty został temat braku wody, którego nie dostrzega i nie doświadcza wielu mieszkańców naszej planety (bo przecież wystarczy odkręcić kran i leci woda), jednocześnie dla wielu mieszkańców globu jej dostarczenie oznacza możliwość przeżycia. Wody brakuje w tylu rejonach świata Braku wody doświadczają również zwierzęta. Historia o żurawiach jest właśnie taką opowieścią o zwierzętach, które próbują zaradzić długotrwałej suszy. Znajdują przy tym niezwykłe rozwiązanie. To rozwiązanie jest jakby wyjęte z dziecięcej filozofii na temat świata i formułowanych przez nie pytań skąd się bierze deszcz?, jak uwolnić deszcz chmury? Wystarczy poprosić ptaki, by dziobami przebiły chmury Jak dobrze, że mamy opowieści Gdyby ich nie było, nie znalibyśmy swoich korzeni, nie moglibyśmy marzyć, wyobrażać sobie skąd się biorą gwiazdy, księżyc, deszcz Tak też jest w bajce pochodzącej z Togo, O tym, jak Anansi obdarzył ludzkość opowieściami w której Anansi to wielki bohater tamtych czasów, pół człowiek, pół pająk - dzięki ludzkiemu sprytowi i pajęczej zręczności obdarza ludzkość opowieściami. Rozpocznijmy jednak od tego, że Bóg Yame, władający opowieściami wysuwa żądania przekraczające czyjekolwiek możliwości. Anansi nie poddaje się jednak i najpierw podstępem zdobywa pytona, następnie poluje na panterę, chwyta niebezpieczne szerszenie, a na koniec dzięki sprytnej sztuczce zdobywa krasnoludka. Bajka kończy się tak, jak każdy z nas by pragnął: bóg Yame jest wprawdzie zaskoczony, że Anansi wykonał tak trudne zadanie, jednak konsekwentnie spełnia daną mu wcześniej obietnicę. A co bardzo istotne z punktu widzenia najmłodszego odbiorcy opowiadania - pozwala Anansiemu wypuścić schwytane istoty pytona, szerszenie, panterę i poczciwego krasnoludka. Najmądrzejsze stworzenie na ziemi to opowieść o mądrości, która nie wykorzystywana staje się zbędnym balastem. Jej bohaterem jest żółw Ilapa, który postanowił zostać najmądrzejszym stworzeniem na ziemi. Gromadził więc mądre słowa, legendy, baśnie żarty do wielkiej tykwy, którą postanowił ukryć przed innymi zwierzętami w koronie wysokiego baobabu, gdyż uważał, że wyłącznie jemu przysługuje prawo posiadania mądrości Iliapa miał wiedzę, nie potrafił jednak jej wykorzystać, gdy pojawiła się taka potrzeba. Zebrana mądrość stała się przeszkodą na drodze do osiągnięcia celu. Bohater przekonał się, że mądrość nie jest zbiorem zapisków, lecz myślą, refleksją popartą doświadczeniem, która powinna służyć innym, sprzyjać rozwiązywaniu problemów i pokonywaniu sytuacji trudnych. Nie może spoczywać zamknięta w tykwie

8 8 Dawno, dawno temu w Bagdadzie grasował tajemniczy Ali z pozoru rozbójnik, lecz przez biednych i uciśnionych postrzegany jako prawdziwy zbawca O sprytnym sułtanie i jeszcze sprytniejszym Alim to bajka z archetypem dobrego zbója, który rabuje najbogatszych ze szlachetnych pobudek. W tej jednak opowieści zagniewany łamaniem prawa Sułtan nie jest złym, pozbawionym rozsądku i serca człowiekiem odbierającym biednemu ludowi jego bohatera. Sułtan staje się postacią pierwszoplanową, jest bowiem mądrym władcą - zdaje sobie sprawę z tego, że rozwiązaniem problemu nie jest zamknięcie rozbójnika w lochu, tym bardziej, że pomimo łamania prawa, Ali ma dobre serce i jest mądrym człowiekiem. Władca dostrzega, że spryt, a raczej inteligencja rozbójnika może okazać się potężnym orężem w walce z trudnościami jakie przeżywa lud. W bajce tej spełnia się jedno z najpiękniejszych marzeń wielu pokoleń niezależnie od zamieszkiwanego regionu świata, czy momentu w historii ludzkości, władca rzecze słowa, które każdy z nas pragnąłby usłyszeć: doceniam twoją inteligencję, a ponieważ słusznie zauważyłeś, że moi ludzie żyją w biedzie, mianuję cię moim doradcą do spraw pomagania ubogim. Czynię tak po to, żeby wszyscy mieszkańcy Bagdadu wiedzieli, że nie trzeba okradać bogatych, żeby pomagać biednym. Jest tu zatem akt łaski, przebaczenia, ale też i stworzenia nowej szansy. I to nieoczekiwane i niestandardowe zakończenie pozwala na bardziej podmiotowe potraktowanie tego, co potocznie nazywamy władzą. Zaczarowane bociany to piękna historia o magii słów, odpowiedzialności i zaufaniu. Bohaterem jest kalif Bagdadu, który stał się posiadaczem niezwykłej złotej tabakiery zawierającej zwój pergaminu z tajemniczym tekstem: Metanoei. Słowo zapisane na zwoju pergaminu było niezwykłym zaklęciem pozwalającym zamienić się wypowiadającemu w dowolne zwierzę. Jak to jednak z zaklęciami bywa, ich użycie wymaga odpowiedzialności za wypowiedziany słowa. Moc zaklęcia bywa ogromna Tak jest i w tym przypadku Słowa rzucone na wiatr, lekko potraktowane sprawiają, że ten kto używa zaklęcia na zawsze pozostaje w ciele wybranego przez siebie zwierzęcia. Taki właśnie los spotkał kalifa Bagdadu i jego wezyra. W świecie bajek można jednak odmienić swój los przy udziale innych ludzi lub sił nadprzyrodzonych. Właściwe zaklęcie pomaga bohaterom wypowiedzieć tajemnicza sowaksiężniczka zaklęta przez złego czarownika. Prosi jednak Wezyra, by i on pomógł jej wrócić do swojej ludzkiej postaci. Obdarza go zaufaniem, nie ma jednak pewności, czy odczarowany sułtan zechce poprosić ją o rękę Jak to w bajce zazwyczaj bywa w końcu tryumfuje mądrość, sprawiedliwość i miłość.

9 9 Bajki urzekaj swoim magicznym klimatem, ale też zachęcają do namysłu nad życiem i ludzkim, nierzadko niełatwym losem. Najmłodszym pomagają zrozumieć prawdy rządzące światem, odkryć i zrozumieć uniwersalne wartości, które pozostają niezmienne niezależnie od szerokości geograficznej. Ich wspólne czytanie (słuchanie) z dorosłym (opiekunem) może być doskonałą okazją do wspólnego odkrywania pięknych historii i wartościowych rozmów. Zapraszamy do wysłuchania bajek i zanurzenia się w ich niezwykły świat. prof. UAM dr hab. Kinga Kuszak dr Katarzyna Sadowska Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Treści nauczania według Podstawy Programowej realizowane w kartach pracy

Treści nauczania według Podstawy Programowej realizowane w kartach pracy Mądre bajki z całego świata Treści nauczania według Podstawy Programowej realizowane w kartach pracy Polska: Bajka o Piotrusiu 1.3.a tworzy wypowiedź w formie ustnej i pisemnej: z rówieśnikami i dorosłymi.

Bardziej szczegółowo

Krystyna Wajda Horodko. Opowieści spod złocistej. Kraina Wodospadów. Moim dorosłym już dzieciom: Natalii, Filipkowi i Jakubowi

Krystyna Wajda Horodko. Opowieści spod złocistej. Kraina Wodospadów. Moim dorosłym już dzieciom: Natalii, Filipkowi i Jakubowi 2 Krystyna Wajda Horodko Opowieści spod złocistej tęczy Kraina Wodospadów Moim dorosłym już dzieciom: Natalii, Filipkowi i Jakubowi 4 K o s z a l i n 2013 by Krystyna Wajda, Koszalin 2013 ISBN 978-83-64234-09-5

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

WESOŁE PRZEDSZKOLE MIESIĘCZNIK PRZEZNACZONY DLA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH I RODZICÓW MIESIĄC. MAJ 2015 r.

WESOŁE PRZEDSZKOLE MIESIĘCZNIK PRZEZNACZONY DLA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH I RODZICÓW MIESIĄC. MAJ 2015 r. WESOŁE PRZEDSZKOLE MIESIĘCZNIK PRZEZNACZONY DLA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH I RODZICÓW MIESIĄC MAJ 2015 r. PRZEDSZKOLE SAMORZĄDOWE W RAJSKU B. Forma Zielona żabka Zielona żabka nad stawem mieszkała. Siadała

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

Przykładowy scenariusz zajęć dla klas 1 3 szkoły podstawowej i oddziałów przedszkolnych

Przykładowy scenariusz zajęć dla klas 1 3 szkoły podstawowej i oddziałów przedszkolnych Mądre bajki z całego świata Przykładowy scenariusz zajęć dla klas 1 3 szkoły podstawowej i oddziałów przedszkolnych Scenariusz zajęć na podstawie Bajki o Piotrusiu Cele zajęć Po zakończeniu zajęć uczeń

Bardziej szczegółowo

WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST NA TO SPOSÓB - CZYTAJMY DZIECIOM!

WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST NA TO SPOSÓB - CZYTAJMY DZIECIOM! CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM "Nie mów dziecku, jak bardzo je kochasz, pokaż to, poświęcając mu czas." Ulrich Schaffer WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST

Bardziej szczegółowo

Mądre bajki z całego świata

Mądre bajki z całego świata Mądre bajki Materiały dydaktyczne dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej i rocznego przygotowania przedszkolnego Audiobook Są takie miejsca na świecie, gdzie bajki pomagają dzieciom przetrwać. Niech

Bardziej szczegółowo

Boże spojrzenie na człowieka 1

Boże spojrzenie na człowieka 1 Boże spojrzenie na człowieka 1 opracował: Artur Trzęsiok Knurów, 24 marca 2006 1 wersja beta 1 Wprowadzenie dla Animatora Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą,

Bardziej szczegółowo

Jak napisać ciekawą baśń? Ćwiczenia redakcyjne i stylistyczne

Jak napisać ciekawą baśń? Ćwiczenia redakcyjne i stylistyczne Jak napisać ciekawą baśń? Ćwiczenia redakcyjne i stylistyczne 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: wie, jak zbudowana jest baśń, wie, na czym polega różnica między światem realnym a fantastycznym, wie,

Bardziej szczegółowo

Temat: Jak wędrówka może zmienić człowieka? (na podstawie filmu Emilio Esteveza Droga życia )

Temat: Jak wędrówka może zmienić człowieka? (na podstawie filmu Emilio Esteveza Droga życia ) Temat: Jak wędrówka może zmienić człowieka? (na podstawie filmu Emilio Esteveza Droga życia ) 1. W filmie Emilio Esteveza Droga życia reżyser wykorzystuje retrospekcję. W jaki sposób to robi i czemu ten

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

czytanie Jak najwcześniej

czytanie Jak najwcześniej Każdy rodzic chce, by jego dzieci wyrosły na mądrych i kochających ludzi. Jedną z pierwszych inwestycji w rozwój dziecka jest niewątpliwie czytanie mu książek. Czytanie stymuluje rozwój mowy i usprawnia

Bardziej szczegółowo

Test badający kompetencje polonistyczne w kl. I gimnazjum (na początku roku szkolnego)

Test badający kompetencje polonistyczne w kl. I gimnazjum (na początku roku szkolnego) Test badający kompetencje polonistyczne w kl. I gimnazjum (na początku roku szkolnego) Autorki: Jadwiga Grodzka SP Kołomyja Anna Katarzyna Sobieszuk SP 2 Łomża Grażyna Szypulska PG 2 Łomża Test skonstruowano

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni

Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni Opracowała: mgr Sylwia Maszota 1. Wstęp Dzisiaj dzieci żyją w świecie gier

Bardziej szczegółowo

SP Klasa V, Temat 17

SP Klasa V, Temat 17 Narrator: Po wielu latach od czasu sprzedania Józefa do Egiptu, w kraju Kanaan zapanował wielki głód. Ojciec Józefa Jakub wysłał do Egiptu swoich synów, by zakupili zboże. Tylko najmłodszy Beniamin pozostał

Bardziej szczegółowo

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 INSTRUKCJA Poniżej znajdują się twierdzenia dotyczące pewnych cech, zachowań, umiejętności i zdolności,

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic

Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 65 W ŁODZI Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic Priorytet w wychowaniu młodego człowieka powinien mieć dom rodzinny.

Bardziej szczegółowo

Grzech psuje. Wszyscy odstąpili od Boga, wszyscy popełnili zło. Nie ma takiego, co dobrze czyni, nie ma ani jednego. (List do Rzymian 3, 12)

Grzech psuje. Wszyscy odstąpili od Boga, wszyscy popełnili zło. Nie ma takiego, co dobrze czyni, nie ma ani jednego. (List do Rzymian 3, 12) Spotkanie 2 Grzech psuje moją przyjaźń z Bogiem Wszyscy odstąpili od Boga, wszyscy popełnili zło. Nie ma takiego, co dobrze czyni, nie ma ani jednego. (List do Rzymian 3, 12) Dobra Nowina głosi, że Bóg

Bardziej szczegółowo

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie?

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? UWIELBIAJ DUSZO MOJA PANA!!! ZANIM UWIELBISZ PRAWDZIWIE ZAAKCEPTUJ SYTUACJĘ, KTÓRĄ BÓG DOPUSZCZA UWIELBIANIE

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Noe i Potop

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Noe i Potop Biblia dla Dzieci przedstawia Noe i Potop Autor: Edward Hughes Ilustracje: Byron Unger; Lazarus Redakcja: M. Maillot; Tammy S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org

Bardziej szczegółowo

WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW

WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW Teksty biblijne: Dz. Ap. 6, 1 7 Tekst pamięciowy: Gal. 6, 10 ( ) dobrze czyńmy wszystkim ( ) Nikt nie jest za mały, aby pomagać innym! Zastosowanie: * Pan Bóg pragnie, abyśmy otoczyli

Bardziej szczegółowo

Kto chce niech wierzy

Kto chce niech wierzy Kto chce niech wierzy W pewnym miejscu, gdzie mieszka Bóg pojawił się mały wędrowiec. Przysiadł na skale i zapytał: Zechcesz Panie ze mną porozmawiać? Bóg popatrzył i tak odpowiedział: mam wiele czasu,

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH. Nie tak, jak u zbójców - dzieci Króla. program opracowany na podstawie książki Urszuli Marc pt. Nie tak, jak u zbójców

PROGRAM ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH. Nie tak, jak u zbójców - dzieci Króla. program opracowany na podstawie książki Urszuli Marc pt. Nie tak, jak u zbójców PROGRAM ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH Nie tak, jak u zbójców - dzieci Króla program opracowany na podstawie książki Urszuli Marc pt. Nie tak, jak u zbójców ZAJĘCIA I: Zbójecki chłopiec CELE: Nawiązanie kontaktu,

Bardziej szczegółowo

się do woli Bożej może być nieraz tak samo trudne jak samo jej pełnienie. Czasami bywa nawet trudniejsze.

się do woli Bożej może być nieraz tak samo trudne jak samo jej pełnienie. Czasami bywa nawet trudniejsze. WSTęP Pytanie zadane przez Autora w tytule może brzmieć jak obiecujące hasło reklamowe: przeczytaj książkę, a przekonasz się, że wszystkie trudności i problemy twojego życia duchowego i wspólnotowego zostaną

Bardziej szczegółowo

Wakacje 2016 w Filii Chorzeń będą przebiegać pod hasłem Mądre bajki z całego świata. Dzień 5 Irak O sprytnym sułtanie i jeszcze sprytniejszym Alim.

Wakacje 2016 w Filii Chorzeń będą przebiegać pod hasłem Mądre bajki z całego świata. Dzień 5 Irak O sprytnym sułtanie i jeszcze sprytniejszym Alim. Wakacje 2016 w Filii Chorzeń będą przebiegać pod hasłem Mądre bajki z całego świata. Zajęcia odbywać się będą w dniach: 04.07.2016 do 15.07.2016 r., w godzinach: 11.00 13.00. Plan wakacyjnych wędrówek

Bardziej szczegółowo

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Anita Duda nauczyciel Szkoły Podstawowej Nr 47 im. Jana Klemensa Branickiego w Białymstoku Białystok, II semestr roku szkolnego 2015/2016 Wszyscy chcemy, aby

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik Nr 1 Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Zakup książek do codziennego głośnego czytania dzieciom, w ramach Zadania nr 1 : Utworzenie 2 nowych grup przedszkolnych dla 48 dzieci w Przedszkolu

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 1 ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 2 Padał deszcz. Mówią, że podczas deszczu dzieci się nudzą. Nie oni. Ukradkiem wzięli rowery i postanowili pojechać przed siebie: -myślisz, że babcia nas widziała?

Bardziej szczegółowo

MISJA "UCZYMY NIE DLA SZKOŁY, LECZ DLA ŻYCIA"

MISJA UCZYMY NIE DLA SZKOŁY, LECZ DLA ŻYCIA Gimnazjum im. Jana Pawła II w Iwierzycach 39-124 Iwierzyce 186 tel. 17 745 50 94 fax. 17 222 15 25 www.gimiwierzyce.pl adres e-mail: gimnazjum@iwierzyce.pl MISJA "UCZYMY NIE DLA SZKOŁY, LECZ DLA ŻYCIA"

Bardziej szczegółowo

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości.

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości. Lectio Divina Rz 6,15-23 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

Pewien człowiek miał siedmiu synów, lecz ciągle nie miał córeczki, choć

Pewien człowiek miał siedmiu synów, lecz ciągle nie miał córeczki, choć troszeczkę, z każdego kubeczka wypiła łyczek, do ostatniego kubeczka rzuciła zaś obrączkę, którą zabrała ze sobą. Nagle usłyszała trzepot piór i poczuła podmuch powietrza. Karzełek powiedział: Panowie

Bardziej szczegółowo

dla Mariusza Krótka historia o z łosiem w tle.

dla Mariusza Krótka historia o z łosiem w tle. Krótka historia o życiu z łosiem w tle. Kim jest Mariusz? Mariusz Kowalczyk - Mario Przystojny 34 letni brunet o niebieskoszarych oczach, pasjonat muzyki i życia W jego życiu liczą się trzy kobiety: żona

Bardziej szczegółowo

W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera.

W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. 1 2 ZBIÓR WIERSZY TOM III Rok - 2011 Anna Polachowska 3 Aspiration sp. z o.o. ul. Żwirki i Wigury

Bardziej szczegółowo

Alfie, mały wilkołak reż. Joram Lürsen

Alfie, mały wilkołak reż. Joram Lürsen Alfie, mały wilkołak reż. Joram Lürsen MATERIAŁY DYDAKTYCZNE DLA NAUCZYCIELI SPIS TREŚCI 1. Scenariusz lekcji. (str. 2) Temat: Nikt nie jest jedynym biednym, niewidomym czy z aparatem na zębach. Oglądamy

Bardziej szczegółowo

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :)

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :) Czy potrafimy rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności? Czy sprawia nam to trudność? Czujemy się zakłopotani tematem? Sami nie wiemy, jak go ugryźć? A może unikamy go całkiem, skoro nas bezpośrednio nie

Bardziej szczegółowo

Dorota Sosulska pedagog szkolny

Dorota Sosulska pedagog szkolny Czasem zapominamy o prostych potrzebach, które dzieci komunikują nam na co dzień. Zapraszam więc wszystkich dorosłych do zatrzymania się w biegu, pochylenia się nad swoimi pociechami i usłyszenia, co mają

Bardziej szczegółowo

AUTOBIOGRAFIZM...15 1. Żal po stracie dziecka...15 2. Wspomnienia wojenne...17 3. Powrót do lat młodości...19

AUTOBIOGRAFIZM...15 1. Żal po stracie dziecka...15 2. Wspomnienia wojenne...17 3. Powrót do lat młodości...19 Spis treści ARTYSTA...11 1. Stworzyciel nieba, ziemi i człowieka... 11 2. Artysta kapłan...12 3. Artysta nieśmiertelny...13 4. Artysta dziwak...13 5. Artysta poszukujący wiedzy o człowieku...14 6. Artysta

Bardziej szczegółowo

Co to są prawa dziecka?

Co to są prawa dziecka? Prawa Dziecka Co to są prawa dziecka? Każdy człowiek jest osobą, ale żaden człowiek nie rodzi się w pełni ukształtowany. Pełnię swojej osobowości musi rozwinąć. Każdy człowiek musi odpowiednio ukształtować

Bardziej szczegółowo

30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa. Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com

30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa. Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com 30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com Witaj. Chciałbym dzisiaj podzielić się z Tobą moim kilkunastoletnim doświadczeniem

Bardziej szczegółowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo Andrzej Graca BEZ SPINY CZYLI NIE MA CZEGO SIĘ BAĆ Andrzej Graca: Bez spiny czyli nie ma czego się bać 3 Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2

Bardziej szczegółowo

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja SAKRAMENT POJEDNANIA Celebracja SESJA 2 dla RODZICÓW Ponowne Spotkanie Rozpoczynając tę sesję powiedz osobie, która jest obok ciebie, co zapamiętałeś z poprzedniej rodzicielskiej sesji? Co było pomocne

Bardziej szczegółowo

20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach. Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny

20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach. Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny 20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny Kiedy się uczymy, emocje są niezwykle ważne. Gdybyśmy uczyli się tylko biorąc suche fakty, które

Bardziej szczegółowo

TEATR BLIŻEJ DZIECKA

TEATR BLIŻEJ DZIECKA TEATR BLIŻEJ DZIECKA Wiemy nie od dziś, że dziecko uczy się kontaktu ze sztuką już od wczesnego dzieciństwa. Wrodzona wrażliwość pozwala mu żywo reagować na melodyjność głosu matki i śpiewane przez nią

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA WOLONTARIATU DZIAŁAJĄCEGO W GIMNAZJUM NR 10 IM.TADEUSZA KOŚCIUSZKI W RZESZOWIE

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA WOLONTARIATU DZIAŁAJĄCEGO W GIMNAZJUM NR 10 IM.TADEUSZA KOŚCIUSZKI W RZESZOWIE PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA WOLONTARIATU DZIAŁAJĄCEGO W GIMNAZJUM NR 10 IM.TADEUSZA KOŚCIUSZKI W RZESZOWIE Podstawa prawna Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Bardziej szczegółowo

Prorok Habakuk. Cel. Przybliżenie dzieciom postaci proroka Habakuka. Kolejne kroki

Prorok Habakuk. Cel. Przybliżenie dzieciom postaci proroka Habakuka. Kolejne kroki Cel Przybliżenie dzieciom postaci proroka Habakuka. Kolejne kroki Cieszymy się z obecności wszystkich i mamy nadzieję, że wszyscy wytrwamy w naszym modlitewnym czuwaniu. Przypominamy proroka Nahuma, którego

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

nauczyciele, doceniając wartość programu i widząc jego efekty, realizują zajęcia z kolejnymi grupami dzieci.

nauczyciele, doceniając wartość programu i widząc jego efekty, realizują zajęcia z kolejnymi grupami dzieci. Program Przyjaciele Zippiego to międzynarodowy program promocji zdrowia psychicznego dla dzieci w wieku 5-8 lat, który kształtuje i rozwija umiejętności psychospołeczne u małych dzieci. Uczy różnych sposobów

Bardziej szczegółowo

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH?

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? Podstawowa zasada radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych:,,nie reaguj, tylko działaj Rodzice rzadko starają się dojść do tego, dlaczego ich

Bardziej szczegółowo

Motyw to cząstka kompozycyjna utworu literackiego; obiegowy schemat tematyczny żyjący w tradycji kulturalnej.

Motyw to cząstka kompozycyjna utworu literackiego; obiegowy schemat tematyczny żyjący w tradycji kulturalnej. Załącznik dla nauczyciela Motywy wędrowne Baśnie, choć pochodzą z różnych krajów zazwyczaj zbudowane są w oparciu o charakterystyczne, powtarzalne w wielu kulturach schematy, czyli zawierają bardzo podobne

Bardziej szczegółowo

Wolontariat. Igor Jaszczuk kl. IV

Wolontariat. Igor Jaszczuk kl. IV Wolontariat Wolontariat ważna sprawa, nawet super to zabawa. Nabierz w koszyk groszy parę, będziesz miał ich całą chmarę. Z serca swego daj znienacka, będzie wnet Szlachetna Paczka. Komuś w trudzie dopomoże,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY NIEPUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA MAŁY KSIĄŻE W KOSZALINIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY NIEPUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA MAŁY KSIĄŻE W KOSZALINIE PROGRAM WYCHOWAWCZY NIEPUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA MAŁY KSIĄŻE W KOSZALINIE CEL NADRZĘDNY: tworzenie więzi z rodziną i środowiskiem w którym dziecko wzrasta rozwijanie umiejętności rozwiązywania spraw konfliktowych

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Narzędzia coachingowe w edukacji dzieci Dr Małgorzata Kołodziejczak Wydział Zarządzania Uniwersytet Łódzki 17 maja 2015 r. Plan na dzisiejsze spotkanie Co to jest coaching?

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2009 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska Korekta: Beata Bednarz Sylwia Kajdana ISBN ISBN 978-83-7850-377-4 978-83-7587-147-0

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY KOD UCZNIA: Drogi Uczestniku! WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY Dialog to budowanie wzajemności ks. prof. Józef Tischner Test zawiera pytania z kilku

Bardziej szczegółowo

Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom.

Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom. W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom. 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Szanowni Państwo!

WSTĘP. Szanowni Państwo! SPIS TREŚCI WSTĘP 7 O PRACOWITYM OSIOŁKU I KRÓLU LWIE 9 O MĄDRYM JEŻYKU I CHYTRYM LISIE 23 O ZAJĄCU SZYBKIM I JEŻU KUŚNIERZU 35 JAK BOCIAN KLEKOT CYFEREK SIĘ UCZYŁ 47 O PODSTĘPNYM KOCIE MIAU-MIAU I UCZCIWYM

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNE ŻYCIE CHRZEŚCIJAN

WSPÓLNE ŻYCIE CHRZEŚCIJAN WSPÓLNE ŻYCIE CHRZEŚCIJAN Teksty biblijne: Dz. Ap. 4, 32 37, Ew. Mat. 6, 19 21 Tekst pamięciowy: Ks. Przyp. 14, 21; Ew. Mat. 6, 21 ( ) Szczęśliwy ten, kto lituje się nad ubogimi Albowiem, gdzie jest skarb

Bardziej szczegółowo

ŚWIAT WARTOŚCI DZIECI KOŃCZĄCYCH EDUKACJĘ PRZEDSZKOLNĄ

ŚWIAT WARTOŚCI DZIECI KOŃCZĄCYCH EDUKACJĘ PRZEDSZKOLNĄ ŚWIAT WARTOŚCI DZIECI KOŃCZĄCYCH EDUKACJĘ PRZEDSZKOLNĄ Jolanta Malanowska Powiatowy Ośrodek Edukacji w Środzie Śląskiej WYCHOWANIE DLA WARTOŚCI Potrzeby dziecka w wieku przedszkolnym potrzebuje punktu

Bardziej szczegółowo

Podobny czy inny? Dziedziczyć można też majątek, ale jest coś, czego nie można odziedziczyć po rodzicach.

Podobny czy inny? Dziedziczyć można też majątek, ale jest coś, czego nie można odziedziczyć po rodzicach. Podobny czy inny? Agata Rysiewicz 1. Pogadanka o podobieństwie. - W czym jesteś podobny do rodziców? - Jak to się stało, że jesteś podobny do rodziców? Dziedziczysz cechy wyglądu, charakteru, intelektu.

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Języka Polskiego dla uczniów szkół podstawowych województwa wielkopolskiego. ETAP REJONOWY Rok szkolny 2014/2015

Wojewódzki Konkurs Języka Polskiego dla uczniów szkół podstawowych województwa wielkopolskiego. ETAP REJONOWY Rok szkolny 2014/2015 Kod ucznia Data urodzenia ucznia Dzień miesiąc rok Wojewódzki Konkurs Języka Polskiego ETAP REJONOWY Rok szkolny 2014/2015 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy test zawiera 8 stron. Ewentualny brak stron

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Patryk Rutkowski DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Problem z Dekalogiem Znacznej części katolików, zwłaszcza tej która odwiedza Kościół jedynie przy okazji większych uroczystości, wydaje się, że chrześcijaństwo

Bardziej szczegółowo

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Instytut Pedagogiki Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Uczelnie dla szkół Główne myśli Etap edukacji wczesnoszkolnej

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka Dzień dobry! O mnie Nazywam się Wojciech Zinka i jestem wariatem Na schizofrenię zachorowałem w roku 2004, w wieku 22 lat Opowiem jak szaleństwo zmieniło moje życie Motto Wszystko ma swoje przyczyny i

Bardziej szczegółowo

Jezus do Ludzkości. Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego

Jezus do Ludzkości. Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego Jezus do Ludzkości Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego źródło: www.thewarningsecondcoming.com tłumaczenie: www.armiajezusachrystusa.pl Modlitwa Litanii 1 Ochrona

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z religii kl. 4

Kryteria ocen z religii kl. 4 Kryteria ocen z religii kl. 4 Ocena celująca - spełnia wymagania w zakresie oceny bardzo dobrej - prezentuje treści wiadomości powiązane ze sobą w systematyczny układ - samodzielnie posługuje się wiedzą

Bardziej szczegółowo

Trochę o... przebaczaniu. ...Panie, ile razy mam przebaczyć, jeśli mój brat zawini względem mnie? Czy aż siedem razy? FORMACJA B3!

Trochę o... przebaczaniu. ...Panie, ile razy mam przebaczyć, jeśli mój brat zawini względem mnie? Czy aż siedem razy? FORMACJA B3! Trochę o... przebaczaniu...panie, ile razy mam przebaczyć, jeśli mój brat zawini względem mnie? Czy aż siedem razy? FORMACJA B3! ...Jezus mu odrzekł: Nie mówię ci, że aż siedem razy, lecz aż siedemdziesiąt

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE

KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE klasy IV-VI szkoły podstawowej Oprac. Ks. Łukasz Skolimowski Warszawa 2012 Przeznaczenie: Szkoła

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza Wymagania edukacyjne śródroczne Ocena celująca Ocenę celującą przewiduję dla uczniów przejawiających

Bardziej szczegółowo

Duch dziecięctwa i droga dziecięctwa

Duch dziecięctwa i droga dziecięctwa ks.porankiewicz ks.woźny Duch dziecięctwa i droga dziecięctwa Zaprawdę powiadam wam: Jeśli się nie odmienicie i nie staniecie jak dzieci, nie wejdziecie do królestwa niebieskiego. Dlaczego mamy być jak

Bardziej szczegółowo

RADA SZKOLENIOWA. Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości).

RADA SZKOLENIOWA. Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości). RADA SZKOLENIOWA Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości). Samoocena to wyobrażenienatemattego,kimiczymjesteśmy, a więc postrzeganie samego siebie. Poczucie własnej wartości

Bardziej szczegółowo

RELACJE Z PIENIĘDZMI

RELACJE Z PIENIĘDZMI RELACJE Z PIENIĘDZMI Zapewne sprawdziłaś już w quizie, kim jesteś w relacji z pieniędzmi. Chomikiem? Strusiem? Motylem? Czy Mikołajem? Każda z tych osobowości ma swoje słabe i mocne strony: CHOMIK ma przymus

Bardziej szczegółowo

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette)

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette) MODLITWY BLOG MOTYWACYJNY www.leonette.pl Panie, Ty wiesz o najsłodszych mych wspomnieniach, Panie, Ty wiesz o największych mych marzeniach, Panie, Ty wiesz czego dzisiaj tak żałuję, Panie, Ty wiesz czego

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją?

Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją? Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją? test, BONUS SPECJALNY dla czytelniczek i klientek Inkubatora Kobiecych Pasji Autorka testu: Grażyna Białopiotrowicz Jaki jest poziom Twojej

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES NASZE ŻYCIE NIE MAMY WPŁYWU NA TO, JAK SIĘ RODZIMY I JAK UMIERAMY (ZAZWYCZAJ) Dobry mąż, dobry ojciec, ale zły elektryk NASZE ŻYCIE

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska RE Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A KLASY III D i III B KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska Duchu Święty przyjdź ZESŁANIE DUCHA ŚWIĘTEGO DOMINIKA CIBOROWSKA KL III D MODLITWA Przyjdź

Bardziej szczegółowo

POSTAWY RODZICIELSKIE

POSTAWY RODZICIELSKIE POSTAWY RODZICIELSKIE Wychowanie bez błędów jest mitem. Nic takiego nie istnieje. I nie tylko nie istnieje, ale wręcz nie powinno istnieć. Rodzice są ludźmi. Popełniają więc błędy i nie wiedzą wszystkiego.

Bardziej szczegółowo

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Żył w latach 1805 1875; Prozaik, poeta, dramaturg i baśniopisarz duński; W wieku 14 lat, po śmierci ojca, we wrześniu

Bardziej szczegółowo

Prośby dziecka według Korczaka. Marta Gerlach-Malczewska psycholog

Prośby dziecka według Korczaka. Marta Gerlach-Malczewska psycholog Prośby dziecka według Korczaka Marta Gerlach-Malczewska psycholog Nie psuj mnie. Dobrze wiem, że nie powinienem mieć tego wszystkiego, czego się domagam. To tylko próba sił z mojej strony. Wymuszanie w

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM Tydzień wprowadzający Bóg nas "...wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w

Bardziej szczegółowo

DOBRE MANIERY. DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania.

DOBRE MANIERY. DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania. DOBRE MANIERY DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania. GRZECZNOŚĆ: dobre maniery i taktowne zachowanie. Dobre maniery świadczą o szacunku

Bardziej szczegółowo

Co mnie łączy z Adamem? KSIĘGA RODZAJU ROZDZIAŁ 2

Co mnie łączy z Adamem? KSIĘGA RODZAJU ROZDZIAŁ 2 Co mnie łączy z Adamem? KSIĘGA RODZAJU ROZDZIAŁ 2 4 A oto dzieje nieba i ziemi podczas ich tworzenia, w dniu, kiedy PAN, Bóg, stworzył już ziemię i niebo, 5 ale na jej polach nie pojawił się jeszcze żaden

Bardziej szczegółowo

TOTUS TUUS Cały twój

TOTUS TUUS Cały twój TOTUS TUUS Cały twój Przecież niecały umieram. To, co we mnie niezniszczalne, trwa Tryptyk rzymski W swoim właściwym i pełnym kształcie miłosierdzie objawia się jako dowartościowywanie, jako podnoszenie

Bardziej szczegółowo