Wprowadzenie do systemu ekozarządzania i audytu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wprowadzenie do systemu ekozarządzania i audytu"

Transkrypt

1 Wprowadzenie do systemu ekozarządzania i audytu

2 EMAS stanowi nowoczesną metodę zarządzania, ukierunkowaną na osiąganie celów ochrony środowiska. Pozwala przedsiębiorcom i instytucjom w pełni nadzorować wpływ na środowisko i uwzględnić aspekty środowiskowe w kierowaniu firmą.

3 EMAS (Eco-Management and Audit Scheme) Wspólnotowy System Ekozarządzania i Audytu Podstawę prawna systemu EMAS w krajach UE stanowi: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS), uchylające rozporządzenie (WE) nr 761/2001 oraz decyzje Komisji 2001/681/WE i 2006/193/WE (tzw. rozporządzenie EMAS III) Weszło w Ŝycie 11 stycznia 2010 r.

4 Struktura systemu EMAS w Polsce Funkcjonowanie systemu EMAS w Polsce Ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o krajowym systemie ekozarządzania i audytu (EMAS) Struktura organizacyjna systemu EMAS Ustawa z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko minister właściwy do spraw środowiska Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska regionalni dyrektorzy ochrony środowiska Polskie Centrum Akredytacji Krajowa Rada Ekozarządzania

5 Główne załoŝenia systemu - Zachęcenie organizacji do poprawy działalności środowiskowej poprzez lepsze wykorzystanie zasobów - Stworzenie instrumentu o znaczeniu marketingowym i prestiŝowym (logo) - Stworzenie dobrowolnego instrumentu rynkowego jednocześnie bardzo wiarygodnego (zewnętrzna ocena i niezaleŝna rejestracja prowadzona przez ADMINISTRACJĘ) - Stworzenie moŝliwości do formułowania przez administrację ZACHĘT i UŁATWIEŃ dla zarejestrowanych organizacji

6 ELEMENTY SYSTEMU EMAS: Przeprowadzenie przeglądu środowiskowego dla zbadania wpływu organizacji na środowisko Ustanowienie i wdroŝenie systemu zarządzania środowiskowego w oparciu o przegląd środowiskowy, ukierunkowany na poprawę działalności środowiskowej organizacji Przekazywanie informacji społeczeństwu o efektach działalności środowiskowej Aktywne zaangaŝowanie pracowników organizacji m.in. poprzez odpowiednie szkolenia

7 Cykl Deminga Plan Do Check Act Zaplanuj Wykonaj - Sprawdź - Zastosuj 1. Ustal cele i procesy niezbędne do dostarczenia wyników zgodnych z wymaganiami klienta i polityką organizacji 2. WdróŜ procesy / zaplanowane działania 3. Monitoruj procesy w odniesieniu do polityki, celów i wymogów oraz przedstawiaj wyniki 4. Podejmij działania dotyczące ciągłego doskonalenia funkcjonowania procesu

8 EMAS GWARANTUJE... EFEKTYWNOŚĆ poprzez wykazywanie ciągłej poprawy działalności prośrodowiskowej, potwierdzanej przez niezaleŝnego od organizacji weryfikatora środowiskowego WIARYGODNOŚĆ dzięki deklaracji wykazywania pełnej zgodności z unijnymi i krajowymi przepisami prawa ochrony środowiska, ocenianej przez organy administracji egzekwującej te prawa PRZEJRZYSTOŚĆ poprzez informowanie (za pomocą deklaracji środowiskowej) opinii publicznej i zainteresowanych stron (klientów i społeczności lokalnej) o wpływie na środowisko organizacji, jej produktów i usług

9 EMAS + Aktywny udział pracowników + Dialog ze stronami zainteresowanymi + Ciągła zgodność z prawem ISO przegląd środowiskowy + Doskonalenie efektów działalno alności środowiskowej

10 Dla kogo EMAS? O rejestrację w systemie mogą ubiegac się wszystkie organizacje (przędsiębiorstwa produkcyjne i usługowe, instytucje finansowe, placówki naukowe, szkoły, organy administracji publicznej) zarówno z krajów Unii Europejskiej, jak i z poza niej.

11 śeby uzyskać rejestrację w EMAS naleŝy: Zwalidowana DŚ

12 Opłata rejestracyjna Wysokość podstawowa zł Współczynniki zmniejszające dla: organizacji poŝytku publicznego, placówek oświatowowychowawczych i jednostek sektora finansów publicznych - 0,005. podmiotów gospodarczych zatrudniających: - do 5 osób 0,10 - od 6 do 20 0,15 - od 21 do 50 0,25 - od 51 do 250 0,35 - od 251 do 500 0,50

13 Korzyści z rejestracji w systemie - czyli jak działa EMAS? zgodność z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska wzrost efektów ekonomicznych - ograniczenie zuŝycia zasobów naturalnych minimalizacja kosztów - redukcję ponoszonych opłat za korzystanie ze środowiska (ograniczenie ilości odpadów, ścieków i emisji gazów, etc.)

14 wzrost konkurencyjności organizacji na rynkach przywiązujących wagę do proekologicznego podejścia do działalności poprawa wizerunku firmy oraz zwiększenie jej wiarygodności poprawa relacji z organami administracji publicznej, klientami etc. poprawa jakości oraz bezpieczeństwa pracy poprzez zaangaŝowanie pracowników w działalność organizacji

15 EMAS najbardziej wiarygodny system zarządzania środowiskowego organizacje zarejestrowane w EMAS zalicza się do elitarnego grona

16 Organizacje zarejestrowane w EMAS: PL PL PL PL PL PL PL PL PL i PL BOT Elektrownia Opole S.A. (Brzezie k. Opola) Centrum Onkologii im. Franciszka Łukaszczyka (Bydgoszcz) Spółka Handlowo-Usługowa KAZ K.A.Z. Dawiccy Sp.J. (Skarszewy) Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów Sp. z o.o. (Mińsk Mazowiecki) Fabryka Kotłów RAFAKO S.A. (Racibórz) WFOŚiGW w Katowicach (Katowice) Bombardier Transportation Polska Sp. z o.o. (Wrocław) Nowa Dolina Nidy Sp. z o.o. (Pińczów) Wydział Gospodarki Komunalnej, Ochrony Środowiska, Rolnictwa Leśnictwa (UM w Trzebini) PKE S.A. Elektrownia "Łaziska" (Łaziska Górne)

17 PL PL Elektrociepłownie WybrzeŜe S.A. (Gdańsk) Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu Częstochowskiego S.A. (Częstochowa) PL Arctic Paper Kostrzyn S.A. (Kostrzyn nad Odrą) PL PL PL PL Międzygminne Przedsiębiorstwo Gospodarki Odpadami i Energetyki Odnawialnej MASTER Sp. z o.o. (Tychy) Przedsiębiorstwo Zagraniczne ALPHA (Kraków) EKO CYKL ORGANIZACJA ODZYSKU S.A. (Wrocław) PGE Zespół Elektrowni Dolna Odra S.A (Nowe Czarnowo) PL INTEMO S.A. (Piotrków Kujawski) PL PL Częstochowskie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp.z o.o (Wrzosowa) Przedsiębiorstwo Gospodarki Wodnej i Kanalizacji S.A. (Jastrzębie Zdrój)

18 UŜyteczne linki Polska strona systemu EMAS Europejska strona systemu EMAS dex_en.htm

19 Dziękuję za uwagę! Centrum Informacji o Środowisku ul. Wawelska 52/ Warszawa tel. (22)

20 Wstępny przegląd środowiskowy znaczenie zgodności z prawem w zakresie przepisów ochrony środowiska

21 Wstępny przegląd środowiskowy def. Analiza wszystkich elementów oddziaływania organizacji na środowisko w tym: analiza procesów produkcji, produktów, usług identyfikacja mających zastosowanie wymagań prawnych i analiza ich stosowania analiza istniejących praktyk i procedur

22 Rozporządzenie EMAS III Załącznik I Przegląd środowiskowy Załącznik II Wymogi dotyczące systemu zarządzania środowiskowego oraz dodatkowe zagadnienia, które organizacje wdraŝające EMAS mają uwzględnić Załącznik III Wewnętrzny audytśrodowiskowy Załącznik IV Sprawozdawczość w zakresie środowiska Załącznik V Logo EMAS Załącznik VI Informacje wymagane do rejestracji Załącznik VII OŚWIADCZENIE WERYFIKATORA ŚRODOWISKOWEGO W SPRAWIE CZYNNOŚCI WERYFIKACYJNYCH I WALIDACYJNYCH_ ZAŁĄCZNIK VIII TABELA KORELACJI Rozporządzenie (WE) nr 761/2001 a niniejsze rozporządzenie

23 Przegląd środowiskowy Prowadzona analiza powinna obejmować: - ogół realizowanych działań, wytwarzanych produktów i usług świadczonych przez organizację /włączając w to działania pomocnicze jak np. funkcjonowanie biur, słuŝb porządkowych, itp./; - normalne warunki działania zakładu oraz warunki szczególne tj. rozruch, czy zatrzymanie urządzeń; - identyfikację potencjalnych sytuacji awaryjnych i związanych z nimi zagroŝeń środowiskowych; - nie tylko stan teraźniejszy, ale równieŝ działania prowadzone w przeszłości. Zakres przeglądu moŝe objąć podwykonawców. Przegląd środowiskowy moŝe być przeprowadzony przez pracowników organizacji lub konsultantów zewnętrznych.

24 Przegląd środowiskowy c.d. Istotą przeglądu środowiskowego jest pozyskanie potrzebnych informacji, które mogą być zdobyte róŝnymi metodami jak np.: wizja lokalna, pomiary kluczowych parametrów procesowych, np. temperatura spalania, wywiad z pracownikami, ankieta, lista kontrolna, analiza dokumentacji, ocena cyklu Ŝycia działań, wyrobów i usług.

25 EMAS III Załącznik I PRZEGLĄD ŚRODOWISKOWY Przegląd środowiskowy obejmuje następujące obszary: 1. Identyfikacja mających zastosowanie wymagań prawnych dotyczących środowiska 2. Identyfikacja wszystkich bezpośrednich i pośrednich aspektów środowiskowych mających znaczący wpływ na środowisko, w ujęciu jakościowym i ilościowym oraz opracowanie rejestru aspektów uznanych za znaczące 3. Opis kryteriów oceny znaczenia wpływu na środowisko 4. Analiza wszystkich istniejących praktyk i procedur zarządzania środowiskowego 5. Ocena informacji zwrotnych z badania wcześniejszych incydentów

26 Wymagania prawne i inne w obszarze ochrony środowiska Wymagania prawne wynikają bezpośrednio z przepisów prawa polskiego - głównie z ustaw i rozporządzeń poszczególnych ministrów z decyzji administracyjnych /m.in. z wymaganych prawem pozwoleń, zezwoleń, decyzji/ umów cywilno-prawnych Inne wymagania w obszarze ochrony środowiska wynikają z innych niŝ typowo środowiskowe decyzji administracyjnych/związanych z pozwoleniem na budowę i innych/ z prawa lokalnego np. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innych przyjętych dobrowolnych zasad postępowania prawo korporacyjne, kodeksy branŝowe

27 Podstawy prawne ochrony środowiska w Polsce i UE Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej Prawo Unii Europejskiej /Dyrektywy, Rozporządzenia UE/ Ustawy przyjęte przez Sejm RP Rozporządzenia Ministrów RP Umowy międzynarodowe/ratyfikowane/ Akty prawa miejscowego

28 EMAS III Zał. I pkt. 1. Identyfikacja mających zastosowanie wymagań prawnych dotyczących środowiska Oprócz ustanowienia wykazu mających zastosowanie wymagań prawnych organizacja powinna wskazać równieŝ, w jaki sposób moŝne przedstawić dowody na spełnienie poszczególnych wymagań.

29 Kto jest podmiotem korzystającym ze środowiska? Zgodnie z art. 3 ust. 20 Prawa Ochrony Środowiska podmiotem korzystającym ze środowiska jest: a) przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz i Nr 180, poz. 1280), a takŝe osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego oraz osoby wykonujące zawód medyczny w ramach indywidualnej praktyki lub indywidualnej specjalistycznej praktyki, b) jednostka organizacyjną nie będącą przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, c) osoba fizyczną nie będącą podmiotem, o którym mowa w lit. a, korzystającą ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia;

30 Podmiot korzystający ze środowiska zobowiązany jest do: uzyskania pozwoleń / decyzji środowiskowych właściwych dla prowadzonej działalności prowadzenia ewidencji dotyczącej korzystania ze środowiska /rodzaj, ilości/ wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska prowadzenia pomiarów emisji

31 Opłaty za korzystanie ze środowiska Opłaty za korzystanie ze środowiska ponoszone są na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska /Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150/ Wykazy zawierające informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości naleŝnych opłat naleŝy sporządzać zgodnie z wzorami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 czerwca 2009r. w sprawie wzorów wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości naleŝnych opłat /Dz.U.Nr 97, poz. 816/

32 Gospodarowanie odpadami - wymagania Wytwórca lub posiadacz odpadów, na podstawie art. 36 oraz art. 37 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach/(tekst jednolity Dz.U. z 2007r., Nr 39, poz. 251/, zobowiązani są do prowadzenia ewidencji odpadów oraz przekazywania marszałkowi województwa zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach słuŝących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów. Ewidencję odpadów naleŝy prowadzić przy uŝyciu następujących dokumentów: karty ewidencji odpadów, prowadzone dla kaŝdego rodzaju odpadu odrębnie; karty przekazania odpadu. Wzory dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów, które znajdują się w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 lutego 2006r. w sprawie wzorów dokumentów na potrzeby ewidencji odpadów /Dz.U. Nr 30, poz. 213/.

33 Gospodarowanie odpadami wymagania c.d. Kody i rodzaje odpadów, którymi naleŝy posługiwać się prowadząc ewidencję odpadów oraz sporządzając zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach słuŝących do unieszkodliwiania odpadów znajdują się w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów /Dz.U. Nr 112, poz. 1206/ Zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach słuŝących do unieszkodliwiania odpadów naleŝy sporządzać na podstawie prowadzonej przez cały rok ewidencji odpadów. Zbiorcze zestawienie danych, o którym mowa powyŝej, wytwórca lub posiadacz odpadów zobowiązany jest przedłoŝyć marszałkowi województwa w terminie do 31 marca za poprzedni rok kalendarzowy

34 Opłata produktowa przykłady wymagań prawnych Opłatę produktową ponosi się na podstawie ustawy z dnia 11 maja 2001r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej /Dz.U. Nr 63 z 2001r., poz. 639, z późn. zmianami/ Prowadzący odzysk lub recykling sporządzają dokumenty potwierdzające odrębnie odzysk i odrębnie recykling na podstawie wzoru zawartego w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2006r. w sprawie dokumentów potwierdzających odrębnie odzysk i odrębnie recykling /Dz.U. Nr 247, poz. 1816/. Roczne sprawozdanie o wysokości naleŝnej opłaty produktowej naleŝy składać, w terminie do 31 marca za poprzedni rok kalendarzowy.

35 Prawodawstwo w ochronie środowiska na przykładzie ustaw i zmian do nich ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r.- Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 627, z późn. zm./ ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska /Dz. U nr 152 poz. 1019/ ustawa z dnia 20 listopada 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw /Dz. U nr 215 poz. 1664/ ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach /Dz. U. Nr 62, poz. 628 z późn. zm.) ustawa z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. nr 28, poz. 145/ ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz.U. nr 63, poz.639 z późn.zm./ ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 115, poz z późn. zm./ ustawa z dnia 4 marca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne /Dz.U nr 44 poz. 253/ ustawa z dnia 29 lipca 2005 o zuŝytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym / Dz. U. Nr 180 poz. 1495/ ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /Dz. U. Nr 132, poz. 622 z późn. zm./ ustawa z dnia 23 czerwca 2006 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /Dz..U nr 144 poz. 1042/

36 Przykład aktów wykonawczych do jednej z ustaw cz.1 Akty wykonawcze do ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zuŝytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym /Dz. U nr 180 poz. 1495/ Dz.U nr 172 poz Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 września 2009 r. w sprawie wzoru zaświadczenia potwierdzającego recykling oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego inne niŝ recykling procesy odzysku Dz.U nr 153 poz Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 sierpnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów sprawozdań o zuŝytym sprzęcie Dz.U nr 132 poz Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 sierpnia 2009 r. w sprawie bazy danych o sprzęcie i zuŝytym sprzęcie Dz.U nr 122 poz Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie wzoru zaświadczenia o zuŝytym sprzęcie Dz.U nr 102 poz. 856 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 czerwca 2009 r. w sprawie wzorów sprawozdań o zuŝytym sprzęcie Dz.U nr 99 poz. 837 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 czerwca 2009 r. w sprawie sposobów obliczania poziomów odzysku i recyklingu zuŝytego sprzętu Dz.U nr 94 poz. 784 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 czerwca 2009 r. w sprawie wzoru rocznego sprawozdania o wysokości naleŝnej opłaty produktowej dla sprzętu Dz.U nr 94 poz. 783 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 czerwca 2009 r. w sprawie wzoru wykazu zakładów przetwarzania zuŝytego sprzętu Dz.U nr 92 poz. 760 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie sposobu ustalenia numeru rejestrowego

37 Przykład aktów wykonawczych do jednej z ustaw cz.2 Dz.U nr 81 poz. 684 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wzorów sprawozdań o odpadach pochodzących z zuŝytego sprzętu Dz.U nr 81 poz. 683 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wzoru sprawozdania o przetworzonym zuŝytym sprzęcie Dz.U nr 81 poz. 682 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wzoru sprawozdania o masie zebranego i przekazanego do prowadzącego zakład przetwarzania zuŝytego sprzętu Dz.U nr 72 poz. 627 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie wzoru sprawozdania o ilości i masie wprowadzonego sprzętu Dz.U nr 68 poz. 582 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 kwietnia 2009 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis do rejestru oraz wzoru wniosku o zmianę wpisu do rejestru Dz.U nr 236 poz Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie wysokości stawek opłaty rejestrowej oraz opłaty rocznej Dz.U nr 235 poz Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie minimalnych rocznych poziomów zbierania zuŝytego sprzętu Dz.U nr 95 poz. 662 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 maja 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad współpracy pomiędzy instytucjami finansowymi a Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska i Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wzorów formularzy zabezpieczenia finansowego Dz.U nr 46 poz. 332 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 marca 2006 r. w sprawie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wprowadzającego sprzęt za niewykonanie obowiązku zbierania, przetwarzania, odzysku, w tym recyklingu, i unieszkodliwiania zuŝytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego

38 Inne wymagania prawne Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a takŝe kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 /Dz.U nr 77 poz. 510/ Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie /Dz.U nr 75 poz. 493/ Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych /Dz.U nr 199 poz. 1671/ Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o substancjach zuboŝających warstwę ozonową (Dz.U. Nr 121, poz. 1263, z późn. zmianami) substancje kontrolowane

39 Ustawa o substancjach i preparatach chemicznych z dnia 11 stycznia 2001 r. /Dz.U nr 11 poz. 84 z późn. zm./ PIKTOGRAM N /Dangerous for the environment/ materiał niebezpieczny dla środowiska. Piktogram ostrzega, Ŝe materiał wprowadzony do środowiska powoduje zmiany w równowadze biologicznej. Sam materiał lub produkty jego rozpadu mogą oddziaływać na róŝne obszary zarówno środowiska wodnego, jak i bezwodnego. NaleŜy stosowaćśrodki ostroŝności: nie dopuszczać do rozprzestrzenienia się w glebie, nie wprowadzać do systemu kanalizacyjnego. Przestrzegać specjalnych instrukcji unieszkodliwiania i utylizacji.

40 Jakie wymagania prawne lub inne dotyczące ochrony środowiska obowiązują Państwa organizację?

41 Podsumowanie B.1. Przegląd środowiskowy Organizacje przeprowadzają wstępny przegląd środowiskowy ustanowiony w załączniku I, aby dokonać identyfikacji i oceny aspektów środowiskowych oraz zidentyfikować mające zastosowanie wymagania prawne dotyczące środowiska. Organizacje spoza Wspólnoty dokonują również odniesienia do wymagań prawnych dotyczących środowiska mających zastosowanie do podobnych organizacji w państwach członkowskich, w których zamierzają złożyć wniosek.

42 B.2. Zgodność z prawem Podsumowanie c.d. Organizacje zamierzające zarejestrować się w EMAS muszą być w stanie wykazać, że: 1) dokonały identyfikacji wszystkich mających zastosowanie wymagań prawnych dotyczących ochrony środowiska w trakcie przeglądu środowiskowego przeprowadzonego zgodnie z załącznikiem I i są świadome wynikających z nich konsekwencji dla organizacji; 2) zapewniają zgodność z prawem w zakresie przepisów ochrony środowiska, w tym dotyczących zezwoleń i ograniczeń przewidzianych w zezwoleniach; oraz 3) posiadają stosowne procedury umożliwiające organizacji spełnianie tych wymagań w sposób ciągły

43 Dodatkowe źródła informacji Internetowy Zbiór Wymagań Prawnych Dostęp do aktów prawnych Unii Europejskiej Ministerstwo Środowiska www. mos.gov.pl Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska www. gdos.gov.pl Centrum Informacji o Środowisku

44 Dziękuję za uwagę! Centrum Informacji o Środowisku ul. Wawelska 52/ Warszawa tel. (22)

45 Identyfikacja i ocena aspektów środowiskowych

46 Aspekt środowiskowy - definicje Rozporządzenie nr 1221/2009 (EMAS III): aspekt środowiskowy" oznacza składnik (ISO element ) działalności, produktów lub usług organizacji, który wpływa lub moŝe wpływać na środowisko; znaczący aspekt środowiskowy" oznacza aspekt środowiskowy, którego wpływ na środowisko jest lub moŝe być znaczący; bezpośredni aspekt środowiskowy" oznacza aspekt środowiskowy związany z działalnością, produktami i usługami organizacji, nad którymi sprawuje ona bezpośrednią kontrolę zarządczą; pośredni aspekt środowiskowy" oznacza aspekt środowiskowy mogący wynikać z relacji organizacji ze stronami trzecimi, na które organizacja moŝe wpływać do pewnego stopnia;

47 Rozporządzenie nr 1221/2009 Załącznik I Identyfikacja wszystkich bezpośrednich i pośrednich aspektów środowiskowych mających znaczący wpływ na środowisko określonych, w stosownych przypadkach, w ujęciu jakościowym i ilościowym, oraz opracowanie rejestru tych aspektów uznanych za znaczące.

48 ISO 14001: p Identyfikacja i ocena aspektów środowiskowych Organizacja powinna ustanowić, wdroŝyć i wykonywać procedurę(-y): identyfikowania aspektów środowiskowych - związanych z jej działaniami, wyrobami i usługami w ramach określonego zakresu systemu zarządzania środowiskowego - które moŝe nadzorować i na które moŝe wpływać, biorąc pod uwagę planowane lub nowe opracowania albo nowe lub modyfikowane działania, wyroby i usługi, oraz określenia tych aspektów środowiskowych, które mają lub mogą mieć znaczący wpływ na środowisko (tzn. znaczących aspektów środowiskowych).

49 Praktyczne wskazówki Etapy identyfikacji i oceny aspektów środowiskowych (wg ISO 14004): I przegląd środowiskowy II analiza działań, wyrobów i usług III identyfikacja aspektów środ. IV rozpoznanie wpływów na środ. V ustalenie znaczących aspektów środ.

50 Etap II Zrozumienie działań, wyrobów lub usług Podział całej działalności na części/obszary, w których będą identyfikowane aspekty, Grupowanie lub klasyfikowanie działań, wyrobów i usług Zaleca się, aby wybrane działanie, wyrób lub usługa były na tyle duŝe, aby moŝna było przeprowadzić sensowne badania i jednocześnie na tyle małe, aby moŝna je było naleŝycie rozumieć.

51 Zasady identyfikacji aspektów środowiskowych Identyfikacja aspektów środowiskowych jest ciągłym procesem, który określa róŝnego rodzaju związki między działalnością firmy i środowiskiem naturalnym. KaŜdy aspekt środowiskowy powoduje wpływ na środowisko (związek przyczynowo-skutkowy). Przy identyfikacji aspektów środowiskowych uwzględnia się zarówno negatywne, jak i pozytywne wpływy działań organizacji na środowisko.

52 Rozporządzenie nr 1221/2009 Załącznik I Bezpośrednie aspekty środowiskowe dotyczą m.in.: wymagań prawnych i ograniczeń zawartych w pozwoleniach; emisji do powietrza; uwalniania do wód; produkcji, recyklingu, ponownego uŝycia, transportu i usuwania odpadów stałych i innych, w szczególności odpadów niebezpiecznych; korzystania z gruntów i ich zanieczyszczania; korzystania z zasobów naturalnych i surowców (w tym energii); wykorzystywania dodatków i środków pomocniczych, a takŝe półproduktów; problemów lokalnych (hałasu, wibracji, nieprzyjemnych zapachów, pyłu, efektów wizualnych itd.); zagadnień związanych z transportem (zarówno w odniesieniu do towarów, jak i usług); zagroŝeń związanych z wypadkami środowiskowymi i wpływów wynikających lub mogących wyniknąć ze skutków incydentów, wypadków i potencjalnych sytuacji nadzwyczajnych; wpływu na róŝnorodność biologiczną.

53 Rozporządzenie nr 1221/2009 Załącznik I Pośrednie aspekty środowiskowe obejmują m.in..: kwestie związane z cyklem Ŝycia produktu (projekt, rozwój, opakowanie, transport, wykorzystanie oraz odzysk/usuwanie odpadów); inwestycje kapitałowe, udzielanie poŝyczek oraz usługi ubezpieczeniowe; nowe rynki; wybór i strukturę usług (np.: transport lub obsługę gastronomiczną); decyzje administracyjne i planistyczne; strukturę oferty produktów; efekty działalności środowiskowej i praktyki wykonawców, podwykonawców i dostawców. Organizacje muszą być w stanie wykazać, Ŝe dokonały identyfikacji znaczących aspektów środowiskowych związanych ze swoimi procedurami zamówień publicznych.

54 ISO 14001: Komentarz p.a.3.1. Aspekty środowiskowe Proces identyfikacji naleŝy przeprowadzić dla: - normalnych warunków działań - zatrzymań i uruchomień - sytuacji awaryjnych - działań poprzednich i planowanych, - projektowania i rozwoju, - transportu i dystrybucji surowców i wyrobów, - działalności dostawców i wykonawców. Celem identyfikacji jest ustalenie znaczących aspektów środowiskowych, a nie wymuszanie szczegółowej oceny cyklu Ŝycia lub zmiana obowiązków wynikających z przepisów prawnych.

55 ISO 14001: Komentarz p.a.3.1. Aspekty środowiskowe Urządzenie, działalność Piec do wytopu metalu Administrowanie budynkami Aspekt środowiskowy Emisja CO, CO2, SO2, NOx, pyłu. ZuŜycie paliw i energii elektrycznej. ZuŜycie energii elektrycznej i ciepła, wytwarzanie odpadów. Wpływ na środowisko ZuboŜenie zasobów naturalnych. Efekt cieplarniany. Zanieczyszczenie atmosfery. Zanieczyszczenie gruntu i wód podziemnych.

56 Rozporządzenie nr 1221/2009 Załącznik I 3. Opis kryteriów oceny znaczenia wpływu na środowisko: Organizacja definiuje kryteria oceny znaczenia aspektów środowiskowych swoich działań, produktów i usług w celu ustalenia, które z nich mają znaczący wpływ na środowisko. Przy ocenie znaczenia aspektów środowiskowych organizacja uwzględnia następujące zagadnienia: moŝliwość wyrządzenia szkód w środowisku; wraŝliwośćśrodowiska lokalnego, regionalnego lub globalnego; wielkość, liczbę, częstotliwość i odwracalność aspektu lub wpływu; istnienie stosownych przepisów w dziedzinie środowiska i ich wymagań; znaczenie dla zainteresowanych stron i pracowników organizacji. Kryteria opracowane przez organizację uwzględniają: przepisy wspólnotowe i są wyczerpujące, moŝliwe do niezaleŝnego sprawdzenia i powielenia oraz publicznie dostępne.

57 Schemat identyfikacji i oceny aspektów środowiskowych FILTR (procedura) rejestr rejestr aspekty środowiskowe znaczące aspekty środowiskowe

58 ISO 14001: p Identyfikacja i ocena aspektów środowiskowych Organizacja powinna dokumentować i stale aktualizować te informacje. Organizacja powinna zapewnić, aby znaczące aspekty środowiskowe były uwzględniane przy ustanawianiu, wdraŝaniu i utrzymywaniu jej systemu zarządzania środowiskowego.

59 ISO 14001: Komentarz p.a.1. Wprowadzenie Zaleca się, aby organizacje, które nie mają SZŚ przeprowadziły przegląd środowiskowy. Zaleca się, aby przegląd obejmował: - identyfikację aspektów środowiskowych, związanych m.in. z normalnymi warunkami pracy, postojami, sytuacjami niebezpiecznymi i awariami - identyfikację wymagań prawnych i innych, dotyczących organizacji, - sprawdzenie istniejących praktyk i procedur zarządzania środowiskowego, łącznie z zaopatrzeniem i zawieraniem umów, - ocenę poprzednich sytuacji niebezpiecznych i awarii.

60 Etap V Określenie znaczących aspektów środowiskowych Znaczenie kaŝdego zidentyfikowanego aspektu środowiskowego moŝe być róŝne dla kaŝdej organizacji. Przy ocenie moŝe być pomocne stosowanie skali lub rankingu. Oceny moŝna dokonać poprzez: ocenę znaczenia aspektu dla firmy (np. istnienie wymagań prawnych, koszty, wnioski stron zainteresowanych) Ocenę wpływów na środowisko (np. zasięg, uciąŝliwość, częstotliwość występowania)

61 Dziękuję za uwagę! Centrum Informacji o Środowisku ul. Wawelska 52/ Warszawa tel. (22)

JUBILEUSZOWA KONFERENCJA STOWARZYSZENIA POLSKIE FORUM ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 r. Anna Wajnbergier, Małgorzata Wybacz

JUBILEUSZOWA KONFERENCJA STOWARZYSZENIA POLSKIE FORUM ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 r. Anna Wajnbergier, Małgorzata Wybacz JUBILEUSZOWA KONFERENCJA STOWARZYSZENIA POLSKIE FORUM ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 r. Anna Wajnbergier, Małgorzata Wybacz Agenda Dlaczego EMAS? Polskie Forum ISO 14000 a EMAS. EMAS dzisiaj.

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ŚRODOWISKA W POLSCE

OCHRONA ŚRODOWISKA W POLSCE Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz środków budżetu państwa przy wsparciu Euroregionu Nysa OCHRONA ŚRODOWISKA W POLSCE (aktualny

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM Co jest istotą systemu zarządzania środowiskowego wg normy ISO 14001? System zarządzania środowiskowego stanowi część systemu zarządzania organizacji. Istota SZŚ wg normy ISO 14001

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność?

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność? Krajowy system ekozarządzania i audytu EMAS potrzeba czy konieczność? Agnieszka Zdanowska Departament Informacji o Środowisku Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska 25 listopada 2010 r., Poznań Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska

Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska Regulacji ekologicznych jest nie mniej niż podatkowych, jednak niewielu przedsiębiorców zdaje sobie sprawę, że podlegają wymogom ochrony środowiska. Nawet

Bardziej szczegółowo

Środki zarządzania środowiskowego w świetle EMAS na wybranych przykładach wykorzystanie systemu zamówień publicznych

Środki zarządzania środowiskowego w świetle EMAS na wybranych przykładach wykorzystanie systemu zamówień publicznych Środki zarządzania środowiskowego w świetle EMAS na wybranych przykładach wykorzystanie systemu zamówień publicznych Maciej Krzyczkowski Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Generalna Dyrekcja Ochrony

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS. Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka

Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS. Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka EMAS (Eco Management and Audit Scheme) Wspólnotowy System Ekozarządzania i Audytu Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Nowe regulacje prawne a EMAS. Maciej Krzyczkowski Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

Nowe regulacje prawne a EMAS. Maciej Krzyczkowski Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Nowe regulacje prawne a EMAS Maciej Krzyczkowski Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Ochrona środowiska w Polsce Ochrona środowiska w Polsce 500 aktów prawnych Gospodarka odpadami - zmiany w przepisach

Bardziej szczegółowo

Anna Gudowska dr Dominika Sułkowska

Anna Gudowska dr Dominika Sułkowska Podstawowe obowiązki sprawozdawczo ewidencyjne w ochronie środowiska. Anna Gudowska dr Dominika Sułkowska Każdy prowadzący działalność gospodarczą korzysta ze środowiska przyrodniczego. Wymagania prawne,

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

EMAS w nowych przepisach o gospodarce odpadami. Maciej Krzyczkowski Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

EMAS w nowych przepisach o gospodarce odpadami. Maciej Krzyczkowski Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska EMAS w nowych przepisach o gospodarce odpadami Maciej Krzyczkowski Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Ochrona środowiska w Polsce Ochrona środowiska w Polsce 500 aktów prawnych Eco-Management and Audit

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA. Dotycząca zmian w gospodarowaniu odpadami

KONFERENCJA. Dotycząca zmian w gospodarowaniu odpadami KONFERENCJA Dotycząca zmian w gospodarowaniu odpadami Małgorzata Szymańska - główny specjalista Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Gdańsku Przepisy prawne Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku

Bardziej szczegółowo

1. Podstawy prawne. 2. Informacje ogólne

1. Podstawy prawne. 2. Informacje ogólne 1. Podstawy prawne. 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (tekst jednolity Dz.U. 2010 r., Nr 185, poz. 1243 ze zmianami) 2. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 roku w

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Małgorzata Gackiewicz

Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Małgorzata Gackiewicz Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia Małgorzata Gackiewicz POCZĄTEK ISO 14001 2010r. POKL Zespół wdrożniowy Komunikacja ASPEKTY ŚRODOWISKOWE ASPEKTY BEZPOŚREDNIE Wytwarzanie

Bardziej szczegółowo

WYBRANE AKTY PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY ŚRODOWISKA ogłoszone do 31.10.2011r.

WYBRANE AKTY PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY ŚRODOWISKA ogłoszone do 31.10.2011r. WYBRANE AKTY PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY ŚRODOWISKA ogłoszone do 31.10.2011r. 1. ustawa Prawo ochrony środowiska oraz przepisy wykonawcze 2. ustawa o odpadach oraz przepisy wykonawcze 3. ustawa o opakowaniach

Bardziej szczegółowo

Nowe regulacje i rozwiązania prawne w gospodarce odpadami

Nowe regulacje i rozwiązania prawne w gospodarce odpadami Nowe regulacje i rozwiązania prawne w gospodarce odpadami Seminarium Śląskiego Związku Gmin i Powiatów Uniwersytet Śląski w Katowicach dnia 11 lutego 2011 r. Bernard Błaszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U.2001.63.638)

Ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U.2001.63.638) Ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U.2001.63.638) USTAWA z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. (Dz.U.2001.63.638 z dnia 22 czerwca 2001 r.) Rozdział 1 Przepisy

Bardziej szczegółowo

Katowice, 24 luty 2015 r. dr Jerzy Kopyczok Zastępca Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska

Katowice, 24 luty 2015 r. dr Jerzy Kopyczok Zastępca Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Katowice, 24 luty 2015 r. dr Jerzy Kopyczok Zastępca Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Inspekcja Ochrony Środowiska powołana jest do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klub Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska

Stowarzyszenie Klub Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Stowarzyszenie Klub Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Podstawowe informacje Data utworzenia Stowarzyszenia: 1996 r. Polski oddział International Network for Environmental Management (INEM). Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

OPAKOWANIA I ODPADY OPAKOWANIOWE ZASADY OD 2014 ROKU

OPAKOWANIA I ODPADY OPAKOWANIOWE ZASADY OD 2014 ROKU OPAKOWANIA I ODPADY OPAKOWANIOWE ZASADY OD 2014 ROKU Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. 2013 poz. 888) obowiązuje od 1 stycznia 2014 roku, przy

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami komunalnymi w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Gospodarka odpadami komunalnymi w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Gospodarka odpadami komunalnymi w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Urząd Miejski Wrocławia Departament Nieruchomości i Eksploatacji Wydział Środowiska i Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Prawne podstawy działań w zakresie ochrony środowiska obowiązki pracodawcy

Prawne podstawy działań w zakresie ochrony środowiska obowiązki pracodawcy Prawne podstawy działań w zakresie ochrony środowiska obowiązki pracodawcy ul. Augustyńskiego 2 80-819 tel. 58 32 68 320, fax 58 32 68 663 adres do korespondencji: ul. Okopowa 21/27 80-810, SPRAWOZDAWCZOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach

Wyciąg z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach Wyciąg z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach Opracowano na podstawie: (Dz.U.01.62.628, Dz.U.02.41.365, Dz.U.02.113.984, Dz.U.02.199.1671, Dz.U.03.7.78, Dz.U.04.96.959, Dz.U.04.116.1208, Dz.U.04.191.1956,

Bardziej szczegółowo

Obowiązki przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach wielomateriałowych i środki niebezpieczne w opakowaniach

Obowiązki przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach wielomateriałowych i środki niebezpieczne w opakowaniach Warszawa, dnia 7 stycznia 2014 r. Departament Gospodarki Odpadami Ministerstwo Środowiska Obowiązki przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach wielomateriałowych i środki niebezpieczne w opakowaniach

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju.

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. SZKOLENIE 2 Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. FAMED Żywiec S.A. Dokumentacja Systemu Zarządzania zgodnego z PN-EN ISO

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia nowej ustawy o gospodarce

ZałoŜenia nowej ustawy o gospodarce ZałoŜenia nowej ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi Kinga Majewska Wydział ds. Odpadów PouŜytkowych Wydział ds. Odpadów PouŜytkowych Departament Gospodarki Odpadami Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 14 lutego 2012 r. Pozycja 166 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 1 lutego 2012 r.

Warszawa, dnia 14 lutego 2012 r. Pozycja 166 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 1 lutego 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 14 lutego 2012 r. Pozycja 166 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 1 lutego 2012 r. w sprawie wzoru wniosku o rejestrację organizacji w rejestrze

Bardziej szczegółowo

Konferencja dla przedsiębiorców i instytucji publicznych dotycząca wytwarzania i gospodarowania odpadami

Konferencja dla przedsiębiorców i instytucji publicznych dotycząca wytwarzania i gospodarowania odpadami Konferencja dla przedsiębiorców i instytucji publicznych dotycząca wytwarzania i gospodarowania odpadami Tadeusz Styn, Ewelina Faszczewska Gdańsk, Filharmonia Bałtycka, 4 marca 2011 r. Pojęcia podstawowe

Bardziej szczegółowo

Sprawozdania z zakresu ochrony środowiska

Sprawozdania z zakresu ochrony środowiska Na prowadzących działalność gospodarczą spoczywa obowiązek ewidencjonowania praktycznie każdej operacji, która mogłaby wpłynąć na środowisko. Są oni zobowiązani do prowadzenia właściwej ewidencji i przedstawiania

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r.

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r. ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE Czerwiec 2013 r. I. Kluczowe regulacje prawne. 1. Frakcje odpadów, 2. Zasady gospodarki odpadami, 3. Hierarchia postępowania z odpadami,

Bardziej szczegółowo

Wykaz aktów prawnych dotyczących problematyki azbestowej

Wykaz aktów prawnych dotyczących problematyki azbestowej Załącznik nr 1 Wykaz aktów prawnych dotyczących problematyki azbestowej (źródło: Ministerstwo Gospodarki www.mg.gov.pl) Ustawy dotyczące problematyki azbestowej (stan na wrzesień 2011 r.) 1. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Powiązanie z ustawodawstwem krajowym

Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Strona 2 z 8 Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Opracowano w Instytucie Nafty i Gazu System KZR INiG-PIB/3 2 Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Strona 3 z 8 Spis

Bardziej szczegółowo

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Monika Dziadkowiec Dyrektor Generalna Warszawa, 5.07.2012 r. Ministerstwo Środowiska, poprzez współtworzenie polityki państwa, troszczy się o środowisko

Bardziej szczegółowo

Marcin Mala www.mdconsulting.com.pl

Marcin Mala www.mdconsulting.com.pl Sprawozdawczość z zakresu korzystania ze środowiska wraz z obowiązkiem uiszczania opłat Marcin Mala Podstawa prawna opracowania 1. Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE dla projektu ustawy o zmianie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych

UZASADNIENIE dla projektu ustawy o zmianie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych UZASADNIENIE dla projektu ustawy o zmianie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych oraz ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej

Bardziej szczegółowo

V Ogólnopolska Konferencja nt. Systemów Zarządzania w Energetyce. Forum ISO 14000 INEM Polska. Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska

V Ogólnopolska Konferencja nt. Systemów Zarządzania w Energetyce. Forum ISO 14000 INEM Polska. Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Forum ISO 14000 INEM Polska Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Wymagania norm: ISO 9001, ISO 14001 oraz PN-N-18001 dotyczące dostawców i podwykonawców. Szczyrk, 24 27. 09. 2006r. Maciej Kostrzanowski

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 22 stycznia 2015 r. Poz. 122 USTAWA z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia

Bardziej szczegółowo

USTAWA O GOSPODARCE OPAKOWANIAMI I ODPADAMI OPAKOWANIOWYMI

USTAWA O GOSPODARCE OPAKOWANIAMI I ODPADAMI OPAKOWANIOWYMI USTAWA O GOSPODARCE OPAKOWANIAMI I ODPADAMI OPAKOWANIOWYMI Okresy przejściowe W 2014 zakończył się dla Polski kolejny okres przejściowy w realizacji poziomów odzysku i recyklingu określonych zmienioną

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAŁĄCZNIKÓW. Załącznik nr 1 Wykaz obowiązujących aktów prawnych w zakresie gospodarki odpadami...2

SPIS ZAŁĄCZNIKÓW. Załącznik nr 1 Wykaz obowiązujących aktów prawnych w zakresie gospodarki odpadami...2 SPIS ZAŁĄCZNIKÓW Załącznik nr 1 Wykaz obowiązujących aktów prawnych w zakresie gospodarki odpadami...2 Załącznik nr 2 Wykaz firm w Gminie Podkowa Leśna, które posiadają zezwolenie na prowadzenie działalności

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

ISO 14001:2004, Rozporządzenie EMAS kroki w kierunku zmian wzorców produkcji i usług ewolucja strategii ochrony środowiska Lucyna Kandora

ISO 14001:2004, Rozporządzenie EMAS kroki w kierunku zmian wzorców produkcji i usług ewolucja strategii ochrony środowiska Lucyna Kandora ISO 14001:2004, Rozporządzenie EMAS kroki w kierunku zmian wzorców produkcji i usług ewolucja strategii ochrony środowiska Lucyna Kandora Politechnika Śląska w Gliwicach; Wydział Organizacji i Zarządzania

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ŚRODOWISKU

INFORMACJA O ŚRODOWISKU INFORMACJA O ŚRODOWISKU Prawo ochrony środowiska dr Tomasz Poskrobko PAŃSTWOWY MONITORING ŚRODOWISKA PAŃSTWOWY MONITORING ŚRODOWISKA Podstawy prawne PMŚ tworzą: ustawa Prawo ochrony środowiska zawiera

Bardziej szczegółowo

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501. POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016 uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.) Proces transformacji ustrojowej Polski nie uwzględniał w swoim planie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr l. Ewidencja i sprawozdawczość

Załącznik nr l. Ewidencja i sprawozdawczość Załącznik nr l. Ewidencja i sprawozdawczość odpadowa. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ww. ustawy, posiadacz odpadów zobowiązany jest do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji. Przez termin

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Art. 9. Wymóg przekazania dokumentów... 49 Rozdział 4. Uznanie przedmiotu lub substancji za produkt

Spis treści. Art. 9. Wymóg przekazania dokumentów... 49 Rozdział 4. Uznanie przedmiotu lub substancji za produkt Wstęp................................................ Wykaz skrótów......................................... XXV Ustawa o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.).......................................

Bardziej szczegółowo

Projekt założeń do projektu ustawy o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych

Projekt założeń do projektu ustawy o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych Projekt założeń do projektu ustawy o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych Polska jest zobowiązana jako państwo członkowskie UE do podejmowania działań służących redukcji emisji fluorowanych gazów

Bardziej szczegółowo

Postępowanie na opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego według wymagań normy ISO 14001 i Rozporządzenia EMAS w Oddziałach IMGW-PIB

Postępowanie na opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego według wymagań normy ISO 14001 i Rozporządzenia EMAS w Oddziałach IMGW-PIB Postępowanie na opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego według wymagań normy ISO 14001 i Rozporządzenia EMAS w Oddziałach IMGW-PIB Joanna Kozłowska p.o. Kierownik Biura Organizacyjno-Prawnego

Bardziej szczegółowo

Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska. Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A.

Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska. Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A. Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A. 1 Zakres szkolenia 1. Gospodarka odpadami 2. Emisja zanieczyszczeń do atmosfery 3.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW

ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW 1. Informacje ogólne o władającym i zarządzającym składowiskiem odpadów: Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania lub nazwa i adres siedziby właściciela, władającego (tytuł

Bardziej szczegółowo

DQS Polska sp. z o.o. Członek grupy DQS UL. Spis treści

DQS Polska sp. z o.o. Członek grupy DQS UL. Spis treści DQS Polska sp. z o.o. Członek grupy DQS UL Program weryfikacji EMAS według wymagań Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 wydanie 25 listopada 2009 w sprawie dobrowolnego udziału

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21)

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) Władysława Wilusz Kierownik Zespołu Gospodarki Odpadami PRZEPISY PRAWNE USTAWA O ODPADACH

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Poznań, 17 listopada 2014 r. AGENDA Innowacyjne podejście do zarządzania przedsiębiorstwem Warunki i

Bardziej szczegółowo

Nowa ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz sposoby optymalizacji kosztów

Nowa ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz sposoby optymalizacji kosztów Nowa ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz sposoby optymalizacji kosztów Opis Obecnie projekt ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz zmiany ustawy o obowiązkach

Bardziej szczegółowo

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Gdańsk, 2012 Zarządzanie planem gospodarki odpadami Warunkiem realizacji planu gospodarki odpadami jest ustalenie systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

TFPL2006/018-180.03.02

TFPL2006/018-180.03.02 Znaczenie komunikacji w procesie wdraŝania sieci Natura 2000 doświadczenia polsko hiszpańskie w ramach projektu TFPL2006/018-180.03.02 Komunikacja, świadomość społeczna i wzmocnienie instytucjonalne dla

Bardziej szczegółowo

Informacja dla podmiotów o obowiązku sprawozdawczym względem Marszałka Województwa Małopolskiego

Informacja dla podmiotów o obowiązku sprawozdawczym względem Marszałka Województwa Małopolskiego Informacja dla podmiotów o obowiązku sprawozdawczym względem Marszałka Województwa Małopolskiego Departament Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego informuje podmioty o konieczności

Bardziej szczegółowo

Porozumienia w nowym prawie o opakowaniach Odpady komunalne vs. opakowaniowe: jaka będzie praktyka?

Porozumienia w nowym prawie o opakowaniach Odpady komunalne vs. opakowaniowe: jaka będzie praktyka? Porozumienia w nowym prawie o opakowaniach Odpady komunalne vs. opakowaniowe: jaka będzie praktyka? FORUM RECYKLINGU 8 października 2013 Agnieszka Jaworska dyrektor generalny Stowarzyszenie Eko-Pak ZMIANA

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 4260/2014 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 20 stycznia 2014 roku

Uchwała Nr 4260/2014 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 20 stycznia 2014 roku Uchwała Nr 4260/2014 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 20 stycznia 2014 roku zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA W TRAKCJA PRKiI S.A. Warszawa, maj 2015 SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od 1999 roku Trakcja PRKiI S.A. mając na uwadze satysfakcję Klienta i

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIA PRZEDSIĘBIORCÓW DLA OPAKOWAŃ WIELOMATERIAŁOWYCH I OPAKOWAŃ PO ŚRODKACH NIEBEZPIECZNYCH

POROZUMIENIA PRZEDSIĘBIORCÓW DLA OPAKOWAŃ WIELOMATERIAŁOWYCH I OPAKOWAŃ PO ŚRODKACH NIEBEZPIECZNYCH POROZUMIENIA PRZEDSIĘBIORCÓW DLA OPAKOWAŃ WIELOMATERIAŁOWYCH I OPAKOWAŃ PO ŚRODKACH NIEBEZPIECZNYCH - ustawa z 13 czerwca 2013 r. Krzysztof Kawczyński - Komitet Ochrony Środowiska KIG Warszawa, kwiecień

Bardziej szczegółowo

NOWE OBOWIĄZKI GMIN WYNIKAJĄCE Z NOWELIZACJI USTAWY O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH

NOWE OBOWIĄZKI GMIN WYNIKAJĄCE Z NOWELIZACJI USTAWY O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH NOWE OBOWIĄZKI GMIN WYNIKAJĄCE Z NOWELIZACJI USTAWY O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH Emilia Kołaczek Departament Gospodarki Odpadami Warszawa, dnia 10 grudnia 2012 r. Cele wprowadzenia zmian

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH

WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH Joanna Borówka Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach Katowice 8 grudnia 2014r 1 Zagospodarowanie przestrzenne a ochrona

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

OFERTA. Szanowni Państwo! chciałbym zaoferować Państwu następujące usługi naszej firmy w zakresie ochrony

OFERTA. Szanowni Państwo! chciałbym zaoferować Państwu następujące usługi naszej firmy w zakresie ochrony Biuro Konsultingu Środowiskowego PIL-EKO Lewicki Paweł ul. Kasztanowa 7 55-230 Jelcz-Laskowice NIP 912-167-15-77 REGON 020333387 e-mail: biuro@pileko.pl strona www: www.pileko.pl tel. (71) 723-41-06 fax.

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

Nowe ustawy o odpadach oraz odpadach opakowaniowych

Nowe ustawy o odpadach oraz odpadach opakowaniowych Nowe ustawy o odpadach oraz odpadach opakowaniowych Opis Na nową ustawę o odpadach czekaliśmy od ponad 2 lat. Nowa ustawa o odpadach, która weszła w życie 23 stycznia 2013 r., reguluje obowiązki wytwórców

Bardziej szczegółowo

Opinia o ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. (druk nr 354)

Opinia o ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. (druk nr 354) Warszawa, dnia 22 maja 2013 r. Opinia o ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (druk nr 354) I. Cel i przedmiot ustawy Opiniowana ustawa zastępuje dotychczas obowiązującą ustawę z

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia. w sprawie rocznego audytu zewnętrznego przedsiębiorców wystawiających dokumenty DPO, DPR, EDPO lub EDPR Na podstawie art. 51 ustawy z dnia 13 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 WZÓR KARTY EWIDENCJI ODPADU. KARTA EWIDENCJI ODPADU 1) Nr karty Rok kalendarzowy

Załącznik nr 1 WZÓR KARTY EWIDENCJI ODPADU. KARTA EWIDENCJI ODPADU 1) Nr karty Rok kalendarzowy WZÓR KARTY EWIDENCJI ODPADU Załącznik nr 1 Kod odpadu 2) Rodzaj odpadu 2) Procentowa zawartość PCB w odpadzie 3) Posiadacz 4) KARTA EWIDENCJI ODPADU 1) Nr karty Rok kalendarzowy Adres posiadacza 5) Miejsce

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ II SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

CZĘŚĆ II SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA CZĘŚĆ II SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Strona 1 z 5 Opis Przedmiotu Zamówienia Przedmiotem zamówienia jest organizacja i przeprowadzenie szkoleń z zakresu systemu zarządzania środowiskowego w PSE S.A.

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

Ustawodawstwo UE w zakresie opakowań i odpadów opakowaniowych. Ewa Badowska-Domagała radca prawny

Ustawodawstwo UE w zakresie opakowań i odpadów opakowaniowych. Ewa Badowska-Domagała radca prawny Ustawodawstwo UE w zakresie opakowań i odpadów opakowaniowych. Ewa Badowska-Domagała radca prawny PRZEPISY UE Dyrektywa 94/62/EEC dotyczy wszelkich opakowań oraz odpadów opakowaniowych. Gospodarka opakowaniami

Bardziej szczegółowo

TRANSPORTOWY DOZÓR TECHNICZNY JEDNOSTKA NOTYFIKOWANA 1468. System oceny zgodności w Polsce jak to działa?

TRANSPORTOWY DOZÓR TECHNICZNY JEDNOSTKA NOTYFIKOWANA 1468. System oceny zgodności w Polsce jak to działa? System oceny zgodności w Polsce jak to działa? Unijne akty horyzontalne Decyzja PE i Rady UE nr 768/2008/WE w sprawie wspólnych ram dotyczących wprowadzania produktów do obrotu Rozporządzenie nr 765/2008/WE

Bardziej szczegółowo

,,Gospodarka odpadami: wdraŝanie nowego systemu gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce a doświadczenia francuskie. 13 czerwca, Zabrze

,,Gospodarka odpadami: wdraŝanie nowego systemu gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce a doświadczenia francuskie. 13 czerwca, Zabrze ,,Gospodarka odpadami: wdraŝanie nowego systemu gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce a doświadczenia francuskie 13 czerwca, Zabrze www.silesia.org.pl AKTUALNA SYTUACJA GMIN WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W

Bardziej szczegółowo

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji Zarządzanie środowiskowe zgodne z wymaganiami normy ISO 14001 Wprowadzenie Coraz więcej

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

Janina Kawałczewska RCEE Płock

Janina Kawałczewska RCEE Płock Janina Kawałczewska RCEE Płock Konferencja realizowana jest w ramach projektu pn. Region płocki, Kujaw i Ziemi Kutnowskiej regionem świadomych ekologicznie współfinansowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony

Bardziej szczegółowo

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl Green Controlling and Finance - innowacyjny program studiów podyplomowych Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich

Bardziej szczegółowo

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 1/2014. Odpady opakowaniowe

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 1/2014. Odpady opakowaniowe Nr 1/ 2014 (styczeń) Siła ekobiznesu E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U Numer 1/ 2014 Spis treści: 2 1 Nr 1/ 2014 (styczeń) Postępowanie z odpadami opakowaniowymi reguluje aktualnie

Bardziej szczegółowo

Planowane zmiany w przepisach dotyczących gospodarki odpadami. Beata B. Kłopotek Dyrektor Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwo Środowiska

Planowane zmiany w przepisach dotyczących gospodarki odpadami. Beata B. Kłopotek Dyrektor Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwo Środowiska Planowane zmiany w przepisach dotyczących gospodarki odpadami Beata B. Kłopotek Dyrektor Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwo Środowiska Plan prezentacji 1. Podsumowanie najważniejszych zakończonych

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA SPIWET PASZE H stosowanie procedur opartych na zasadach HACCP

LISTA KONTROLNA SPIWET PASZE H stosowanie procedur opartych na zasadach HACCP Pieczęć Inspektoratu Weterynarii LISTA KONTROLNA SPIWET PASZE H stosowanie procedur opartych na zasadach HACCP PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... Data inspekcji.. Godzina rozpoczęcia inspekcji.. Godzina zakończenia

Bardziej szczegółowo

EMAS w Polsce. Robert Pochyluk

EMAS w Polsce. Robert Pochyluk Robert Pochyluk EMAS w Polsce Po kilku latach oczekiwania, polskie organizacje, które wdrożyły system zarządzania środowiskowego uzyskały formalną możliwość rejestracji w systemie EMAS. System ten, który

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE

UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE Joanna Kwapisz Główny specjalista Tel. 22 57 92 274 Departament Gospodarki Odpadami Obowiązujące Ochrona powierzchni regulacje ziemi prawne Poziom UE: Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

3.2.1.2. WPŁYWY Z OPŁAT

3.2.1.2. WPŁYWY Z OPŁAT 3.2.1.2. WPŁYWY Z OPŁAT Opłata skarbowa 9 000 000 zł - Wydział Podatków i Opłat Lokalnych Opłacie skarbowej podlega : 1) w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej: a) dokonanie czynności

Bardziej szczegółowo

Opłata od posiadania psów

Opłata od posiadania psów 3.2.1.8. WPŁYWY Z OPŁAT Opłata adiacencka - Wydział Gospodarki Nieruchomościami Opłata adiacencka to opłata ustalana w związku ze wzrostem wartości nieruchomości na skutek budowy urządzeń infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Szkody na obszarach Natura 2000

Szkody na obszarach Natura 2000 Szkody na obszarach Natura 2000 Paulina Kupczyk kancelaria Ochrona Środowiska i działalno inwestycyjna Konsulting Szkolenie Interwencje ekologiczne w obronie ostoi Natura 2000 w ramach projektu Ogólnopolskiego

Bardziej szczegółowo

P R O T O K Ó Ł Z K O N T R O L I NR.WI.7041..

P R O T O K Ó Ł Z K O N T R O L I NR.WI.7041.. P R O T O K Ó Ł Z K O N T R O L I NR.WI.7041.. Sygnatura protokołu Podstawa prawna kontroli Nazwa zakładu, adres, kod pocztowy, gmina, powiat WI.7041. art. 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji

Bardziej szczegółowo

Co to jest przedsięwzięcie?

Co to jest przedsięwzięcie? Wprowadzenie do systemu ocen oddziaływania na środowisko Krzysztof Mielniczuk r. Co to jest przedsięwzięcie? Rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu

Bardziej szczegółowo

ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI

ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI Beata B. Kłopotek Departament Gospodarki Odpadami Gdańsk, dnia 16 października 2012 r. Plan prezentacji 1. Dyrektywy unijne odnoszące

Bardziej szczegółowo

Odpady elektryczne i elektroniczne Obowiązki przedsiębiorców sierpień 2009 r.

Odpady elektryczne i elektroniczne Obowiązki przedsiębiorców sierpień 2009 r. Zespół podatków pośrednich Waste Electrical and Electronic Equipment (WEEE) Odpady elektryczne i elektroniczne Obowiązki przedsiębiorców sierpień 2009 r. Cezary Sowiński MenedŜer Jakiego rodzaju odpadów

Bardziej szczegółowo