Poczet Papieży. Kronika parafialna. Ojciec Święty Jan Paweł II Kalendarium cz. IV. Rekordy pontyfikatu BŁ. JANA PAWŁA II INTENCJA DLA ŻYWEGO RÓŻAŃCA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Poczet Papieży. Kronika parafialna. Ojciec Święty Jan Paweł II Kalendarium cz. IV. Rekordy pontyfikatu BŁ. JANA PAWŁA II INTENCJA DLA ŻYWEGO RÓŻAŃCA"

Transkrypt

1 1 PARAFIA ŚW. STANISŁAWA BPA W SUBKOWACH NR 5 (128) MAJ 2011 Błogosławiony Jan Paweł II papieżu - Polaku módl się za nami

2 Na zdjęciach.bazylika św. Piotra w Rzymie. rumna z relikwiami Jana Pawła II.. Pielgrzymi z Subków.. Plac św. Piotra - 1 maj Nasza grupa w Asyżu ( z tyłu azylika św. Franciszka) 3. 4.

3 Ojciec Święty Jan Paweł II Kalendarium cz. IV I Audiencja dla delegacji Solidarności z Lechem Wałęsą na czele II Pielgrzymka do Azji (Pakistan, Filipiny, wyspa Guam i Japonia oraz do USA (na Alaskę). 9 V Ustanowienie Papieskiej Rady ds. Rodziny. 13 maj Zamach na życie Papieża 3 VI - Powrót Papieża do Watykanu po 21 dniach pobytu w szpitalu Gemelli. 20 VI - 14 VIII znów pobyt w Gemelli. 7 VII Nominacja biskupa Józefa Glempa na prymasa Polski. 14 IX Encyklika Laborem Exercens, o pracy. 25 XI Kardynał Joseph Ratzinger zostaje manowany prefektem Kongregacji Nauki Wiary. 18 XII List do generała Wojciecha Jaruzelskiego I Orędzie na XV Światowy Dzień Pokoju Pokój, dar Boga powierzony ludziom II Pielgrzymka do Afryki: Nigeria, Benin, Gwinea Równikowa, Gabon V Pielgrzymka do Portugalii: Fatima 13 maja 1982 (jako dziękczynienie za uratowanie życia) 28V-2VI Pielgrzymka do Wielkiej Brytanii VI Pielgrzymka do Argentyny i Brazylii 15 VI Wizyta w Genewie, w siedzibie Międzynarodowego Czerwonego Krzyża i w Europejskim Centrum Badań Jądrowych. 3 X Beatyfikacja Fra Angelico - dominikanina, wybitnego malarza. 31 X -9 XI Pielgrzymka do Hiszpanii Poczet Papieży Św. Sykstus I ( ). Przypuszczalnie wydał przepisy zezwalające na dotykanie naczyń liturgicznych tylko przez kapłanów i wprowadził do Mszy św. Sanctus, wspólnie śpiewany przez kapłana i wiernych. Św. Telesfor ( ) Był Grekiem. Był pierwszym biskupem Rzymu. Wprowadził siedmiotygodniowy post przed Wielkanocą oraz śpiew Gloria w czasie pasterki. Św. Hygin ( ) Grek. Był filozofem. Musiał zmierzyć się z herezją gnostyków, którzy uważali, że zbawienie mogą osiągnąć tylko wtajemniczeni, a światem rządzą równorzędne zasady dobra i zła. Św. Pius I ( ) Pochodził z Akwilei, z ubogiej rodziny. Zwalczał gnostyków. Na synodzie w Rzymie w 144 roku wykluczył z Kościoła Marcjana z Pontu, który odrzucał Stary Testament i większość ksiąg Nowego Testamentu. Za jego pontyfikatu Rzym stał się centrum świata chrześcijańskiego. 3 Rekordy pontyfikatu BŁ. JANA PAWŁA II tyle odbył zagranicznych pielgrzymek kraje odwiedził włoskich parafii odwiedził lat - tyle lat przed nim papieżami byli tylko Włosi 1,7 - milionów km pokonał podczas pielgrzymek zagranicznych tylu świętych ogłosił tylu błogosławionych ogłosił Napisał : 11 - konstytucji apostolskich 14 - encyklik 14 - adhortacji 43 - listów apostolskich 77 - chorym udzielił namaszczenia osób ochrzcił osób bierzmował INTENCJA DLA ŻYWEGO RÓŻAŃCA Aby kapłani zjednoczeni z Sercem Chrystusa, zawsze byli prawdziwymi świadkami troskliwej i miłosiernej miłości Boga. Kronika parafialna Sakrament Chrztu otrzymali Marcel P. Wierzbicki z Subków Konrad T. Gajewski z Subków Filip P. Sławek z Czarlina Mateusz Wilk z Subków Nadia M. Lubocka z Wielgłów Tamara Listewnik z Gniszewa Ślub zawarli Józef Będzichowski z Gniszewa i Natalia Biernat ze Zwierzynka Zmarli Marian Job lat 84 z Subków Bronisław Żygowski lat 74 z Czarlina Stanisław Neubauer lat 75 z Subków Józef Żyła lat 81 z Wielgłów Aleksandra Kleina lat 83 z Subków Henryk Szreder lat 84 ze Starzęcina Wieczny odpoczynek racz im dać Panie

4 ZL Poważnego wywiadu nie zrobimy. Ja nie udzielam poważnych wywiadów! (śmiech) może być poważny wstęp (śmiech) Dobrze, zrobimy poważny, porządny wstęp. Pan jest wykształconym magistrem wuefu specjalność piłka nożna... na dodatek z politechnicznym epizodem w życiu jak to się stało, że zajął się Pan kabaretem? ZL - Tak, tak...zgadza się wszystko, choć to odległe czasy. Oczywiście, bo... bo na owe czasy myślałem, że to jest dobry pomysł, żeby odreagowywać tę powagę... Mnie strasznie drażniła POWAŻNOSĆ... przepraszam, WAŻ- NOSĆ... Bo każdy, kto jest ważny jest głupi - ja to tak nazywam po prostu, no może tak od razu wprost... Bo człowiek poważny to wymaga szacunku i takiego trzeba szanować... Poważnego człowieka... Natomiast jak jest ktoś ważny - to mnie od razu... mnie od razu to - w ogóle ja bym takiego grał natychmiast ważnego... A tutaj właśnie mam... a tutaj mam szansę być takim... jakby to powiedzieć... no, który to burzy... Co jest trudniejsze być listonoszem czy estradowym artystą? ZL Oooo! Listonosz ma zdecydowanie cięższa torbę! (Śmiech), ale tremę ma tak jak artysta odbierze polecony czy nie (śmiech). Ja przed występem zawsze mam tremę ale jak już zobaczę te uśmiechnięte buzie, maszyna ruszy i już jest dobrze. W zasadzie to jako listonosz obserwowałem ludzi, bywałem w ich domach i wiedziałem, co ich interesuje, co martwi, co cieszy te obserwacje pomogły mi bardzo, zbierałem sobie materiały do kabaretu, dzięki tym spotkaniom wiedziałem, jakie jest społeczeństwo dawałem im rozrywkę, jakiej potrzebowali, publiczność starych czasów. Ale jak pan gra z publicznością? Jak pan buduje te emocje i sprawia, że publiczność rzeczywiście pana słucha, reaguje na to, co pan mówi? ZL - Nie, najprościej trzeba powiedzieć... najprościej trzeba powiedzieć... (śmiech) - to nie jest dyktatorstwo. Nie, pani Grażyno, ja myślę, że to jest tak, 4 że: Yyy... prawo huśtawki - tutaj można wyjaśnić, że im bardziej ja się zaniżam na scenie - nie poniżam - zaniżam siebie, rezygnuję z siebie, nie ma mnie - Proszę państwa nie ma mnie! - ten widz idzie w górę. I teraz jak zrobiliśmy eksperyment na dziecku kiedyś, jak dziecko powoli, bez szarpnięć pójdzie do góry w pełnym bezpieczeństwie i zrobi się la, la, la. To dziecko jest wysoko, czuje się pod niebem... I człowiek mówi No dobra, ja już jestem zmęczony, żeby jej krzywdy nie zrobić to teraz już trzeba... tego... Proszę państwa no i to byłoby na tyle, dziękujemy bardzo... Rozchodzimy się... Koniec. Tak przynajmniej credo artystyczne, które przyświecało brzmiało: śmiej się ustami widza. I żeby to zrobić - to mnie nie ma, nie? I dzisiaj muszę pani powiedzieć, sukces chyba się największy osiąga wówczas, kiedy w pewnym momencie się... człowiek jest naprawdę zagubiony w tych nowinkach technicznych, kiedy jest przerost formy Wywiad z Zenonem Laskowikiem satyrykiem nad treścią... I teraz ta treść jest taka drżąca w środku... Sobie myślę: cholera, dobierają się gdzieś tutaj, przecież mam swój rozum, swój intelekt, przecież to nie jest tak jak mi tutaj w reklamach mówią, jak mi tutaj... To jest wszystko marketing,... to jest wszystko nieprawda... Człowiek się broni, broni, broni... ale to jest coraz bliżej, ten las podchodzi... Prawda? I teraz sobie myślę: cholera, coś trzeba zrobić, no! No, jak się bronić? No? No tylko świadomością, nie?! Wiedzieć, że sztuka jest przez duże S odwieczna, taka sama, ciągle niezmienna. I trzeba było się w pewnym momencie wycofać, podejrzeć ją od spodu, zobaczyć tego potwora - TEGO potwora zobaczyć (pokazuje na siebie), powiedzieć: Ożesz ty kurcze... że, to ty taki... to ty taki byłeś... ożesz ty! No i teraz mieć nad nim kontrolę i poprzez... Świadomie teraz zagrać... To tak jak w cyrku clown gra, niech pani zobaczy, on się wygłupia na tej linie, wygłupia, wszyscy mówią: Ale... taki nieudacznik... I tu nagle przebiegł tak nagle po tej linie... i ludzie mówią: Ożeszty, ożeszty - to on mnie nabrał!!! To jest mistrzostwo! Powiedział Pan, że ma dewizę: Śmiej się ustami widza a co, jeśli Widz chce się śmiać z tego a nie z tamtego!? ZL - Nie, widz nic nie chce! Widz nic nie chce. Widz jak przyszedł, chce być po prostu przez artystę tak do tego przytulony. Chce być pocieszony, chce być nadziany nadzieją. I chce wynieść jedną rzecz: zapłaciłem bilet i coś z tego wynoszę. Bo gorzej jak zapłaciłem bilet... i czuję się taki... Właściwie oni się na tej scenie świetnie bawili... Czy kabaret ma tematy tabu? ZL W kabarecie tabu nie obowiązuje! Tu to, co może być, tabu trzeba wymieść spod dywanu, pokazać. To, co niedozwolone, najczęściej jest najlepszym materiałem do śmiechu (śmiech) polityka na przykład: i wszyscy wiedzą o co chodzi. Wystarczy drobne słowo, gest i śmiech na sali. Przez śmiech łatwiej oswoić pewne rzeczy, zaakceptować rzeczywistość. Więc ja tylko stoję i obserwuje świat, a on sobie płynie jak nie powiem co, muszę tylko wyłowić temat dla siebie co mnie śmieszy i was śmieszy, co dla mnie jest trudne, dla was będzie trudne Inspiracją jest zatem otaczająca rzeczywistość? ZL Tak, jak najbardziej. Od sąsiada począwszy (śmiech) pewnie mi nie wybaczy!!! Sąsiad rzecz jasna (śmiech). Pomysły idą same, włażą w człowieka na każdym rogu, tylko się trochę rozejrzeć i już. Przecież u nas, droga Pani, to niemal wszystko jest kabaret. Co się człowiek nie tknie, to śmiechu warte! Taki świat, taka Polska, my tacy (śmiech) Niestety, ze względu na bardzo ograniczony czas Pana Laskowika, na którego czekał niecierpliwy zespół, nie udało się porozmawiać dłużej a szkoda! Z wielką przyjemnością rozmawiała Anna Falgowska

5 Z ycia parafii... 5 Parafialny Zespół Caritas w kwietniu i w maju rozdawał żywność potrzebującym rodzinom i osobom samotnym. Paniom z Caritasu bardzo dziękujemy za ich wieloletnią pracę społeczną. Odzież z darów holenderskich otrzymały: Wielka Słońca i Mały Garc. Ks. dr Krzysztofowi Kochowi, profesorowi WSD i dyrektorowi Biblioteki Seminaryjnej w Pelplinie dziękujemy za prowadzenie duszpasterstwa w naszej parafii podczas pobytu parafian i księży na uroczystościach beatyfikacyjnych Ojca Świętego Jana Pawła II w Rzymie. 3 maja kościół filialny i wspólnota wiernych w Brzuścach czciła swoją Patronkę Matkę Bożą Królową Polski. Sumę odpustową celebrował i homilię głosił ks. dr Krzysztof Koch. 3 maja odbyła się impreza dla dzieci Majówka z Kolpingiem. 5 maja strażacy subkowscy czcili na Mszy św. swojego Patrona Św. Floriana. 8 i 9 maja obchodziliśmy uroczystości odpustowe ku czci głównego Patrona Polski i naszej parafii Św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Sumę odpustową 8 maja celebrował i homilię głosił ks. dr Dariusz Drążek z Rzymu. 10 i 11 maja odbyły się w plebanii spotkania wspólnot: Rodziny Kolpinga i Akcji Katolickiej. W nowym domu parafialnym założono płytki ceramiczne na pierwszym piętrze (240 m 2 ) oraz specjalnym szkłem została uzupełniona balustrada schodowa. 14 maja J.E. Ksiądz Biskup dr Piotr Krupa, biskup pomocniczy naszej diecezji obchodził Jubileusz 50-lecia kapłaństwa. Księże Biskupie, życzymy wielu łask Bożych na dalsze lata biskupiego posługiwania. Ksiądz Biskup - Jubilat 18 czerwca będzie udzielał naszej młodzieży sakramentu bierzmowania. 13 maja modliliśmy się za śp. Ks. Kanonika Brunona Szylickiego, proboszcza subkowskiego do roku 1988, w stulecie jego urodzin. 18 maja w domu parafialnym odbyło się spotkanie z kawą zelatorek i członków Żywego Różańca. Spotkaniu przewodziła p. prezes Dorota Uszyńska. Dzieci klas drugich w sobotę 21 maja przystąpiły po raz pierwszy do Sakramentu Pokuty, a w niedzielę 22 maja przystąpiły do Pierwszej Komunii Świętej. Do tych sakramentów przystąpiło 59. dzieci. W poniedziałek, 23 maja, kapłani (rocznik święceń 1976) obchodzili w Subkowach 35. rocznicę święceń kapłańskich. Na Mszy św. o g dziękowaliśmy Bogu za ten niepojęty ciągle dla nas dar. Kazanie do nas wygłosił ksiądz prałat Stanisław Cieniewicz, dziekan tczewski. W programie koleżeńskiego spotkania zaplanowaliśmy wyjazd do Pelplina na groby naszych wielkich Profesorów. W niedzielę, 29 maja, po Mszy św. o g w kościele filialnym w Brzuscach odbędzie się procesja do kapliczki bł. s. Marty Wieckiej. Zapraszamy. We wtorek 7 czerwca wyjeżdżamy z pielgrzymką do Lichenia. KS. ROMUALD BARAŃCZYK obchodzi jubileusz 55- lecia kapłaństwa Jubilat, Ksiądz Radca Romuald Barańczyk, urodził się 10 grudnia 1931 w Kościerzynie z rodziców Władysława i Franciszki z domu Szylickiej. Po ukończeniu liceum kościerskiego, w roku 1950 wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie. Święcenia kapłańskie przyjął 10 maja 1956 roku. Najpierw był wikariuszem w Rogóźnie, a potem, od 1 lipca 1957 roku pełnił obowiązki wikariuszowskie w parafii Subkowy, która wtedy miała też pieczę nad kościołem w Gorzędzieju. Przez osiemnaście lat gorliwie spełniał obowiązki wikariuszowskie u boku swego wuja ks. kan. Brunona Szylickiego. W 1975 roku rozpoczął posługę wikariusza ekonoma w Wielkim Garcu. Od 1 maja 1991 ksiądz Barańczyk zamieszkał w Kościerzynie, jako rezydent przy sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin. w 2001 roku został mianowany radcą duchownym ad honores. Ksiądz radca Romuald cieszy się dobrym zdrowiem, codziennie celebruje Mszę św., pomaga w konfesjonale. Do roku 2005 wyjeżdżał nawet na zastępstwa do parafii w Niemczech. Księże Radco, życzymy błogosławieństwa naszego Pana na dalsze lata kapłańskiego życia i dziękujemy, zwłaszcza wypowiadam te słowa w imieniu starszego pokolenia subkowskich parafian, którzy pamiętają twoje oddanie, dobroć, pracowitość i wielką wiarę... Szczęść Boże ks. Feliks Kamecki- proboszcz

6 Kościół a państwo w PRL Rok 1981 cz I W styczniu 1981 roku udała się do Rzymu delegacja Solidarności z Lechem Wałęsą na czele. Grupie tej przewodniczył bp Kazimierz Kluz z Gdańska. 15 stycznia 1981 r. delegacja została przyjęta przez Jana Pawła II. W przemówieniu do delegacji papież powiedział m. in. Cieszę się z tego, że wydarzenia ostatniej jesieni, poczynając od pamiętnych tygodni sierpniowych, stały się okazją do ujawnienia się tej samej solidarności, która zwróciła na siebie uwagę szerokich kręgów opinii publicznej na całym świecie. Wszyscy podkreślali szczególną dojrzałość, jaką społeczeństwo polskie wykazało w podejmowaniu i rozwiązywaniu trudnych problemów, jakie stanęły przed nimi w momencie krytycznym dla kraju. Na tle wydarzeń, których nie brak w dzisiejszym świecie, a w których jakże często metodą działania staje się gwałt, przemoc, śmierć niewinnych ludzi- wyście szukali rozwiązań na drodze wzajemnego dialogu i merytorycznych racji, z uwzględnieniem dobra wspólnego, co przynosi zaszczyt zarówno przedstawicielom świata pracy z Wybrzeża, Śląska i innych regionów - tym, którzy obecnie zrzeszyli się w Solidarności - jak też przedstawicielom polskich władz państwowych. Pragnę was zapewnić, że w ciągu tego trudnego okresu zawsze byłem z Wami, przede wszystkim przez modlitwę, ale także dając od czasu do czasu o tym znać w sposób możliwie dyskretny, a równocześnie wystarczająco zrozumiały dla Was i dla wszystkich ludzi dobrej woli. W styczniu 1981r wybuchł konflikt z władzami o wolne soboty, związany z niezrealizowanym postulatem zapisanym w porozumieniach sierpniowych oraz ze strajkami na Podbeskidziu i Ustrzykach. Spór trwał kilka tygodni i był związany z lokalnymi strajkami. Po interwencji L. Wałęsy i mediacji Episkopatu strajki zostały zakończone. Wiosną 1981r Solidarność skupiała 9 milionów członków, a więc znaczną większość zatrudnionych. Do tego ruchu masowo zapisywali się też członkowie PZPR, którzy czynnie uczestniczyli w ruchu strajkowym, a następnie w tworzeniu Solidarności. Część z nich usunięto z partii, wielu oddało legitymacje partyjne. 19 marca 1981r na posiedzeniu Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy zostali pobici przez MO i SB działacze miejscowej Solidarności z Janem Rulewskim na czele. W następstwie tego wydarzenia Solidarność zagroziła strajkiem generalnym, ale w wyniku rozmowy z władzami zaniechano strajku. 3 kwietnia 1981r. ukazał się pierwszy numer Tygodnika Solidarność, pisma redagowanego przez T. Mazowieckiego o nakładzie półmilionowym. 12 maja 1981r. została zalegalizowana NSZZ Rolników Indywidualnych Solidarność W 1981r. zaszły ważne zmiany w organizacjach politycznych i społecznych. Minister nauki i szkolnictwa wyższego uznał 19 lutego 1981r. za legalne Niezależne Zrzeszenie Studentów. Wzrosła rola studentów w zarządzaniu uczelniami i wyeliminowano przedmioty o charakterze ideologicznym. Rozwijały się Kluby Inteligencji Katolickiej - w grudniu 1980 r było ich w kraju około grudnia 1980 powstał Związek Młodzieży Wiejskiej. W kraju nadal jednak obowiązywała cenzura, ale poza nią wydawano broszury, biuletyny i książki, z których większość stanowiły przedruki wydawnictw emigracyjnych. Były one już sprzedawane publicznie. W latach poza zasięgiem cenzury (w drugim obiegu) tylko z historii ukazało się 545 książek i broszur. W tych publikacjach poruszano zakazane tematy historyczne i polityczne, jak chociażby sprawa Katynia, dzieje Polskiego Państwa Podziemnego czy powstania warszawskiego. W komunikacie Konferencji Episkopatu z dnia 13 marca 1981r biskupi stwierdzili, że rozmowy między Episkopatem a Rządem osiągnęły pewne pozytywne skutki w zakresie regulacji prawnych. Zabezpieczono prawo do wolności religijnej w kwestii praktyk religijnych dzieci i młodzieży na koloniach, obozach, zimowiskach oraz w zakładach opiekuńczo-wychowawczych. Wyrażono zgodę na duszpasterstwo w szpitalach państwowych, domach dziecka, sanatoriach oraz zakładach poprawczych i penitencjarnych. Władze zobowiązały się do udzielenia zezwoleń na budowę ośrodków katechetycznych. Ustalono też zasady sprowadzenia ze Stolicy Apostolskiej czasopisma L Osservatore Romano w języku polskim i jego rozprowadzanie przez parafie. Od wiosny 1981 r. gwałtownie pogorszyło się zaopatrzenie w sklepach. W kwietniu wprowadzono kartki niemal na wszystkie artykuły spożywcze. W związku z tak trudną sytuacją gospodarczą, bardzo potrzebne i skuteczne były akcje pomocy z zagranicy, kierowane na ręce Prymasa i Komisji Charytatywnej Episkopatu. Pomoc ta napływała z katolickich ośrodków, głównie z Europy Zachodniej i była rozdzielana najbardziej potrzebującym za pośrednictwem diecezji i parafii. Władze zwolniły te przesyłki z opłat celnych. Biskupi postulowali przy tej okazji o konieczności powstania kościelnego związku Caritas. Lidia Kapturska 6 Z Rzymu... Konieczne jest kontynuowanie dzieła ewangelizacji, radosnego głoszenia królestwa Boga. Słowo Boże jest zbawczą prawdą, której potrzebuje każdy człowiek we wszystkich czasach. To przekonanie wiary musi być głęboko zakorzenione w naszym życiu. Głosiciele Ewangelii muszą się karmić słowem i sakramentami. Jedynie wtedy, gdy są głęboko zakorzenieni w Chrystusie i Jego słowie, nie ulegną pokusie redukowania ewangelizacji do samych tylko projektów socjalnych, przemilczając transcendentny wymiar zbawienia, które Bóg daje nam w Chrystusie. Posługa ewangelizacji fascynuje i jest wymagająca. Wymaga miłości do głoszenia i dawania świadectwa, miłości tak pełnej, że może być naznaczona również męczeństwem. Kościół nie może poniechać swej misji niesienia światła Chrystusa, głoszenia radosnej nowiny Ewangelii nawet kosztem prześladowań. Chrześcijanie nie mogą się lękać, chociaż są w chwili obecnej grupą religijną, która cierpi najwięcej prześladowań z powodu swej wiary Słowo do dyrektorów Papieskich Dzieł Misyjnych.

7 Z KOMPENDIUM KATECHIZMU KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO WSPÓLNOTA LUDZKA SPRAWIEDLIWOŚĆ SPOŁECZNA W jaki sposób społeczeństwo zapewnia sprawiedliwość społeczną? Społeczeństwo zapewnia sprawiedliwość społeczną, gdy respektuje godność i prawa człowieka. Osoba jest celem ostatecznym społeczeństwa. Ponadto społeczeństwo zapewnia sprawiedliwość społeczną, gdy urzeczywistnia warunki pozwalające zrzeszeniom oraz każdemu z osobna na osiągnięcie tego, co im się należy. Na czym opiera się równość między ludźmi? Wszyscy ludzie cieszą się równą godnością i posiadają te same fundamentalne prawa, ponieważ są stworzeni na obraz jedynego Boga, obdarzeni są taką samą rozumną duszą, mają tę samą naturę i to samo pochodzenie i są wezwani, w Chrystusie jedynym Zbawicielu, do uczestnictwa w Boskim szczęściu. Jak oceniać występujące różnice między ludźmi? Istnieją krzywdzące nierówności ekonomiczne i społeczne które godzą w miliony istot ludzkich; pozostają one w jawnej sprzeczności z Ewangelią, ponieważ są sprzeczne ze sprawiedliwością społeczną, godnością osoby ludzkiej i pokojem. Lecz istnieją także różnice między ludźmi, spowodowane różnymi czynnikami, które należą do zamysłu Bożego. Bóg chce, by każdy otrzymywał od drugiego to, czego potrzebuje, i by ci, którzy posiadają szczególne talenty, dzielili się nimi z innymi. Różnice te zachęcają i często zobowiązują osoby do wielkoduszności, życzliwości i dzielenia się oraz pobudzają kultury do wzajemnego ubogacania się. W jaki sposób przejawia się solidarność ludzka? Solidarność, która wypływa z ludzkiego i chrześcijańskiego braterstwa, przejawia się przede wszystkim w sprawiedliwym podziale dóbr, w wynagrodzeniu za pracę oraz zakłada wysiłek na rzecz bardziej sprawiedliwego porządku społecznego. Cnota solidarności urzeczywistnia także udział w dobrach duchowych, ważniejszych od materialnych. MSZA ŚWIĘTA W PYTANIACH Co to jest paliusz? Paliusz (łac. pallium płaszcz) to śnieżnobiała wełniana taśma, szerokości około pięciu centymetrów, oznaczona sześcioma czarnymi krzyżykami, która otacza szyję. Jej końce opadają na plecy i pierś. Paliusz wywodzi się najprawdopodobniej ze starożytnego wełnianego płaszcza okalającego ciało. Płaszcz ten, jeśli należał do mistrzów i nauczycieli, (potem także do biskupów), otoczony był szacunkiem ich uczniów. Stanowił też znak pewnej sukcesji gdy ktoś obejmował po mistrzu jego funkcję, przejmował i płaszcz ( 2 Krl 12-13). Pierwsze wzmianki o liturgicznym użyciu paliusza znajdujemy w wieku IV. Do X w. forma i sposób noszenia paliusza były zróżnicowane. Czasem jego końcówki bardzo przedłużano tak, że sięgały stóp celebransa ostatecznie jego wielkość uformowała się w XV wieku. Od VIII w. paliusze nosili tylko arcybiskupi, patriarchowie i prymasi. Obecnie zaś przysługuje on arcybiskupom metropolitom. Symbolika paliusza bywała bardzo rozbudowana, najczęściej jednak widziano w nim owieczkę, którą metropolita, na wzór Dobrego Pasterza, niesie na swoich ramionach. Sześć krzyżyków haftowanych na taśmie ma przypominać, że pasterzowanie zawsze związane jest z krzyżem, że Dobry Pasterz oddaje życie za swoje owce (J 10, 11). Oprac: ks. Ariel Januszewski 7 R o z m a i t o ś c i... Angielski książę Wiliam poślubił Kate Middleton, a ceremonię z Opactwa Westminster oglądały setki milionów telewidzów. Niemcy, Austria i Szwajcaria oficjalnie zniosły ograniczenia możliwości zatrudnienia Polaków. Znawcy problemu mówią, że fali migracji nie będzie. Ci, którzy chcieli wyjechać za pracą, już to zrobili. Węgrzy mają nową konstytucję. Jej preambuła rozpoczyna się od słów: Boże, pobłogosław Węgrów!. Szanując różne tradycje religijne kraju, konstytucja uznaje rolę chrześcijaństwa za kluczową dla podtrzymania (...) narodu. Polscy śledczy nadal nie mają dostępu do oryginalnych czarnych skrzynek i wraku samolotu. Naczelna Prokuratura Wojskowa poinformowała, że dotychczasowe dowody nie wskazują na to, aby do katastrofy pod Smoleńskiem doszło w wyniku nacisków na pilotów. Prokuratura prosi premiera Tuska o pomoc, aby strona rosyjska przyspieszyła przekazywanie materiałów dowodowych. W Libii ciągle trwają walki. Bilans wojny domowej jest straszny: 10 tys. zabitych i 55 tys. rannych. Prezydent wolnej Polski może być niski, ale nie powinien być mały - tak sobie powiedział min. Radosław Sikorski o prezydencie Lechu Kaczyńskim - marzec 2010 r. Artykuł 98 polskiej Konstytucji stwierdza, że głosowanie zarządza Prezydent RP, wyznaczając wybory na dzień wolny od pracy. Kodeks wyborczy /niedawno uchwalony/ mówi inaczej: Jeżeli głosowanie w wyborach przeprowadza się w ciągu dwóch dni, termin głosowania określa się na dzień wolny od pracy oraz dzień go poprzedzający. Coś tu nie gra? Dzięki Funduszom Europejskim już zyskaliśmy: 8,3 tys. km nowych lub przedrukowanych dróg; 40 oczyszczalni ścieków; ponad 17,8 km sieci kanalizacyjnych; wsparcie dla 4,6 tys. przedsiębiorstw... Dwa miliony Polaków nie spłaca swoich długów. Aż 102 dziennikarzy zginęło w świecie w r W pięciodniowym weekendzie majowym wydarzyło się 420 wypadków drogowych: zginęło 41 osób, 547 zostało rannych, zatrzymano 2268 pijanych kierowców. W Polsce istnieją 42 Okna Życia. Pierwsze powstało w Krakowie w 2006 roku. Poprzez Okna uratowano 33 niemowląt. Europa istnieje dzięki Polsce (...) Postawa Jana Pawła II miała olbrzymie znaczenie dla jedności i wolności Europy. Dla mnie polski papież należy do najwybitniejszych postaci XX wieku - Hans-Dietrich Genscher,minister spraw zagranicznych RFN w latach

8 8 PIERWSZA KOMUNIA ŚW V 2011 Parafia Św. Stanisława B i M w Subkowach SZKOŁA PODSTAWOWA W SUBKOWACH KL. I I A KL. I I B 1. Citkowski Maciej 2. Ciosek Adrian 3. Cymanowska Emilia 4. Czerwiński Marcel 5. Dąbkowski Adam 6. Domachowski Jakub 7. Haza Błażej 8. Jacniacka Aleksandra 9. Kowalczyk Kacper 10. Kryszczak Ignacy 11. Laszkiewicz Damian 12. Makowska Marta 13. Paszek Damian 14. Piotrowska Nikola 15. Ruszkowska Alicja 16. Ryńska Zuzanna 17. Sasiela Michał 18. Węgrzyn Zuzanna 19. Wicek Zofia 20. Zakrzewska Anna 1. Cichocki Jakub 2. Kamysz Kinga 3. Klohs Radosław 4. Krupa Aleksandra 5. Malewski Piotr 6. Meller Mateusz 7. Mueller Laura 8. Pielecka Patrycja 9. Piotrowski Marcin 10. Rogowska Aleksandra 11. Stempin Julia 12. Stempin Szymon 13. Szeliga Wioleta 14. Ślimak Maciej KL. I I SZKOŁA PODSTAWOWA W BRZUŚCACH 1. Adamczyk Karol 2. Alfuth Patryk 3. Babicz Dawid 4. Dering Wiktoria 5. Freitag Daria 6. Glińska Kinga 7. Jażdzewski Dawid 8. Kata Patrycja 9. Małodzińska Katarzyna 10. Niemaszyk Natalia 11. Rudzki Jakub SZKOŁA W MAŁEJ SŁOŃCY : Mały Garc + Małe Subkowy + Wielka Słońca KL. I I 1. Gąsiorowski Kacper 2. Krupka Karolina 3. Kwaśniak Piotr 4. Malmur Miłosz 5. Maza Agnieszka 6. Nędza Nikola 7. Nędza Paulina 8. Nierzwicki Wiktor 9. Strambowska Agata INNI /Czarlin, Gniszewo.../ - ze Szkoły w Swarożynie 1. Bartelik Beata - Czarlin 2. Talarowska Paulina - Gniszewo 3. Kosicki Szymon - Gniszewo 4. Daroń Nikola - Gniszewo 5. Mechlińska Justyna - Gniszewo

9 9

10 10 Kościół w obiektywie Na świecie ubywa ateistów, a rośnie liczba chrześcijan i wyznawców islamu. Chrześcijan jest ponad 2, 3 miliarda (w tym katolików 1,181 mld, protestantów jest 426 mln, prawosławnych 171 mln, anglikanów 87 mln, 378 mln należy do Kościołów niezależnych). Muzułmanów jest 1, 6 mld, prawie miliard hinduistów i niespełna pół miliarda buddystów. Ateistów jest 137 milionów, a ich liczba ciągle spada, średnio o 300 każdego dnia. Każdego dnia przybywa 80 tysięcy chrześcijan (31 tys. katolików i 37 tys. zielonoświątkowców). Każdego dnia przybywa też 79 tys. muzułmanów. Chrześcijanie są najbardziej prześladowaną wspólnotą religijną: codziennie traci życie 270 wyznawców Jezusa (wg Międzynarodowego Biuletynu Badań Misyjnych). Ojciec Święty Benedykt XVI odbył 22. pielgrzymkę na terenie Włoch: nawiedził Akwileję i Wenecję. Respondenci pytani w badaniach ISKK: czy zamierzasz modlić się w dniu beatyfikacji za wstawiennictwem Jana Pawła II odpowiedzieli: NIE - 1, 3 %, BRAK ODPOWIEDZI - 0,3 %, TAK - 98,4 %. A najważniejsze intencje to: o pogłębienie wiary - 17,2 %, o miłość i zgodę w rodzinie - 15,4 %, o wierność Polaków nauczaniu Jana Pawła II - 10,6 %, o zdrowie - 8,5 %. Na początku maja br. odbyła się 75. Jubileuszowa Ogólnopolska Pielgrzymka Akademicka na Jasną Górę. Brali w niej udział rektorzy, profesorowie, nauczyciele akademiccy, studenci i duszpasterze. W I Pielgrzymce brał udział licealista Karol Wojtyła, a potem jeszcze dwukrotnie: w 1942 i Znany dziennikarz sportowy Przemysław Babiarz w konferencji do studentów: Pan Bóg prowadzi prosto, ale przez drogi zakrzywione...wielką grę o sens życia porównał do najwspanialszego meczu, jaki możemy rozegrać... Aktorka Małgorzata Kożuchowska mówiła studentom o tym, jak trudno ludziom związanym z kulturą przyznawać się do wiary w Boga. Przekonywała młodych: ważne jest, aby mieć odwagę, nie wstydzić się tego, kim się jest, w co się wierzy, jakie się ma priorytety, jakimi wartościami kieruje się w życiu. Grupa 11 senatorów zgłosiła projekt, aby święto 1 maja było dniem Beatyfikacji Ojca Świętego Jana Pawła II. Ukazała się książka pt. Papież musiał zginąć. Maj przypomina o największej świętości tej ziemi - o Eucharystii! W parafii u św. Jana Vianneya była kobieta, która wychodziła z kościoła zaraz po Komunii św. Żadnej modlitwy, zero dziękczynienia. Razu pewnego, gdy babina kolejny raz opuściła kościół po przyjęciu Komunii, proboszcz posłał za nią ministranta ze świeczką. Podziałało. Gesty są potrzebne. Wielu jeszcze pamięta, że ministranci chodzili przed księdzem ze świecami albo latarniami, gdy ten niósł Pana Jezusa do chorych. Wtedy człowiek wiedział, co się dzieje i miał szacunek do Najświętszego Sakramentu. Ale nie tylko bo do księdza również. Niech sobie nie myślą duchowni owładnięci demokratyczną obsesją nadskakiwania ludzkim widzimisiom, że gdy pokażą, jacy to z nich kumple Pana Jezusa, to wzrośnie ich prestiż. Nic podobnego. Jeszcze nie było takiego miejsca na świecie, gdzie ludzie kochaliby Eucharystię, a gwizdali na księdza. I odwrotnie niemożliwe jest, żeby gdzieś szanowali księdza, a Eucharystię nie. Kapłan jest zrośnięty z Eucharystią i gdy ludzie przestają odróżniać Chleb Życia od zwykłego chleba, ksiądz staje się dla nich w najlepszym razie sprzedawcą pieczywa. I to mniej atrakcyjnym niż zwykły sprzedawca, bo ten nie robi ceregieli. Zwykły nie ubiera się w koronki, nie okadza sklepu i nie wymaga stania przy ladzie przez godzinę ze śpiewem na ustach. No i nie łazi z tacą. Płaci mu się parę złotych i do widzenia. Eucharystia jest racją bytu kapłanów i wszelkie akty lekceważenia jej świętości są aktami kapłańskiego samobójstwa. Ale najgorsze, że są też próbą zagłodzenia wiernych. Bo co może ludziom dać ksiądz, gdy nie chce dać KŁOPOTLIWE PYTANIA Komunii? Jest jak matka karmiąca, która dziecka nie karmi, bo uważa, że lepiej piwo karmi. Musimy widzieć, że Jezusa szanuje się zawsze, nie tylko przy Pierwszej Komunii św. Nie przypadkiem co roku podnoszą się głosy, że te ubranka komunijne to przesada, że cały ten towarzyszący Pierwszej Komunii sztafaż to nadmuchany balon sztucznej pompy. Ale to chyba nie w ceremoniach rzecz, lecz w coraz większym kontraście między uroczystością a zwykłym życiem. Bo na Mszy pierwszokomunijnej mamy słuszne okazywanie wielkiego szacunku dla Jezusa eucharystycznego, a poza nią ten sam Jezus często nie cieszy się szczególnym zainteresowaniem. Niedawno opowiadał mi świecki szafarz Eucharystii, że ludzie (o dziwo!) często klękają na ulicy, gdy niesie Jezusa do chorych, i to nieraz tacy, że za sam wygląd powinni dostać pięć lat. Ale on idzie w albie. Ludzie nie rozróżniają czy to ksiądz, czy nie ksiądz i bardzo dobrze, bo przecież i tak klęka się przed Najwyższym Kapłanem, a nie tym, który Go niesie. Od niosącego jednak zależy, czy ludzie zauważą, kto tu przede wszystkim idzie. Jasne, że w Kościele trzeba zadbać o wiele rzeczy, ale żadna nie jest nawet w części tak ważna, jak skoncentrowanie się na Jezusie. Wszystko inne przyjdzie samo, jeśli wybieramy to, co najważniejsze. Jezus jest głową Kościoła, więc Jego w tym głowa, jak się troszczyć o Kościół. Naszym zadaniem jest tylko troska o Jezusa. Tekst: Franciszek Kucharczak G.N. 19/2011, za pozwoleniem autora

11 11 ywoty Œwiêtych 13 czerwca Św. Antoniego Padewskiego kapłana, doktora Kościoła ( ) Św. Antoni urodził się ok roku w Lizbonie, stolicy Portugalii. Na chrzcie świętym otrzymał imię Ferdynand. Pomiędzy 15 a 20 rokiem życia wstąpił do Kanoników Regularnych Św. Augustyna, gdzie przebywał dwa lata. Potem przeniósł się do klasztoru w Coimbrze. W roku 1219 otrzymał święcenia kapłańskie. W Coimbrze był świadkiem pogrzebu pięciu franciszkanów, dzięki czemu zetknął się z duchownymi św. Franciszka z Asyżu. Natychmiast wstąpił do nich w Olivanez, gdzie osiedlili się przy kościółku Św. Antoniego Pustelnika. Z tej okazji zmienił imię na Antoni. W roku 1221 odbywała się w Asyżu kapituła generalna nowego zakonu. Św. Antoni udał się tam i spotkał ze św. Franciszkiem. Oddał się pod władzę franciszkanów, którzy wyznaczyli mu erem w Montepaolo, gdzie wgłębiał się w Pismo Święte. Zaczął głosić kazania. Sława jego zdolności kaznodziejskich dotarła do brata Eliasza, następcy św. Franciszka. Ten ustanowił go generalnym kaznodzieją zakonu. Odtąd święty przemierzał miasta i wioski nawołując do poprawy życia i pokuty. Jego kazania przyciągały tłumy ludzi. Wędrował przez Francję, a potem do Rzymu jako prowincjał zakonu. Wywarł ogromne wrażenie na Papieżu Grzegorzu IX. Po powrocie do swojej prowincji udał się do Werony, gdzie został uwieziony przez okrutnego księcia Ezelina III. Jednak św. Antoni nie bał się go, co spowodowało, że władca nie śmiał go tknąć i puścił wolno. W roku 1230 na kapitule generalnej św. Antoni zrzekł się urzędu prowincjała i udał się do Padwy. Zachorował na wodną puchlinę i opadając z sił zatrzymał się w klasztorku w Arcella, gdzie wieczorem w piątek, 13 czerwca 1231 roku, oddał Bogu ducha mając zaledwie 36 lat. Pochowano go w Padwie w kościółku Matki Bożej. W niecały rok później został ogłoszony świętym. Obecnie na miejscu grobu św. Antoniego wznosi się potężna bazylika, wystawiona w latach , posiadająca 118 m długości, 32,5 m szerokości i 38,5 m wysokości nawy głównej, dwie wieże wysokie 68m i 8 kopuł. Podczas pielgrzymki beatyfikacyjnej, w drodze powrotnej, mieliśmy okazję odwiedzić bazylikę św. Antoniego. Zachwyca ogromem i pięknem zdobień. Jest największą dumą miasta, gdzie znajduje się relikwiarz z zachowanym dotąd cudownie nienaruszonym językiem Świętego. Tradycja ludowa przypisuje św. Antoniemu patronat nad zagubionymi przedmiotami, a także ludźmi. Jan Lechoń tak to opisuje: Ty masz wysoko oczy, tam gdzie śpiewa skowronek. Więc widzisz, gdzie się toczy zagubiony pierścionek. A że masz w ręku maleńkiego Chrystusa, dojrzysz, kto kona w lęku i skąd czyha pokusa. Twój brunatny samodział widzę. Idziesz po niebie. Popatrz, gdziem się zapodział, bo zgubiłem sam siebie. Niech się święci chwała Twoja, niech się znajdzie zguba moja. Amen. Opracowanie I. Kołodziejska

12 12 Z BŁOGOSŁAWIONYM Janem Pawłem II... Zapewne nikt z nas, uczestników tej bardzo szczególnej pielgrzymki, nie zdawał sobie do końca sprawy z wagi wydarzenia, które zapewnie będzie nabierało coraz większego znaczenia wobec szczególnego kultu Santo Subito błogosławionego Jana Pawła II. 29 kwietnia-5 maja 2011roku niezwykły tydzień, wyrwany z kontekstu pracy zawodowej, życia rodzinnego; dla niektórych z codziennych zajęć gospodarskich, dla innych z wiru setek spraw wymagających załatwienia na wczoraj. Znajomi parafianie w autokarze... przyjazne spojrzenia... czas podróży wykorzystany na zaległe rozmowy, dyskusje z pogranicza społecznogospodarczo-politycznego, wspólne śpiewy i modlitwy pod przewodnictwem naszych duszpasterzy; wiele też nowych twarzy z Tczewa, Łeby, Gdańska, Świecia i ks. Romek (konfrater ks.feliksa) to wspólnota autokaru nr 2 ( w autokarze nr 1 VIPy tczewskie na czele z ks. Prałatem Wysgą). Dzielimy się wspomnieniami ze spotkań z Janem Pawłem II; dajemy świadectwo naszej z nim duchowej łączności... Nasza pielgrzymkowa wspólnota - ponad setka osób zdążająca do Rzymu, by podczas Mszy beatyfikacyjnej zaświadczyć swoją obecnością łączność Ojczyzny Jana Pawła II ze Stolicą Apostolską; by potwierdzić katolickie Polaków tak dla duchowej spuścizny, którą nam pozostawił w swoich homiliach, encyklikach, poematach... by czuwać po raz ostatni przy jego prostej, sosnowej trumnie. U niektórych z nas - jeszcze prawie świeżo w pamięci obraz sprzed sześciu lat... ta sama droga na uroczystości pogrzebowe... ta sama trumna i zamykająca się wówczas Księga Życia. Tym razem żegnamy (już relikwie Błogosławionego Jana Pawła II ) nie na Placu Św. Piotra a w nawie głównej Bazyliki. Jakie to szczęście, że po kilkugodzinnym oczekiwaniu na wejście możemy tu właśnie odmówić wspólnie z całym światem ostatnie dziesiątki różańca wpatrując się w tę skromną, drewnianą skrzynię... WIELKA DUMA - BYĆ POLA- KIEM Na ulicach Rzymu wszędzie widać i słychać Polaków... górujące białoczerwone flagi, kiedy o niedzielnym świcie tłum całą szerokością ulic przelewa się ze stacji metra Ottaviano ku Placowi Św. Piotra. Po drodze woluntariusze próbują nam wcisnąć w ręce kolorowe pudełka, a my nieufni dziękujemy. W końcu któryś z nich woła kalecząc z uśmiechem Pielgrzymi- śniadanie, więc się przełamujemy woda i jedzenie zapewne przydadzą się...odwzajemniamy uśmiechy. Próbujemy utrzymać kontakt całej grupy, ale to bardzo trudne... ponosi nas jak prąd rzeki. W oddali widoczna kopuła Bazyliki. Robi się trochę miejsca na krawężniku, więc część pozostaje tu, bo dalsza droga niepewna. Inni znajdują wygodne miejsce przy kolejnym telebimie- tu też będzie się czuło jedność wielotysięcznej wspólnoty pielgrzymiej zgromadzonej wokół Błogosławionego. Docierają informacje: Plac już zapełniony... ale tłum przesuwa się parę metrów, więc mamy nadzieję dotrzeć. Sami prawie nie wierzymy, kiedy po czterech godzinach znajdujemy się w centrum Placu. Nabożeństwo do Miłosierdzia... część w języku polskim...czujemy się bardzo dumni...i tak blisko z Polakami na całym świecie. Mimo zapowiadanej niepogody, piękne niebo nad Watykanem...modlitwy, śpiewy, okrzyki, polskie flagi i transparenty, choć sąsiadują też z nami Włosi, Chorwaci, Japończycy... PIĘKNA ITALIA Poza centralnymi uroczystościami na Placu Św. Piotra i adoracją w Bazylice starcza też czasu na zaliczenie kilku sztandarowych osobliwości architektonicznych Wiecznego Miasta. Na ulicach, w zabytkach polscy pielgrzymi korzystają z okazji, by nasycić się widokiem historycznych obiektów w centrum Rzymu...zadziwiają i zachwycają. Wielu tradycyjnie wrzuca na pożegnanie jakiś euro cent do fontanny, by tu jeszcze wrócić. Hmmm...może przyjedziemy tu ponownie na Kanonizację? Wspólne modlitwy i śpiewy w drodze do Asyżu. Podziwiamy włoskie krajobrazy, dzielimy się wrażeniami z Rzymu. A tu już przed nami widok zapierający dech w piersi białe mury miasta Św. Franciszka i Św. Klary na wzgórzach. Słońce rzuca na nie niepowtarzalny blask...ten sam, który nam towarzyszy podczas zwiedzania trzech bazylik, do których wiodą nadzwyczaj urokliwe uliczki pełne roślinności i małych cudeniek architektonicznych. Historyczne budowle średniowiecznej proweniencji, gdzie czuje się ducha świętych... gołębie tulą się do drewnianych rąk Franciszka a krzew róży bez kolców nadal osypany kwieciem. Tu niespodzianka na jednym z placów spotykamy naszych parafian i ks. Stefana... tyle radości, jakbyśmy się wieki nie widzieli... W dalszej drodze Padwa. Niezwykłość zachowanych relikwii św. Antoniego i polska kaplica naszego Patrona Stanisława Bpa. Kolejna niespodzianka -uczestniczymy w uroczystości instalacji relikwii błogo-

13 sławionego Jana Pawła II z udziałem konsula polskiego we Włoszech. Na koniec brzmi Mazurek Dąbrowskiego...płyną łzy z oczu... jak dobrze być Polakiem... Mglisty poranek po silnej, nocnej burzy. Włoskie, lekkie śniadanie i mocna kawa... pędzimy do Wenecji. Kanał Grande opanowany integracją autokaru 1 i 2. Zapełnia się Plac św. Marka. Msza w XI wiecznych katakumbach...wszyscy nasi kapłani w koncelebrze. Ksiądz Łukasz grzmi pełną piersią Pannis Angelicus... nagłe drżenie serc i kolumn podtrzymujących niskie sklepienia. W bazylice znów przytłacza nas wielkość architektury i kamiennego detalu wyposażenia. Modlimy się u grobu kolejnego Świętego... Św. Marku błogosław naszej drodze do domu... WSZYSTIE DROGI PROWADZĄ DO DOMU.. OJCA W drodze powrotnej do kraju znów zadziwiające Alpy...włoskie, austriackie. Rozbiegane oczy zapamiętują obrazy z pobielanymi wieżami kościołów, do których tulą się małe, wiejskie zabudowania w urokliwych dolinach...stada pasących się owiec i liczne ruiny zamków na skałach. Zadziwiają tunele i ogromne nowe inwestycje, co rusz wyłaniające się wśród gór...to człowiek i technika zmagają się z naturą. W opozycji do tego mocno uboga Słowacja i podobny skrawek Czech do granicy polskiej. Przez cały czas czujemy bliskość tych, którzy pozostali w kraju...oczekują nas z niecierpliwością. Jesteśmy z nimi myślami i modlitwą. Czujemy też ich wsparcie... dziękujemy Wam, Kochani... Parę godzin jazdy i znów witamy pieśnią Czarną Madonnę. Zmęczenie, ale bardzo szczególnego rodzaju... Wracamy pod opieką Naszego Błogosławionego Santo Subito... Pokolenie JPII... Wszystko jeszcze takie świeże i trudno zebrać myśli... W aparacie prawie dwa tysiące zdjęć...będzie przy czym opowiadać. Nie wszystko uda się bliskim przekazać słowami, obrazami...pozostanie w duszy to Coś... I nikt do końca nie wie, kiedy i jakie naprawdę wyda owoce... Alicja Słyszewska 13 Braki w kulturze a sprawa polska (włoska?) Mówi się, że kultura jest elementem natury człowieka, jest tym, co w nim najpiękniejsze, ponieważ jest sposobem odniesienia się/relacją człowieka do prawdy, dobra, piękna, a przede wszystkim do sacrum. Niejednokrotnie dziwimy się grubiaństwu w mediach, polityce i w prywatnym życiu. Prawdą niestety stało się to, co już kiedyś zauważył p. Maciej Rybiński, pisujący w tygodniku Wprost, że z takich prostackich zachowań uczyniono dziś systemy filozoficzne, etyczne i ekonomiczne. Świat stał się brutalny, a brak dobrego smaku i wychowania jest promowany i nazywany talentem, co zaprzepaszcza tym samym szanse na jakikolwiek moralny i kulturalny rozwój społeczeństwa. Wszyscy pozostajemy pod wrażeniem beatyfikacji Jana Pawła II. Inaczej oczywiście wspominają to ci, którzy pozostali w swoich domach, oglądając programy telewizyjne, inaczej ci, którzy uczestniczyli w imprezach masowych o charakterze religijnym w Krakowie czy Warszawie, a jeszcze inaczej ci wszyscy, którzy byli 1 maja 2011 r. w Rzymie na Placu św. Piotra. Jednak nie o samej beatyfikacji chciałbym dziś pisać, ale o tym, co przyszło przy okazji tak pięknego wydarzenia niektórym ludziom (w tym mnie również) zaobserwować. Otóż, nie o ogólny bałagan mi chodzi, ani o braki w organizacji, czy o prawdziwe góry śmieci, ani nawet nie o mało eleganckie przepychanie się w zbitym tłumie. Praktyką, która poruszyła mnie dogłębnie i wielu innych Polaków również, było pełne arogancji zachowanie młodych Włoszek, które w ściśniętym do granic możliwości tłumie, oczekującym na Mszę św. beatyfikacyjną, ostentacyjnie paliły papierosy. I bez tego człowiek nie był w stanie swobodnie oddychać, a co dopiero, gdy musiał bezwiednie pochłaniać kłęby papierosowego dymu. Widać, taką już mają tam, byle jaką kulturę. O pozostałych grzechach oraz o zachowaniu się młodych i starszych ludzi na tej jakże ważnej dla całego Kościoła Mszy św. wspominać ciężko, bo wstyd mi, że w tym tłumie Polacy niczym na plus się nie wyróżniali. Problemem była bezpośrednia komunikacja międzyludzka. Niewystarczające okazały się słowa przepraszam i proszę, odmieniane w różnych językach, nikt nie chciał uwierzyć, że nie ma już miejsca, że spełnienie takiej, czy innej prośby nie jest możliwe. Jak silny potrafi być w takich chwilach ludzki egoizm i pragnienie komfortu widzenia, czy wygody siedzenia, jak wielka okazała się niewrażliwość, bądź co bądź aktualnie modlących się chrześcijan, na bliźniego! Gdybym tego nie przeżył osobiście, nie uwierzyłbym. Powiedziałbym, że brak kultury uniemożliwił zrozumienie wzajemnych potrzeb. O tych wszystkich gorszących sprawach, po powrocie do Polski, chciałoby się zapomnieć. Jest maj, coraz cieplej, dzieci przystępują do Pierwszej Komunii. Niestety, okazało się, że wiele uchybień w dziedzinie kultury ma już cechy globalne. Brak religijnego obycia, wiedzy o rzeczach, które wypada i nie wypada w świątyni, dostrzegalny jest i w naszych kościołach, bo ze zgrozą obserwuję, jak przy okazji wesel, pierwszych Komunii i innych wielkich celebracji liturgicznych, z roku na rok przybywa osób nieodpowiednio ubranych, beztrosko rozmawiających, zajętych robieniem zdjęć i żujących gumę podczas Mszy św. Brakuje odważnych osób ojców i matek, które z życzliwością upominałyby swoje dzieci i innych bliźnich, mówiąc im delikatnie, aczkolwiek stanowczo, czego nie wypada czynić w świętym miejscu. Może ktoś pamięta, jak Jan Paweł II w jednym ze swoich przemówień ( ) do Kolegium Kardynalskiego powiedział, że kultura to dziedzina, w której toczy się gra o przyszłość Kościoła i świata. Dokąd więc zmierzamy? Zapewne nie tylko do zmierzchu religijności, ale do kresu epoki człowieka kulturalnego. Obyśmy nie musieli przekonać się, że nadchodzi nowe epoka człowieka wolnego od religii i kultury, a więc era człowieka prostego, prymitywnego. Ks. Stefan Adrich

14 Relacja z koncertu Piątkowy wieczór 29 kwietnia 2011 roku zapamięta z pewnością wielu uczestników koncertu organizowanego przez Fundację Uśmiech Dziecka w Subkowach. Tym razem było to spotkanie wyjątkowe, bo już po raz piętnasty na scenie Domu Kultury gościli znani wykonawcy. Do łez rozbawił wszystkich Zenon Laskowik wespół z Jackiem Fedorowiczem i Kabareciarnią, nie zabrakło też poważnych tonów i melancholijnego nastroju w wykonaniu Edyty Geppert. Wypełnioną po brzegi widownię tradycyjnie już przywitał konferansjer Jacek Lisewski. Wśród publiczności znaleźli się nie tylko mieszkańcy Gminy Subkowy, ale także przedstawiciele władz samorządowych różnych szczebli: Kazimierz Smoliński z PiS, Jan Kulas z PO - posłowie na Sejm, Józef Puczyński - Starosta Tczewski, Mariusz Wiórek w-ce Starosta, Andrzej Stanuch - burmistrz Pelplina, Krzysztof Rutte- Prezes Zarządu President Wiatraki, Mirosław Murzydło - Wójt Gminy Subkowy, Waldemar Pawlusek - Dyrektor Zespołu Szkół w Subkowach. Imprezę rozpoczął występ ekipy Zenona Laskowika. Już od samego początku zapanowała atmosfera kabaretowego żartu. Niezwykłe poczucie humoru, bezpośredniość i otwartość sprawiły, że więź z publicznością stała się niemal czymś namacalnym. Pośród salw śmiechu i oklasków Kabareciarnia prezentowała gagi swojego programu przeplatane równie humorystycznymi piosenkami. Dla zespołu nie było tematów tabu; szeroki przekrój przez warstwy społeczne oraz obyczajowo-etyczne problemy, które składają się na naszą rzeczywistość. Przyniosły one przez śmiech refleksję o kondycji współczesnego Polaka. Goście śmiali się do rozpuku i o to chodziło!!! Po dużej dawce śmiechu przyszedł czas na wytęp naszych młodych artystów Zespołu Szkół w Subkowach pod batutą Zdzisława Świtalli. Nasi utalentowani uczniowie zaprezentowali się jak zwykle świetnie, przynosząc powód do dumy. Jako że był to już piętnasty koncert, członkowie Zarządu Fundacji: Jerzy Cisewski i Zdzisław Makowski podziękowali wszystkim sponsorom za dar serca i datki na stypendia dla naszej uzdolnionej młodzieży oraz za zaangażowanie w 14 FUNDACJA UŚMIECH organizację koncertu. Prezes Szczepan Rajski w krótkim wystąpieniu dokonał podsumowania piętnastoletniej działalności Fundacji Uśmiech Dziecka i zachęcał do dalszej współpracy. Przed kolejnym występem nastąpiła krótka przerwa, podczas której goście mogli wznieść toast lampką szampana. Kolejną atrakcją wieczoru był występ znanej piosenkarki Edyty Geppert. Zaprezentowała od lat znany i lubiany repertuar. Wizerunek enigmatycznej, lirycznej wokalistki został jednak przełamany tekstami kabaretowych piosenek. Nie zabrakło szlagierów takich jak: Och, życie kocham cię nad życie i Jaka róża taki cierń. Podczas koncertu artystce towarzyszył mąż, Piotr Loretz - aktor i pedagog. Para małżeństwem jest od 25 lat i mają 23-letniego syna Mieczysława. Widać taka miłość pani Edycie służy, gdyż piosenkarka cały czas wygląda kwitnąco... Niezwykle serdeczna atmosfera tego szczególnego wieczoru udzieliła się, w równej mierze, wykonawcom i publiczności, a oklaskom nagradzającym wysoko profesjonalne wykonania nie było końca. Dalsza część spotkania oraz dzielenie się emocjami po udanych występach przebiegała w holu głównym Gimnazjum, gdzie przygotowano okolicznościowy bankiet dla uczestników imprezy. Monika Ząbek Wystąpienie prezesa fundacji Uśmiech Dziecka Szczepana Rajskiego w czasie koncertu. Drodzy Przyjaciele Fundacji! Kiedy zastanawiałem się, jakimi wyszukanymi słowy przemówić do Was na piętnastoleciu Fundacji, przyszła mi niespodziewanie do głowy pewna mądra sentencja autorstwa wielkiego Amerykanina Beniamina Franklina, który kiedyś powiedział, że Rzecz dobrze wykonana jest lepsza od dobrze powiedzianej. Myślę, że nie będzie poczytane mi jako przejaw pychy, kiedy odniosę ją do dzisiejszej sytuacji i tego, czego dokonała dotąd Fundacja. Spotykamy się w tej sali z większością Was z zasady tylko raz do roku, a pomimo to idea, która nas zjednoczyła, której oddajemy to co najszlachetniejsze w nas, wydała już wielkie owoce, a mam nadzieję, że przetrwa w naszym dziele lata całe, czy może nawet wieki. Potrzeba budowania, inwestowania w młodzież, przyszłość narodu, którą nosimy w sobie, sprzeczna z wiecznym kontestowaniem, z wrogością wobec drugiego człowieka, bierze się w nas stąd, że jesteśmy ludźmi wyjątkowymi, niezwykłymi. To nobilituje, ale jednocześnie zobowiązuje, proszę więc Was, weźmy z radością na swoje barki kolejne zadanie, na następne piętnastolecie. Zaraźmy swoją postawą innych, tych, którzy dzisiaj należą jeszcze do innego obozu. Przekonujmy na lewo i prawo do słów mędrca, który powiedział, że Choćbyśmy cały świat zeszli w poszukiwaniu Piękna, nie znajdziemy go nigdzie, jeżeli nie nosimy go w sobie. My już o tym wiemy, wielu jednak jeszcze nie. Postarajmy się, by owa prawda z całą mocą dotarła także do tych co dziś patrzą, a widzą tylko zło, do tych co z pozoru karmią się słowem, ale ono ich nie uszlachetnia, a wręcz unieszczęśliwia. Działajmy, świata co prawda nie zbawimy, to oczywiste, ale uczynić go lepszym i piękniejszym, na pewno możemy, dzieło Fundacji jest tego namacalnym przykładem. Jubileusz ma swoje prawa, muszę w owej konwencji utrzymać moje wystąpienie, zatem przejdę teraz do podziękowań. Dziękuję Wam, Przyjaciele, za trwanie w naszym wspólnym dziele, dziękuję tym wszystkim, którzy przyłączają się do nas, a jest ich z każdym rokiem coraz więcej, dziękuję Wam, sponsorzy strategiczni, za wcale nie małe pieniądze, którymi wspieracie dzieło fundacji, dziękuję wszystkim tym, dzięki którym takie imprezy jak ta dzisiejsza, nie tylko mogą się odbywać, ale przede wszystkim za to, że stworzyli markę rozpoznawalną na terenie niemal całego kraju, Wam fundatorzy, za wielkie i piękne pomysły, za lata szlachetnej Judymowskiej postawy, władzom gminy za stworzenie przyjaznego klimatu dla wszelakich przejawów działań społeczeństwa obywatelskiego, a Bożej Opatrzności, za to, że prowadziła nas dotąd szczęśliwie, po wezbranych falach polskich przemian.

15 DZIECKA PO RAZ XV Podziękowania Nie należę do osób, które powielają w swoich wypowiedziach i zachowaniach te same wątki, przykłady, bon moty, bez zmrużenia oka czy zająknięcia. Oczywiście pewne relacje z innymi ludźmi muszą być w ten rytuał wprzężone tego wymaga szacunek dla drugiego człowieka. Z kolei niekiedy oczekują tego od nas procedury, dyplomacja czy inne relacje interpersonalne. Pomimo to tworzenie szablonu czy kalki przyprawia mnie zawsze o mrowienie na krzyżu. Zdaję sobie bowiem sprawę, że wszystko co zamierzam napisać, już kiedyś wyszło spod mojego pióra. Tak jest i tym razem, kiedy przystępuję do podziękowań osobom, które przysparzają chwały Fundacji Uśmiech Dziecka w Subkowach. Tegoroczny Koncert z Gwiazdą, czy nawet z gwiazdami (Edyta Geppert, Zenon Laskowik, Jacek Fedorowicz) za nami. Emocje jeszcze nie opadły, albowiem piętnaste, jubileuszowe spotkanie z wielkimi ludźmi kultury było trudne, nie wiem, czy nie najtrudniejsze w przygotowaniu i przebiegu z dotychczasowych. Gwiazdy wielkie to i robota przy nich większa, chciałoby się powiedzieć, bardziej nerwowa, co chwila zaskakiwała swoją dynamiką, ale chyba satysfakcja będzie również adekwatna do włożonego wkładu, być może nadejdzie dopiero z czasem. Wkładu, nie tylko finansowego, ten oczywiście również był dotąd niespotykany, ale sił i zaangażowania osób przygotowujących imprezę. Niby osoby te same od lat, w większości od piętnastu, ale gwiazdy mają swoje prawa, oczekiwania, przypadłości czy nawet fochy. Zapraszając je musimy się z tym liczyć, akceptować, nie rwać włosów z głów w momentach trudnych i niespodziewanych, ale traktować spotkanie z nimi jako kolejny etap w zdobywaniu życiowego doświadczenia. To o nich będziemy kiedyś opowiadać wnukom, znajomym, tworzyć opowiastki i anegdoty i cieszyć się, że kiedyś mieliśmy okazję spotkać ich na swej drodze życia. Życie przez to milsze, piękniejsze i ciekawsze. Rozpisałem się i opisuję rzeczy, które należałoby pozostawić na zawsze za kulisami, ale myślę sobie stukając w klawiaturę, a niech tam, jest jubileusz czy go nie ma? Jest, niech więc 15 i trochę zakulisowych wrażeń dotrze do czytelników. We wszystkim jednak, jak podpowiada mędrzec, należy zachować umiar, przechodzę więc do kolejnego wątku. Osobą, której muszę w pierwszej kolejności podziękować, by nie zasłużyć na miano niewdzięcznika, jest wójt Mirosław Murzydło. To, że mogliśmy pokusić się o zaproszenie takich gwiazd a fundacja z tego powodu nie zbankrutowała, co dziś jest rzeczą dość powszednią, to przede wszystkim jego zasługa. Pozyskał tak hojnych sponsorów, że starczyło i na opłacenie wielkich wykonawców, jak i na wypracowanie największego zysku w dotychczasowej działalności fundacji. Jeden z fundatorów nawet zażartował, przy takim zaangażowaniu wójta, nie zdziwię się, że na koncercie fundacji wystąpią międzynarodowe gwiazdy. Tego jeszcze co prawda nie było, ale faktycznie, dlaczego by być nie miało? Już Adam Mickiewicz wpajał nam, mierz siły na zamiary, nie zamiar podług sił. Wieszcz to narodowy, wie chyba zatem co mówi? Niechby jego słowo i u nas, z czasem ciałem się stało. Tuż za wójtem należy dziękczynne słowa skierować do Pani Doroty Nawój, dyrektora Domu Kultury. Wybaczcie, ty pani Doroto i wy, czytelnicy, że nie wymienię tego wszystkiego, co oczy moje widziały a uszy słyszały, czego ta z pozoru maleńka kobietka nie wyczyniała, by wszystko grało, bo wiary nikt by nie dał a i miejsca w Emaus by nie starczyło. Patrząc, jak walczy z oporną materią, przyszło mi nawet do głowy to, że gdyby Napoleon był kobietą, spod Waterloo na pewno wracałby z tarczą, a mapa Europy wyglądałaby dziś zgoła inaczej. Pani Doroto, Subkowy dziękują! Były zatem wielkie gwiazdy po jednej i drugiej stronie sceny. Jednakże, by widowisko przebiegało według planu i założeń, ku uciesze oraz pięknym wrażeniom widzów, a było ich tym razem ze 300 z małym pewnie okładem, pracowało w pocie czoła, wielu. Myślę, że nie obrażą się Oni na mnie, gdy w dzisiejszym rankingu umieszczę ich ex aequo na trzecim miejscu podium przeznaczonego dla mistrzów. Panowie: Jacek Lisewski, Waldemar Pawlusek, Zdzisław Świtala, Grzegorz Radtke, Leszek Sarkowicz, Kazik Gdula, Piotruś Radtke, panie: Iza Kołodziejska, Barbara Jabłońska, Ela Tomasik, Małgorzata Wicek i pozostałe osoby przygotowujące bankiet w szkole, Halina Sielska, jej wierne i zawsze skore do pomocy seniorki to subkowskie marki, których nie trzeba wcale reklamować, bo każdy organizator, który zobaczył jak działają, chciałby je posiadać w swoim zespole. Pozwolę sobie w tym miejscu na małą dygresję. Obserwując w najbliższą niedzielę po koncercie uroczystości beatyfikacyjne Jana Pawła II w Watykanie, zwróciłem uwagę na wpadkę z niepodłączonym mikrofonem, co na takim szczeblu i przy takich środkach technicznych i finansowych nie powinno się zdarzyć, pomyślałem sobie, gdyby tam nagłośnieniem zarządzał Grzegorz Radtke, blamażu na pewno by nie było, a tak niestety był. Pozostawmy jednak sprawy Watykanu watykanistom i wróćmy jeszcze na chwilę do Subków i pięknej imprezy, którą zafundowali widzom Panowie spod znaku Fundacji UDz : S. Klein, R. Sarnowski, J. Murzydło, R. Piotrowski, ks. F. Kamecki, W. Pawlusek, M. Murzydło, Z. Makowski, J. Cisewski, Sz. Rajski. To jednak, że Subkowy mogą gościć u siebie tuzy polskiej kultury jest zasługą przede wszystkim sponsorów i uczestników, którzy na czas fundacyjnych koncertów usuwają blokady zabezpieczające dostęp do swoich kont i portfeli. Pewnie, jak i my organizatorzy, doskonale rozumieją cele, jakim służy od lat fundacja. Życzę im i fundacji, żeby ta nić porozumienia i zrozumienia nigdy się nie zerwała, a przynajmniej trwała do czasu, gdy nasze państwo nie okrzepnie finansowo i nie przejmie mecenatu nad młodymi zdolnymi ludźmi, którzy mogą zapewnić naszej ojczyźnie należne jej miejsce wśród narodów świata. Najhojniejszymi tym razem okazali się: Elektrownia Północ sp. z o.o. czyli elektrownia w Rajkowach, Cumulus spółka z o.o. Gdańsk- elektrownie wiatrowe, Prokon New Energy Poland sp. z o.o. Gdańsk- elektrownie wiatrowe, Bank Spółdzielczy w Tczewie, Starostwo Powiatowe w Tczewie, Energoaqva Tczew panów Karola Kulińca i Romana Janduły, Handlowa Sółdzielnia Inwalidów w Tczewie, Apteka w Subkowach- pań Elżbiety Leszczyńskiej i Mai Koreckiej, Zakład Handlowo-Usługowy Agros panów Tadeusza i Jana Szwarc, Firma U Szczygła z Czarlina- panów Adama i Mateusza Szczygieł. Niech ich wielkość płynąca z daru i potrzeby dzielenia się z innymi zapewni im wszystkim miejsce w historii, ale da im również poczucie spełnienia i chociaż tak ulotne chwile szczęścia. Szczepan Rajski prezes Fundacji UDz w Subkowach

16 Muszę sama się trochę pochwalić i stwierdzić, iż jestem uważną czytelniczką tego wszystkiego, co ukazuje się w naszym parafialnym Emaus. Nie jest moim zamiarem dokonywanie w tym felietonie oceny tego co czytam, jednak niektóre z publikowanych tekstów stają się dla mnie inspiracją do przemyśleń i polemik. Demokracja dała nam wolność i prawo do własnych wypowiedzi, nie troszcząc się już za bardzo o to, czy prezentowany przez nas punkt widzenia na ten czy inny temat, jest nośnikiem pozytywnych, kształcących treści, czy szkodzi i wypacza nasze poglądy i sądy na wiele spraw żywotnych dla życia naszego jako jednostki jak i narodu, którego jesteśmy podstawową cząstką. Co mnie zatem tak zbulwersowało, że zasiadłam przed komputerem z zamiarem podjęcia walki na słowa? Daj Boże, by tylko takie wojny towarzyszyły człowieczym losom. Nie bardzo przypadł mi do gustu wywiad ze starostą, no może nie cały, ale te wątki, które dotyczyły rozbratu z wielką polityką, partiami, na szczeblu powiatu czy gminy. Pan starosta twierdzi, że nasza krajowa scena polityczna jest tak podzielona, a my mamy tego dość, tych wojen na górze, waśni, wzajemnych oskarżeń i nie powinniśmy przenosić tych podziałów na szczebel gminy czy powiatu. Każdy, kto szybko przemknął po tekście wywiadu skonkludował, ma chłop rację, mądry gościu. Niestety, ja, kobieta, ani z jednym ani drugim zgodzić się nie mogę i zaraz wyjawię, dlaczego. Po pierwsze, takie postrzeganie sprawy utrwala istniejący od wielu dziesiątków lat, wyniesiony z komuny podział, na My tu na dole, i Oni, tam na górze w Warszawie. Dziwimy się co cztery lata, po każdych wyborach, skąd bierze się wielka obojętność społeczeństwa, nad niską frekwencją, łamią sobie głowy politolodzy, socjolodzy i inni mądrale zarabiający wypowiedziami przed telewizyjnymi kamerami, prowadzonymi piękną polszczyzną, to trzeba im przyznać, doszukującymi się sensu w tym, dlaczego białe to białe, a czarne to czarne. Gdybyśmy tu, na szczeblu powiatu, stworzyli silne struktury ogólnokrajowych partii, identyfikowali się z nimi i wymusili poprzez swoją przynależność do nich i aktywność, program dla małych ojczyzn, obojętność nasza i twierdzenie wielu, po co mam iść na wybory, i tak to niczego nie zmieni, byłoby jedynie koszmarnym wspomnieniem z minionej epoki, a oblicze naszych 16 Z LINII FRONTU wsi i powiatowych miast byłoby o wiele piękniejsze niż jest dzisiaj. Po drugie, drogi panie starosto, którego polityka oświatowa i wypowiedzi medialne kształtuje naszą młodzież, gdzie w tym wszystkim, o czym pan mówi, miejsce na zapomniane i niemodne słowo patriotyzm. Jak go zaszczepić w młode serca? Na pewno nie uczynimy tego podążając drogą, którą kroczy większość z nas, dorosłych, opluwając, wieszając psy na prezydencie, premierze, ministrach, członkach takich czy innych partii krajowych, o których młodzi słyszą w radiu, oglądają w telewizji i Internecie, zohydzając jej polityczną scenę. Wyrządza to w ich młodej plastycznej psychice niepowetowane i nieodwracalne szkody. Moim zdaniem młodzi powinni już od najmłodszych lat i w każdym zakątku kraju z nimi się jak najpełniej identyfikować, utożsamiać, bo to przecież oni w naszym imieniu sprawują władzę, reprezentują naszą państwo. Politycy z pierwszych stron gazet nie są ani aniołami, ani ideałami, to prawda, a czy my, tu na dole jak mówi pan starosta, nimi jesteśmy? Wypracowanie w młodych pozytywnego spojrzenia na to, co w polityce krajowej się dzieje, pokazanie, że jeszcze nigdzie na świecie nie udało się człowiekowi stworzyć edenu, to już tylko krok, by polubić czy nawet ukochać ten kraj, tak kiedyś umiłowany przez naszych przodków. Dla którego nie szczędzili ofiary krwi czy kiedy było trzeba, nawet życia. Kraju może z wadami, ułomnościami, przypadłościami, ale która nacja tak nie mówi o swojej ojczyźnie? My, dorośli, musimy młodych nauczać przykładem i zachęcać do takiego mało idealistycznego, ale za to realnego patrzenia na polityków i ich działania. Natomiast pan starosta namawia nas do pokochania i współpracy z jakimiś okazjonalnymi Komitetami typu Porozumienie na Plus, Razem i Odpowiedzialnie, itp., w których również działa wielu cwaniaczków, szukających kolejnej ciepłej posadki, na co dzień członków ogólnokrajowych partii. Znając jednak niechęć społeczeństwa do popierania w wyborach samorządowych ogólnopolskich ugrupowań, ukrywają partyjną przynależność, szyjąc sobie drugą lokalną tożsamość, co uważam za niegodziwość i oszustwo wobec wyborców. Władza w powiecie tczewskim poprzedniej kadencji pokazała, że nawet koalicja PO i PiS jest możliwa, i nie była wcale przeniesieniem wojny z Warszawy toczonej pomiędzy tymi ugrupowaniami, ale potrafiła zgodnie przez cztery lata współpracować i zdziałać wiele dobrego dla obywateli powiatu. Szkoda, że nie udało się jej powtórzyć, warta była nie tylko powtórki, ale nawet sklonowania tego pomysłu łączenia wody z ogniem, na województwo czy nawet kraj cały. Naprawdę wiele straciliśmy, chociaż niewielu na tym etapie już to dostrzega. To była właściwa droga, którą powinniśmy pójść po lepszą przyszłość dla nas, naszych dzieci i wnuków. Błądzenie to jednak ludzka rzecz, o której głośno już nawet w Biblii. Mam nadzieję, że mądrość Kociewiaków nie pozwoli, by sprawdziło się powiedzenie karciarzy, że okazja i karta niewykorzystane bezpowrotnie odchodzą. Ciotka Matylda P i e c z i g o t u j Z H A L I N K Ą Co prawda, tegoroczny dzień teściowej mamy już za sobą, to jednak życzę młodym, by relacje z tą ważną w rodzinie personą przywoływały zawsze uśmiech na twarzy. Wpływ na to może mieć również podanie do kawy pysznego ciasta o pięknej nazwie uśmiech teściowej, którego przepis wszystkim zainteresowanym moim kącikiem dziś polecam. Wiemy, że wiara czyni cuda, więc i wy uwierzcie w to, że ciasto się uda i skonsumujecie go w towarzystwie uśmiechniętej teściowej. Składniki: 3 szklanki mąki, ¾ szklanki cukru pudru lub zwykłego cukru, 1 całe jajko i 2 żółtka, 1 kostka masła, 1 proszek do pieczenia, 2 łyżki śmietany, 1 kg kwaśnych jabłek, 3 budynie waniliowe lub śmietankowe, 1 litr mleka. Przygotowanie: Z mąki, masła, jajek, cukru i śmietany zagnieść ciasto. Następnie należy podzielić je na 2 części. Jedną część na spód blachy układamy (wyłożonej papierem) a na nim umieszczamy gęsto jabłka obrane i pokrojone w ósemki. Budynie ugotować w 1 litrze mleka, następnie gorącym budyniem zalać jabłka i przykryć całość drugą częścią ciasta. Piec około minut w temperaturze 200 stopni. Pozdrawiam wszystkie panie i życzę udanego wypieku. Smacznego. Halina Sielska

17 17 Tak bawiły się dzieci 3 maja podczas imprezy zorganizowanej przez Rodzinę Kolpinga przy parafii w Subkowach

18 18 Wiosna Ludów Wydarzenia roku 1848 były pełne nadziei, ale Polsce Wiosna Ludów przyniosła zaledwie kilka wątłych listków, które wkrótce uschły na gałązkach. W każdym europejskim kraju, z wyjątkiem Rosji, wystąpiły wewnętrzne konflikty zbrojne na tle: konstytucyjnym, społecznym i narodowym. Podnosząca się fala gniewu ludu, znosiła władzę prawomocnych monarchów. W marcu 1848bdoszło do masowego buntu w Niemczech. Z więzień uwolniono skazanych wcześniej na karę pozbawienia wolności aresztantów. Nazwiska wielu z nich są znane z poprzednich artykułów, gdzie pisałem o wydarzeniach starogardzkich. Jedną ze zdobyczy rewolucji marcowej było wprowadzenie formalnych uprawnień konstytucyjnych, które umożliwiły i zagwarantowały powszechny udział w wyborach parlamentarnych. Wybrani za pośrednictwem swych wyborców, przedstawiciele zostali zobowiązani do obrony interesów miejscowej ludności. Wybory do sejmu odbyły się trzykrotnie: w maju 1848 oraz w lutym i sierpniu 1849 roku. W pierwszych ludność polska wybrała pięciu posłów, wśród nich proboszcza parafii subkowskiej, ks. Andrzeja Pomieczyńskiego. W parlamencie wefrankfurcie, analizowano sprawę polską. Wyraźnie ujawnił się konflikt interesów po obu stronach. Przeważająca większość delegatów niemieckich przyjęła poglądy skrajnie szowinistyczne. Parlament niemiecki 2 V 1848 roku, przegłosował większością głosów wniosek w sprawie całkowitego wcielenia, istniejącego Księstwa Poznańskiego do Niemiec. Nastąpiło to już po krwawym stłumieniu rewolucyjnych wystąpień w Wielkopolsce. Niemieccy liberałowie nie okazali się bardziej tolerancyjni w stosunku do żyjącego wśród nich elementu polskiego niż Hohenzollernowie, na przestrzeni całych dziejów swej dynastii. Na Pomorzu polskie ruchy narodowe ograniczały się do praw języka i religii oraz do uwieńczonych powodzeniem dążeń do zniesienia resztek obowiązków pańszczyzny. Polscy posłowie rozwinęli akcję petycyjną, która była w owym czasie powszechnie uprawianym na jałowej płaszczyźnie legalności, środkiem przekładania rządowi i władzom życzeń obywateli. W akcji petycyjnej i wyborczej oraz w wielu innych dziedzinach życia dużą rolę odegrała Liga Polska. Powstała w Berlinie, 25 VI 1848 roku dzięki inicjatywie posłów do sejmu niemieckiego z Wielkopolski i Pomorza. Szczególną aktywność w tym zakresie wykazali: August Cieszkowski, proboszcz subkowski ks. Andrzej Pomieczyński, ks. Klingenberg z Lubawy, ks. Richter z Pelplina oraz syndyk biskupi Mikołaj Pokrzywnicki. Głównym zadaniem Ligi było rozładowanie groźnych konfliktów socjalnych, poprzez głoszenie haseł narodowościowych. Organizacja działała wszelkimi możebnymi, byle legalnymi i jawnymi środkami, ku dźwiganiu narodowości i w ogóle sprawy polskiej. Promując idee polskości Liga zakładała czytelnie dla ludu, rozpowszechniała czasopisma Szkołę Narodową, Wielkopolanina i Gazetę Polską. Czytano również inne polskie biuletyny i gazety. Trudna sytuacja materialna ludności w niewielkim tylko stopniu pozwoliła udzielić wsparcia finansowego polskiej emigracji mieszkającej we Francji. W obrębie wyszczególnionego obszaru pielęgnowano chorych i otoczono opieką sieroty. Każda wioska została zobowiązana do wyboru urzędnika ligowego i jego zastępcy, którzy przyjmowali w szeregi organizacji nowych członków, jak również pobierali ofiarowane przez nich składki. Ponadto musieli uczestniczyć w posiedzeniach lig obwodowych i powiatowych. Kler i ziemiaństwo wywierało niewielki wpływ na Ligę. Biskup chełmiński Anastazy Sedlag zajął w stosunku do niej, otwarcie wrogie stanowisko. Z kolei organizację poparli działacze liberalno - demokratyczni, a przede wszystkim przedstawiciele ludu. Najmniejszą komórką w strukturze organizacyjnej była tzw. Liga obwodowa i obejmowała ona swym zasięgiem jedną miejscowość lub parafię. Skupisko kilku, a nawet kilkunastu Lig obwodowych tworzyło strukturę powiatową. Wchodziły one w skład jednostek prowincjonalnych dla Wielkiego Księstwa Poznańskiego i Prus Zachodnich. Nad całością czuwał zarząd z siedzibą w Poznaniu, pod kierownictwem Cieszkowskiego. Sieć organizacyjna Ligi objęła całe Pomorze. Na Ziemi Chełmińskiej i Michałowskiej powstało około 50 oddziałów obwodowych, na ziemi malborskiej 7, na Kociewiu 30, w Borach Tucholskich i na Kaszubach 40. Wymieniono łączną liczbę kształtującą się w obrębie 120 ognisk, ale w rzeczywistości mogła ona osiągnąć wartość 200. Każdy z oddziałów liczył kilkudziesięciu lub nawet kilkuset członków. Budzenie świadomości i ducha narodowego po ponad siedemdziesięcioletniej niewoli było podstawowym hasłem działalności Ligi Polskiej Kwidzyńsko Gniewskiej, którą powołano 9 XI 1848 roku. Według stanu na 5 VI 1849 roku Liga zgromadziła w sumie 1064 członków, zrzeszonych w 11 ligach obwodowych. W parafii lignowskiej zarządzanej przez ks. Antoniego Pomieczyńskiego, zebrano w sumie 343 członków na ogólną liczbę 1512 osób, reprezentujących narodowość polską. W tym zestawieniu uwzględniono również dzieci i młodzież męską poniżej 24 roku życia oraz płeć żeńską. Ogólna liczba mężczyzn wynosiła 351 osób. Zatem wysokość poparcia była znacząca i wśród nich pojawiło się 9 gburów, 15 chałupników, 26 rzemieślników oraz pozostali to komornicy i czeladź, ponadto nauczyciel i kapłan, wspomniany już wcześniej ks. Antoni Pomieczyński. Pełnił on funkcję prezesa Ligi Polskiej Kwidzyńsko Gniewskiej i był bratem kilkakrotnie wymienianego wcześniej proboszcza subkowskiego. We wsi Pomyje na ogólną ilość 26 członków zapisanych do Ligi uwzględniono: 1 nauczyciela, 1 ziemianina, 1 kowala, 1 parobka i 22 chałupników. Restrykcje ustawowe oraz wzrost reakcji tłumiącej wszelkie objawy życia społeczno politycznego spowodowały unicestwienie działalności Ligi Polskiej. Były jeszcze inne przyczyny, wśród których można wyróżnić: brak odpowiednich lokali i działaczy posiadających predyspozycje kierownicze do prowadzenia lig obwodowych. Krótki epizod ożywienia nadziei narodowowyzwoleńczych trwał zaledwie dwa lata i zakończył się w 1850 roku. Naciski germanizacyjne niemieckich instytucji i działalność antypruska polskich organizacji stworzyły warunki, gdzie ścierały się wzajemnie dwa ludzkie żywioły o odmiennych orientacjach politycznych. Na Pomorzu, w odróżnieniu od innych regionów Polski, nie toczono w wieku XIX walk zbrojnych z zaborcą. W tym miejscu walczono o Polskę nie używając broni palnej, ponieważ bronią każdego Polaka miała być polska mowa. Marek Kordowski

19 O B C Y J Ę Z Y K P O L S K I Zamknięty z powodu choroby Często na sklepach czy innych instytucjach widzę kartkę: sklep zamknięty z powodu choroby, Stoisko nieczynne z powodu urlopu; Po odejściu od kasy reklamacje nie będą uwzględniane. Tak bardzo już przywykliśmy do owych zawiadomień, że nie zauważamy ich nonsensowności. Tymczasem absurd tego typu sformułowań tkwi w tym, że brakuje w nich jednego, ale jakże ważnego w tym wypadku wyrazu: pracownik (albo personel, sprzedawca) bądź klient. Jeśli owych słów w tekście zabraknie, wyjdzie na to, że to sklep się rozchorował, że stoisko poszło na urlop albo że reklamacje odeszły od kasy! Nie ma przy tym znaczenia, że i tak wszyscy wiedzą, o co chodzi. Jest to błędne nie tylko z punktu widzenia logiki, ale i gramatyki, a to wystarczy, by jednoznacznie sprzeciwić się takiej niby-polszczyźnie. Jak w takim razie powinny brzmieć komunikaty dla kupujących? Odpowiadam: Sklep zamknięty z powodu choroby pracownika (sprzedawcy); Stoisko nieczynne z powodu urlopu personelu; Po odejściu klienta od kasy reklamacje nie będą przyjmowane. Jeśli chodzi o to ostatnie sformułowanie, to widuje się jeszcze czasem na sklepowych wywieszkach jego drugą wersję, bezosobową: Po odejściu od kasy reklamacji nie uwzględnia się. I ono nie jest godne polecenia, ale z innego powodu. Otóż zaimek się, jako tzw. enklityka, a więc wyraz bez samodzielnego akcentu, nie powinien stać na końcu wypowiedzenia. Dlatego trzeba go przesunąć przed formę czasownikową, a wówczas całość informacji dla klientów otrzyma już glejt poprawnościowy: Po odejściu od kasy reklamacji się nie uwzględnia. Za napisem w takiej i tylko w takiej postaci opowiada się prof. Jan Miodek. A tak przy okazji, to niezwykle ciekawa jest historia rzeczownika sklep. Otóż mało kto wie, że początkowo sklepem nazywano każde pomieszczenie ze sklepieniem, miejsce sklepione, czyli takie, które zostało przykryte sklepieniem, zamknięte od góry, zasklepione. Wyraz sklep miał bowiem wtedy niewątpliwie związek z czasownikiem sklepiać, tzn. robić sklepienie, zamykać od góry. Z pewnością więc sklep znajdował się w części podziemnej budynku i utożsamiany był z piwnicą, kryptą, lochem. Mniej więcej jednak od XVII w. forma sklep nabrała nowego znaczenia. Zaczęto nią określać pomieszczenie, gdzie składuje się towary kupieckie, a także 19 gdzie można coś kupić. Wyraz sklep stał się więc synonimem określenia punkt handlowy, w którym dokonuje się transakcji kupna-sprzedaży. Do dziś zresztą w niektórych rejonach Polski na takie miejsce mówi się skład (np. Kupiłam to w składzie; teraz powiedzielibyśmy w magazynie, w hurtowni). Utrzymano nazwę sklep, gdy handel wyszedł z podziemi, z magazynów i zaczął się odbywać w pomieszczeniach z oknami, do których dało się wejść wprost z ulicy. Na koniec wspomnę jeszcze o czymś innym. Otóż od stania w kolejkach wzięły się w czasach PRL-u określenia kolejkowicz, czyli człowiek stojący w kolejce w sklepie, i stacz kolejkowy, tzn. osoba stojąca dla kogoś w kolejkach za pieniądze. Tylko że warto wiedzieć, iż ów pierwszy wyraz zmienił w ciągu dziesiątków lat znaczenie. Jeszcze pół wieku temu kolejkowiczem nazywano kogoś, kto jeździł kolejką (górską). Wyłącznie taką definicję omawianego słowa odnotowywał Słownik języka polskiego PWN pod red. Witolda Doroszewskiego. Dziś we współczesnych wydawnictwach znajdziemy jedynie nowsze znaczenie rzeczownika kolejkowicz. Zresztą to zbyteczne, bo nie ma już kolejek... Anna Falgowska

20 20 Na pielgrzymkowym szlaku - Ziemia Święta Tabor to święta góra, wznosząca się samotnie ponad otaczającą ją równinę, na wysokość 588 metrów. Z dołu wygląda bardzo majestatycznie. Tak przedstawiała się oczom psalmisty, gdy stawiał ją na równi z wysokim szczytem Hermonu, wzywając obie góry, by dały świadectwo chwały Bożej: Tabor i Hermon wykrzykują radośnie na cześć Twego imienia ( Ps 89,13 ). Dzięki swemu charakterystycznemu kształtowi, malowniczości, roślinności i wspaniałej panoramie, jaka roztacza się z wierzchołka wzgórza, jest ona jedyna w swoim rodzaju na terenie Ziemi Świętej. Droga wije się serpentyną po jej zboczach, porośniętych dębami, drzewami świętojańskimi i mastyksowymi. Spłaszczony szczyt tworzy równinę o wymiarach 1200 metrów długości i 400 szerokości. Jest on otoczony murami saraceńskiej twierdzy z XIII wieku. Święta góra północnych pokoleń Izraela, dla których stanowiła punkt graniczny ( Joz 19,22 ), jawi się jako potężny obraz w pismach proroków (Jr 46,18 ) i w Psalmach (89,13 ). Sławne było zwycięstwo, odniesione przez Baraka, wspieranego radą Debory, nad wojskami Sisery. Góra to także ośrodek kultu bałwochwalczego, ganionego przez proroka Ozeasza ( 5,1 ). Jednak dla chrześcijańskiego pielgrzyma o wiele ważniejsza od innych wydarzeń, jakie miały miejsce na Taborze, jest opisana przez Ewangelie scena Przemienienia Chrystusa. Jezus przybył tam wraz z uczniami: Piotrem, Jakubem i Janem. Wygląd modlącego tak zmienił się, że Apostołowie ujrzeli Jego Boski majestat oraz towarzyszących mu: Mojżesza i Eliasza. Wówczas zdumiony Piotr zawołał: Mistrzu, dobrze, że tu jesteśmy. Postawimy trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. Niebawem zasłonił ich obłok i z niego wydobył się głos: To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie. Jego słuchajcie. Uczniów ogarnęła wielka radość, zmącona zapowiedzią męki i zmartwychwstania Jezusa. Dopiero później zrozumieli przesłanie usłyszanych słów ( Mt 17, Łk 9, Mk 9 ). Ewangelia nie podaje nazwy góry Przemienienia Pańskiego, jednak starożytna tradycja sięgająca III wieku, poświadczona przez Orygenesa, wskazuje Tabor jako miejsce, gdzie Chrystus pozwolił oglądać Piotrowi, Jakubowi i Janowi promień swej niebiańskiej chwały. W IV wieku w południowo wschodniej części rozległej płaszczyzny szczytu wzgórza, wzniesiono pierwsze sanktuarium. W 570 roku anonimowy Pielgrzym z Piacenzy oglądał tu trzy bazyliki, upamiętniające trzy namioty, które pragnął postawić św. Piotr. W roku 670 biskup Arkulf wspomina o licznych mnichach tutaj przebywających, a pewien dokument z XI wieku mówi o biskupstwie Tabor z 18 mnichami, którzy obsługiwali cztery kościoły. Pod rządami krzyżowców służbę liturgiczną w sanktuarium powierzono benedyktynom. Książę Galilei Tankred uposażył tę wspólnotę zakonną znacznymi dobrami. Kościół rozbudowano i ozdobiono, otaczając go wraz z opactwem wysokim murem obronnym, który nie zawsze dostatecznie, bronił sanktuarium przed Saracenami. W roku 1187 po przegranej przez krzyżowców bitwie pod Hattin, sanktuarium na górze Tabor poniosło znaczne szkody z rąk zwycięzców. Nieco później, w latach , sułtan Malek al. Adel zasypał całkowicie kościół benedyktynów i postawił ponad nim bastion. Wspomniana budowla obronna w 1217 roku, wstrzymała natarcie krzyżowców. Jednak sułtan Malek al. Kamel nakazał zburzyć saraceńskie fortyfikacje i pozwolił chrześcijanom ponownie zająć Tabor, w czasie rozejmu zawartego przez Fryderyka II na lata Nie mogąc odkopać zasypanego zwałami gruzu dawnego kościoła, chrześcijanie musieli zadowolić się budową nowej kaplicy na zachód od pierwotnego sanktuarium. W 1263 roku sułtan Bajbars nakazał zburzyć wszystkie obiekty sakralne na górze Tabor. Odtąd przez prawie cztery stulecia pozostawała ona opuszczona. Jedynie z rzadka wspinali się tu najodważniejsi pielgrzymi. W uroczystość Przemienienia Pańskiego przychodzili tutaj Bracia Mniejsi, aby celebrować obrzędy liturgiczne. Było to możliwe ponieważ osiedlili się w pobliskim Nazarecie. Dzięki staraniom konsula Wielkiego Księstwa Toskanii w Sydonie, Francesco di Verrazzano nabyli resztki starożytnego sanktuarium. Pozytywną decyzję wydał w 1631 roku, życzliwy katolikom emir Fachr ad Din. Obecnie na górze Tabor franciszkanie posiadają klasztor, hospicjum oraz wspaniałą bazylikę, godną świętości tego miejsca. Budowę nowej bazyliki Kustodia Ziemi Świętej, rozpoczęła w roku 1918 i prace trwały pięć lat. Świątynię konsekrował legat papieski, kardynał Giorgi. Styl nawiązuje w swych generalnych liniach do architektury rzymsko syryjskiej, której szczytowy okres rozwoju przypada na IV VII wiek. Przed wejściem wznosi się bogato rzeźbiony łuk, opiera się on po bokach o dwie wieże. W ten sposób utworzono jakby przedsionek. Dalej w jego głębi znajduje się portal. Dwie wieże po bokach fasady łączą z kościołem dwie kaplice. Powstały na miejscu wcześniejszych i są one poświęcone Mojżeszowi i Eliaszowi. Zrealizowano pragnienie św. Piotra i powstały na Taborze trzy przybytki: dla Chrystusa i dwóch proroków. Bazylika składa się z trzech naw, przedzielonych potężnymi filarami i arkadami. Ponad nimi biegnie gzyms pokryty mozaiką. Stanowi on podstawę dla ustawionych po obu stronach nawy głównej rzędów kolumienek, które podtrzymują belkowanie dachu. Schody usytuowano w centralnej części świątyni na całej jej szerokości. Do wnętrza krypty znajdującej się pod posadzką, prowadzi dwanaście stopni. W trakcie prac archeologicznych odkryto w niej, starożytne mury i ołtarz. Z naw bocznych wchodzi się po schodach do prezbiterium, które wznosi się ponad kryptę, na wysokość kilku metrów, powyżej poziomu posadzki kościoła. Mozaika w centralnej absydzie upamiętnia Misterium Przemienienia Pańskiego natomiast inne umieszczone w krypcie, przedstawiają cztery przemienienia Chrystusa: narodzenie, Eucharystię, mękę i śmierć oraz zmartwychwstanie. Kaplice zamykające nawy boczne poświęcone są Niepokalanej i św. Franciszkowi. Pod posadzką bazyliki zachowały się liczne nacięcia w skale, które można wiązać z dwoma miejscami kultu kananejskiego. Sanktuarium zaprojektował i jego budową kierował architekt A. Barluzzi. Mozaiki zaprojektował A. Villani. Marek Kordowski

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Wizytacja ks. bpa Zdzisława. 7 maja 2012. Fortuniaka

Wizytacja ks. bpa Zdzisława. 7 maja 2012. Fortuniaka Wizytacja ks. bpa Zdzisława 7 maja 2012 Fortuniaka Plan wizytacji w parafii Wszystkich Świętych w Tarnowie Podgórnym 7 maja 2012 r. 9.00 Eucharystia z udzieleniem Sakramentu chorych (koncelebracja, Prezbiter

Bardziej szczegółowo

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA ZELATOR wrzesień2015 3 VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA Sobota, 3 października, 2015 Niniejszy numer Zelatora ukazuje się głównie ze względu na VI Diecezjalną pielgrzymkę Żywego Różańca do Łagiewnik.

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

Ewangelizacja O co w tym chodzi?

Ewangelizacja O co w tym chodzi? Ewangelizacja O co w tym chodzi? Droga małego ewangelizatora ;) Warsztaty ewangelizacyjne: 11 maja 2013 r. Ks. Tomek Moch, Diecezjalna Diakonia Ewangelizacji Ruchu Światło-Życie Archidiecezja Warszawska

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Opracowanie: mgr Violetta Kujacińska mgr Małgorzata Lewandowska Zasady: IZ może być ustna lub pisemna, IZ pisemną przekazujemy

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne (Wystawienie Najświętszego Sakramentu) K: O Boże, Pasterzu i nauczycielu wiernych, któryś dla zachowania i rozszerzenia swojego Kościoła

Bardziej szczegółowo

Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle

Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle JAN PAWEŁ II Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle pożądanym. Niektórzy zdają się nie interesować

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II. "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II

Jan Paweł II. Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię! Jan Paweł II Jan Paweł II "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II Krótkie kalendarium ur. 18 maja 1920 - w Wadowicach 1.11.1946- przyjęcie święceń kapłańskich 4.07. 1958- minowanie na biskupa 16.10.1978-

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Wersja robocza 1999 Diakonia Muzyczna Ruchu Światło Życie Archidiecezji Warszawskiej i Diecezji Warszawsko Praskiej Objaśnienia: Pd: Piosenka

Bardziej szczegółowo

U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE

U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE GAZETA PARAFII ŚW. BARTŁOMIEJA APOSTOŁA W MIERZESZYNIE ` U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE Numer 34 (140) Mierzeszyn, 15 listopada 2014 r. ISSN 2082-0089 Rok 5 91. URODZINY KS. KARDYNAŁA HENRYKA GULBINOWICZA

Bardziej szczegółowo

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ Materiały wykorzystywane w przygotowywaniu dziecka do I Spowiedzi i Komunii świętej w Parafii Alwernia DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM

Bardziej szczegółowo

Gazetka Parafialna. Prószków Przysiecz m a j 2016 r. www.parafia-proszkow.pl, e-mail: poczta@parafia-proszkow.pl

Gazetka Parafialna. Prószków Przysiecz m a j 2016 r. www.parafia-proszkow.pl, e-mail: poczta@parafia-proszkow.pl Prószków Przysiecz m a j 2016 r. Gazetka Parafialna www.parafia-proszkow.pl, e-mail: poczta@parafia-proszkow.pl Przez cały miesiąc maj, codziennie w dni powszednie tygodnia, w Prószkowie o godz.18 00,

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ

ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ DRODZY PARAFIANIE! W dniach od 9 16 marca nasza Wspólnota przeżywać będzie Misje parafialne. Tak jak przed ponad dwoma tysiącami

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Maj jest miesiącem nabożeństw majowych. Zachęcamy dziecin do udziału w majówkach.

OGŁOSZENIE Maj jest miesiącem nabożeństw majowych. Zachęcamy dziecin do udziału w majówkach. Nr 56 MAJ 2009 r. W MAJOWYM WYDANIU Matce Bożej Królowej Polski.2 Uroczystość bierzmowania 3 Święto patrona naszej szkoły 3 Komunia Święta w naszej parafii..4 Dzień naszych mam 5 01.05. - św. Józefa, Rzemieślnika

Bardziej szczegółowo

Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła.

Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła. I. Sakramenty 1. Chrzest Co to jest Chrzest Święty? Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła. Udzielamy

Bardziej szczegółowo

NABOŻEŃSTWO WSTAWIENNICZE do Świętego Stanisława Kazimierczyka

NABOŻEŃSTWO WSTAWIENNICZE do Świętego Stanisława Kazimierczyka NABOŻEŃSTWO WSTAWIENNICZE do Świętego Stanisława Kazimierczyka Po błogosławieństwie kończącym Mszę św. celebrans i inni kapłani udają się przed relikwiarz świętego Stanisława Kazimierczyka. Wszyscy klękają.

Bardziej szczegółowo

były wolne od lęków wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. z tęsknotami Jezusa

były wolne od lęków wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. z tęsknotami Jezusa I. Świadkowie Chrystusa 2 3 4 5 6 określa sposoby odnoszenia się do Boga na wzór Jezusa wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. określa sposoby odnoszenia się do Boga

Bardziej szczegółowo

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie.

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. nr 1 (1) marzec kwiecień 2014 SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ FATIMSKIEJ Sosnowiec Zagórze Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. św. Ojciec

Bardziej szczegółowo

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA Papież Franciszek wydał rozporządzenia dotyczące odpustów i sakramentu spowiedzi w Roku Miłosierdzia. Uczynił to w liście do przewodniczącego Papieskiej

Bardziej szczegółowo

XXIV Niedziela Zwykła

XXIV Niedziela Zwykła XXIV Niedziela Zwykła Nikt inny jak tylko Pan Bóg wspomaga i prowadzi tych, którzy pragną Mu służyć. Ta droga wymaga ofiary i poświęcenia w pokonywaniu przeciwności. Ten duchowy trening wzmaga odwagę,

Bardziej szczegółowo

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW SAKRAMENT POJEDNANIA Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW Znaki Gotowości Czy twoje dziecko czasem Chce się modlić do Boga? Mówi Przepraszam bez podpowiadania? Przebacza innym nawet wtedy, gdy nie mówi przepraszam?

Bardziej szczegółowo

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom 82 15. ANEKS Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński Rodzinny dom 82 Ludwikowo - fundamenty starego kościoła 83 Ludwikowo - dzisiejsza kaplica parafialna kiedyś była

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa.

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa. Chrześcijaństwo Chrześcijaństwo jest jedną z głównych religii monoteistycznych wyznawanych na całym świecie. Jest to największa religia pod względem wyznawców, którzy stanowią 1/3 całej populacji. Najliczniej

Bardziej szczegółowo

Życie parafialne we wrześniu 2011

Życie parafialne we wrześniu 2011 Życie parafialne we wrześniu 2011 Kochani! Witam po wakacyjnej przerwie. Mędrzec Pański pisał: Wszystko ma swój czas jest czas odpoczynku i czas pracy. Dla części spośród nas zakończył się czas wakacji,

Bardziej szczegółowo

Jezus przyznaje się do mnie

Jezus przyznaje się do mnie Jezus przyznaje się do mnie Natalia Podosek: ( ) w świecie aktorstwa, w którym na co dzień się obracasz, temat Pana Boga jest spychany na margines zainteresowania, a czasami wręcz wyśmiewany przez niektóre

Bardziej szczegółowo

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/w/wp/jan_pawel_ii/homilie/8pl_blonia_18082002.html

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/w/wp/jan_pawel_ii/homilie/8pl_blonia_18082002.html Zakres tematyczny: Podczas powitalnego przemówienia Jana Pawła II na krakowskim lotnisku Balice, w czasie ostatniej Pielgrzymki do Ojczyzny, której główną myślą były słowa: Bóg bogaty w miłosierdzie, najmocniej

Bardziej szczegółowo

O G Ł O S Z E N I A D U S Z P A S T E R S K I E

O G Ł O S Z E N I A D U S Z P A S T E R S K I E O G Ł O S Z E N I A D U S Z P A S T E R S K I E 26 Niedziela zwykła 27 wrzesień 2015 1. Kolekta dzisiejszej niedzieli przeznaczona jest na malowanie kościoła. Zapraszamy dzisiaj na Apel Jasnogórski o godz.

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Adwentu 2015. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego]

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Adwentu 2015. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego] Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Adwent 2015 r.... 3 Spotkania na niedziele Adwentu: I Niedziela Adwentu [C]... 4 LITURGIA DOMOWA II Niedziela Adwentu [C]... 6 III Niedziela Adwentu [C]...

Bardziej szczegółowo

Spis treści MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE

Spis treści MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE Spis treści Słowo wstępne MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE O. ANTONI BOCHM OMI Przygotować drogę Chrystusowi Kazanie odpustowe z okazji Narodzenia Świętego Jana Chrzciciela. 11 O. ANTONI BOCHM OMI Wzór odwagi

Bardziej szczegółowo

Propozycja programu Nawiedzenia Zduny

Propozycja programu Nawiedzenia Zduny Propozycja programu Nawiedzenia Zduny LITURGIA NAWIEDZENIA OBRAZU MATKI BOŻEJ CZĘSTOCHOWSKIEJ 1 Ustawienie procesji (godz.15 55 ) Krzyż i świece 1.......... Feretrony Sztandary Delegacje niosące OBRAZ

Bardziej szczegółowo

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić Tekst zaproszenia Tekst 1 Mamy zaszczyt zaprosić Sz.P. Na uroczystość PIERWSZEGO PEŁNEGO UCZESTNICTWA WE MSZY ŚIĘTEJ Naszej córki Leny Kardas która odbędzie się dnia 5 maja 2015o godz. 9.30 w kościele

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne

I. Postanowienia ogólne S t r o n a 1 R E G U L A M I N K O N K U R S U WIEDZY O JANIE PAWLE II JAN PAWEŁ II SANTO SUBITO I. Postanowienia ogólne 1 1. Konkurs Wiedzy o Janie Pawle II ma za zadanie pogłębianie wiedzy na temat

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

Życie i nauczanie Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Życie i nauczanie Kardynała Stefana Wyszyńskiego Życie i nauczanie Kardynała Stefana Wyszyńskiego Młodość 3 sierpnia 1901; Zuzela- narodziny drugiego dziecka Stanisława i Julianny Wyszyńskich. 1910- rodzina przenosi się do Andrzejewa, gdzie umiera mu

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Pomocny Patrol PIELGRZYMKOWY GAZETKA INFORMACYJNA SZKOLNYCH KÓŁ CARITAS DIECEZJI OPOLSKIEJ NR 11 2011 ROK NIECH BĘDZIE POCHWALONY JEZUS CHRYSTUS

Pomocny Patrol PIELGRZYMKOWY GAZETKA INFORMACYJNA SZKOLNYCH KÓŁ CARITAS DIECEZJI OPOLSKIEJ NR 11 2011 ROK NIECH BĘDZIE POCHWALONY JEZUS CHRYSTUS Pomocny Patrol PIELGRZYMKOWY GAZETKA INFORMACYJNA SZKOLNYCH KÓŁ CARITAS DIECEZJI OPOLSKIEJ NR 11 2011 ROK NIECH BĘDZIE POCHWALONY JEZUS CHRYSTUS W numerze m.in.: Ks. Jarosław napisał Nasze rozmowy Z cyklu

Bardziej szczegółowo

1 Mało znane litanie do Świętych

1 Mało znane litanie do Świętych 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......5 Litania do Świętej Anny......7 Litania do Świętego Judy Tadeusza......9 Litania o Świętej Marii Magdalenie.... 11 Litania do Świętego Jerzego.... 13 Litania

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi. ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa tel. 18 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.pl okładka.indd 1 2015-03-03 08:10:05 Alicja Maksymiuk ŚWIĘTY JÓZEFIE,

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 19 stycznia 2014 można było obejrzeć kronikę naszej wspólnoty na stronie internetowej parafii: PODWÓRKOWE KOŁO RÓŻAŃCOWE DZIECI - KRONIKA Zachęcamy

Bardziej szczegółowo

Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II

Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Kościół

Bardziej szczegółowo

Parafialna pielgrzymka Kół Żywego Różańca do Częstochowy. Uczestnicy wyjazdu na Wałach Jasnogórskich (13.09.1997 r.).

Parafialna pielgrzymka Kół Żywego Różańca do Częstochowy. Uczestnicy wyjazdu na Wałach Jasnogórskich (13.09.1997 r.). Parafialna pielgrzymka Kół Żywego Różańca do Częstochowy. Uczestnicy wyjazdu na Wałach Jasnogórskich (13.09.1997 r.). Rada duszpasterska parafii p. w. Trójcy Świętej (30.11.1997 r.). Na zdjęciu stoją od

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DIECEZJALNEGO KONGRESU RODZIN MATKĘ SWOJĄ

PROGRAM DIECEZJALNEGO KONGRESU RODZIN MATKĘ SWOJĄ PROGRAM DIECEZJALNEGO KONGRESU RODZIN CZCIJ OJCA SWEGO I MATKĘ SWOJĄ 1 5 czerwca 2005 r. NIEDZIELA INAUGURACJA KONGRESU MSZA ŚWIĘTA W BAZYLICE KATEDRALNEJ O GODZ. 17.30 ADORACJA NAJŚW. SAKRAMENTU w Rejonie

Bardziej szczegółowo

Wielka to łaska, że poprzez świętych obcowanie, możemy uczestniczyć z naszymi błogosławionymi w Eucharystii.

Wielka to łaska, że poprzez świętych obcowanie, możemy uczestniczyć z naszymi błogosławionymi w Eucharystii. 5 czerwiec 1991 roku to dzień wielkiej radości naszego miasta. Bo oto Jan Paweł II nawiedza Białystok. To dzień wielkiej radości wszystkich Sióstr Misjonarek Świętej Rodziny. Bo oto Papież, Jan Paweł II,

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej

Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej W dniu 13 marca 2015 roku uczestnicy Dziennego Domu Pomocy Społecznej w Krasnymstawie wyjechali

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IV Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IV Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Triduum Paschalne......5 Wielki Czwartek (5 kwietnia)......5 Droga Krzyżowa (6-7 kwietnia Wielki Piątek, Wielka Sobota)......8 Chrystus zmartwychwstał! (8 kwietnia Niedziela Wielkanocna)....

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z religii kl. 4

Kryteria ocen z religii kl. 4 Kryteria ocen z religii kl. 4 Ocena celująca - spełnia wymagania w zakresie oceny bardzo dobrej - prezentuje treści wiadomości powiązane ze sobą w systematyczny układ - samodzielnie posługuje się wiedzą

Bardziej szczegółowo

O G Ł O S Z E N I A D U S Z P A S T E R S K I E

O G Ł O S Z E N I A D U S Z P A S T E R S K I E O G Ł O S Z E N I A D U S Z P A S T E R S K I E 28 Niedziela zwykła 11 październik 2015 1. Witamy w naszej parafii ks. dr hab. Arkadiusza Wuwer, który od dziś będzie głosił Misje. Dziś obchodzimy Dzień

Bardziej szczegółowo

Miłosierdzie Miłosierdzie

Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie SP Klasa IV, Temat 57 SP SP Klasa IV, IV, Temat 57 57 SP Klasa IV, Temat 57 Koronka do Miłosierdzia Bożego Na początku odmawia się: Ojcze nasz..., Zdrowaś Maryjo..., Wierzę

Bardziej szczegółowo

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego 11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego MARIA REGINA POLONIAE NR 6 / 18 / 2015 Na naszą modlitwę w Bazylice górnej musieliśmy poczekać z powodu koncertu,

Bardziej szczegółowo

Ogólnie: Na ocenę celującą zasługuje uczeń, który wyraźnie wykracza poza poziom osiągnięć edukacyjnych przewidzianych dla danego etapu kształcenia.

Ogólnie: Na ocenę celującą zasługuje uczeń, który wyraźnie wykracza poza poziom osiągnięć edukacyjnych przewidzianych dla danego etapu kształcenia. KRYTERIA OCENIANIA z katechezy w zakresie I klasy szkoły podstawowej do programu nr AZ-1-01/10 i podręcznika nr AZ-11-01/10-RA-1/11 Jesteśmy w rodzinie Jezusa pod redakcją ks. Stanisława Łabendowicza Kryteria

Bardziej szczegółowo

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ Witaj Św. Stanisławie, czy mogę z Tobą przeprowadzić wywiad? - Witam. Tak bardzo chętnie udzielę wywiadu. Gdzie i kiedy się urodziłeś? - Urodziłem się w Październiku 1550r.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra WYMAGANIA Z RELIGII I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Niedostateczna Dopuszczająca Dostateczna Dobra bardzo dobra Celująca Wykazuje rażący brak wiadomości programowych klasy IV. Wykazuje zupełny brak

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum kl. I, Temat 29

Gimnazjum kl. I, Temat 29 Rok liturgiczny Okres zwykły Wielki Post Okres Bożego Narodzenia Triduum Paschalne Okres wielkanocny Adwent Okres zwykły Dopasuj nabożeństwo do okresu liturgicznego. Dopisz kolor szat liturgicznych obowiązujący

Bardziej szczegółowo

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz Opiekun: s. Irena Różycka ur. 10 czerwca 1902 w Jedlińsku; zm. 2 listopada 1980 w Nałęczowie Sługa Boży Piotr Gołębiowski ur. 10 czerwca

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Jak w kilku zdaniach ująć naukę, jaką odebraliśmy z tego, co mówił do nas Ksiądz Profesor. Czym dla nas była Jego obecność w polskiej rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi.

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. reprezentuje klasę lub szkołę w parafii lub diecezji, np. poprzez udział w

Bardziej szczegółowo

OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU

OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU OBRZĘD PRZYJĘCIA DZIECKA Rodzice: Rodzice: Rodzice: Chrzestni: Drodzy rodzice, jakie imię wybraliście dla swojego dziecka?... O co prosicie Kościół Boży dla? O chrzest. Drodzy

Bardziej szczegółowo

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Środa, 27 lipca 16.00 przylot na Lotnisko Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA Szkoła podstawowa Etap I Klasy I- III Cele katechetyczne: 1. Zachęcanie do aktywnego

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele i uroczystości. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego]

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele i uroczystości. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego] Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Okres Bożego Narodzenia 2015/16... 3 Spotkania na uroczystości i niedziele Okresu Bożego Narodzenia 2015/16: LITURGIA DOMOWA Uroczystość Bożego Narodzenia

Bardziej szczegółowo

WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ. Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów

WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ. Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów ale, to już było W roku wiary, idąc za Matką Bożą Loretańską peregrynującą po Diecezji Warszawsko-Praskiej byliśmy

Bardziej szczegółowo

PARAFIA ŚW. ANNY W NIEMYSŁOWICACH /NIEMYSŁOWICE, CZYŻOWICE/ e-mail: parafianiemyslowice@op.pl; www.niemyslowice.pl tel.

PARAFIA ŚW. ANNY W NIEMYSŁOWICACH /NIEMYSŁOWICE, CZYŻOWICE/ e-mail: parafianiemyslowice@op.pl; www.niemyslowice.pl tel. PARAFIA ŚW. ANNY W NIEMYSŁOWICACH /NIEMYSŁOWICE, CZYŻOWICE/ e-mail: parafianiemyslowice@op.pl; www.niemyslowice.pl tel.: 601-861-252 27 września 11 października 2015 r. MATKO BOŻA RÓŻAŃCOWA MÓDL SIĘ ZA

Bardziej szczegółowo

Madonno, Mamusiu moja

Madonno, Mamusiu moja nr 3 (7) kwiecień maj 2015 SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ FATIMSKIEJ Sosnowiec Zagórze Madonno, Mamusiu moja św. Ojciec Pio Wtorek 21 kwietnia 2015 Dwunaste spotkanie formacyjno-organizacyjne Grupy Modlitwy Ojca

Bardziej szczegółowo

M I N I S T R A N C I

M I N I S T R A N C I W s k a z ó w k i p r a k t y c z n e M I N I S T R A N C I M I T R Y I P A S T O R A Ł U O G Ó L N E Z A S A D Y Każdy posługujący w liturgii: pamięta, że uczestniczy w misterium i ma innych do niego

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

DNIA WSPÓLNOTY DK GAŁĘZI RODZINNEJ RUCHU ŚWIATŁO- ŻYCIE,

DNIA WSPÓLNOTY DK GAŁĘZI RODZINNEJ RUCHU ŚWIATŁO- ŻYCIE, D O M S Ł O W A - KOŚCIÓŁ to temat przewodni rejonowego WIELKOPOSTNEGO DNIA WSPÓLNOTY DK GAŁĘZI RODZINNEJ RUCHU ŚWIATŁO- ŻYCIE, który odbył się12.03.11r. w parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Malborku.

Bardziej szczegółowo

Nowenna do św. Charbela

Nowenna do św. Charbela Nowenna do św. Charbela Modlitwa do odmawiania każdego dnia O dobry, miłosierny i najukochańszy Boże, z głębi serca, z pokorą wobec Ciebie pragnę moją modlitwą wyrazić wdzięczność za wszystko co otrzymałem

Bardziej szczegółowo

TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK

TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK PARAFIA ŚWIĘTEGO STANISŁAWA BISKUPA I MĘCZENNIKA W ŁABOWEJ A.D. 2015 TRIDUUM PASCHALNE Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Pana Ogólne

Bardziej szczegółowo

XXVIII Niedziela Zwykła

XXVIII Niedziela Zwykła XXVIII Niedziela Zwykła Dla wyeksponowania Bożej Mądrości wobec ludzkiego rozumu, Jezus buduje paradoksalną dysproporcję: za przykład stawia wielbłąda, zwierzę juczne, wytrwałe w pracy i wytrzymałe na

Bardziej szczegółowo

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska RE Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A KLASY III D i III B KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska Duchu Święty przyjdź ZESŁANIE DUCHA ŚWIĘTEGO DOMINIKA CIBOROWSKA KL III D MODLITWA Przyjdź

Bardziej szczegółowo

Tradycja w Rodzinie s. 11. Tradycja w Kościele s. 16

Tradycja w Rodzinie s. 11. Tradycja w Kościele s. 16 Tradycja w Rodzinie s. 11 w n u m e r z e : Tradycja w Kościele s. 16 od redakcji Przygotuj się do Liturgii Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego, 31 marca: I czytanie: Dz 10,34a,37-43; II czytanie: Kol

Bardziej szczegółowo

Wspomnienie z białostockiej pielgrzymki na kanonizację Jana Pawła II i Jana XXIII

Wspomnienie z białostockiej pielgrzymki na kanonizację Jana Pawła II i Jana XXIII Wspomnienie z białostockiej pielgrzymki na kanonizację Jana Pawła II i Jana XXIII W dniach 23 IV 04 V 2014 odbyła się pielgrzymka, której centralnym punktem było uczestnictwo w kanonizacji Jana Pawła II

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenia Parafialne. XI Niedziela zwykła 12.06.2016

Ogłoszenia Parafialne. XI Niedziela zwykła 12.06.2016 Ogłoszenia Parafialne XI Niedziela zwykła 12.06.2016 8.00 Msza święta Za + rodziców Władysława i Genowefę Sokalskich, zmarłą mamę Genowefę Talacha, zmarłego brata, bratową, szwagra oraz dziadków z obu

Bardziej szczegółowo

Żywy Różaniec w naszej parafii to grupa modlitewna składająca się z 6 Kół Żywego Różańca, czyli 120 osób, codziennie odmawiający 1 dziesiątek różańca.

Żywy Różaniec w naszej parafii to grupa modlitewna składająca się z 6 Kół Żywego Różańca, czyli 120 osób, codziennie odmawiający 1 dziesiątek różańca. Żywy Różaniec w Parafii św. Antoniego Padewskiego w Prostkach Żywy Różaniec w naszej parafii to grupa modlitewna składająca się z 6 Kół Żywego Różańca, czyli 120 osób, codziennie odmawiający 1 dziesiątek

Bardziej szczegółowo

Rozpoczęcie Roku Jubileuszowego

Rozpoczęcie Roku Jubileuszowego Pamięć Wdzięczność Wierność Program Jubileuszu 100. Rocznicy Odrodzenia i Reformy Zgromadzenia Marianów w Prowincji Opatrzności Bożej 8 XII 2008 8 XII 2009 Rozpoczęcie Roku Jubileuszowego W domach zakonnych:

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE. Uwzględniając wniosek Zarządu Osiedla Wilamowice oraz Burmistrza Wilamowic, po konsultacji z Księdzem Proboszczem Michałem Bogutą

OŚWIADCZENIE. Uwzględniając wniosek Zarządu Osiedla Wilamowice oraz Burmistrza Wilamowic, po konsultacji z Księdzem Proboszczem Michałem Bogutą OŚWIADCZENIE Rady Miejskiej w Wilamowicach z dnia 26 września 2012 roku w sprawie ustanowienia Św. Abpa Józefa Bilczewskiego Uwzględniając wniosek Zarządu Osiedla Wilamowice oraz Burmistrza Wilamowic,

Bardziej szczegółowo

Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r.

Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r. Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r. W dniach 25 26 kwietnia odbyły się w naszym domu w Chełmnie rekolekcje dla rodziców sióstr nowicjuszek. Niektórzy rodzice

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016. Gliwice 2016

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016. Gliwice 2016 Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Okres Wielkiego Postu 2016... 2 Spotkania na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016: 1 Niedziela Wielkiego Postu [C]... 3 LITURGIA DOMOWA 2 Niedziela Wielkiego

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Pierwszy krok jest najtrudniejszy...

Pierwszy krok jest najtrudniejszy... Pierwszy krok jest najtrudniejszy... 1/2014 01 kwietnia 2014 Podjęcie pierwszego kroku niemal w każdej decyzji jest najczęściej najtrudniejszym momentem, gdy chcemy zmienić coś w naszym życiu bądź ulepszyć

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja Niedziela przedpostna Estomihi

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja Niedziela przedpostna Estomihi Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl Konspekt szkółki niedzielnej propozycja Niedziela przedpostna Estomihi Główna myśl: Bądź naśladowcą Jezusa Tekst: Mk 8,34 Jezus zapowiada swoją śmierć i zmartwychwstanie

Bardziej szczegółowo

K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej

K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej Kryteria w zakresie oceny niedostatecznej Uczeń : - nie spełnia wymagań koniecznych na ocenę dopuszczającą, - odmawia

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM. TEMAT Godz. TREŚCI NAUCZANIA WYNIKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY Czas realizacji

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM. TEMAT Godz. TREŚCI NAUCZANIA WYNIKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY Czas realizacji ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM Numer programu : AZ-4-01/10 Tytuł programu: Świadek Chrystusa Numer podręcznika AZ-41-01/10-Wa-1/12 Tytuł podręcznika: Być świadkiem Zmartwychwstałego

Bardziej szczegółowo

Dobro, prawda kontra oszustwo Brak miłości owocuje pustką Takie są czasy, że zło się wciąż ciska Metoda zarybista to powiedzieć grzechom:

Dobro, prawda kontra oszustwo Brak miłości owocuje pustką Takie są czasy, że zło się wciąż ciska Metoda zarybista to powiedzieć grzechom: Zapoznajcie się z fragmentem piosenki ks. Jakuba Bartczaka pt. Lekarstwo na zło i odpowiedzcie na pytania: Co jest konsekwencją braku miłości? Co jest lekarstwem na zło? Przez co Duch Święty dodaje siły

Bardziej szczegółowo

MMG. W hołdzie naszemu Patronowi. Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1

MMG. W hołdzie naszemu Patronowi. Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1 MMG Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1 W hołdzie naszemu Patronowi MŁODZIEŻOWY MAGAZYN GIMNAZJALNY NR 1 STR. 2 Od Redakcji W tym roku w naszej szkole wydawać będziemy

Bardziej szczegółowo

Religia klasa III. I Modlimy się

Religia klasa III. I Modlimy się Religia klasa III I Modlimy się 1. Nowy rok szkolny czasem pogłębienia przyjaźni z Jezusem wie, że każda katecheza jest spotkaniem z Jezusem wyjaśnia i uzasadnia, co pogłębia naszą przyjaźń z Jezusem 2.

Bardziej szczegółowo

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty?

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty? Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty? - *** - Jak odmawiać Koronkę lub Różaniec? Pytanie to może wyda Wam się banalne, ale czy takie jest w rzeczywistości. Wielu ludzi bardzo

Bardziej szczegółowo