BIURO REKLAMY: Grażyna Kaczmarek KALISZ, ul. Górnośląska 10 tel ,

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BIURO REKLAMY: Grażyna Kaczmarek 62-800 KALISZ, ul. Górnośląska 10 tel. 62 757 55 66, 62 757 55 69 reklama.kalisz@glos.com"

Transkrypt

1 WYDAWCA: Polskapresse Sp. z o.o. O/Prasa Poznańska ul. Grunwaldzka Poznań tel. centr KOORDYNATOR INFORMATORA: Stanisław Zabarski REDAKTOR TECHNICZNY: Karolina Migas Katarzyna Niedziałkowska BIURO REKLAMY: Grażyna Kaczmarek KALISZ, ul. Górnośląska 10 tel , PLESZEW ul. Słowackiego 14 tel OSTRÓW WLKP. ul. Kolejowa 19 tel KROTOSZYN ul. Mały Rynek 13 tel OPRACOWANIE REKLAM: Dział Kreacji Agnieszka Grześkowiak

2 Gołuchów. Tak, z przyjemnością! Gmina leżąca w południowej Wielkopolsce, nieopodal Kalisza ma do zaoferowania wielkie bogactwo walorów turystycznych, kulturalnych i przyrodniczych. Zabytki architektury Gołuchowa należą bowiem do unikatowych w Polsce. Zamek Książąt Czartoryskich - ma status Muzeum Narodowego w Poznaniu. Położony w malowniczym parku, w dolinie rzeki Trzemnej, kiedyś okazała rezydencja magnacka, dziś przykład francuskiego renesansu z zachowanymi detalami polskości. Zamek związany był przez wieki ze znakomitymi polskimi rodami: Leszczyńskich, Działyńskich i Czartoryskich a jego historia liczy ponad 400 lat. We wnętrzu, znajduje się wyjątkowa kolekcja waz greckich, rzeźby, malarstwa i tkanin przywożonych do Gołuchowa przez Izabellę z Czartoryskich Działyńską z antykwariatów całej Europy. Na terenie parku znajduje się również Mauzoleum dawna kaplica, w której pochowano Izabellę z Czartoryskich Działyńską. Ośrodek Kultury Leśnej. Muzeum Leśnictwa W zabytkowych budynkach: Oficynie, Powozowni, Owczarni i Dybulu znajdują się wystawy stałe z eksponatami muzealnymi odzwierciedlającymi związki lasu z kulturą i sztuką, historię gospodarki i techniki leśnej, oraz przyrodnicze podstawy leśnictwa. Organizowane są tu również liczne wystawy czasowe: rzeźby, malarstwa, grafiki, fotografii oraz rzemiosła artystycznego współczesnych artystów, zawsze podkreślające inspirującą rolę lasu w procesie twórczym. Ośrodek Kultury Leśnej opiekujący się muzeami, prowadzi również edukację przyrodniczo-leśną, organizując zielone szkoły, lekcje przyrodnicze, akcje ekologiczne oraz festyny edukacyjne. Najbardziej znane wydarzenia to: Ogólnopolski Konkurs Bajarze z Leśnej Polany oraz festyn Spotkanie z lasem. Ponadto, Ośrodek Kultury Leśnej dysponuje bazą konferencyjno-noclegową dla zorganizowanych grup (ok. 40 miejsc). Park arboretum Zamek otoczony jest malowniczym parkiem urządzonym w stylu angielskim, mającym status jednego z największych w Polsce arboretum z ogromnym bogactwem gatunków drzew i krzewów rodzimych i egzotycznych oraz licznymi pomnikami przyrody. Frapujące miejsce dla miłośników kontemplacji przyrody. Wstęp do parku jest bezpłatny. Pokazowa Zagroda Zwierząt w sąsiedztwie parku arboretum utworzono Pokazową Zagrodę Zwierząt, gdzie obserwować można stado żubrów, danieli, dzików i koników polskich. Zagroda czynna jest od świtu do zmierzchu. Wstęp bezpłatny. Gołuchowski Ośrodek Turystyki i Sportu Miłośnicy sportów wodnych i plażowania skorzystać mogą z oferty Gołuchowskiego Ośrodka Turystyki i Sportu. Otoczone lasem jezioro, piaszczysta plaża, park linowy, wypożyczalnia sprzętu wodnego oraz kompleksowa baza noclegowo gastronomiczna to wyznaczniki udanego wypoczynku w Gołuchowie. Do dyspozycji 3-8 osobowe domki, pole namiotowe, stanowiska dla przyczep campingowych, parking, place zabaw i gier, boisko do gry w siatkówkę plażową. Na terenie Ośrodka organizowane są zielone szkoły, obozy sportowe, festyny itd. Obiekt monitorowany i dozorowany 24 h. Po zachodniej stronie jeziora znajduje się kompleks infrastruktury sportowej gdzie amatorzy sportu skorzystać mogą przede wszystkim z pełnowymiarowej hali sportowej z wielofunkcyjną areną, siłownią i sauną. W pobliżu, znajdują się również korty tenisowe, boisko Orlik oraz plac zabaw dla dzieci. Głaz narzutowy to największy w Wielkopolsce i szósty co do wielkości w Polsce, szary granit, przywleczony przez lodowiec skandynawski (3,5 m wysokości, 6,5 m szerokości, 22 m w obwodzie). Nazywany Kamieniem św. Jadwigi czy też św. Kingi. To spektakularny relikt epoki lodowcowej, owiany licznymi legendami. Ścieżki rowerowe kilometry ścieżek rowerowych ułatwiają miłośnikom dwóch kółek podróżowanie i poznawanie jej walorów turystycznych. Gołuchowskie questy questing to nowy trend w turystyce aktywnej zachęcający do poznawania dziedzictwa danego miejsca w niekonwencjonalny sposób. Za pomocą questów: Śladami Izabelli z Czartoryskich Działyńskiej oraz Wędrówki dendrologiczne poszukaj skarbów w Gołuchowie. Fot. T. Marcinkowski Gmina Gołuchów Gołuchowskie Centrum Kultury ZAMEK w Gołuchowie ul. Lipowa 1, Gołuchów, tel

3

4

5

6 Szanse i zagrożenia dla rolno-ogrodniczego imperium Powiat kaliski to ogrodniczy i sadowniczy potentat nie tylko Wielkopolski, ale i Polski. 400 ha pod szkłem, zatrudnionych tylko w tej branży 4 tysiące pracowników. Nie ma gminy w powiecie, gdzie nie widać byłoby sadów, plantacji warzyw, ogromnych tuneli foliowych czy nowoczesnych szklarni. To krajobraz, którym szczyci się każdy mieszkaniec powiatu, a każda z instytucji samorządowych czy branżowych wspiera działania kaliskich rolników i ogrodników, którzy tworząc nowatorskie rozwiązania, stają się konkurencyjni na rynkach polskich i zagranicznych. Nie da się ukryć, że ostatnie wydarzenia związane z embargiem rosyjskim ten krajobraz bardzo zaburzyły. Rynek rosyjski pochłaniał niejednokrotni 100 % produkcji. Jak kaliscy rolnicy odnajdują się w tej rzeczywistości, jakie są szanse na pomoc, gdzie jej szukać i jak z niej korzystać oraz o największym ogrodniczym imperium Wielkopolski w rozmowie z Wiolettą Przybylską opowie Przewodniczący Rady Powiatu Kaliskiego Mieczysław Łuczak. W.P. - Przyzna Pan, że obecna sytuacja nie jest łatwa. Z jakimi problemami borykają się aktualnie ogrodnicy w powiecie kaliskim? M.Ł. - Po wprowadzeniu od 1 sierpnia przez Federację Rosyjską embarga na praktycznie wszystkie produkty żywnościowe z naszego kraju ogrodnicy z dnia na dzień znaleźli się w nowej rzeczywistości. Z jednej strony w naszym powiecie mamy dobrze zorganizowaną grupę ogrodników, którzy jak przypomnę uprawiają warzywa pod osłonami zarówno szklarniami, jak i tunelami na powierzchni około 400 ha, w regionie kalisko-pleszewskim jest w sumie 600 ha. Są to gospodarstwa na najwyższym - można powiedzieć - światowym poziomie, które produkują jednorodny, smaczny, odpowiadający wymaganiom konsumenta produkt. Jest to grupa ogrodników dobrze zorganizowana. Przypomnę, że pierwsze grupy producenckie powstawały właśnie w naszym powiecie kaliskim. W tej chwili wspomniane grupy są w stanie w ciągu przysłowiowych 24 godzin przygotować wyselekcjonowany towar oraz, co najważniejsze, dostarczyć do konkretnego odbiorcy. W.P. - Zatem nie tylko doskonała produkcja, ale i organizacja jest atutem kaliskich ogrodników, którzy tworzą markę samą w sobie? M.Ł. - Dokładnie tak. Tą część mamy opanowana perfekcyjnie, ale po 1 sierpnia pojawił się problem z płynnym, cyklicznym odbiorem pomidorów, ogórków, papryki czy też jabłek. Chociaż te ostanie z poprzednich zbiorów mamy zagospodarowane, a obecnie zbiory odmian letnich nie są wielkie. Natomiast do jesieni mamy nadzieję, że grupy producenckie oraz Rząd stanie na wysokości zadania i znajdzie nowe rynki zbytu, ponieważ ostatnio polskie jabłka oraz pozostałe warzywa i owoce zrobiły furorę na zagranicznych rynkach. W.P. - Unia Europejska ogłosiła już pomoc finansową dla sektora rolnego, czy jest ona wystarczająca? M.Ł. - Zgadza się. Co prawda mamy decyzję Komisji Europejskiej skutkującą przeznaczeniem kwoty 125 mln euro na pomoc, ale wspomnę, że jest to kwota dla wszystkich rolników, ogrodników i sadowników z całej UE. Kwoty zostały podzielone i są głęboko niesatysfakcjonujące, stąd biorą się protesty. A przecież mamy w pamięci rok 2011, gdzie także wtedy UE przeznaczyła środki finansowe na pomoc. Tylko, że różnica jest taka, że wtedy mieliśmy do czynienia z wiele mniejsza skalą strat, a pomoc wyniosła wtedy 410 mln euro. A więc skali problemu dotyczącego rosyjskiego embargo w żaden sposób nie można porównać, a środki finansowe w obecnej chwili są - można powiedzieć - symboliczne. Wspomnę tylko, że według wyliczeń Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Gospodarki na wprowadzeniu przez Federację Rosyjską embarga polscy producenci żywności mogą stracić około 510 mln euro. W.P. - Z doświadczenia wiemy, że raz utracone rynki bardzo trudno później jest odzyskać. Jakie kroki Pana zdaniem trzeba podjąć, żeby tak się nie stało? M.Ł. - W obecnym czasie powinny być zdecydowane kroki Rządu z Ministerstwem Spraw Zagranicznych, aby po pierwsze z tej kwoty 125 mln euro jak najwięcej wyrwać dla Polski, ponieważ nie ma tzw. kopert krajowych oraz zabiegać, aby jeszcze UE przeznaczyła większe środki na pomoc. Przypomnę, że niedawno na ratowanie przysłowiowych emerytur w Grecji została przeznaczona o wiele większa kwota środków finansowych. W. P. - Jaką zatem rolę do odegrania ma obecnie Izba Rolnicza oraz samorządy terytorialne? M.Ł. - Wielkopolska Izba Rolnicza już w miesiącach wiosennych wypracowała stanowisko, w którym przestrzegała, że czym bardziej aktywnie będziemy się angażować w politykę wschodnią, tym prędzej musimy spodziewać się kontrreakcji ze strony Rosji. I niestety tak się stało. Teraz potrzebna jest nam solidarność i patriotyzm narodowy. Gdy idziemy na zakupy do sklepu lub supermarketu zwracajmy uwagę na kraj pochodzenia produktu i wybierajmy polskie produkty, bo tym samym wspieramy rodzimą gospodarkę. Na mój osobisty wniosek Rada Powiatu Kaliskiego przyjęła uchwałę, w której popiera działania Wielkopolskiej Izby Rolniczej. Myślę, że stosownym byłoby, aby podobna inicjatywa zafunkcjonowała w innych samorządach, a samorządy gminne mają możliwość obniżenia chociażby podatków gruntowych lub podatków od nieruchomości w gospodarstwach rolno-ogrodniczych. W.P. - Unia Europejskie niewątpliwie wpłynęła na rozwój polskiego i kaliskiego rolnictwa. Czy Ci beneficjenci również w kolejnych środkach UE upatrują swoją dalszą szansę na rozwój? M.Ł. - Tutaj należy podkreślić, że w ostatnich 10 latach członkostwa w UE najlepiej egzamin zdali właśnie rolnicy, ogrodnicy i sadownicy. To oni jako pierwsi aktywnie sięgnęli po środki wcześniej przedakcesyjne w ramach programu SAPARD, a później z SPO i PROW. Do chwili obecnej liderami w pozyskiwaniu tych środków są właśnie beneficjenci z powiatu kaliskiego. Za te pieniądze zakupiono setki nowoczesnych maszyn i urządzeń, zmodernizowano mnóstwo obiektów, a tym samym, jak wspomniałem wcześniej, kaliski producent oferuję produkt za którym idzie jakość, świetny smak, a przede wszystkim określona ilość. Z naszego powiatu mamy wielu laureatów cenionych branżowych konkursów takich jak: Wielkopolski Rolnik Roku, Agrobiznesmen lub Agroprzedsiębiorca, w który wśród dużej konkurencji zdobywali laury i najwyższe nagrody. Dzięki swojej pracy, wielkiemu zaangażowaniu, a przede wszystkim ogromnemu profesjonalizmowi, mogą cieszyć się z wygranych w konkursach, a my konsumenci możemy się cieszyć z produktów najlepszej jakości. Zatem polecam to, co polskie, a przede wszystkim - to, co kaliskie. W.P. - Jakość mówi sama za siebie i w Wielkopolsce jest dobrze znana. A jakie obecnie szybkie działania można podjąć, aby pozyskać nowe rynki zbytu poza granicami kraju? Skoro są to konkurencyjne i nowoczesne gospodarstwa, nie powinno to być tak bardzo trudne. M.Ł. - Teraz przyszedł czas, aby w tym trudnym czasie egzamin także zdało państwo polskie. Przecież od paru lat funkcjonują tzw. fundusze promocji polskiej żywności, gdzie każdy odprowadza odpowiedni procent ze sprzedaży. Przyszedł czas, aby te środki tak skierować w odpowiednią stronę, aby wróciły do rolników z nawiązka formie otwartych nowych rynków zbytu. Osobiście mam nadzieję, że będzie to krótkotrwały czas, choć wiadomo, że będzie również dość trudny. Liczę na to, że razem go przetrwamy, a przynajmniej wyjdziemy z niego silniejsi. Wierzę w to głęboko. Starostwo Powiatowe w Kaliszu, Kalisz, pl. św. Józefa 5 tel , fax ,

7

8 Dyfuzyjne i antyrefleksyjne szkło szklarniowe 10 Nowe trendy szklarniowe szkło dyfuzyjne i antyrefleksyjne Dyfuzyjne szkło szklarniowe (rozpraszające światło) jest nowością na rynku, wprowadzoną do oferty firmy D.A.Glass w 2009 r., jako odpowiedź na rosnące zainteresowanie plantatorów z Europy Zachodniej i Ameryki Północnej możliwością zwiększenia jakości upraw i wydajności zbiorów. Obecnie firma dokonała kilkunastu wdrożeń w obiektach o powierzchni całkowitej od 5 do 15 ha, i na bieżąco monitoruje efekty ekonomiczne plantatorów. Uzyskane dane od klientów, dotyczące zwłaszcza wolumenu zbiorów w pełnych cyklach produkcyjnych (mierzone od 4 lat), znacząco przewyższają ilości uzyskiwane w obiektach szklarniowych, w których zastosowano wiodące na rynku szkło bez właściwości dyfuzyjnych. Zastosowanie szkła dyfuzyjnego postrzegane jest jako swojego rodzaju mała rewolucja w obiektach szklarniowych, porównywalna z wykorzystaniem w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku szkła niskożelazowego. Ogólnie przyjęte założenie mówi, że wzrost transmisji światła przez pokrycie szklarni o 1% pozwala zwiększyć plony o ok. 1 kg z metra kwadratowego. Do niedawna wydawało się, że w przypadku szkła uzyskano optymalne parametry optyczne i technologicznie nie jest możliwe zastosowanie innego rodzaju szkła, które w istotny sposób przełożyłoby się na wzrost wydajności zbiorów. Ostatnio uzyskane wyniki pokazują jednak, że jest inna droga. Rozproszenie światła wpadającego do szklarni daje szereg korzyści skutkujących zwiększeniem plonów. Obok szkła dyfuzyjnego, coraz większą popularnością cieszą się powłoki antyrefleksyjne, które mogą być nakładane na każdy rodzaj szkła (niezależnie od producenta), w tym również na szkło dyfuzyjne. Połączenie właściwości rozpraszania światła oraz wysokiej transmitancji na skutek zastosowania powłoki antyrefleksyjnej przyczynia się do osiągania rekorowych wydajności zbiorów niezależnie od typu uprawianych roślin. Szkło dyfuzyjno-antyrefleksyjne jest również rekomendowane do wszystkich krajów, w których, poza okresem letnim, brakuje światła (większość krajów Europy, (w szczególności Europa Środkowa oraz Skandynawia), Kanada, północna część Stanów Zjednoczonych). Jego wysoka efektywność została potwierdzona dla upraw pomidorów oraz ogórków zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej. Równomierna dystrybucja światła wewnątrz szklarni O sukcesie szkła dyfuzyjnego decyduje szereg czynników. To, co najbardziej rzuca się w oczy po wejściu do szklarni przykrytej takim szkłem, to słabe cienie o rozmytych krawędziach. Dystrybucja światła w szklarni pokrytej szkłem dyfuzyjnym jest inna w porównaniu do szklarni przykrytej zwykłym szkłem. Dzięki rozproszeniu dolne partie roślin otrzymują więcej światła w odróżnieniu od tradycyjnych szklarni, gdzie dolne liście znajdują się w cieniu gónych partii roślin. Lepsza dystrybucja światła wewnątrz szklarni pozwala na zbliżenie roślin do siebie, ponieważ w mniejszym stopniu przesłaniają one sobie światło i rzucają na siebie cień (w praktyce liczba roślin może być jednakowa, jednak można je tak przycinać, aby nieco bardziej się rozrosły). Opisywany efekt został potwierdziny przez holenderskich plantatorów zajmujących się hodowlą pomidorów. Równomierne oświetlanie powoduje również bardziej równomierne dojrzewanie owoców. Jednym z zaobserwowanych efektów stosowania szkła dyfuzyjnego jest obniżenie temperatury wewnątrz szklarni Wnętrze szklarni pokrytej szkłem dyfuzyjnym wyprodukowanym przez D.A. Glass; bardzo słabe cienie, rośliny są równomiernie naświetlane na każdym poziomie Różnica w przepuszczalności światła między szkłem antyrefleksyjnym i regularnym w porównaniu do obiektów przykrytych zwykłym szkłem. Wydajność zbiorów Plantatorzy holenderscy uzyskują pod szkłem dyfuzyjnym nawet o 15-20% większe zbiory pomidorów (wydajność z metra kwadratowego sięga 80 kg). Bardzo korzystnie wygląda również zastosowanie szkła dyfuzyjnego w uprawie ogórków, wzrost wydajności upraw sięgał 15%. Ponadto dodatkową zaletą rozproszenia światła potwierdzoną doświadczeniami holenderskich plantatorów są lepsze warunki pracy wewnątrz szklarni. Zespoły pracowników dzięki niższej temperaturze wewnątrz obiektu oraz braku bezpośredniego oddziaływania promieni słonecznych pracują znacznie wydajniej. Wnętrze szklarni pokrytej tradycyjnym szkłem szklarniowym; widoczne cienie, dystrybucja światła nierównomierna (w szczególności górne liście otrzymują większość światła)

9 już rozproszone przez chmury). Specjalnie dobrana struktura powierzchni szkła pozwala na zmianę stopnia rozproszenia w zależności od zawartości wilgoci w powietrzu. Pod wpływem wody (opad, kondensacja wody wewnątrz szklarni) szkło staje się wysoce transparentne, w bardzo niewielkim stopniu rozpraszając światło. Warto zaznaczyć, że wilgoć zmniejsza transmitancję szkieł pokrytych tradycyjnymi powłokami antyrefleksyjnymi. Nowy typ szkła pozwala na podwyższenie transmisji światła w porach roku, gdy jest go zbyt mało. Transmitancja bezpośrednia mokrego szkła jest tylko nieznacznie wyższa niż suchego, lecz hemisferyczna, znacząco przewyższa parametry szkła suchego. Oznacza to, że w bardzo szerokim zakresie kątów do szklarni wpada więcej światła, zwłaszcza w zakresie dużych kątów (gdy słońce jest nisko nad horyzontem). Nowy produkt pozwala na uniknięcie malowania szklarni na początku lata farbami rozpraszającymi światło (trzeba je potem zmyć, odbijają one ponadto sporą ilośc światła). Przetworzone szkło typu float cechuje większa wytrzymałość mechaniczna niż szkła teksturowanego (zarówno w przypadku szkła niehartowanego, jak i wzmocnionego termicznie). Światło rozpraszane jest bardzo równomiernie. Porównanie wyglądu owoców w szklarni przykrytej szkłem dyfuzyjnym (z lewej) oraz zwykłym szkłem typu float (z prawej). Owoce w rozproszonym świetle bardziej równomiernie dojrzewają, na skutek lepszej dystrybucji światła wewnątrz obiektu. Optymalizacja szkła dyfuzyjnego Kolejną generacją szklarniowego szkła dyfuzyjnego jest szkło o adaptacyjnym współczynniku rozproszenia światła haze, dodatkowo o właściwościach antyrefleksyjnych oraz samoczyszczących. Powierzchnia szkła jest hydrofiulowa. Woda pokrywa powierzchnię szkła cienką warstwą, nie tworzy kropli. Jest to ważne z punktu widzenia nie tylko transmisji światła, lecz również z punktu widzenia pewnych praktycznych aspektów (woda nie kapie z dachu szklarni na pracowników oraz rośliny). Kluczową cechą nowego rodzaju szkła jest zmienny współczynnik rozproszenia światła haze w zależności od warunków zewnętrznych. Mocne rozproszenie światła jest korzystne szczególnie latem oraz podczas słonecznych dni, jednak nie jest pożądane od późnej jesieni do wczesnej wiosny oraz podczas pochmurnych dni (światło jest Szkło dyfuzyjne produkcji D.A. Glass używane jest już w produkcji wielkopowierzchniowej w Holandii, Belgii, Szwajcarii oraz Ameryce Północnej. Firma współpracuje z kluczowymi globalnymi dostawcami technologii szklarniowych, wśród których znajdują się m.in. Village Farms, Glascompany, Global Glass Design oraz szeregiem holenderskich instytutów badawczyh: Wageninegen UR, TNO Eindhoven, ITO. Każdorozowo w wyniku wdrożenia szkła dyfuzyjnego D.A.Glass plantatorzy odnotowali wzrost plonów; asortyment upraw to pomidory, ogórki, papryka oraz kilka gatunków kwiatów. Nabyte doświadzczenia oraz rozbudowana infratruktura pomiarowa i laboratoryjna pozwala naszym ekspertom udzielić fachowego doradztwa w zakresie doboru optymalnych parametrów szkła dla podstawowych rodzajów upraw, w tym także z uwzględnieniem lokalizacji geograficznej obiektu szklarniowego. Firma D.A. Glass oferuje pełny cykl produkcyjny, od odbioru szkła z huty po dostarczenie finalnego wyrobu do klienta. Zachowuje przy tym najwyższe standardy produkcyjne i kontroli jakości wyrobów finalnych, potwierdzone certyfikatem ISO 9001:2008. Wszystkich zainteresowanych uzyskaniem bardziej szczegółowych informacji dotyczących dyfuzyjnego szkła szklarniowego prosimy o kontakt: Zbigniew Dębicki, Dyrektor Działu SP firmy D.A. Glass tel ; lub Paweł Bosak, Wiceprezes Zarządu firmy CONVEX-GLASS SP. Z O.O. Tel ; 11

10

11

12 Dr hab. Natasza Borodynko, prof. nadzw. IOR-PIB, dr hab. Beata Hasiów-Jaroszewska Klinika Chorób Roślin, Zakład Wirusologii i Bakteriologii Instytut Ochrony Roślin Państwowy Instytut Badawczy w Poznaniu Wirus mozaiki pepino w uprawie szklarniowej pomidora ciągle groźny Wroku 2011, w Instytucie Ochrony Roślin-PIB, w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Modernizacja laboratoriów dla wzmocnienia innowacyjności badań w zakresie ochrony roślin i działań na rzecz gospodarki, powstała Klinika Chorób Roślin, w której testowane są rośliny wykazujące objawy chorobowe wywołane przez wirusy, bakterie i grzyby. Prowadzone są również badania nad biologicznym, serologicznym i molekularnym zróżnicowaniem populacji polskich izolatów patogenów, co jest niezwykle istotne w opracowywaniu czułych, szybkich i niezawodnych metod diagnostycznych. Ostatnie kilka lat badań nad chorobami wirusowymi pomidora pokazało, że jednym z największych problemów w jego uprawie szklarniowej jest ciągła obecność wirusa mozaiki pepino (Pepino mosaic virus, PepMV) i bardzo częste pojawianie się wirusa Y ziemniaka (Potato virus Y, PVY). PepMV w Polsce W Polsce PepMV na pomidorze szklarniowym po raz pierwszy wystąpił okazjonalnie w nielicznych szklarniach, w roku W ciągu kolejnych 3 lat wirus nie stanowił większego zagrożenia, co spowodowało brak zainteresowania producentów pomidora tym problemem. Jednak w roku 2006 wirus pojawił się masowo w ogromnej większości obiektów szklarniowych, powodując ogromne straty w produkcji pomidora. Monitoring obiektów szklarniowych prowadzony w ostatnich kilku latach potwierdził, że wirus nie dość, że nie został ze szklarni usunięty, to zagościł w nich na dobre. Bez względu na region kraju, obecność Pep- MV potwierdzona została w większości monitorowanych szklarni. Należy tutaj zwrócić uwagę na fakt, że ogromne trudności z usunięciem jakiegokolwiek wirusa ze szklarni powodują, że raz wprowadzony do obiektu, pozostaje w nim przez kolejne okresy produkcyjne. O ile choroby grzybowe pojawiające się w sezonie wegetacyjnym w szklarniach można całkowicie wyeliminować dzięki dostępnym na rynku fungicydom, to nie ma takiej możliwości w przypadku pojawiania się chorób wirusowych. Dlatego niezwykle ważnym elementem w uprawie pomidorów jest profilaktyka, polegająca przede wszystkim na ograniczaniu występowania PepMV i jego szkodliwego wpływu na rozwój pomidorów. Od momentu wprowadzenia rozsady do szklarni, konieczne jest ciągłe kontrolowanie roślin pozwalające na wczesne wykrycie roślin porażonych wirusem oraz ich natychmiastowe usuwanie. Niezwykle istotny jest jednak fakt, że zwykle objawy wystąpienia wirusa obserwujemy dopiero kilka dni po infekcji i dlatego też usunięcie porażonej rośliny nie zabezpiecza roślin rosnących w sąsiedztwie chorej. Wykonanie jakichkolwiek zabiegów pielęgnacyjnych, uszkadzających nawet w minimalnym stopniu roślinę (podwiązywanie, przycinanie, obłamywanie itp.), może spowodować mechaniczne przeniesienie PepMV z rośliny na roślinę. Dlatego też kolejnym niezwykle ważnym elementem profilaktyki jest z jednej strony używanie jednorazowej odzieży ochronnej, fartuchów, rękawiczek, a z drugiej odkażanie rąk, narzędzi oraz dezynfekcja całych pomieszczeń szklarniowych i wymiana mat. Te same działania przyczyniające się do zwiększenia higieny w szklarni, ograniczają jednocześnie występowanie chorobotwórczych bakterii. Izolaty PepMV Opisane dotychczas w świecie izolaty PepMV podzielone zostały na cztery genotypy: peruwiański (PL), europejski (EU), chilijski 2 (CH2) i amerykański (US1). Pierwsze pojawienia się PepMV w Europie, jak i w Polsce, wskazywały na występowanie genotypu europejskiego. Został on jednak bardzo szybko wyparty przez izolaty genotypu chilijskiego, które utrzymują się w szklarniach do dziś i są masowo stwierdzane w uprawach pomidora, we wszystkich rejonach świata, gdzie opisano wirusa. Prace prowadzone w IOR-PIB wykazały ogromne zróżnicowanie genetyczne oraz fenotypowe wśród występującego również w Polsce genotypu chilijskiego. Wyodrębniliśmy 3 jego patotypy: łagodny, żółtaczkowy i nekrotyczny, przy czym najgroźniejszy dla produkcji pomidora jest patotyp nekrotyczny, powodujący często całkowite zamieranie części zielonej rośliny (Fot. 1). Jest on szczególnie groźny wczesną, raczej chłodną wiosną, jak również przy porażeniu bardzo młodych roślin. W miarę wzrostu temperatury koncentracja wirusa w roślinie spada, a objawy na młodych częściach pomidora nie występują. Dlatego też w miarę rozwoju roślin, przy wyższej temperaturze w sezonie letnim, wirus wydawał się tracić na patogeniczności. Inne, również groźne objawy infekcji wirusem, to coraz częściej spotykane drobne jasne plamki (Fot. 2) lub bardzo silne żółte przebarwienia blaszki liściowej (Fot. 3), charakterystyczne dla patotypu żółtaczkowego. Izolaty tego patotypu przy wczesnym porażeniu roślin powodują deformacje oraz nekrozy na owocach, pozbawiając je całkowicie wartości handlowej. W odróżnieniu od poprzednich, izolaty te są nie- 14 Fot.1 Pomidor porażony patotypem nekrotycznym Fot.2 Pojedyncze plamki na liściu pomidora Fot.3 Przebarwienia wywołane przez izolat żółtaczkowy

13 wrażliwe na wysokie temperatury, przez co mogą stanowić ogromne zagrożenie przez cały okres wegetacji. Wszystkie testowane przez nas odmiany pomidora (24 różne odmiany szklarniowe i gruntowe) porażone izolatami żółtaczkowymi wykazywały bardzo podobne objawy w postaci silnych żółtych przebarwień blaszki liściowej. Ponadto izolaty te mogą stanowić ogromne zagrożenie dla upraw polowych pomidora. Dotychczas zakładano, że Pep- MV, który dostał się na pole z rozsadą pomidora, nie ma szans na dalszy rozwój, ze względu na panujące w sezonie letnim wysokie temperatury. Jednak nasze badania wykazały, że izolaty z genotypu żółtaczkowego mogą swobodnie przetrwać niekorzystne dla nich warunki temperaturowe i rozwijać się w roślinach, powodując tym samym straty w plonach. Pamiętać też należy, że obserwowane objawy chorobowe na roślinach różnią się w zależności od odmiany, wieku w jakim roślina uległa zakażeniu oraz od panujących w obiekcie warunków szklarniowych. Dlatego też konieczne jest ciągłe monitorowanie upraw od momentu wprowadzenia rozsady do szklarni aż do zbioru ostatnich plonów. Porażenie roślin przez PepMV może powodować również ograniczenie liczby zawiązków oraz zdrobnienie owoców bądź marmurkowate przejaśnienia, będące wynikiem niewłaściwego wybarwienia porażonych owoców (Fot. 4). Natomiast w tym sezonie, już w marcu, zaobserwowaliśmy bardzo silny negatywny wpływ wirusa na rozwój roślin (zahamowanie wzrostu części szczytowych), połączony z częstym występowaniem nekroz, które spowodowały zniszczenie całych gron (Fot. 5). Ograniczanie występowania PepMV Wzrastająca z roku na rok ilość szklarni, w których stwierdzamy występowanie PepMV z jednej strony oraz zróżnicowanie pomiędzy poszczególnymi izolatami i patotypami wirusa z drugiej, może w najbliższej przyszłości zaowocować pojawieniem się kolejnych nowych jego wariantów, coraz to lepiej przystosowanych do naszych warunków środowiskowych. Fot.4 Zmiany w wybarwieniu pomidora porażonego przez PepMV Tym samym może to skutkować wzrostem szkodliwości wirusa, co obserwujemy na przestrzeni ostatnich lat, kiedy to zaczęły występować nekrozy na owocach, a co potwierdziliśmy w tym sezonie, odnotowując bardzo silne zniszczenia gron pomidorów już wczesną wiosną. Dlatego też w interesie producentów leży takie prowadzenie uprawy pomidora pod osłonami, które będzie zapewniało zdrowy wzrost roślin, wysokie ich plonowanie i maksymalnie ograniczy występowanie patogenów obniżających ilość i jakość plonu, w tym wirusa mozaiki pepino. Badania nad wirusem mozaiki pepino zostały sfinansowane między innymi ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2011/01/D/NZ9/ Fot.5 Zniekształcone, porażone wirusem grono we wczesnym stadium rozwojowym

14 Prof. dr hab. Franciszek Adamicki, Instytut Ogrodnictwa, Skierniewice Postęp w unowocześnieniu produkcji i przechowalnictwie warzyw Większość prowadzonych w Instytucie Ogrodnictwa prac rozwojowych dotyczy priorytetowych kierunków badań naukowych w obszarze rolnictwa określonych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi i obejmują: wykorzystanie genetyki i biotechnologii w doskonaleniu roślin warzywnych, opracowanie energo- i materiałooszczędnych technologii produkcji warzyw pod osłonami i w polu, opracowanie integrowanych i ekologicznych metod produkcji warzyw, opracowanie kompleksowych metod ochrony warzyw przed chwastami, chorobami i szkodnikami ograniczających zużycie pestycydów i pozwalających na uzyskanie plonów warzyw o wysokiej jakości i wartości handlowej, opracowanie nowych technologii przechowalnictwa i przetwórstwa zapewniających obniżenie strat oraz zachowanie wysokiej jakości i wartości biologicznej warzyw. Dzięki realizacji na wysokim poziomie badań naukowych, licznym wdrożeniom i szerokim kontaktom z producentami (upowszechnianie wyników badań), instytut przyczynił się w znacznym stopniu do wzrostu produkcji warzywniczej, a Polska zajmuje 4. miejsce w Unii Europejskiej pod względem produkcji warzyw i pierwsze miejsce pod względem produkcji kapusty, marchwi, buraków i pieczarek. Polska produkuje rocznie około 5 mln ton warzyw (2013 r.), większość pochodzi z produkcji polowej, a tylko 900 tys. ton z upraw pod osłonami (510 tys. ton stanowią pomidory, 240 tys. ton ogórki oraz 145 tys. ton pozostałe warzyw szklarniowe sałata, rzodkiewka, papryka i oberżyna). Jest czołowym producentem pieczarek w Europie z produkcją ok. 270 tys. ton i ich pierwszym eksporterem. Wbrew wcześniejszym pesymistycznym przewidywaniom, po wejściu do Unii Europejskiej, nie nastąpiło zahamowanie, ale wyraźny wzrost powierzchni uprawy warzyw pod okryciami do ok ha oraz wzrost eksportu szczególnie pomidorów szklarniowych do Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii i innych krajów. Polska eksportuje rocznie tys. ton warzyw świeżych i przetworzonych, w tym warzyw świeżych tys. Polska staje się europejskim liderem w eksporcie wielu gatunków warzyw. Warzywa nasze są chętnie kupowane przez zagraniczne firmy, gdyż produkowane są w czystym środowisku bez nadmiernej ilości nawozów i środków chemicznych. Jest również coraz większe zainteresowania odbiorców zagranicznych warzywami pochodzącymi z produkcji ekologicznej, której rozwój wymaga również wielu rozwiązań technologicznych, nad którymi aktualnie pracuje się w Instytucie Ogrodnictwa. Pomimo, że pod uprawę warzyw przeznacza się tylko ok. 2% powierzchni użytków rolnych (180 tys. ha), to wartość produkcji osiąga ok. 18% ogólnej produkcji rolnej. Dużą rolę w rozwoju i promocji produkcji warzywniczej w kraju odgrywa Instytut Ogrodnictwa, dostarczając dla praktyki nowych rozwiązań technologicznych, odmian, opracowując bezpieczne dla konsumenta i środowiska metody ochrony warzyw przed chorobami, szkodnikami i chwastami, jak również wdrażając ulepszone technologie przechowywania i przygotowania warzyw do obrotu. Dzięki pracy badawczej prowadzonej w instytucie wprowadzono do produkcji wiele nowych, dotychczas prawie nieznanych gatunków warzyw takich jak: kapusta pekińska, brokuły, sałata krucha (lodowa), papryka czy też oberżyna. Warzywa te są obecnie uprawiane na dużą skalę z przeznaczeniem na zaopatrzenie rynku krajowego, ale również i na eksport (papryka, brokuły, kapusta 16 Wytwornica etylenu stosowana powszechnie w przechowalniach cebuli w Wlk. Brytanii Kapusta gł. biała po 9 miesiącach przechowywania w kontrolowanej atmosferze

15 17

16 Komora chłodnicza do przechowywania marchwi Korzenie przechowywanej marchwi (otoczone ziemią) pekińska). Aby zachować wysoką jakość i wartość odżywczą, przechowuje się je w kontrolowanej atmosferze (kapusta głowiasta biała, kapusta pekińska, brokuły), technologii stosowanej dotychczas tylko w przechowalnictwie jabłek. Praktyka warzywnicza oczekuje od nauki coraz nowszych rozwiązań, a w niektórych przypadkach nawet wyprzedza rozwiązania naukowców. Utrzymanie wysokiej pozycji na konkurencyjnym rynku międzynarodowym wymaga stałego rozwoju badań z zakresu warzywnictwa oraz wprowadzenia innowacyjnych, bezpiecznych dla środowiska technologii poprawiających jakość warzyw i obniżających koszty produkcji, a także rozwijania nowoczesnych technik zarządzania i marketingu. Przy wzrastającej konkurencji krajowej i międzynarodowej jednym z ważniejszych zadań jest wyprodukowanie warzyw wysokiej jakości i wartości handlowej, które znajdą nabywców na rynku krajowym i międzynarodowym. Pozwoli to na uzyskanie dobrej ceny pokrywającej zarówno rosnące corocznie koszty produkcji oraz zapewni producentowi dochód umożliwiający dalszy rozwój i wdrażanie innowacyjnych technologii. Wyprodukowanie wysokiej jakości towaru jest tylko pierwszym elementem sukcesu, następnymi etapami jest dobre przechowanie, przygotowanie i sprzedaż przy coraz większej konkurencji i różnego rodzaju trudnościach czasami niezależnych od producenta. Straty warzyw w czasie przechowywania są powodowane przez czynniki wewnętrzne (biologiczne) oraz zewnętrzne (środowiskowe). Do czynników biologicznych zalicza się procesy życiowe zachodzące w przechowywanych warzywach, takie jak: oddychanie, produkcja i działanie etylenu, zmiany składu chemicznego oraz zmiany w wyglądzie zewnętrznym warzyw (zabarwienie, twardość, zapach, smak). Tempo zachodzących zmian jest ściśle uzależnione od wielu czynników zewnętrznych oddziaływujących na przechowywane warzywa, takich jak: temperatura, wilgotność względna powietrza, skład gazowy otaczającej atmosfery (koncentracja dwutlenku węgla, tlenu, etylenu), intensywność wentylacji i warunków higienicznych. Najnowsze osiągnięcia z zakresu technologii przechowywania warzyw, które już zostały wdrożone do praktyki lub nadal są przedmiotem badań naukowców, to kontrolowana atmosfera, zastosowanie różnego rodzaju opakowań, wykorzystanie 1-metylocyklopropenu, ozonu, etylenu, gazów szlachetnych, jak również różnych sposobów pozbiorczego traktowania warzyw i wykorzystanie biologicznych preparatów do zwalczania patogenów chorobotwórczych. W ostatnim okresie duży postęp zanotowano w zakresie usprawnienia technologii przechowywania warzyw w kontrolowanej atmosferze poprzez zastosowanie generatorów kontrolowanej atmosfery, absorberów tlenu i dwutlenku węgla, ultraniskich koncentracji O 2 i CO 2 (ULO), dynamicznego systemu kontroli (DCS) warzyw przechowywanych w KA. Jednym z ważniejszych i całkowicie 18 Plantacja kapusty pekińskiej Plantacja kapusty głowiastej białej

17 Scorpion Ratuje i chroni moje warzywa Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Należy zwrócić szczególną uwagę na zwroty i symbole (oznaczenia) ostrzegawcze oraz zalecane środki ostrożności zamieszczone i opisane na etykiecie produktu. SCORPION to połączenie dwóch substancji aktywnych Działa zabezpieczająco i interwencyjnie jednocześnie Zapewnia szybkie, systemiczne przemieszczanie się środka do wszystkich organów rośliny Zwalcza kluczowe choroby powodujące plamistości liści (alternariozy, rdze, plamistości, mączniaka prawdziwego) Łączy w sobie wysoką skuteczność, bezpieczeństwo dla roślin i długotrwałe działanie Zarejestrowany do ochrony 16 gatunków warzyw oraz w ochronie truskawki. Syngenta Polska Sp. z o.o., ul. Powązkowska 44c, Warszawa tel.: (22) , fax: (22) ,

18 nowych elementów w technologii przechowywania było wdrożenie do praktyki przechowalniczej 1-metylocyklopropenu (preparat SmartFreshTM). Zastosowanie tego preparatu pozwala na częściowe zastąpienie kontrolowanej atmosfery lub też znaczną poprawę trwałości i jakości przechowywanych produktów ogrodniczych w normalnej i kontrolowanej atmosferze. Obecnie ten preparat jest dozwolony do stosowania dla jabłek, ale w najbliższej przyszłości może znaleźć zastosowanie w przechowalnictwie kapusty głowiastej białej, kapusty pekińskiej, pomidorów i brokułów. Preparat hamuje syntezę etylenu w przechowywanych produktach ogrodniczych i tym samym umożliwia uniknięcie negatywnych skutków działania etylenu, takich jak: wzrost intensywności oddychania, utratę zielonego zabarwienia, zahamowanie wybarwianie się i mięknięcia owoców pomidorów a w następstwie przedłużenie okresu przechowania i trwałości w okresie transportu i detalicznej sprzedaży (shelf-life). Tab. 1 Optymalna temperatura i wilgotność względna powietrza do przechowywania wybranych gatunków warzyw Gatunek warzyw Temperatura ( ) Warzywa średnio trwałe Wilgotność względna powietrza (%) Długość okresu przechowywania Kalafior tyg. Kapusta pekińska 0-3* mies. Kapusta brukselska tyg. Papryka (owoce zielone) tyg. Papryka (owoce wybarwione) tyg. Pomidor (owoce zielone) tyg. Warzywa trwałe Burak ćwikłowy mies. Cebula Chrzan 0-1 Czosnek mies. 10 mies mies mies. 6 mies. 8-9 mies. Cykoria (korzenie) mies. Kapusta głowiasta biała mies. Kapusta czerwona mies. Kapusta włoska mies. Marchew mies. Pasternak mies. Pietruszka mies. Por Zastosowanie etylenu, oprócz wielu negatywnych skutków powodujących podczas przechowywania warzyw, może mieć również dodatnie efekty. Etylen dostarczany w niewielkich ilościach, ok. 10 ppm do przechowalni cebuli lub ziemniaków hamuje wyrastanie szczypioru i kiełków, a jednocześnie pozwala na wyeliminowanie stosowanych dotychczas w tym celu środków chemicznych, np. hydrazydu kwasu maleinowego (Fazor 80 SG). Technologia ta już jest niemal powszechnie stosowana w przechowalnictwie cebuli i ziemniaków w niektórych krajach (Wielka Brytania, Holandia, Japonia, USA) jako bezpieczna i konkurencyjna w porównaniu z dotychczas stosowanymi środkami chemicznymi oraz ekonomicznie opłacalna. Urządzenia stosowane do wytwarzania etylenu są proste w eksploatacji i bezpieczne, a także mogą być obsługiwane przez producenta. Traktowane warzywa (cebula oraz ziemniaki) są bezpieczne dla konsumentów, gdyż nie zawierają żadnych pozostałości. W ostatnich latach coraz więcej uwagi mies. 4-5 mies. Seler korzeniowy mies. Skorzonera mies. 20 * - zależnie od odmiany poświęca się rozwojowi nowych metod przed- i pozbiorczego traktowania warzyw, pozwalających na zachowanie jakości i przedłużenie okresu składowania i transportu. Porażenie przez patogeny chorobotwórcze jest głównym czynnikiem limitującym okres przechowywania warzyw świeżych oraz przyczyniającym się do powstawania wysokich strat. W przypadku gatunków warzyw o długim okresie przechowywania, jak cebula, warzywa korzeniowe, warzywa kapustowate, podstawowym warunkiem dla osiągnięcia dobrych rezultatów jest przeznaczenie do przechowania warzyw bardzo wysokiej jakości. Uzyskuje się to poprzez zachowanie wymagań agrotechnicznych (płodozmian, odmiana, nawożenie, nawadnianie, sposób uprawy, termin zbioru), jak i optymalnych warunków składowania. W przypadku cebuli jednym z ważniejszych czynników jest optymalny termin zbioru i prawidłowe dosuszanie zarówno w polu, jak i przechowalni. Optymalnym terminem zbioru cebuli jest moment, gdy 60-80% roślin na plantacji ma załamany szczypior, przy czym 3-4 liście na każdej roślinie są nadal zielone. W praktyce częstą przyczyną dużych strat, a jednocześnie znacznego obniżenia jakości cebuli jest zbyt późny zbiór oraz nieodpowiednie dosuszenie cebuli przed przechowywaniem. Dosuszanie w polu nie powinno trwać dłużej niż 5-7 dni, a dalsze dosuszanie należy przeprowadzać po załadunku do przechowalni. Cebuli nie należy usypywać w pryzmy wyższe niż 4 m (przy składowaniu luzem), a dosuszać można, wykorzystując ciepłe powietrze zewnętrzne lub w razie konieczności powietrze podgrzane do temperatury nie wyższej niż 30 C i intensywności wentylacji ok. 150 m 3 powietrza /1 m 3 cebuli na 1 godzinę. Dalsze przechowanie powinno odbywać się w temperaturze około 1 do 5 C i wilgotności 70-75%. (jeśli do schładzania wykorzystuje się tylko powietrze zewnętrzne). Jeśli cebula jest przechowywana w komorach chłodniczych, to temperaturę należy utrzymywać na poziomie 0 C do 1 C, a wilgotność nie powinna przekraczać 80%. Przy zachowaniu takich parametrów unikniemy porażenia cebul przez szarą pleśń (tzw. zgnilizna szyjki cebuli). Warzywa kapustowate (kapusta głowiasta biała, kapusta pekińska, kalafiory, brokuły) powinny być zbierane ręcznie z zachowaniem dużej ostrożności, aby nie powodować uszkodzeń mechanicznych, które są głównym czynnikiem porażenia przez choroby. Zaraz po zbiorze należy umieścić w komorze chłodniczej i szybko schłodzić, szczególnie gatunki o wysokiej intensywności oddychania jak kapusta pekińska, kalafiory i brokuły, i podczas całego okresu składowania utrzymywać niską temperaturę w granicach 0 C i wilgotność względną powietrza na poziomie 90-95%. Niektóre

19 XVI dni ogrodnika 21

20 Tab. 2 Wymagane ilości powietrza przy stosowaniu aktywnej wentylacji zależnie od sposobu składowania warzyw (m 3 /godz./m 3 warzyw) Gatunek warzyw Cebula Kapusta Marchew Burak ćwikłowy Sposób składowania Luzem Palety skrzyniowe Luzem Palety skrzyniowe Luzem Palety skrzyniowe Luzem Palety skrzyniowe odmiany kapusty pekińskiej wymagają nieco wyższej temperatury, ok. 1-3 C ze względu na występujące uszkodzenia chłodowe. Wszystkie gatunki są wrażliwe na działanie etylenu, który powoduje ich zżółknięcie, odpadanie liści od głąba oraz skrócenie okresu składowania. Warzywa korzeniowe przeznaczone do przechowania (marchew, buraki, pietruszka, pasternak) mogą być zbierane mechanicznie i zaraz po zbiorze należy umieścić je w komorach chłodniczych składując luzem lub w paletach skrzyniowych o różnej pojemności. Dla utrzymania dobrej jakości korzeni dobrze jest gdy pokryte są one warstewką ziemi, co Okres przechowywania wstępne schładzanie dosuszanie cebula podczas przechowywania zabezpiecza nie tylko przed więdnięciem, ale również zapobiega wtórnemu porażeniu przez choroby, jak również takie korzeni łatwiej można umyć po wyjęciu z chłodni, a powierzchnia korzenia ma jednolitą barwę bez ciemnych lub brunatnych plam. Optymalną temperaturą dla przechowania warzyw korzeniowych (z wyjątkiem buraków) jest 0 C i wilgotność na poziomie powyżej 95%. Aby przedłużyć okres przechowania i zachować lepszą jakość, coraz częściej stosuje się różnego rodzaju zabiegi po zbiorze warzyw. Pozbiorcze traktowanie owoców papryki gorącą wodą nie tylko zmniejsza gnicie, ale również poprawia wygląd zewnętrzny i ich jędrność. Świeżo zebrane owoce papryki lub inne warzywa poddaje się krótkotrwałemu działaniu gorącej wody (10-30 sekund, o temperaturze C) na specjalnym urządzeniu pozwalającym równocześnie na oczyszczenie ich powierzchni przy zastosowaniu szczotek. Traktowane w ten sposób owoce mają mniejsze ubytki masy podczas transportu i składowania wskutek zamknięciu istniejących i spowodowanych mechanicznymi uszkodzeniami otworków na powierzchni skórki oraz wykazują większą odporność na uszkodzenia chłodowe i porażenie chorobami. Technologia ta jest obecnie stosowana na skalę przemysłową w Izraelu dla takich produktów ogrodniczych jak: papryka, melony, mango, kukurydza cukrowa, pomidory i owoce cytrusowe. Światowa tendencja w ochronie roślin zmierzająca do ograniczenia zużycia pestycydów stosowanych w ogrodnictwie sprzyja rozwojowi alternatywnych metod zwalczania patogenów chorobotwórczych, szczególnie podczas okresu przechowywania. W ostatnim okresie nastąpił duży postęp w rozwoju biologicznych metod ochrony pozbiorczej warzyw przed chorobami. W niektórych przypadkach pozwala to na niemal całkowite zastąpienie dotychczas stosowanych fungicydów syntetycznych

Rzepak ozimy prawidłowe prowadzenie plantacji jesienią

Rzepak ozimy prawidłowe prowadzenie plantacji jesienią Rzepak ozimy prawidłowe prowadzenie plantacji jesienią Rzepak ozimy to roślina wymagająca profesjonalnego podejścia od momentu siewu do zbioru. Okres wegetacyjny trwa ok. 11 miesięcy (czasami nawet 12

Bardziej szczegółowo

CONDIT. Środek poprawiający właściwości gleby. Plan oferty. Wyłączny dystrybutor na terenie POLSKI: BioConcept-Gardenia Sp. z o.o.

CONDIT. Środek poprawiający właściwości gleby. Plan oferty. Wyłączny dystrybutor na terenie POLSKI: BioConcept-Gardenia Sp. z o.o. Środek poprawiający właściwości gleby Zakwalifikowany do stosowania w rolnictwie ekologicznym pod numerem NE/115/2009 Wyłączny dystrybutor na terenie POLSKI: BioConcept-Gardenia Sp. z o.o., ul. Fabryczna

Bardziej szczegółowo

Wiadomości wprowadzające.

Wiadomości wprowadzające. - Wymagania edukacyjne z warzywnictwa. Wiadomości wprowadzające. znajomość różnych gatunków warzyw umiejętność rozróżniania podstawowych gatunków warzyw znajomość rodzajów produkcji warzywnej znajomość

Bardziej szczegółowo

Jak zapewnić warzywom odpowiednie warunki przechowywania - Chłodnie

Jak zapewnić warzywom odpowiednie warunki przechowywania - Chłodnie Jak zapewnić warzywom odpowiednie warunki przechowywania - Chłodnie Odcięcie roślin od źródła pokarmu i wody poprzez zebranie ich z pola nie prowadzi do ich śmierci. Po zbiorze rośliny nadal oddychają,

Bardziej szczegółowo

Wykop chwasty z kukurydzy

Wykop chwasty z kukurydzy Wykop chwasty z kukurydzy Kompletne rozwiązanie! 2 l/ha Dzięki tej zagrywce za jednym zamachem usuniesz chwasty z kukurydzy. Stosuj w fazie od 2. do 4. liścia kukurydzy w dawce 2 l/ha. 1. Złota zasada

Bardziej szczegółowo

Profesjonalna ochrona buraka cukrowego

Profesjonalna ochrona buraka cukrowego Profesjonalna ochrona buraka cukrowego SPIS TREŚCI HERBICYDY 03 Pyramin Turbo 520 SC 04 Kosynier 420 SC 05 Focus Ultra 100 EC 06 Program ochrony buraka cukrowego przed chwastami FUNGICYDY 08 Duett Star

Bardziej szczegółowo

System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin

System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin Grzegorz Gorzała Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa Al. Jana Pawła II 11, 00-828 Warszawa Podstawa prawna USTAWA

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚCIOWE SPOJRZENIE NA METODY OCHRONY PRZED CHWASTAMI NA PROGU XXI WIEKU

PRZYSZŁOŚCIOWE SPOJRZENIE NA METODY OCHRONY PRZED CHWASTAMI NA PROGU XXI WIEKU PRZYSZŁOŚCIOWE SPOJRZENIE NA METODY OCHRONY PRZED CHWASTAMI NA PROGU XXI WIEKU Kazimierz Adamczewski Instytut Ochrony Roślin Adam Dobrzański Instytut Warzywnictwa ROŚLINY ZALECANE DO UPRAWY PROEKOLOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Nr Informacja. Przewidywana produkcja głównych upraw rolniczych i ogrodniczych w 2004 r. KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ

Nr Informacja. Przewidywana produkcja głównych upraw rolniczych i ogrodniczych w 2004 r. KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Przewidywana produkcja głównych upraw rolniczych i ogrodniczych w 2004 r. Wrzesień 2004 Dorota Stankiewicz Informacja

Bardziej szczegółowo

Agil 100 EC. Jeden dla wszystkich! herbicyd propachizafop

Agil 100 EC. Jeden dla wszystkich! herbicyd propachizafop Agil 100 EC Jeden dla wszystkich! herbicyd propachizafop Agil 100 EC: niezwykle skuteczny na większość chwastów jednoliściennych, znakomita skuteczność potwierdzona wieloletnią praktyką, najszybciej działający

Bardziej szczegółowo

Nowość w ochronie truskawek! ...i życie nabiera smaku!

Nowość w ochronie truskawek! ...i życie nabiera smaku! Nowość w ochronie truskawek!...i życie nabiera smaku! Edycja 2015 Luna w Polsce i na świecie Grupa produktów Luna to kilka formulacji fungicydów dostosowanych do lokalnych potrzeb w różnych krajach. Wspólną

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE. z prowadzenia w 2009 r. badań podstawowych na rzecz rolnictwa ekologicznego w zakresie: warzywnictwa metodami ekologicznymi. pt.

SPRAWOZDANIE. z prowadzenia w 2009 r. badań podstawowych na rzecz rolnictwa ekologicznego w zakresie: warzywnictwa metodami ekologicznymi. pt. SPRAWOZDANIE z prowadzenia w 2009 r. badań podstawowych na rzecz rolnictwa ekologicznego w zakresie: warzywnictwa metodami ekologicznymi pt.: OCENA WPŁYWU WARUNKÓW PRZECHOWYWANIA NA JAKOŚĆ WARZYW ŚWIEŻYCH

Bardziej szczegółowo

Racer 250 EC. Najlepszy na start! herbicyd

Racer 250 EC. Najlepszy na start! herbicyd Racer 250 EC Najlepszy na start! herbicyd Ze względu na konieczność utrzymania uprawy ziemniaków i plantacji warzyw w stanie wolnym od chwastów już od samego początku wegetacji, podstawowe znaczenie ma

Bardziej szczegółowo

Ocena dostępności i jakości nasion warzyw z upraw ekologicznych

Ocena dostępności i jakości nasion warzyw z upraw ekologicznych Zakład Uprawy i Nawożenia Roślin Warzywnych Ocena dostępności i jakości nasion warzyw z upraw ekologicznych Autorzy: prof. dr hab. Stanisław Kaniszewski dr Anna Szafirowska Opracowanie redakcyjne: dr Ludwika

Bardziej szczegółowo

System wczesnego ostrzegania z dnia 18 maja 2012 Wielkopolska i Polska Centralna

System wczesnego ostrzegania z dnia 18 maja 2012 Wielkopolska i Polska Centralna System wczesnego ostrzegania z dnia 18 maja 2012 Wielkopolska i Polska Centralna BASF Polska Sp. z o.o., infolinia: (22) 570 99 90, www.agro.basf.pl Opady deszczu w maju są wyższe niż w latach poprzednich

Bardziej szczegółowo

Nawożenie warzyw w uprawie polowej. Dr Kazimierz Felczyński Instytut Ogrodnictwa Skierniewice

Nawożenie warzyw w uprawie polowej. Dr Kazimierz Felczyński Instytut Ogrodnictwa Skierniewice Nawożenie warzyw w uprawie polowej Dr Kazimierz Felczyński Instytut Ogrodnictwa Skierniewice Roślinom do prawidłowego wzrostu i rozwoju niezbędne są pierwiastki chemiczne pobrane z gleby i powietrza, nazywane

Bardziej szczegółowo

Spis tre ci: 1. Wiadomo ci wst pne 2. Pochodzenie i klasyfikacja warzyw 3. Ogólne zasady uprawy warzyw w polu . Uprawa warzyw w polu

Spis tre ci: 1. Wiadomo ci wst pne 2. Pochodzenie i klasyfikacja warzyw 3. Ogólne zasady uprawy warzyw w polu . Uprawa warzyw w polu Spis treści: 1. Wiadomości wstępne (Z. Dobrakowska-Kopecka)... 8 1.1. Powierzchnia uprawy i spoŝycie... 8 1.2. Rodzaje produkcji warzywniczej... 9 Pytania... 10 2. Pochodzenie i klasyfikacja warzyw (Z.

Bardziej szczegółowo

Sultan Top 500 SC. Królewska ochrona przed chwastami! herbicyd. Simply. Grow. Together.

Sultan Top 500 SC. Królewska ochrona przed chwastami! herbicyd. Simply. Grow. Together. Sultan Top 500 SC Królewska ochrona przed chwastami! herbicyd Simply. Grow. Together. n Ochrona roślin rzepaku ozimego przed chwastami powinna obejmować działania profilaktyczne jak np. dbałość o czystość

Bardziej szczegółowo

Gatunki chwastów Dzisiaj Jutro. Próg szkodliwości. Źródło: IOR Poznań

Gatunki chwastów Dzisiaj Jutro. Próg szkodliwości. Źródło: IOR Poznań Gatunki chwastów Dzisiaj Jutro Chwasty Próg szkodliwości Źródło: IOR Poznań Analizując zakres skuteczności dostępnych obecnie herbicydów do ochrony rzepaku ozimego można stwierdzić, że nie jest łatwo znaleźć

Bardziej szczegółowo

Racer 250 EC. Najlepszy na start! herbicyd. Simply. Grow. Together.

Racer 250 EC. Najlepszy na start! herbicyd. Simply. Grow. Together. Racer 250 EC Najlepszy na start! herbicyd Simply. Grow. Together. n Ze względu na konieczność utrzymania uprawy ziemniaków i plantacji warzyw w stanie wolnym od chwastów już od samego początku wegetacji,

Bardziej szczegółowo

Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony roślin

Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony roślin Roman Kierzek 1, Marek Wachowiak 1, Henryk Ratajkiewicz 2 1 Instytut Ochrony Roślin- PIB w Poznaniu, 2 Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony

Bardziej szczegółowo

Pomologia aneks. Spis treści

Pomologia aneks. Spis treści Spis treści Pomologia aneks 1. Wiadomości wstępne (Z. Dobrakowska-Kopecka) 1.1. Powierzchnia uprawy i spoŝycie 1.2. Rodzaje produkcji warzywniczej 2. Pochodzenie i klasyfikacja warzyw (Z. Dobrakowska-Kopecka)

Bardziej szczegółowo

Ogólna uprawa warzyw - pod red. M. Knaflewskiego

Ogólna uprawa warzyw - pod red. M. Knaflewskiego Ogólna uprawa warzyw - pod red. M. Knaflewskiego Spis treści PRZEDMOWA... 11 1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE... 13 1.1. Definicja warzywnictwa... 13 1.2. Produkcja warzyw w Polsce, w Europie i na świecie...

Bardziej szczegółowo

Katalog odmian rzepaku ozimego 2014 w technologii Clearfield

Katalog odmian rzepaku ozimego 2014 w technologii Clearfield Katalog odmian rzepaku ozimego 2014 w technologii Clearfield DK IMPRESSION CL DK IMMINENT CL Nr 2 WYSOKI PLON badania rejestrowe COBORU 2011-2012 114%wzorca WYSOKA TOLERANCJA NA CHOROBY OPTYMALNY WIGOR

Bardziej szczegółowo

Agil 100 EC. Zawartość substancji czynnej: Propachizafop - (związek z grupy pochodnych kwasu arylofenoksypropionowego)-100 g /l środka.

Agil 100 EC. Zawartość substancji czynnej: Propachizafop - (związek z grupy pochodnych kwasu arylofenoksypropionowego)-100 g /l środka. Agil 100 EC Środek chwastobójczy w formie koncentratu do sporządzania emulsji wodnej, stosowany nalistnie, przeznaczony do selektywnego zwalczania perzu właściwego, samosiewów zbóż, chwastnicy jednostronnej,

Bardziej szczegółowo

OPIS PRODUKTU 1 WPROWADZENIE

OPIS PRODUKTU 1 WPROWADZENIE OPIS PRODUKTU 1 WPROWADZENIE Uprawa warzyw jest trudną sztuką I wymaga specjalistycznej wiedzy. W wyniku zapotrzebowania na coraz lepszą jakość, producenci warzyw i dostawcy rozsad wymagają coraz lepszej

Bardziej szczegółowo

Produkcja papryki w regionie. radomskim

Produkcja papryki w regionie. radomskim Produkcja papryki w regionie radomskim Historia uprawy -Pierwsze próby uprawy papryki w regionie radomskim odbyły się w latach osiemdziesiątych na terenie gminy Przytyk. -20 lat udokumentowanych (w 2011

Bardziej szczegółowo

Wieloskładnikowy płynny nawóz dolistny z wysoką zawartością mikro i makroelementów do zasilania ziemniaka.

Wieloskładnikowy płynny nawóz dolistny z wysoką zawartością mikro i makroelementów do zasilania ziemniaka. MICROPLAN ZIEMNIAK Nawóz Dolistny Wieloskładnikowy płynny nawóz dolistny z wysoką zawartością mikro i makroelementów do zasilania ziemniaka. Zawartość w litrze: Fosfor(P) 10g, Potas(K) 65g, Siarka(S) 5g,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. INTEGROWANA PRODUKCJA ROŚLIN Rośliny warzywne

PROGRAM. INTEGROWANA PRODUKCJA ROŚLIN Rośliny warzywne Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach działania Szkolenia zawodowe dla osób

Bardziej szczegółowo

www.terrasorbfoliar.pl 115% plonu Terra Sorb foliar to stymulator rozwoju roślin, zawierający w swoim składzie wolne aminokwasy w formie biologicznie aktywnej (L-α), które zwiększają w roślinach aktywność

Bardziej szczegółowo

Menara Doskonała solo Świetna w duecie

Menara Doskonała solo Świetna w duecie Menara Doskonała solo Świetna w duecie Doskonała ochrona liści i kłosa Uniwersalne rozwiązanie Wysoka jakość w odpowiedniej cenie Menara 410 EC to nowy dwuskładnikowy fungicyd do zastosowania w najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem.

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem. ROLA OPAKOWAŃ Dla niektórych wyrobów opakowanie stanowi tylko czasowy element logistyczny ułatwiający przemieszczanie. W odniesieniu do artykułów spożywczych opakowanie jest ściśle związane z produktem

Bardziej szczegółowo

Terminy stosowania w okresie BBCH 07/59. wskazywane w etykietach poszczególnych preparatów. zielony pąk (BBCH 55 56) różowy pąk (BBCH 57 59)

Terminy stosowania w okresie BBCH 07/59. wskazywane w etykietach poszczególnych preparatów. zielony pąk (BBCH 55 56) różowy pąk (BBCH 57 59) Strategia (SCS) JABŁOŃ w kolejnych fazach rozwojowych JABŁOŃ odporności na stresy PĘKANIE PĄKÓW RÓŻOWY PĄK Stymulatory, aktywatory i nawozy wysokozasadowe zalecane w okresie BBCH 07/59 2 x 2 3 l/ha lub

Bardziej szczegółowo

ZAPRAWIANIE NASION NIBY DROBIAZG, A TO PODSTAWA NOWOCZESNEJ OCHRONY ROŚLIN

ZAPRAWIANIE NASION NIBY DROBIAZG, A TO PODSTAWA NOWOCZESNEJ OCHRONY ROŚLIN ZAPRAWIANIE NASION NIBY DROBIAZG, A TO PODSTAWA NOWOCZESNEJ OCHRONY ROŚLIN Polskie i zagraniczne firmy nasienne zrzeszone w PIN domagają się jak najszybszego finalnego uregulowania ustaw i przepisów wykonawczych

Bardziej szczegółowo

Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej

Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej Optymalne odżywienie roślin jest jednym z podstawowych czynników decydujących o prawidłowej odporności

Bardziej szczegółowo

INTEGROWANA OCHRONA ROŚLIN Niechemiczne i chemiczne metody ochrony plantacji

INTEGROWANA OCHRONA ROŚLIN Niechemiczne i chemiczne metody ochrony plantacji INTEGROWANA OCHRONA ROŚLIN Niechemiczne i chemiczne metody ochrony plantacji Grzegorz Pruszyński Instytut Ochrony Roślin Państwowy Instytut Ochrony Roślin w Poznaniu Wiek pestycydów (wg Matcalfa 1980):

Bardziej szczegółowo

azeco.pl ROVRAL FLO 255 SC - 1 l Cena : 103,96 zł Producent : BASF Agro Dostępność : Dostępny Stan magazynowy : niski Średnia ocena : brak recenzji

azeco.pl ROVRAL FLO 255 SC - 1 l Cena : 103,96 zł Producent : BASF Agro Dostępność : Dostępny Stan magazynowy : niski Średnia ocena : brak recenzji Informacje o produkcie ROVRAL FLO 255 SC - 1 l Cena 103,96 zł Producent BASF Agro Dostępność Dostępny Stan magazynowy niski Średnia ocena brak recenzji Utworzono 07-07-2016 Środek grzybobjczy w formie

Bardziej szczegółowo

Quantum MZ 690 WG. Energia w czystej postaci! fungicyd mankozeb, dimetomorf

Quantum MZ 690 WG. Energia w czystej postaci! fungicyd mankozeb, dimetomorf Quantum MZ 690 WG Energia w czystej postaci! fungicyd mankozeb, dimetomorf Quantum MZ 690 WG (mankozeb 600 g/kg + dimetomorf 90 g/kg): niezbędny element ochrony fungicydowej ziemniaka, pozytywnie wpływa

Bardziej szczegółowo

Zampro. Twoje ziemniaki odwdzięczą się plonem! 150 lat. z INITIUM

Zampro. Twoje ziemniaki odwdzięczą się plonem! 150 lat. z INITIUM Zampro z INITIUM Twoje ziemniaki odwdzięczą się plonem! 15 lat Zampro 56 WG 22 Zampro I Twoje ziemniaki odwdzięczą się plonem! Charakterystyka u Zampro jest pierwszym fungicydem stworzonym do ochrony ziemniaka

Bardziej szczegółowo

COMPO EXPERT. Innowacyjna technologia może być jeszcze lepsza. Oryginał może być tylko jeden EXPERTS FOR GROWTH

COMPO EXPERT. Innowacyjna technologia może być jeszcze lepsza. Oryginał może być tylko jeden EXPERTS FOR GROWTH EXPERTS FOR GROWTH Innowacyjna technologia może być jeszcze lepsza Oryginał może być tylko jeden Blaukorn classic Nawóz mineralny NPK granulowany. Nawóz bezchlorkowy. 12% N azot całkowity 5,0% NO 3 7,0%

Bardziej szczegółowo

Metodyka integrowanej ochrony cebuli ozimej przed wciornastkiem tytoniowcem

Metodyka integrowanej ochrony cebuli ozimej przed wciornastkiem tytoniowcem Metodyka integrowanej ochrony cebuli ozimej przed wciornastkiem tytoniowcem dr Piotr Szafranek Opracowanie przygotowane w ramach zadania 1.15 Aktualizacja istniejących i opracowanie nowych integrowanych

Bardziej szczegółowo

Gold 450 EC. herbicyd 2,4-D ester, fluroksypyr. Złoty środek!

Gold 450 EC. herbicyd 2,4-D ester, fluroksypyr. Złoty środek! Gold 450 EC Złoty środek! herbicyd 2,4-D ester, fluroksypyr Gold 450 EC szerokie spektrum zwalczania chwastów na wiosnę w zbożach ozimych i jarych 2,4-D fluroksypyr Gold 450 EC perfekcyjna kompozycja dwóch

Bardziej szczegółowo

LEPSZE WARUNKI WZROSTU DLA ROŚLIN

LEPSZE WARUNKI WZROSTU DLA ROŚLIN PODŁOŻA OGRODNICZE Z MIKROORGANIZMAMI LEPSZE WARUNKI WZROSTU DLA ROŚLIN Każdy amator ogrodnictwa wie, że obok odpowiedniej dla danej rośliny ekspozycji na słońce i konieczności regularnego podlewania,

Bardziej szczegółowo

OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW

OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW Przy wzrastającym nasyceniu rynku, coraz większych wymaganiach konsumenta i silniejszej konkurencji, jakość produktów niezmiennie wpływa na wielkość popytu. Określa się je

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ESA DOTYCZĄCA NASION WARZYW DO PRECYZYJNEGO SIEWU

SPECYFIKACJA ESA DOTYCZĄCA NASION WARZYW DO PRECYZYJNEGO SIEWU SPECYFIKACJA ESA DOTYCZĄCA NASION WARZYW DO PRECYZYJNEGO SIEWU Ten szczegółowy opis zdolności kiełkowania, czystości odmianowej i zdrowotności nasion precyzyjnych został oparty na standardach zalecanych

Bardziej szczegółowo

Wieloletnie doświadczenie plantatorów potwierdza, że stosowanie go, to opłacalna inwestycja.

Wieloletnie doświadczenie plantatorów potwierdza, że stosowanie go, to opłacalna inwestycja. Amistar 250 SC kompleksowe rozwiązanie problemu chorób grzybowych w warzywach. Wieloletnie doświadczenie plantatorów potwierdza, że stosowanie go, to opłacalna inwestycja. Przemieszczanie substancji aktywnej

Bardziej szczegółowo

Glebowe choroby grzybowe bez szans!

Glebowe choroby grzybowe bez szans! Glebowe choroby grzybowe bez szans! Zdrowy start rośliny ze zdrowym systemem korzeniowym Trianum jest nietoksycznym biologicznym produktem firmy Koppert, który chroni uprawy przed takimi glebowymi patogenami

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik ogrodnik 321[03]

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik ogrodnik 321[03] Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik ogrodnik 321[03] Zadanie egzaminacyjne Właściciel gospodarstwa ogrodniczego o powierzchni 25 ha gruntów ornych specjalizującego

Bardziej szczegółowo

Preparat RECULTIV wprowadzony do gleby powoduje: Doświadczalnictwo prowadzone przez KSC SA w latach 2011 i 2012 aplikacja doglebowa

Preparat RECULTIV wprowadzony do gleby powoduje: Doświadczalnictwo prowadzone przez KSC SA w latach 2011 i 2012 aplikacja doglebowa Preparat ReCultiv jest formą swoistej szczepionki doglebowej, przewidziany jest do zastosowania w okresie przedsiewnym lub pożniwnym. Przywraca równowagę mikrobiologiczną gleby. Preparat RECULTIV wprowadzony

Bardziej szczegółowo

Metazanex 500 SC. herbicyd metazachlor. Zaskoczy chwasty przed i po wschodzie!

Metazanex 500 SC. herbicyd metazachlor. Zaskoczy chwasty przed i po wschodzie! Metazanex 500 SC Zaskoczy chwasty przed i po wschodzie! herbicyd metazachlor Chwasty konkurujące z rzepakiem o składniki pokarmowe, wodę i światło, mogą powodować znaczne obniżenie plonu. Bardzo istotny

Bardziej szczegółowo

Na podstawie przeprowadzonych wstępnych ocen przezimowania roślin rzepaku ozimego stwierdzono uszkodzenia mrozowe całych roślin uprawnych (fot.1).

Na podstawie przeprowadzonych wstępnych ocen przezimowania roślin rzepaku ozimego stwierdzono uszkodzenia mrozowe całych roślin uprawnych (fot.1). Wstępna ocena przezimowania rzepaku ozimego oraz zbóż ozimych i zalecania agrotechniczne ze Stacji Doświadczalnej BASF w Pągowie woj. opolskie 29.02.2011 r. BASF Polska Sp. z o.o., infolinia: (22) 570

Bardziej szczegółowo

Quantum MZ 690 WG. fungicyd mankozeb, dimetomorf. Energia w czystej postaci!

Quantum MZ 690 WG. fungicyd mankozeb, dimetomorf. Energia w czystej postaci! Quantum MZ 690 WG Energia w czystej postaci! fungicyd mankozeb, dimetomorf Quantum MZ 690 WG (mankozeb 600 g/kg + dimetomorf 90 g/kg): niezbędny element ochrony fungicydowej ziemniaka, dwie substancje

Bardziej szczegółowo

Brunatna nekroza nerwów liści (wirus Y ziemniaka (PVY)

Brunatna nekroza nerwów liści (wirus Y ziemniaka (PVY) Brunatna nekroza nerwów liści (wirus Y ziemniaka (PVY) Dawniej najgroźniejsza i najbardziej masowo występująca choroba tytoniu w Polsce. Mniej więcej w połowie ubiegłego wieku wirus Y ziemniaka wywołał,

Bardziej szczegółowo

Timorex Gold 24 EC. Nowa Generacja Środków Grzybobójczych Pochodzenia Roślinnego o Szerokim Spektrum Działania

Timorex Gold 24 EC. Nowa Generacja Środków Grzybobójczych Pochodzenia Roślinnego o Szerokim Spektrum Działania Timorex Gold 24 EC Nowa Generacja Środków Grzybobójczych Pochodzenia Roślinnego o Szerokim Spektrum Działania Jesteśmy w ponad 35 krajach świata Stockton Group - Jesteśmy międzynarodową firmą działającą

Bardziej szczegółowo

Numer w rejestrze producentów roślin... NOTATNIK INTEGROWANEJ PRODUKCJI ROŚLIN. UPRAWY ROLNICZE. (gatunek rośliny). (rok)

Numer w rejestrze producentów roślin... NOTATNIK INTEGROWANEJ PRODUKCJI ROŚLIN. UPRAWY ROLNICZE. (gatunek rośliny). (rok) Numer w rejestrze producentów... NOTATNIK INTEGROWANEJ PRODUKCJI ROŚLIN UPRAWY ROLNICZE. (gatunek y). (rok) SPIS PÓL W SYSTEMIE INTEGROWANEJ PRODUKCJI ROŚLIN 1) Odmiana Powierzchnia (ha) Kod pola 2) umożliwiające

Bardziej szczegółowo

Butisan + Iguana Pack. Wymiata chwasty z rzepaku!

Butisan + Iguana Pack. Wymiata chwasty z rzepaku! Butisan + Iguana Pack Wymiata chwasty z rzepaku! Skuteczna i kompletna ochrona Twojego pola! Skuteczność herbicydów doglebowych zależy przede wszystkim od odpowiedniego przygotowania gleby do siewu, rodzaju

Bardziej szczegółowo

Badanie Nmin w glebie i wykorzystanie tych wyników w nawożeniu roślin uprawnych. Dr inż. Rafał Lewandowski OSCHR Gorzów Wlkp.

Badanie Nmin w glebie i wykorzystanie tych wyników w nawożeniu roślin uprawnych. Dr inż. Rafał Lewandowski OSCHR Gorzów Wlkp. Badanie Nmin w glebie i wykorzystanie tych wyników w nawożeniu roślin uprawnych Dr inż. Rafał Lewandowski OSCHR Gorzów Wlkp. Rola azotu w roślinach: materiał budulcowy białek i kwasów nukleinowych większy

Bardziej szczegółowo

450 SC. Afalon Dyspersyjny. Klasyka wśród herbicydów! herbicyd linuron

450 SC. Afalon Dyspersyjny. Klasyka wśród herbicydów! herbicyd linuron Afalon Dyspersyjny Klasyka wśród herbicydów! 450 SC herbicyd linuron : podstawa ochrony herbicydowej w wielu uprawach roślin rolniczych, warzywnych, przemysłowych oraz ziołach, niezwykle szerokie spektrum

Bardziej szczegółowo

Tabela 42. Owies odmiany badane w 2013 r.

Tabela 42. Owies odmiany badane w 2013 r. VIII Owies Owies jest tańszy w uprawie niż inne zboża. Wymaga, bowiem nie tylko mniej intensywnego nawożenia, ale również mniejszej ochrony chemicznej. Wadą natomiast jest niższa cena ziarna na rynku.

Bardziej szczegółowo

Modele ochrony zbóż jako element integrowanej produkcji

Modele ochrony zbóż jako element integrowanej produkcji Anna Nieróbca Zakład Agrometeorologii i Zastosowań Informatyki Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy Modele ochrony zbóż jako element integrowanej produkcji Bratoszewice

Bardziej szczegółowo

Nicogan. 040 SC Sulcogan 300 SC. herbicyd nikosulfuron + sulkotrion. Para na medal!

Nicogan. 040 SC Sulcogan 300 SC. herbicyd nikosulfuron + sulkotrion. Para na medal! Nicogan 040 SC Sulcogan 300 SC Para na medal! herbicyd nikosulfuron + sulkotrion Szerokie rzędy, w których jest uprawiana kukurydza, stwarzają doskonałe warunki do rozwoju chwastów. Niezależnie od stosowania

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ PRODUKTÓW A WYMAGANIA RYNKU

JAKOŚĆ PRODUKTÓW A WYMAGANIA RYNKU JAKOŚĆ PRODUKTÓW A WYMAGANIA RYNKU Priorytetem producentów i handlowców jest stała troska o jakość towaru oraz o zaspokojenie oczekiwań klienta. Oferta z roku na rok staje coraz bogatsza, ważne więc, aby

Bardziej szczegółowo

PRZYDATNOŚĆ ODMIAN WARZYW STRĄCZKOWYCH DO UPRAW EKOLOGICZNYCH Z PRZEZNACZENIEM DO BEZPOŚREDNIEGO SPOŻYCIA I NA NASIONA

PRZYDATNOŚĆ ODMIAN WARZYW STRĄCZKOWYCH DO UPRAW EKOLOGICZNYCH Z PRZEZNACZENIEM DO BEZPOŚREDNIEGO SPOŻYCIA I NA NASIONA Zakład Uprawy i Nawożenia Roślin Ogrodniczych Pracownia Uprawy i Nawożenia Roślin Warzywnych PRZYDATNOŚĆ ODMIAN WARZYW STRĄCZKOWYCH DO UPRAW EKOLOGICZNYCH Z PRZEZNACZENIEM DO BEZPOŚREDNIEGO SPOŻYCIA I

Bardziej szczegółowo

Analiza problemu opłacalności produkcji ekologicznej truskawek

Analiza problemu opłacalności produkcji ekologicznej truskawek Rozdział 9 Analiza problemu opłacalności produkcji ekologicznej truskawek W poprzednich rozdziałach przedstawiłem wiele czynników, które wpływają lub mogą wpłynąć na wysokość ponoszonych kosztów i opłacalność

Bardziej szczegółowo

Integrowana ochrona, co warto wiedzieć - aktualności. Prof. dr hab. Stefan Pruszyński

Integrowana ochrona, co warto wiedzieć - aktualności. Prof. dr hab. Stefan Pruszyński Integrowana ochrona, co warto wiedzieć - aktualności Prof. dr hab. Stefan Pruszyński Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE z dnia 21.10.2009 r. (19) Na podstawie rozporządzenia (WE) nr

Bardziej szczegółowo

Grisu 500 SC. celny strzał w choroby! ŚRODEK GRZYBOBÓJCZY

Grisu 500 SC. celny strzał w choroby! ŚRODEK GRZYBOBÓJCZY Grisu 500 SC ŚRODEK GRZYBOBÓJCZY celny strzał w choroby! Czy wiesz, że Yumi (jap. 弓 ) to tradycyjny łuk japoński. Przez całe wieki był najważniejszą bronią tamtejszych wojowników, a nauka strzelania z

Bardziej szczegółowo

Tolurex 500 SC. herbicyd chlorotoluron. Zero tolerancji dla miotły zbożowej!

Tolurex 500 SC. herbicyd chlorotoluron. Zero tolerancji dla miotły zbożowej! Tolurex 500 SC Zero tolerancji dla miotły zbożowej! herbicyd chlorotoluron Miotła zbożowa jest jednym z najistotniejszych chwastów pojawiających się w zbożach ozimych zarówno jesienią, jak i wiosną. Wschody

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie preparatu Huwa San TR 50 w uprawie truskawek. Konsultant: Henryk Wurszt tel

Zastosowanie preparatu Huwa San TR 50 w uprawie truskawek. Konsultant: Henryk Wurszt tel Zastosowanie preparatu Huwa San TR 50 w uprawie truskawek Konsultant: Henryk Wurszt tel. 602 275 478 1 Huwa San TR 50 to 50% nadtlenku wodoru stabilizowanego 0,036% jonami srebra Srebro jako lek stosowali

Bardziej szczegółowo

Agil-S 100 EC. Szybkość, pewność, niezawodność! herbicyd

Agil-S 100 EC. Szybkość, pewność, niezawodność! herbicyd Agil-S 100 EC Szybkość, pewność, niezawodność! herbicyd Agil-S 100 EC nowa formulacja SUPER SZYBKI na chwasty jednoliścienne Agil-S 100 EC oprysk całkowite wchłonięcie substancji aktywnej zahamowanie wzrostu

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8 Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8 opracowanie: Kierownik DAOR OSChR mgr inż. Krzysztof Skowronek Starszy Specjalista DAOR OSChR mgr inż.. Grażyna Sroka Program szkolenia Blok 8. Określanie

Bardziej szczegółowo

Wstępna ocena przezimowania zbóż i rzepaku z dnia 1 marca 2012 r. Wielkopolska i Polska Centralna

Wstępna ocena przezimowania zbóż i rzepaku z dnia 1 marca 2012 r. Wielkopolska i Polska Centralna Wstępna ocena przezimowania zbóż i rzepaku z dnia 1 marca 2012 r. Wielkopolska i Polska Centralna BASF Polska Sp. z o.o., infolinia: (22) 570 99 90, www.agro.basf.pl Sezon wegetacyjny 2011/2012 jak na

Bardziej szczegółowo

Potrzeby, efekty i perspektywy nawadniania roślin na obszarach szczególnie deficytowych w wodę

Potrzeby, efekty i perspektywy nawadniania roślin na obszarach szczególnie deficytowych w wodę Potrzeby, efekty i perspektywy nawadniania roślin na obszarach szczególnie deficytowych w wodę Czesław Rzekanowski, Jacek Żarski, Stanisław Rolbiecki Katedra Melioracji i Agrometeorologii Wydział Rolniczy

Bardziej szczegółowo

Szacunkowa ocena stanu przechowalnictwa warzyw w Polsce

Szacunkowa ocena stanu przechowalnictwa warzyw w Polsce Instytut Ogrodnictwa Szacunkowa ocena stanu przechowalnictwa warzyw w Polsce Opracowanie zostało wykonane w ramach Programu Wieloletniego 5.3 Rozwój zrównoważonych metod produkcji ogrodniczej w celu zapewnienia

Bardziej szczegółowo

Plonowanie wybranych gatunków roślin uprawianych na cele energetyczne w polskich warunkach

Plonowanie wybranych gatunków roślin uprawianych na cele energetyczne w polskich warunkach Plonowanie wybranych gatunków roślin uprawianych na cele energetyczne w polskich warunkach Wybrane elementy agrotechniki Gatunek Obsada roślin [tys./ha] Nawożenie [kg/ha] N P 2 O 5 K 2 O Odchwaszczanie

Bardziej szczegółowo

Aminopielik D Maxx 430 EC. herbicyd 2,4-D ester, dikamba. Maksimum szybkości, maksimum mocy!

Aminopielik D Maxx 430 EC. herbicyd 2,4-D ester, dikamba. Maksimum szybkości, maksimum mocy! Aminopielik D Maxx 430 EC Maksimum szybkości, maksimum mocy! herbicyd 2,4-D ester, dikamba Natura i często my sami stwarzamy sytuacje, gdy potrzebny jest herbicyd, który zadziała błyskawicznie. ADAMA Polska

Bardziej szczegółowo

Branża cukrownicza w Polsce w obliczu zmian w 2017 r.

Branża cukrownicza w Polsce w obliczu zmian w 2017 r. Marcin Mucha Związek Producentów Cukru w Polsce Konferencja surowcowa "Postęp w uprawie buraków i gospodarce surowcowej", Toruń, 25 czerwca 2015 r. Plan prezentacji 1. Sytuacja w branży UE / świat 2. Branża

Bardziej szczegółowo

Najnowsze zmiany przepisów o ochronie roślin

Najnowsze zmiany przepisów o ochronie roślin Departament Hodowli i Ochrony Roślin Najnowsze zmiany przepisów o ochronie roślin Dr inż. Bogusław Rzeźnicki Warszawa, 23 września 2010 r. Pakiet pestycydowy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi 1. Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Rynek owoców i warzyw świeżych

Rynek owoców i warzyw świeżych Nr 34/2015 ` Rynek owoców i warzyw świeżych 27 sierpnia 2015r. NOTOWANIA W DNIACH: 17.08.2015-27.08.2015 r. I. Badanie prowadzone jest w wybranych spółdzielniach ogrodniczych, zakładach przetwórczych i

Bardziej szczegółowo

Zasady i kryteria oceny gospodarstw w ramach kategorii: ekologia-środowisko i ekologiczne gospodarstwo towarowe

Zasady i kryteria oceny gospodarstw w ramach kategorii: ekologia-środowisko i ekologiczne gospodarstwo towarowe Załącznik nr Regulaminu VIII edycji Konkursu na Najlepsze Gospodarstwo Ekologiczne 05 r. Zasady i kryteria oceny gospodarstw w ramach kategorii: ekologia-środowisko i ekologiczne gospodarstwo towarowe

Bardziej szczegółowo

RSM+S z Puław NAWÓZ XXI WIEKU

RSM+S z Puław NAWÓZ XXI WIEKU RSM+S z Puław NAWÓZ XXI WIEKU Puławy 2012 Zasobność gleb w siarkę Prawie 60% gleb w Polsce jest ubogich w siarkę. Niedobór siarki ogranicza zawartość i jakość białka i tłuszczu, ogranicza gromadzenie się

Bardziej szczegółowo

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego)

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) Produkcja pierwotna obejmuje działalność na poziomie gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Legato Pro 425 SC. herbicyd diflufenikan, chlorotoluron. Profesjonalna, rzetelna ochrona!

Legato Pro 425 SC. herbicyd diflufenikan, chlorotoluron. Profesjonalna, rzetelna ochrona! Legato Pro 425 SC Profesjonalna, rzetelna ochrona! herbicyd diflufenikan, chlorotoluron Legato Pro 425 SC (diflufenikan + chlorotoluron): sprawdzona ochrona przed najważniejszymi chwastami w uprawie zbóż

Bardziej szczegółowo

SUBSTRAL Ślimakol. Środek przeznaczony do stosowania przez użytkowników nieprofesjonalnych. Zezwolenie MRiRW nr R - 2/2015 z dnia r.

SUBSTRAL Ślimakol. Środek przeznaczony do stosowania przez użytkowników nieprofesjonalnych. Zezwolenie MRiRW nr R - 2/2015 z dnia r. Załącznik do zezwolenia MRiRW nr R - 2/2015 z dnia 13.01.2015 r. Posiadacz zezwolenia: Scotts Poland Sp. z o.o., ul. Ostrobramska 101 A, 04-041 Warszawa, tel. 22 465 61 80, fax: 22 465 61 91, e-mail: infopl@scotts.com

Bardziej szczegółowo

Ekologiczna uprawa kapusty. Dr inż. Beata Studzińska

Ekologiczna uprawa kapusty. Dr inż. Beata Studzińska Ekologiczna uprawa kapusty Dr inż. Beata Studzińska 1 Wybór stanowiska Kapusta ma wysokie wymagania, zwłaszcza dotyczące azotu. Gospodarstwach ekologicznych należy tę roślinę uprawiać na oborniku lub kompoście.

Bardziej szczegółowo

Nr albumu ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE WYDZIAŁ KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA I ROLNICTWA. Henryk Czyż Agnieszka Zawadzińska

Nr albumu ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE WYDZIAŁ KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA I ROLNICTWA. Henryk Czyż Agnieszka Zawadzińska Student Nazwisko i imię Nr albumu ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE WYDZIAŁ KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA I ROLNICTWA Henryk Czyż Agnieszka Zawadzińska PRAKTYKA ZAWODOWA Przewodnik metodyczny

Bardziej szczegółowo

Produkcja roślinna w Polsce

Produkcja roślinna w Polsce Produkcja roślinna w Polsce Produkcja zbóż Około 75% powierzchni gruntów ornych obejmują zasiewy zbóż (największą powierzchnię zasiewów ma pszenica 20% powierzchni gruntów ornych) Powierzchnia zasiewów

Bardziej szczegółowo

NOWE RODZAJE AGROWŁÓKNIN

NOWE RODZAJE AGROWŁÓKNIN NOWE RODZAJE AGROWŁÓKNIN KORZYŚCI 1. EFEKT PRZEPUSZCZANIA WODY DZIAŁA JUŻ W MOMENCIE ZASTOSOWANIA NA UPRAWIE 2. NIE PRZYGNIATA ROŚLIN W CZASIE PODLEWANIA 3. PARAMETRY PRZEPUSZCZALNOŚCI ŚWIATŁA CIEPŁA

Bardziej szczegółowo

Komunikat 15 z dnia dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej

Komunikat 15 z dnia dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej Komunikat 15 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej www.sad24.com Wszystkie poniższe informacje zostały przygotowane na podstawie obserwacji laboratoryjnych oraz lustracji wybranych

Bardziej szczegółowo

AGROFAG PRÓG SZKODLIWOŚCI * WOJEWÓDZTWO POMORSKIE bytowski ziemniak alternarioza. objawy choroby zaraza

AGROFAG PRÓG SZKODLIWOŚCI * WOJEWÓDZTWO POMORSKIE bytowski ziemniak alternarioza. objawy choroby zaraza Aktualna sygnalizacja występowania chorób i szkodników wg komunikatu Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Gdańsku na dzień 04.07.2014r. POWIAT

Bardziej szczegółowo

Wpływ regulacji prawnych UE na prace Komisji do Spraw Środków Ochrony Roślin przy Ministrze Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Wpływ regulacji prawnych UE na prace Komisji do Spraw Środków Ochrony Roślin przy Ministrze Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wpływ regulacji prawnych UE na prace Komisji do Spraw Środków Ochrony Roślin przy Ministrze Rolnictwa i Rozwoju Wsi Prof. dr hab. Stefan Pruszyński Emerytowany profesor Instytutu Ochrony Roślin PIB, Poznań

Bardziej szczegółowo

FUNKCJONOWANIE RYNKU OGRODNICZEGO

FUNKCJONOWANIE RYNKU OGRODNICZEGO FUNKCJONOWANIE RYNKU OGRODNICZEGO Polska jest istotnym producentem owoców, warzyw i pieczarek w skali Unii Europejskiej, zaś w przypadku jabłek wręcz największym wytwórcą w Europie. Przy bogatej tradycji,

Bardziej szczegółowo

Glifocyd 360 SL R-81/2012. Data wydania zezwolenia: R51/53

Glifocyd 360 SL R-81/2012. Data wydania zezwolenia: R51/53 Glifocyd 360 SL Nazwa handlowa produktu: Nazwa posiadacza zezwolenia: Glifocyd 360 SL Zakłady Chemiczne 'Organika-Sarzyna' S.A. ul. Chemików, 37-310 Nowa Sarzyna Podmiot odpowiedzialny za końcowe pakowanie

Bardziej szczegółowo

Wiosenne obserwacje wegetacji kukurydzy część IV 10 czerwca 2012 r

Wiosenne obserwacje wegetacji kukurydzy część IV 10 czerwca 2012 r Wiosenne obserwacje wegetacji kukurydzy część IV 10 czerwca 2012 r Materiały zebrał i opracował Tadeusz Szymańczak Rzecznik Prasowy Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych Chwasty uciążliwe w kukurydzy

Bardziej szczegółowo

Zboża rzekome. Gryka

Zboża rzekome. Gryka Zboża rzekome Grupę roślin rolniczych określanych jako zboża rzekome tworzą gatunki uprawne, które botanicznie nie są spokrewnione ze zbożami. Są to gatunki należące do klasy roślin dwuliściennych, jednak

Bardziej szczegółowo

Protugan 500 SC. Zabezpiecz swoje zboża! herbicyd izoproturon

Protugan 500 SC. Zabezpiecz swoje zboża! herbicyd izoproturon Protugan 500 SC Zabezpiecz swoje zboża! herbicyd izoproturon Jesienna ochrona przed chwastami staje się niezbędnym elementem uprawy zbóż ozimych. Miotła zbożowa oraz wiele innych chwastów, które nie zostały

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo ekologiczne z korzyścią dla środowiska i człowieka. Realizacja PROW - korzyści i bariery. Anna Kuczuk, OODR Łosiów

Rolnictwo ekologiczne z korzyścią dla środowiska i człowieka. Realizacja PROW - korzyści i bariery. Anna Kuczuk, OODR Łosiów Anna Kuczuk, OODR Łosiów Rolnictwo stanowi jedną z najważniejszych gałęzi gospodarki niemal każdego kraju, pełniąc istotne funkcje natury ekonomicznej, społecznej i środowiskowej. Gleba, woda, powietrze

Bardziej szczegółowo

Profesjonalna ochrona buraka cukrowego

Profesjonalna ochrona buraka cukrowego Profesjonalna ochrona buraka cukrowego SPIS TREŚCI HERBICYDY 03 Pyramin Turbo 04 Kosynier 05 Focus Ultra 06 Program ochrony buraka cukrowego przed chwastami FUNGICYDY 08 Duett Star 09 Optan 10 Ochrona

Bardziej szczegółowo

Do bardzo uciążliwych chwastów zaliczamy powój polny, który wraz ze wzrostem kukurydzy oplata ją aż do samego wierzchołka nawet na trzy metry

Do bardzo uciążliwych chwastów zaliczamy powój polny, który wraz ze wzrostem kukurydzy oplata ją aż do samego wierzchołka nawet na trzy metry Wiosenne obserwacje wegetacji kukurydzy część IV 10 czerwca 2012 r Materiały zebrał i opracował Tadeusz Szymańczak Rzecznik Prasowy Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych Chwasty uciążliwe w kukurydzy

Bardziej szczegółowo

TYTANIT plonotwórczy stymulator wzrostu i plonowania warzyw

TYTANIT plonotwórczy stymulator wzrostu i plonowania warzyw TYTANIT plonotwórczy stymulator wzrostu i plonowania warzyw Rola, jaką w prawidłowym rozwoju, wzroście i plonowaniu roślin uprawnych odgrywają składniki pokarmowe nie podlega już dziś żadnej dyskusji.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 15 kwietnia 2013 r. Poz. 8 OGŁOSZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 kwietnia 2013 r.

Warszawa, dnia 15 kwietnia 2013 r. Poz. 8 OGŁOSZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 kwietnia 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Warszawa, dnia 15 kwietnia 2013 r. Poz. 8 OGŁOSZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 kwietnia 2013 r. w sprawie listy organizacji badawczych

Bardziej szczegółowo