Spis treści. Spis treści Spis treści

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Spis treści. Spis treści Spis treści"

Transkrypt

1

2 Spis treści Spis treści Spis treści 3 Jak zdobywać Retezat alpejskie góry Rumunii? Rumunia: Karpaty Południowe 9 Wenezuela: Isla Margarita raj dla miłośników windsurfingu Wenezuela 15 Kraków: od Rynku Głównego po Planty i Barbakan Zabytki UNESCO w Polsce 21 Czerwone Wierchy inaczej Tatry 26 Kościół św. Jakuba w Mieronicach Szlak Romański 28 Pośród mazowieckich łąk i pól. Spływ Liwcem do Węgrowa Okolice Warszawy 31 Kamienne atrakcje Pomorza Zachodniego Pomorze Zachodnie 34 Kamień Pomorski Pomorze Zachodnie 41 Głazy Krasnoludków, czyli Gorzeszowskie Skałki Góry Stołowe 44 Cieleśnica pałac na końcu Polski Zapomniane miejsca Spis treści 2 nr 6(15), Czerwiec 2008

3 Europa: Rumunia Jak zdobywać Retezat alpejskie góry w Rumunii? Retezat, jedno z najwyższych pasm Karpat, bywa porównywany do Alp ze względu na skaliste krajobrazy i potężne urwiska. Nie zabraknie tu jednak łagodniejszych widoków: malowniczych połonin i polodowcowych jeziorek, w których na wysokości ponad 2000 metrów pasą się krowy. szczytami w postaci wielkich stromych kop granitowych głazów. Porównanie z Rohaczami, które mają podobną budowę geologiczną, da nam dobre wyobrażenie o Retezacie. Retezat w pełnej krasie Jeśli ktoś nie był wcześniej w górach Rumunii, Retezat będzie świetnym miejscem do zapoznania się z południowymi Karpatami. Przede wszystkim góry te są bardzo ciekawe widokowo, stosunkowo łatwo dostępne i dobrze (jak na Rumunię) zagospodarowane. Ich krajobraz łatwo sobie można wyobrazić: są to jakby trochę wyższe Tatry Zachodnie, skaliste jak Rohacze (czyli bez przesady) z charakterystycznymi Wyższe szczyty Gór Pociętych (jak można przetłumaczyć z rumuńskiego nazwę Retezat) pokrywają albo trawiaste połoniny albo rumosz skalny. Pod szczytami, w głębokich kotlinach, gnieżdżą się niewielkie jeziorka. Podobnie jak w Tatrach, stawy są położone zwykle na końcach dolin, pod samymi grzbietami i również tu są efektem działań lodowca. Pod względem wysokości Retezat jest trzeci wśród pasm górskich Rumunii (po Fogaraszach i Parangu) z najwyższą Peleagą (2509 m). Następne szczyty są niewiele niższe i równie ciekawe Papusa (2508 m), Retezat (2482 m) i Varful Mare (2463 m; varful to w języku rumuńskim szczyt). Dwa najwyższe wierz- 3 nr 6 (15), Czerwiec 2008

4 chołki znajdują się w głównym grzbiecie pasma, od którego odchodzą niższe ramiona na kształt litery H. Europa: Rumunia Wielu turystów, którzy chodzili po górach Rumunii, narzeka na pogodę w południowych Karpatach. Potrafi bez przerwy padać nawet 2 3 tygodnie. Podstawową kwestią przy wyjeździe w Retezat (lub okoliczne pasma) jest wybór odpowiedniego terminu podróży. Zdecydowanie polecamy sierpień (zwłaszcza 2. połowę) lub wrzesień. W czerwcu i lipcu są największe opady i potrafi jeszcze zalegać śnieg. Powyżej granicy lasu ok. 190 dni rocznie pada, a przez ponad 260 utrzymuje się mgła. Na szlaku Przyroda w Retezacie jest na tyle bogata, że jego teren został w 1935 roku uznany za park narodowy. Od 1979 roku Retezat znajduje się na liście rezerwatów biosfery UNESCO. Chroni się tu przede wszystkim kosówkę, która porasta niemal 30% parku, oraz alpejskie łąki (15% powierzchni). Świat zwierząt reprezentują m.in. niedźwiedzie i świstaki, które jednak trudno zobaczyć ze względu na sporą liczbę turystów w tych górach. Ściśle chronioną częścią jest tylko rezerwat Gemenele. Góry Pocięte oto przykład Najwyższy szczyt Retezatu Peleaga i jezioro o tej samej nazwie Ponieważ dojazd w Retezat jest bardzo łatwy, w sezonie wakacyjnym spotkać tu można wiele osób. Przede wszystkim Rumunów, Polaków, Czechów i Niemców. Pola namiotowe oraz miejsca w schroniskach mogą być dosyć zajęte. Ze względu na ceny i niski standard schronisk (największe z nich, Pietrele, spaliło się w lutym 2007 roku) proponujemy wyjazd z namiotem. Można bezpłatnie rozbić się na jednym z pól namiotowych, a najlepsze pod względem możliwości komponowania tras są: pole przy dawnym schronisku Pietrele 4 nr 6 (15), Czerwiec 2008

5 (1480 m), nad jeziorem Bucura (2070 m), nad jeziorem Zanoaga (1897 m), na polanie Pelegii (ok m). Dużo do życzenia pozostawia czystość pól namiotowych. Europa: Rumunia zabezpieczające przed słońcem, deszczem oraz duże ilości wody. Z tą ostatnią jest nie lada problem. Jeśli nie chcemy mieć zepsutej wycieczki, lepiej nie pić i nie nabierać wody z niżej płynących potoków, ponieważ... wyżej pasą się krowy. W słoneczne dni uwielbiają one chłodzić się w jeziorkach, z których wypływają potoczki. Warto wtedy zainwestować w uzdatniacz wody lub ją przegotowywać. Wyżej niestety wody jest bardzo mało. Polecane wycieczki Największe jezioro Bucura Bezpiecznie można pozostawiać namiot na polu i w wyższe szczyty chodzić na lekko. Pamiętajmy o dużych różnicach wysokości i słabo przedeptanych szlakach (na których nie ma wcale dużo ludzi). Na Retezat warto przeznaczyć kilka dni, aby posmakować tutejszych krajobrazów, poodkrywać coraz to nowe dolinki pełne jeziorek i skaliste kulminacje szczytów. Przez całe pasmo poprowadzone są szlaki w 4 rodzajach: kropka, krzyżyk, pasek i trójkąt i w 3 kolorach: czerwony, niebieski i żółty. Daje to razem aż 12 możliwych kombinacji oznaczeń szlaków (w Polsce jest tylko 5!). Takich polodowcowych stawków jest mnóstwo w Retezacie Na pewno przydadzą się, oprócz standardowego wyposażenia górskiego, kije teleskopowe, wszelkie rzeczy Krowy na wysokogórskich łąkach Koniecznie trzeba wejść na skalną kopułę Peleagi (2509 m). Najłatwiej założyć bazę przy jeziorze Bucura ( nr 6 (15), Czerwiec 2008

6 m) i stamtąd wyruszyć przez przełęcz Bucurei (2206 m) lub bezpośrednio na najwyższy szczyt. Na wejście na Peleagę potrzebne będzie prawie 1:30 h. Bardzo ciekawe są urwiska i skałki od strony północnej oraz widoki na dolinę jezior (m.in. jezioro Bucura). Szczyt Retezat Z Peleagi można kontynuować wycieczkę przez drugi najwyższy szczyt Retezatu Papusę (2508 m) wielką granitową kopę, z której roztaczają się równie wspaniałe widoki. Europa: Rumunia Custury (2457 m) rozległego połoninnego szczytu o zupełnie innym charakterze niż najwyższe wierzchołki Retezatu. Z Custury długie dość łagodne zejście poprowadzi na przełęcz Plaiul Mic (1879 m), skąd możemy wrócić nad jezioro Bucura. Pokonanie opisanej trasy zajmuje cały dzień. Na pewno warto zahaczyć o najbardziej malowniczy szczyt pasma Varful Retezat (Szczyt Retezat, 2482 m). Wydaje się on większy w rzeczywistości niż na mapach. Można go zdobyć, idąc od strony jeziora Bucura (2070 m), przez szczyt Bucura I (2433 m; stromy skalisty czubek). Druga interesująca trasa prowadzi od dawnego schroniska Pietrele (1480 m) przez grzbiet Lolaia (2270 m). Ostatnie podejście to bardzo stroma uciążliwa do wejścia rynna pod szczytem Retezat. Najtrudniejszy szlak, czyli Portile Inchise Z Papusy dalej przechodzimy wąskimi ścieżkami (liczne warianty, niewielkie trudności techniczne) na grzbiet Staw Tapului z grani Inchise Szukającym silniejszych wrażeń polecam pójście na przełęcz Judele (2370 m) przejście pomiędzy bardzo stromymi szczytami à la Tatry Wysokie. Drugi ciekawy odcinek stanowi grań Portile Inchise między szczytami Papusa i Varful Mare (2463 m). Jest to kilku metro- 6 nr 6 (15), Czerwiec 2008

7 wej szerokości skalny grzbiet z bardzo stromymi zboczami. Mało kto tędy chodzi, zapewne ze względu na bardzo dużą ekspozycję i brak zabezpieczeń. Na sam Varful Mare szlak nie wprowadza, a jest to góra przygniatająca swym ogromem, zwłaszcza od strony dolin. Europa: Rumunia Warto również zobaczyć jezioro Gales (1990 m) i zagubiony pośród kosodrzewiny staw dintre Brazi (1740 m) w kolejnej dolinie na wschód. Wreszcie polecamy również malownicze wodospady Lolaia oraz Ciomfu w niższych partiach dolin. Wyprawa w Retezat może być fantastyczną przygodą, zwłaszcza jeśli trafimy na pogodę. Zdjęcia do tego artykułu były robione podczas sierpniowych upałów w 2007 roku. Przez dwa tygodnie prawie nie padało, natomiast w dzień temperatura dochodziła do 30 stopni (!). Jeśli tylko pogoda nie spłata nam figla, możemy być pewni, że Karpaty o alpejskim charakterze nas nie rozczarują. Potężna kopa Papusy, pokryta granitowymi głazami Bardzo ciekawe przyrodniczo są dolinki na północ od głównego grzbietu. Rzadko odwiedzaną kotlinką z licznymi maleńkimi jeziorkami pośrodku wysokogórskiej podmokłej łąki jest La Scortar (na północ od Peleagi). Tekst: Jakub Jagiełło, zdjęcia: Łukasz Krzeszczakowski Ukryty w kosodrzewinie staw dintre Brazi Wodospad Lolaia 7 nr 6 (15), Czerwiec 2008

8 Europa: Rumunia Informacje praktyczne: W Retezat najlepiej dojechać samochodem lub bezpośrednim pociągiem z Krakowa przez Słowację i Węgry, np. do Devy, która leży 30 km od Retezatu. W same góry nieco trudniej dotrzeć komunikacją publiczną najbliżej można dojechać do Campu lui Neag (840 m) lub do Nucsoary (630 m). Mapę Retezatu w skali 1: węgierskiego wydawnictwa Dimap można kupić w Polsce w cenie ok. 25 zł w dobrych sklepach turystycznych. Trudność szlaków w Retezacie: większość 2 (łatwe) lub 3 (średnio-trudne, wymagające użycia rąk, możliwa ekspozycja), np.: Varful Retezat, południowe podejście na Papusę. Portile Inchise (trudność 3 4). Ceny w schroniskach wyższe niż w Polsce. 8 nr 6 (15), Czerwiec 2008

9 Dalekie podróże: Wenezuela WENEZUELA: Isla Margarita raj dla miłośników windsurfingu Jeżeli po raz pierwszy w życiu wybieramy się do Ameryki Południowej i nie możemy się zdecydować, który kraj wybrać jako cel naszej podróży, jedźmy do Wenezueli. Dlaczego? Bo tu posmakujemy wszystkiego po trochu. Znajdziemy pokryte śniegiem szczyty Andów, dziką dżunglę amazońską oraz piaszczyste karaibskie plaże. Ponieważ kraj nie należy do specjalnie bezpiecznych, turyści zwykle wybierają pobyt na jednej z wysp na Morzu Karaibskim, z których najpopularniejszą jest Isla Margarita. Jak mawiają miejscowi, wyspa jest bramą do zwiedzania innych zakątków Wenezueli, znajdują się tu aż 72 złociste plaże, wygodne hotele, lotnisko, a do tego na całym jej obszarze obowiązują ceny bezcłowe. Typowa karaibska plaża To w Wenezueli znajdują się: Maracaibo największe jezioro Ameryki Południowej, Orinoko trzecia najdłuższa rzeka tego kontynentu oraz słynny Angel Falls (hiszp. Salto Angel), najwyższy wodospad świata, którego wody spadają z wysokości 1000 m. Isla Margarita obok Rodos, Egiptu, Fuertaventury i Cabarete na Dominikanie jest też jednym z pięciu najlepszych i najbardziej znanych na świecie miejsc do uprawiania windsurfingu i kitesurfingu. O ile windsurfing jest już u nas dosyć popularnym sportem, warto spróbować kitesurfingu pływania na desce z kitem, czyli latawcem doczepionym do zawodnika na specjalnej uprzęży. Dzięki kitowi możemy wyko- 9 nr 6 (15), Czerwiec 2008

10 rzystać wiatr wiejący w wyższych partiach powietrza, który jest często silniejszy niż ten przy powierzchni ziemi, dlatego kite sprawdza się wtedy, gdy słabo wieje, co się niestety często zdarza w Polsce. Każdy, kto jest prawdziwym pasjonatem tych sportów, słyszał o spocie windsurfingowym w El Yaque, małej mieścince, do której od połowy lutego do końca maja ściągają zewsząd zarówno zwykli miłośnicy deski z żaglem, jak i światowa elita zawodników. Z zapartym tchem możemy podziwiać umiejętności tych drugich w czasie treningu, kibicować podczas zawodów, a następnie oklaskiwać mistrzów świata w trakcie ceremonii wręczania medali. Dalekie podróże: Wenezuela Jeżeli planujemy wypożyczyć sprzęt do windsurfingu, warto zapytać w kilku miejscach i porównać ceny. Zdecydowanie jedne z najniższych oferuje wypożyczalnia położona bezpośrednio przed bazą kitesurfingową, prowadzona przez sympatycznego Niemca z Berlina, który tu znalazł swój sposób na życie. Poznamy ją po czystych, solidnych, drewnianych krzesłach i stolikach w restauracji, podczas gdy w pozostałych miejscach królują plastikowe foteliki i cerata. W wypożyczalni bez kłopotu dogadamy się po angielsku, niemiecku lub hiszpańsku. Możemy wybrać sobie rozmiar deski w zależności od swoich umiejętności oraz wielkość żagla w zależności od siły wiatru, a jeżeli coś nam nie pasuje, wystarczy podpłynąć i wymienić sprzęt na inny. Baza kitesurfingowa Miejscowość ciągnie się wzdłuż niezbyt długiej plaży, przy której przycupnęły: wypożyczalnie, przytulne knajpki z karaibskim jedzeniem, małe hoteliki oraz sklepiki z firmową odzieżą surferską. Na samym końcu plaży usadowili się kitesurferzy; ich bajecznie kolorowe kity, przypominające barwne namioty, suszą się na słońcu. Czołówka światowa we Free Style przed wręczeniem medali Baza hotelowa w El Yaque nie jest zbyt duża, dlatego też część odwiedzających mieszka w innych miejscowościach, a tu codziennie dojeżdża popływać. Jednak miasteczko rozbudowuje się, powstają nowe, duże hotele i niedługo będzie w stanie przyjąć kolejnych 10 nr 6 (15), Czerwiec 2008

11 gości. Oby tylko nie utraciło swojego niepowtarzalnego klimatu luzu i jednocześnie aktywności. Tu nie zobaczymy ani wyfiokowanych panienek w szpilkach, ani wylegujących się jak foki turystów, po których od razu widać brak umiaru w korzystaniu z jedzenia i napitków w ramach formuły all inclusive. Zobaczymy za to pięknie umięśnione męskie torsy, wysportowane kobiece sylwetki, charakterystycznie spłowiałe od słońca włosy oraz uśmiechy szczęścia, które pojawiają się jedynie u pasjonatów dających upust swoim pasjom. Dalekie podróże: Wenezuela zakupy płacić gotówką, a nie kartą. Oficjalny kurs dolara czy euro do wenezuelskiego boliwara jest dwukrotnie niższy w hotelach i rozliczeniach bankowych. Dlatego też walutę należy wymieniać u miejscowych cinkciarzy, rezydenci i piloci poinformują, gdzie można to bezpiecznie i najkorzystniej zrobić, często też sami świadczą takie usługi. Kartą możemy opłacić jedynie kaucję przy wynajmie samochodu, gdyż jest to tylko czasowa blokada środków na koncie. Na pewno ucieszymy się, tankując samochód przed oddaniem go w wypożyczalni. Za 20 litrów benzyny zapłacimy 2 boliwary, tyle samo, co za puszkę coca coli, a jest to równowartość około 1,20 zł. Wenezuela, jako producent ropy naftowej i jeden z założycieli OPEC, sprzedaje benzynę swoim obywatelom po kosztach jej produkcji, jedyny ich problem to: jak kupić sobie samochód. Targ owoców Isla Margarita to nie tylko windsurfing. Wyspa składa się z dwóch części, z których większa, górzysta, porośnięta jest lasami deszczowymi, drugą pustynną, zasiedlają jedynie kaktusy. Warto wybrać się na objazd wyspy wszystkie hotele oferują jeep safari, możemy też bez kłopotu wynająć samochód i zrobić to we własnym zakresie. Należy pamiętać, aby za wynajem samochodu, jak i za wszelkie robione La Restinga Jeżeli już wybierzemy się na wycieczkę, warto odwiedzić stolicę wyspy, La Asuncion, położoną w głębi lądu ze względu na niegdysiejsze napady piratów. Możemy zajrzeć do starej kolo- 11 nr 6 (15), Czerwiec 2008

12 nialnej katedry, przejść się po wąskich uliczkach oraz dojechać do królującej nad miastem fortecy Santa Rosa. Warto też zatrzymać się w El Valle wenezuelskiej Częstochowie, miasteczku ze znanym sanktuarium Virgen El Valle, czyli Matki Boskiej Dziewicy z Doliny, do którego corocznie we wrześniu przybywają pielgrzymi z całej Wenezueli. Jednym z ciekawszych miejsc jest Park Narodowy La Restinga z malowniczą laguną i porastającymi ją lasami mangrowymi. Lagunę zwiedza się łodzią, która przewiezie nas kanałami wśród namorzyn, a sternik chętnie pokaże miejsca lęgowe flamingów i pelikanów, koniki morskie i ostrygi obrastające korzenie mangrowców. Dalekie podróże: Wenezuela Wszystkie hotele oferują też rejsy na pobliską, słabo zaludnioną wyspę Isla de Coche, która wygląda jak widoczek z typowej pocztówki z Karaibów: lazurowa woda, szeroka piaszczysta plaża i palmy kokosowe. Wysepka jest mała, a w środku niej znajduje się słone jezioro, które okresowo wysycha, pozostawiając czarne błoto, działające dobroczynnie na skórę. Warto zapytać o to naturalne SPA, gdyż nie ma tej pozycji w standardowych programach wycieczkowych, a dojście zajmie nam kilka minut to tylko kilkaset metrów od plaży. Nasmarujmy się cali błotem, w czasie jak będziemy maszerować z powrotem na plażę wyschnie ono, pozostawiając na ciele skorupkę, którą potem zmyjemy w ciepłych wodach Morza Karaibskiego; bez obaw, czarna maź nie zniszczy ani nie zafarbuje nam trwale kostiumów plażowych. Canaima widok na wodospad i Tepuis Dżungla amazońska Jeżeli planujemy jakąś wycieczkę na stały ląd, największym powodzeniem cieszy się Park Narodowy Canaima, położony pomiędzy dżunglą amazońską 12 nr 6 (15), Czerwiec 2008

13 a dorzeczem Orinoko. Wycieczka to wydatek kilkuset dolarów, ale naprawdę warto. Do parku dostaniemy się małym osobowym samolotem z lotniska Porlamar. Dalekie podróże: Wenezuela Tepuis, wznoszą się na wysokość 1800 m n.p.m., ich strome zbocza schodzą prawie prostopadle do kanionów, dlatego też na odizolowanych szczytach możemy spotkać endemiczne gatunki flory i fauny. To właśnie odkrycie Tepuis zainspirowało Artura Conan Doyle a do napisania książki Świat zaginiony, a ta z kolei natchnęła twórców Jurassic Park. Po wylądowaniu na miejscu czekają nas kolejne atrakcje rejs indiańską łodzią po lagunie, do której wpadają obok siebie cztery odnogi rzeki, tworząc cztery spienione wodospady; marsz przez dżunglę oraz przejście przez wodospad El Sapo za ścianą wody tunelem wyrytym w skale. Wodospad Salto Angel Podczas lotu pokonamy ogromne połacie dżungli, a jeżeli nie będzie zbyt dużego zachmurzenia przelecimy obok wodospadu Salto Angel. Widok jest niezapomniany wąska wstążka wody spada z czubka ogromnej góry pionowo w dół i po 1000 metrów rozbija się u jej stóp tonąc w bujnej zieleni. Cały teren wokół pokryty jest odseparowanymi od siebie płaskimi wzgórzami, pomiędzy którymi znajdują się głębokie, zalesione kaniony. Wzgórza, zwane z indiańska Pisząc o Wenezueli, nie sposób nie wspomnieć o jej pięknych kobietach kilkakrotnie Miss Świata pochodziły właśnie stąd. Według miejscowych norm piękności, atrakcyjna kobieta powinna mieć pokaźny biust i okrągłą pupę. Jeżeli natura poskąpiła swoich łask, zapobiegliwi rodzice fundują pociechom chirurga plastycznego operacjom poddają się nawet 14 latki. Kobiety eksponują swoje wdzięki obcisłym ubraniem, od rana chodzą w pełnym makijażu i na niebotycznie wysokich obcasach. Do tego sugestywna mimika twarzy, potrząsanie włosami i gestykulacja obserwując je, mamy wrażenie, że oglądamy południowoamerykański serial, gdzie gra aktorska zawsze wydawała mi się przesadzona, tymczasem jest to ich naturalne zachowanie. Wyjeżdżając do Wenezueli musimy pamiętać, ze leży ona w Ameryce Po- 13 nr 6 (15), Czerwiec 2008

14 łudniowej; jej mieszkańcom obce są tak przyziemne sprawy jak pośpiech i punktualność. Zabieganych Europejczyków to drażni, ale lepiej od razu wrzucić na luz i leniwie delektować się klimatem Karaibów. Storczyki w dżungli Przydatne informacje: Do Wenezueli możemy wybrać się z biurem podróży, wtedy zwykle lecimy samolotem charterowym z jednego z miast zachodnioeuropejskich bezpośrednio do Porlamar na Isla Margarita. Możliwe są również połączenia wygodniejszymi rejsowymi liniami, ale wtedy musimy dodatkowo przesiadać się w Caracas. Ważne, aby na taką przesiadkę zaplanować minimum 2 3 godziny, bo przy opieszałości obsługi na lotnisku możemy spóźnić się na następny samolot. Jeżeli mamy trochę czasu Dalekie podróże: Wenezuela na lotnisku, samotne wycieczki do Caracas nie są specjalnie rekomendowane, bo miasto jest dosyć niebezpieczne. Niewielki samochód można wynająć już za 160 boliwarów dziennie, wg oficjalnego kursu to ponad 200 zł, wg nieoficjalnego trochę ponad 90 zł, bo 1 boliwar to około 0,6 zł. 8-godzinny kurs kitesurfingu kosztuje równowartość ok. 270 Euro. Wynajem sprzętu do windsurfingu to wydatek boliwarów w zależności od naszych umiejętności negocjacyjnych. W hotelach jest nieustannie włączona klimatyzacja. Ze względu na ogromną wilgotność po wyłączeniu jej, z klimatyzatorów leje się ciurkiem woda. Jeżeli podstawimy jakiś pojemnik, po 5 minutach przestanie i wtedy można już funkcjonować bez klimatyzacji. Jeżeli planujemy zakupy, wybierzemy się do największego miasta wyspy Porlamar, centrum handlowe to wielka galeria z butikami nie różniącymi się niczym od europejskich oraz duży sklep spożywczy, gdzie można zaopatrzyć się tanio w markowe alkohole i miejscowe specjały, takie jak ostry niczym Tabasco sos mrówkowy, uważany za miejscowy afrodyzjak. Butelka dobrego miejscowego rumu to wydatek rzędu 7 zł. Tekst i zdjęcia: Agnieszka Girzejowska 14 nr 6 (15), Czerwiec 2008

15 UNESCO: Kraków Kraków: od Rynku Głównego po Planty i Barbakan KRAKÓW żywy świadek najważniejszych wydarzeń w ponadtysiącletniej historii Polski. Miejsce o niepowtarzalnej atmosferze i klimacie, przyciągające swą magią wybitnych twórców kultury i sztuki. Zapraszamy na krótką wędrówkę po najważniejszych miejscach wyjątkowego, podwawelskiego grodu. W tym numerze część pierwsza: od Rynku Głównego po Planty i Barbakan. Wreszcie miasto prężnego życia religijnego z bogactwem sanktuariów i świętych miejsc, miasto papieża Jana Pawła II. Jako pierwsze z polskich miast wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w roku Panorama okolic rynku w Krakowie Kraków to stolica państwa od XI do XVII stulecia, dziś centrum życia kulturalnego i prężny ośrodek naukowy siedziba najstarszego w kraju uniwersytetu. Najchętniej odwiedzane przez turystów miasto w Polsce, jako jedno z nielicznych niemal nietknięte podczas działań wojennych w latach Najważniejszym punktem na mapie Krakowa do dnia dzisiejszego pozostaje bez wątpienia Rynek Główny, wytyczony wraz z zachowanym do dziś w niezmienionej formie układem urbanistycznym w XIII stuleciu na mocy przywileju wydanego przez księcia Bolesława Wstydliwego (5 czerwca 1257 roku). Na przestrzeni wieków był krakowski rynek świadkiem najważniejszych wydarzeń w historii miasta i państwa polskiego. To tu witano monarchów udających się na koronacje do Katedry Wawelskiej. To tu w 1525 roku miał miejsce słynny Hołd Pruski uwieczniony na wspa- 15 nr 6 (15), Czerwiec 2008

16 niałym obrazie przez mistrza Matejkę, a w roku 1794 składał swą przysięgę Tadeusz Kościuszko by tylko wspomnieć te najważniejsze. Do dziś krakowski rynek pozostaje jednym z największych (200 x 200m) i najpiękniejszych placów Europy. Tak jak przed wiekami koncentruje się tu życie miasta, zarówno towarzyskie, handlowe, jak i kulturalne, a bogactwo kawiarń, restauracji, pubów, galerii, muzeów i sklepów sprawia, iż w Krakowie nie ma czasu na nudę. UNESCO: Kraków Jednym z symboli Krakowa jest bez wątpienia górująca nad rynkiem główna świątynia parafialna dawnego Krakowa Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (Bazylika Mariacka), wzniesiona w pierwotnej formie jeszcze w XIII stuleciu z fundacji biskupa krakowskiego Iwona Odrowąża. Dzisiejszy kształt uzyskała w połowie XV stulecia, kiedy to do wzniesionego w XIV wieku. korpusu dobudowano wieniec kaplic bocznych. Wyższa wieża (81 metrów) nakryta okazałym, późnogotyckim hełmem pełniła przez wieki funkcję miejskiej strażnicy, z której ostrzegano mieszczan przed ewentualnymi zagrożeniami, a także dawano sygnał do otwarcia i zamknięcia bram miasta. To właśnie z tej wieży co godzinę usłyszeć można słynny, krakowski hejnał. Niższa wieża (69 metrów) nakryta barokowym hełmem pełni do dziś funkcję kościelnej dzwonnicy. Wnętrze świątyni zachwyca bogactwem i różnorodnością wystroju. Najczęściej odwiedzany kościół Krakowa Krakowskie Sukiennice Większość wyposażenia (ołtarze boczne, stalle) pochodzi z epoki baroku (XVII XVIII wiek), lecz bez wątpienia najważniejszym i najcenniejszym zabytkiem jest Ołtarz Mariacki, wykonany w latach przez pochodzącego z Norymbergi Wita Stwosza. Ten jeden z najwybitniejszych późnogotyckich poliptyków, wykonany z drewna dębowego (szafa) i lipowego (figury) posiada niezwykle bogaty program ikonograficzny. Główna scena ołtarza przedstawia moment Zaśnięcia NMP. Powyżej umieszczono scenę wyobrażającą Wniebowzięcie Marii, całość zaś zwieńczona jest ażurowym baldachimem z wyobrażeniem Koronacji NMP. Na skrzydłach ołtarza (ruchomych i nieruchomych) dostrzec można rozmaite sceny biblijne, przedstawiające najważ- 16 nr 6 (15), Czerwiec 2008

17 niejsze wydarzenia z życia Chrystusa i Marii. W trakcie II wojny światowej ołtarz został zrabowany przez hitlerowskiego okupanta. Przywieziony do Krakowa w roku 1946 dzięki staraniom profesora Karola Estreichera, powrócił na swoje miejsce po długotrwałej renowacji w roku Z ołtarzem głównym doskonale współgrają zamykające prezbiterium okna z witrażami pochodzącymi jeszcze z XIV stulecia (najstarsze zachowane w oknach witraże w Krakowie) oraz okazała polichromia świątyni zaprojektowana w 2. połowie XIX wieku przez samego Jana Matejkę. UNESCO: Kraków Plac Mariacki wraz z bazyliką, malowniczą bryłą niewielkiego kościółka Św. Barbary oraz okolicznymi kamienicami stanowi dziś jeden z najpiękniejszych zakątków miasta. Wieża - to jedyne co pozostało po ratuszu Potężne wieże Bazyliki Mariackiej Przylegający do Bazyliki Mariackiej urokliwy Plac Mariacki to teren dawnego cmentarza parafialnego istniejącego w tym miejscu do schyłku XVIII stulecia. Od najdawniejszych czasów krakowski rynek pełnił również funkcję miejskiego targowiska, czego świadkiem są stojące do dnia dzisiejszego Sukiennice. Już za czasów Bolesława Wstydliwego, w 2. połowie XIII stulecia wzniesiono tu pierwsze kramy. Bardziej okazały obiekt będący wysoką halą z dwoma rzędami kramów i uliczką pomiędzy nimi wzniesiono z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego, w 2. połowie XIV wieku. W latach 50. XVI stulecia po pożarze zmodernizowano Sukiennice, czyniąc je jednym z bardziej znaczących zabytków doby renesansu w Krakowie. To z tamtego okresu pochodzi piękna attyka z maszkaronami projektu włoskiego architekta Santi Gucci. Ostatnie istotne przemiany przeszły Sukiennice w 2. połowie XIX stulecia, kiedy to dokonano gruntownej restauracji i przebudowy według projektu Tomasza Prylińskiego przy współudziale Jana Matejki. Dziś krakowskie Sukiennice 17 nr 6 (15), Czerwiec 2008

18 pełnią przede wszystkim funkcję galerii handlowej dla turystów, gdzie można zaopatrzyć się w różnorakie pamiątki, a także wyroby jubilerskie. Na piętrze mieści się Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku, oddział Muzeum Narodowego w Krakowie (obecnie w remoncie), gdzie można podziwiać między innymi płótna Matejki, Siemiradzkiego, Chełmońskiego i innych. Po wschodniej stronie Sukiennic na płycie rynku stoi od 1898 pomnik Adama Mickiewicza zaprojektowany przez Teodora Rygiera, kolejny rozpoznawalny symbol Krakowa. UNESCO: Kraków Pozostałością po dawnym ratuszu, siedzibie rady miejskiej, jest stojąca na zachodniej płycie rynku samotna, gotycka Wieża Ratuszowa, pochodząca jeszcze z XIV stulecia. Niestety kompleks budynków ratusza zburzono w latach Stojąc na Rynku Głównym, warto zwrócić uwagę na ślady potwierdzające istnienie zabudowy jeszcze z okresu przedlokacyjnego. Już samo położenie Bazyliki Mariackiej (ukośnie względem boku rynku) dowodzi, iż pierwotna świątynia powstała jeszcze przed 1257 rokiem. Podobnie niewielki kościółek Św. Wojciecha, stojący niesymetrycznie na płycie rynku u wylotu ul. Grodzkiej jest jedną z najstarszych świątyń Krakowa (zachowane romańskie przyziemie). Pod płytą rynku planowane jest utworzenie podziemnego muzeum, prezentującego pozostałości innych budowli, które kiedyś wznosiły się na placu, takich jak tzw. Kramy Bogate, Wielka i Mała Waga. Z krakowskiego rynku warto udać się słynną ulicą Floriańską w kierunku pozostałości średniowiecznych murów obronnych. Najstarszy kościół na Rynku św. Wojciecha Zachód słońca nad Sukiennicami 18 nr 6 (15), Czerwiec 2008

19 Kompleks dawnych fortyfikacji miejskich z murami floriańskimi oraz Barbakanem stanowi jeden z najcenniejszych zespołów zabytkowych tego typu w Polsce. Niestety, większość murów wraz z 47 basztami zburzono w latach UNESCO: Kraków Dzięki staraniom senatora Wolnego Miasta Krakowa, Feliksa Radwańskiego, udało się zachować niewielki fragment północnego odcinka fortyfikacji ze słynną Bramą Floriańską (XIII/XIV wiek), basztami (od wschodu: Pasamoników (XV wiek), Stolarską (XIV wiek), Ciesielską (XV wiek) oraz dawny Arsenał Miejski (obecnie wchodzący w skład Muzeum Książąt Czartoryskich), a także Barbakan, wzniesiony u schyłku XV stulecia, wybitny przykład gotyckiej architektury obronnej w tej części Europy. Warto wspomnieć, iż system obronny dawnego Krakowa składał się z dwóch rzędów murów, z których wewnętrzny, wnoszony z kamienia lub cegły miał zwykle około 6 7 metrów wysokości, a zewnętrzny (zwany także przedmurzem) liczył około 2,5 metra. Nieodzowną częścią całego systemu była również fosa o szerokości około 6 8 metrów (w okolicach Barbakanu dochodząca nawet do 24 metrów). Na miejscu zburzonych fortyfikacji oraz zasypanych fos, utworzono w XIX stuleciu Planty, miejski park otaczający pierścieniem zieleni całe Stare Miasto, jedno z ulubionych miejsc spacerowych mieszkańców Krakowa. Wieża Bramy Floriańskiej Barbakan Spod Bramy Floriańskiej warto przespacerować się Plantami w kierunku zachodnim zwracając po drodze uwagę na liczne pomniki wzniesione pod koniec XIX stulecia, będące niejednokrotnie dziełami o wysokiej klasie artystycznej. Wśród nich należy wymienić między innymi stojący nieopodal uro- 19 nr 6 (15), Czerwiec 2008

20 UNESCO: Kraków kliwej sadzawki pomnik poety Bohdana Zaleskiego, stojący na niewielkim wzniesieniu pomnik Jadwigi i Jagiełły, czy znajdujący się naprzeciw Pałacu Sztuki okazały monument z popiersiem Artura Grottgera. Alejki Plant krakowskich doprowadzą turystę do kolejnego wyjątkowego miejsca na krakowskim Starym Mieście tzw. Dzielnicy Uniwersyteckiej, którą opiszemy w drugiej części wędrówek po Krakowie. Tekst: Leszek Zaraska; zdjęcia: Danuta Maciejewska, Ewa Perlińska, Leszek Zaraska 20 nr 6 (15), Czerwiec 2008

21 Tatry: Czerwone Wierchy Czerwone Wierchy inaczej Są miejsca w polskich Tatrach, w których po prostu nie wypada nie być, i szlaki, których nie wypada nie przejść. Jednym z nich są Czerwone Wierchy. My jednak spróbujemy pokonać je inaczej niż większość turystów. Oczywiście coś za coś. Pominiemy Kopę Kondracką. Mimo to warto. Znaki prowadzą nad potokiem przez ponadstuletni las świerkowo-jodłowy z domieszką buka aż do polanki Szatra (1040 m). Zawdzięcza ona swoją nazwę stojącemu na niej do II wojny światowej szałasowi pasterskiemu (sotra leśna chatka). Dolina Małej Łąki Jeśli w ogóle można w polskich Tatrach mówić o miejscach o mniejszym zagęszczeniu turystów, z pewnością zalicza się do nich Dolina Małej Łąki: leży nieco na uboczu, nie prowadzą przez nią najpopularniejsze szlaki. I właśnie od niej zaczniemy. Niebieski szlak odchodzi od głównej drogi na Zakopane w Groniku niedaleko dawnego kamieniołomu wapienia i zlepieńca. To właśnie te skały decydują o niezwykłości Doliny Małej Łąki jest to jedyna dolina w naszych Tatrach w całości wycięta ze skał osadowych. Czerwone Wierchy widziane z Hawiarskiej Drogi Żólty szlak kieruje się w głąb doliny, my jednak podążamy wciąż niebieskim w prawo: to tzw. Hawiarska Droga. Kiedyś zwożono nią rudę z kopalni na zboczu pobliskiego Skoruśniaka. Kopalnia ta, zwana Wantule, do około 1860 ro- 21 nr 6 (15), Czerwiec 2008

Jak zdobywać Retezat alpejskie góry w Rumunii?

Jak zdobywać Retezat alpejskie góry w Rumunii? Jak zdobywać Retezat alpejskie góry w Rumunii? Retezat, jedno z najwyższych pasm Karpat, bywa porównywany do Alp ze względu na skaliste krajobrazy i potężne urwiska. Nie zabraknie tu jednak łagodniejszych

Bardziej szczegółowo

Czerwone Wierchy inaczej

Czerwone Wierchy inaczej Czerwone Wierchy inaczej Są miejsca w polskich Tatrach, w których po prostu nie wypada nie być, i szlaki, których nie wypada nie przejść. Jednym z nich są Czerwone Wierchy. My jednak spróbujemy pokonać

Bardziej szczegółowo

Kamień Pomorski. jedno z ważniejszych uzdrowisk, choć przyćmiewa go blask Międzyzdrojów.

Kamień Pomorski. jedno z ważniejszych uzdrowisk, choć przyćmiewa go blask Międzyzdrojów. Kamień Pomorski Kamień Pomorski słynie jako uzdrowisko, w którym leczy się schorzenia reumatyczne oraz choroby układu krążenia. Nie jest to jednak jedyny powód, dla którego warto odwiedzić to miasto. Drugi

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek).

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek). Plan wędrówek XXI Ogólnopolskiego Zlotu Harcerzy Akademików i Wędrowników Diablak W ramach zlotu przewidzieliśmy dla was wędrówki górskie i nie tylko. Nowy Targ leży na Podhalu, z którego blisko jest do

Bardziej szczegółowo

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Strona 1 / 5 Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Opis autor: Admin Pierwszym ważniejszym obiektem na śląskim odcinku rowerowego szlaku Szlaku Orlich Gniazd jest miejscowość Smoleń,

Bardziej szczegółowo

Bieszczady Ustrzyki Górne Połonina Caryńska Kruhly Wierch (1297 m n.p.m.) Tarnica(1346 m n.p.m.) Wielką Rawkę (1307 m n.p.m.

Bieszczady Ustrzyki Górne Połonina Caryńska Kruhly Wierch (1297 m n.p.m.) Tarnica(1346 m n.p.m.) Wielką Rawkę (1307 m n.p.m. Bieszczady Gdzieś na krańcu Polski, na południowym wschodzie leży legendarna i trudno dostępna kraina górska, czyli słynne Bieszczady. Dostać się tutaj środkiem komunikacji publicznej jest niezwykle ciężko.

Bardziej szczegółowo

Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30

Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30 Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30 Ilustracja 1: Wycieczkę zaczynamy po zjechaniu na Czarne (jak nad zalew). Jeszcze przed Wylęgarnią, trochę za wodospadem

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ CZWARTY. We wnętrzach muzealnych oglądaliśmy bogaty księgozbiór i archiwum pisarza, fotografie, dokumenty i pamiątki osobiste.

DZIEŃ CZWARTY. We wnętrzach muzealnych oglądaliśmy bogaty księgozbiór i archiwum pisarza, fotografie, dokumenty i pamiątki osobiste. GÓRY, NASZE GÓRY wycieczka Klubu Miłośników Przyrody ze Szkoły Podstawowej im. Kornela Makuszyńskiego w Gołaszynie w ramach projektu Szkoła Przyszłości w Gminach Ziemi Łukowskiej O górach, Zakopanym i

Bardziej szczegółowo

1-dniowy spływ kajakowy Czarną Hańczą i Kanałem Augustowskim (12 km lub 25 km)

1-dniowy spływ kajakowy Czarną Hańczą i Kanałem Augustowskim (12 km lub 25 km) Lokalizacja Olecka daje kilka możliwości zorganizowania jednodniowego spływu kajakowego. W odległości ok. 40 km. organizowane są spływy kajakowe Czarną Hańczą. Najbliżej bo zaledwie 15 km. od Olecka organizowane

Bardziej szczegółowo

WENEZUELA. Oferta indywidualna

WENEZUELA. Oferta indywidualna WENEZUELA Oferta indywidualna 1 Ramowy program 1 dzień 05.00 odprawa biletowo bagażowa na lotnisku w Warszawie ; 07.15 wylot z Warszawy do Frankfurtu;. 09.10 przylot do Frankfurtu; 10.30 odlot do Caracas;

Bardziej szczegółowo

Podróże małe i duże. Wyjazd: 9 sierpnia ( niedziela), spod Ośrodka Kultury w Wiśniowej o godz. 5.30. Powrót ok.22-23.00.

Podróże małe i duże. Wyjazd: 9 sierpnia ( niedziela), spod Ośrodka Kultury w Wiśniowej o godz. 5.30. Powrót ok.22-23.00. Tatry Słowackie po raz drugi czemu nie? Podróże małe i duże Tym razem z bagażem cennych doświadczeo ruszamy na Stary Smokovec, by stamtąd zacząd wędrówkę po wysokogórskich malowniczych szlakach i dotrzed

Bardziej szczegółowo

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów.

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 2 dzień Przylot do stolicy Indii Delhi. Ten dzień poświęcimy na aklimatyzację i zapoznanie się z indyjskimi realiami. Udamy się

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013

Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013 Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013 W drugim tygodniu października 2013 roku razem z klasą IV TE wziąłem udział w wycieczce klasowej do Wrocławia - Stolicy Kultury 2016 roku. Pierwszego dnia naszego

Bardziej szczegółowo

O P I S T R A S Y. wiata Wiktorówka ( ruszamy na trasę we wskazanym kierunku drogą leśną ).

O P I S T R A S Y. wiata Wiktorówka ( ruszamy na trasę we wskazanym kierunku drogą leśną ). O P I S T R A S Y START wiata Wiktorówka ( ruszamy na trasę we wskazanym kierunku drogą leśną ). 1. Po przejściu odcinka 100 m, z lewej strony mijacie leśną polanę. Po prawej stronie zauważyć można fragment

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka Ośrodek Szkoleniowo Wypoczynkowy w Kazimierzu Dolnym malowniczo położony na skarpie wiślanej, jest jednym z najpiękniejszych miejsc na trasie Kazimierz Męćmierz. W otoczeniu lasu, ciszy i spokoju każdy

Bardziej szczegółowo

Wieczór Albański. Butrintit i Zamek Lekursi

Wieczór Albański. Butrintit i Zamek Lekursi Wieczór Albański Specjalnie dla Państwa w każdą niedzielę odbywa się wieczór albański przy dźwiękach tradycyjnej polifonicznej muzyki. Cały wieczór to degustacja wspaniałych albańskich potraw oraz niezwykle

Bardziej szczegółowo

Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku

Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku Polacy kochają Chorwację. Od lat całymi rodzinami chętnie jeździmy nad adriatyckie wybrzeże. Po wschodniej stronie Adriatyku znajduje się jednak także

Bardziej szczegółowo

CHORWACJA HOTEL DUBRAVKA *** nasza propozycja na Lato 2016

CHORWACJA HOTEL DUBRAVKA *** nasza propozycja na Lato 2016 CHORWACJA HOTEL DUBRAVKA *** nasza propozycja na Lato 2016 Hotel Dubravka *** Hotel Dubravka *** Atuty oferty Atrakcyjna oferta cenowa hotelu. Położony tuż przy złocistej plaży z długim wybrzeżem oraz

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wycieczki nr 3 Szkolnego Koła Turystyki Aktywnej Hornfelsy

Sprawozdanie z wycieczki nr 3 Szkolnego Koła Turystyki Aktywnej Hornfelsy 26 października odbyła się kolejna wycieczka Szkolnego Koła Turystyki Aktywnej Hornfelsy Jelenia Góra Wojanów Sokolik(642 m) Krzyżna (654 m) - schr. Szwajcarka Trzcińsko Jelenia Góra. Zbiórka uczestników

Bardziej szczegółowo

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie.

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Łąki Nowohuckie Mapa Łąk Nowohuckich, na której niebieską linią zaznaczona jest trasa ścieżki dydaktycznej. Łąki Nowohuckie Łąki Nowohuckie

Bardziej szczegółowo

Norwegia - w krainie fiordów

Norwegia - w krainie fiordów Norwegia - w krainie fiordów Opis Cena od: 5000 PLN Liczba dni: 8 dni Kraj: Norwegia Norwegia jest miejscem niezwykłym, w którym przyroda urzeka swoją nieskazitelnością i czystością. Wiele tam miejsc w

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY Układ graficzny CKE 2010 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę

Bardziej szczegółowo

Gęsia Szyja, Wiktorówki

Gęsia Szyja, Wiktorówki Gęsia Szyja, Wiktorówki Łysa Polana Gęsia Szyja(wyjście na szczyt góry na wysokość 1489 m n.p.m) Wiktorówki(zwiedzanie Sanktuarium Maryjnego na Wiktorówkach) Zazadnia powrót (łatwa wycieczka górska) Widok

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania puzzli

Instrukcja przygotowania puzzli Instrukcja przygotowania puzzli 2 1 1. Wytnij puzzle. 2. Z wyciętych elementów ułóż mapę Polski zgodnie z zamieszczonym wzorem. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Wydawnictwa (s. 1, 2) oraz agencji fotograficznych:

Bardziej szczegółowo

03. Zadania obliczeniowe z działu kartografia

03. Zadania obliczeniowe z działu kartografia 1. Kampinoski PN Zadanie 1. (3 pkt) Oblicz, ile wynosi w terenie szerokość Wisły na zaznaczonym na mapie odcinku AB. Skala mapy wynosi 1:50 000. Przedstaw obliczenia. Zadanie 8. (1 pkt) Odszukaj na mapie

Bardziej szczegółowo

Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej. opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji

Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej. opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji Rzeszów 2015 I. Trasa 1: Rzeszów (Park im. W. Szafera) CTiR w Kielnarowej Rysunek

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

Do serca Gór Świętokrzyskich czas trwania ok 8h Kielce są ciekawe czas trwania ok 8h

Do serca Gór Świętokrzyskich czas trwania ok 8h Kielce są ciekawe czas trwania ok 8h Do serca Gór Świętokrzyskich czas trwania ok 8h Św. Katarzyna zdobycie najwyższego szczytu Gór Świętokrzyskich Łysicy (612 m. n.p.m.) Nowej Słupa wejście drogą królewską na Łysą Górę (595 m. n.p.m.). Św.

Bardziej szczegółowo

Mercure KASPROWY ZAKOPANE*** W zimowej stolicy Polski, u podnóża malowniczych polskich Tatr.

Mercure KASPROWY ZAKOPANE*** W zimowej stolicy Polski, u podnóża malowniczych polskich Tatr. *** W zimowej stolicy Polski, u podnóża malowniczych polskich Tatr. Przyjemność podróżowania czerpiemy z odwiedzania nowych miejsc. Inne zapachy, odmienny klimat oraz specyfika każdego regionu sprawiają,

Bardziej szczegółowo

OPIS TRASY. długość trasy. czas jazdy z odpoczynkami. czas jazdy bez odpoczynku. dostępność dla typu roweru. trudność kondycyjna. trudność techniczna

OPIS TRASY. długość trasy. czas jazdy z odpoczynkami. czas jazdy bez odpoczynku. dostępność dla typu roweru. trudność kondycyjna. trudność techniczna OPS TRASY długość trasy czas jazdy bez odpoczynku czas jazdy z odpoczynkami dostępność dla typu roweru trudność techniczna trudność kondycyjna 21,7 km 2 h 3h i 30 min trekingowy łatwa górski dla każdego

Bardziej szczegółowo

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km Trasa pałacowa Oleśnica Spalice Boguszyce Rzędów Miodary Brzezinka Małe Brzezie Sokołowice Cieśle Wyszogród Nowoszyce Świerzna Oleśnica. Długość trasy - 39,1 km. *Trasa wskazana dla rowerów trekingowych

Bardziej szczegółowo

W rejonie tym do najważniejszych centrów turystycznych należą: Benidorm, Altea, Calpe, Teulada Moraira, Jávea oraz Denia.

W rejonie tym do najważniejszych centrów turystycznych należą: Benidorm, Altea, Calpe, Teulada Moraira, Jávea oraz Denia. Północne wybrzeże Costa Blanca rozciąga się od Denii do Benidormu w południowowschodniej części Hiszpanii, czyli jednego z najbardziej atrakcyjnych turystycznie miejsc, gdzie Morze Śródziemne i góry niemalże

Bardziej szczegółowo

Gmina K oronowo w opinii turystów i odwiedzających

Gmina K oronowo w opinii turystów i odwiedzających Gmina K oronowo w opinii turystów i odwiedzających Projekt badawczy realizowany przez Wyższą Szkołę Gospodarki w Bydgoszczy we współpracy z Urzędem Miasta Koronowo oraz Bydgoską Lokalną Organizacją Turystyczną

Bardziej szczegółowo

Chorwacja HOTEL POSEJDON APARTAMENTY KORKYRA GARDENS HOTEL MARKO POLO HOTEL BORIK HOTEL LIBURNA HOTEL CROATIA ITAKA&GALA

Chorwacja HOTEL POSEJDON APARTAMENTY KORKYRA GARDENS HOTEL MARKO POLO HOTEL BORIK HOTEL LIBURNA HOTEL CROATIA ITAKA&GALA Chorwacja HOTEL POSEJDON APARTAMENTY KORKYRA GARDENS HOTEL MARKO POLO HOTEL LIBURNA HOTEL BORIK HOTEL CROATIA ITAKA&GALA HOTEL ALBATROS HOTEL EPIDAURUS 10 powodów, żeby spędzić tu wakacje 1. Błękitne morze

Bardziej szczegółowo

Atrakcje turystyczne 2015-06-01 14:25:01

Atrakcje turystyczne 2015-06-01 14:25:01 Atrakcje turystyczne 2015-06-01 14:25:01 2 Zachodniopomorskie oferuje wiele atrakcji turystycznych - prawie 200 km wybrzeża, szerokie plaże i strome klify, ponad 3 tys. jezior, a także dwa parki narodowe:

Bardziej szczegółowo

Ul. Opolska 16. Tarnowskie Góry

Ul. Opolska 16. Tarnowskie Góry OFERTA NAJMU Ul. Opolska 16 Tarnowskie Góry 1 Szanowni Państwo, Mamy przyjemność przedstawić Państwu ofertę najmu całej powierzchni zabytkowej kamienicy położonej w centrum Tarnowskich Gór. Mając na uwadze

Bardziej szczegółowo

Malborskie mosty. Bernard Jesionowski. Malbork 2008. Bernard Jesionowski Malborskie mosty Strona 1

Malborskie mosty. Bernard Jesionowski. Malbork 2008. Bernard Jesionowski Malborskie mosty Strona 1 Malborskie mosty Bernard Jesionowski Malbork 2008 Bernard Jesionowski Malborskie mosty Strona 1 Tradycja istnienia stałej przeprawy przez Nogat w Malborku ma średniowieczną tradycję. Świadczą o tym cylindryczne

Bardziej szczegółowo

BORY TUCHOLSKIE. 08.05.2013 Wycieczka krajoznawcza klas IV a i IV e

BORY TUCHOLSKIE. 08.05.2013 Wycieczka krajoznawcza klas IV a i IV e BORY TUCHOLSKIE 08.05.2013 Wycieczka krajoznawcza klas IV a i IV e O Borach Tucholskich Bory Tucholskie to jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce i kraina o unikalnych walorach przyrodniczych

Bardziej szczegółowo

ZADANIA CZĘŚCI PRZYRODNICZEJ IV EDYCJI KONKURSU PIOSENKI TURYSTYCZNEJ I WIEDZY O POLSKICH GÓRACH WAGABUNDA 2007

ZADANIA CZĘŚCI PRZYRODNICZEJ IV EDYCJI KONKURSU PIOSENKI TURYSTYCZNEJ I WIEDZY O POLSKICH GÓRACH WAGABUNDA 2007 ZADANIA CZĘŚCI PRZYRODNICZEJ IV EDYCJI KONKURSU PIOSENKI TURYSTYCZNEJ I WIEDZY O POLSKICH GÓRACH WAGABUNDA 2007 SZKOŁA PODSTAWOWA NR 130 W ŁODZI IM. MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO Zadania opracowała mgr

Bardziej szczegółowo

Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO. Opracowała: mgr Katarzyna Kalita

Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO. Opracowała: mgr Katarzyna Kalita Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO ie w n a w ldo ku Zame Schronis nym m Szkol dzieżowy koło Mło mo y n a lizow orca PKP a k o l (z d dw ne o m łów 400 G e l KS. P

Bardziej szczegółowo

EDK Przeginia. Trasa via Salvator. Opis trasy EDK via Salvator. Przeginia Imbramowice

EDK Przeginia. Trasa via Salvator. Opis trasy EDK via Salvator. Przeginia Imbramowice Opis trasy EDK via Salvator Przeginia Imbramowice EDK Przeginia Trasa via Salvator CAŁA TRASA: PRZEGINIA Sanktuarium Najświętszego Zbawiciela ZADOLE KOSMOLOWSKIE KOSMOLÓW OLEWIN TROKS BRACIEJÓWKA SUŁOSZOWA

Bardziej szczegółowo

Dominika Mucha. Mail: dominika_mucha@wp.pl. Aleksandra Smycz. Mail: oola0@vp.pl. Aneta Winiarska. Mail: netka007@buziaczek.pl.

Dominika Mucha. Mail: dominika_mucha@wp.pl. Aleksandra Smycz. Mail: oola0@vp.pl. Aneta Winiarska. Mail: netka007@buziaczek.pl. Dominika Mucha Mail: dominika_mucha@wp.pl Aleksandra Smycz Mail: oola0@vp.pl Aneta Winiarska Mail: netka007@buziaczek.pl Patryk Mrugała Mail: patryk-wierzba@o2.pl Łukasz Szumal Mail: lukis29@op.pl Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Józefów

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Józefów Dokumentacja projektowa tras do uprawiania Nordic Walking na terenie Gminy Józefów Szczebrzeszyn, kwiecień 2013r. Projekt i opracowanie tras: TRAMP Zofia Kapecka Szczebrzeszyn Leśna tel. 600 423 828, 602

Bardziej szczegółowo

Mauritius Na ciepłych wodach Oceanu Indyjskiego leży rajska wyspa Mauritius. Turkusowa woda, kryształowo czyste laguny, drobno-piaszczyste, białe plaże oraz piękne krajobrazy z bujną roślinnością i plantacjami

Bardziej szczegółowo

Amsterdam - Wenecja Północy

Amsterdam - Wenecja Północy Amsterdam - Wenecja Północy Opis Cena od: 2000 PLN Liczba dni: 4 dni Kraj: Holandia Tulipany, chodaki, wiatraki i ser to najczęściej podawane symbole Holandii. Holandia mimo, że to niewielki kraj, wciśnięty

Bardziej szczegółowo

WODNA PRZYGODA!!! ORGANIZACJA URODZIN DLA DZIECI OD 10 LAT

WODNA PRZYGODA!!! ORGANIZACJA URODZIN DLA DZIECI OD 10 LAT WODNA PRZYGODA!!! ORGANIZACJA URODZIN DLA DZIECI OD 10 LAT Proponujemy wielką, ciekawą i niezapomnianą nadmorską przygodę! Podczas rejsów w specjalnie odwiedzanych miejscach utrzymujemy odpowiednie warunki

Bardziej szczegółowo

Podróżnik zaprasza. Świdnica stolica księstwa świdnickiego

Podróżnik zaprasza. Świdnica stolica księstwa świdnickiego Podróżnik zaprasza Świdnica stolica księstwa świdnickiego TERMIN: 27 lutego 2016, sobota WYJAZD: godz.08:30, pl. Solidarności (duży parking przy placu Solidarności okolice pl. Jana Pawła II) Miasto, które

Bardziej szczegółowo

SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK

SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK Najtaosza działka: 26 300zł Najmniejsza działka: 810m2 11 działek o powierzchniach od 810 do 1247 m2, umiejscowionych na płaskim, suchym terenie,

Bardziej szczegółowo

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Szczecińskiego oraz archipelagu przybrzeżnych wysp stał się pierwszym

Bardziej szczegółowo

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Kolejnego dnia powitało nas gorące, portugalskie słońce. W tym dniu poznać mamy związki z Europą

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Kazimierz, obecna dzielnica Krakowa, a niegdyś osobne miasto, został

Bardziej szczegółowo

Grupa docelowa: rodzina

Grupa docelowa: rodzina Grupa docelowa: rodzina Źródło zdjęć: http://dziecko-i-prawo.wieszjak.pl/rodzina-zastepcza/271333,galeria,podzial-kompetencji-miedzy-rodzina-zastepcza-a-rodzicami.html Pakiet turystyczny Nazwa pakietu:

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Zamość

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Zamość Dokumentacja projektowa tras do uprawiania Nordic Walking na terenie Gminy Zamość Szczebrzeszyn, kwiecień 2013r. Projekt i opracowanie tras: TRAMP Zofia Kapecka Szczebrzeszyn Leśna tel. 600 423 828, 602

Bardziej szczegółowo

Opis trasy maratonu Agrolok MTB Maraton

Opis trasy maratonu Agrolok MTB Maraton Opis trasy maratonu Agrolok MTB Maraton Trasy do wyboru: 1. MINI: 19 km i 228 m w górę (według aplikacji Strava) 2. MEGA: 48 km 624 m w górę 3. GIGA: 69 km 904 m w górę Trasy MINI i GIGA przebiegają po

Bardziej szczegółowo

Windsurfingowy wyjazd rodzinny Chorwacja Lipiec 2016

Windsurfingowy wyjazd rodzinny Chorwacja Lipiec 2016 Termin: 09.07-16.07 Rodzinny wyjazd z daje Państwu możliwość spędzenia niezapomnianych chwil wraz ze swoją rodziną. Dla dzieci przygotowaliśmy codzienne zajęcia nauki pływania na windsurfingu oraz wiele

Bardziej szczegółowo

ATRACKJE TURYSTYCZNE BUKOWINY :

ATRACKJE TURYSTYCZNE BUKOWINY : BUKOWINA TATRZAŃSKA Bukowina Tatrzańska to piękna podhalańska miejscowość w województwie małopolskim,leżąca na wschód od Zakopanego,blisko granicy ze Słowacją. Z Bukowiny położonej na wysokości 860 do

Bardziej szczegółowo

Najciekawsze i największe mosty w Polsce i w Niemczech

Najciekawsze i największe mosty w Polsce i w Niemczech Najciekawsze i największe mosty w Polsce i w Niemczech MOST RĘDZIŃSKI Most Rędziński drogowy most wantowy nad Odrą, będący częścią autostrady A8. Przeprawa nad Odrą oraz nad całą Wyspą Rędzińską, przy

Bardziej szczegółowo

1. Podpisz na mapce główne rzeki i miasta Polski i Słowacji, a następnie zakoloruj obszar Tatr. Wpisz kierunki świata przy róży wiatrów.

1. Podpisz na mapce główne rzeki i miasta Polski i Słowacji, a następnie zakoloruj obszar Tatr. Wpisz kierunki świata przy róży wiatrów. Palcem po mapie m e c l Pa apie po m Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego za pośrednictwem Euroregionu Tatry w ramach Programu Współpracy Transgranicznej

Bardziej szczegółowo

Karkonosze maj 2014 Dzień 1 Dzień 2

Karkonosze maj 2014 Dzień 1 Dzień 2 Karkonosze maj 2014 Dzień 1 30 kwietnia 2014 rok to dzień wyjazdu na weekend majowy. Wyruszamy około 14.30 aby wieczorem dojechać do Karpacza, gdzie na ulicy Dolnej mamy swoją kwaterę. Po wypakowaniu rzeczy

Bardziej szczegółowo

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Książ - Krzeszów - Wambierzyce Kłodzko - Bardo Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Krzeszowie Krzeszów to unikatowy

Bardziej szczegółowo

Metoda pracy: Praca z mapą, praca z tekstem (analiza opisu wybranych parków narodowych), rozmowa dydaktyczna.

Metoda pracy: Praca z mapą, praca z tekstem (analiza opisu wybranych parków narodowych), rozmowa dydaktyczna. Scenariusz lekcji I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: a) wymienia nazwy polskich parków narodowych; definiuje pojęcia: park narodowy, park krajobrazowy, rezerwat; b) zna symbole poszczególnych parków narodowych;

Bardziej szczegółowo

ZMIEŃ KLIMAT NA FERIE! OFERTA WYJAZDÓW KITESURFINGOWYCH.

ZMIEŃ KLIMAT NA FERIE! OFERTA WYJAZDÓW KITESURFINGOWYCH. ZMIEŃ KLIMAT NA FERIE! OFERTA WYJAZDÓW KITESURFINGOWYCH. FERIE? ZMIEŃ KLIMAT! Czas odpocząć! My wiemy jak się do tego zabrać, więc nie narażaj się na deszcz i mróz, nie Kombinuj SPRAWDŹ TO i zmień klimat!

Bardziej szczegółowo

OPIS GEOSTANOWISKA. Bartosz Jawecki. Informacje ogólne. Rotunda (Kaplica) św. Gotarda w Strzelinie. Charakterystyka geologiczna geostanowiska

OPIS GEOSTANOWISKA. Bartosz Jawecki. Informacje ogólne. Rotunda (Kaplica) św. Gotarda w Strzelinie. Charakterystyka geologiczna geostanowiska OPIS GEOSTANOWISKA Bartosz Jawecki Informacje ogólne Nr obiektu 18 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Rotunda (Kaplica) św. Gotarda w Strzelinie Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd]

Bardziej szczegółowo

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO Język angielski jest językiem międzynarodowym. Posługują się nim ludzie na całym świecie. Ty jesteś jedną z tych osób. Warto więc dowiedzieć się w jakich państwach mówi się po

Bardziej szczegółowo

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl NASZA OFERTA 40 miejsc noclegowych w pokojach 3, 4, 5 osobowych z łazienkami

Bardziej szczegółowo

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

Relacja z pobytu na Majorce

Relacja z pobytu na Majorce Relacja z pobytu na Majorce Nasza podróż zaczęła się 27 lipca w Krakowie, skąd wyjechałyśmy na zagraniczne praktyki. Lot by pełen wrażeń i po około 3 godz. byłyśmy na miejscu, czyli w miejscowości Palma

Bardziej szczegółowo

1. Czy posiada Pani/Pan rower?

1. Czy posiada Pani/Pan rower? Poniżej przedstawiono wyniki ankiety dotyczącej ścieżek rowerowych na terenie miasta Białogard. W ankiecie wzięły udział 192 osoby (114 za pośrednictwem strony internetowej www.bialogard.info i 78 w formie

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Po lekcjach do szkoły. Innowacyjne formy zajęć pozalekcyjnych Gmina Miasto Płock/ Gimnazjum nr 5 im. Zygmunta

Bardziej szczegółowo

Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina

Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina WILLA JÓZEFINA, dawniej Hotel Josephinenhütte, wybudowano pod koniec XIX wieku, a rozbudowano w 1911r. Po gruntownym remoncie (z zachowaniem

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR POGORZELICA MRZEŻYNO BOCHNIA ROWY ŚWINOUJŚCIE OFERTA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH I ABSOLWENTÓW I KLAS GIMNAZJUM.

INFORMATOR POGORZELICA MRZEŻYNO BOCHNIA ROWY ŚWINOUJŚCIE OFERTA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH I ABSOLWENTÓW I KLAS GIMNAZJUM. INFORMATOR OFERTA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH I ABSOLWENTÓW I KLAS GIMNAZJUM POGORZELICA MRZEŻYNO BOCHNIA ROWY ŚWINOUJŚCIE OŚRODKI ŚWIADCZENIA CENY TABELA ODPŁATNOŚCI INFORMACJE TERMIN SKŁADANIA WNIOSKÓW

Bardziej szczegółowo

OFERTA CZARTERÓW JACHTÓW POLCONN CSS

OFERTA CZARTERÓW JACHTÓW POLCONN CSS OFERTA CZARTERÓW JACHTÓW POLCONN CSS Szanowni Państwo, Firma Polconn CSS specjalizuje się w organizacji wakacji pod żaglami o najwyższym standardzie, w najbardziej atrakcyjnych rejonach świata. Naszym

Bardziej szczegółowo

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Koperta 2 Grupa A Podczas dzisiejszego szukania śladów przeszłości w starym mieście Kostrzyn, dla waszej grupy ciekawe będą

Bardziej szczegółowo

Nadszedł wreszcie upragniony czas wycieczki. Wszyscy nie mogliśmy się doczekać. Agnieszka Kaj i Arek Grześkowiak ciągle odliczali dni do wyjazdu.

Nadszedł wreszcie upragniony czas wycieczki. Wszyscy nie mogliśmy się doczekać. Agnieszka Kaj i Arek Grześkowiak ciągle odliczali dni do wyjazdu. Nadszedł wreszcie upragniony czas wycieczki. Wszyscy nie mogliśmy się doczekać. Agnieszka Kaj i Arek Grześkowiak ciągle odliczali dni do wyjazdu. Droga zapowiadała się długa. Nie mieliśmy rezerwacji w

Bardziej szczegółowo

Ciekawie o Somalii Somalia w Pigułce państwo w północno-wschodniej części Afryki położone na Półwyspie Somalijskim (zwanym Rogiem Afryki ). Przylega do Oceanu Indyjskiego i Zatoki Adeńskiej. Na północnym

Bardziej szczegółowo

OPIS Matemblewskiej Trasy EDK. Matemblewo Kalwaria Wejherowska

OPIS Matemblewskiej Trasy EDK. Matemblewo Kalwaria Wejherowska OPIS Matemblewskiej Trasy EDK Matemblewo Kalwaria Wejherowska Poniższy opis to wskazówki przebiegu trasy. Dzięki niemu, dysponują Państwo szczegółowymi informacjami, dotyczącymi przebiegu drogi. Trasa

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

PAKIET I opcja całoroczna

PAKIET I opcja całoroczna PAKIET I opcja całoroczna DZIEŃ I Transport Po Państwa przylocie do Polski zostaną Państwo odebrani z lotniska przez naszego opiekuna i przewiezieni busem lub samochodem osobowym do wybranego przez Państwa

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości:

PREZENTACJA. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości: PREZENTACJA Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013 Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości: Turystyka zjawisko przestrzennej ruchliwości ludzi, które związane

Bardziej szczegółowo

BALI. Przykładowy program wrzesień/październik

BALI. Przykładowy program wrzesień/październik BALI Przykładowy program wrzesień/październik BALI BALI jest wulkaniczną wyspą, leżącą w Archipelagu Małych Wysp Sundajskich na wschód od Jawy. Jest jedną z ponad 17-tys. wysp wchodzących w skład największego

Bardziej szczegółowo

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji Wieża Montparnasse wieża i należące do niej centrum handlowe powstałe w latach 1969-1972, w centrum dzielnicy Montparnasse, na avenue du Maine 33 w Paryżu (dzisiejszy odpowiednik SkyTower we Wrocławiu.

Bardziej szczegółowo

Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy?

Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy? Scenariusz zajęć nr 106 Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy? Cele operacyjne: Uczeń: podaje elementy krajobrazu górskiego - góry utworzone ze skał, brak roślinności

Bardziej szczegółowo

Madagaskar. Oferta indywidualna

Madagaskar. Oferta indywidualna 1 Madagaskar Oferta indywidualna 2 Ramowy program 1 dzień 2 dzień 3 dzień 4 dzień Wylot z Polski Przylot do Antananarivo, czas lokalny. Przelot z co najmniej 1 przesiadką Transfer do hotelu. Zakwaterowanie.

Bardziej szczegółowo

Powiat Świdnicki. Powiat Świdnicki leży w południowej części Dolnego Śląska na Przedgórzu Sudeckim, między świętą górą pogan Ślężą, a pasmami Sudetów.

Powiat Świdnicki. Powiat Świdnicki leży w południowej części Dolnego Śląska na Przedgórzu Sudeckim, między świętą górą pogan Ślężą, a pasmami Sudetów. Powiat Świdnicki Powiat Świdnicki leży w południowej części Dolnego Śląska na Przedgórzu Sudeckim, między świętą górą pogan Ślężą, a pasmami Sudetów. Na terenie 743 km 2 mieszka prawie 160 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki Zabytki Grodzisko w Starym Bielsku -pochodzące z XII wieku, pozostałość obronnej osady rolniczo-produkcyjnej. Wielka platforma - łąka (ok.3,2 ha) o kształcie zbliżonym do koła, otoczona podwójnym wałem

Bardziej szczegółowo

Podróżnik zaprasza. Pogranicze Ziemi Kłodzkiej. Nove Mesto nad Metuji Kudowa Zdrój Jarków. Zamek z pięknymi wnętrzami uzdrowisko ogród japoński

Podróżnik zaprasza. Pogranicze Ziemi Kłodzkiej. Nove Mesto nad Metuji Kudowa Zdrój Jarków. Zamek z pięknymi wnętrzami uzdrowisko ogród japoński Podróżnik zaprasza Pogranicze Ziemi Kłodzkiej Nove Mesto nad Metuji Kudowa Zdrój Jarków Zamek z pięknymi wnętrzami uzdrowisko ogród japoński TERMIN: 15 sierpień 2015, sobota WYJAZD: godz.07:00 (parking

Bardziej szczegółowo

Autor: dr Zbigniew Piepiora pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu www.ue.wroc.pl, www.ae.jgora.pl.

Autor: dr Zbigniew Piepiora pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu www.ue.wroc.pl, www.ae.jgora.pl. PROJEKT ŚCIEŻKI DYDAKTYCZNO-HISTORYCZNEJ Z KOWAR DO BUDNIK Przygotowany dla: 1. Stowarzyszenie Miłośników Budnik www.budniki.pl, 2. Urząd Miejski w Kowarach, ul. 1-go Maja 1a, 58-530 Kowary www.kowary.pl.

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Górskim Szlakiem bez komórki i laptopa

Górskim Szlakiem bez komórki i laptopa Beskid Żywiecki Górskim Szlakiem bez komórki i laptopa Dzień 1: Zbiórka uczestników i wyjazd we wczesnych godzinach porannych. Wizyta w Żywcu, jednym z najbardziej znanych miast regionu, zwiedzanie miasta,

Bardziej szczegółowo

REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy.

REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy. REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy. Nadleśnictwo Dobrocin, Kiełkuty, Dobrocinek, Leśnica. Kolejny raz ruszamy ścieżkami historii, która skrywa się przed nami z prawdziwymi gratkami

Bardziej szczegółowo

NA SPRZEDAŻ. KONTAKT: info@bialalesniczowka.pl, +48 504 704 777 LEŚNA REZYDENCJA CESARZA WILHELMA II AD 1905

NA SPRZEDAŻ. KONTAKT: info@bialalesniczowka.pl, +48 504 704 777 LEŚNA REZYDENCJA CESARZA WILHELMA II AD 1905 NA SPRZEDAŻ KONTAKT: info@bialalesniczowka.pl, +48 504 704 777 LEŚNA REZYDENCJA CESARZA WILHELMA II AD 1905 82-340 Tolkmicko, Kadyny, Biała Leśniczówka 28 Biała Leśniczówka została zbudowana w 1905 roku

Bardziej szczegółowo

Co warto zwiedzić? MIEJSCA I ATRAKCJE TURYSTYCZNE W OKOLICY

Co warto zwiedzić? MIEJSCA I ATRAKCJE TURYSTYCZNE W OKOLICY Willa Marka i Amigo Wynajem mieszkań i pokoi w okolicach Krakowa i Wieliczki www.noclegi-okolice-krakowa.pl www.swie2y.republika.pl www.kwaterywkrakowie.pl Co warto zwiedzić? MIEJSCA I ATRAKCJE TURYSTYCZNE

Bardziej szczegółowo

Wnioski z analizy ankiet do aktualizacji Strategii rozwoju turystyki dla miasta Stargard Szczeciński w perspektywie do roku 2020

Wnioski z analizy ankiet do aktualizacji Strategii rozwoju turystyki dla miasta Stargard Szczeciński w perspektywie do roku 2020 Wnioski z analizy ankiet do aktualizacji Strategii rozwoju turystyki dla miasta Stargard Szczeciński w perspektywie do roku 2020 Biuro Strategii Miasta / Luty 2015 Metryczka Osoba wypełniająca Wiek 1,01

Bardziej szczegółowo

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Niemcy - Poczdam Budynek z 1685 r, początkowo jako oranżeria a następnie stajnie

Bardziej szczegółowo

Buczynowe Turnie mini monografia by Krzysiek Sobiecki

Buczynowe Turnie mini monografia by Krzysiek Sobiecki Buczynowe Turnie mini monografia by Krzysiek Sobiecki Buczynowe Turnie to raczej zapomniany i dość rzadko odwiedzany przez taterników rejon Polskich Tatr. Dość powiedzieć, że wśród wielu wspinających się

Bardziej szczegółowo

Fotograficzna topografia Tatr II

Fotograficzna topografia Tatr II Copyright by POCZUJ MAGIĘ GÓR! Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie i kopiowanie całości lub części niniejszej publikacji jest zabronione bez pisemnej zgody autora. Zabrania się jej publicznego

Bardziej szczegółowo

25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek

25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek 25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie kościół parafialny na Pradze

Bardziej szczegółowo