Zagrożenia mikrobiologiczne w przetwórstwie owocowym

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zagrożenia mikrobiologiczne w przetwórstwie owocowym"

Transkrypt

1 Funded by the European Union s Seventh Framework Programme Zagrożenia mikrobiologiczne w przetwórstwie owocowym Anna Zadernowska Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Olsztyn Wydział Nauki o Żywności Katedra Mikrobiologii Przemysłowej i Żywności

2 ZAGROŻENIA MIKROBIOLOGICZNE JAKOŚĆ BEZPIECZEŃSTWO Mikroorganizmy szkodliwe rozkład składników żywności WADY I ZEPSUCIA PRODUKTÓW Mikroorganizmy chorobotwórcze lub ich toksyny ZAGROŻENIE ZDROWIA KONSUMENTA 2

3 MIKROORGANIZMY W ŻYWNOŚCI BAKTERIE G + (gramdodatnie) G - (gramujemne) GRZYBY pleśnie drożdże WIRUSY rotawirusy; norowirusy; wirusy zapalenia wątroby typu A i E 3

4 MIKROORGANIZMY W ŻYWNOŚCI norowirusy Choroba rozwija się w ciągu 1-2 dni, objawy: wymioty i/lub biegunka, gorączka, bóle głowy, stawów. U osób dorosłych mija po godzinach wirusy zapalenia wątroby typu A (żółtaczka pokarmowa) Choroba rozwija się w ciągu dni Spożycie zakażonych truskawek II-III przypadków zachorowań w USA Truskawki pochodziły od tego samego producenta i były zamrożone! Skażenie truskawek nastąpiło na etapie zbioru 4

5 Toksyny pleśni mikotoksyny: PLEŚNIE wytworzone w surowcu lub produkcie podczas rozwoju pleśni Penicillium, Aspergillus i innych na powierzchni produktu. Zdolność do syntezy mikotoksyn jest cechą szczepową a nie gatunkową, która ujawnia się w określonych warunkach, jak: odpowiednie uwarunkowania genetyczne, odpowiednia temperatura, wilgotność, skład podłoża, obecność mikroflory towarzyszącej 5

6 PLEŚNIE MIKOTOKSYNY (MYKOTOKSYNY) działają toksycznie m.in. na wątrobę, nerki, układ krwiotwórczy mają działanie rakotwórcze obrzmienia krwotoczne, owrzodzenia nie są niszczone w procesach termicznego utrwalania żywności Patulina Penicillium sp., Aspergillus sp. - owoce (głównie jabłka), soki owocowe mykotoksykozy pierwotne i wtórne 6

7 KRYTERIA MIKROBIOLOGICZNE Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych zmienione przez Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1441/2007 z 5 grudnia 2007, następnie przez 365/2010 z dnia 28 kwietnia 2010 r. 1. Żywność gotowa do spożycia przeznaczona dla niemowląt, żywność gotowa do spożycia specjalnego medycznego przeznaczenia, 2. Mięso i produkty mięsne, 3. Mleko i produkty mleczne, 4. Produkty jajeczne, 5. Produkty rybołówstwa 6. Warzywa, owoce i produkty pochodne 7

8 KRYTERIA MIKROBIOLOGICZNEJ OCENY PRODUKTÓW Producent lub wytwórca artykułu żywnościowego musi zdecydować, czy produkt jest gotowy do spożycia w niezmienionej formie, bez potrzeby gotowania lub innej obróbki w celu zapewnienia, że jest on bezpieczny i zgodny z kryteriami mikrobiologicznymi Badanie próbek środowiska, w którym odbywa się produkcja i przetwarzanie, może być użytecznym narzędziem wykrywania i przeciwdziałania obecności mikroorganizmów chorobotwórczych Przedsiębiorstwo sektora spożywczego powinny same decydować o koniecznej częstotliwości pobierania i badania próbek w ramach obowiązujących je procedur opartych na zasadach HACCPi innych procedur kontroli 8

9 Rodzaj żywności Mikroor. ich toksyny, metabolity Plan pobierania Limity próbek n c m M Referen. metoda badania Etap stosowania kryterium Żywność gotowa do spoż. przeznaczona dla niemowląt oraz gotowa do spożycia żywność specjalnego medycznego przeznaczenia Listeria monocytogenes 10 0 Nieob. w 25g EN/ISO Produkty wprowadzane do obrotu w ciągu okresu przydatności do spożycia Żywność gotowa do spoż., w której możliwy jest wzrost L. monocytogenes, niebędąca żywnością przeznaczoną dla niemowląt ani żywnością spec. med. przeznaczenia Listeria monocytogenes jtk/g Nieob. w 25g EN/ISO EN/ISO Produkty wprowadzane do obrotu w ciągu okresu przydatności do spożycia Przed wyjściem żywności spod bezpośredniej kontroli przedsiębiorstwa sektora spożywczego, które jest jego producentem 9

10 Rodzaj żywności Mikroor. ich toksyny, metabolity Plan pobierania Limity próbek n c m M Referen. metoda badania Etap stosowania kryterium Owoce i warzywa krojone (gotowe do spożycia) Salmonella sp. 5 0 Nieob. w 25g EN/ISO 6579 Produkty wprowadzane do obrotu w ciągu okresu przydatności do spożycia Soki owocowe i warzywne niepasteryzowane (gotowe do spożycia) Salmonella sp. 5 0 Nieob. w 25g EN/ISO 6579 Produkty wprowadzane do obrotu w ciągu okresu przydatności do spożycia 10

11 Rodzina Enterobacteriaceae gramujemne, względnie beztlenowe pałeczki jelitowe naturalnie występujące w przewodzie pokarmowym ludzi i zwierząt klasyfikuje się w niej 42 rodzaje i 176 gatunków sprofitycznych i chorobotwórczych, m.in.: pałeczki fermentujące laktozę i glukozę w procesie fermentacji mrówkowej, obejmujące rodzaje Escherichia, Enterobacter, Klebsiella, Citrobacter - określane jako grupa coli/pałeczki grupy coli pałeczki fermentujące glukozę, ale zwykle niefermentujące laktozy reprezentowane przez rodzaje: Hafnia sp., Serratia sp., Proteus sp., Salmonella sp., Shigella sp., Yersinia sp. 11

12 Salmonella sp. Serotypy S. Typhi oraz S. Paratyphi A, B i C wywołują dur brzuszny i rzekome Pozostałe serotypy, np. S. typhimurium, S. enteritidis, S. gallinarum, S. dublin wywołują salmonelozy wywarzając endotoksyny powodujące nieżyty przewodu pokarmowego oraz biegunki o ostrym przebiegu Toksykoinfekcje występują po spożyciu dawki 10 7 kom/g, u osób z obniżoną odpornością kom/g Nie są ciepłooporne, giną w procesie pasteryzacji 12

13 Salmonella sp. Luty 2012 Wielka Brytania 35 osób chorych, 1 zmarła przyczyna arbuz 1974 USA niepasteryzowany sok jabłkowy 296 osób chorych 1999 Australia niepasteryzowany sok pomarańczowy 405 osób chorych 13

14 E.coli EPEC Enteropatogenne serotypy E. coli Objawy chorobowe - biegunki oraz infekcje u niemowląt o ostrzejszym przebiegu od innych zakażeń jelitowych zwłaszcza w krajach o niskim standardzie higieny. Występują rzadko, a związane są ze zdolnościami adhezyjnymi szczepów EIEC Enteroinwazyjne serotypy E. coli Choroby wywołane przez te szczepy mają przebieg zbliżony do shigelozy Źródłem zakażenia najczęściej są ludzie-nosiciele, oraz zanieczyszczona mikrobiologicznie woda EHEC Enterokrwotoczne serotypy E. coli Wytwarzają verotoksyny Objawy chorobowe, tzw. biegunka krwawa śmiertelność 30% oraz zespół HUS (zespół hemolityczno-mocznicowy) śmiertelność 50% 14

15 E.coli E. coli O157:H7 mała dawka infekcyjna, mniej niż 1000 komórek, bezobjawowi nosiciele: bydło, jelenie 1991 USA niepasteryzowany cydr jabłkowy - 49 przypadków 1996 Kanada niepasteryzowany sok jabłkowy 70 przypadków (1 śmiertelny) 2007 USA - niepasteryzowany sok jabłkowy 7 przypadków 15

16 Yersinia enterocolitica Nie są ciepłooporne, psychrotrofy, znaczenie Yersinia enterocolitica wzrasta w ostatnich latach z uwagi na rozprzestrzenianie się szczepów o dużej zjadliwości, dotychczas oznaczanych tylko w Stanach Zjednoczonych - tzw. serotyp Amerykański. Ponadto zwiększa się ilość doniesień o izolowaniu z materiału klinicznego serotypu 1A, który był dotychczas uważany za niepatogenny. zgłaszana od 2002 roku, wcześniej nie podlegała ona zgłaszaniu jako oddzielna jednostka chorobowa. Zachorowanie wywołane przez te bakterie było traktowane jako inne bakteryjne zakażenia jelitowe 2007 Polska niepasteryzowany sok jabłkowy 16

17 Listeria monocytogenes Gramdodatnie, pleomorficzne pałeczki, rosnące w temp C, nie są ciepłooporne, psychrotrofy Występują w przewodzie pokarmowym ludzi i zwierząt, drobnoustroje oportunistyczne Listeria monocytogenes - chorobotwórczość Dawka infekcyjna - około10 3 kom/g komórki namnażają się na nabłonku jelita dalej przenikają do krwioobiegu wywołując Listeriozy zapalenie opon mózgowych, paraliż układu nerwowego, posocznice, działanie na płód kobiet w ciąży, rzadko zaburzenia jelitowe 2011 USA melon - 72 chorych (16 zgonów) 17

18 Człowiek jako źródło zanieczyszczeń Ogólna liczba mikroorganizmów zasiedlających organizm człowieka (100 bilionów) komórek Występują : na skórze błonach śluzowych w przewodzie pokarmowym (masa kg) Na powierzchni 1cm 2 głowy, czoła czy okolic pach liczba drobnoustrojów może wynosić 10 6 komórek, w 1cm 3 wydzieliny z nosa i gardła znajduje się nawet 10 8 komórek. Większość to mikroflora stała, która spełnia określoną funkcję fizjologiczną. Zachowując np. niskie ph tworzy selektywną barierę przed inwazją drobnoustrojów chorobotwórczych 18

WNOZ - DIETETYKA 13.10.2014 PODSTAWOWE METODY STOSOWANE W BAKTERIOLOGII METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII BAKTERIE GRAM-UJEMNE

WNOZ - DIETETYKA 13.10.2014 PODSTAWOWE METODY STOSOWANE W BAKTERIOLOGII METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII BAKTERIE GRAM-UJEMNE WNOZ - DIETETYKA 13.10.2014 ĆWICZENIE 1 PODSTAWOWE METODY STOSOWANE W BAKTERIOLOGII PODŁOśA I WARUNKI HODOWLANE METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII BAKTERIE GRAM-UJEMNE 1. Cel badań mikrobiologicznych

Bardziej szczegółowo

- tłumaczenie robocze - Wstępna Ocena Ryzyka sporządzona przez ECDC

- tłumaczenie robocze - Wstępna Ocena Ryzyka sporządzona przez ECDC - tłumaczenie robocze - Wstępna Ocena Ryzyka sporządzona przez ECDC Ognisko zachorowań wywołanych przez bakterie Escherichia coli wytwarzających toksynę Shiga (STEC) na terenie Niemiec 25 maja 2011 r.

Bardziej szczegółowo

ń Ż Ń Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz

ń Ż Ń Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz 5 1 0 2 ia w o I r C d Ś Z O ń zie WN Y D Ż y O ow t W a T i S w Ń Ś E Z C E I BEZP Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz 7 kwietnia 2015 r. Światowy Dzień Zdrowia hasło tegorocznej

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologiczne zatrucia pokarmowe znane i mało znane. Dr Małgorzata Jałosińska

Mikrobiologiczne zatrucia pokarmowe znane i mało znane. Dr Małgorzata Jałosińska Mikrobiologiczne zatrucia pokarmowe znane i mało znane Dr Małgorzata Jałosińska Skala problemu Wśród produktów żywnościowych wywołujących w ostatnich latach najliczniejsze masowe zatrucia pokarmowe w Polsce

Bardziej szczegółowo

Zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella

Zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella Zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella Drobnoustroje z rodzaju Salmonella są pierwotnymi patogenami wielu zwierząt, tj. ssaków i ptaków zarówno domowych, jak i hodowlanych oraz wolno żyjących. JAKIE

Bardziej szczegółowo

Zakres badań Laboratorium Badań Żywności i Przedmiotów Użytku

Zakres badań Laboratorium Badań Żywności i Przedmiotów Użytku Jaja i przetwory jajeczne i roślinne Suplementy diety z obszaru produkcji i obrotu - popłuczyny z opakowań Obecność Salmonella spp. Metoda hodowlana uzupełniona testami biochemicznymi i serologicznymi

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie listopad 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie lipiec 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 578

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 578 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 578 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 11 Data wydania: 27 stycznia 2015 r. Nazwa i adres AB 578 POWIATOWA

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO-EPIDEMIOLOGICZNA w GDAŃSKU ul. Dębinki 4, Gdańsk

WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO-EPIDEMIOLOGICZNA w GDAŃSKU ul. Dębinki 4, Gdańsk Szkodliwe czynniki biologiczne które mogą wystąpić na stanowiskach pracy w oczyszczalniach ścieków Uwaga W przypadku szkodliwych czynników ch występujących na tej liście skrót spp. odnosi się do innych

Bardziej szczegółowo

WNOZ - DIETETYKA 07.10.2013 PODSTAWOWE METODY STOSOWANE W BAKTERIOLOGII METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII BAKTERIE GRAM-UJEMNE

WNOZ - DIETETYKA 07.10.2013 PODSTAWOWE METODY STOSOWANE W BAKTERIOLOGII METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII BAKTERIE GRAM-UJEMNE WNOZ - DIETETYKA 07.10.2013 ĆWICZENIE 1 PODSTAWOWE METODY STOSOWANE W BAKTERIOLOGII PODŁOśA I WARUNKI HODOWLANE METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII BAKTERIE GRAM-UJEMNE 1. Cel badań mikrobiologicznych

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie sierpień 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1136

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1136 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1136 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7, Data wydania: 9 grudnia 2014 r. Nazwa i adres AQM LAB POLSKA

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 578

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 578 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 578 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13 Data wydania: 17 stycznia 2017 r. Nazwa i adres AB 578 POWIATOWA

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4-5 Mikrobiologiczne kryteria oceny sanitarnej wody

Ćwiczenie 4-5 Mikrobiologiczne kryteria oceny sanitarnej wody ĆWICZENIA Z GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ, WODNEJ I ŚCIEKOWEJ; CZĘŚĆ MIKROBIOLOGICZNA Ćwiczenie 4-5 Mikrobiologiczne kryteria oceny sanitarnej wody Podczas analizy mikrobiologicznej wody niemożliwe jest badanie

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO-EPIDEMIOLOGICZNA w GDAŃSKU ul. Dębinki 4, Gdańsk

WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO-EPIDEMIOLOGICZNA w GDAŃSKU ul. Dębinki 4, Gdańsk Szkodliwe czynniki biologiczne które mogą wystąpić na stanowiskach pracy na składowiskach odpadów Uwaga W przypadku szkodliwych czynników ch występujących na tej liście skrót spp. odnosi się do innych

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie grudzień 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki w żywieniu zwierząt

Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki w żywieniu zwierząt .pl Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki w żywieniu zwierząt Autor: dr inż. Barbara Król Data: 2 stycznia 2016 W ostatnich latach obserwuje się wzmożone zainteresowanie probiotykami i prebiotykami zarówno

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie wrzesień 2011/2012. Liczba zachorowań 2012 2011 Cholera Dur brzuszny

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWE SKUTKI ZAGROŻENIA WIRUSY. zapalenie jelit, biegunka, wymioty przestrzeganie zasad. zapalenie układu oddechowego, angina, gorączki, zapalenie

MOŻLIWE SKUTKI ZAGROŻENIA WIRUSY. zapalenie jelit, biegunka, wymioty przestrzeganie zasad. zapalenie układu oddechowego, angina, gorączki, zapalenie Przykładowa ocena ryzyka - pracownik oczyszczalni ścieków WIRUSY 1. 2. 3. 4. 5. Caliciviridae - Norovirus V Inne wirusy z rodziny Caliciviridae V Wirusy Coxsackie (grupy i B) V Wirusy ECHO V Wirus zapalenia

Bardziej szczegółowo

Mali mieszkańcy naszych posiłków: Uwaga na zagrożenia Listeria monocytogenes w żywności. Elżbieta Maćkiw Zakład Bezpieczeństwa Żywności

Mali mieszkańcy naszych posiłków: Uwaga na zagrożenia Listeria monocytogenes w żywności. Elżbieta Maćkiw Zakład Bezpieczeństwa Żywności Mali mieszkańcy naszych posiłków: Uwaga na zagrożenia Listeria monocytogenes w żywności Elżbieta Maćkiw Zakład Bezpieczeństwa Żywności Listeria monocytogenes Charakterystyka pałeczki Gram-dodatnie, nieprzetrwalnikujące,

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1319

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1319 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1319 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5 Data wydania: 28 stycznia 2015 r. AB 1319 Kod identyfikacji

Bardziej szczegółowo

ZACHOROWANIA NA NIEKTÓRE CHOROBY ZAKAŹNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2012 R.

ZACHOROWANIA NA NIEKTÓRE CHOROBY ZAKAŹNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2012 R. ZACHOROWANIA NA NIEKTÓRE CHOROBY ZAKAŹNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2012 R. W 2012 r. (oraz dla porównania w 2011 r.) do stacji sanitarno epidemiologicznych woj. pomorskiego zgłoszono zachorowania na poniższe

Bardziej szczegółowo

WYKAZ METOD BADAWCZYCH W WKJ 4

WYKAZ METOD BADAWCZYCH W WKJ 4 1 Próbki 2 Próbki Obecność Listeria monocytogenes Obecność specyficznego DNA dla Listeria monocytogenes Metoda jakościowa, hodowlana potwierdzona testami biochemicznymi Metoda real- time PCR (reakcja łańcuchowa

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologiczne kryteria oceny sanitarnej wody

Mikrobiologiczne kryteria oceny sanitarnej wody Gospodarka energetyczna, wodna i ściekowa Mikrobiologiczne kryteria oceny sanitarnej wody Podczas analizy mikrobiologicznej wody niemożliwe jest badanie wszystkich organizmów chorobotwórczych, dużo łatwiej

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia. Wprowadzenie

INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia. Wprowadzenie Wprowadzenie 1 Instytut Medycyny Pracy w Łodzi Kierownik: dr hab. Irena Szadkowska-Stańczyk, doc. IMP Pracownia Zagrożeń Biologicznych Kierownik: dr inż. Alina Buczyńska tel. : (42) 6314 575 e-mail: alina@imp.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1164

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1164 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1164 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7, Data wydania: 11 stycznia 2016 r. AB 1164 Kod identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Lp. wg ICD- Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie kwiecień /..-3...-3.. A Cholera A. Dur brzuszny 3 A.-3

Bardziej szczegółowo

OCENA CZYSTOŚCI MIKROBIOLOGICZNEJ SUROWEGO CUKRU TRZCINOWEGO

OCENA CZYSTOŚCI MIKROBIOLOGICZNEJ SUROWEGO CUKRU TRZCINOWEGO OCENA CZYSTOŚCI MIKROBIOLOGICZNEJ SUROWEGO CUKRU TRZCINOWEGO dr inż. Joanna Biernasiak 1 1. W dniu 1 lipca 2006 w krajach członkowskich Unii Europejskiej weszła w życie reforma systemu regulacji rynku

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA MIKROBIOLOGICZNE ŻYWNOŚCI. PSSE Siedlce Sekcja Badania Żywności Pracownia Mikrobiologiczna

ZAGROŻENIA MIKROBIOLOGICZNE ŻYWNOŚCI. PSSE Siedlce Sekcja Badania Żywności Pracownia Mikrobiologiczna ZAGROŻENIA MIKROBIOLOGICZNE ŻYWNOŚCI PSSE Siedlce Sekcja Badania Żywności Pracownia Mikrobiologiczna Zakażenia i zatrucia pokarmowe Urzędowe dane epidemiologiczne z ostatnich lat wskazują wyraźnie na zmianę

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Lp. wg ICD-1 Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie listopad 21/211. 211 21 1 A Cholera 2 A1. Dur brzuszny

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 924

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 924 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 924 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 11 Data wydania: 17 marca 2017 r. Nazwa i adres AB 924 VET-LAB

Bardziej szczegółowo

Normy ilościowe i jakościowe dotyczące zawartości drobnoustrojów w produktach spożywczych.

Normy ilościowe i jakościowe dotyczące zawartości drobnoustrojów w produktach spożywczych. Normy ilościowe i jakościowe dotyczące zawartości drobnoustrojów w produktach spożywczych. KATEDRA I ZAKŁAD MIKROBIOLOGII LEKARSKIEJ WUM W WARSZAWIE Dominika Lachowicz Źródła zanieczyszczenia mikrobiologicznego

Bardziej szczegółowo

ZATRUCIA. Edukacja dla bezpieczeństwa PAMIETAJ!! TEKST PODKREŚLONY LUB WYTŁUSZCZONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA. Opracował: mgr Mirosław Chorąży

ZATRUCIA. Edukacja dla bezpieczeństwa PAMIETAJ!! TEKST PODKREŚLONY LUB WYTŁUSZCZONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA. Opracował: mgr Mirosław Chorąży ZATRUCIA Edukacja dla bezpieczeństwa PAMIETAJ!! TEKST PODKREŚLONY LUB WYTŁUSZCZONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA Opracował: mgr Mirosław Chorąży ZATRUCIA TO ZESPÓŁ OBJAWÓW WYWOŁANYCH DZIAŁANIEM TRUCIZNY NA ORGANIZM

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1415

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1415 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1415 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 22 stycznia 2015r. Nazwa i adres Laboratorium

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1415

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1415 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1415 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 12 maja 2016 r. Nazwa i adres Laboratorium

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1537

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1537 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1537 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 6 Data wydania: 12 lipca 2017 r. Nazwa i adres UO TECHNOLOGIA

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 2015: Bezpieczeństwo żywności

Światowy Dzień Zdrowia 2015: Bezpieczeństwo żywności Światowy Dzień Zdrowia 2015: Bezpieczeństwo żywności Światowy Dzień Zdrowia Każdego roku Światowa Organizacja Zdrowia wybiera priorytetowy obszar ważny z punktu widzenia zdrowia publicznego, jako temat

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1370

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1370 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1370 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 6 Data wydania: 10 sierpnia 2015 r. Nazwa i adres ARC-POL

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) powstała 7 kwietnia 1948 r. Biuro WHO w Polsce utworzone zostało w lipcu 1992 r.

Światowy Dzień Zdrowia. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) powstała 7 kwietnia 1948 r. Biuro WHO w Polsce utworzone zostało w lipcu 1992 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) powstała 7 kwietnia 1948 r. Główna siedziba Organizacji znajduje się w Genewie. Polska jest krajem członkowskim WHO od początku jej istnienia. Biuro WHO w Polsce utworzone

Bardziej szczegółowo

(notyfikowana jako dokument nr C(2017) 4975) (Jedynie tekst w języku angielskim jest autentyczny)

(notyfikowana jako dokument nr C(2017) 4975) (Jedynie tekst w języku angielskim jest autentyczny) 26.7.2017 L 194/65 DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2017/1387 z dnia 24 lipca 2017 r. zezwalająca na wprowadzenie do obrotu preparatu enzymatycznego oligopeptydazy prolilowej wytwarzanej ze zmodyfikowanego

Bardziej szczegółowo

w sprawie zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej;

w sprawie zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej; ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1537

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1537 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1537 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5 Data wydania: 20 lipca 2016 r. Nazwa i adres UO TECHNOLOGIA

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1195

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1195 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1195 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9 Data wydania: 26 lipca 2017 r. AB 1195 Nazwa i adres LABORATORIUM

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 22 lipca 2016 r. Poz. 1081

Warszawa, dnia 22 lipca 2016 r. Poz. 1081 Warszawa, dnia 22 lipca 2016 r. Poz. 1081 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 lipca 2016 r. w sprawie zgłaszania zakażeń i chorób zakaźnych oraz biologicznych czynników chorobotwórczych na obszarze

Bardziej szczegółowo

L 322/12 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 7.12.2007

L 322/12 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 7.12.2007 L 322/12 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 7.12.2007 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 1441/2007 z dnia 5 grudnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2073/2005 w sprawie kryteriów mikrobiologicznych

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWE SKUTKI ZAGROŻENIA WIRUSY

MOŻLIWE SKUTKI ZAGROŻENIA WIRUSY Przykładowa ocena ryzyka pracownik składowiska odpadów MI WIRUSY 1. 2. 3. 4. 5. 6. Wirusy Coxsackie (grupy A i B) Wirusy ECHO Hantawirus Seoul 3 Wirus zapalenia wątroby typu A (ludzki enterowirus typu

Bardziej szczegółowo

POUCZENIE W MYŚL 43 UST. 1 NR 1 USTAWY O ZAPOBIEGANIU ZAKAŻENIOM (IFSG) Informacje na temat higieny pracy ze środkami spożywczymi

POUCZENIE W MYŚL 43 UST. 1 NR 1 USTAWY O ZAPOBIEGANIU ZAKAŻENIOM (IFSG) Informacje na temat higieny pracy ze środkami spożywczymi POUCZENIE W MYŚL 43 UST. 1 NR 1 USTAWY O ZAPOBIEGANIU ZAKAŻENIOM (IFSG) Informacje na temat higieny pracy ze środkami spożywczymi Osoby, które zawodowo zajmują się produkcją, przetwórstwem lub wprowadzaniem

Bardziej szczegółowo

Zakażenia i zatrucia pokarmowe - norowirusy-

Zakażenia i zatrucia pokarmowe - norowirusy- Zakażenia i zatrucia pokarmowe - norowirusy- Oddział Nadzoru Przeciwepidemicznego Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Lublinie mgr Agnieszka Białkowska Zatrucia i zakażenia pokarmowe Wg Światowej

Bardziej szczegółowo

WYBRANE CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2011 R. (BIULETYN ROCZNY)

WYBRANE CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2011 R. (BIULETYN ROCZNY) WYBRANE CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2011 R. (BIULETYN ROCZNY) Gdańsk, 2012 r. Spis treści strona 1. Dur brzuszny (A01.0) 7 2. Dury rzekome A,B,C (A01.1-3) 7 3. Salmonelozy (A02)

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Mycia Rąk

Światowy Dzień Mycia Rąk Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie ul. Kochanowskiego 21, Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; tel. 22/311-80-07 08; e-mail: oswiatazdrowotna@pssewawa.pl Światowy Dzień

Bardziej szczegółowo

MZ-56 MELDUNEK: Rok Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu

MZ-56 MELDUNEK: Rok Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu możliwe prawdopodobne potwierdzone 0 1 2 3 4 5 6 7 1 A00 Cholera 2 A01.0 Dur brzuszny 3 A01.1-3 Dury rzekome A,B,C 4 A02.0 zatrucia pokarmowe UE/PL 40 402 442 310 5 A02.1 Salmonelozy posocznica PL 4 4

Bardziej szczegółowo

Status oznaczenia / pomiaru 1 2 3 4 5 1. Bakteriologiczne badanie krwi. Metoda badawcza

Status oznaczenia / pomiaru 1 2 3 4 5 1. Bakteriologiczne badanie krwi. Metoda badawcza adania materiału klinicznego i sporali. L.p. Rodzaj oznaczenia / pomiaru Metoda badawcza Status oznaczenia / pomiaru 1 2 3 4 5 1. akteriologiczne badanie krwi w kierunku bakterii tlenowych instrukcja badawcza

Bardziej szczegółowo

Badania kału wirusologiczne, bakteriologiczne i parazytologiczne

Badania kału wirusologiczne, bakteriologiczne i parazytologiczne Badania kału wirusologiczne, bakteriologiczne i parazytologiczne PRZYJMOWANIE PRÓBEK KAŁU Badania wirusologiczne i parazytologiczne od poniedziałku do piątku od godz. 8 00 do godz. 11 00 Badania bakteriologiczne

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie sprawy AE/ZP-27-49/14 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy

Oznaczenie sprawy AE/ZP-27-49/14 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy Ozczenie sprawy AE/ZP-7-9/ Załącznik Nr Formularz Cenowy Ce brutto zamówienia - każdego pakietu powin stanowić sumę wartości brutto wszystkich pozycji ujętych w pakiecie, tomiast wartość brutto poszczególnych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1537

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1537 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1537 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 4 Data wydania: 4 grudnia 2015 r. Nazwa i adres UO TECHNOLOGIA

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 12.3.2013 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 68/19 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 209/2013 z dnia 11 marca 2013 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2073/2005 w odniesieniu do kryteriów mikrobiologicznych

Bardziej szczegółowo

(Dz.U. L 338 z 22.12.2005, str. 1)

(Dz.U. L 338 z 22.12.2005, str. 1) 2005R2073 PL 19.05.2010 002.001 1 Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość B ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2073/2005 z

Bardziej szczegółowo

WPŁYW KONTROLI MONITOROWANIA WARUNKÓW PRZECHOWYWANIA I DOSTAW NA OPTYMALIZACJĘ JAKOŚCI MIKROBIOLOGICZNEJ MIĘSA

WPŁYW KONTROLI MONITOROWANIA WARUNKÓW PRZECHOWYWANIA I DOSTAW NA OPTYMALIZACJĘ JAKOŚCI MIKROBIOLOGICZNEJ MIĘSA Anna Pałkowska Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gdańsku WPŁYW KONTROLI MONITOROWANIA WARUNKÓW PRZECHOWYWANIA I DOSTAW NA OPTYMALIZACJĘ JAKOŚCI MIKROBIOLOGICZNEJ MIĘSA Optymalna jakość mikrobiologiczna

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1455

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1455 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1455 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5 Data wydania: 12 września 2016 r. Nazwa i adres VETDIAGNOSTICA

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13 Data wydania: 9 czerwca 2017 r. Nazwa i adres AB 576 POWIATOWA

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ. .. Pieczęć Fundacji Familijny Poznań PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ. OBOWIĄZUJĄCA w PUNKTACH PRZEDSZKOLNYCH o/ FAMILIJNA ŁÓDŹ w ramach wewnętrznego systemu zapewniania jakości

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 466

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 466 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 466 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14 Data wydania: 9 lutego 2016 r. AB 466 Nazwa i adres WOJEWÓDZKI

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 7 kwietnia 2011 r. WALCZ Z LEKOOPORNOŚCIĄ Brak działań dziś brak moŝliwości leczenia jutro Tegoroczny Światowy Dzień Zdrowia jest poświęcony rozprzestrzeniającej się na całym świecie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 728. Rozporządzenie. z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych

Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 728. Rozporządzenie. z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 728 Rozporządzenie Ministra Zdrowia 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności Projekt Nr POKL.08.01.01-635/10 pt. Szerzenie wiedzy pracowników sektora spożywczego kluczem do sukcesu przedsiębiorstw. współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 października 2015 r. Nazwa i adres AB

Bardziej szczegółowo

Dlaczego konieczne jest podejmowanie specjalnych działań w zakresie bezpieczeństwa?

Dlaczego konieczne jest podejmowanie specjalnych działań w zakresie bezpieczeństwa? Pieczęć urzędu zdrowia Pouczenie zgodne z 43 ust. 1 ustawy o ochronie przed infekcjami (IfSG) Kto musi zostać pouczony? Przed pierwszym podjęciem pracy przy produktach spożywczych konieczne jest pouczenie

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 11 Data wydania: 12 stycznia 2016 r. AB 576 Nazwa i adres POWIATOWA

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 510

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 510 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 510 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13 Data wydania: 30 lipca 2014 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH 07.06.2010r MENINGOKOKI INFORMACJE OGÓLNE Meningokoki to bakterie z gatunku Neisseria meningitidis zwane również dwoinkami zapalenia opon mózgowych. Wyodrębniono kilka

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ. .. Pieczęć Fundacji Familijny Poznań PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ. OBOWIĄZUJĄCA w PUNKTACH PRZEDSZKOLNYCH o/ FAMILIJNA WARSZAWA w ramach wewnętrznego systemu zapewniania

Bardziej szczegółowo

Badaniem pozwalającym na

Badaniem pozwalającym na Objawy kliniczne biegunek neonatalnych Biegunka wywoływana przez ETEC, rotawirusy i koronawirusy u cieląt ma konsystencję luźną do wodnistej, koloru od białego do żółtego, czasami może zawierać niewielkie

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA - 7 KWIETNIA 2015 r. BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI Kluczowe fakty Dostęp do wystarczającej ilości bezpiecznej i odpowiedniej pod względem wartości odżywczych żywności ma kluczowe znaczenie

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12, Data wydania: 24 października 2014 r. Nazwa i adres AB

Bardziej szczegółowo

(13) B1 PL B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) A61K 31/702 A61P 31/04. (54) Zastosowanie 4-O-ß-galaktopiranozylo-D-fruktozy

(13) B1 PL B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) A61K 31/702 A61P 31/04. (54) Zastosowanie 4-O-ß-galaktopiranozylo-D-fruktozy RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 188319 (13) B1 (21 ) Numer zgłoszenia: 319791 (22) Data zgłoszenia: 28.04.1997 (51) IntCl7: A61K 31/702

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie sprawy AE/ZP-27-41/13 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy

Oznaczenie sprawy AE/ZP-27-41/13 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy Ozczenie sprawy AE/ZP-27-41/13 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy Ce brutto zamówienia - każdego pakietu powin stanowić sumę wartości brutto wszystkich pozycji ujętych w pakiecie, tomiast wartość brutto poszczególnych

Bardziej szczegółowo

na podstawie sprawozdań MZ-56 i MZ-55

na podstawie sprawozdań MZ-56 i MZ-55 WOJ E WÓD ZKA STA CJA SAN ITA R N O -E PIDE MIOL OG IC ZNA W O LSZ T YNIE Sekcja Statystyki Medycznej i Informacji Zachorowania na niektóre choroby zakaźne, zakażenia i zatrucia w województwie warmińskomazurskim

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 510

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 510 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 510 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 15, Data wydania: 13 czerwca 2016 r. AB 510 Nazwa i adres GRUPA

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych Na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Bardziej szczegółowo

Budowa komórki bakteryjnej

Budowa komórki bakteryjnej Budowa komórki bakteryjnej Komórka bakteryjna Czynniki wpływające na wzrost i inaktywację mikroorganizmów w żywności są następujące: temperatura, kwasowośd, ph, aktywnośd wody, wilgotnośd, właściwości

Bardziej szczegółowo

Zagol Mikolaj ur 08.07.2006. profil bazowy jelita. bakteriologia. bakterie tlenowe

Zagol Mikolaj ur 08.07.2006. profil bazowy jelita. bakteriologia. bakterie tlenowe Zagol Mikolaj ur 08.07.2006 profil bazowy jelita bakteriologia bakterie tlenowe wynik norma 3x10^8 Escherichia coli 10^6-10^7

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 448

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 448 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 448 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12, Data wydania: 29 września 2014 r. Nazwa i adres AB 448 WOJEWÓDZKA

Bardziej szczegółowo

Inwazyjna Choroba Meningokokowa

Inwazyjna Choroba Meningokokowa Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie ul. Kochanowskiego 21,, ul. Cyrulików 35; tel. 22/311-80-07 08; e-mail: oswiatazdrowotna@pssewawa.pl Inwazyjna Choroba Meningokokowa Profilaktyka

Bardziej szczegółowo

Sekcja Badania Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku

Sekcja Badania Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku - badanie akredytowane przez PCA w arszawie zamieszczone w zakresie akredytacji PCA nr AB 539 - norma wycofana przez PKN, potwierdzona w laboratorium jako właściwa do oznaczania parametru 1 Mięso, drób

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14, Data wydania: 14 września 2016 r. Nazwa i adres LUBELSKA

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 589

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 589 PCA Zakres akredytacji Nr AB 589 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 589 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 20 Data wydania: 19 grudnia

Bardziej szczegółowo

Błędy w analizie zagrożeń mikrobiologicznych w aspekcie funkcjonowania systemu HACCP z uwzględnieniem procesów przechowalniczych

Błędy w analizie zagrożeń mikrobiologicznych w aspekcie funkcjonowania systemu HACCP z uwzględnieniem procesów przechowalniczych Błędy w analizie zagrożeń mikrobiologicznych w aspekcie funkcjonowania systemu HACCP z uwzględnieniem procesów przechowalniczych Anna Bugajewska Dyrektor Naukowo-Techniczny Silliker Sp. z o.o. Do prezentacji

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1473

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1473 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1473 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 6 Data wydania: 21 grudnia 2016 r. AB 1473 Nazwa i adres ALS

Bardziej szczegółowo

Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl

Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl Kierownik Pracowni w Kaliszu Dział badań Dział badań mikrobiologicznych lek. wet. Danuta

Bardziej szczegółowo

Co to jest FERMENTACJA?

Co to jest FERMENTACJA? Co to jest FERMENTACJA? FERMENTACJA - rozkład niektórych monosacharydów, np. glukozy, pod wpływem enzymów wydzielanych przez drożdże lub bakterie. czyli tzw. biokatalizatorów. Enzymy (biokatalizatory)

Bardziej szczegółowo