Laboratorium z Miernictwa Górniczego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Laboratorium z Miernictwa Górniczego"

Transkrypt

1 Laboratorium z Miernictwa Górniczego Materiały pomocnicze I Planowanie warunków obserwacji satelitów GPS/GLONASS Opracował dr inż. Jan Blachowski pok. 505, bud. K-1, tel Zakład Geodezji i Geoinformatyki Instytut Górnictwa Politechnika Wrocławska 1

2 1. Zadanie Ćwiczenie obejmuje określenie przewidywanej widoczności satelitów systemów GPS oraz GLONASS dla określonego miejsca pomiarowego w trakcie planowanego pomiaru. Obejmuje ono analizę wpływu przesłonięć (w warunkach gęstej zabudowy, środowiska kopalni odkrywkowej, terenów górskich itp.) na dostępność satelitów. Interpretacja wykonywania jest na podstawie sporządzonych wykresów liczby dostępnych satelitów (NSats) oraz wartości współczynników DOP (ang. Dilution of Precision - Rozmycia dokładności), zazwyczaj PDOP (Position Dilution of Precision). Analizie poddawana jest (a) sytuacja teoretyczna (bez przesłonięć) oraz z przesłonięciami dla (b) tylko satelitów GPS oraz (c) łącznie satelitów GPS i GLONASS. Prowadzenie analiz widoczności satelitów dla pomiarów GPS oraz ich wpływu na dokładność satelitarnych pomiarów wynika z potrzeby określenia optymalnych okresów obserwacji. Powinny one charakteryzować się zadaną wcześniej wielkością spodziewanych błędów pomiarowych. Ćwiczenie przekazywane jest w sprawozdaniu nr 1 Pomiary kodowe GPS. 2. Zakres ćwiczenia Procedura analizy widoczności polega na wykonaniu w terenie szkicu przesłonięć (rys. 2). Następnie w laboratorium korzystając np. z programu Trimble Planning Software wprowadza się informacje konieczne do określenia przewidywanych warunków pomiaru. Są to: - planowany dzień i/lub czas pomiaru (w naszym wypadku planowany dzień pomiaru 0:00-24:00 oraz czas pomiaru np. 14:00-16:00) - miejsce pomiaru (współrzędne punktu dla którego wykonano szkic przesłonięć), - almanach (almanac)*, - zaznaczone w terenie przesłonięcia nieba (na podstawie szkicu terenowego). Na ich podstawie geberowane są wspomniane wyżej wykresy (NSats i PDOP) charakteryzujące przewidywane warunki obserwacji GPS oraz GPS i GLONASS. Określenie optymalnych czasów do prowadzenia pomiarów satelitarnych dla danego miejsca realizowane jest poprzez podanie parametrów takich jak: minimalna liczba widocznych satelitów (Number Sats), czas potrzebny na wykonanie obserwacji (Working hours), dopuszczalna wartość współczynnika PDOP (PDOP). 2

3 3. Informacje do ćwiczenia Almanach plik z danymi o aktualnym stanie systemu GPS, zawiera m. in. przybliżone orbity wszystkich satelitów (jest to zestawienie informacji o keplerowskich parametrach orbit poszczególnych satelitów systemu). Informacje te są niezbędne do określenia przewidywanej konfiguracji satelitów. Plik jest on zapisywany przy każdorazowym uruchomieniu odbiornika GPS w terenie na podstawie danych przesłanych w depeszy satelitarnej transmitowanej przez satelity systemu lub jest publikowany w internecie przez segment kontroli systemu. DOP (Dilution of Precision) Rozmycie dokładności. Zestaw współczynników wiążących błąd pomiaru odległości do satelity z błędem wyznaczenia pozycji. Wartości DOP są pochodną konfiguracji geometrycznej układu satelity-odbiornik. Mniejsze wartości współczynników DOP odpowiadają lepszym warunkom obserwacji satelitów. Podstawowe wskaźniki DOP to: - GDOP (Geometrical Dilution of Precision) - geometryczne rozmycie dokładności, współczynnik ten jest odwrotnie proporcjonalny do objętości bryły, której wierzchołkami są pozycje obserwowanych satelitów i odbiornika, - PDOP (Position Dilution of Precision) - trójwymiarowe rozmycie dokładności, w uproszczeniu współczynnik ten jest odwrotnie proporcjonalny do objętości bryły, której wierzchołkami są pozycje obserwowanych satelitów i odbiornika GPS (rys. 1), - HDOP (Horizontal Dilution of Precision)- poziome rozmycie dokładności. Patrz także DOP, - VDOP (Vertical Dilution of Precision) - pionowe rozmycie dokładności. Patrz także DOP, - TDOP (Time Dilution of Precision) - rozmycie dokładności czasu. Korzystne jest wykonywanie pomiarów przy wartość współczynnika PDOP<4, pow. 8 dopuszczalne, w przypadku wartości PDOP>20 warunki wykonywania pomiaru uważa się za niekorzystne [Lamparski, 2001]. PDOP V 1,, S1 K,2,3,4 Rys. 1. Geometryczna interpretacja współczynnika PDOP 3

4 Rys. 2. Przykład terenowego szkicu przesłonięć 4

5 4. Procedura wykonania ćwiczenia W trakcie zajęć powinieneś/aś zrealizować i zamieścić w sprawozdaniu z ćwiczenia: 1. Krótkie wprowadzenie (0.5-1 strony A4) obejmujące charakterystykę współczynników DOP (PDOP), omówić czynniki wpływające na dostępność satelitów i zmiany wartości współ. PDOP i zależność jakości pomiarów GPS od ilości obserwowanych satelitów i wartości współ. DOP (PDOP), 2. Podać cel i zakres ćwiczenia, 3. Opisać wykonane czynności, w terenie (m.in. czas, miejsce, sprzęt, zakres wykonanych prac) oraz w laboratorium (procedura planowania sesji pomiarowej), 4. Załączyć terenowy szkic przesłonięć (budynki, drzewa) dla planowanego miejsca obserwacji GPS z opisem występujących przeszkód terenowych (zaznaczonych na szkicu), 5. Załączyć wykresy ilości satelitów GPS (NSats) przy odkrytym niebie (a) dla satelitów GPS oraz (b) GPS + GLONASS, 6. Załączyć wykresy współczynnika PDOP przy odkrytym niebie (c) dla satelitów GPS oraz (d) GPS + GLONASS, 7. Załączyć komputerowy szkic przesłonięć (wykonany na podstawie szkicu terenowego), 8. Załączyć wykresy ilości satelitów GPS (NSats) po uwzględnieniu przesłonięć (e) dla satelitów GPS oraz (f) GPS + GLONASS, 9. Załączyć wykresy współczynnika PDOP po uwzględnieniu przesłonięć (g) dla satelitów GPS oraz (h) GPS + GLONASS, 10. Dokonać analizy warunków pomiarów satelitarnych bez przesłonięć i z przesłonięciami (na podst. wykresów), 11. Ocenić warunki obserwacji z uwzględnieniem przesłonięć i określić optymalne okresy obserwacji dla (a) tylko satelitów GPS (b) satelitów GPS + GLONASS (na podst. wykresów), 12. Wymienione wcześniej załączniki, 13. Spis wykorzystanej literatury. W punkcie 10 powinieneś/aś udzielić odpowiedzi m.in. na następujące pytania: - Ile jest aktywnych satelitów GPS a ile GLONASS? - Jak zmienia się liczba widocznych satelitów GPS w dniu planowanego pomiaru? - Jak zmienia się liczba widocznych satelitów GLONASS w dniu planowanego pomiaru? - Ile maks. satelitów jest jednocześnie widocznych? - Jak zmienia się wartość współczynnika PDOP w dniu pomiaru (dla satelitów GPS)? - Jak zmienia się wartość współczynnika PDOP w dniu pomiaru (dla satelitów GPS + GLONASS)? W punkcie 11 powinieneś/aś: - Odpowiedzieć na powyższe pytania z uwzględnieniem przesłonięć(,) - Określić kiedy występuje najlepszy, według Ciebie, okres dla przeprowadzenia pomiarów satelitarnych? - A kiedy najgorszy? - Ocenić czy uwzględnienie satelitów GLONASS poprawia spodziewane warunki pomiaru satelitarnego? 5

6 5. Dane do ćwiczenia - Plik almanac pobierasz ze strony - Data pomiaru zostanie podana na zajęciach laboratoryjnych - Współrzędne miejsca pomiaru to: gdzie n to Twój numer na liście B = ( n minut) 0 L = Darmową wersję programu Trimble Planning Software możesz pobrać ze 6

7 6. Materiały pomocnicze (instrukcja użytkownika programu Trimble Planning) 6.1. Jak pobrać plik almanachu? Rys. 3. Lokalizacja plików almanachu (*.alm) na stronie Jak wczytać plik almanachu w programie? zakładka Almanac polecenie Load (rys. 4) Rys. 4. Wczytanie pliku alamachu do programu Planning Software 6.3. Jak wprowadzić miejsce i czas planowanego pomiaru? Informacje dotyczące miejsca planowanego pomiaru takie jak: współrzędne, data planowanego pomiaru, strefa czasowa oraz przesłonięcia (Obstacles) wprowadzasz w edytorze stacji (Station Editor) w zakładce File. 7

8 zakładka File polecenie Station (rys. 5) Rys.5. Wybór podstawowych parametrów analizowanego punktu. (1) Nadajemy nazwę (np. Wrocław) miejsca, (2) Podajemy współrzędne oraz wysokość punktu, (2) Ustawiamy tzw. maskę elewacji (Elevation Cutoff), (3) Wprowadzamy datę (Start Date, Start Time) oraz czas (Duration) trwania planowanego pomiaru. Pamiętaj o wyborze odpowiedniej strefy czasowej (Time Zone) (4) w której znajduje się miejsce pomiaru. Możesz także wybrać interwał co jaki analizowana będzie przez program konfiguracja satelitów (Interval). Informacje dodatkowe miejsce pomiaru możesz także wybrać z mapy (Map) lub listy miast (City) (rys. 6). 8

9 Rys. 6. Możliwości wyboru położenia miejsca pomiaru. Tutaj z predefiniowanej listy miast 6.4. Jak wybrać system pozycjonowania satelitarnego? Możesz wybrać czy w prognozie analizowane będą satelity GPS, GLONASS czy GPS i GLONASS razem zaznaczając odpowiednie okienka (punkt 5 na rys. 7) Jak aktywować / dezaktywować poszczególne satelity systemu? Selekcji satelitów wchodzących w skład poszczególnych systemów (GPS, GLONAS) dokonasz w menu Satelity (Satellites) poleceniem Selekcja (Selection) (punkt 6 na rys. 7). zakładka Satellites polecenie Selection 6.6. Jak przeglądać informacje o poszczególnych satelitach systemu? W oparciu o plik almanach u możesz przeglądać informacje o poszczególnych satelitach GPS lub GLONASS (punkt 7 na rys. 7). zakładka Satellites polecenie Information 9

10 Rys. 7. Wybór systemu pozycjonowania, aktywacja/dezaktywacja satelitów oraz przegląd informacji o poszczególnych satelitach 6.7. Jak wygenerować wykresy ilości satelitów oraz wartości współczynnika PDOP? Wszystkie wykresy obrazujące spodziewane warunki pomiaru wygenerujesz poleceniami zgrupowanymi w menu Wykresy (Graphs). W ćwiczeniu wykorzystasz dwa z nich. Są to: Liczba satelitów (Number of Satellites) na wykresie Widoczności (Visibility) oraz PDOP (DOP Position). - Wykres widoczności - Liczby satelitów (rys. 8 punkt 8) zakładka Graphs polecenie Numbers of Satellites - wykresu wartości współczynnika PDOP (rys. 8 punkt 9) zakładka Graphs DOP polecenie DOP-Position Uwaga Prezentowany na rys. 8 przykład dotyczy sytuacji bez wprowadzonych przesłonięć dla satelitów systemu GPS. Podobne wykresy generujesz dla obu systemów (GPS i GLONASS) bez przesłonięć, z przesłonięciami dla systemu GPS oraz z przesłonięciami dla systemów GPS i GLONASS (patrz punkt 4). 10

11 Rys.8. Wykresy liczby satelitów (Visibility Number of Satellites) oraz wartości współczynnika PDOP (DOP Position) dla systemu GPS bez wprowadzonych przesłonięć 6.8. Jak wprowadzić przesłonięcia? Przesłonięcia opisane w trakcie rekonesansu terenowego wprowadzisz do programu korzystając z Edytora przesłonięć (Obstruction Editor) dostępnego pod poleceniem Przeszkody (Obstacles) (Rys. 9). zakładka Files Station polecenie Obstacles Edytor przesłonięć podaje procent obszaru zasłoniętego (Shaded) oraz pozwala na zapisanie (Write) lub wczytanie (Read) zapamiętanych przesłonięć. 11

12 Rys.9. Widok edytora przesłonięć z wprowadzonymi przeszkodami. Na rys. powyżej wynoszą one 25% 6.9. Dodatkowe informacje - analiza trajektorii satelitów Polecenie Sky Plot pozwala na śledzenie trajektorii orbit satelitów nad miejscem pomiaru z uwzględnieniem wprowadzonych przesłonięć (rys. 10). zakładka Graphs polecenie Sky Plot Rys. 10. Widzialność satelitów nad miejscem pomiaru, bez przesłonięć (po lewej), z przesłonięciami (po prawej) Dodatkowe informacje Generowanie zestawień parametrów W menu Zestawienia (Lists) zgrupowano polecenia umożliwiające generowanie raportów dla poszczególnych satelitów GPS i GLONASS obliczanych dla kolejnych rozpatrywanych konfiguracji satelitów w ustalonych interwałach (np. co 10 minut). Rys. 11 przedstawia zestawienie wartości współczynników DOP oraz liczby widocznych satelitów. 12

13 zakładka Lists Polecenie DOP Values Rys.11. Zestawienie wartości współczynników DOP oraz liczby satelitów dostępnych w kolejnych rozpatrywanych przedziałach. W oknie w lewym górnym rogu znajdują się informacje o planowanym pomiarze oraz numery rozpatrywanych satelitów GPS i GLONASS Uwaga Zestawienie przedstawione na rys. 11 może być przydatne podczas szczegółowej analizy warunków pomiarów. 7. Literatura Lamparski J., NAVSTAR GPS od teorii do praktyki, Wyd. UWM, Olsztyn 2001, Januszewski J., Systemy satelitarne GPS, Galileo i inne, Wydaw. Naukowe PWN, 2006 Czarnecki K., Geodezja współczesna w zarysie, Wyd. Wiedza i Życie, 1997, GPS Tutorial, 13

14 Załącznik 1 Przykładowe wykresy NSATS I PDOP (bez przesłonięć) 14

15 Załącznik 2 Przykładowe wykresy NSATS I PDOP (z przesłonięciami) Okres nieodpowiednich warunków obserwacji satelitarnych Okres dobrych warunków obserwacji satelitarnych 15

16 Załącznik 3 Szkic przesłonięć / Nazwisko i imię / nr indeksu data.. Grupa Opis miejsca obserwacji (szkic terenowy na odwrocie)

MIERNICTWO GÓRNICZE SYLLABUS

MIERNICTWO GÓRNICZE SYLLABUS MIERNICTWO GÓRNICZE SYLLABUS Dr inż. Jan Blachowski Politechnika Wrocławska Instytut Górnictwa Zakład Geodezji i GIS Pl. Teatralny 2 tel (71) 320 68 73 SYLLABUS Podstawy pozycjonowania satelitarnego GPS

Bardziej szczegółowo

Przyswojenie wiedzy na temat serwisów systemu GPS i charakterystyk z nimi związanych

Przyswojenie wiedzy na temat serwisów systemu GPS i charakterystyk z nimi związanych C C2 C C C5 C6 C7 C8 C9 C0 C C2 C C C5 C6 C7 C8 C9 I. KARTA PRZEDMIOTU. Nazwa przedmiotu: SATELITARNE SYSTEMY NAWIGACYJNE 2. Kod przedmiotu: Vd. Jednostka prowadząca: Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego.

Bardziej szczegółowo

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Załącznik nr 2 Rozdział 1 Techniki precyzyjnego pozycjonowania w oparciu o GNSS 1. Podczas wykonywania pomiarów geodezyjnych metodą precyzyjnego pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

Pomiary statyczne GNSS i serwisy postprocessingu: POZGEO, POZGEO D i POZGEO DF

Pomiary statyczne GNSS i serwisy postprocessingu: POZGEO, POZGEO D i POZGEO DF GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII Departament Geodezji, Kartografii i Systemów Informacji Geograficznej Pomiary statyczne GNSS i serwisy postprocessingu: POZGEO, POZGEO D i POZGEO DF Szymon Wajda główny

Bardziej szczegółowo

FastStatic czyli jak wykonać pomiar statyczny

FastStatic czyli jak wykonać pomiar statyczny FastStatic czyli jak wykonać pomiar statyczny POMIAR W TERENIE Aby wykonać pomiar statyczny nie ma potrzeby uprzedniego nawiązywania połączenia internetowego, ani rozpoczynania procedury podłączenia do

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza

Akademia Górniczo-Hutnicza Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Kalibracja stereowizyjnego systemu wizyjnego z użyciem pakietu Matlab Kraków, 2011 1. System stereowizyjny Stereowizja jest działem szeroko

Bardziej szczegółowo

OPROGRAMOWANIE DEFSIM2

OPROGRAMOWANIE DEFSIM2 Politechnika Warszawska Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych OPROGRAMOWANIE DEFSIM2 Instrukcja użytkownika mgr inż. Piotr Trochimiuk, mgr inż. Krzysztof Siwiec, prof. nzw. dr hab. inż. Witold Pleskacz

Bardziej szczegółowo

Przegląd metod zwiększania precyzji danych GPS. Mariusz Kacprzak

Przegląd metod zwiększania precyzji danych GPS. Mariusz Kacprzak Przegląd metod zwiększania precyzji danych GPS Mariusz Kacprzak Plan prezentacji: 1) Omówienie podstaw funkcjonowania GPS 2) Zasada wyznaczenie pozycji w GPS 3) Błędy wyznaczania pozycji 4) Sposoby korekcji

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁU ETI POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Nr 6 Seria: Technologie Informacyjne 2008

ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁU ETI POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Nr 6 Seria: Technologie Informacyjne 2008 ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁU ETI POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Nr 6 Seria: Technologie Informacyjne 2008 Mariusz Chmielecki, Agnieszka Jurkowska, Karol Rudziński, Cezary Specht, Jakub Szulwic, Tadeusz Widerski Politechnika

Bardziej szczegółowo

Pomiary statyczne GNSS i serwisy postprocessingu: POZGEO, POZGEO D i POZGEO DF

Pomiary statyczne GNSS i serwisy postprocessingu: POZGEO, POZGEO D i POZGEO DF GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII Departament Geodezji, Kartografii i Systemów Informacji Geograficznej Pomiary statyczne GNSS i serwisy postprocessingu: POZGEO, POZGEO D i POZGEO DF Marcin Ryczywolski

Bardziej szczegółowo

BADANIE WPŁ YWU GEOMETRII SYSTEMU NA DOKŁ ADNOŚĆ OKREŚ LANIA POZYCJI ZA POMOCĄ ODBIORNIKA GPS

BADANIE WPŁ YWU GEOMETRII SYSTEMU NA DOKŁ ADNOŚĆ OKREŚ LANIA POZYCJI ZA POMOCĄ ODBIORNIKA GPS ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLIX NR 4 (175) 2008 Andrzej Banachowicz Akademia Marynarki Wojennej Ryszard Bober, Tomasz Szewczuk, Adam Wolski Akademia Morska w Szczecinie BADANIE WPŁ

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE. Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych. Ćwiczenie nr 3

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE. Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych. Ćwiczenie nr 3 AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 3 Kontrola poprawności pracy odbiorników systemów nawigacyjnych Opracował: Zatwierdził: Obowiązuje

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU. Przekazać wszechstronną wiedzę z zakresu produkcji map. Zapoznać z problematyką wykonywania pomiarów kątów i odległości na Ziemi

I. KARTA PRZEDMIOTU. Przekazać wszechstronną wiedzę z zakresu produkcji map. Zapoznać z problematyką wykonywania pomiarów kątów i odległości na Ziemi I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: GEODEZJA Z KARTOGRAFIĄ 2. Kod przedmiotu: GK 3. Jednostka prowadząca: Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego. Kierunek: Nawigacja 5. Specjalność: hydrografia

Bardziej szczegółowo

Global Positioning System (GPS)

Global Positioning System (GPS) Global Positioning System (GPS) Ograniczenia dokładności odbiorników systemu GPS Satellite GPS Antenna Hard Surface 1 Błędy pozycji Niezależne od zasady działania systemu Metodyczne wynikające z zasady

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Skąd pobrać program do obsługi FTP? Logowanie

Wstęp. Skąd pobrać program do obsługi FTP? Logowanie Wstęp FTP - (ang. File Transfer Protocol - protokół transmisji danych) jest to protokół typu klient-serwer, który umożliwia przesyłanie plików na serwer, oraz z serwera poprzez program klienta FTP. Dzięki

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA PORTALU SIDGG

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA PORTALU SIDGG INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA PORTALU SIDGG dla Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy Instytut Badawczy 1. Uruchomienie aplikacji. a. Wprowadź nazwę użytkownika w miejsce Nazwa użytkownika b. Wprowadź hasło

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie Samolotu

Wyposażenie Samolotu P O L I T E C H N I K A R Z E S Z O W S K A im. Ignacego Łukasiewicza Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Katedra Awioniki i Sterowania Wyposażenie Samolotu Instrukcja do laboratorium nr 3 Lotniczy odbiornik

Bardziej szczegółowo

O technologii pomiarów GPS RTK (Real Time Kinematic)

O technologii pomiarów GPS RTK (Real Time Kinematic) 1. Wstęp O technologii pomiarów GPS RTK (Real Time Kinematic) Pomiar RTK to na dzień dzisiejszy najnowocześniejsza na świecie technologia dokładnych pomiarów uzyskiwanych w czasie rzeczywistym bez wykonywania

Bardziej szczegółowo

Wiesław Graszka naczelnik wydziału Szymon Wajda główny specjalista

Wiesław Graszka naczelnik wydziału Szymon Wajda główny specjalista Wiesław Graszka naczelnik wydziału Szymon Wajda główny specjalista Konferencja Satelitarne metody wyznaczania pozycji we współczesnej geodezji i nawigacji Wrocław 02-04. czerwca 2011 r. Wprowadzenie Zakres

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Bramki xcomfort

1 Moduł Bramki xcomfort 1 Moduł Bramki xcomfort Moduł Bramki xcomfort daje użytkowników możliwość integracji Systemu Vision z urządzeniami bezprzewodowymi systemu Moeller xcomfort. Odpowiada on za zapewnienie łącza komunikacyjnego,

Bardziej szczegółowo

1 Obsługa aplikacji sonary

1 Obsługa aplikacji sonary Instrukcja laboratoryjna do ćwiczenia: Badanie własności sonarów ultradźwiękowych Celem niniejszego ćwiczenia jest zapoznanie osób je wykonujących z podstawowymi cechami i możliwościami interpretacji pomiarów

Bardziej szczegółowo

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Przedmiot: Technologie transmisji bezprzewodowych Numer ćwiczenia: 1 Temat: Badanie dipola półfalowego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 3 Kontrola poprawności pracy odbiorników systemów nawigacyjnych LABORATORIUM RADIONAWIGACJI Szczecin

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zgłaszania błędu

Instrukcja zgłaszania błędu Instrukcja zgłaszania błędu 1 Kanały zgłaszania Do dyspozycji są trzy kanały zgłoszeń: A. AnswerTrack 2 aby skorzystać z tego kanału należy posiadać założone konto użytkowania AT2 (pkt.3), wypełnić formularz

Bardziej szczegółowo

ANALIZA DOKŁADNOŚCI WYZNACZENIA POZYCJI PRZEZ WYBRANE ODBIORNIKI GPS W FUNKCJI LICZBY ŚLEDZONYCH SATELITÓW

ANALIZA DOKŁADNOŚCI WYZNACZENIA POZYCJI PRZEZ WYBRANE ODBIORNIKI GPS W FUNKCJI LICZBY ŚLEDZONYCH SATELITÓW Andrzej Miszkiewicz Wydział Transportu Politechniki Warszawskiej ANALIZA DOKŁADNOŚCI WYZNACZENIA POZYCJI PRZEZ WYBRANE ODBIORNIKI GPS W FUNKCJI LICZBY ŚLEDZONYCH SATELITÓW Streszczenie: W referacie przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Program APEK Użytkownik Instrukcja użytkownika

Program APEK Użytkownik Instrukcja użytkownika Program APEK Użytkownik Instrukcja użytkownika http://www.apek.pl e-mail. Biuro@apek.pl tel. 022 6447970 Systemy monitorowania programem APEK Użytkownik. 1.1 Wiadomości wstępne: Podgląd danych i ustawianie.

Bardziej szczegółowo

Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Systemy pozycjonowania i nawigacji Nazwa modułu w języku angielskim Navigation

Bardziej szczegółowo

Wizualizacja i analiza danych lokalizacyjnych odbiorników GPS

Wizualizacja i analiza danych lokalizacyjnych odbiorników GPS ZESPÓŁ LABORATORIÓW TELEMATYKI TRANSPORTU ZAKŁAD TELEKOMUNIKACJI W TRANSPORCIE WYDZIAŁ TRANSPORTU POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ LABORATORIUM Lokalizacji i zarządzania środkami transportu INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

Walec na równi pochyłej

Walec na równi pochyłej Walec na równi pochyłej Program: Coach 6 Projekt: komputer H : C:\Program Files (x86)\cma\coach6\full.en\cma Coach Projects\PTSN Coach 6\Wideopomiary\Walec na rowni.cma Cel ćwiczenia Obserwacja ruchu postępowego

Bardziej szczegółowo

Procedura obliczeniowa zakładania osnowy pomiarowej dwufunkcyjnej odbiornikami AZUS Star i AZUS L1Static

Procedura obliczeniowa zakładania osnowy pomiarowej dwufunkcyjnej odbiornikami AZUS Star i AZUS L1Static Procedura obliczeniowa zakładania osnowy pomiarowej dwufunkcyjnej odbiornikami AZUS Star i AZUS L1Static Procedura jest określona postanowieniami wycofanego standardu technicznego (instrukcji) G-2 z 2001

Bardziej szczegółowo

Pozyskiwanie Numerycznego Modelu Terenu z kinematycznych pomiarów w GPS

Pozyskiwanie Numerycznego Modelu Terenu z kinematycznych pomiarów w GPS Pozyskiwanie Numerycznego Modelu Terenu z kinematycznych pomiarów w GPS dr hab. inż.. Mariusz FIGURSKI mgr inż.. Marcin GAŁUSZKIEWICZ mgr inż.. Paweł KAMIŃSKI Plan prezentacji Postawienie zadania Pomiary

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI w Olsztynie Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Katedra Geodezji Satelitarnej i Nawigacji Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych w Dęblinie Wykorzystanie systemu

Bardziej szczegółowo

Wyrównanie ciągu poligonowego dwustronnie nawiązanego metodą przybliżoną.

Wyrównanie ciągu poligonowego dwustronnie nawiązanego metodą przybliżoną. Wyrównanie ciągu poligonowego dwustronnie nawiązanego metodą przybliżoną. Uwagi wstępne należy przeczytać przed przystąpieniem do obliczeń W pierwszej kolejności należy wpisać do dostarczonego formularza

Bardziej szczegółowo

Globalny Nawigacyjny System Satelitarny GLONASS. dr inż. Paweł Zalewski

Globalny Nawigacyjny System Satelitarny GLONASS. dr inż. Paweł Zalewski Globalny Nawigacyjny System Satelitarny GLONASS dr inż. Paweł Zalewski Wprowadzenie System GLONASS (Global Navigation Satellite System lub Globalnaja Nawigacjonnaja Sputnikowaja Sistiema) został zaprojektowany

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie pomiarów GPS do wyznaczania deformacji terenu na obszarze Głównego i Starego Miasta Gdańska

Zastosowanie pomiarów GPS do wyznaczania deformacji terenu na obszarze Głównego i Starego Miasta Gdańska UNIWERSYTET WARMIŃSKO MAZURSKI w OLSZTYNIE Zastosowanie pomiarów GPS do wyznaczania deformacji terenu na obszarze Głównego i Starego Miasta Gdańska Radosław Baryła 1), Stanisław Oszczak 1), Paweł Wielgosz

Bardziej szczegółowo

Moduły ultraszybkiego pozycjonowania GNSS

Moduły ultraszybkiego pozycjonowania GNSS BUDOWA MODUŁÓW WSPOMAGANIA SERWISÓW CZASU RZECZYWISTEGO SYSTEMU ASG-EUPOS Projekt rozwojowy MNiSW nr NR09-0010-10/2010 Moduły ultraszybkiego pozycjonowania GNSS Paweł Wielgosz Jacek Paziewski Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Instrukcja korzystania ze skryptu kroswalidacja.py

Instrukcja korzystania ze skryptu kroswalidacja.py Instrukcja korzystania ze skryptu kroswalidacja.py 1) Wczytać do SGeMS plik z danymi pomiarowymi dwukrotnie (Menu Objects Load Object): raz jako dane, a za drugim razem pod inną nazwą, np. punkty jako

Bardziej szczegółowo

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter.

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter. OPIS PROGRAMU TPREZENTER. Program TPrezenter przeznaczony jest do pełnej graficznej prezentacji danych bieżących lub archiwalnych dla systemów serii AL154. Umożliwia wygodną i dokładną analizę na monitorze

Bardziej szczegółowo

Część I. Pomiar drgań własnych pomieszczenia

Część I. Pomiar drgań własnych pomieszczenia LABORATORIUM INśYNIERII DŹWIĘKU 2 ĆWICZENIE NR 10 Część I. Pomiar drgań własnych pomieszczenia I. Układ pomiarowy II. Zadania do wykonania 1. Obliczyć promień krytyczny pomieszczenia, przy załoŝeniu, Ŝe

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE DANE SYSTEMU GPS

PODSTAWOWE DANE SYSTEMU GPS NAWIGACJA GNSS NAWIGACJA GNSS GNSS Global Navigation Satellite System jest to PODSTAWOWY sensor nawigacji obszarowej. Pojęcie to obejmuje nie tylko GPS NAVSTAR (pierwszy w pełni funkcjonujący globalny

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP

Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP Waldemar Izdebski Tadeusz Knap GEO-SYSTEM Warszawa Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP System mapy numerycznej GEO-MAP jest oryginalnym oprogramowaniem opracowanym w całości przez firmę GEO-SYSTEM.

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

Temat: Geodezyjne pomiary sytuacyjne w budownictwie inwentaryzacja powykonawcza fragmentów obiektów budowlanych. Str. 1.Sprawozdanie techniczne 2-3

Temat: Geodezyjne pomiary sytuacyjne w budownictwie inwentaryzacja powykonawcza fragmentów obiektów budowlanych. Str. 1.Sprawozdanie techniczne 2-3 Rok akademicki 2011/2012 Grupa BD1 LP3 Środa 10.15-13.00 Katedra Geodezji im. Kaspra WEIGLA ĆWICZENIE nr 2 Temat: Geodezyjne pomiary sytuacyjne w budownictwie inwentaryzacja powykonawcza fragmentów obiektów

Bardziej szczegółowo

Kalkulator kalorii i wartości odżywczych by CTI. Instrukcja

Kalkulator kalorii i wartości odżywczych by CTI. Instrukcja Kalkulator kalorii i wartości odżywczych by CTI Instrukcja Spis treści 1. Opis programu... 3 2. Logowanie... 4 3. Okno główne programu... 4 4. Tworzenie receptury, generowanie etykiety wartości odżywczych...

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Inteligentnego Głośnika 3

1 Moduł Inteligentnego Głośnika 3 Spis treści 1 Moduł Inteligentnego Głośnika 3 1.1 Konfigurowanie Modułu Inteligentnego Głośnika........... 3 1.1.1 Lista elementów Modułu Inteligentnego Głośnika....... 3 1.1.2 Konfigurowanie elementu

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 7 Ocena dokładności wskazań odbiornika GPS MAP 2010C systemu GPS Szczecin 2011 Temat: Ocena dokładności

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do oprogramowania gretl. Wprowadzanie danych.

1. Wprowadzenie do oprogramowania gretl. Wprowadzanie danych. Laboratorium z ekonometrii (GRETL) 1. Wprowadzenie do oprogramowania gretl. Wprowadzanie danych. Okno startowe: Póki nie wczytamy jakiejś bazy danych (lub nie stworzymy własnej), mamy dostęp tylko do dwóch

Bardziej szczegółowo

dr Mariola Tracz dr Radosław Uliszak Nowe środki dydaktyczne w nauczaniu-uczeniu się przyrody i geografii

dr Mariola Tracz dr Radosław Uliszak Nowe środki dydaktyczne w nauczaniu-uczeniu się przyrody i geografii dr Mariola Tracz dr Radosław Uliszak Nowe środki dydaktyczne w nauczaniu-uczeniu się przyrody i geografii Meteorologia automatyzacja pomiarów; pomiar w czasie rzeczywistym; prezentacja danych poprzez WWW;

Bardziej szczegółowo

Pomiar temperatury procesora komputera klasy PC, standardu ATX wykorzystanie zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-4 I PRACOWNIA FIZYCZNA

Pomiar temperatury procesora komputera klasy PC, standardu ATX wykorzystanie zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-4 I PRACOWNIA FIZYCZNA Pomiar temperatury procesora komputera klasy PC, standardu ATX wykorzystanie zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-4 I PRACOWNIA FIZYCZNA 21. 02. 2011 I. Cel ćwiczenia: 1. Zapoznanie się poprzez samodzielny

Bardziej szczegółowo

Powierzchniowe systemy GNSS

Powierzchniowe systemy GNSS Systemy GNSS w pomiarach geodezyjnych 1/58 Powierzchniowe systemy GNSS Jarosław Bosy Instytut Geodezji i Geoinformatyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu e-mail: jaroslaw.bosy@up.wroc.pl Systemy GNSS

Bardziej szczegółowo

Jak utworzyć plik SIO dla aktualnego spisu?

Jak utworzyć plik SIO dla aktualnego spisu? System Informacji Oświatowej Jak utworzyć plik SIO dla aktualnego spisu? Programy Arkusz Optivum, Kadry Optivum, Płace Optivum, Sekretariat Optivum oraz Księgowość Optivum dostarczają znaczną część danych

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania KOMPUTEROWE SYSTEMY STEROWANIA (KSS)

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania KOMPUTEROWE SYSTEMY STEROWANIA (KSS) Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania KOMPUTEROWE SYSTEMY STEROWANIA (KSS) Temat: Platforma Systemowa Wonderware cz. 2 przemysłowa baza danych,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do rysowania w 3D. Praca w środowisku 3D

Wprowadzenie do rysowania w 3D. Praca w środowisku 3D Wprowadzenie do rysowania w 3D 13 Praca w środowisku 3D Pierwszym krokiem niezbędnym do rozpoczęcia pracy w środowisku 3D programu AutoCad 2010 jest wybór odpowiedniego obszaru roboczego. Można tego dokonać

Bardziej szczegółowo

Wahadło. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z zasadą dokonywania wideopomiarów w systemie Coach 6 oraz obserwacja modelu wahadła matematycznego.

Wahadło. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z zasadą dokonywania wideopomiarów w systemie Coach 6 oraz obserwacja modelu wahadła matematycznego. 6COACH38 Wahadło Program: Coach 6 Projekt: komputer H : C:\Program Files (x86)\cma\coach6\full.en\cma Coach Projects\PTSN Coach 6\Wideopomiary\wahadło.cma Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

GPS module based on Google Maps and LabView environment Rejestrator GPS wykorzystujący Google Maps i środowisko LabView

GPS module based on Google Maps and LabView environment Rejestrator GPS wykorzystujący Google Maps i środowisko LabView Maciej Krzanowski, Mateusz Mrozowski, Mateusz Oszajca V rok Koło Techniki Cyfrowej dr inż. Wojciech Mysiński opiekun naukowy GPS module based on Google Maps and LabView environment Rejestrator GPS wykorzystujący

Bardziej szczegółowo

Narodowe Centrum Badań Jądrowych Dział Edukacji i Szkoleń ul. Andrzeja Sołtana 7, Otwock-Świerk

Narodowe Centrum Badań Jądrowych Dział Edukacji i Szkoleń ul. Andrzeja Sołtana 7, Otwock-Świerk Narodowe Centrum Badań Jądrowych Dział Edukacji i Szkoleń ul. Andrzeja Sołtana 7, 05-400 Otwock-Świerk ĆWICZENIE L A B O R A T O R I U M F I Z Y K I A T O M O W E J I J Ą D R O W E J Zastosowanie pojęć

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: Wprowadzenie do obsługi programu statystycznego SAS Enterprise Guide. Statystyka opisowa w SAS Enterprise Guide.

Ćwiczenie: Wprowadzenie do obsługi programu statystycznego SAS Enterprise Guide. Statystyka opisowa w SAS Enterprise Guide. Ćwiczenie: Wprowadzenie do obsługi programu statystycznego SAS Enterprise Guide. Statystyka opisowa w SAS Enterprise Guide. 1. Załóż we własnym folderze podfolder o nazwie cw2 i przekopiuj do niego plik

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4: Edycja obiektów

Ćwiczenie 4: Edycja obiektów Ćwiczenie 4: Edycja obiektów Aplikacja ArcMap nadaje się do edycji danych równie dobrze jak do opracowywania map. W tym ćwiczeniu rozbudujesz drogę prowadzacą do lotniska łącząc jej przedłużenie z istniejącymi

Bardziej szczegółowo

Instrukcja. importu dokumentów. z programu Fakt do programu Płatnik. oraz. przesyłania danych do ZUS. przy pomocy programu Płatnik

Instrukcja. importu dokumentów. z programu Fakt do programu Płatnik. oraz. przesyłania danych do ZUS. przy pomocy programu Płatnik Fakt Dystrybucja, Instrukcja z dnia 06.2010 Instrukcja importu dokumentów z programu Fakt do programu Płatnik oraz przesyłania danych do ZUS przy pomocy programu Płatnik 1/22 1 Eksport danych z Programu

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowoczesnych technik prognozowania popytu i zarządzania zapasami do optymalizacji łańcucha dostaw na przykładzie dystrybucji paliw cz.

Wykorzystanie nowoczesnych technik prognozowania popytu i zarządzania zapasami do optymalizacji łańcucha dostaw na przykładzie dystrybucji paliw cz. 14.12.2005 r. Wykorzystanie nowoczesnych technik prognozowania popytu i zarządzania zapasami do optymalizacji łańcucha dostaw na przykładzie dystrybucji paliw cz. 2 3.2. Implementacja w Excelu (VBA for

Bardziej szczegółowo

Moduł Media backup oraz konfiguracja serwera zapasowego

Moduł Media backup oraz konfiguracja serwera zapasowego oraz konfiguracja serwera zapasowego Kraków, 2015 Spis treści I. Moduł Media backup... 3 1. Instalacja... 3 2. Widok... 3 3. Generowanie kopii zapasowej... 4 a. Manualnie... 4 b. Automatyczne... 4 4. Przywrócenie

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura drogowa

Infrastruktura drogowa Infrastruktura drogowa Monitoring dróg ERGO może stanowić centralną bazą informacji o stanie infrastruktury drogowej oraz o warunkach komunikacyjnych panujących na drogach, dostępną dla pracowników zarządców

Bardziej szczegółowo

Kalibracja czujnika temperatury zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń. K-5a I PRACOWNIA FIZYCZNA

Kalibracja czujnika temperatury zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń. K-5a I PRACOWNIA FIZYCZNA Kalibracja czujnika temperatury zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-5a I PRACOWNIA FIZYCZNA 21. 02. 2011 I. Cel ćwiczenia: 1. Zapoznanie się z zestawem pomiarowym Coach Lab II+. 2. Kalibracja czujnika

Bardziej szczegółowo

Szybki start SAMOOCENA W NOR-STA

Szybki start SAMOOCENA W NOR-STA Szybki start SAMOOCENA W NOR-STA W kwadrans nauczysz się jak: oceniać zgodność ze standardem w NOR-STA przeglądać i prezentować wyniki ocen oraz generować raporty z dowolnymi wykresami i zestawieniami

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja Końcowa

Dokumentacja Końcowa Metody Sztucznej Inteligencji 2 Projekt Prognozowanie kierunku ruchu indeksów giełdowych na podstawie danych historycznych. Dokumentacja Końcowa Autorzy: Robert Wojciechowski Michał Denkiewicz Wstęp Celem

Bardziej szczegółowo

WPŁYW KĄTA ODCIĘCIA HORYZONTU NA WYZNACZANIE POZYCJI W TRYBIE RTN GNSS Z SIECIĄ TPI NETPRO ORAZ VRSNET

WPŁYW KĄTA ODCIĘCIA HORYZONTU NA WYZNACZANIE POZYCJI W TRYBIE RTN GNSS Z SIECIĄ TPI NETPRO ORAZ VRSNET INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Nr II/1/2016, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 299 309 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi DOI: http://dx.medra.org/10.14597/infraeco.2016.2.1.021

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Bramki xcomfort 3

1 Moduł Bramki xcomfort 3 Spis treści 1 Moduł Bramki xcomfort 3 1.1 Konfigurowanie Modułu Bramki xcomfort............... 3 1.1.1 Lista elementów Modułu Bramki xcomfort.......... 3 1.1.2 Konfiguracja Modułu Bramki xcomfort............

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE TECHNICZNE G-1.12

WYTYCZNE TECHNICZNE G-1.12 GŁÓWNY GEODETA KRAJU WYTYCZNE TECHNICZNE G-1.12 Pomiary satelitarne oparte na systemie precyzyjnego pozycjonowania ASG- EUPOS (Projekt z dnia 1.03.2008 r. z poprawkami) Wytyczne opracował zespół w składzie:

Bardziej szczegółowo

TURNINGPOINT KROKI DO URUCHOMIENIA TESTU NA PC

TURNINGPOINT KROKI DO URUCHOMIENIA TESTU NA PC TURNINGPOINT KROKI DO URUCHOMIENIA TESTU NA PC 1. Podłącz odbiornik 2. Uruchom TurningPoint 3. Sprawdź połączenie (Odbiornik i/lub ResponseWare) 4. Wybierz listę uczestników (opcjonalne) 5. Wybierz głosowanie

Bardziej szczegółowo

22. SPRAWDZANIE GEOMETRII SAMOCHODU

22. SPRAWDZANIE GEOMETRII SAMOCHODU 22. SPRAWDZANIE GEOMETRII SAMOCHODU 22.0. Uwagi dotyczące bezpieczeństwa podczas wykonywania ćwiczenia Podczas wykonywania ćwiczenia obowiązuje ogólna instrukcja BHP. Wykonujący ćwiczenie dodatkowo powinni

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT NIEELEKTROLITÓW PRZEZ BŁONY WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZALNOŚCI

TRANSPORT NIEELEKTROLITÓW PRZEZ BŁONY WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZALNOŚCI Ćwiczenie nr 7 TRANSPORT NIEELEKTROLITÓW PRZEZ BŁONY WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZALNOŚCI Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawami teorii procesów transportu nieelektrolitów przez błony.

Bardziej szczegółowo

WYDAWANIE CZYTNIKAMI BY CTI Instrukcja

WYDAWANIE CZYTNIKAMI BY CTI Instrukcja WYDAWANIE CZYTNIKAMI BY CTI Instrukcja 1 Spis treści 1. Opis programu...3 2. Nawiązanie połączenia...3 3. Logowanie do programu...5 4. Okno główne programu...6 5. Konfiguracja programu...6 6. Generowanie

Bardziej szczegółowo

Do wersji 7.91.0 Warszawa, 09-12-2013

Do wersji 7.91.0 Warszawa, 09-12-2013 Biuro Online Konektor instrukcja użytkownika Do wersji 7.91.0 Warszawa, 09-12-2013 Spis treści 1. Instalacja oprogramowania... 3 2. Pierwsze uruchomienie... 5 2.1. Tworzenie usługi... 5 2.2. Konfiguracja

Bardziej szczegółowo

SPIS ILUSTRACJI, BIBLIOGRAFIA

SPIS ILUSTRACJI, BIBLIOGRAFIA SPIS ILUSTRACJI, BIBLIOGRAFIA Ćwiczenie 1 Automatyczne tworzenie spisu ilustracji 1. Wstaw do tekstu roboczego kilka rysunków (WSTAWIANIE OBRAZ z pliku). 2. Ustaw kursor w wersie pod zdjęciem i kliknij

Bardziej szczegółowo

Robert Krzyżek Wykorzystanie palmtopów do pomiarów szczegółów sytuacyjnych technologią RTK GPS. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis nr 23, 73-82

Robert Krzyżek Wykorzystanie palmtopów do pomiarów szczegółów sytuacyjnych technologią RTK GPS. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis nr 23, 73-82 Robert Krzyżek Wykorzystanie palmtopów do pomiarów szczegółów sytuacyjnych technologią RTK GPS Acta Scientifica Academiae Ostroviensis nr 23, 73-82 2006 Robert Krzyżek Wykorzystanie Palmtopów do Pomiarów...

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi dla studenta

Instrukcja obsługi dla studenta Instrukcja obsługi dla studenta Akademicki System Archiwizacji Prac (ASAP) to nowoczesne, elektroniczne archiwum prac dyplomowych zintegrowane z systemem antyplagiatowym Plagiat.pl. Student korzystający

Bardziej szczegółowo

10. Statystyki. WAŻNE! Raporty i statystyki salonu tworzone są wyłącznie w oparciu o zakończone wizyty.

10. Statystyki. WAŻNE! Raporty i statystyki salonu tworzone są wyłącznie w oparciu o zakończone wizyty. 10. Statystyki Aplikacja Gabi.NET.pl wyposażona została w funkcję generowania statystyk. Dla ustalonego przedziału czasu wygenerujesz statystyki pracowników, klientów oraz statystyki obrotu. Do każdego

Bardziej szczegółowo

Badanie charakterystyk turbiny wiatrowej w funkcji prędkości wiatru

Badanie charakterystyk turbiny wiatrowej w funkcji prędkości wiatru POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Instrukcja do zajęć laboratoryjnych w funkcji prędkości wiatru Ćwiczenie nr 1 Laboratorium z przedmiotu Odnawialne źródła energii Kod:

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 11 Ocena dokładności wskazań odbiornika FURUNO GP-80 systemu GPS z zewnętrznym odbiornikiem FURUNO

Bardziej szczegółowo

Diagnoza Szkolna Pearsona. Instrukcja obsługi

Diagnoza Szkolna Pearsona. Instrukcja obsługi Diagnoza Szkolna Pearsona Instrukcja obsługi 1. Logowanie Aby skorzystać z systemu Diagnoza Szkolna Pearsona należy najpierw wejść na stronę diagnoza.pearson.pl i wybrać przycisk Logowanie. Następnie należy

Bardziej szczegółowo

Mierniczy. pierwszy całkowicie polski program do pomiaru powierzchni pól! Instrukcja użytkownika

Mierniczy. pierwszy całkowicie polski program do pomiaru powierzchni pól! Instrukcja użytkownika Mierniczy pierwszy całkowicie polski program do pomiaru powierzchni pól! Instrukcja użytkownika Producent: Datum s.c. tel. (052) 324 17 70, fax. (052) 381 33 58 86-031 Osielsko, ul. Centralna 2 U e-mail:

Bardziej szczegółowo

Katedra Zarządzania i Inżynierii Produkcji 2013r. Materiały pomocnicze do zajęć laboratoryjnych

Katedra Zarządzania i Inżynierii Produkcji 2013r. Materiały pomocnicze do zajęć laboratoryjnych Materiały pomocnicze do zajęć laboratoryjnych 1 Używane w trakcie ćwiczeń moduły programu Autodesk Inventor 2008 Tworzenie złożenia Tworzenie dokumentacji płaskiej Tworzenie części Obserwacja modelu/manipulacja

Bardziej szczegółowo

Google Maps, czyli jak znaleźć w internecie zdjęcie satelitarne domu, w którym mieszkam!

Google Maps, czyli jak znaleźć w internecie zdjęcie satelitarne domu, w którym mieszkam! Logo designed by Armella Leung, www.armella.fr.to Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 7b w domu wykresy w Excelu

Laboratorium 7b w domu wykresy w Excelu Ćwiczenie Laboratorium 7b w domu wykresy w Excelu Otwórz nowy Zeszyt. Utwórz formułę dla funkcji: f x log 3x i policz jej wartości w przedziale [-, ] z krokiem,. Wykonaj wykres tej funkcji Zaznacz cały

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 7: Problem komiwojażera (TSP) cz. 2

LABORATORIUM 7: Problem komiwojażera (TSP) cz. 2 Instytut Mechaniki i Inżynierii Obliczeniowej Wydział Mechaniczny Technologiczny, Politechnika Śląska www.imio.polsl.pl OBLICZENIA EWOLUCYJNE LABORATORIUM 7: Problem komiwojażera (TSP) cz. 2 opracował:

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi dla rachunków elektronicznych generowanych z programu RUMsoft

Instrukcja obsługi dla rachunków elektronicznych generowanych z programu RUMsoft Instrukcja obsługi dla rachunków elektronicznych generowanych z programu RUMsoft W programie RUMsoft dodano możliwość generowania rachunków elektronicznych oraz ich wydruków wraz z fakturami. Poniżej znajduje

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi aplikacji GEOLOCATOR

Instrukcja obsługi aplikacji GEOLOCATOR Instrukcja obsługi aplikacji GEOLOCATOR Spis treści Wstęp... 3 Logowanie do systemu... 3 Opis menu... 4 Okno pojazdów... 5 Okno szczegóły pojazdu... 6 Okno dane kierowcy... 7 Zakładka monitoring... 7 Zakładka

Bardziej szczegółowo

CO POWINNO ZAWIERAĆ SPRAWOZDANIE Z LABORATORIUM

CO POWINNO ZAWIERAĆ SPRAWOZDANIE Z LABORATORIUM CO POWINNO ZAWIERAĆ SPRAWOZDANIE Z LABORATORIUM STRONA TYTUŁOWA zgodnie z podanym wzorem - wypełniona dokładnie i wyraźnie: nazwiska studentów, specjalność, nr grupy, rok studiów, temat ćwiczenia, data

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6. Wiadomości ogólne.

Ćwiczenie 6. Wiadomości ogólne. Ćwiczenie 6. Cel ćwiczenia: zapoznanie się z obsługą i konfiguracją X Windows. W systemie Linux można korzystać także z interfejsu graficznego do obsługi komputera X Windows. Wiadomości ogólne. KDE czyli

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE DANYCH GPS CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO GPS

OPRACOWANIE DANYCH GPS CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO GPS OPRACOWANIE DANYCH GPS CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO GPS Bernard Kontny Katedra Geodezji i Fotogrametrii Akademia Rolnicza we Wrocławiu ZAGADNIENIA Ogólny opis systemu GPS Struktura sygnału Pomiar kodowy i fazowy

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia związane z pomiarami satelitarnymi w systemie ASG-EUPOS

Podstawowe pojęcia związane z pomiarami satelitarnymi w systemie ASG-EUPOS GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII Departament Geodezji, Kartografii i Systemów Informacji Geograficznej Podstawowe pojęcia związane z pomiarami satelitarnymi w systemie ASG-EUPOS Szymon Wajda główny

Bardziej szczegółowo

Rozdział ten zawiera informacje o sposobie konfiguracji i działania Modułu OPC.

Rozdział ten zawiera informacje o sposobie konfiguracji i działania Modułu OPC. 1 Moduł OPC Moduł OPC pozwala na komunikację z serwerami OPC pracującymi w oparciu o model DA (Data Access). Dzięki niemu można odczytać stan obiektów OPC (zmiennych zdefiniowanych w programie PLC), a

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie plików DWF w komunikacji z współpracownikami lub klientami.

Wykorzystanie plików DWF w komunikacji z współpracownikami lub klientami. Biuletyn techniczny Inventor nr 35 Wykorzystanie plików DWF w komunikacji z współpracownikami lub klientami. Opracowanie: Tomasz Jędrzejczyk 2013, APLIKOM Sp. z o.o. 94-102 Łódź ul. Nowe Sady 6 tel.: (+48)

Bardziej szczegółowo

Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Metrologii II. 2013/14. Grupa: Nr. Ćwicz.

Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Metrologii II. 2013/14. Grupa: Nr. Ćwicz. Politechnika Rzeszowska Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Metrologii II WYZNACZANIE WŁAŚCIWOŚCI STATYCZNYCH I DYNAMICZNYCH PRZETWORNIKÓW Grupa: Nr. Ćwicz. 9 1... kierownik 2...

Bardziej szczegółowo

SIECI KOMPUTEROWE I TECHNOLOGIE INTERNETOWE

SIECI KOMPUTEROWE I TECHNOLOGIE INTERNETOWE Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania SIECI KOMPUTEROWE I TECHNOLOGIE INTERNETOWE Temat: Prosty serwis internetowy oparty o zestaw powiązanych

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu zmian poziomu wody gruntowej na stabilność anteny stacji permanentnej Wrocław

Analiza wpływu zmian poziomu wody gruntowej na stabilność anteny stacji permanentnej Wrocław XX JUBILEUSZOWA JESIENNA SZKOŁA GEODEZJI im. Jacka Rejmana WSPÓŁCZESNE METODY POZYSKIWANIA I MODELOWANIA GEODANYCH Analiza wpływu zmian poziomu wody gruntowej na stabilność anteny stacji permanentnej Wrocław

Bardziej szczegółowo

Program SigmaViewer.exe

Program SigmaViewer.exe e-mail sigma@projektsigma.pl www.projektsigma.pl Sigma Projekt 03-977 Warszawa, ul. Marokańska 21C rok założenia 2002 Program SigmaViewer.exe Wersja 2.0 Warszawa, listopad 2010 Program SigmaViewer.exe...

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Ścisła próba rozciągania stali Numer ćwiczenia: 2 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII

IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII O programie Program Itelix itender Manager przeznaczony jest do zarządzania zapytaniami ofertowymi przesyłanymi za pomocą poczty elektronicznej przez firmy korzystające z systemu

Bardziej szczegółowo

IFS Applications Instrukcja VI PRODUKCJA na ZAMÓWIENIE Zlecenia produkcyjne, wysyłka

IFS Applications Instrukcja VI PRODUKCJA na ZAMÓWIENIE Zlecenia produkcyjne, wysyłka IFS Applications 2003 - Instrukcja VI PRODUKCJA na ZAMÓWIENIE Zlecenia produkcyjne, wysyłka PRODUKCJA NA ZAMÓWIENIE FABRYKA CZĘŚCI ROWEROWYCH Produkcja na zamówienie - ogólny model procesu Planowanie potrzeb

Bardziej szczegółowo