Przedsiębiorcy jako odbiorcy wsparcia w ramach Priorytetu VIII na Warmii i Mazurach

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przedsiębiorcy jako odbiorcy wsparcia w ramach Priorytetu VIII na Warmii i Mazurach"

Transkrypt

1 Raport końcowy Przedsiębiorcy jako odbiorcy wsparcia w ramach Priorytetu VIII na Warmii i Mazurach 1

2 Spis treści 1. Streszczenie Summary Wprowadzenie WdraŜanie Poddziałania na terenie województwa warmińsko-mazurskiego Działalność Instytucji Otoczenia Biznesu na terenie województwa warmińskomazurskiego Podstawowe informacje dotyczące instytucji otoczenia biznesu Zakres działalności Instytucji Otoczenia Biznesu na terenie województwa warmińskomazurskiego Koncepcja i metodologia badawcza Cele badania Zakres badania Pytania badawcze Metodologia badawcza Analiza dokumentów Indywidualne wywiady pogłębione (IDI) Zogniskowane wywiady grupowe (FGI) Indywidualne wywiady telefoniczne (ITI) Studia przypadków Wyniki badania Przedsiębiorcy diagnoza Świadomość przedsiębiorców Potrzeby informacyjne Decyzja o aplikowaniu Proces aplikowania o wsparcie Stopień satysfakcji z usług Instytucje otoczenia biznesu (IOB) Rola IOB Aktywność IOB Potencjał IOB Dobre praktyki uczestnictwa IOB we wdraŝaniu Poddziałania POKL Rozwiązania Rozwiązania skierowane do IOB Rozwiązania systemowe Rekomendacje Załączniki Studia przypadków Wzrost jakości opieki medycznej na Warmii i Mazurach przez wsparcie szkoleniowe dla NZOZ Razem cieplej Podniesienie kwalifikacji pracowników OPGK w Olsztynie Wzrost kompetencji kadr drogą do sukcesu firmy ERKO Instytucje otoczenia biznesu, do których naleŝy zaadresować działania informacyjnopromocyjne Narzędzia badawcze

3 Scenariusz indywidualnego wywiadu badawczego z przedstawicielami przedsiębiorstw będących beneficjentami Poddziałania PO KL Scenariusz indywidualnego wywiadu badawczego z przedstawicielami przedsiębiorstw będących beneficjentami ostatecznymi projektów realizowanych przez Instytucje Otoczenia Biznesu w ramach Poddziałania PO KL Scenariusz indywidualnego wywiadu badawczego z przedstawicielami przedsiębiorstw będących beneficjentami ostatecznymi projektów realizowanych przez firmy doradczo-szkoleniowe w ramach Poddziałania PO KL Scenariusz indywidualnego wywiadu pogłębionego z przedstawicielem Instytucji Pośredniczącej Scenariusz zogniskowanego wywiadu grupowego (FGI) z przedstawicielami firm, które samodzielnie realizowały projekty w ramach Poddziałania PO KL ( I i II grupa operacji) Scenariusz zogniskowanego wywiadu grupowego (FGI) z przedstawicielami IOB Beneficjentami Poddziałania PO KL ( I i II grupa operacji) i ich klientami, których projekty moŝna uznać za dobrą praktykę Scenariusz zogniskowanego wywiadu grupowego (FGI) z przedstawicielami firm szkoleniowo-doradczych Scenariusz zogniskowanego wywiadu grupowego (FGI) z przedstawicielami instytucji otoczenia biznesu, które nie realizowały projektów w ramach Poddziałania PO KL ( I i II grupa operacji) Scenariusz indywidualnego wywiadu telefonicznego (ITI) z przedstawicielami ROEFS Scenariusz pogłębionego wywiadu telefonicznego ( ITI) z przedstawicielami PK KSU oraz PPK RSWI

4 1. Streszczenie Celem głównym badania była identyfikacja czynników sukcesu warunkujących skuteczne aplikowanie i realizację projektów przez przedsiębiorców z województwa warmińskomazurskiego (ze szczególnym uwzględnieniem roli Instytucji Otoczenia Biznesu - IOB) w ramach Poddziałania POKL (I i II typ operacji). Cele szczegółowe badania obejmowały: 1. Analizę uwarunkowań wdraŝania Poddziałania POKL w Regionie, w tym: analizę zasobów moŝliwych do wykorzystania w celu wsparcia (pomocy) przedsiębiorców na etapie aplikowania i realizacji projektów, w tym ze szczególnym uwzględnieniem udziału IOB jako inspiratorów działań aktywizujących i wspierających przedsiębiorców. 2. Wypracowanie konkretnych, realnych i moŝliwych do szybkiego wdroŝenia rozwiązań bazujących na istniejących zasobach sprzyjających wsparciu przedsiębiorców w ramach Poddziałania w województwie warmińsko-mazurskim. identyfikacja najskuteczniejszych działań (w tym informacyjno-promocyjnych) skierowanych do potencjalnych Beneficjentów (ze szczególnym uwzględnieniem roli IOB). Przedmiot badania obejmował system wdraŝania POKL, w szczególności uwarunkowania Poddziałania POKL (I i II typ operacji), instytucjonalny system wsparcia przedsiębiorców w regionie i kraju pod kątem moŝliwości jego wykorzystania na potrzeby wspierania przedsiębiorstw w ramach Poddziałania POKL, a takŝe system informacji i promocji EFS w regionie pod kątem moŝliwości jego wykorzystania na potrzeby wspierania przedsiębiorstw w ramach Poddziałania POKL. Badaniem objęte zostały takie podmioty jak przedsiębiorstwa z woj. warmińsko-mazurskiego, jako odbiorcy wsparcia w ramach Poddziałania POKL, regionalne instytucje otoczenia biznesu, w tym w szczególności podmioty wspierające przedsiębiorców m.in. beneficjenci realizujący projekty dla przedsiębiorców w ramach I i II typu operacji w Poddziałaniu 8.1.1, Regionalne Ośrodki EFS z województwa warmińsko-mazurskiego oraz Wojewódzki Urząd Pracy w Olsztynie, jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia. Zakres geograficzny badania obejmował województwo warmińsko-mazurskie a zakres czasowy, obejmował bieŝący okres programowania tj lata , przy czym w niektórych przypadkach odnoszono się do doświadczeń z wcześniejszych programów oferujących przedsiębiorcom wsparcie ze środków publicznych na działania szkoleniowo-doradcze. Badanie zostało wykonane przy zastosowaniu metod jakościowych. Na pakiet tych metod składały się następujące narzędzia: Analiza danych zastanych w formie eksperckiej analizy dokumentów (desk research) Badania terenowe - Indywidualne wywiady pogłębione (15 IDI), Zogniskowane wywiady grupowe ( 4 FGI), Indywidualne wywiady telefoniczne (5 ITI), Studia przypadku (4). NajwaŜniejsze wnioski z badania są następujące: Przedsiębiorcy nie znają występujących w Poddziałaniu POKL form realizacji projektów w 3 głównych typach zamknięte realizowane samodzielnie, zamknięte realizowane przez IOB/firmą szkoleniowo doradczą, bardziej otwarte realizowane przez IOB/firmą szkoleniowo doradczą, ani korzyści oraz wad kaŝdej z tych form. 4

5 Przedsiębiorstwa korzystające ze wsparcia z Poddziałania POKL mają trudności z prawidłowym przeprowadzeniem procesu diagnozy potrzeb szkoleniowych, co moŝe skutkować niedopasowaniem szkoleń ujętych w projektach do rzeczywistych problemów przedsiębiorstw. Potencjalni beneficjenci POKL mają trudności z wyszukiwaniem informacji dotyczących POKL, w wyszukiwarkach internetowych, poprzez hasła nie wymagające wiedzy nt. specyfiki EFS, POKL, np. dofinansowanie szkoleń warmińsko mazurskie, dotacje na szkolenia warmińsko mazurskie. Wyszukiwarki nie indeksują strony WUP w Olsztynie dla tego typu haseł. Negatywnie na pozycjonowanie w linkach organicznych wpływa fakt niskiej uŝyteczności i intuicyjności strony internetowej IP2 dla przedsiębiorców poszukujących informacji o uzyskaniu dofinansowania i realizacji projektów szkoleniowych Strony internetowe większości instytucji prowadzących PK KSU oraz PPK RSWI nie zawierają przekazu sugerującego o moŝliwości uzyskania tam informacji o dostępnych szkoleniach finansowanych z Poddziałania POKL oraz moŝliwościach ubiegania się o wsparcie z tego instrumentu. Jest to sprzeczne z faktycznymi działaniami podejmowanymi przez te podmioty. Zbyt długi okres jaki upływa od przygotowania projektu do podpisania umowy o dofinansowanie, który trwa ok. 6 miesięcy. Sytuacja taka powoduje, Ŝe nawet bardzo rzetelnie przeprowadzona diagnoza potrzeb się dezaktualizuje, szczególnie w przypadku firm szybko rozwijających się, wdraŝających innowacyjne rozwiązani. Stopień współpracy pomiędzy IOB mikro i małymi przedsiębiorstwami jest niewystarczający. Ze względu na swój mniejszy potencjał i potrzeby szkoleniowe, minimalną wielkość projektu oraz stopień skomplikowania procedur ubiegania się o wsparcie i rozliczania dotacji firmy te nie są aktywne w Poddziałaniu Ze względu na wspomniany ograniczony potencjał i potrzeby takich przedsiębiorstw, wspierać naleŝy głównie ich udział w projektach partnerskich (zamkniętych i/lub półzamkniętych skierowanych do grup przedsiębiorstw) poprzez stworzenie narzędzi wspomagających generowanie tego typu projektów. DąŜenie do realizacji projektów w formule jak najbardziej zamkniętej spowoduje, Ŝe dostęp do projektów w ramach I i II typu operacji POKL zostanie bardzo ograniczony w przypadku mikro i małych firm. Realizacja projektu z Poddziałania w formule zamkniętej jest nieefektywna w takim przypadku, jak i ograniczona barierą minimalnej kwoty wsparcia na poziomie 50 tys. zł. Beneficjenci Poddziałania POKL w województwie warmińsko mazurskim wskazują na problem bardzo restrykcyjnego podejścia osób oceniających do kwestii akceptowalnych kosztów zarządzania projektem, które ulegają obniŝeniu, co przekłada się na moŝliwość zapewnienia do zarządzania projektem osób o odpowiednich kwalifikacjach, bądź moŝliwość zaangaŝowania ich w niezbędnym wymiarze. W ramach usług związanych z przygotowaniem wniosku o dofinansowanie występuje zjawisko polegające na tym, Ŝe instytucja świadcząca przedsiębiorcom usługę doradczą na etapie opracowywania wniosku o dofinansowania w zamian angaŝowana jest w proces realizacji i rozliczania projektu. Rekomendacje, będące wynikiem niniejszego badania są następujące: NaleŜy zmienić sposób pozycjonowania oraz przebudować stronę internetową WUP. NaleŜy formułować przekazy dotyczące Poddziałania w sposób umoŝliwiający ich zrozumienie przez przedsiębiorców, którzy nie znają specyfiki związanej z wdraŝaniem funduszy europejskich. Chodzi głównie o etap pierwszego kontaktu potencjalnego projektodawcy z informacjami. NaleŜy rozpowszechnić wśród przedsiębiorstw wiedzę dotyczącą najbardziej efektywnych metod diagnozy potrzeb szkoleniowych. 5

6 NaleŜy wzmocnić przekaz sugerujący, moŝliwość uzyskania w Punktach Kontaktowych KSU oraz Powiatowych Punktach Kontaktowych Regionalnego Systemu Wspierania Innowacyjności informacji, które pomogą przedsiębiorcy szkolić siebie i swoich pracowników ze środków POKL. NaleŜy zapewnić przystępną informację o usługach świadczonych przez ROEFS na stronie internetowej IP2. NaleŜy promować i wzmacniać dobre praktyki w zakresie aktywnego wychodzenia z informacją do potencjalnych beneficjentów Poddziałania POKL przez konsultantów PPK RSWI. NaleŜy zintensyfikować działania promujące poszczególne formy realizacji projektów, przedstawić je w formie graficznej, posługując się biznesowym językiem korzyści i wad poszczególnych form realizacji, opisując związek poszczególnych typów w kontekście przygotowania projektu pod kątem specyfiki firmy, czy specyfiki branŝy, podając konkretne przykłady. NaleŜy podjąć działania mające na celu skrócenie czasu oceny projektów i/lub uelastycznić zasady realizacji projektów w kontekście dezaktualizacji diagnozy potrzeb szkoleniowodoradczych. NaleŜy zrezygnować z wprowadzenia ograniczenia liczby składanych wniosków jednym konkursie w przypadku IOB/firm szkoleniowo doradczych. Warto wspierać projekty skierowane do szerszej grupy przedsiębiorstw, uwzględniając realne korzyści, wynikające z komplementarności nie tylko branŝowej, ale i z innych wspólnych mianowników łączących przedsiębiorstwa takich jak np. wspólne problemy, stosowana technologia. Efektywnym i skutecznym narzędziem umoŝliwiającym tworzenie takich projektów mogłaby być baza danych, w której IOB/firmy szkoleniowo-doradcze zamieszczałyby informacje o przygotowywanych przez siebie projektach szkoleniowych. W oparciu o takie informacje, przedsiębiorcy zgłaszaliby chęć udziału w nich i precyzowali swoje oczekiwania. W rezultacie, IOB/firmy szkoleniowo-doradcze mogłyby efektywniej i skutecznej budować partnerstwa i projektować szkolenia lepiej dopasowane do potrzeb przedsiębiorstw. Skala zainteresowania przedsiębiorstw tematami szkoleń zgłoszonymi w bazie byłaby istotnym miernikiem weryfikującym zapotrzebowanie na dany projekt szkoleniowy, a w dalszej kolejności, mogłaby być jednym z kryteriów wyboru projektów. NaleŜy umoŝliwić projektodawcom zadaniowe podejście do kosztów zarządzania projektem. Baza powinna być stworzona i zarządzana przez zewnętrznego dostawcę usług wybranego zgodnie z Prawem Zamówień Publicznych. Opracowując kryteria udziału przedsiębiorstw w projektach z naleŝy pamiętać, Ŝe mikro i małe firmy mają mniejszy potencjał i potrzeby szkoleniowe (lub potrzeby te są bardzo specyficzne i ograniczone do niewielkiej liczby pracowników) niŝ firmy średnie i duŝe, w związku z czym nie będą zainteresowane udziałem w projektach zamkniętych. NaleŜy rozszerzyć zakres kosztów kwalifikowanych (w formie pomocy de minimis) o te, związane z przygotowaniem projektu (lub jego części, np. diagnozy potrzeb). Jeśli projekt otrzymałby dofinansowanie, przedsiębiorca mógłby zapłacić firmie doradczej/iob wynagrodzenie w formie success-fee (płatność po podpisaniu umowy dofinansowanie), a w przypadku projektów, w których Beneficjentem jest IOB/firma szkoleniowo-doradcza, koszty związane z przygotowaniem projektu moŝna byłoby rozliczyć na podstawie faktycznie poniesionych i zapłaconych kosztów wynagrodzeń pracowników IOB/firmy szkoleniowodoradczej. 6

7 2. Summary The main objective of the research was to identify the success factors for the effective application and implementation of projects by entrepreneurs from the Warmia and Mazury voivodship (with particular emphasis on the role of the Business Support Institutions - BSI (IOB) under the Sub-Measure HCOP (I and II types of operations). The detailed objectives of the research covered: 1. Analysis of the determinants of implementation of the Sub-measure HCOP in the Region, including: analysis of the resources which can be used in order to support (help) entrepreneurs at the stage of applying for grants and implementing projects, with particular emphasis on the participation of BSI as impellers of activities to activate and support entrepreneurs. 2. Develop specific and realistic solutions which may be quickly implemented based on existing resources, that would foster the support for entrepreneurs under the Sub-measure in the Warmia-Mazury voivodship. identify the most effective activities (including information and publicity) aimed at potential beneficiaries (with particular emphasis on the role of IOB). The object of the study included the HCOP implementation system, in particular the Submeasure HCOP conditions (I and II types of operation), institutional support system for entrepreneurs in the Region and in the Country in terms of its possible uses for the purpose of supporting enterprises in the Sub-measure HCOP and also the system of information and promotion of the ESF in the region in terms of possibilities to use it to support businesses within the Sub-measure HCOP. The study covered such entities as enterprises from the Warmia and Mazury voivodship, recipients of support under the Sub-measure HCOP, regional business support institutions, including in particular entities that support entrepreneurs, such as those that realize various projects for entrepreneurs within the I and II types of operation in the Sub-measure 8.1, the ESF Regional Centers of Warmia and Mazury and the Voivodship Labour Office in Olsztyn, as the Intermediary Body of the 2nd level. The geographical scope of the study covered Warmia and Mazury and the time span covered the current programming period, i.e , however in some cases, reference was made to the experience of previous Programs that offered public support to entrepreneurs for training and advisory activities. The research was carried out using qualitative methods. The package of those methods consisted of the following tools: Analysis of the data found in the form of expert analysis of documents (desk research) Field studies - Individual in-depth interviews (15 IDI), Focus group interviews (4 FGI), Individual telephone interviews (5 ITI), Case Studies (4). The key conclusions of the research are as follows: Entrepreneurs are not familiar with the forms of project implementation eligible under in the Sub-measure HCOP which occur in the 3 main types - closed projects implemented independently, closed projects implemented by the BSI/ training-consulting company, more 7

8 open projects implemented by BSI/training-consulting company, they also do not know neither benefits nor drawbacks of each of those forms. Companies benefiting from the support under the Sub-measure HCOP have difficulties with the proper performance of the diagnosis of training needs, which can result in misalignment of training included in the projects to real problems of entrepreneurs. Potential HCOP beneficiaries encounter difficulties finding information on HCOP in the Internet browsers, by means of a phrase that does not require knowledge on specifics of ESF, HCOP, such as "training grant Warmia-Mazury," "funding for training Warmia - Mazury". Internet browsers do not index pages of the VLO Olsztyn for that type of phrases. The fact of low usability and intuitiveness of IB2 (IP2) website for entrepreneurs seeking information about obtaining the funding and implementation of training projects affects negatively the website's positioning among the organic links. Most websites of institutions that manage PK KSU (Consultation Points at the National System of Services) and PPK RSWI do not contain any message suggesting the possibility of obtaining there the information about available training courses funded by the HCOP Sub-measures and the possibilities of applying for assistance under that instrument. That is contrary to the actual activities undertaken by those entities. There is too long period wait from the preparation of a project to the signing of a grant agreement, which lasts about 6 months. Such situation causes that even the most reliable needs diagnosis is out of date, especially in the case of rapidly growing companies, implementing innovative solutions. The degree of cooperation between BSI and micro and small enterprises is insufficient. Due to their smaller capacity and training needs, minimum project size and complexity of the procedures for applying for grant support as well as financial clearance of project grants, those enterprises are not active in the Sub-measure Due to the aforementioned limited potential and needs of such enterprises, the support should be given mainly to their participation in partnership projects (closed and/or semi-closed ones directed to groups of enterprises) by providing tools to support the generation of such projects. The pursuit to realize projects in the most closed formula possible will make the access to the projects realized under the I and II types of operations HCOP very limited in the case of micro and small enterprises. In that case implementation of a project under the Sub-measure in a closed formula is ineffective, as well as limited with the barrier of minimum amount of support of not less than 50 thousand PLN. Beneficiaries of the Sub-measure HCOP in the Warmia and Mazury voivodship indicate as a problem the very restrictive approach of assessors to the issue of acceptable project management costs that are reduced, which results in the possibility of providing people with appropriate qualification to the project management, or the opportunity to engage them in the necessary time only. Within the framework of the services related to the preparation of the grant application there is the phenomenon consisting in the fact that the institution providing advisory services to entrepreneurs at the stage of preparing the grant application is engaged in return in the process of project implementation and project accounting. Recommendations that result from our research are as follows: The way of positioning the VLO website must be changed as well as the website itself reorganized. The messages concerning the Sub-measure should be formulated in such a way that they are understood by the entrepreneurs who do not know the specifics of the implementation of the European funds. It refers mainly to the stage of the first contact of a potential project applicant with the information. 8

9 Knowledge on the most effective methods of diagnosis of training needs should be disseminated among entrepreneurs. The message on the possibility to obtain information that will help entrepreneurs to train themselves and their employees under the HCOP from the KSU Contact Points (PK KSU) and Contact Points of the Regional Innovation Support System (PK RSWI) should be reinforced. Comprehensible information about the services offered by the ROEFS at the IB2 (IP2) website should be provided. Good practice in the field of active dissemination of information to potential beneficiaries of the Sub-measure HCOP by consultants of the PPK RSWI should be promoted and strengthened. The efforts to promote various forms of implementation of projects, present them graphically, using the business language of advantages and disadvantages of various forms of project implementation, describing the relationship in the context of project preparation taking into account specifics of an individual enterprise or specifics of an industry should be intensified, and specific examples presented. Certain action should be taken in order to shorten the evaluation of projects and/or more flexible rules applied for the implementation of projects in the context of outdated diagnosis of training and consulting needs. The rule of a limited number of applications that may be submitted for a single competition in the case of BSI / training-consulting companies should be cancelled. It is recommended to support projects aimed at a wider group of enterprises, taking into account real benefits arising from the complementarity not only in terms of industry but also in terms of other common denominators linking enterprises such as common problems, applied technology. The effective and efficient tool for the creation of such projects could be a database in which BSI/training and consulting companies would place information about training projects they are realizing. Based on that information, entrepreneurs would have reported their willingness to participate in them and would express their expectations. As a result, BSI/training and consulting companies could have build partnerships more efficiently and effectively and design training that would be better suited to the needs of enterprises. The scale of entrepreneurs' interest in training topics reported in the database would be an important indicator of the need for revising a given training project, and later, could be one of the criteria for projects' selection. There should be possibility made for applicants to perform task-oriented approach to project management costs. The database should be created and managed by an external service provider selected in accordance with the Law on Public Procurement. In developing the criteria for participation of enterprises in projects under the 8.1.1, it has to be noted that micro and small enterprises have less capacity and lower training needs (or their needs are very specific and limited to a small number of employees) than medium and large enterprises, and therefore they will not be interested to participate in closed projects. The scope of eligible costs (in the form of the de minimis assistance) should be extended with those associated with project preparation (or part thereof, e.g. diagnosis of needs). If a project would receive funding, an entrepreneur would pay a consulting firm/bsi the remuneration in the form of a success-fee (payment to be made after signing the grant agreement), and in the case of projects where the BSI/training-consulting firm is the beneficiary, the costs associated with preparation of the project could be cleared on the basis of actually incurred and paid costs of the salaries of employees of BSI/training and consulting company. 9

10 3. Wprowadzenie 3.1. WdraŜanie Poddziałania na terenie województwa warmińsko-mazurskiego Informacje ogólne o Poddziałaniu Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Poddziałanie jest jednym z elementów Priorytetu VIII realizowanego w komponencie regionalnym Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Celem Działania 8.1 POKL jest podniesienie i dostosowanie kwalifikacji i umiejętności osób pracujących do potrzeb regionalnej gospodarki. Działanie to jest realizowane m.in. przez Poddziałanie Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw projekty konkursowe, które zakłada następujące typy projektów: ogólne i specjalistyczne szkolenia oraz doradztwo związane ze szkoleniami dla kadr zarządzających i pracowników mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw MMŚP) w zakresie zgodnym z zdiagnozowanymi potrzebami przedsiębiorstw i formie opowiadającej moŝliwościom organizacyjno technicznym przedsiębiorstwa (1), doradztwo dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP), w tym dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą (2). Do końca roku 2011 w Szczegółowym Opisie Priorytetów Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki funkcjonował 3 typ operacji zakładający szkolenia skierowane do osób zatrudnionych o niskich kwalifikacjach lub innych dorosłych osób pracujących, które z własnej inicjatywy są zainteresowane nabyciem nowych, uzupełnieniem lub podwyŝszaniem kwalifikacji i umiejętności (z wyłączeniem kształcenia formalnego oraz z wyłączeniem osób zarejestrowanych jako poszukujący pracy). Łączny budŝet przeznaczony na realizację Działania 8.1 POKL wynosi Euro, w tym wkład ze środków unijnych wynosi Euro oraz wkład ze środków publicznych krajowych wynosi Euro. Realizacja projektów w Poddziałaniu POKL jest moŝliwa w czterech podstawowych formach: - projekt realizowany samodzielnie przez przedsiębiorcę, - projekt realizowany w partnerstwie, - projekt realizowany przez operatora na rzecz 1 przedsiębiorstwa, - projekt realizowany przez operatora na rzecz minimum 2 przedsiębiorstw. W praktyce w Poddziałaniu POKL w województwie warmińsko mazurskim projekty realizowane w partnerstwie nie wystąpiły. Szczerzej formy realizacji projektów i ich specyfika opisane są w dalszej części raportu. Informacje o wdraŝaniu Poddziałania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w województwie warmińsko - mazurskim W województwie warmińsko mazurskim do chwili obecnej ogłoszono 8 konkursów do Poddziałania POKL, na realizację projektów obejmujących 1,2 i 3 typ operacji. Łączny budŝet konkursów stanowiła kwota ,16 zł, z czego na 1 i 2 typ operacji przeznaczono kwotę ,00. Wartość dofinansowania podpisanych umów wynosi ,97 zł, z czego dla 1 i 2 typu projektów to ,08 zł. 10

11 Do chwili obecnej w Poddziałaniu POKL dofinansowanych zostało 146 projektów, przy czym 82 projekty obejmują 1 i 2 typ operacji. W poniŝszej tabeli prezentujemy liczbę oraz wartość projektów realizowanych w Poddziałaniu POKL, reprezentujących 1 i 2 typ operacji, w podziale na typ Beneficjenta. Tabela 1 Liczba i wartość projektów dofinansowanych w Poddziałaniu POKL. Typ Beneficjenta Liczba projektów Odsetek Wartość projektów Odsetek Średnia projektu wartość Przedsiębiorstwo 18 21,95% ,00 12,89% ,00 Instytucje biznesu otoczenia 31 37,80% ,99 48,46% ,87 Firmy szkoleniowo doradcze 33 40,24% ,57 38,65% ,17 Razem ,0% ,56 zł 100,0% Źródło: Opracowanie własne, na podstawie danych KSI Udział złoŝonych i realizowanych projektów 1 i 2 typu operacji w Poddziałaniu POKL 32. Jaki jest udział wniosków o dofinansowanie dla projektów typu 1, i 2 w ogólnej liczbie/wartości wniosków o dofinansowanie w działaniu PO KL? 33. Jaki jest udział umów o dofinansowanie dla projektów typu 1 i 2 w ogólnej liczbie/wartości umów o dofinansowanie w działaniu PO KL? Strukturę liczbową wniosków o dofinansowanie 1 i 2 oraz 3 typu operacji, złoŝonych w latach prezentuje tabela poniŝej. Ze względu na brak dostępu do odpowiednich danych, nie ujęliśmy w niej wniosków o dofinansowanie złoŝonych w konkursie, który miał miejsce w 2007 roku. Tabela 2 Liczba złoŝonych wniosków o dofinansowanie w Poddziałaniu POKL. Typ operacji Liczba złoŝonych Odsetek wniosków o wniosków o dofinansowanie w kaŝdym z dofinansowanie typów operacji 1 i 2 typ operacji % 3 typ operacji % RAZEM % Struktura wartości umów o dofinansowanie została zaprezentowana w tabeli poniŝej. Wynika z niego, Ŝe zarówno pod względem liczby realizowanych umów jak równieŝ ich wartości dominuje 1 i 2 typ projektów. Tabela 3 Wartość umów w Poddziałaniu POKL. Typ operacji Liczba umów Odsetek Wartość umów Odsetek umów 1 i 2 typ operacji 82 56,2% ,56 60,5 %,3 typ operacji 64 43,8 % ,19 39,5 % RAZEM % , % 11

12 3.2. Działalność Instytucji Otoczenia Biznesu na terenie województwa warmińskomazurskiego Podstawowe informacje dotyczące instytucji otoczenia biznesu Ze względu na brak jednej powszechnie obowiązującej definicji instytucji otoczenia biznesu, na potrzeby badania zdecydowaliśmy się przyjąć ich własną definicję, wg której: Instytucja otoczenia biznesu to podmiot, którego celem jest wspieranie rozwoju przedsiębiorstw, poprzez świadczenie usług na ich rzecz i który nie działa dla zysku lub teŝ przeznacza zysk na swoje cele statutowe. PowyŜsza definicja oparta jest na definicji instytucji otoczenia biznesu wynikającej z zasad akredytacji podmiotów do sieci Krajowego Systemu Usług dla MSP prowadzonej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. W przeciwieństwie jednak do definicji stosowanej przez PARP nie posiada ona zamkniętego katalogu usług co pozwala objąć nią znacznie szerszy zakres działalności niŝ w przypadku podmiotów naleŝących do sieci KSU 1. Definicja ta jest równieŝ w znacznym stopniu spójna z definicją proponowaną przez W. Burdecką, jednak kładzie ona większy nacisk na cel działania IOB 2. W przeciwieństwie do występujących w literaturze definicji IOB o szerokim zakresie, obejmujących takŝe przedsiębiorstwa, zwłaszcza firmy doradczo-szkoleniowe 3, zdecydowaliśmy się podkreślić niedochodowy aspekt działalności tych podmiotów. Takie podejście naleŝy uznać za uzasadnione z punktu widzenia metodologii niniejszego badania, która miała słuŝyć m.in. porównaniu efektywności i jakości projektów wspartych ze środków Poddziałania POKL realizowanych przez firmy działające dla zysku oraz instytucje non-profit. Zakres działalności IOB Instytucje otoczenia biznesu oferują przedsiębiorstwom szeroki zakres usług do których zaliczyć moŝna przede wszystkim: 1 Wg kryteriów akredytacji do KSU, IOB to podmiot, który to podmiot, który: 1) Nie działa dla zysku, lub przeznacza zysk na cele statutowe, związane z rozwojem przedsiębiorstw i innowacyjności, w tym tworzeniem nowych miejsc pracy oraz zapewnia przedsiębiorcom oraz osobom podejmującym działalność gospodarczą świadczenie usług: a. doradczych o charakterze: - ogólnym -proinnowacyjnym - słuŝącym rozwojowi przedsiębiorstwa przez poprawę istniejącego lub wdroŝenie nowego procesu technologicznego, produktu lub usługi, tj. usługi dotyczące w szczególności: oceny potrzeb technologicznych, promocji technologii i nowych rozwiązań organizacyjnych, wdraŝania nowych technologii, innych działań, w których następuje transfer wiedzy lub innowacyjnej technologii b. szkoleniowych, c. informacyjnych, polegających na: - udzielaniu informacji (o administracyjno prawnych aspektach prowadzenia działalności gospodarczej; dostępnych programach pomocy publicznej dla przedsiębiorców oraz innych dostępnych źródłach finansowania działalności gospodarczej; teleadresowych; o targach, wystawach i innych wydarzeniach gospodarczych; zasadach inwestowania w krajach UE; zasadach sporządzania wniosków o pomoc publiczną i finansowanie działalności gospodarczej z innych źródeł), - wprowadzaniu informacji o ofercie handlowej do baz danych słuŝących nawiązywaniu współpracy gospodarczej, - wyszukiwaniu potencjalnych partnerów gospodarczych w dostępnych bazach danych, d. finansowych w zakresie udzielania poŝyczek lub poręczeń. 2 Wg tej definicji IOB to instytucje non-profit, działająca nie dla zysku lub przeznaczająca zysk na cele statutowe, zgodnie z zapisami w statucie lub równowaŝnym dokumencie, działające na terenie Polski. Podmioty posiadające bazę materialną, techniczną, zasoby ludzkie i kompetencyjne do świadczenia usług na rzecz sektora MŚP por. Burdecka W. Instytucje Otoczenia Biznesu, PARP, Por. definicja IOB przyjęta na potrzeby Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw

13 Doradztwo, obejmujące zazwyczaj prawno-organizacyjne aspekty działalności przedsiębiorstwa, pozyskiwanie finansowania na rozwój, czy teŝ kwestie związane z marketingiem. Szczególnym obszarem usług doradczych świadczonych przez IOB jest doradztwo proinnowacyjne, słuŝące rozwojowi przedsiębiorstwa przez poprawę istniejącego lub wdroŝenie nowego procesu technologicznego, produktu lub usługi, tj. usługi dotyczące w szczególności: oceny potrzeb technologicznych, promocji technologii i nowych rozwiązań organizacyjnych, wdraŝania nowych technologii, innych działań, w których następuje transfer wiedzy lub innowacyjnej technologii 4. Szkolenia, których zakres przedmiotowy obejmuje te same kwestie co doradztwo, jak równieŝ kwestie związane z rozwojem społecznych kompetencji, istotnych przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Działania informacyjne, dotyczące najczęściej prawno-administracyjnych aspektów prowadzenia działalności gospodarczej, programów pomocy publicznej dla przedsiębiorstw oraz innych źródeł finansowania ich rozwoju, targów, imprez branŝowych, dane teleadresowe do podmiotów świadczących usługi na rzecz przedsiębiorstw. Kojarzenie partnerów gospodarczych m.in. przez udostępnianie informacji o ofercie przedsiębiorstw oraz ich potencjalnych partnerów biznesowych w swoich bazach danych czy teŝ organizowanie imprez branŝowych. Partnerami tymi mogą być potencjalni klienci, dostawcy, czy teŝ inwestorzy. Zapewnianie kapitału na rozwój przedsiębiorstw przede wszystkim w formie poŝyczek udzielanych na zasadach korzystniejszych niŝ kredyty oferowane przez podmioty komercyjne, jak równieŝ w formie poręczeń kredytowych. Ponadto instytucje otoczenia biznesu oferują równieŝ często wsparcie kapitałowe w formie mikro-dotacji (np. w ramach Działania 6.2 POKL) czy teŝ wejścia kapitałowego (Działanie 3.1 POIG). Nie moŝna równieŝ pominąć ich roli jako Instytucji Pośredniczących II stopnia przy wdraŝaniu programów operacyjnych, których obszar interwencji obejmuje wsparcie przedsiębiorstw (Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, Regionalne Programy Operacyjne). Udostępnianie przedsiębiorstwom zaplecza technicznego pomieszczeń biurowych, sali konferencyjnych, hal produkcyjnych, magazynów, a w niektórych przypadkach wyspecjalizowanego zaplecza laboratoryjnego. Korzyścią dla przedsiębiorstwa jest w tym przypadku moŝliwość korzystania z infrastruktury po kosztach niŝszych, niŝ w przypadku korzystania z analogicznych usług dostępnych na rynku. Kategorie IOB Jak zostało wskazane powyŝej celem działalności instytucji otoczenia biznesu jest wspieranie rozwoju przedsiębiorstw. Tym niemniej moŝna wyróŝnić róŝne typy omawianych instytucji, zróŝnicowane ze względu na szczegółowe cele i obszar działalności. Na potrzeby niniejszego badania wyróŝniliśmy więc następujące typy IOB. Tabela 4 Typy IOB. Typ IOB Szczegółowe cele działalności Przykłady w województwie warmińsko - mazurskim Agencje rozwoju regionalnego i lokalnego Organizacje gospodarczego reprezentujące przedsiębiorców samorządu Wspieranie przedsiębiorczości w kontekście szerzej rozumianego rozwoju danego regionu, co znajduje odzwierciedlenie w celach dodatkowych: Przeciwdziałanie bezrobociu Wspieranie rozwoju społecznego i kulturalnego Wspieranie rozwoju turystyki Ochrona praw i reprezentowanie interesów zrzeszonych członków wobec związków zawodowych pracowników i organów władzy i administracji państwowej oraz organów samorządu terytorialnego. Warmińsko-Mazurska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A, Działdowska Agencja Rozwoju Nidzicka Fundacja Rozwoju Nida. Fundacja Rozwoju Przedsiębiorczości ATUT. Warmińsko-Mazurski Związek Pracodawców Prywatnych. Iławska Izba Gospodarcza Zrzeszenie Prywatnego Handlu i Usług 4 Por. Zasady akredytacji podmiotów do sieci KSU przyjęte w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 stycznia 2005 r. w sprawie Krajowego Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw (Dz. U. nr 27/2005 poz. 220 i 221). 13

14 Organizacje samorządu gospodarczego o charakterze branŝowym i cechowym doradczo- Instytucje szkoleniowe Ochrona interesów przedstawicieli danej branŝy lub zawodu, tworzenie wspólnych norm i standardów prowadzenia działalność, edukacja i rozpowszechnianie najlepszych praktyk w branŝy. Wspierają rozwój przedsiębiorstw poprzez wzmocnienie kompetencji ogólnych i specjalistycznych pracowników Elbląska Izba Przemysłowo- Handlowa Warmińsko-Mazurska Izba Rzemiosła i Przedsiębiorczości Stowarzyszenie Księgowych w Polsce (oddziały w Elblągu, Olsztynie ) Stowarzyszenie Mazurskie Okna. Warmińsko-Mazurski Doskonalenia w Olsztynie Zakład Zawodowego Fundusze poŝyczkowe i poręczeniowe Zapewnienie przedsiębiorstwom z danego regionu ułatwionego dostępu do kapitału na rozwój działalności Fundusze seed-capital Zapewnienie przedsiębiorstwom, znajdującym się we wczesnym stadium rozwoju dostępu do kapitału Sieci aniołów biznesu Zapewnienie przedsiębiorstwom, zwłaszcza znajdującym się we wczesnym stadium rozwoju dostępu do inwestorów prywatnych (tzw. aniołów biznesu). Inkubatory przedsiębiorczości, Zapewnienie przedsiębiorstwom znajdującym w tym inkubatory się we wczesnej fazie rozwoju dostępu do technologiczne. zaplecza infrastrukturalnego, równieŝ w postaci specjalistycznych obiektów laboratoryjnych i badawczych ( inkubatory technologiczne) Parki przemysłowe i Wspieranie rozwoju przedsiębiorstw poprzez technologiczne zapewnienie im dostępu do zaplecza infrastrukturalnego równieŝ w postaci specjalistycznych obiektów laboratoryjnych i badawczych ( inkubatory technologiczne Centra Transferu Technologii Wspieranie komercjalizacji wyników prac badawczych poprzez wspieranie współpracy pomiędzy sektorem nauki a przedsiębiorstwami. Instytucje badawcze (jednostki badawczo rozwojowe i uczelnie wyŝsze) Centra Obsługi Inwestorów Wspieranie przedsiębiorstw poprzez realizowanie prac badawczych na ich potrzeby. Wspieranie inwestycji zewnętrznych w danym regionie Działdowo Lokalny Fundusz PoŜyczkowy Nidzica MikropoŜyczki Kętrzyn Fundusz Poręczeń Kredytowych. InQube Brak sieci aniołów biznesu w województwie warmińsko mazurskim. Elbląski Inkubator Nowoczesnych Technologii Informatycznych. Inkubator Przedsiębiorczości w Ełku Elbląski Park Technologiczny Centrum Innowacji i Transferu Technologii Uniwersytetu Warmińsko- Mazurskiego w Olsztynie Ośrodek Innowacji NOT w Olsztynie Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Warmińsko-Mazurskie Obsługi Inwestora Centrum Komentując powyŝszą kategoryzację naleŝy podkreślić, Ŝe jedna instytucja otoczenia biznesu moŝe prowadzić działalność charakterystyczną dla kilku róŝnych kategorii. Przykładowo Warmińsko- Mazurska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A, będąc agencją rozwoju regionalnego prowadzi równieŝ fundusz poŝyczkowy jak równieŝ centrum obsługi inwestora. Uniwersytet Warmińsko Mazurski w Olsztynie poza prowadzeniem działalności badawczej, posiada równieŝ Centrum Transferu Technologii. Pełni równieŝ funkcję instytucji doradczo-szkoleniowej, co wyraŝa się m.in. poprzez realizacje projektów w ramach Poddziałania POKL na potrzeby przedsiębiorstw. Forma organizacyjno-prawna IOB Instytucje otoczenia biznesu występują w róŝnych formach organizacyjno-prawnych. Badanie PARP z 2004 roku wskazuje, Ŝe najczęstszą formą organizacyjno-prawną stowarzyszenia oraz fundacje. IOB występują równieŝ powszechnie jako spółki prawa handlowego - spółka akcyjna oraz spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Inne formy działania IOB to izby gospodarcze, jednostki badawczo rozwojowe oraz uczelnie wyŝsze. 5 Analiza list rankingowych Poddziałania POKL w województwie warmińsko-mazurskim pokazuje równieŝ, Ŝe rolę instytucji otoczenia biznesu mogą przyjmować równieŝ jednostki samorządu terytorialnego, czego przykładem jest Powiat Olecki. 5 Burdecka W. Instytucje Otoczenia Biznesu, PARP,

15 Zakres działalności Instytucji Otoczenia Biznesu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego Swoista panorama Instytucji Otoczenia Biznesu działających na terenie województwa warmińskomazurskiego najpełniej zaprezentowana jest w raporcie badawczym. Badanie instytucji otoczenia biznesu województwa warmińsko-mazurskiego pod kątem konkurencyjności i innowacyjności świadczonych usług wraz z rekomendacjami, zrealizowane w 2010 roku przez zespół pod kierunkiem prof. Dr hab. Romana Kisiela. Cele badania obejmowały diagnozę usług świadczonych przez IOB w województwie warmińsko-mazurskim, oraz ocenę potencjału poszczególnych IOB pod kątem włączenia ich do Regionalnego Systemu Usług, mającego zrzeszać najbardziej aktywne i konkurencyjne instytucje świadczące usługi na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw. Szeroki zakres przedmiotowy badania oraz zastosowana metodologia ( ankiety o charakterze ilościowym a takŝe jakościowe wywiady z przedstawicielami IOB) sprawiają, Ŝe jego wyniki stanowią punkt wyjścia dla niniejszego badania, mającego znacznie węŝszy charakter. Strukturyzując badanie, zespół prof. Kisiela zidentyfikował 126 instytucji otoczenia biznesu 6, mających swoją siedzibę w województwie warmińsko-mazurskim. Spośród nich 48 % miało swoją siedzibę w podregionie olsztyńskim, 36 % w podregionie Elbląskim i zaledwie 16,7 % w podregionie ełckim. Warto zwrócić uwagę, Ŝe co czwarta instytucja otoczenia biznesu w województwie warmińsko-mazurskim posiada swoją siedzibę w Olsztynie. PowyŜsze dane wskazują na znaczącą niejednorodność w pokryciu województwa przez instytucje wspierające rozwój przedsiębiorczości. Spośród, zidentyfikowanych przez zespół prof. Kisiela IOB jedynie 43 % wzięło udział w badaniu. Wynik ten, biorąc pod uwagę potencjalne korzyści z uczestnictwa (wejście do sieci RSU) moŝe świadczyć o niskiej aktywności istotnej części warmińsko-mazurskich IOB lub teŝ świadomości niewielkiego potencjału, jakim dysponują. PoniŜej przedstawiamy istotne cechy charakteryzujące warmińsko-mazurskie IOB, które uczestniczyły w omawianym badaniu: Z punktu widzenia formy prawno-organizacyjnej wśród badanych IOB dominowały stowarzyszenia ( 38,9 %), fundacje ( 18,5 % wskazań) oraz spółki prawa handlowego ( 13 %). Najmniej było uczelni (3,7 %) oraz jednostek badawczo rozwojowych (1,8 %). Patrząc z punktu widzenia celu oraz zakresu działalności najliczniejszą grupę stanowiły organizacje reprezentujące przedsiębiorców ( 28,2 %), ośrodki doradczo-szkoleniowe (22,5 %) oraz podmioty zdefiniowane jako ośrodki wspierania przedsiębiorczości ( 18,3 %). Najrzadziej występowały ośrodki badawczo-rozwojowe oraz inkubatory technologiczne ( po 1,4 %). Taka struktura działalności wskazuje na spójność profilu działalności większości IOB z zakresem interwencji Poddziałania POKL. Z drugiej strony wskazuje na niewielki potencjał IOB do świadczenia najbardziej zaawansowanych usług proinnowacyjnych. Biorąc pod uwagę geograficzny zasięg działalności, dominowały podmioty, które prowadziły działalność o zasięgu wojewódzkim ( 32 %), jednak ponad 1/3 badanych IOB ograniczała swoją działalność do zasięgu gminy (11 %) lub powiatu (24 %). Warto zwrócić uwagę, Ŝe w podregionie ełckim działalność ograniczoną do poziomu powiatu wskazało ponad 43 % respondentów. Wysoki odsetek IOB działających jedynie lokalnie moŝe wskazywać bądź teŝ na ich świadomy wybór strategiczny bądź teŝ niewielki potencjał do prowadzenia działań na szerszą skalę. MoŜna zakładać, Ŝe instytucje te mogą być w ograniczonym stopniu zainteresowane korzystaniem ze wsparcia w ramach Poddziałania POKL. Do głównych źródeł finansowania badanych IOB naleŝały dochody z bieŝącej działalności (36 %), dotacje ze środków europejskich (24 %) oraz składki członkowskie (20 %). Patrząc z punktu widzenia podregionów naleŝy zwrócić uwagę, Ŝe fundusze europejskie stanowią źródło 6 Podczas doboru próby kierowano się definicją IOB stosowaną przez W. Burdecką, bardzo podobną do stosowanej w niniejszym badaniu. 15

16 finansowania 26 % instytucji z podregionu olsztyńskiego i ełckiego oraz jedynie 18,5 % źródeł finansowania instytucji z podregionu ełckiego. W wyniku Badanie instytucji otoczenia biznesu województwa warmińsko-mazurskiego pod kątem konkurencyjności i innowacyjności. zidentyfikowano 27 IOB, o najwyŝszym potencjalne, mierzonym przede wszystkim innowacyjnością oraz konkurencyjnością świadczonych usług. Zostały one przedstawione poniŝej. Cech Rzemiosł RóŜnych w Mrągowie Centrum Badań Energii Odnawialnej UWM Centrum Edukacyjno-Badawcze Mleczarstwa Centrum Innowacji i Transferu Technologii UWM w Olsztynie Działdowska Agencja Rozwoju S.A. Elbląska Izba Przemysłowo-Handlowa Elbląska Rada Konsultacyjna Osób Niepełnosprawnych Elbląski Inkubator Nowoczesnych Technologii Informatycznych Elbląski Park Technologiczny Fundacja Wspieranie i Promocja Przedsiębiorczości na Warmii i Mazurach Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej Fundacja Rozwoju Michelin Fundacja Rozwoju Przedsiębiorczości ATUT Fundacja Rozwoju Regionalnego Warmia i Mazury Fundacja Rozwoju Regionu Łukta Fundacja Tallo Iławska Izba Gospodarcza INQBE Inkubator Przedsiębiorczości Nidzicka Fundacja Rozwoju NIDA Stowarzyszenie Centrum Rozwoju Ekonomicznego Pasłęka Warmińsko-Mazurska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie Warmińsko-Mazurska Izba Rzemiosła i Przedsiębiorczości Warmińsko-Mazurska Specjalna Strefa Ekonomiczna S.A. Warmińsko-Mazurski Fundusz "Poręczenia Kredytowe" sp. z o. o. Warmińsko-Mazurski Związek Pracodawców Prywatnych Zrzeszenie Prywatnego Handlu i Usług Warto podkreślić, Ŝe na powyŝszej liście nie ma ani jednej IOB z podregionu ełckiego, co stanowi kolejny przejaw niewielkiego potencjału tamtejszych instytucji wspierających rozwój przedsiębiorczości. Podregion olsztyński reprezentuje 16 instytucji, natomiast podregion elbląski reprezentowany jest przez 11 podmiotów. Do powyŝszej listy odwoływaliśmy się wielokrotnie badając rolę, jaką jej przedstawiciele odgrywają we wdraŝaniu Poddziałania POKL. W świetle poczynionych przez nas obserwacji wydaje się jednak, Ŝe lista ta powinna zostać uzupełniona o inne instytucje otoczenia biznesu, które pełnią szczególnie aktywną rolę we wdraŝaniu Poddziałania POKL w województwie warmińsko-mazurskim. NaleŜą do nich 16

17 Warmińsko-Mazurski Zakład Doskonalenia Zawodowego, czy teŝ Stowarzyszenie Księgowych w Polsce Oddział w Olsztynie. Badanie pokazało równieŝ, Ŝe istotną rolę we wdraŝaniu Poddziałania POKL pełnią organizacje pozarządowe, które nie znalazły się na powyŝszej liście, a które prowadzą Regionalne Ośrodki Europejskiego Funduszu Społecznego: Elbląskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Pozarządowych (centrala w Elblągu oraz Oddział w Olsztynie) oraz Stowarzyszenie Powiatów Miast i Gmin Stowarzyszenia EGO Kraina Bociana. Wszystkie one spełniają definicję instytucji otoczenia biznesu poniewaŝ nie działają dla zysku i świadczą swoje usługi dla przedsiębiorstw, głównie poprzez prowadzenie ROEFS, świadczenie usług doradczych takŝe dla biznesu (ESWIP), a takŝe prowadząc Ośrodki Wspierania Ekonomii Społecznej, promujące przedsiębiorczość społeczną. 17

18 4. Koncepcja i metodologia badawcza Koncepcja badania 4.1. Cele badania Celem głównym badania była identyfikacja czynników sukcesu warunkujących skuteczne aplikowanie i realizację projektów przez przedsiębiorców z województwa warmińsko-mazurskiego (ze szczególnym uwzględnieniem roli Instytucji Otoczenia Biznesu - IOB) w ramach Poddziałania POKL (I i II typ operacji). Cele szczegółowe badania obejmowały: 1. Analizę uwarunkowań wdraŝania Poddziałania POKL w Regionie, w tym: analizę zasobów moŝliwych do wykorzystania w celu wsparcia (pomocy) przedsiębiorców na etapie aplikowania i realizacji projektów, w tym ze szczególnym uwzględnieniem udziału IOB jako inspiratorów działań aktywizujących i wspierających przedsiębiorców. 2. Wypracowanie konkretnych, realnych i moŝliwych do szybkiego wdroŝenia rozwiązań bazujących na istniejących zasobach sprzyjających wsparciu przedsiębiorców w ramach Poddziałania w województwie warmińsko-mazurskim. identyfikacja najskuteczniejszych działań (w tym informacyjno-promocyjnych) skierowanych do potencjalnych Beneficjentów (ze szczególnym uwzględnieniem roli IOB) Zakres badania Zakres czasowy Zakres czasowy badania obejmował bieŝący okres programowania tj. lata , przy czym w niektórych przypadkach odnoszono się do doświadczeń z wcześniejszych Programów oferujących przedsiębiorcom wsparcie ze środków publicznych na działania szkoleniowo-doradcze. Przewidywany termin wykorzystania wyników ewaluacji: do końca okresu programowania POKL tj r. w zakresie wsparcia naboru projektów w ramach Poddziałania POKL, do końca 2015 r. w zakresie wsparcia na etapie realizacji projektów, do 2020 r. w zakresie programowania wsparcia w ramach przyszłej perspektywy finansowej. Zakres podmiotowy Badaniem zostały objęte następujące podmioty: Przedsiębiorcy (aplikujący, nieaplikujący, realizujący projekty) z Regionu jako odbiorcy wsparcia w ramach Poddziałania POKL; Instytucje otoczenia biznesu, w tym w szczególności podmioty wspierające przedsiębiorców m.in. projektodawcy realizujący projekty dla przedsiębiorców w ramach I i II typu operacji w Poddziałaniu (WMARR S.A., Lokalne Punkty Konsultacyjne Krajowego Systemu Usług, inne); 18

19 Regionalne Ośrodki EFS z województwa warmińsko-mazurskiego (w Elblągu, Ełku, Olsztynie); Wojewódzki Urząd Pracy w Olsztynie, jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia. Zakres przedmiotowy Zakres przedmiotowy badania obejmował: System wdraŝania POKL, w szczególności uwarunkowania Poddziałania POKL (I i II typ operacji); Instytucjonalny systemu wsparcia przedsiębiorców w Regionie i Kraju pod kątem moŝliwości jego wykorzystania na potrzeby wspierania przedsiębiorstw w ramach Poddziałania POKL; System informacji i promocji EFS w Regionie pod kątem moŝliwości jego wykorzystania na potrzeby wspierania przedsiębiorstw w ramach Poddziałania POKL. Zakres geograficzny Pod względem geograficznym badanie obejmowało województwo warmińsko-mazurskie Pytania badawcze Badanie słuŝyło uzyskaniu odpowiedzi na szereg pytań badawczych, zarówno zdefiniowanych przez Zamawiającego, jak i uzupełniających pytań ogólnych i szczegółowych zaproponowanych przez Wykonawcę. I. Obszar badawczy: analiza uwarunkowań wdraŝania Poddziałania POKL Analiza zasobów w celu wsparcia przedsiębiorców Przedsiębiorcy (diagnoza) 1. Jaka jest preferowana przez przedsiębiorców forma realizacji projektów (samodzielnie/tylko dla nich przez inny podmiot/przez inny podmiot dla kilku przedsiębiorstw/w partnerstwie/inny - jaki?)? 1.1 W jaki sposób przedsiębiorca decyduje o formie realizacji projektu? 1.2 Czy przedsiębiorcy korzystający ze wsparcia w ramach Poddziałania potrafią identyfikować czynniki determinujące najbardziej efektywną formę realizacji projektu? 1.3 W jakim stopniu czynniki te mają charakter zwiększający efektywność projektu a w jakimi są związane wyłącznie z analizą ryzyka wynikającego z faktu korzystania ze wsparcia w ramach Poddziałania 8.1.1? 2. W jaki sposób przebiega proces aplikowania przez przedsiębiorców o środki w ramach Poddziałania 8.1.1? (ze szczególnym uwzględnieniem roli IOB w tym procesie) 2.1 Czy przedsiębiorcy korzystają z pomocy przy ubieganiu się o wsparcie z EFS na projekty szkoleniowo-doradcze? 2.2 Z czyjej pomocy przedsiębiorcy korzystają najczęściej podczas aplikowania o środki z Poddziałania 8.1.1? 19

20 2.3 Czy przedsiębiorcy, którzy otrzymali dofinansowanie sami inicjowali kontakty z firmami doradczymi czy firmy te same zgłosiły się do przedsiębiorców z własną ofertą? 2.4 Co decyduje o wyborze przez przedsiębiorcę danego typu instytucji do pomocy? 2.5 Jak przebiegał proces diagnozy kwestii problemowych występujących u przedsiębiorcy? Czy firmy doradcze same narzucały tematykę moŝliwych szkoleń, czy dobór tematyki poprzedzała diagnoza rzeczywistych potrzeb przedsiębiorcy? Jakie narzędzia wykorzystano do diagnozy? 2.6 Jak wygląda kwestia kosztów i sposobów rozliczania się pomiędzy przedsiębiorstwami a IOB w przypadku świadczenia przez IOB usług wspierających proces aplikowania w Poddziałaniu 8.1.1? 2.7 Czy konieczność poniesienia wydatków przez przedsiębiorcę bez względu na rezultat procesu aplikowania jest czynnikiem negatywnie wpływającym na decyzję o aplikowaniu? W jakim stopniu? 3. Jak przedsiębiorcy oceniają jakość usług oferowanych przez IOB? 3.1 Jakiego rodzaju wsparcia oczekują przedsiębiorcy od IOB w zakresie jakości i sposobu świadczenia przez nich usług? 3.2 Czy w relacji przedsiębiorstwo - IOB występuje asymetria informacji negatywnie wpływająca na relacje pomiędzy stronami i gotowość przedsiębiorcy do korzystania z usług? 4. Jak przedsiębiorcy oceniają uŝyteczność otrzymywanych informacji w zakresie aplikowania o wsparcie w Poddziałaniu 8.1.1? 4.1 Skąd przedsiębiorcy czerpią informacje na temat instytucji mogących świadczących pomoc w zakresie doradztwa projektowego? 4.2 Jakich konkretnie informacji oczekują przedsiębiorcy? 4.3 Który z kanałów przekazywania informacji, oraz które z instytucji informujących o Poddziałaniu przedsiębiorcy uwaŝają za najbardziej wiarygodne? 5 Jaki jest poziom wiedzy przedsiębiorstw o moŝliwości realizacji w Poddziałaniu projektów szkoleniowych samodzielnie lub za pośrednictwem IOB zarówno w formie zamkniętej (dla jednego przedsiębiorstwa) jak i bardziej otwartej (dla większej liczby przedsiębiorstw)? 6 Jaki jest poziom zainteresowania projektami szkoleniowymi dla kilku przedsiębiorstw, w ramach których moŝliwe są efekty synergii wynikające ze wspólnej realizacji projektu? Jeśli ten poziom jest niski, to jakie są przyczyny takiego stanu? Instytucje Otoczenia Biznesu (IOB) 7. Jakie podmioty (poza przedsiębiorcami, IP POKL, IP2 POKL) mają ISTOTNY wpływ na wdraŝanie Poddziałania 8.1.1, np.: agencje rozwoju regionalnego, fundacje, zrzeszenia przedsiębiorców, stowarzyszenia, itp.)? 8. Jaka rolę (funkcję) pełnią IOB w zakresie aplikowania i realizacji projektów w ramach Poddziałania 8.1.1? 9. Jak kształtuje się poziom aktywności IOB w zakresie wspierania przedsiębiorców podczas aplikowania i realizacji projektów w Poddziałaniu 8.1.1? 10. Jakie działania o charakterze promocyjnym podejmują IOB? Które z tych działań w praktyce okazały się najbardziej skuteczne? Jakie dobre praktyki moŝna zidentyfikować w zakresie pozyskiwania przez IOB klientów? 11. Jakie były przyczyn odmów współpracy ze strony przedsiębiorców z podmiotami wspomagającymi przedsiębiorców w zakresie aplikowania o środki EFS? (naleŝy przeprowadzić badania wśród 20

Regionalny System Usług - Sieć InnoWaMa. Olsztyn, 29 maja 2012 r.

Regionalny System Usług - Sieć InnoWaMa. Olsztyn, 29 maja 2012 r. Regionalny System Usług - Sieć InnoWaMa Olsztyn, 29 maja 2012 r. Badanie zapotrzebowania przedsiębiorstw województwa warmińsko-mazurskiego w zakresie wysoko wykwalifikowanych usług oferowanych przez IOB

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Kryteria uczestnictwa w Regionalnym Systemie Usług Sieć InnoWaMa

Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Kryteria uczestnictwa w Regionalnym Systemie Usług Sieć InnoWaMa Załącznik Nr 2 do Wniosku do Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 14. 09. 2011 r. Nr PR/76/2011 Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego Kryteria uczestnictwa w Regionalnym Systemie Usług Sieć

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów rozwoju pracowników ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013

Finansowanie projektów rozwoju pracowników ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 Finansowanie projektów rozwoju pracowników ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 czym się zajmujemy przygotowanie projektów do do realizacji (operacjonalizacja) wsparcie w pozyskaniu

Bardziej szczegółowo

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r.

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r. Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim Spotkanie okrągłego stołu Gliwice, 26 marca 2007r. Główne punkty prezentacji 1. Rola inkubatorów i parków technologicznych 2. Partnerzy 3. Usługi

Bardziej szczegółowo

Usługi informacyjne Punktów Konsultacyjnych (PK) w ramach Krajowego Systemu Usług (KSU) Marcin Kukla Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Usługi informacyjne Punktów Konsultacyjnych (PK) w ramach Krajowego Systemu Usług (KSU) Marcin Kukla Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Usługi informacyjne Punktów Konsultacyjnych (PK) w ramach Krajowego Systemu Usług (KSU) Marcin Kukla Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Usługa informacyjna jako usługa systemowa Usługa informacyjna

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Regionalny System Usług -Sieć InnoWaMa

Regionalny System Usług -Sieć InnoWaMa Regionalny System Usług -Sieć InnoWaMa 28 czerwca 2011 r. Gabriela Zenkner-Kłujszo Biuro Przedsiębiorczości Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego Regionalny

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Warszawa, 27 maja 2009 r.

Działalność badawcza Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Warszawa, 27 maja 2009 r. 2009 Działalność badawcza Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Warszawa, 27 maja 2009 r. Warszawa, 27 maja 2009 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości PARP jest rządową agencją podległą Ministrowi

Bardziej szczegółowo

Raport roczny z działalności Regionalnego Systemu Usług za 2012 r. 9 października 2013 r., Iława

Raport roczny z działalności Regionalnego Systemu Usług za 2012 r. 9 października 2013 r., Iława Raport roczny z działalności Regionalnego Systemu Usług za 2012 r. 9 października 2013 r., Iława O raporcie Druga edycja monitoringu Analiza osiągniętych wskaźników w relacji do wartości docelowych System

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP

Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP Michał Kołodziejski Zespół Instytucjonalnego Systemu Wsparcia PARP Sieć współpracujących ze sobą ośrodków

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A.

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. powstała w 1997 r. w ramach Kontraktu Regionalnego dla województwa śląskiego. W 2000 r. Agencja została włączona w Krajowy System Usług dla małych i średnich przedsiębiorstw.

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności

Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności 2009 Aneta Wilmańska Zastępca Prezesa Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności Warszawa, 22 kwietnia 2009 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości PARP jest rządową agencją podległą

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Informacja o wsparciu działalności b+r w Polsce

Informacja o wsparciu działalności b+r w Polsce Informacja o wsparciu działalności b+r w Polsce Warszawa, 8 października 2009 1. Przedsiębiorca, który nie ma siedziby na terytorium RP moŝe korzystać ze wsparcia działalności b+r w ramach konsorcjów naukowo-przemysłowych

Bardziej szczegółowo

Departament Polityki Regionalnej, Wydział Zarządzania RPO, Biuro Ewaluacji RPO. Toruń, 4 październik 2011r.

Departament Polityki Regionalnej, Wydział Zarządzania RPO, Biuro Ewaluacji RPO. Toruń, 4 październik 2011r. Rekomendacje dotyczące akcji informacyjnej o komplementarności z badania ewaluacyjnego pt. Analiza efektów komplementarności wsparcia pomiędzy projektami dofinansowanymi w ramach programów z perspektywy

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Małopolsce pierwsze doświadczenia we wdraŝaniu aniu w 2008 roku. Kraków, 15 grudnia 2008 r.

Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Małopolsce pierwsze doświadczenia we wdraŝaniu aniu w 2008 roku. Kraków, 15 grudnia 2008 r. Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Małopolsce pierwsze doświadczenia we wdraŝaniu aniu w 2008 roku Kraków, 15 grudnia 2008 r. Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Poddziałanie 6.1.1 Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu PYTANIA ZGŁASZANE W TRAKCIE SPOTKANIA INFORMACYJNEGO W RAMACH DOKUMENTACJI KONKURSOWEJ Z PODDZIAŁANIA 6.1.1 PO KL (konkurs zamknięty nr 1/PO KL/6/E.1.1/12 na projekty

Bardziej szczegółowo

Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego

Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Dokumenty programujące wsparcie z EFS Rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006 ustanawiające przepisy ogólne dotyczące EFRR, EFS oraz Funduszu Spójności

Bardziej szczegółowo

Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP

Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP 2010 Aneta Wilmańska Zastępca Prezesa PARP Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP Wsparcie dla innowacyjnych przedsiębiorstw nowe perspektywy Warszawa, 26 maja 2010 r. PARP na rzecz rozwoju

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne:

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne: Ewaluacja ex post projektu systemowego PARP pt. Utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji w ramach Pilotażu w III osi priorytetowej PO IG Metodologia badania Cel i przedmiot

Bardziej szczegółowo

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm.

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. W poprzednim wydaniu biuletynu BDO informowaliśmy, że od 12 maja br. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Ogłasza konkurs otwarty na składanie wniosków o dofinansowanie projektów ze środków

Ogłasza konkurs otwarty na składanie wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Departament Europejskiego Funduszu Społecznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego w imieniu Samorządu Województwa Pomorskiego zwanego dalej Instytucją Pośredniczącą Ogłasza konkurs otwarty

Bardziej szczegółowo

Warmińsko-Mazurski Fundusz Poręczenia Kredytowe Sp. z o.o. w Działdowie. GiŜycko 19.06. 2012 rok

Warmińsko-Mazurski Fundusz Poręczenia Kredytowe Sp. z o.o. w Działdowie. GiŜycko 19.06. 2012 rok Warmińsko-Mazurski Fundusz Poręczenia Kredytowe Sp. z o.o. w Działdowie GiŜycko 19.06. 2012 rok Poręczenia kredytowe są jednym z najbardziej tradycyjnych i popularnych instrumentów finansowych stosowanych

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W MAŁOPOLSCE

WSPARCIE ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W MAŁOPOLSCE WSPARCIE ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W MAŁOPOLSCE Iwona Harnik 24 kwietnia 2007 r. Kraków 2007 Rola MARR S.A. Efektywne i skuteczne wspieranie rozwoju społecznego i gospodarczego Małopolski poprzez podejmowanie

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

W RAMACH KRAJOWYCH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH

W RAMACH KRAJOWYCH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH EKSPERT FUNDUSZY UNIJNYCH POZYSKAJ Z NAMI DOTACJE UNII EUROPEJSKIEJ 0 EUROPROJEKTY Consulting Sp. z o.o. Ekspert Funduszy Unii Europejskiej Andersia Business Centre Plac Andersa 7 61-894 Poznań tel. 61

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. powstała w 1994 roku jako spółka akcyjna, w której głównym akcjonariuszem jest Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia Lech Światły P r o j e k t y z w iązane z I N N O W A C J A M I z r e a l i z o w a n e p r z e z K u j a w s k o - P o m o r s k i Z w iązek

Bardziej szczegółowo

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE RCITT to: Doświadczony Zespół realizujący projekty Baza kontaktów w sferze nauki i biznesu Fachowe doradztwo Otwartość na nowe pomysły

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR EUROPEJSKI NR 12 (126) (21 marca 3 kwietnia 2011 r.)

INFORMATOR EUROPEJSKI NR 12 (126) (21 marca 3 kwietnia 2011 r.) INFORMATOR EUROPEJSKI NR 12 (126) (21 marca 3 kwietnia 2011 r.) WAśNE INFORMACJE Wybór projektów do dofinansowania w ramach II naboru do Działania 6.1 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA WYKONANIE EKSPERTYZY: Wpływ wdroŝenia Inicjatywy JEREMIE na terenie województwa kujawsko-pomorskiego na sytuację gospodarczą regionu ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Roczny Plan Działań Ewaluacyjnych 2007-2008

Roczny Plan Działań Ewaluacyjnych 2007-2008 Roczny Plan Działań Ewaluacyjnych 2007- L. p Nazwa Instytucji Nazwa badania Opis zakresu badania Sposób realizacji Termin realizacji Koszt całkowity (PLN) 1. Urząd Małopolskiego System zarządzania i wdraŝania

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Oferta KSU oraz PK dla nowopowstałych firm Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać przedsiębiorcą? Iwona Pietruszewska-Cetkowska Czym jest Krajowy System Usług? Krajowy System

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA Tablica Działania EFS w ramach SOP Działanie (obszar interwencji) 1.1. Rozwój i modernizacja instrumentów i instytucji rynku 1.2. Wspieranie młodzieży poszukującej zarządzająca (Managing authority) EFS

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy Bogdan Kępka Plan Prezentacji Wstęp Finansowanie w obszarze zarządzania Finansowanie w obszarze marketingu Finansowanie w obszarze

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 2011 Krajowy System Usług oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 Krajowy System Usług (KSU) to oferta usług dla osób przedsiębiorczych w kraju - firm z sektora

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Nowym Sączu. Informacja Zawodowa

Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Nowym Sączu. Informacja Zawodowa Wojewódzki Urząd Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Nowym Sączu Informacja Zawodowa Wykaz instytucji znajdujących się na terenie miasta Nowego Sącza - oferujących wsparcie ze środków unijnych.

Bardziej szczegółowo

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Seminarium konsultacyjne III Wrocław, 10 grudnia 2010 r. Plan prezentacji I. Cele i zakres badania II. Metodologia i przebieg

Bardziej szczegółowo

Instytucje otoczenia biznesu a fundusze strukturalne

Instytucje otoczenia biznesu a fundusze strukturalne 2009 Łukasz Sztern Zespół Innowacji i Technologii Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Instytucje otoczenia biznesu a fundusze strukturalne Warszawa, 05 maja 2009r. Działania wspierające tworzenie

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI

OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI PODDZIAŁANIE 2.1.1 ROZWÓJ KAPITAŁU LUDZKIEGO W PRZEDSIĘBIORSTWACH KONKURS HEROSI ORGANIZACJI Strona 1 z 8 Spis treści 1. Zakres merytoryczny

Bardziej szczegółowo

Fiszka oferty usług proinnowacyjnych

Fiszka oferty usług proinnowacyjnych Fiszka oferty usług proinnowacyjnych I. Akredytowany wykonawca 1. Nazwa wykonawcy "MERITUM" LUBELSKA GRUPA DORADCZA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ 2. Forma prawna prowadzonej działalności Spółka

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego

Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Konkursy ogłaszane w 2007 roku Poddziałanie 8.1.1 Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw Działanie 9.5 Oddolne

Bardziej szczegółowo

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2012 Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

Możliwości wspierania finansowania działalności gospodarczej MSP.

Możliwości wspierania finansowania działalności gospodarczej MSP. Możliwości wspierania finansowania działalności gospodarczej MSP. Spotkanie brokerskie z przedsiębiorcami i pracownikami z branży piekarniczo - cukierniczej województwa warmińsko-mazurskiego. Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013. Częstochowa, 21. 09. 2007 r.

Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013. Częstochowa, 21. 09. 2007 r. Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013 Częstochowa, 21. 09. 2007 r. Działania wdrażane przez Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach Działanie 6.1 Działanie

Bardziej szczegółowo

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. MARR SA: Założona w 1993 Główny udziałowiec Województwo Małopolskie 88,8% 170 pracowników Kapitał założycielski: 87 675 000 PLN (~20 mln EUR) Oferta MARR SA

Bardziej szczegółowo

Efektywne wsparcie sektora ekonomii społecznej.

Efektywne wsparcie sektora ekonomii społecznej. Efektywne wsparcie sektora ekonomii społecznej. Jak zaplanować takie przedsięwzięcie i przygotować dobry wniosek o dofinansowanie projektu? Dariusz Kurcman Regionalny Ośrodek EFS w Kielcach Kielce, 15.06.2012

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Schemat prezentacji:

Schemat prezentacji: Konkursy w ramach II Priorytetu POKL: Rozwój zasobów ludzkich i potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw oraz poprawa stanu zdrowia osób pracujących zaplanowane do ogłoszenia w 2012 r. Katolicki Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych O MJWPU RPO WM PO KL

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

Fundacja Kaliski Inkubator

Fundacja Kaliski Inkubator Fundacja Kaliski Inkubator Dane identyfikacyjne Nazwa stosowana w obrocie gospodarczym Forma prawna Fundacja Kaliski Inkubator fundacje NIP 6181003820 REGON 250454894 Data rozpoczęcia działalności 2001-11-23

Bardziej szczegółowo

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Katowice, 22.11.2013 r. Główne obszary działalności DOTACJE

Bardziej szczegółowo

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy:

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy: ŚRODA Z FUNDUSZAMI FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Rzeszów, 02.09.2015 r. PO IR PODZIAŁ ALOKACJI PO IR STRUKTURA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW EFRR 8,6 mld euro Nr i nazwa osi priorytetowej

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego 2011 Małgorzata Jelińska CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego Szczecin, 23.11.2011 r. Definicja CSR zgodnie z ISO 26000 Społeczna

Bardziej szczegółowo

Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce

Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce 2010 Aneta Wilmańska zastępca prezesa PARP Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce Zarządzanie innowacjami: ekonomiczne aspekty

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Toruńska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A., ul. Kopernika 4, 87-100 Toruń, woj. kujawsko-pomorskie, tel. 056 6210421 w. 23, 25.

I. 1) NAZWA I ADRES: Toruńska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A., ul. Kopernika 4, 87-100 Toruń, woj. kujawsko-pomorskie, tel. 056 6210421 w. 23, 25. Toruń: Przeprowadzenie badania przedsiębiorstw i instytucji otoczenia biznesu z województwa kujawsko-pomorskiego na potrzeby projektu Współpraca na rzecz budowania zdolności innowacyjnych przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach. Wsparcie dla rozwoju przedsiębiorczości w ramach RPO WSL 2014-2020 oraz PO WER 2014-2020. 15 kwietnia 2015 r.

Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach. Wsparcie dla rozwoju przedsiębiorczości w ramach RPO WSL 2014-2020 oraz PO WER 2014-2020. 15 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach Wsparcie dla rozwoju przedsiębiorczości w ramach RPO WSL 2014-2020 oraz PO WER 2014-2020 15 kwietnia 2015 r. Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

Konferencja podsumowująca realizację grantu

Konferencja podsumowująca realizację grantu Konferencja podsumowująca realizację grantu Poprawa jakości wdrażania projektów innowacyjnych i współpracy ponadnarodowej w PO KL 2007-2013 poprzez wykorzystanie doświadczeń uzyskanych przy realizacji

Bardziej szczegółowo

Dotacje vs. instrumenty zwrotne w obszarze wsparcia dla przedsiębiorstw w nowej perspektywie finansowej

Dotacje vs. instrumenty zwrotne w obszarze wsparcia dla przedsiębiorstw w nowej perspektywie finansowej Dotacje vs. instrumenty zwrotne w obszarze wsparcia dla przedsiębiorstw w nowej perspektywie finansowej Wnioski z badania IBnGR Perspektywa finansowa 2007-2013 przyniosła nowe instrumenty finansowania.

Bardziej szczegółowo

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych regionu Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Struktura opracowania 1. Źródła informacji, metoda oceny

Bardziej szczegółowo

Wspieranie sektora MSP

Wspieranie sektora MSP Wspieranie sektora MSP w dostępie do kapitału u zewnętrznego Agnieszka Rybińska Zastępca Prezesa Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 1 Poznań, 09.09.2008 Doświadczenie PARP Programy Phare przed wstąpieniem

Bardziej szczegółowo

2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4

2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4 Spis treści 1. Wstęp...3 2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4 3. OŚ PRIORYTETOWA II: WSPARCIE INNOWACJI W PRZEDSIĘBIORSTWACH...4

Bardziej szczegółowo

PRIORYTET IV. SZKOLNICTWO WYśSZE I NAUKA

PRIORYTET IV. SZKOLNICTWO WYśSZE I NAUKA PRIORYTET IV SZKOLNICTWO WYśSZE I NAUKA 78 PRIORYTET IV SZKOLNICTWO WYśSZE I NAUKA Opis Priorytetu IV W wymiarze europejskim zarówno Strategia Lizbońska jak i opracowany przez Komisję Europejską w ramach

Bardziej szczegółowo

Umowa o współpracy ponadnarodowej

Umowa o współpracy ponadnarodowej Wzór minimalnego zakresu umowy o współpracy ponadnarodowej w ramach PO KL Umowa o współpracy ponadnarodowej Nazwa Programu Operacyjnego w Polsce: : Numer i nazwa Priorytetu: Numer i nazwa Działania: Numer

Bardziej szczegółowo

Projekt ZałoŜeń Strategii Inwestycyjnej dla Funduszu Powierniczego

Projekt ZałoŜeń Strategii Inwestycyjnej dla Funduszu Powierniczego Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego UNIA EUROPEJSKA Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego Projekt ZałoŜeń Strategii Inwestycyjnej dla Funduszu Powierniczego w ramach poddziałania 1.3.4

Bardziej szczegółowo

W ramach projektu przewidziano realizację 16 misji gospodarczych z uwzględnieniem róŝnorodności i specyfiki potrzeb poszczególnych branŝ i MŚP.

W ramach projektu przewidziano realizację 16 misji gospodarczych z uwzględnieniem róŝnorodności i specyfiki potrzeb poszczególnych branŝ i MŚP. Szanowni Państwo Zapraszamy wszystkie Małe i Średnie Przedsiębiorstwa z obszaru województwa dolnośląskiego do udziału w indywidualnym projekcie kluczowym realizowanym przez Dolnośląską Agencję Współpracy

Bardziej szczegółowo

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE Możliwo liwości finansowania branży y IT z funduszy UE CO TO JEST DOTACJA? Dotacja jest bezzwrotną pomocą finansową W wielu przypadkach jest to refundacja kosztów, które przedsiębiorca poniósł. Dlatego

Bardziej szczegółowo

Realizacja projektów w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 z uwzględnieniem zagadnień pomocy de minimis.

Realizacja projektów w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 z uwzględnieniem zagadnień pomocy de minimis. Realizacja projektów w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 z uwzględnieniem zagadnień pomocy de minimis. Czas trwania szkolenia: 24h (3 x 8h) Szkolenie zamknięte Sesje szkoleniowe: trzy jednodniowe

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT. Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010

KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT. Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010 KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010 1. Specyfika Małopolski WYZWANIA: mało zróŝnicowana oferta usługowa proinnowacyjnych IOB niewystarczający

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013. Toruń, 29 czerwca 2007

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013. Toruń, 29 czerwca 2007 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013 Toruń, 29 czerwca 2007 Struktura PO Kapitał Ludzki uwzględniaj dniająca zmiany wprowadzone po 11 czerwca 2007 r. IP Priorytet I Zatrudnienie i integracja społeczna

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo