NOWA INNOWACYJNA FIRMA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NOWA INNOWACYJNA FIRMA"

Transkrypt

1

2 NOWA INNOWACYJNA FIRMA Jak uruchomić własną firmę? podręcznik dla pracowników naukowych, doktorantów, studentów i absolwentów szkół wyższych 1

3 Redakcja naukowa: dr Krzysztof B. Matusiak Autorzy: Marzena Mażewska Cezary Pasternak Współpraca: Anna Tórz Rzepczyńska Kierownik projektu: Beata Romejko Promocja projektu i projekt okładki: Dariusz Szurek ISBN Europerspektywa Beata Romejko Wydawca: Europerspektywa Beata Romejko Lublin, ul. Wolska 11A Projekt Przedsiębiorczość na lubelskich uczelniach jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Publikacja jest dystrybuowana bezpłatnie Lublin

4 O NAS EUROPERSPEKTYWA prowadzi profesjonalną działalność badawczą, ewaluatorską, doradczą w zakresie pozyskiwania funduszy Unii Europejskiej, szkoleniową, ekspercką. W swoich zasadach działalności inspiruje do rozwoju, współpracy partnerskiej pomiędzy instytucjami oraz do innowacyjności. Cechą działań Europerspektywy jest wysoka jakość i profesjonalizm. Firma współpracuje z najlepszymi ekspertami w dziedzinie projektów Unii Europejskiej, badań społecznych i ekonomicznych, w tym również w wymiarze międzynarodowym. Europerspektywa współpracuje z wieloma instytucjami: organizacjami pozarządowymi, uczelniami, szkołami, jednostkami badawczymi, administracją publiczną (w tym urzędami pracy). Jest współzałożycielem Wschodniego Klastra Doradczo Usługowego. Do zadań Europerspektywy należą: badania społeczne i ekonomiczne (w tym badania rynku pracy), ewaluacja projektów Unii Europejskiej, doradztwo w zakresie projektów Unii Europejskiej, szkolenia z zakresu pisania i zarządzania projektami (prowadzenie i organizacja), pisanie projektów Unii Europejskiej, analizy i ekspertyzy, studia wykonalności (ze specjalizacją w dziedzinie badań i zasobów ludzkich), strategie rozwoju lokalnego, inicjatywy związane z partnerstwem lokalnym. Założycielem Europerspektywy jest Beata Romejko socjolog z wieloletnim doświadczeniem w realizacji badań społecznych i ekonomicznych (szczególnie w zakresie rynku pracy) oraz w ewaluacji; doradca i trener w zakresie przygotowania i zarządzania projektami unijnymi; autor i koordynator wielu projektów UE, w tym również projektów międzynarodowych. Aktualnie realizujemy projekty: Obserwatorium lubelskiego rynku pracy, POKL 6.1.1, Lubelskie obserwatorium gospodarcze, POKL 8.1.2, Lubelskie obserwatorium problemów społecznych, POKL 7.2.1, Przedsiębiorczość na lubelskich uczelniach, POKL Zapraszamy do współpracy! Lublin, ul. Wolska 11A 3

5 4

6 SPIS TREŚCI Wprowadzenie: Specyfika przedsiębiorczości początku XXI w Przedsiębiorczość akademicka a innowacje (A.Tórz, C. Pasternak) Specyfika firmy akademickiej (spin off i spin out) Relacje firmy z macierzystą uczelnią Innowacje i proces innowacyjny, wybrane zagadnienia Źródła informacji, kanały przepływu wiedzy i nowych technologii Korzyści ze współpracy nauka przedsiębiorstwo Inkubacja pomysłów biznesowych (M. Mażewska, Anna Tórz Rzepczyńska) Rola i cechy założyciela Ocena własnych umiejętności Od pomysłu do uruchomienia biznesu Komercjalizacja wiedzy w nowe produkty i usługi Ochrona własności intelektualnej Patentowanie wynalazków i ochrona wzorów użytkowych Prawo autorskie i know how Złote reguły skutecznego procesu założycielskiego Zasady rozpoczynania i prowadzenia działalności gospodarczej Przedsiębiorca w polskim prawie Wybór formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej Podatki w przedsiębiorstwie Ubezpieczenia społeczne Rejestracja Działalności Gospodarczej Zezwolenia i inne wymogi formalne Przygotowanie biznes planu Biznes plan jako narzędzie planowania i zarządzania w firmie Struktura biznes planu Pozyskiwanie kapitału założycielskiego (C. Pasternak) Planowanie i montaż finansowy Kapitał własny i obcy Inwestorzy prywatni Business Angels Fundusze zalążkowe (seed capital) Fundusze venture capital/private equity (VC/PE) NewConnect nowy rynek akcji Giełdy Papierów Wartościowych Fundusze pożyczkowe Fundusze poręczeniowe

7 6.9. Pomoc publiczna, dotacje z funduszy strukturalnych UE Kredyt technologiczny Bony na innowacje Wsparcie rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw przy wykorzystaniu regulacji ustawowych Dotacje z funduszy strukturalnych UE Źródła pomocy doradczej i technicznej Ośrodki szkoleniowo doradcze Centra transferu technologii Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości Parki naukowo technologiczne Sieci wspierające transfer technologii Załączniki Załącznik nr 1 Porównanie zasad związanych z regulowaniem należności podatkowych Załącznik nr 2 Wykaz regulaminów współpracy szkół wyższych z biznesem Załącznik nr 3. Rodzaje działalności koncesjonowanych, regulowanych i wymagających zezwolenia Załącznik nr 4 Użyteczne Adresy Internetowe Załącznik nr 5 Wykaz Podstawowych Aktów Prawnych Związanych Z Prowadzeniem Działalności Gospodarczej Załącznik nr 6 Literatura

8 Wprowadzenie: Myśląc o firmach sektora MŚP w XXI wieku warto na chwilę przystanąć i popatrzeć w oparciu o jaki potencjał ostatnich lat będą się one rozwijały. Niewątpliwie na ich kształt i sposób funkcjonowania będą miały wpływ nowe rozwiązania technologiczne, które przyczyniają się do istotnych zmian w zakresie informatyki komputery osobiste i oprogramowanie, dystrybucji informacji Internet, telewizja kablowa, technologia poczty głosowej, elektroniczne systemy przywoływania, jak również ogromne zmiany w specjalizacjach technicznych i medycynie biotechnologie. Obok rozwiązań technologicznych ważną rolę w przemianach w działaniu firm będzie miał również szereg zmian o charakterze organizacyjnym jak na przykład outsourcing zamieniający stopniowo pracowników w podwykonawców, a co za tym idzie rozwój na szeroką skalę powiązań kooperacyjnych. Spowoduje to konieczność daleko idących zmian organizacyjnych w funkcjonowaniu firm, wymusi sprawniejsze komunikowanie się z otoczeniem zarówno w odniesieniu do klientów jak i kooperantów. Postępujące skutki globalizacji w postaci bogactwa informacji dostępnych nieodpłatnie, bądź po bardzo niskim koszcie o pomysłach i produktach, obniżone koszty transportu i komunikacji będą powodowały, ze nawet małe firmy bez problemu będą działać na rynku globalnym przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii informacyjnych. W końcu również po stronie popytu wraz z wdrażaniem nowych technologii i rozwiązań organizacyjnych w różnych dziedzinach życia pojawiać się będą zupełnie nieoczekiwanie nisze rynkowe, których zagospodarowanie będzie następowało w wyniku silnej konkurencji między firmami. Dlatego też wyznacznikami sukcesu firm XXI wieku będą szybkość w wykorzystywaniu szans rynkowych i elastyczność w działaniu, przede wszystkim zdolności adaptacyjne przedsiębiorstw do nowych warunków i okoliczności działania na rynku. Do tego niewątpliwie potrzebny będzie duży potencjał innowacyjności. Prezentowany podręcznik został przygotowany w ramach projektu Przedsiębiorczość na lubelskich uczelniach finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Priorytetu VIII Regionalne kadry gospodarki, Działanie 8.2 Transfer wiedzy, Poddziałanie Wsparcie dla współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw, Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Celem opracowania jest ujęcie w formie przewodnika podstawowych zagadnień dotyczących tego jak założyć innowacyjną firmę, poruszać się na rynku i zminimalizować ryzyko niepowodzenia. Podstawowym założeniem powstania poradnika jest ukazanie kluczowych aspektów podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby wywodzące się ze środowiska akademickiego, nie posiadające znaczącego doświadczenia w zakresie przedsiębiorczości. W opracowaniu skierowanym do akademickiego przedsiębiorcy zawarto kluczowe wskazówki i informacje o tym, jak skutecznie zrealizować swój pomysł aby osiągnąć rynkowy sukces. Pragniemy z jednej strony wskazać na podstawowe problemy, z którymi musi zmierzyć się początkujący przedsiębiorca działający na styku nauki i biznesu, a z drugiej wskazać możliwości uzyskania pomocy w procesie założycielskim w zakresie doskonalenia wiedzy (szkolenia, doradztwo, informacja), wsparcia finansowego (parabankowe fundusze pożyczkowe) oraz wsparcia lokalowego i opieki (technologiczny inkubator przedsiębiorczości). 7

9 Zawartość publikacji można podzielić na dwie części. W pierwszej odnajdujemy zagadnienia dotyczące: oceny własnych predyspozycji; budowy pomysłu biznesowego; reguł zarządzania i finansowania małego biznesu. Ta część poradnika ma charakter stricte instruktażowy, a zaznajomienie się z zawartymi w niej informacjami pozwoli uniknąć błędów, szczególnie w pierwszej fazie działalności firmy. W drugiej części poradnika zawarto informacje oraz wskazówki dotyczące tego, gdzie i jak można korzystać ze wsparcia działań założycielskich: planowanie i montaż finansowy w działalności firmy podstawowe źródła finansowania innowacyjnych przedsięwzięć, w tym dotacje ze środków publicznych/funduszy europejskich; oferta ośrodków szkoleniowo doradczych; parabankowa działalność pożyczkowa i poręczeniowa; inkubatory przedsiębiorczości (także akademickie); wykaz podstawowych aktów prawnych, materiałów i adresów internetowych dotyczących podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej. Podręcznik ma pełnić funkcję praktycznego przewodnika dla akademickiego przedsiębiorcy, któremu ułatwi osiągnięcie biznesowego sukcesu. Dlatego zawarto w nim nie tylko zagadnienia biznesowe rozpatrywane jako predyspozycje, motywacje, kwalifikacje czy pomysły, ale także charakterystyki procedur administracyjno prawnych czy opis zakresu oferowanego wsparcia dla rozpoczynających działalność przez różnorodne instytucje otoczenia biznesu. Autorzy tworząc podręcznik wykorzystali swoje wieloletnie doświadczenia z zakresu doradztwa biznesowego. Oczywiście najlepsza publikacja nie zastąpi indywidualnych pomysłów, zaangażowania i woli sukcesu przyszłych liderów gospodarki. 8

10 1. Specyfika przedsiębiorczości początku XXI w. Przedsiębiorczość jest fenomenem historycznym, podlegającym ciągłej ewolucji i procesom dostosowawczym do zmieniających się warunków cywilizacyjnych i ekonomicznospołecznych. Współczesna gospodarka wymusza kreatywność i innowacyjność, które decydują o pozycji konkurencyjnej firmy na rynku. Przedsiębiorca jest siłą sprawczą innowacyjnych zmian. Potrafi on ze strumienia nowych idei, pomysłów i wynalazków wyodrębnić te z potencjałem rynkowym, a następnie przekształcić je w nowe produkty, technologie czy rozwiązania organizacyjne. Dynamicznie rośnie znaczenie przedsiębiorczości na styku nauki i biznesu. Punktem wyjścia do innowacyjności jest kreatywność osób i zespołów, definiowana jako zdolność (twórcza postawa) do tworzenia czegoś nowego. To specyficzny proces umysłowy prowadzący do: 1) powstania nowych idei, koncepcji, oryginalnych rozwiązań; 2) nowych skojarzeń, powiązań z istniejącymi już ideami i koncepcjami; 3) wyszukiwania szczególnych zależności między elementami i łączeniu ich w niespotykany sposób; 4) oryginalnych odpowiedzi i generowania myśli, wniosków, odpowiedzi zasadniczo odmiennych od standardowych. Jednocześnie obserwujemy odejście od postrzegania innowacji tylko w wymiarze techniki i przesunięcie w kierunku takich dziedzin, jak architektura, reklama, sztuka, wzornictwo, edukacja, film, rozrywka, konserwacja zabytków, muzealnictwo, przemysł muzyczny, nowe media, prezentacja sztuki, wydawnictwa, radio i telewizja, software, turystyka, rozwój usług sieciowych itp. Współcześnie mamy relatywnie dużą dostępność rozwiązań technicznych. Wyzwaniem staje się rozpoznanie i dopasowanie do potrzeb określonych jednostek, grup, regionów czy społeczności. Kreatywność w tym wymiarze oznacza filtrowanie technologii przez pryzmat psychologii, socjologii, kulturoznawstwa itp. Kreatywna gospodarka oznacza przyjęcie otwartej, dynamicznej postawy wyszukiwania i stosowania nowych rozwiązań w różnych sferach życia. Własna firma jest bardzo atrakcyjną formą realizacji kariery zawodowej i życiowej. Daje szansę samodzielności działania oraz samorealizacji planów i marzeń jednostki. Z perspektywy społecznej jest drogą do nowych produktów i usług, tworzenia nowych miejsc pracy oraz podnoszenia ogólnego dobrobytu. Utworzenie przedsiębiorstwa, dla młodych osób o przedsiębiorczych predyspozycjach, jest szansą uniknięcia frustracji poszukiwania pracy najemnej oraz próbą podjęcia życiowej przygody. Rozpoczęcie działalności gospodarczej pociąga za sobą ryzyko określonych zobowiązań i konsekwencji finansowych. Nie może być zatem działaniem nie przemyślanym, bez przygotowania merytorycznego i wiedzy na temat funkcjonowania rynku. Decyzja o założeniu firmy jest uzależniona od indywidualnych pragnień osiągnięcia sukcesu. Przyszły sukces wymaga bowiem wiedzy dotyczącej przedmiotu oferty rynkowej (biznesowe know how), pasji działania oraz umiejętności zarządzania biznesem i wiedzy ekonomicznoprawnej. Edukacja przedsiębiorczości odbiega od klasycznych standardów nauczania. Przedsiębiorczość nie jest zawodem, a specyficzną holistyczną umiejętnością samodzielnego radzenia sobie na rynku jako oferent dóbr i usług oraz zarządzania utworzonym do tego działania podmiotem (przedsiębiorstwem). Programy edukacyjne w zakresie przedsiębiorczości wyrastają z założenia, że proces tworzenia firmy ma swoją wewnętrzną logikę i opiera się na sformalizowanej 9

11 sekwencji działań. Punktem wyjścia powinno być poznanie samego siebie (atutów i słabości), w dalszej kolejności poznanie rynku i dziedziny działalności oraz przyswojenie sobie ekonomicznoprawnych zasad prowadzenia biznesu. Do kluczowych warunków powodzenia procesu założycielskiego należy zaliczyć: specjalistyczna wiedza i doświadczenie zawodowe, a w przypadku akademickich spin off doświadczenie naukowo badawcze; pomysł na produkt i usługę oraz kreatywność w jego dostosowaniu do potrzeb rynku; przychylne otoczenie i sieć kontaktów; dostęp do niezbędnych zasobów (kapitał, wykwalifikowana siła robocza) i instrumentów wsparcia; gwarancje zamówień od pierwszych klientów, sprawny rynek na nowe produkty i usługi. Punktem wyjścia jest specjalistyczna wiedza ogólna i specjalistyczna, która w połączeniu z kreatywną obserwacją rynku umożliwia wypracowanie koncepcji innowacyjnego produktu lub usługi. Kolejny krok obejmuje rozwój efektywnej sieci kontaktów z otoczeniem umożliwiającej między innymi pozyskanie niezbędnych do rozpoczęcia działalności gospodarczej zasobów. Tradycyjnie podkreśla się kluczową rolę ograniczenia w dostępie do kapitału ze względu na brak wiarygodności założyciela firmy, jako skutecznego przedsiębiorcy. Pierwszą rynkową weryfikacją przedsięwzięcia jest pozyskanie zamówień na oferowany produkt lub usługę. Przedsięwzięcia gospodarcze na styku nauki wymagają specyficznych instrumentów wsparcia, pozwalających przełamać różnego typu ograniczenia oraz zdywersyfikować ryzyko założycielskie. Tworzenie nowej innowacyjnej firmy wymaga od przedsiębiorcy samokontroli i ciągłej analizy przebiegu realizacji przedsięwzięcia na każdym jego etapie. Nie wyeliminuje to wszakże ryzyka niepowodzenia, ale umożliwia funkcjonowanie specyficznego systemu wczesnego ostrzegania, pozwalającego na identyfikację przełomowych momentów procesu założycielskiego. Ważnym elementem jest biznesplan, umożliwiający szybką identyfikację wszelkich odchyleń od zakładanego planu działania. Wymaga to jednak analitycznego myślenia, czego przedsiębiorcy chcą najczęściej uniknąć. Metodą na wymuszenie z biznesplanu aktywnego instrumentu bieżącej oceny biznesu w fazie założycielskiej są usługi wsparcia. Oferowane doradztwo czy pożyczki dają szansę na monitoring poczynań przedsiębiorcy i bieżące reagowanie na zagrożenia. Edukacja przedsiębiorczości wymaga niestandardowych i różnorodnych metod dydaktycznych wykorzystywanych w trakcie wykładów, seminariów, spotkań i studiów podyplomowych. Praktyka wskazuje na potrzebę integracji różnych form wsparcia dostępnych na uczelniach w logiczny ciąg uwzględniających specyfikę inkubacji pomysłów, proces założycielski i kolejne etapy życia firmy. Myśląc o firmach sektora MSP w XXI wieku warto na chwilę przystanąć i popatrzeć w oparciu o jaki potencjał ostatnich lat będą się one rozwijały. Niewątpliwie na ich kształt i sposób funkcjonowania będą miały wpływ nowe rozwiązania technologiczne, które przyczyniają się do istotnych zmian w zakresie informatyki komputery osobiste i oprogramowanie, dystrybucji informacji internet, telewizja kablowa, technologia poczty głosowej, elektroniczne systemy przywoływania, jak również ogromne zmiany w specjalizacjach technicznych i medycynie biotechnologie. Obok rozwiązań technologicznych ważną rolę w przemianach w działaniu firm będzie miał również szereg zmian o charakterze organizacyjnym jak na przykład oustourcing zamieniający 10

12 stopniowo pracowników w podwykonawców, a co za tym idzie rozwój na szeroką skalę powiązań kooperacyjnych. Spowoduje to konieczność daleko idących zmian organizacyjnych w funkcjonowaniu firm, wymusi sprawniejsze komunikowanie się z otoczeniem zarówno w odniesieniu do klientów jak i kooperantów. Postępujące skutki globalizacji w postaci bogactwa informacji dostępnych nieodpłatnie, bądź po bardzo niskim koszcie o pomysłach i produktach, obniżone koszty transportu i komunikacji będą powodowały, ze nawet małe firmy bez problemu będą działać na rynku globalnym przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii informacyjnych. W końcu również po stronie popytu wraz z wdrażaniem nowych technologii i rozwiązań organizacyjnych w różnych dziedzinach życia pojawiać się będą zupełnie nieoczekiwanie nisze rynkowe, których zagospodarowanie będzie następowało w wyniku silnej konkurencji między firmami. 11

13 2. Przedsiębiorczość akademicka a innowacje (A.Tórz, C. Pasternak) 2.1. Specyfika firmy akademickiej (spin off i spin out) Aby dobrze zrozumieć specyfikę firmy akademickiej trzeba najpierw wyjaśnić, czym jest sama przedsiębiorczość akademicka. Przedsiębiorczość akademicka, to przedsiębiorczość rozwijana na styku nauki i gospodarki. Jej specyfika opiera się za założeniu, że dobra materialne i niematerialne powstające w wyniku działań naukowych mogą, a coraz częściej powinny, być włączane do oferty rynkowej. Bardzo istotnym warunkiem rozwoju przedsiębiorczości akademickiej jest przełamanie dość powszechnego jeszcze na uczelniach wyższych schematu myślenia, sprowadzającego się do pielęgnowania postawy mówiącej w najdelikatniejszych przypadkach że prowadzenie własnej firmy i próby komercjalizacyjne są w sprzeczności z zasadami pracy badawczej, a w najbardziej ostrej postaci, że naukowcowi nie przystoi angażować się w biznes, bo misja akademika to nie koncentrowanie się na zarabianiu pieniędzy. Na całym świecie w ostatnich kilkudziesięciu latach z powodzeniem rozwijają się tzw. Uniwersytety trzeciej generacji stające się łącznikiem pomiędzy światem nauki a gospodarką, w Polsce wciąż trwa akademicka dyskusja czy taka aktywność nie przyniesie ujmy uczelni i środowisku akademickiemu. Liczne przykłady ze Stanów Zjednoczonych i Europy utwierdzają nas w przekonaniu, ze na obecnym poziomie rozwoju gospodarczego takie połączenie jest nie tylko możliwe ale również niezbędne 1. Jakie czynniki muszą zaistnieć, aby osoba wywodząca się ze środowiska akademickiego odnalazła się w środowisku biznesowym? Właściwie dwa podstawowe elementy niezbędne do odpowiedzi na to pytanie nie różnią się niczym od sytuacji, gdy mówimy o zwykłej firmie: to dobry pomysł na biznes i człowieka, który za nim stoi. Dobry pomysł, czyli takie rozwiązanie, które znajdzie nabywców i swoje miejsce na rynku. Człowiek czyli osoba kreatywna, poszukująca nowych wyzwań, o niezaspokojonej ciekawości świata. Co więc odróżnia firmę akademicką od zwykłej firmy? Jej związek z uczelnią, czy raczej związek pomysłu i człowieka z uczelnią. Rozwiązanie, które ma być rozwijane musi być zainspirowane lub oparte na wiedzy wyniesionej ze studiów, pracy badawczo naukowej lub dokonanym w oparciu o uczelniany potencjał wynalazkiem. W przypadku firmy akademickiej jej pomysłodawcy czy właściciele to studenci, absolwenci (do 12 miesięcy od ukończenia studiów), doktoranci lub pracownicy naukowi. Przechodząc do dokładniejszej analizy zagadnienia firm akademickich musimy odwołać się do pojęcia firmy odpryskowej. Definicja ta została stworzona dla opisania pewnego specyficznego mechanizmu tworzenia się przedsiębiorstw polegającego na zakładaniu nowej firmy w drodze usamodzielnienia się pracownika lub grupy pracowników danego przedsiębiorstwa bazowego. Drugim warunkiem zaistnienia tego procesu jest wykorzystywanie przez nowy podmiot zasobów wyniesionych z organizacji bazowej do budowania oferty. 1 Zob. K. B. Matusiak, Rozwój systemów wsparcia przedsiębiorczości, przesłanki, polityka i instytucje, WITE- PIB Radom - Łódź 2006, s

14 Ze względu na pewne podobieństwa w systemie powstawania firmy zagadnienie tworzenia firm odpryskowych pewien czas temu zaadaptowano do warunków środowiska akademickiego. Stąd częste wykorzystywanie tego terminu w przypadku wydzielania się nowych firm z organizacji macierzystych takich jak laboratoria badawcze czy szkoły wyższe 2. Prowadząc rozważania nad firmami odpryskowymi należy rozróżnić dwa ich typy: 1. Firmy spin off: czyli podmioty, których powstanie nie było planowane przez uczelnię, powstałe w drodze usamodzielnienia się pracowników/absolwentów wykorzystujących w tym celu intelektualne zasoby uczelni, a ich działanie jest niezależne od struktury z której się wyodrębniły. 2. Firmy spin out: czyli podmioty, powstałe w drodze usamodzielnienia się pracowników/absolwentów wykorzystujących w tym celu intelektualne i materialne zasoby uczelni. Firmy te są zależne od jednostki macierzystej, przy czym zależność ta może mieć charakter kapitałowy, personalny, formalny itd. Za przykład firmy spin off niech posłuży przedsiębiorstwo założone przez pracowników Wydziału Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu AkustiX Sp. z o.o. Akusti X jest firmą konsultingową świadczącą usługi w branży akustycznej, która została założona przez pracowników nauki. Firma zajmuje się m.in. monitoring hałasu w środowisku, opracowywaniem map akustycznych i programów ochrony przed hałasem, akustyką przemysłową i architektoniczną, pomiarami akustycznymi. AkustiX posiada własne laboratorium wykonujące pomiary i analizy akustyczne z wykorzystaniem sprzętu o najwyższej klasie dokładności. Wykonuje m.in. badania terenowe izolacyjności akustycznej, hałasu na stanowisku pracy, miarodajnego poziomu, projekty akustyczne ekranów przeciwhałasowych, programy ochrony przed hałasem dla aglomeracji miejskich i zakładów przemysłowych, projekty akustyczne sal koncertowych, budynków użyteczności publicznej, studiów nagraniowych, itp. Właściciele firmy absolwenci UAM, kierunek Fizyka, specjalność Akustyka, ze stopniami naukowymi doktora nauk technicznych pracują na uczelni i swój pomysł na biznes oparli na zagadnieniach, które rozwijali w swojej pracy naukowej. Zespół składa się z wysoko wykwalifikowanych specjalistów o kilkunastoletnim doświadczeniu w zakresie akustyki środowiska, akustyki architektonicznej i ochrony przed hałasem. Rozważając tematykę zakładania firm spin off i spin out trzeba mieć świadomość, że nie każdy wynalazek, czy rozwiązanie stworzone na uczelni może zostać zaadaptowane do wymogów rynkowych w ramach działania takich firm. Kiedy więc warto zakładać firmę spin off lub spin out? Tworzenie firm odpryskowych dobrze sprawdza się w przypadku wdrażania przedsięwzięć innowacyjnych. Nowe pomysły łatwiej jest realizować w ramach nowego podmiotu. Szczególnie w przypadku gdy taki pomysł wywodzi się z uczelni tworu o skomplikowanej strukturze organizacyjnej. Wyprowadzenie działań komercjalizacyjnych poza zasadniczą strukturę uczelni daje swobodę decyzyjną zespołowi wdrażającemu, pozwala na 2 P. Głodek, J. Guliński, Firma Odpryskowa [w:] K. B. Matusiak (red.), Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć; PARP; Warszawa 2008, s

15 podejmowanie niekonwencjonalnych działań i przede wszystkim pozwala na szybkie reagowanie na zjawiska zachodzące na rynku. Utworzeniu firmy odpryskowej towarzyszy wykorzystanie informacji, wiedzy, rozwiązań technicznych, które zostały wytworzone w ramach uczelni lub przekazane przez nią jako wkład w nowo tworzoną spółkę. Dlatego trzeba mieć świadomość, że uczelnia dbając o swoje interesy i występując w roli udziałowca/inwestora będzie wspólnie z pozostałymi udziałowcami sprawować nadzór nad działalnością spółki. Zazwyczaj jednak bardziej przejawia się to w postaci zapewnienia zespołowi realizującemu projekt wsparcia zarówno na etapie tworzenia, jak i prowadzenia firmy, niż w ograniczaniu ich wpływu na całe przedsięwzięcie. Korzyścią, jaką odnosi uczelnia uczestnicząc w utworzeniu firmy odpryskowej jest uniknięcie ryzyka związanego z podjęciem prac nad wdrożeniem nowej technologią lub nowego produktu. Dzięki takiej strategii komercjalizacji uczelnia m.in. nie jest obciążona w sposób bezpośredni kosztami wdrażania, nie musi też angażować swoich zasobów kadrowych w proces wprowadzania nowego produktu czy usługi na rynek. Pożytki jakie płyną z podejmowania wspólnych przedsięwzięć na styku uczelnia naukowcy można przedstawić następująco: Relacje z uczelnią Korzyści z utworzenia firmy spin - off/spin out dla naukowca dla uczelni decyzyjność jasne reguły współpracy z uczelnią brak ograniczeń organizacyjnych w podejmowaniu Źródło: opracowanie decyzji własne praca na własny rachunek najbardziej dochodowa forma komercjalizacji ograniczenie skutków niepowodzenia przedsięwzięcia jasne reguły współpracy z naukowcem 2.2. Relacje firmy z macierzystą uczelnią Każda firma powstająca w oparciu o uczelniany potencjał musi sobie wypracować dobrze doprecyzowane zasady współpracy. Muszą one zostać zaakceptowane przez obie strony oraz skutecznie wprowadzone w życie. Dopiero wtedy współpraca ma szanse układać się z pożytkiem dla obu stron. Warto odpowiedzieć sobie na pytanie na jakich więc zasadach powinny kształtować się relacje firmy z macierzystą uczelnią, jakie czynniki na nie wpływają i w jaki sposób regulowane mogą być zasady współpracy pomiędzy dwoma niezależnymi przecież podmiotami. 14

16 a. Klimat Proces zakładania firm, dla których bazą jest wiedza wyniesiona z uczelni, nie jest zjawiskiem nowym. Zachodnie uczelnie oraz instytuty badawcze obrastają małymi i średnimi przedsiębiorstwami zakładanymi przez studentów, absolwentów, doktorantów czy pracowników naukowych 3. Stają się one wizytówką uczelni świadczącą o jej potencjale badawczym i wdrożeniowym. Jak to się stało? Pierwszym krokiem było stworzenie warunków sprzyjających zakładaniu spółek. Sposoby są proste: doradztwo dla osób chcących założyć działalność, wsparcie merytoryczne w tworzeniu biznesplanu przedsięwzięcia, asysta w procesie ustalania warunków współpracy z uczelnią, doradztwo w zakresie potencjalnych źródeł finansowania wdrożenia. Kolejnym krokiem było rozwijanie w ramach lub przy uczelniach wyspecjalizowanych podmiotów prowadzących programy wsparcia innowacyjności, centra transferu technologii i przedsiębiorczości. b. Uniwersytet trzeciej generacji Takie działania były początkiem przekształcania się uczelni w tzw. uniwersytety trzeciej generacji. To nic innego niż mechanizm zakładający poszerzenie dotychczasowych kompetencji uczelni za jakie uważa się edukację i prowadzenie badań naukowych o aktywne wspieranie przedsiębiorczości. Idąc tym tropem i uznając, że wspieranie przedsiębiorczości to także komercjalizowanie dorobku uczelni poprzez firmy spin off i spin out, rodzi się pytanie czy i w jakim stopniu szkoła wyższa ma prawo czerpać przychody z tego tytułu. W literaturze najpopularniejsze są dwa podejścia: oddolne (przedsiębiorca bierze wszystko): oznaczające pełne udostępnianie własności intelektualnej przedsiębiorcom i powstającym firmom. Uczelnia liczy na pośrednie efekty, wzrost prestiżu oraz dalsze kontakty i zlecenia w przypadku powodzenia przedsięwzięcia gospodarczego (spin off); odgórne (uczelnia bierze wszystko): zakładające, że know how będzie własnością uczelni i będzie przez nią wykorzystywane, zazwyczaj przy pomocy firmy lub agencji zarządzającej. Uczelnia ocenia potencjał nowej technologii i decyduje o kierunkach działań komercjalizacyjnych (sprzedaż patentu, udzielenie licencji czy założenie firmy spin out. W przypadku akceptacji wariantu założycielskiego uczelnia udziela zezwoleń, podpisuje umowę z przedsiębiorcą oraz z reguły aktywnie uczestniczy w zarządzaniu firmą (np. wyznacza dyrektora zarządzającego). Wydaje się ze żadne z wyżej przedstawionych podejść nie jest satysfakcjonujące dla obu stron procesu. Na polskich uczelniach trwają poszukiwania kompromisowych rozwiązań, pozwalających znaleźć złoty środek dla oczekiwań zarówno instytucji jak i samych naukowców. 3 Por. K. B. Matusiak, Rozwój s.77 15

17 Wychodząc na przeciw ambitnym i przedsiębiorczym naukowcom uczelnia musi zadbać o swój interes określając zasady obejmowania udziałów w nowych spółkach, wysokości prowizji od zysków itp. Uczelnie powinny prowadzić działania promujące współpracę nauki z biznesem, jednocześnie dbając o klarowność postępowania w zakresie ochrony własności intelektualnej. W tym celu tworzy się uczelniane regulacje wewnętrzne Uniwersytet Jagielloński następująco określa podstawowe przesłanie tego typu regulacji Decydującą rolę we współpracy biznesu z nauką odgrywa uporządkowany status prawny innowacji będących przedmiotem potencjalnego transferu technologii oraz przejrzyste procedury ochrony patentowej i komercjalizacji. 4 Dobre praktyki światowe głównie z USA i Europy Zachodniej dowodzą, że najbardziej efektywną drogą uporządkowania zasad współpracy środowiska akademickiego i gospodarczego jest tworzenie wewnętrznych, uczelnianych regulaminów. Coraz więcej polskich uczelni wyższych dostrzega konieczność opracowywania tego typu dokumentów. Regulaminy przygotowywane i funkcjonujące na polskich uczelniach wyższych określają zasady współpracy trzech stron uczelni, naukowca i przedsiębiorstwa. Porządkują one m.in. następujące zagadnienia: umowy z organizacjami sponsorującymi, przedmioty materialne powstałe w wyniku badań naukowych, obowiązek zawiadomienia i zgłoszenia, postępowanie ze zgłoszonymi dobrami własności intelektualnej, ich komercjalizacja i podział zysków, kto ma prawo do dóbr wytwarzanych na uczelni, dobra materialne powstałe w ramach stosunku pracy, dobra materialne powstałe poza stosunkiem pracy, zasady komercjalizacji, przeniesienie praw na twórcę, podstawowe obowiązki związane z ochroną dóbr intelektualnych, zasady powoływania i zadania Uniwersyteckiej Komisji ds. Własności Intelektualnej, podział zysków z komercjalizacji, ustalenie warunków i wysokości wynagrodzenia dla stron. 4 Patent UJ. Korecjaliz UJ. Ochrona i zarządzanie innowacjami na Uniwersytecie Jagiellońskim, Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu, Kraków

18 Przykładowe regulaminy funkcjonujące na polskich uczelniach wyższych zamieszczono w załączniku nr 2 niniejszego poradnika. Intencje uczelni najlepiej wskazać na konkretnym przykładzie. Niech będzie nim Regulamin ochrony i korzystania z własności intelektualnej w Politechnice Gdańskiej. W jego preambule możemy przeczytać, że Politechnika Gdańska dąży do zapewnienia ochrony prawnej powstałym wynikom prac intelektualnych oraz wspiera inicjatywy zmierzające do transferu wiedzy i technologii ze środowiska akademickiego do środowiska gospodarczego. Politechnika Gdańska otacza szczególną opieką twórców wyników prac intelektualnych dokonanych w uczelni poprzez: ustalenie przyjaznych procedur dokonywania zgłoszeń, zapewnienie fachowego opracowywania dokumentacji zgłoszeniowej celem ochrony w urzędach patentowych, sprzyjanie wszelkim poczynaniom twórców, których celem jest transfer ich rozwiązań do środowiska gospodarczego, ustalenie zasad udostępniania wyników prac intelektualnych oraz wspieranie procesów komercjalizacji wyników, ustalenie godziwego wynagradzania twórców z tytułu komercyjnego wykorzystania wyników prac intelektualnych, uwzględnianie osiągnięć wdrożeniowych w trakcie okresowej oceny dorobku naukowego. 5 Dla realizacji wymienionych powyżej zadań uczelnie powołują zazwyczaj specjalne podmioty. Dlatego też współpraca na linii nauka biznes odbywa się, bądź jest koordynowana przez uczelniane centra transferu technologii bądź Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości. Nowe perspektywy Kontekst tworzenia firm akademickich wykracza jednak poza relacje uczelnia naukowiec. Z perspektywy innowacyjności gospodarki, najbardziej istotne propozycje zostały zawarte w nowym modelu zarządzania szkolnictwem wyższym, gdzie zaproponowano rozwiązania, których celem jest lepsze wykorzystanie potencjału badawczego i dydaktycznego polskich uczelni oraz integracja uczelni z otoczeniem społeczno gospodarczym tworzenie regionów wiedzy. Za kluczowe kwestie w tym zakresie uznano zagadnienia z pogranicza komercjalizacji wyników badań naukowych i przedsiębiorczości akademickiej. Mimo uprawnień nadanych senatom uczelni w zakresie tworzenia spółek prawa handlowego oraz zachęt do tworzenia centrów transferu technologii i inkubatorów technologicznych również w postaci takich spółek, uczelnie nie wytworzyły dotąd sprawnych mechanizmów instytucjonalnych dla komercjalizacji dorobku naukowego za pośrednictwem firm odpryskowych (ang. spin off) lub umów licencyjnych. Proponowanym w reformie rozwiązaniem jest umożliwienie uczelniom tworzenia spółek celowych prawa handlowego, które w ich imieniu będą zarządzały portfelem udziałów w firmach odpryskowych tworzonych w oparciu o wyniki badań uczelni. Spółkom celowym uczelnia 5 Zob.: 17

19 powinna powierzyć prawo do obejmowania udziałów i zarządzania nimi na warunkach rynkowych. Dodatkowo, uczelnia będzie mogła powierzyć spółce celowej zarządzanie całą własnością przemysłową uczelni (patentami, wzorami przemysłowymi, licencjami itd.) w zakresie jej komercjalizacji, realizując w ten sposób zadania centrum transferu technologii. Zarządzanie własnością przemysłową wspierające procesy wdrażania wyników badań w zakresie finansowym, prawnym i marketingowym wymaga specjalistycznej wiedzy i działania w warunkach rynkowych, dlatego konieczne wydaje się utworzenie podmiotów prawnych, które będą zajmowały się wyłącznie tymi zagadnieniami 6. Regulacje ustawowe w tym zakresie są obecnie przedmiotem uzgodnień miedzy resortowych Innowacje i proces innowacyjny, wybrane zagadnienia Innowacyjność to dziś jedna z najważniejszych kwestii w planowaniu działań wspierających rozwój nowoutworzonego przedsiębiorstwa. Jednakże wśród polskich przedsiębiorców często panuje przekonanie, że innowacje to przede wszystkim nowe technologie powstałe w wyniku badań naukowych (często o znaczeniu przełomowym), których wprowadzenie jest bardzo kosztowne. Jednocześnie, w zarówno w środowiskach przedsiębiorstw czy naukowych używanych jest wiele definicji innowacji. Według Podręcznika Oslo Innowacja to wdrożenie nowego lub znacząco udoskonalonego produktu (wyrobu lub usługi) lub procesu, nowej metody marketingowej lub nowej metody organizacyjnej w praktyce gospodarczej, organizacji miejsca pracy lub stosunkach z otoczeniem. 7 Jednocześnie, zgodnie z Podręcznikiem Oslo można zastosować następujący, podstawowy podział innowacji: Innowacja produktowa (dotycząca wyrobów/produktów) to wprowadzenie wyrobu lub usługi, które są nowe lub znacząco udoskonalone w zakresie swoich cech lub zastosowań. Zalicza się tu znaczące udoskonalenia pod względem specyfikacji technicznych, komponentów i materiałów, wbudowanego oprogramowania, łatwości obsługi lub innych cech funkcjonalnych. Nowe produkty to wyroby lub usługi, które różnią się znacząco swoimi cechami lub przeznaczeniem od produktów dotychczas wytwarzanych przez firmę. Innowacja procesowa czyli innowacja w obrębie procesu to wdrożenie nowej lub znacząco udoskonalonej metody produkcji lub dostawy. Do tej kategorii zalicza się znaczące zmiany w zakresie technologii, urządzeń oraz/lub oprogramowania. Innowacje w obrębie procesów mogą mieć za cel obniżenie kosztów jednostkowych produkcji lub dostawy, podniesienie jakości, produkcję bądź dostarczanie nowych lub znacząco udoskonalonych produktów. Innowacje procesowe, pomimo, że z reguły są najbardziej kosztowne uważane są za najważniejsze dla przedsiębiorstwa m.in. z uwagi na wartość dodaną czy najwyższe dochody. 6 K. Gulda, Miejsce innowacji w reformie szkolnictwa wyższego [w:] Kwartalnik Inkubatora Technologicznego PPNT FUAM nr 13, Poznań 2009, s Podręcznik Oslo, Zasady gromadzenia i interpretacji danych dotyczących innowacji, Wydanie trzecie Wspólna publikacja OECD i Eurostatu, (przekład Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Departament Strategii i Rozwoju Nauki wydanie polskie 2006) s

20 Innowacja marketingowa to wdrożenie nowej metody marketingowej wiążącej się ze znaczącymi zmianami w projekcie/konstrukcji produktu lub w opakowaniu, dystrybucji, promocji lub strategii cenowej. Celem innowacji marketingowych jest lepsze zaspokojenie potrzeb klientów, otwarcie nowych rynków zbytu lub nowe pozycjonowanie produktu firmy na rynku dla zwiększenia sprzedaży. Innowacja organizacyjna to wdrożenie nowej metody organizacyjnej w przyjętych przez firmę zasadach działania, w organizacji miejsca pracy lub w stosunkach z otoczeniem. Związane są np. ze zmianami w technikach zarządzania, przepływu informacji w logistyce (technologie informacyjne i komunikacyjne) mają często charakter bezkosztowy 8. Często wszystkie typy innowacji występują w firmie łącznie, np. innowacje procesowe (technologiczne) są źródłem innowacji organizacyjnych, zwłaszcza w przedsiębiorstwach produkcyjnych. Dlatego, też można przyjąć że wyżej wymieniony podział innowacji nie jest do końca idealny. Zazwyczaj w firmie występują różne rodzaje innowacji, powiązanych wzajemnie ze sobą, jednakże powodujących często efekt synergii wspomagającej procesy innowacyjne w zakresie produktu, technologii czy organizacji przedsiębiorstwa. Przedsiębiorca, szczególnie w fazie początkowej planując wdrożenie innowacji w swojej firmie powinien mieć świadomość wszystkich aspektów związanych z samą specyfiką i złożonością istoty innowacji. Należy wziąć pod uwagę takie czynniki między innymi jak: koszty, ryzyko związane z możliwością niepowodzenia przedsięwzięcia jak również presję czasu potrzebnego do wdrożenia innowacji wobec ewentualnej reakcji konkurencji na rynku. Warto w tym miejscu wspomnieć trzy warunki powodzenia innowacji wg P.F. Druckera 9 : 1. Innowacja jest pracą, która wymaga wiedzy, a często również ogromnej pomysłowości. 2. Aby osiągnąć powodzenie, nowatorzy muszą wykorzystywać swoje silne strony oraz być emocjonalnie dostrojeni do okazji do innowacji. 3. Innowacja musi być zawsze blisko rynku, orientować się na rynek, a w istocie być przez niego inspirowana Źródła informacji, kanały przepływu wiedzy i nowych technologii Jak podejść do tworzenia innowacyjnej firmy? Gdzie szukać informacji o stosowanych obecnie na rynku innowacjach? Dla większości osób ze środowiska akademickiego pierwszym źródłem informacji będzie z pewnością Internet. Jednakże do optymalnego przedstawienia potencjalnych kanałów informacji o nowych rozwiązaniach i technologiach należy odnieść się do powszechnie stosowanych metodologii. Podstawowe źródła pozyskiwania innowacji w przedsiębiorstwie można podzielić na wewnętrzne (głównie oparte na zasobach własnych firmy), zewnętrzne oraz kombinacje obydwu. 8 Ibidem, s Drucker P.F., Innowacje i przedsiębiorczość. Praktyka i zasady, PWE, Warszawa

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia

Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia Jarosław Działek Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Centrum Studiów Regionalnych UniRegio Plan prezentacji czym jest

Bardziej szczegółowo

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2012 Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Cechy sprzyjające i utrudniające działania przedsiębiorcze

Cechy sprzyjające i utrudniające działania przedsiębiorcze Cechy sprzyjające i utrudniające działania przedsiębiorcze Własna firma staje się współcześnie coraz atrakcyjniejszą formą realizacji kariery zawodowej i życiowej. W kategoriach indywidualnych daje szansę

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań

Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań Unię uropejską w ramach uropejskiego Funduszu połecznego Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą 2012 Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą Usługi PK KSU jako pierwowzór nowych usług PK DIAGNOZA POTRZEB KLIENTA

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Strona internetowa projektu: www.ipr.fnm.pl. Osoba odpowiedzialna: k.kubisty@fnm.pl lub

Strona internetowa projektu: www.ipr.fnm.pl. Osoba odpowiedzialna: k.kubisty@fnm.pl lub Narzędzia informatyczne służące do efektywnego zarządzania Centrum Kompetencji Seed i Start-up, procesami decyzyjnymi w nim zachodzącymi oraz budowania bazy pomysłodawców, technologii i ekspertów zewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie współpracy dla innowacji

Rozwijanie współpracy dla innowacji Rozwijanie współpracy dla innowacji Warsztat dr inż. Anna Sworowska na zlecenie Górnośląskiej Agencji Przedsiębiorczości i Rozwoju Sp. z o.o. Radlin, 14 marca 2014 r. Cel spotkania Po co to wszystko? uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka jako metoda komercjalizacji wiedzy na Dolnym Śląsku. Stan obecny i kierunki rozwoju

Przedsiębiorczość akademicka jako metoda komercjalizacji wiedzy na Dolnym Śląsku. Stan obecny i kierunki rozwoju Przedsiębiorczość akademicka jako metoda komercjalizacji wiedzy na Dolnym Śląsku. Stan obecny i kierunki rozwoju Małgorzata Wawrzyniak I. Przedsiębiorczość akademicka w Polsce w kontekście komercjalizacji

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Wielkopolskie Centrum Klastrowe

Wielkopolskie Centrum Klastrowe Wielkopolskie Centrum Klastrowe Platforma klastrów Założenia koncepcji Brokera Technologicznego Marek Dondelewski Poznao 10.09.2012r. LMC www.ines.org.pl Program rozwoju klasteringu Program ekspercki Konsorcjum

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

Ewa Postolska. www.startmoney.p l

Ewa Postolska. www.startmoney.p l Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 Możliwości i warunki pozyskania kapitału

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Wsparcie finansowe innowacji

Wsparcie finansowe innowacji Wsparcie finansowe innowacji Aniołowie Biznesu Fundusze kapitału zalążkowego 1 Poziom nakładó w Kapitał inwestycyjny problem luki kapitałowej w rozwoju innowacyjnych przedsięwzięć Dolina śmierci (Powstawanie

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA PROJEKTU. Grzegorz Grześkiewicz - PTE Robert Lauks - WSG

PREZENTACJA PROJEKTU. Grzegorz Grześkiewicz - PTE Robert Lauks - WSG 1 PREZENTACJA PROJEKTU Grzegorz Grześkiewicz - PTE Robert Lauks - WSG 2 Projekt Przedsiębiorczość akademicka skuteczny transfer wiedzy Realizowany przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne w Bydgoszczy w partnerstwie

Bardziej szczegółowo

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Marta Pytlarczyk Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji IniTech projekt rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Pomysł na przyszłość Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Studia a rynek pracy W 2011 roku kształciło się ponad 1 800 tys. studentów, Dyplom wyższej

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programową Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

PLATFORMA TRANSFERU TECHNOLOGII

PLATFORMA TRANSFERU TECHNOLOGII PTT łatwiejszy (i bezpłatny) dostęp do nowych technologii PLATFORMA TRANSFERU TECHNOLOGII ARP S.A./ARP biznes, rozwój, innowacje Ścieżki innowacyjności 01 prowadzenie własnych prac B+R 02 zlecenie prac

Bardziej szczegółowo

Bartosz Pilitowski Gdański Park Naukowo-Technologiczny Instytut Socjologii UMK

Bartosz Pilitowski Gdański Park Naukowo-Technologiczny Instytut Socjologii UMK Bartosz Pilitowski Gdański Park Naukowo-Technologiczny Instytut Socjologii UMK Uniwersytet w Białymstoku, 2 XII 2010 Plan prezentacji: 1. Wizje komercjalizacji nauki 2. Wizje innowacji 3. Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH OFERTA DLA PRZEMYSŁU i nie tylko http://www.uz.zgora.pl Uniwersytet Zielonogórski Uniwersytet Zielonogórski został utworzony 1 września

Bardziej szczegółowo

Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Bądź Spin Off em lub Spin Out em Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych

Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Bądź Spin Off em lub Spin Out em Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych Dr inż. Justyna Patalas-Maliszewska Dr hab. inż. Sławomir Kłos Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych MISJA

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich 1 Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich Konferencja Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce transfer technologii z uniwersytetów do przemysłu

Bardziej szczegółowo

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER EKLASTER O nas Fundacja eklaster powstała z inicjatywy środowisk reprezentujących MŚP oraz samorządowców i naukowców województwa małopolskiego. Duży i wciąż w niewielkim stopniu wykorzystany potencjał

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO

REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO Załącznik do uchwały nr 463 Senatu UZ z 29.04.2015r. REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO 1. Centrum Przedsiębiorczości i Transferu Technologii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu: Przedsiębiorczość innowacyjna

Opis przedmiotu: Przedsiębiorczość innowacyjna 1 z 5 2013-09-25 10:27 Opis przedmiotu: Przedsiębiorczość innowacyjna Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu Przedsiębiorczość innowacyjna Wersja przedmiotu 2013/14 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów

Bardziej szczegółowo

Knowledge and Innovation Community KIC InnoEnergy. Business Creation. Wrocław, 14 grudnia 2011

Knowledge and Innovation Community KIC InnoEnergy. Business Creation. Wrocław, 14 grudnia 2011 Knowledge and Innovation Community KIC InnoEnergy Business Creation Wrocław, 14 grudnia 2011 KIC InnoEnergy Twój partner w budowie Twojego biznesu Agenda KIC InnoEnergy Twój partner w budowie Twojego biznesu

Bardziej szczegółowo

Fiszka oferty usług proinnowacyjnych

Fiszka oferty usług proinnowacyjnych Fiszka oferty usług proinnowacyjnych I. Akredytowany wykonawca 1. Nazwa wykonawcy "MERITUM" LUBELSKA GRUPA DORADCZA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ 2. Forma prawna prowadzonej działalności Spółka

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności

Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności 2009 Aneta Wilmańska Zastępca Prezesa Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności Warszawa, 22 kwietnia 2009 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości PARP jest rządową agencją podległą

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Katowice, 22.11.2013 r. Główne obszary działalności DOTACJE

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT. Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010

KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT. Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010 KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010 1. Specyfika Małopolski WYZWANIA: mało zróŝnicowana oferta usługowa proinnowacyjnych IOB niewystarczający

Bardziej szczegółowo

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia Lech Światły P r o j e k t y z w iązane z I N N O W A C J A M I z r e a l i z o w a n e p r z e z K u j a w s k o - P o m o r s k i Z w iązek

Bardziej szczegółowo

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. MARR SA: Założona w 1993 Główny udziałowiec Województwo Małopolskie 88,8% 170 pracowników Kapitał założycielski: 87 675 000 PLN (~20 mln EUR) Oferta MARR SA

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja

Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu (CITTRU) Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja Piotr Żabicki Koordynator Zespołu ds. Promocji i Edukacji

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCZY NAUKOWIEC

PRZEDSIĘBIORCZY NAUKOWIEC Zapraszamy do udziału w bezpłatnym projekcie szkoleniowym PRZEDSIĘBIORCZY NAUKOWIEC www.spin.pm2pm.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Kraków, dn. 23.11.2010

Bardziej szczegółowo

II. Różne rodzaje przedsiębiorczości CZĘŚĆ. 2

II. Różne rodzaje przedsiębiorczości CZĘŚĆ. 2 II. Różne rodzaje przedsiębiorczości CZĘŚĆ. 2 Przedsiębiorczość dynamiczna i innowacyjna 2 Przedsiębiorczość innowacyjna 3 Przedsiębiorczość high-tech Sektory czy firmy high-tech? Poziom innowacyjności.

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP

Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP 2010 Aneta Wilmańska Zastępca Prezesa PARP Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP Wsparcie dla innowacyjnych przedsiębiorstw nowe perspektywy Warszawa, 26 maja 2010 r. PARP na rzecz rozwoju

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych Poznań, 22 września 2007 r. 1. Fundusze venture capital 2. Finansowanie innowacji 2 Definicje

Bardziej szczegółowo

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ

Bardziej szczegółowo

Profesjonalizacja działań uczelnianych centrów transferu technologii

Profesjonalizacja działań uczelnianych centrów transferu technologii Profesjonalizacja działań uczelnianych centrów transferu technologii Dr hab. Dariusz Trzmielak Dyrektor CTT UŁ Członek Rady Fundacji Akcelerator Technologii UŁ Zarządzanie wynikami badań Zarzadzanie wynikami

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Micro świat na wyciągnięcie ręki

Micro świat na wyciągnięcie ręki Micro świat na wyciągnięcie ręki Robert Karbowiak MicroBioLab Sp. z o.o. Konferencja BioTech-IP Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej Jak ugryźć 10 milionów III finansowanie badań

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra...

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra... Załącznik nr 2 do ZZW Kwestionariusz dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012 A. CHARAKTERYSTYKA KLASTRA 1. Nazwa klastra... 2. Rok utworzenia klastra (podjęcia inicjatywy lub

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 2011 Krajowy System Usług oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 Krajowy System Usług (KSU) to oferta usług dla osób przedsiębiorczych w kraju - firm z sektora

Bardziej szczegółowo

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Seminarium konsultacyjne III Wrocław, 10 grudnia 2010 r. Plan prezentacji I. Cele i zakres badania II. Metodologia i przebieg

Bardziej szczegółowo

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI grudzień 2012 r. MARR - oferta dla przedsiębiorczych Wspieranie starterów - projekty edukacyjne, szkolenia, punkty informacyjne, doradztwo, dotacje na start Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Co n a s w y r ó ż n i a

Co n a s w y r ó ż n i a Kim jesteśmy Centrum Prawa Żywnościowego to profesjonalny ośrodek doradczo- -badawczy specjalizujący się w dziedzinie prawa żywnościowego. Stanowi ono fachowe zaplecze eksperckie dla wszystkich podmiotów

Bardziej szczegółowo

ŚPI Śląski Program Innowacji. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

ŚPI Śląski Program Innowacji. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ŚPI Śląski Program Innowacji Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego W drugiej połowie XX wieku nastąpił - zapoczątkowany w USA - znaczny wzrost

Bardziej szczegółowo

SPINqbator ZDolnego Śląska

SPINqbator ZDolnego Śląska SPINqbator ZDolnego Śląska Projekt jest współfinansowany przez Europejski Fundusz Społeczny Priorytet VIII: Regionalne kadry gospodarki Działania 8.2: Transfer Wiedzy Poddziałanie 8.2.1: Wsparcie dla współpracy

Bardziej szczegółowo

Biuro Rozwoju i Kooperacji PL

Biuro Rozwoju i Kooperacji PL Biuro Rozwoju i Kooperacji PL Doświadczenia w zakresie transferu technologii Lublin, 25.03.2010 r. Biuro Rozwoju i Kooperacji PL Jednostka ogólnouczelniana Cele, m.in.: doradztwo i konsultacje w zakresie

Bardziej szczegółowo

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r.

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r. Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim Spotkanie okrągłego stołu Gliwice, 26 marca 2007r. Główne punkty prezentacji 1. Rola inkubatorów i parków technologicznych 2. Partnerzy 3. Usługi

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Koncepcja międzyinstytucjonalnego ośrodka wspierania badań Dominika Walec Uniwersytet Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I

Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia: kierunek należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk społecznych. 2. Profil kształcenia: ogólnoakademicki.

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Oferta KSU oraz PK dla nowopowstałych firm Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać przedsiębiorcą? Iwona Pietruszewska-Cetkowska Czym jest Krajowy System Usług? Krajowy System

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF.

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Gdańsk This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Dlaczego przemysły kreatywne są ważne? Sektory kreatywne mają wymierny wpływ na poziom rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

TWORZYMY DROGĘ OD POMYSŁU DO EFEKTYWNEGO BIZNESU

TWORZYMY DROGĘ OD POMYSŁU DO EFEKTYWNEGO BIZNESU TWORZYMY DROGĘ OD POMYSŁU DO EFEKTYWNEGO BIZNESU BTM Innovations wspiera przedsiębiorców, jednostki naukowe, grupy badawcze i wynalazców w tworzeniu innowacji. PRZYGOTOWUJEMY STRATEGIĘ ZABEZPIECZAMY WŁASNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 I. CELE STRATEGICZNE W ZAKRESIE NAUKI I WDROŻEŃ Cel strategiczny 1 - Opracowanie i realizacja

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ Celem Programu jest promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje oraz rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi

Bardziej szczegółowo

Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU. www.innowatorzy.

Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU. www.innowatorzy. Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU www.innowatorzy.net Patronat Honorowy: IDEA PROGRAMU Główną ideą inicjatywy jest

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie WCTT w dziedzinie energii odnawialnych

Wsparcie WCTT w dziedzinie energii odnawialnych Wsparcie WCTT w dziedzinie energii odnawialnych dr Agnieszka Turyńska-Gmur Kierownik Działu Transferu Technologii Wrocławskie Centrum Transferu Technologii WCTT doświadczenie i działalność w Odnawialnych

Bardziej szczegółowo