ckwj- PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU ELEKTRYK MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ INSTYTUT BAD& EDUKACYJNYCH PRACOWNIA PROGRAMOW KSZTALCENIA ZAWODOWEGO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ckwj- PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU ELEKTRYK MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ INSTYTUT BAD& EDUKACYJNYCH PRACOWNIA PROGRAMOW KSZTALCENIA ZAWODOWEGO"

Transkrypt

1 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ INSTYTUT BAD& EDUKACYJNYCH PRACOWNIA PROGRAMOW KSZTALCENIA ZAWODOWEGO I SZ, LZ, SP I MENl ~6 PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU ELEKTRYK Dla: szkoly zasadtliczej, podbudowa progranowa - szkola podstawowa, liceum zawodowego, podbudowa programowa - szkda podstawowa, szkoly policealnej, podbudowa progratnowa - liceum og6lnoksztalc~ce ckwj- ~~rokdr hsb. hliroslsw Handke

2 Program nauczania przygotowda Komisja Prograrnowa dla Zawodow Elektryczno-Elektronicznych, powolana decyzjq m 12 Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 kwiemia 1995 roku.

3 I. PLANY NAUCZANIA DLA ZAWODU PLAN NAUCZANIA Szkola zasadnicza Zaw6d: Elektqk Podbudowa programowa: szkola podstawowa - mwodouych God&y do dyrporyeji dyz&oiora 'a. osacln SO& p~zd~i~tdw obowiqzkwyeh ~~d~boulq&owv~ rljqcia polalokoyjna: Eiomenty infoniaryki -2 goddtys w Untie I * nymiary godzin poszczeg6lnych przedmiotow dzielone sa, odpowiednio na te same lata nauki cow szkoie dla dodzzezy, ** dla mlodocianych pracownik6w wymiar godzin zajqc praklycznych okreslaj;t przepisy Kodeksu Pracy, *** godziiiy przeznaczone na dodatkowe zajqcia z przedn~iotbw obowlqzkowych zgodnie z pohzebami danej klasy (setneshu).

4 PLAN NAUCZANIA ~rednia szkola zawodowa Lice, zawodo\ve Zawhd: Elektryk Podbudowa prograniowa: s7jtola podstawowa * yniary godzin poszczeghlnych przedmiothw helone sq odpowiechio na te same lata nauki cow szkole dla miodzieq, ** godziny przeznaczone na dodatkowe zajecia z przedmiothw obowiqkokowych zgodnie z potrzeba~iu druiej klasy (semeshu).

5 PLAN NAUCZANLA ~rednia szkola zawodoxa Szkda policedna Zaufod: Elekhyk Podbudowa programowa: liceum ogolnoksztalca.ce * wy~niary godzi~~ poszczegalnych przedmiolbri' dzielone q odpowiednio na te same semeshy nauki cow szkole dla mlodziezy.

6 11. Programy nauczania przedmiot6w zawodowych Wykaz obowitgkouych przedmiotow zawodowych: 1. Technologia i materialozna~vstwo elekhyczne sk. G 2. Podstawy elekkotechniki i elektroniki str Pracownia elekhyczna i elektroniczna str Elektroenergetyka str Zajwia praktyczne sk Zqs wiedzy o gospodarce sk Praktyka zawodowa (LZ i SP) str. 37

7 1. Technologia i materialoznawstwo elektryczne 1. Szczeg6lowe cele ksztalcenia \?' wyniku zorganizonranego procesu nauczania uczek (sluchacz) powinien umiek - rovoinic i scharakterymwac. materiaty przewodzqce, elektroizolacyjne i hvorzywa sziuczne oraz wyjasnic ich zastosowanie w elektrotechnice, - rozr6tnic i scharakteryzowac materialy konstrukcyjne i powloki ochrolie oraz wyjasni6 ich zastosowanie w elektrotechnice, - sklasyfikowai materialy magnetyczne stosowane w elektrotechnice, - rouoinic elementy elekhyczne i elektroniczne pa ich wyglqdzie oraz wyjasnid oznaczenia stosowane na tych elementach, - ronoinii: i scharakteryzowac polqczenia elekhyczne oraz zlqcza stosowane w elektrotecl~nice, - rozroinii: i scharakteryzowai: poiqczenia elementow konstrukcyjnycl~ mechanicznych, - wyjainii poszczegolne etapy procesu produkcyjnego, - scharakteryzowai: wspmczesne normy dotycz&ce kontroli jakodci, - odczytai: proste rysunki mechanicme i elekbyczne w dokumentacji technicznej urzqdzeri elekhycmych. 2. Material nauczania Materialy konstrukcyjne: Charakterystyka i wlabciwodci. Rodzaje materialhw. Ksztaltowanie mechanicme material6w, obrdbka plastyczna, obr6bka skrawaniem. Materialy stosolvane w elektrotechnice: Materiaty przewodzqce: wiadciwosci, rodzaje i zastosowanie. Materialy oporowe. Materiaty elektroizolacyjne: wiadciwodci i zastosowanie. Dielekhyki. Tworzywa szmczne: wiasciwosci i zastosowanie. Matenaly magnetyczne: wlasciwosci i zastosowanie materialhw ~nagnetycmych twardych i tuiekkich. Ciekle krysztaly: rodzaje, wlasciwodci i zastosowanie Powloki ochronne i dekoracyjne. Montai u1zqdze6 elcktryeznych i elelztronicznych: Poiqczenia (lutowane, owijane, zaciskane, rozlqcme). Wytwarzanie piytek drukowanych: rodzaje, omaczenia, obudowy elementow i ukladhw elekaonicznych. Okablowanie. Zlqcza: rodzaje, wiasciwosci i zastosowanie. Sposoby montaiu: montai automatycmy, metody lutowania ptytek, montai powierzchniowy. Montai mechaniczny: Konstmkcje, obudowy. Prowadnice i loiyska. Przekladnie. I'okrqtIa. Wylqcmiki. Radatory. Wentylatory. Polqczenia mechaniczne rozlqczne i nierozlqczne.

8 Proces produkcyjny: Analiza potrzeb. Przygotowanie produkcji. Dokumentacja konstmkcyjna i technologicma. Przygotowanie stanowisk. Produkcja. Kontrola jakoici (nomy IS0 9000). Warunki technicme odbioru. Dokumentacja technicznn urzqdzeli: Scheniaty elekhycme:, ideowe i montaiowe urzqdzen. Rysunki maszynowe: rzuty, widoki i przekroje, wymniarow.anie, uproszcze~iie w rysunku maszynowym. 3. Uwagi o realizacji Nauczanie tego przedmiotu winno byl realizowane w pracouni przedmiotowej, ze wzglpdn na stalq potrzebe ilustrowania tresci zawartych w programie pomocami dydaktycznymi. Poznanie przedmiotu i zainteresowanie nim uculi6w (stuchaczy) jest moiliwe poprzez obserwacje, pokaz oraz czqste odwdywanie sip do przykiadbw zuanych uczniom (sluchaczom) z rbtnych dziedzin techniki. ZnajomoSC technologii wy&arzania i podstawowcl~ &asciw&dci ma'terialirw stosowanych w elektrotecluice oowinna zaowocowac racionalna eksdoatacia elementbw, ukladow i urz;ldzei.. Przedstawienie kazhego Gal; tema&cmego winno by6 poparte prezentacjq zestawbw prbbek, elementbw stosowaiych do pdqczeii mechanicmych i w montaiu elektrycmym. W trakcie zajec ucvliowie (slnchacze) powinni poslugiwal sic katalogami elementbw elektrycznych, elektronicznych i mechanicmych. Nauczyciel winien wykorzystpai w trakcie zajpl plansze, modele, eksponaty, filmy dydaktycme i przeirocza. Przy omawianin materialbw naleiy gl6wnie nnocic uwagp na podstawowe wtasciwosci, wyglqd i zastosowanie. Niezwykle wainym zagadnieniem jest opanowanie umiejqtnoici interpretowania oznaczen stosowanycli na elementach elektrycznych i elektronicmych (glbwnie rezystorach i kondensatorach). Poniewai realizacja programu nauczania przewidziana jest w trzech typach szk64, naleiy w kaidyrn z nich uwzglqdnii: wiadomoici i ~uniej$tnoici opanowane w szkole bpdqcej podbudow* programow& a take korelacjp z treiciami przedmiotbw ogblnoksztalcqcych i zawodowych realizowatlynli rbwnolegle. Realizacja powinna by6 rbwniei dostosowana do folmy ksaalcenia i do wieku ucznibw (sluchaczy) Sprawdzanie osizg~ec uczniow (sluchaczy) powinno by6 poprzedzone wczesniejsq~m ustaleniem zbiorbw wymagd dla kadego stopnia oddzielnie, czyli oddzielne wytnagania na stopien miemy (wyn~agania koniecme), oddzielne - na stopien dostateczny (wymagania podstawowe), oddzielne - na dobry (wymagania rozszermne) oraz bardzo dobry (wymagania dopdniajqce); nie nstala sic wymagan na stopien ~liedostateczny. Il'yniagania konieczne dotyczq zapamiptania wiadomoici, czyli gotowoici ucznia (siuchacza) do przypom~enia sobie podstawowych terminow i faktbw (np wymienic podstawowe wlaiciwoici materialow stosowanych w elektrotechnice, sposoby potqczeri elektrycznych, pol4czenia mechanicme - rozlqczne i nierozl;lwne). M/yn~agania podstmvowc dotyczil nozumienia u~adomoici co omacza, ie uczeh (sluchacz) potraii je przedstawik w innej fomiie, nii je zapamiptal, uporzqdkowac, streicit (np, rozroinic i scharakteryzowac ~natenaly stosowane w elektrotechnice,

9 rouoznic i scharakteryzowai metody montaiu elekhycznego i mechanicmego, rouoinii i scharakteryzowac zlqcza stosowane w elektrotechnice itd). Wymagania rozszerzone dotycz* stosowania wiadolnoici i umiejqtnoici w sytuacjach typowycli, co oznacza opanowanie przez ucznia (ducliacza) umiejemoici praktycznego poslugiwania siq wiadomoiciami wedlug pod~ych tnu uprzednio wzorow. Stopien dobry otrzymuje uczen (slucliacz), kt6ry spdnia wymagania wymienione na stopien dostateczny, a ponadto cechuje go wigksza samodzielnosc w wykonawslwie typowych zadati zawodowyclt. Potrafi rozwiqzac wiqkszosc tqpowych zadati problemowych objgtych programem nauczania, korzystac zar6wno z dokumentacji technicznej jak r6wniei z innych irirdd infomacji technicznej. M'ymazania dopelniajqce dotyczq pdnego opanowania zakresu wiedzy przewidzia~ej programem nauczania i umiejqtnoici zaprezentowania samodziel~e szeregu rozwiqzati technicznych odnoszqcych siq do postawionego zadania. Stopiei bardzo dobry otrzymuje uczen (sluchacz), kt603 spelnia wymagania na stopien dobry, a ponadto potrafi wykonac zadania o du- stopniu trudnosci nawet w sytuacjach nietypowych (problemowych). 4. Podstawowe Srodki dydaktyczne - zestaw probek metali i tworzyw sztncmycli,. - zestaw probek mate1ial6w przewodzqcycl~, - zestaw pr6bek materid6w klektroizolacyjnych, - zestaw element6w stosowanvcii do vdaczen. - mechanicznvch. (imbv,... wkretv,..~ nitvl.. - zestaw elementow stosowanych w montaiu elektxycznym brzewody, zlqcza, rezystory, kondensatory, potencjomehy, radiatory, wentylatory, transfonnatory, przyrzqdy ppmprzewodmkowe itd.),. - elementy sprgzyste, lotyska, prowadnice, sprzggla, przekladnie, ' - katalogi element6w eleklrycznych, elektronicznych i mechanicznych, - dokutnentacje techniczne urzqdzen elektroenergetycznych, - normy ISO. 5. Literatura Brak podrgcznika obejmujqcego caly program, zastgpczo proponuje siq: - G6recki A. - Technologia og6lna (WSiP, 1995 r.), - Olesiuk W. - Paprocki K. - Podstawy konstrukcji mechanicmych (WSiP, 1995 r ), - Olotuewski S. - Technologia dla elektronikbw (WSiP, 1996 I.), - Michel K., Sapinski T. - Czytam rysnnek elektryczny (WSiP, 1994 I.), - Paprocki K. - Rysunek techniczny (WSiP, 1996r.), - Czasopisma o tematyce elektroenergetycznej.

10 2. Podstawy elektrotechniki i elektroniki 1. Szczegolowe cele ksztatcenia 13' wyniku zorganhoxvanego procesil nauczauia ucze6 (sluchacz) powinien umief: - rouoinic wielkosci elektryczne i ich jednostki nliar, - zastosowac prawa Ohma i Kirchhoffa do obliczania prostych obwodbw pt.qdu stalego, - obliczyc rezystancjq zastqpczqprostego obwodu, - oszacowac rozplyw prqd6w i rozklad napipc w prostych obwodach, - obliczyc moc odbiomik6w prqlu stalego, - scharakteryzowab podstawowe zjawiska zacl~odzqce w polu elektryczt~ym, magnetycznym i elektsomagnetycznym, - obliczyb pojenmosc zastqpcqobwodu, - scharakteryzowac parametry przebiegu sinusoidalnego, - objainic zaleinosci pomiqdzy napipciami i prqdami w obwodach RLC, - obliczyc impedancje prostych obwodow RLC, - obiiczyd moc odbiornikow prqdu sinusoidalnego, - obliczyc lnoc i energi~ pobieransprzez odbiomik prqdu trojfazowego, - odczytac znaczenie symboli na schematach elektrycu~ycli, - objainii budow$ i zastosommie podstawowyc11 przy~zqdbw ponliarouych, - scharakteryzowac podstawowe metody ponliarowe wielkosci elektrycznych, - rozr6mib elementy bierne i scharakteryzowac ich podstawowe parametry, - scliarakteryzowab podstawowe parametry przyrzqdow pmprzewodnikowych, - objasnic zasady polaryzacji przyrzqdow pmprzewodnikowych, - objasnic budow? i zastosowanie typowych prostownik6w, zasilaczy i stabilizatorow, - objasnic budowp i zastosowanie typowych uldadbw elektronicznych, - zidentyfikowab elementy elekhyczne i elektronicme na podstawie ich symboli i oznaczeti, - posluzyi sip kataloga~ni elementow elektrycznych i elektronicznycli. 2. TreSci ksztalcenia I'ole efektryczne: Obraz pola elekbycznego. Prawo Coulombs. Natpienie pola elekhycznego. Potencjal i napiqcie. PojemnoSC elektrycziia. Kondensatory, tqczenie kondensatorow. Rodzaje i parametry kondensator6w. Ohwody elel<tryczne pqdu stalego: Elementy obwodu. Pojpcia podstawowe. WielkoSci prqdu stalego: sem, napiqcie, natpienie prqdu, rezystancja, rezystpmosc, konduktancja, konduktywnosc. Prawo Ohma. Prawa Kirchhoffa. Rozklad ~iapipd w uwadzie szeregol?ym. Potqczenie szeregowe rezystorow. Regulacja pra.du w obwodzie. Dzielnik napiecia. Pol~czenie r6wnolegle rezystorow. Polqczenie inicsza~e rezystorow. Rezystancja zastppcza ukladu. Praca i moc elektryczna. Elektroliza.

11 Pole ~nagnetyczne i elektromagnetyczne: Powstawanie i obraz pola magnelycznego. Dzialanie pola magnetycznego na przewod z prqdem. Indukcja magnetyczna. Slsumieri magnetyczny. Natetenie pola magnelycznego. PrzenikalnotC magnetyczna Srodowiska. WlaSciwoSci magnetyczne materii. Charakterystyki magnesowania. Obwody magnetyczne. Zjawisko indukcji elektsornagr~etycznej. IndukcyjnoSC cewek. Indukcja wlasna i wzajemna. Elektsomagnetyzm. Prqdy wirowe. Zapobieganie dzialaniu fa1 elektsomagnetycznych w.cz. na organizm ludzki. Obwody elektryczne prqdu przemiennego: Powstawanie prqdu sinusoidalnie zrniennego. WielkoSci charakteryurjqce przebiegi sinusoidalne. Przedstawienie przebiegdw sinusoidalnych za pomocq wektorow. Zaleinoici po~niedzy wielkoiciami elekhycznymi elementow R, L, C zasilanych prqdem sinusoidalr~yrn. Pol3czenie szeregowe i rownolegie elementow R, L, C. Trojkqty napiqt i prqdow. Rezonm~se. Moc czynna, biema, pozoma. Znaczenie wspolczynnika mocy. Stariy nieustalone w obwodacl~ RLC. Przebiegi niesiimsoidalne. Obwody nieliniowe prqdu przemieniiego. Uktady trbjfazowe: Powstawanie napiqcia hojfazowego. Polqczenie odbiomikow w gwiazde i trojkqt. Przylqczenie odbiomikow hojfazowych do ukladu sieciowego TN- C, TN-S, TI', IT. Moc i energia w ukladzie trojfazowym. Pomiary elektryczne: Przyrzqdy pomiarowe. Przylzqdy uniwersalne. Podstawowe metody pomiaru wielkoici elektrycznych. Bledy pomiaru. Oscyloskop - elementy - regulacyjne, pornia~y oscyloskopowe. Testery. Probniki. Przestszeganie zasad bezpieczenstwa przy pomiarach wielkoici elekhycznych. Elernenty elektryczne i elektroniczne: Elernerity bierne: rezystory, kondensatoiy, cewki indukcyjne. Pokprzewodniki. Pokprzewodnikowe elementy bieme: termistory, waystory, hallotrony. Zlqczc p-11. Diody prostownicze. Diody stabilizacyjne. Tranzystory. Ty~ysto~y. Elernenty pokprzewodnikowe duiej mocy. Tyrystorowe uklady regulacji. Elernenty i podzespoty optoelektroniczne. Wskairuki LED, wskainiki ciekiokrystaliczne. Uklady elektroniczne: Wzmacniacze: budowa, podstawowe parametry, zastosowar~ia. Ukkady prostownicze. Filhy prostownicze. Stabilizatory: budowa, paramehy, zastosowania. Generatory: prsebiegow sinusoidalnych, prostokqhrych i liniowych. A~ytmetyka cyfrowa. Algebra logiki, funktory logiczne. Bramki. Przerzuhdki. Uklady funkcjonali~e kombinacyjne (konwertery kodow, uklady arytmetyczne) i sekwencyjne (rejeshy, liczniki). Parniqci polprzewodnikowe. Przetwarzanie AIC i CIA. 3. liwagi o realizacji Podstawy elekh-oteclu~iki elektsoniki to przedmiot o zasadniczy~n znaczeniu. Decyduje o dalszej rnoiliwosci przyswajania przez uczuiow h-esci programowycli zawartych w takich przedmiotach jak Elektroene,~eiyka czy Pracolvnia aiektryczno i cleklronicznu. Jest bazq ksztakeoia dla zawodu.

12 W klasie pienvszej szkoiy zasadniczej uczniowie (sluchacze) poglebiajq podstawowe prawa z zakresu pola elektrycmego, pola magnetycznego i elektromagnetyzmu. Wykorzystujq prawa: Oluna i Kirchhoffa do obliczania prostych obwod6w elektrycznych (z jednym napieciem ir6dlowym). Uczq sie ponadto szacowac wartoici 102- prqdow, rozkladu napipt i rezystancji zastepczych obwodow, korzystajqc przy tym z przedrostkow jednostek ulelkoici elekhycznych typu: mikro-, nuli-, kilo-, mega. Dial poiniaiy eiektiyczne konczy material nauczania klasy pienvszej szkoty zasadniczej. Uczniowie (s~ucliacze) poznajq budowg, dvalanie i zastosowanie prostych miemik6w oraz typowe metody pomiaru wielkoici elektrycznych i Mqdy pomiaru. W liceum zawodowym przedmiot podriauy elekt~otechniki i elektroniki realizowany jest w Wasie pienvszej i drugiej. Dzialy elektrotechniki: pole elekriyczne, pole nlapepczne i elektroina~eiyzm naleiy realizowat na zajeciach z fizyki, na poczilth pierwszej klasy. Do zagadnien z zakresu pola elekhycznego i magnetycznego trzeba pow~ocic na zajeciach z podstaw elektratechniki i eiektr.oniki przy omawianiu kondensatorbw, cewek, transfonnatorirw, itp.,w klasie pienuszej, proces ksztalcenia nalezy rozpoczqc od dzialu tematycznego obwody prqdu stafego. Przy omawianiu element6w biernych, diod, tranzystorow, tyrystor6w, eiement6w optoeiektronicznych nalezy stosowai pewne uproszczenia i skupit sip na parametrach, wartoiciach prqdbw i rozkladach napigc jhe winny mied te elementy podczas pracy prawidowej i wadliwej (element uszkodzony). Przyrzqdy p61przewodnikowe nalezy realizouac urg nastqpujqcego schematu: symbol, poliuyzacja, przykladowe wartoici napiec zasilajilcych, podstawowe parametry, przyktady zastosowania. Przy omawianiu dadow elektronicmych nalety skupic si~ na budowie, podstawowycl~ parametrach oraz zastosowaniach. W ramach pokaz6w nauczyciel powinien zademonstrowat daalanie oodstawowch ukiad6w elektronicznvch: Oorhcz ookazbw dzialania ~rostvch., obwodhw elektrycznych i ukladeiw elektronicmych, zaleca siq wykorzystanie komputera wraz z oprogranlo~vaniem umoiliwiajqcym symulowanie dzialania ukiad6w elektronicznych. Jednym z glownych zadaa nauczycieli w pracy dydaktycznej jest sprawdzanie osiagnigt uczniow Sprawdzanie powinno obejmowat kaidy dzial tematycmy programu nauczania. Nauczycieie sqwipc zobowiqani do kontroli stopnia opanowania zalotonych, w celach ksztdcenia, umiejqhloici i wiadomoici. Dla kazdego pozyyx'iiego stopnia, naleiy ustali6 zbioiy wymagan (zadai), czyli oddzielne waaania na stouieh liuernv (wvmaaania konieczne). oddzielne - na stooien dostateczny (wymagania podstawowe), oddzielne - na dobry (uymagania rozszerzone).,., oraz bardzo dobrv,~ lwmaeania - doodniaiace): 2 Wyn~agaizia konieczne dotyczq zapamiptania wiadomoici czyli gotowoici ucznia do przypomnienia sobie (np.): -podstmvoiiych zjavisk iprmu elektrotechniki, -podrtmuoi~ychparamet~dw elementdw elektiycznych i eiektronicznych, Wymagania podrtmvowe dotyczq zronunienia viadomosci co oznacza, ie uczen (sluchacz) potrafi: -scharakreiyzo~uaepai~amet~y elementdw eiekrpcznych i elekfronicznych, -ityjaii?ii h-ialanie ppoivych ukladdw elektronicinych,

13 -ruykorzysfad podriawo~ve wzo~ystoso~vane w elektroiechnice do obliczania warioici wielkoici elektiycznych. Wvmagania rozszerzone dotycz& stosowania wiadomosci w sytuacjach typowych, co oznacza opanowanie prza ucha umiejqmoici praklycznego poslugiwania siq tx~adomosciami wedug podanych mu uprzednio WLO~C~U~. O~ceea.dob~& otrzymuje uczen (sluchacz), ktbiy spdnia wymagania wymienione na ocene dostatecuxt, a ponadto cechuje go wiqksza samodzielnosc w wykonawsmie typowych zadh zawodowych. Potrafi rozwiwac wipkszosc typowych zadafi problemouych, abjptycti programetn nauczania, korzystai zaro~mo z dokumentacji technicznej jak rowniei z innych hodel informacji technicznej. Wymagania dopelniajqce: uczen (sluchacz) opanowd pdny zakres wiadomoici przelvjdzianych progranlem nauczania i potcafi zaprezentowai samodzielnie szereg ronvi;lzan techcznych odnosz&cych sic do postawionego zadania. Ocenp bardzo dobr$ otrzymuje uczeh (sluchacz), ktoiy spdnia wymagania na ocene dohr~ a ponadto potsafi wykonywai zadania o duiynl stopniu mdnoici nawet w sytuacjach nietypowych (problentowych). 4. Podstawowe Srodki dydaktyczne - zestawy Cwiczeniowe umoiliwiaj~ce demonstracj~ uklad6w elekhycznych i elektronicznych, - zestawy do prezentacji podstawowych zjawisk elektromag11etycznych, - tnakiely sluiqce do demonstracji dzialmia obwodbw clektrycznych, wzmacniaczy, prostownikow, - elementj eiekh-oniczne, - przyrzqdy pomiarowe,. - komputer z panelem LCD, - oprogrmowanie syn~ulacyjne do prezentacji dzialania llwadbw elekhycznych (txp.nap2) i elektronicmych (np. Pspice), - katalogi elen~entbw elektronicmych. 5. Literatura - Kurddel R. - Podstawy eleknotechniki &a ZSZ czqid. 1 i 2 (WSiP, cz , cz r.), - Marusak A. - Urz&enia elektroniki (WSiP, 1994r.), - Chwaleba A., Moeschke B., Ploszajski 0. - Elektcotechnika (WSiP, 1996r.),

14 3. Pracownia elektryczna i elektroniczna Zajecia w laboratorium podstaw elektrotechniki i elektroniki. :.,.. 1. Szczeg6lowe cele ksztalcenia.. W wyniku zorganizowanego procesu ksztalceuia uczefi (sluchacz) powinienhmiet: - postqpowac zgodnie z zasadami bezpieczenstwa i higieny pracy, - zastosowac przepisy ochrony przeciwporaieniowej i przeciwpoiarowej, - ntaiciwie zareagowab w prqadku poraienia prqdem elektrycznyn~, - zestauic uldady pomiarowe, - zastoso\vat odpowiednie tnetody pomiarowe oraz dobra6 przyrzqdy pomiarowe, - zmierzyc podstawowe wielkoici elektryczne, - oszawwac wartoici wielkoici mierzonych, przed wykonaniem pomiar6w, zmierq~c parametry elementow i ukladbw elektrycznych, - zanalizowac dzialanie ukladu na podstawie uzyskanych wylukow pomiar6w, - zdiagnozowac stan badanych element6u7, - sporzqdzi6 protokm pomia16w, - uykorzystac komputer do ohrobki wynik6w pomiaru, - skorzystat z norm technicznych i katalogow. 2. Material nauczania Organizacja i regulamin zaj$ zapoznae z regulaminem zajqc, w laboratooiium.. Przepisy eksploatacji urqdzeh elektrycmych o napiqciu do 1 kv. Szkolenie z zakresu ochrony przeciwporaieniowej i ochrony przeciwpoiarowej. Sprzqt ochrony przeciwporaieniowej w laboratorium elektqcznym. Zasady postgpowania w prqpadkw poraienia prqdem elekhyczn)m i stosowanie Srodk6w przeciwpoiarowych. Omowienie prograntu nauczania, wykazu Cwiczen lahorato~yjnych oraz krytendw oceniania. Obsluga przyrzqd0w pomiarowych. Wlqczanie miemikow w ohwod elektiyczn),. Omowietue zasad opracowywania protokdhw z wykonanych pomiarow. Pokazy pomiarow podstawowych wielkoici elektrycznych za pomoc~oscyloskopu. Ulilady regulacji nateienia prqdu: Zestawienie ukladu z rezystorami nastawnynli w1qczon)mi w szereg z obciqieniem. Regulacja natqtenia prqdu kilkoma rezystorami nastawnyni. Pomiaq prqdu za poniocq amperon~ierzy wskazirwkowych oraz uniwersalnych miemikirw analogowych i cyfiowych. Odczytywanie wartoici prqdu. Forownanie wynikow pomiaru wykonanych za pomocq rdinych przyrzqddw; okreilanie wpiywu zmian wartoici rezystancji na zakres uniai pprdu Regulacja zgrubna i dokladna. Wyznaczanie charakteqrstyki i = f(r) przy U = const. liklady regulacji napiecia: Zastosowanie rezystor6w nastawnych do regulacji napiqcia. Zestawie~ue nkladu z podwojnym potencjomehem szeregowyin i kaskadonrm oraz woltomierzem. Potniaq napiqcia za pomocq woltomierzy wskazhwhouych oraz uniwersalnych tiuemik6w analogowych i cyfrowych.

15 ' Por6wnanie wynikow pomiar6w. Regulacja zgrubna i dokladna. Wyznaczanie charakterystyki u = f(r) przy I = const. Pomiary vv obwodach prqdu stalego: Zestawieiue ukladow zioionych z kilku rezystorow polqczonych: szeregowo, rownolegle i w sposhb mieszany. Badanie wptywu napigcia na natqienie pqdu. Pomiar spadkow 11apiqC / IOZ&\MI prqdow w badanych ukladach oraz por6vmanie wyluk6w pomiarow z wartodc~oblicwnymi. Lokdizacja uszkodzonycl~ rezystor6w na podstawie wynik6w pomiarbw. Badanie wplywu parametr6w miernik6w na wyniki pomiar6w: Pomiary prostych obwodow prqdu stalego i przemiennego za pomocq miernikow o roinej rezystancji wewngtrznej. Szacowanie wartosci wielkosci mierzonych. Pomiar WoSci szczytowej, sawtecmej i Sredniej. Porbwnanie wynik6w pomiar6w. Pomiary rezystancji: Metodq technicvi& za pomocq omomierza i mostkami RLC. Porownanie wynik6w pomiar6w Oszacowanie wynikbw pomniaru. Pomiary pojemnoici: Pomiary pojenmosci kondensatorow polqczonych rownolegle, szeregowo i w sposbh mieszany metoda, techniczn& miernikami pojemnosci, mostkami RLC. Por6wnanie wynikhw pomiar6w. Oszawwanie wynikhw pomiaru. Wymaczenie impedancji i reaktancji ukladowkondensator6w polqczonych szeregowo i r6w1olegle. Lokalizacja uszkodzonych kondensatorirw na podstawie wynikow pomiarow. Pomiary iudukcyjnosci: Pomiary metodq technicmit multimetrem i mostkami RLC. Zbadanie wplywu prqd11, rdzenia i szczeliny na indukcyjnosc cewki. OkreSlanie poczrtfkdw i koncow uzwajeri cewek. Wptyw nasycenia sig rdzenia (skladowq stal;l) na indukcyjnosc dlawika. Oszawwanie wynik6w pomiaru. Obsluga oscyloskopu: Zapoznanie siq z rovnieszczeniem elementow regulacyjnych na pfycie czotowej. Przygotowanie oscyloskopu do pracy. Obsenvacja i pomiary napiqcia statego oraz przebiegow o roinych ksaaltach (pokaz). Podstawowe pomiary oscyloskopem: Pomiary wartosci szczytowej, okresu, czgstotliwosci oraz przesuniqcia fazowego. Pomiary podstawowych paramehhw przebiegbw impulsowych. Wykorzystanie sond napieciowych. Potniary charakterystyk prqdowo-napigciowych. Badanie szeregowego obwodu z elementami RL i RC: Zestawienie ukladu po~niarowego zawierajqcego rezystory z kondensatorami oraz rezystory z cewkami. Wymaczauie impedancji i reaktancji ukfadu elementow RL i RC pdqczonych szeregowo. Pomiary spadkhw napigc na elementach R i L oraz R i C; pomiary prqdu. Badanie r6wnoleglego obwodu z elementami RL i RC: Zestawietiie uwadu pomiarowego zawierajqcego zestawy rezystorow z cewkami oraz rezystory z kondensatorami. Wyznaczanie impedancji i reaktancji ukladu elementow RL i RC polqczonych rawnolegle. Pomiary pra,dow &.nqcych przez elenienty R i L oraz R i C jak rovmiei spadku napiqcia na tych elementach. Badanie szeregowego obwodu RLC: Zestawienie ukladu pomiarowego zawierajqcego elementy R, L i C pofqczone szeregowo. Badanie obwodaw przy stalej, a nastgpnie zmiennej czgstotliwosci zasilania. Wyznaczanie rezoliansu szeregowego. Pomiary spadk6w uapigc na elementach R,L i C oraz pomiary prqdbw w funkcji czgstotliwosci, sporz;tdzanie wykresirw wskazowych napigc i trojkqta impedancji. Badanie r6wnoleglego obwodu z elementami RLC: Zestawienie ukladu i dokonanie pomiar6nr a7 obwodach z rownolegle pol~czonymi elementami RLC. Badanie obwodu przy stalej i zmiennej czgstotliwo8ci napiecia zasilania. Wyznaczenie rezonaiisu

16 r6wnolegiego w obwodzie. Polniaq prqd6w plynqcych przez elementy R, L i C oraz napiqcia w funkcji czqstotliwosci, sporz&anie wykresow wskazowych prqdow. Pomiary mocy i energii prqdu elektrycznego: Pomiary mocy metodq technicznq i watomnierzem. Sposoby wlqczania watotnierza do uldadu. Pomiar mocy czynnej, biemej i pozornej w obwodach zawierajqcych eletner~ty R, L i i poprawa wspmcqnmka mocy costp. Sposoby wlqczenia licznikow do obwod6w jeahofazowych i tr6jfazowych sieci elekhycznej. Wyznaczanie energii za pomocqlicznika i miemikow w obwodirwjednofazowych i tr~ijfazowych... Badanie diod p6lprzewodoikowych: Wyznaczanie charakterystyk prqdowonapieciowych. Niepowarzalne i powtarzdne napipcie wstecne. Napiqcie przewodzenia i prad.-. przewodzenia. Por6wnanie wnik6w pomiar6w z dany~u katdogowpi Badanie prostownik6w: Obsewacja oscylogram6w napiqd wejsciowyc11 prostownikow niesterowalnych. - iedno i dwupd6wkowych bez Gltracji napigcia wyjiciowego i z filtracjq, Wynaczanie zaleinosci napiccia wyjiciawego od rezystaucji obcieenia. Badanie tranzystor6w: Pomiar parametr6w i charakterystyk statycznych tranzystorow. Pomiar wmocnienia tranzystora. Pomiaq parametr6w za pomocq dostgpnych testerow. Wymaczanie cl~arakterystyk za ponlocq charakterografu. Porbwnanie wynikow pomiarow z danymi katalogowymi. Badanie element6w optoelektronicznych: Polniar podstawowych parametr6w oraz wzuaczanie cl~araktervstvk:.. fotooeniwa, -. fotorezvstora. fotodiodv,. fototrannistora i trksoptora. Porbwnanie otrzymanych wynikbw z dm& katdogowyni Badanie. a6lorzewodnikomch elernent6w sterowanvch: Wvznaczanie charakterystyk prqdowo-napiqciowych. Pomiary podstawouychparametr6w tyystora konwencjonalnego. Pomiaq podstawowych parametrow w prostowniku sterowanyn. Sprawdzenie ukladn regulacji natgienia oswietlenia Zajqcia w laboratorium maszyn i urz&dzeli elektrycmych 1. Szczegolowe cele ksztalcenia W wyniki~ zorganizowauego procesu ksztalcenia uczen (sh~cllacz) powinien umiei.: - postqpowa6 zgodnie z zasadmi bezpieczefistwa i higieny pracy, - zastosowac przepisy ochrony przeciwporaieniowej i przeciwpoiarowej, - wtaiciwie zareagowak w przypadku poraienia prqdem elektq,cznym, - zestawid uklady pomiarowe, - dobra6 odpowiednie przyrzqdy i metody pomiarowe przy badaniu obwodow elekhycznych, - sprawdzi6 skutecznoi6 ochrony przeciwporaieniowej, - sprawdzi6 instalacjq elekqczna, - dokonad regulacji napiecia, prqdu i prgdkoici kqtowej (obrotowej) w ukiadzie napedown, - zmierzy6 charakterystyki zewuqtrzne maszyny i przeksztalhuka, - zmierzy6 paramem wyjiciowe maszyny i ukfadu napqdowego,

17 - okreslic warunki pracy pmprzewodnikowych przyizqdow mocy, - ocenit wyniki pomiar6w parametr6w statycmych ukladu napqdowego, - zmierzyc rezystancj~ izolacji: instalacji elektrycznej, maszyn i urz3dzen elel-trycznych, - LinterpretowaC parametry techniczne aparatow, lnaszyn i wzqdze~.elektrycmych, - zlokalizowac i usunqc proste usterki w instalacjach, maszynach i urz&eniach elelaycznycl!. 2. Material nauczania Organizacja i regulamin zajec: Zapomanie z regulaminem zajqc. Sprawdzenie umiejqmosci w zakresie stosowania przepis6w ochrony przeciuyora3:eniowej i przeci\\poiarowej w tym udzielania pomocy przedlekarskiej w nadych wypadkach, r6wniei w przypadku poraienia prqdem elektrycznym. Omowienie programu nauczania, przedstawienie wykazu bwiczeh laboratolyjnych oraz kqteriirw oceniania. Om6nienie zasad opracowyvania protokol6w z zykonanycli pomiar6w Pokazy pomiarbw podstawowych wielkoici elektrycmych w ukladach energoelektronicznych. Sprawdznnie skuteunoici ochrony pneciwporaieniowej pned dotykiem bezpoiredoim: Badanie ochrony przeciwporaieniowej bezpoiredniej poprzez oplqdziny. Pomiar rezystancji imlacji. Pr6ba WwytdoSci izolacji (przy niskim napiqciu). Pomiar odstqpow iizoacyjnych po powierzctuu i w powietrzu. Sprawdzanie dost~pnosci do czqsci czynnych urz;ldzen i elementow instalacji pod pokrywani i w obudo\vach zamykanych. Pomiar stopni ochro~iy LP za potnocq,,palca probierczego". Pomiar odlegiosci pomiqdzy czqiciami czynnymi urzqdzen i elementow instalacji. Poro'i\nanie uzyskanych wynikb z kmalnymi nom~ami. Spralvdzanie skutecznoici dzialania urzqdzd ochrony przeciwporaieniowej przed dotykiem poirednim: Pomiar rezystancji izolacji. Pomiar cirlgloici przewod6w ochronnych. Pomiar impedancji pqtli zwarcia. Wymaczanie czuloici wyfqznikhw roinicox\~oprqdowych. Pomiar czasu vsylqczania zwarcia przez wyjqcmiki instalacyjne i porb\\nanie uzyskanych wynikow z wymaganiamj aktualnej normy. Pomiar prqdu up4pvo1vego. Badania pol&czen wyrownawczych. Ocena przyczyt! uszkodzeh urz&:n ochrony przeciwporaie~owej przed dotpkiettl poirednim. Lokalizacja prosnch usterek. Pomiap rezystancji izolacji: Ponuar rezystancji izolacji instalacji oiwietleniowej i silowej. Pomiar rezystancji izolacji kabli energetycznych, maszyn, nansfonnatorhw i innych urzqdzeh elektrycmych. Pomiar rezystancji udemien uziomirw ochronnych i robocvch w sieciach TN, TT, TI. Pomiar wie~uienia urzqdzenia piomochronnego. Pomiar rezystywnosci gruntu. Lokalizacja prostych usterek. Spran-dzanie Lqcznik6w niskiego napiscia: Pomiar czas6w zalqczania i wylqczania Iqcznikow Nskiego napiqcia. Sprawdzanie ukladow zabezpieczen I~cuuk6w. Pomiar czasu \\ylqczania zwarcia przez wylaczniki instalacyjne i porownanie uzyskanych nynikbw z wymaganiami aktualnej nonny. Pomiar prridu uplywowego. Pomiar czasu dzialania Myzwalaczy termicznycli i elekhomagnetycmych wylqcznik6w nadpra.dowych. Lokalizacja prostych usterek.

18 Sprawdzanie instalacji elektryurtej: Oglcddny mode111 prostej instalacji domowej zawierajqcej: zabezpieczenia ririniwwoprqdowe, osprzqt zaciski Vago, gniazda, iqcmiki). Dobor odpowiednich przewodow elekhycmych w zaleinosci od dopuszczalnycli obci;iieli. Dob6r bezpiecmikow. Sprawdzauie ukladu zabez~ieczen. Lokalizacia.. prostvch. usterek. ~~rawdzanie wylqcznik6w samoczynuych: ~~rawdzanik"' wylqcmik6w: instalacyjuych, silnikowych i roinicowoprqdowycli. Pomiary prqdu zadzialatua bezzwlocmego. Wymaczanie charakterystyk czasowo prqdowych wynvalaczy. nadprqdowycli wyiqcmikow. Wyznaczanie charakterystyki prqdowo czasowej urzqlzenia ochronnego roiniwwoprqdowego. Lokalizacja prostych usterek. Sprawdzanie transformatora jednofazowego: Pomiary rezystancji uzwoje6 i przekladni. Wyznaczenie strat mocy i sprawnodci. Badanie transfonliatora w stanie jalowym, obcieenia i zwarcia. Spravvdzanie transformatora tr6jfazowego: Pomiar rezystancji uzwojen i rezystancji izolacji unuojeti. Wymaczanie charakterystyk: stanu jalowego, nvarcia. Wymaczanie napiqcia zwarcia, strat biegu jdowego i strat obcieenia. Wymaczenie sprawnoici tiansfonnatora. Lokalizacja prostych usterek. Sprawdzanie maszyn elektrycznych prqdu stalego: Oglgdziny. Sprawdzenie wyhzymaloici izolacji przy obniwnym napiqciu probierczym. Pomiar rezystancji izolacji. Sprawdzenie stopnia ochrony. Pomiar rezystancji uzwojen hvomika i wzbudzenia. Identy5kacja uzwojen i pomiar ich rezystancji. Pomiar podstawowych parametrow i wyznaczanie podstawoych charakterystyk: maszyn bocmikoych, szeregowych, spccjalnych. Lokalizacja prostych usterek. Sprawdzanie maszyn elektrycznych prqdu przemiennego: Oglgdziny. Pomiar rczystancji izolacji. Sprawdzenie stopnia ochro~ly. Pomiar podstawowycl~ parametrow i wyznaczanie podstawowych charakterystyk: maszyn indukcyjnych, synchronicmych, komutatorowych i specjalnych. Zmiana kierunku wirowania i regulacja prgdkosci. Praca silnikow przy poiqczeniu w gwiazdq i tiojkqt. Lokalizacja prostych usterek. Sprawdzanie pnekladnik6w: PrzeWadnik prqdowy, przekladnik napigcioy. Polniar przekladni. Pomiar charakterystyki magnesowania. Pomiar napiqcia przy ohvmch zaciskach wt6mych. Lokalizacja prostych usterek. Sprawdzaxrie sterowanego prostovvrrika w ukladzie jednokierunkowym: Oglqdziny. Pomiar reqrstancii izolacii. - S~rawdzenie. stopnia ochronv. Obsenvacia oscvloglam6w. - przebiegbw napiqc i prqdbw wyjsciouych prostowuika. Charakterystyka zewntlizna prostownika. Wymaczanie kqta przewodzenia tytystora w ukladzie jednofazowm, jednopolowkowym w wyniku zmiany poloienia kqta wysterowania przy obciqzeniu rezystatmyjnym i rezystancyjno-indukcyjnym Lokalizacja prostych usterek. Sprawdzanie trbjfazowego uldadu sterowania bramkowego tyrystor6w prostownika: Obserwacje oscylograficme pnebiegow elektrycznych w obwodach synchronizacji waz z ksztaltowaniem napigcia piloksztaltnego, wymaczanie parameti6w itupuldw bramkowych i przesunigc fazowycl~ nuedzy impulsami brainkomy~u. Lokalizacja prostych usterek. Spravvdzanie przehiegbw prqd6w i napiei. w obwodzie gl6wuym prostowaika: Obserwacje oscylograficme ksztallu prqdow i napigc, w obwodzie prostowuika przy r6inych kqtach wysterowania ty~ystor6w. Sprawdzenie skutkbw niewlaiciwej syncluonizacji sterowania tyrystorbw prostownika. Lokalizacja prostych usterek.

19 Spmwdzanie sterowanego prostownika trbjfazowe,oo w umadzie mostkonym: Oglcdziny. Pomiar rezystancji izolacji. Sprawdzenie stopnia ochrony. Obsenvacja oscylogram6w przebiegow i prqdbw wyjiciowych prostownika. Charakterystyka zewnghzna prostounika. Obsenvacja oscylogram6w przebiegow napigc i prqd6w uyjiciouych prostownik6w symetrycmego i niesymehycznego. Wpw charaktem obciqienia (R, RL) na pracq prostownikti Oddzialywanie prostownika tyrystorowego na siec energetycznq. Lokalizacja prostych usterek. Sprawdzanie jednofaeowego falownika w ukladzie szeregowym i r6wuoleglymj Oglqdziny. Pomiar rezystaucji izolacji. Sprawdzenie stopnia ochrony. Obserwacja przebiegow prqdow i napiqc w obwodzie glirwnym ukladu falowniczego. parametrow RLC obwodu d6wnego fdownika na przebiegi elektrycme. Lokalizacja prostych usterek. Sprawdzanie ukladu napedowego z silnikiem indukcyjnym klatkoym trbjcazoi8ym: Oglpdziny. Po~niar rezystancji izolacji. Sprawdzenie stopnia ochrony. Wyznaczenie charakterystyki zewnctrznej i sprawnoici ukladu. Ohsenvacje oscylograficzne przebiegow prqdu i napiqb. OOkreSlenie wspblpracy przeksadtuika czpstotliwosci z silnikiem Watkowym. Wyznaczenie charakterystyki mechanicznej silnika Watkowego zasilanego z przeksztaltnika czqstotliwosci. Wyznaczenie charakterystyk regulacyjnych statycu~ych i dynamicznych ukladu napqdowego. Lokalizacja prostych usterek. Sprawdzanie uwadu napedowego prqdu stalego z silnikiem boczuikonym: Oglpdziny. Pomiar rezystancji izolacji. Sprawdze~ue stopnia ochrony. Wyznaczenie przehiegbw elektrycznych w obwodzie glbwnym ukladu napqdowego w wmkach rozmchu i pracy ustalonej. Obsenvacje oscylograficzne sygnalow na ele~neutach ukladu regulacyjnego, elementach pomiaru prqdu, napipcia i prqdkoici obrotowej. Lokalizacja prostych usterek. 3. Uwagi o realizacji W czasie zajpc naleiy mcat szczegblnq uwagq na przestrzeganie przepisbw bezpieczenstwa i lugieny pracy podczas wykonywania twiczen. Przed przyst~ieniem grupy do zajqi., nauczyciel powinien om6wic zagroienia zwjqane z poraieniem prqdem elekhycznym. W tym przypadku nauczyciel pracowni powinien z nauczycielami przysposobienia obronnego i zajqi. praktycznych uzgodnjl przeszkolenie uczniow w zaluesie bezpieczenstwa i higieuy pracy, a szczeg611ue w zakresie udzielania pienvszej pomocy w razie wypadku przy wykouywarliu Cwiczeii i poraieniu prqdem elekhycznym. Przystppujqcy do Cwiczen uczuiowie (sluchacze) muszq sip wykazac znajoinosciq zagadnieh, objptych danyn~ 6wiczeniem. W tej sytuacji przed kaidym 6wiczenien1 nauczyciel powinien dokonac sprawdzenia wiadomoici, niezbqdnych do jego wykonania. Zakres Cwiczen powinien hyc tak dobrany, aby uczniowie (sluchacze) opracowywali wyniki pon1iar6w w trakcie hwania zajyc. Do kaidycl~ zajqc, we wszystkich lahoratoriach, winny by6 przygotowane inshukcje laboratoryjne

20 zawierajqce: cel Cwiczenia, zakres Cwiczenia, wykaz polecen i schetnaty ukiad6w pomiarowych, tabele pomiarowe oraz spis przyrzqd6w. W poszczegolnych typach szkm zajqcia z przedmiotu pracownia elektryczna i elelrtroniczna odhywajq sie w laboratoriach: podstaw elektrotechniki i elektroniki oraz rnaszyn i unqdze6 elektrycznych w nastepujqcym tygodniouym wymiarze.,... godzin: W szkole zasadniczej i w liceum zawodog pm godziny tygodniowego d a m godzin proponuje sie przemaczyi: na 2-godzime zajecia (w czfery tygodnie), na ktbrych zostanq omirwione: sposob realizacji nastqpnej serii Cwiczeh, nowe metody pomiarowe oraz obsluga wykorzystywanych w tych 6wiczeniach przyrza,d6w pomiarowych. W laboratoriwn podstaw elektrotechniki i elektroniki zajecia powinny odbywac sip frontalnie (zwfaszcza w pocza,tkowym okresie). W laboratorium maszyn i urzqdzeh elektrycznych ze wzglqdu na czesto drogq i unikalna, aparahlrq tnozna stosowac cykliczna,forn~g organizacji zaj~t. Cwiczenia powinny by& prou~adzone w zespdach 2-3 osobowych. Po vealizowaniu serii (grupy) Cwiczen naleiy organizowac Cwiczenia kontrolne. Nauczyciele sa, zobowia~ani do konnoli stopnia opanowania zalozonych, w celach ksztaicenia, umiejemoici i wiadomobci. Dla kaidego pozytywnego stopnia, naleiy ustali6 zbiory uymagd (zadai), czyli oddziellie wymagania na stopien miemy (wyniagania koniecme), oddzielne - na stopien dostateczny (wymagania podstawowe), oddudne - na dohry (wymagania rozszerzone) oraz bardzo dobry (uymagatua dopelniajqce): Wymagania konieczne dotycza, opanowania umiejqmosci wykonywania podstawowych ponuarow uwadow i urzqdzen elektrycmych na podstaule zadanej instrukcji zawierajqcej: schematy uklad6w pomiarowych, wykaz niezbqdnych przyrzqdhw i urzqdzeti wraz z podanpi sposobem ich uiycia. Wymagania podstmuowe dotycza, opanowania umiejehloici dohoru przyrza,dbw pomiarowych i wykonatua podstawowych pomiarhw urzqdzen elektrycmych na podstawie zadanej instrukcji zawierajscej: schematy ukiad6w pomiarowch. Wyrnagania rozszelzone dotyczq opanowania umiejphtoici dobolu odpowiedniej metody ponuaroowej (ukiadu potniarowego), wykonania podstawollych pomiar6w ukiadhw i urzqdzeii elektrycznych oraz samodzielnego przygotowua protokolu z wykotianych czynno4ci waz z umioskami. Wyma~ania dopehiqqce: uczen (sluchacz) opanowal pdny zakres wiadolnoici i umiejemoici przewidzianych programem nauczania i potrafi zaprezentowab

21 samodzielnie szereg rozwiqati techcmych odnoszqcych sip do postawionego zadatua. Ocene bardzo dobrq otrzymuje uczeii (sluchacz), ktory spellua wymagania na oceng dobrq a ponadto potraf~ wykonywac zadania o duzym stopniu mdnoici nawet w sytuacjach nietyponycli. 4. Podstawowe irodki dydaktyczne Zajpcia z przedmiohi winny odbywac sip w specjalnie do tego celu przygotowanych pomieszczeniach, wyposaionych w stoly laboratoryjne z doprowadzonym zasilaniem. Instalacja zasilajqca tnusi posiadat system ochrony przeciwporaieniowej (zabezpieczenia roinicowoprqdowe). Laboratorium podstaw elektrotechuiki i elektroniki powinno by6 wyposaione w iilinimum 6 stanowisk pomiarowych zawierajqcych: - sprzgt ochroiiy przeciwporaieniowej i przeciwpoiarowej, - sprzpt potniarowy: miemiki eleknycme o ririnycli zakesach (amperomierze, woltomierze, watomierze, omomierze itp), oscyloskop o paimie 20 MHz z sondami pomiarowymi, miemiki analogowe i cyitowe, mostek RLC, wzmacniacze, regulatory elektryczne, silniki energii elektrycznej jedno i tr6jfazowe, - zasilacz stabilizowany napipcia stalego 0-12 V, +I-15 V; zasilacz napiqcia sinusoidalnego 50 Hz, 12-24V; generator funkcji (sinusoida, prostokqt, pila), - makiety (trenaiery) ze specjalnie przygotowanymi ukladami elekhycznymi i elektronicznymi, umoiliwiajqce: nauke obslugi przyrzqdow pomiarowych; pomiary napie~ia~prqdu, rezystancji, pojemnoici, indukcyjnoici, mocy i energii; badania obwod6w z elementami RLC; badanie parametrow przyrqdow p6lprzewodnikowych; badanie prostownika niesterowalnego i filtrow elektrycmych, - inakiety (trenaiery), ze specjalnie przygotowanymi ukladami elekhycznymi i elektronicznytni, sluiqcymi do symulacji typowych uszkodzen wystgpujqcych w prostycli obwodach elekhycuiych, - zestawy pomiarowe - uklady do pomim mocy, rezystancji i wielkoici nieelektrycznych, uklady 1 i 3 -fazowe, - komputery z oprogianiowvaniem niezbqdnym do obrobki wynikow wykonanych pomiarow, umozliwiajqce opracowanie rezultatow i vsykonanie niezbpdnych wykres6w w trakcie mania zajgc laboratoryjnych. Laboratorium nlaszyu oraz urzqdzeh elektlycznych powinno posiadac minimum 6 stanowisk wyposaionych w: - sprzpt ocluony przeciwporaieniowej, - sprzgt ponuaro~\y: miemih elektryczne o rdinych zakresach (amperoinierze, woltomierze, watomierze, omomierze itp); oscyloskop o paimie 20 MI& z sondani pomiaro-; mienliki analogowe i cfiowe; mostek RLC; miemiki do pomiaru uziemiei, megaomomierz, induktor, miemik czpstotliwoici, wnnacniacze, regulatory elekhycme; licvliki do pomim mocy i energii elektrycznej jedno i trojfazowe, miemiki cosip, czqstoiciomierz, wskainik kolejnoici faz itp,

22 - makiety (trenaiery) umoiliwiajqce badanie instalacji elektrycznej oraz skutecznoici ochrony przeciwporaieniowej, - zestawy pomiarowe ze specjal~e przygotowanymi uwadami maszyn i urzqdzen elektryczliych, sluiqcych do symulacji lypowych uszkodzen wystepujqcych w tych obwodach,.,... - zasilacze stabilizowane napiecia stalego 0-12V, +/-15V, zasilacz napiqcia sinusoidalnego 50 Hz, 12-24V, generatory r6inych napiqc i mocy, - zestauy pomiarowe zawierajqce elementy i uklady elektryczne i elekhoniczne; transformatory 3-fazowe, transformatory bezpieczenstwa, wyiqczluki, tqcmiki, przd4cczniki elektryczne, wytqcmiki r6inicowoprqdowe, przekladniki uapiqciowe i prqdowe, prqdnice prqdu stalego, silniki prqdu stalego, silniki prqdu prze~niennego z ukladami do obciatania,, - ukiady przeksztalmikowe oraz zestawy energoelektroniczn~.ch ukfad6w napedowych prildu stalego i prqdu przemiennego. Brak podrqcmika ohejtnujqcego c& program, zastqpcw proponuje sie: ' - Pilawski M. - Pracovvlua elektryczna (WSiP, 1996r.), - Woiniak 1. - Pracownia elektryczna, tom I, Pomiary elektryczne, (ITE Radom, 1992r.), - Kacejko L. - Pracownia elektryczna, t.!i, Maszyny, urzqdzenia i napqd (ITE, Radom, 1993r.), - Bartodziej G - Prawunia urzqdzen elektrycznych (WSiP, 1991r.), - Horowitz P. - Sztuka elektroniki t. I i!i (WKit, 1992r.), - E.Goilinska -,,Maszyny elektryczne" (WSiP, 1995r.), - A. Borkowski - Zasilanie urzqdzeh elekhonicznych (WKit, ) - S.Januszewski, A.Pytlak, M.Rosnowska-Nowaczyk, ~.Swiqttek - Napqd elektryczny, (WSiP, 1994r.), - S.Januszewski, A.Pytlak, M.Rosnowska-Nowaczyk, H~wiqtek - Urzqdzetlia energoelektronicme (WSiP, 1995r.), - S.Januszewski, H. Swiqtek - Miemictwo pmprzewodnikowych przyrzqdbw mocy, - (WKiL, 1995r.), - Winiarski B. Tunia H.:- Ellergoelektronika (WIT, 1994r.), - Poradnik elektryka - praca zhiorowa (WSiP, 1995r.), - W. Korlarski, J. Grad - Aparaty i urzqdzenia elektryczne (WSiP, 1995r.), - Zestalv norm.

23 4. Elektroenergetyka l.szczeg6lowe cele ksztalcenia W n.ynila~ zorganizowanego procesu ksztalcenia ucze6 (sluchacz) powiuien umief:, - scharakteryzowat elementy systeinu elektroenergetycznego, - scharakteryzowat irodta energii elektrycznej wystqpujqce w systemie elektroe~~ergetycznym, - ~gastuc budowq oraz scharakteryzowat parametry transfor1nator6w. - scharakteryzowab linie przesylowe napowiettzne i kablowe wysokiego, dredniego i niskiego napiqcia oraz rozpoznat je w terenie, - scharakteryzowat stacje i rozdzielnie wysokiego, dredniego i niskiego napiqcia oraz rozpoznac je na schematach i w terenie, - scharakteryzowat i rozpoznac lqcmiki wysokiego i Srednjego napiccia oraz wyjadnit ich budowq i zadania w ukladach rozdzielczych, - wyjasnit zasadq dzialania automatyki sieciowej SPZ i SZR, - scharakteryzowat rodzaje mart w sieciach uysokiego, 4redniego oraz ~uskiego nayiqcia, - scharakteryzowat ~netody zabezpieczania systemu elektroenergetycviego przed nvarciami, - sklasyfikowat instalacje elektryczne, - sklasyfikowat rozdzielnice luskiego napiqcia, - rozroiniac aparamq ~qczeniowqniskiego napiqcia, - dobrat zabezpieczenia do instalacji, sieci, nlasqn, urzqdzeh lub aparatow elektrycznych, - scharakteryzowat przyczyny i skutki przepiqc w systenlie elektroenergetycznyn~ oru srodki ocluony przepiqciowej, - rozroinic: przyczyny powstawania zaki6celi elektromag~~etyczn)~ch w systeinie elektroenergetycznym i sposoby ich praktycznego ograniczania, - wyjasnit metody kompensacji mocy biemej, - sklasyfikowat maszyny i urzqdzenia elektryczne, - wyjasni6 zasady dziaiania maszyn i urzqdzen elektrycznych, - scharakteryzowab elektryczne Sdia Swiatla oraz typowe uszkodzenia urzqdzeb oiwietleniowych, - skorzystai z danych zawartych na tabliczkach znatnionowych maszyn i urz&cii elektrycznych,

24 - posluiyc siq normami, dokumentacjami technicmyni wyrobow oraz kariami katalogowymi, - wyjasnic zasady wymagane przy usuwaniu uszkodzeh wystqpujqcych w elementach systemu elektroenergetycmego,.,... - wyjasnic zasady eksploatacji Srodkow oclvony przeciwporaieniowcj oraz urza.dzen ochrony odgromowej, - przewidzieb zagoienia wynikajqce ze Srodowiska pracy, - wyjasnic zasady udzielania pomocy przedlekarskiej w szczeg61nosci przy poraieniu prqdem elektryczn)m, - wyjasnic zasady bezpieczenstwa i higieny pracy przy eksploatacji maszyn i urz&dzen elektrycmych. 2. Material uauczania WiadomoSci wstepne: Zdefiniowanie systemu elektroenergetycmego. Elelnenty skladowe systemu. Przewody elektryczne: Podzial i omaczenia przewodow. Techniki Iqczenia przewod6w. Podstawowe zjawiska elektryczne towarzyszqce przeplywowi prqdu elektrycmego. Cieplne dzialanie prqdu Dynamicme dziala~ue prqdu. ir6dla energii elektrycznej: Chemicme ir6dla prqdu (kwasowe i zasadowe), budowa i zasady obslugi. Prqdnice elektromechanicme predu stalego i przemiennego, budowa i zasady obslugi. Rodzaje elektrowni stosowanych w systemie elektroenergetycznym w tym rowniez odunacalnych &odd energii. Parametry technicme &odd energii elektrycznej oraz elektrowni. Przetwarzanie pr& stalego na przemienny. Transformatory: Budowa, ukiady pol&czen i praca transformatora energetycmego. Transfonnatory jednofazowe, specjalne i pomiarowe - przekladniki napiqciowe i prqdowe. Eksploatacja transformator6w. Uszkodzenia w transfonnatorach. Zabezpieczenia transfonnatorow. Parametry znanuonol~~e. Stacje i rozdzielnie elektroenergetyczne: Klasyfikacja. Uklady potqczen obwodow gl6\mych. Rozwiwania konstrukcyjne stacji. Osprzqt stacji. Obwody pomocnicze i ich funkcje. Obsluga i konsenvacja aparatury obwodow pomocniczych. tqczniki: Klasyfikacja lqcznik6w - parametry mamionowe. Budowa lqcmik6w izolacyjnych, rozlqcznikow i wylqcznikbw i ich przemaczenie. Sterowanie Iqcznikami Zasady obslugi i konsenvacji lqcvlikciw. Lqcmiki rqcme, automatycme, polprzcwodnikowe. Lqczniki instalacyjne i przemyslowe. Sieci elelitroenergetyczne: Rodzaje sieci elektroenergetycznych ze wrglqdu na ich przeznaczenie. Rodzaje linii napovietrmych i kablomych. Konstrukcje wsporcze -

25 slupy - i zawieszenie przcwod6w. Osprzqt sieciouy. Klasyfikacja i znaczenie izolator6w w systenie elektroenergetycznp. Budowa i cksploatacja linii napovietrznej. Osprzqt kablouy. Ukiadanic i cksploatacja linii kablowvych. Lokalizacja i usuwanie uszkodzen w iiniach elektroenergetycznych. Uklady auto~natyki sieciowej..,... Zlvarcia w systemie elektroenergetycznym: Rodzaje, przyiqny I skutki zwarc. Ochrona m~arciowa - ograniczanie prqd6w zwarciowych i skutk6w mark. Dlawila gaszqce i marciowc. Ochrona przepigciowa: Rodzaje i skutki przepiql Ochrona przepiqciowa linii i stacji elektrocncrgetycznych. Ochronniki, islaerniki, odgromnila zaworowe, uydmuchowe, warystory. '. Instalacje elektryczne: Rodzaje instalacji. Warunki pracy instalacji i zasady doboru przcwodbw i bezpieculik6u~. Osprzet instalacyjny. Sposoby montowania przcwodow i lqczenia iyl kabli elcktroenergetycznych, telckomunikacyjnych i sygnalizacyjnych. Plan i sclieinat instalacji. Montai instalacji elektrycznych. Pomiaq sprawdzajqce w it~stalacjach. Rozdzielnice niskiego napigcia: Klasyfikacja rozdzielnic. Budowa, montai i eksploatacja rozdzielnic. Kontpensacja mocy biernej: Metody kompensacji mocy bicmej. Budowa kondeiisator6w. Uklady baterii kondensator6w i ich eksploatacja. Maszyny i napgd elektryczuy: Definicja napedu elekhycmego. Parametry niamionowe maszyn elcktrycmych. Konshukcja, zasada dzialania i rodzaje silnikow elekhycmych. Sprzqganie silnika z maszynq robocza Metody regulacji predkoici, obrotowej silnik6w ze szczeg61np uwtglqdnicniem uklad6w encrgoelektronicmych, falownik6w oraz przcksztaltnik6w. Eksploatacja maszyn i naped6w elcktrycmych. Grzejnictwo elektryczne: Podstawowy podzial grzcjnik6w clekhycznych, zakresy tempcratur i moce. Rczystancyjne urzqlzenia grzejtlc domowe i przctnyslowe. Elektrodowe urz&etiia grzejiie - piece lukowe, spawanie i zgrzewvanic elektryczne. Indukcyjnc i pojemnosciowc urzqdzenia grzcjne. Promienniki. Pompy ciefla. OS~vietlenie elektryczne: Podstawowe wiadomoici o Swietle, jednostki fizyczne wielkoici Swietlnych. Elekhyczne ir6dla Swiatla: iar6u7ki i lampy halogenowe (lampy iarowe), SwietIOwki (lampy fluorcscencyjne), lampy rtqciowe, rtqciowo-iarowe, sodowc nisko i wysokoprqine, rury jarzeniowe - ncony, lampy encrgooszczedne i lampy indukcyjne. Oprawy oswictleniowe przemyslowc, zewnetrznc, do wnqtrz uzytecmasci puhliczncj i n~icszkalnych. Montai irodel Swiatta i uszkodzeiia urzqdzcti oswictleniowyc11. Ochrona przeciwporaienion,a w systemic elektroenergetyczuym: ~rodki ochrony przcd dotykiem bezposrednm i pogrednim. Ochrona przed dotykiem bezpoirednim i poirednim. SprawdzaNe skutecznosci Srodkow ochrony przeciworaieniowej.

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTROTECHNICE I ELEKTRONICE

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTROTECHNICE I ELEKTRONICE WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTROTECHNICE I ELEKTRONICE Klasa: 1 i 2 ZSZ Program: elektryk 741103 Wymiar: kl. 1-3 godz. tygodniowo, kl. 2-4 godz. tygodniowo Klasa

Bardziej szczegółowo

12.7 Sprawdzenie wiadomości 225

12.7 Sprawdzenie wiadomości 225 Od autora 8 1. Prąd elektryczny 9 1.1 Budowa materii 9 1.2 Przewodnictwo elektryczne materii 12 1.3 Prąd elektryczny i jego parametry 13 1.3.1 Pojęcie prądu elektrycznego 13 1.3.2 Parametry prądu 15 1.4

Bardziej szczegółowo

Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, Spis treści

Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, Spis treści Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, 2015 Spis treści Przedmowa 7 Wstęp 9 1. PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI 11 1.1. Prąd stały 11 1.1.1. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Nr programu : nauczyciel : Jan Żarów

Nr programu : nauczyciel : Jan Żarów Wymagania edukacyjne dla uczniów Technikum Elektrycznego ZS Nr 1 w Olkuszu przedmiotu : Pracownia montażu i konserwacji maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie programu nauczania : TECHNIK ELEKTRYK

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTRYCE I ELEKTRONICE

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTRYCE I ELEKTRONICE WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTRYCE I ELEKTRONICE Klasa: 2Tc Technik mechatronik Program: 311410 (KOWEZIU ) Wymiar: 4h tygodniowo Na ocenę dopuszczającą uczeń: Zna

Bardziej szczegółowo

Spis treści 3. Spis treści

Spis treści 3. Spis treści Spis treści 3 Spis treści Przedmowa 11 1. Pomiary wielkości elektrycznych 13 1.1. Przyrządy pomiarowe 16 1.2. Woltomierze elektromagnetyczne 18 1.3. Amperomierze elektromagnetyczne 19 1.4. Watomierze prądu

Bardziej szczegółowo

Maszyny i urządzenia elektryczne. Tematyka zajęć

Maszyny i urządzenia elektryczne. Tematyka zajęć Nazwa przedmiotu Maszyny i urządzenia elektryczne Wprowadzenie do maszyn elektrycznych Transformatory Maszyny prądu zmiennego i napęd elektryczny Maszyny prądu stałego i napęd elektryczny Urządzenia elektryczne

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4 Badanie wpływu napięcia na prąd. Wyznaczanie charakterystyk prądowo-napięciowych elementów pasywnych... 68

Ćwiczenie 4 Badanie wpływu napięcia na prąd. Wyznaczanie charakterystyk prądowo-napięciowych elementów pasywnych... 68 Spis treêci Wstęp................................................................. 9 1. Informacje ogólne.................................................... 9 2. Zasady postępowania w pracowni elektrycznej

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA Klasa: 1 (1TEA) Technikum, Technik Elektryk Program: Program nauczania dla zawodu Technik Elektryk, 311303, o strukturze przedmiotowej, z

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa Technik elektryk PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ELEKTRYK SYMBOL CYFROWY 311[08]

Podstawa programowa Technik elektryk PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ELEKTRYK SYMBOL CYFROWY 311[08] PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ELEKTRYK SYMBOL CYFROWY 311[08] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) analizować i interpretować podstawowe zjawiska

Bardziej szczegółowo

Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych

Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych 0 Podstawy metrologii 1. Co to jest pomiar? 2. Niepewność pomiaru, sposób obliczania. 3.

Bardziej szczegółowo

Pytania podstawowe dla studentów studiów I-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych

Pytania podstawowe dla studentów studiów I-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych Pytania podstawowe dla studentów studiów I-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych 1 Podstawy metrologii 1. Model matematyczny pomiaru. 2. Wzorce jednostek miar. 3. Błąd pomiaru.

Bardziej szczegółowo

Pytania podstawowe dla studentów studiów I-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych

Pytania podstawowe dla studentów studiów I-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych Pytania podstawowe dla studentów studiów I-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych 0 Podstawy metrologii 1. Model matematyczny pomiaru. 2. Wzorce jednostek miar. 3. Błąd pomiaru.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ELEKTROMECHANIK

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ELEKTROMECHANIK Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2010 r. Załącznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ELEKTROMECHANIK SYMBOL CYFROWY 724[05] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i utomatyki 1) Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 3 OBWODY LINIOWE PRĄDU SINUSOIDLNEGO

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA. Zagadnienia na egzamin dyplomowy dla studentów

ELEKTROTECHNIKA. Zagadnienia na egzamin dyplomowy dla studentów ELEKTROTECHNIKA Zagadnienia na egzamin dyplomowy dla studentów Teoria obwodów 1. Jakimi parametrami (podać definicje) charakteryzowane są okresowe sygnały elektryczne? 2. Wyjaśnić pojecie indukcyjności

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i utomatyki 1. Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 3 OBWODY LINIOWE PĄDU SINUSOIDLNEGO

Bardziej szczegółowo

Opracowała Ewa Szota. Wymagania edukacyjne. Pole elektryczne

Opracowała Ewa Szota. Wymagania edukacyjne. Pole elektryczne Opracowała Ewa Szota Wymagania edukacyjne dla klasy I Technikum Elektrycznego i Technikum Elektronicznego Z S Nr 1 w Olkuszu na podstawie programu nauczania dla zawodu technik elektryk [311303] oraz technik

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu PROGRAM NAUCZANIA ELEKTROMECHANIK 724 [05]

Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu PROGRAM NAUCZANIA ELEKTROMECHANIK 724 [05] Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu PROGRAM NAUCZANIA ELEKTROMECHANIK 724 [05] Zatwierdzam Minister Edukacji Narodowej i Sporti! Warszawa 2002 Autorzy: mgr ini. Jan Bogdan mgr ini. Maria Krogulec-Sobowiec

Bardziej szczegółowo

Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych

Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych 1 Podstawy metrologii 1. Co to jest pomiar? 2. Niepewność pomiaru, sposób obliczania. 3.

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Egzaminowania Technik mechatronik

Ośrodek Egzaminowania Technik mechatronik Ośrodek Egzaminowania Technik mechatronik Wykaz ćwiczeń realizowanych w Pracowni Urządzeń Mechatronicznych Nr ćwiczenia 1. Temat Badanie odpowiedzi skokowej członów elektrycznych 2. Badanie pneumatycznej

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania Zawód: elektryk; symbol 741103 Podbudowa programowa: gimnazjum Kwalifikacje:

Bardziej szczegółowo

Wykaz ćwiczeń realizowanych w Pracowni Urządzeń Mechatronicznych

Wykaz ćwiczeń realizowanych w Pracowni Urządzeń Mechatronicznych Centrum Kształcenia Zawodowego 2000 Wykaz ćwiczeń realizowanych w Pracowni Urządzeń Mechatronicznych Nr ćwiczenia Temat Wiadomości i umiejętności wymagane do realizacji ćwiczenia na pracowni 1 Badanie

Bardziej szczegółowo

PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO

PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI: E. MONTAŻ I KONSREWACJA MASZYN I URZĄDZEŃ ELEKTRYCZNYCH W OBRĘBIE ZAWODÓW: E LEKTRYK, ELEKTROMECHANIK i TECHNIK ELEKTRYK Przedmiot Dział

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1. Temat: Organizacja i bezpieczeństwo pracy w pracowni elektronicznej.

Lekcja 1. Temat: Organizacja i bezpieczeństwo pracy w pracowni elektronicznej. Lekcja 1 Temat: Organizacja i bezpieczeństwo pracy w pracowni elektronicznej. 1. Zasady bezpieczeństwa na lekcji. 2. Zapoznanie z programem nauczania. 3. Omówienie kryteriów oceniania. 4. Prowadzenie zeszytu.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER SIECI I URZĄDZEŃ TELEKOMUNIKACYJNYCH

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER SIECI I URZĄDZEŃ TELEKOMUNIKACYJNYCH Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2010 r. ( poz. ) Załącznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER SIECI I URZĄDZEŃ TELEKOMUNIKACYJNYCH SYMBOL CYFROWY 725[02]

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA PRZEDMIOT: ROK: 3 SEMESTR: 5 (zimowy) RODZAJ ZAJĘĆ I LICZBA GODZIN: LICZBA PUNKTÓW ECTS: RODZAJ PRZEDMIOTU: URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE 5 Wykład 30 Ćwiczenia Laboratorium

Bardziej szczegółowo

1. Wiadomości ogólne 1

1. Wiadomości ogólne 1 Od Wydawcy xi 1. Wiadomości ogólne 1 dr inż. Stefan Niestępski 1.1. Jednostki miar 2 1.2. Rysunek techniczny 8 1.2.1. Formaty arkuszy, linie rysunkowe i pismo techniczne 8 1.2.2. Symbole graficzne 10 1.3.

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Nr 1 w Bochni Warsztaty Szkolne ul. Windakiewicza 23. Podstawa programowa Technik Chłodnictwa i Klimatyzacji

Zespół Szkół Nr 1 w Bochni Warsztaty Szkolne ul. Windakiewicza 23. Podstawa programowa Technik Chłodnictwa i Klimatyzacji Zespół Szkół Nr 1 w Bochni Warsztaty Szkolne ul. Windakiewicza 23 Podstawa programowa Technik Chłodnictwa i Klimatyzacji PODSTAWA PROGRAMOWA TECHNIK CHŁODNICTWA I KLIMATYZACJI 311929 CELE KSZTAŁCENIA W

Bardziej szczegółowo

Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki

Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki Laboratorium Wytwarzania energii elektrycznej Temat ćwiczenia: Badanie alternatora 52 BADANIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH ALTERNATORÓW SAMO- CHODOWYCH

Bardziej szczegółowo

Zał. nr 4 do ZW WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI

Zał. nr 4 do ZW WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim : ELEKTROTECHNIKA I UKŁADY ELEKTRONICZNE Nazwa w języku angielskim: PRINCIPLES OF ELECTRICAL ENGINEERING

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe wiadomości dotyczące maszyn elektrycznych

I. Podstawowe wiadomości dotyczące maszyn elektrycznych 3 I. Podstawowe wiadomości dotyczące maszyn elektrycznych 1.1 Rodzaje i klasyfikacja maszyn elektrycznych... 10 1.2 Rodzaje pracy... 12 1.3 Temperatura otoczenia i przyrost temperatury... 15 1.4 Zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści SPIS TREŚCI

Spis treści SPIS TREŚCI Spis treści SPIS TREŚCI Wstęp 9 1. Pola elektromagnetyczne 11 1.1. Informacje wstępne 11 1.2. Źródła pół elektromagnetycznych w otoczeniu człowieka 14 1.3. Wpływ pola elektromagnetycznego na organizm ludzki

Bardziej szczegółowo

EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2014/2015

EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2014/2015 EROELEKTR Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 014/015 Zadania z elektrotechniki na zawody II stopnia (grupa elektryczna) Zadanie 1 W układzie jak na rysunku 1 dane są:,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne dla uczniów kl. IV f TE ZS Nr 1 w Olkuszu

Wymagania edukacyjne dla uczniów kl. IV f TE ZS Nr 1 w Olkuszu Wymagania edukacyjne dla uczniów kl. IV f TE ZS Nr 1 w Olkuszu z przedmiotu : Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych na podstawie programu nauczania : TECHNIK ELEKTRYK Nr programu : 311303

Bardziej szczegółowo

Pomiar podstawowych wielkości elektrycznych

Pomiar podstawowych wielkości elektrycznych Instytut Fizyki ul. Wielkopolska 15 70-451 Szczecin 1 Pracownia Elektroniki. Pomiar podstawowych wielkości elektrycznych........ (Oprac. dr Radosław Gąsowski) Zakres materiału obowiązujący do ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych. 1.1.1. Podstawowe wielkości i jednostki elektryczne

Diagnostyka układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych. 1.1.1. Podstawowe wielkości i jednostki elektryczne Diagnostyka układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych 1. Prąd stały 1.1. Obwód elektryczny prądu stałego 1.1.1. Podstawowe wielkości i jednostki elektryczne 1.1.2. Natężenie prądu

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne

Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne Opracowała: mgr inż. Katarzyna Łabno Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne Dla klasy 2 technik mechatronik Klasa 2 38 tyg. x 4 godz. = 152 godz. Szczegółowy rozkład materiału:

Bardziej szczegółowo

TECHNIK ELEKTRYK 311303

TECHNIK ELEKTRYK 311303 TECHNIK ELEKTRYK 311303 I. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik elektryk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) montowanie i

Bardziej szczegółowo

Tematyka G1. Obwód elektryczny, podstawowe prawa elektrotechniki. Zjawiska magnetyczne i elektromagnetyczne

Tematyka G1. Obwód elektryczny, podstawowe prawa elektrotechniki. Zjawiska magnetyczne i elektromagnetyczne Tematyka G1 1. Podstawowe wiadomości z podstaw elektrotechniki: Obwód elektryczny, podstawowe prawa elektrotechniki Zjawiska magnetyczne i elektromagnetyczne Wielkości charakterystyczne dla prądu sinusoidalnego

Bardziej szczegółowo

Badanie obwodów z prostownikami sterowanymi

Badanie obwodów z prostownikami sterowanymi Ćwiczenie nr 9 Badanie obwodów z prostownikami sterowanymi 1. Cel ćwiczenia Poznanie układów połączeń prostowników sterowanych; prostowanie jedno- i dwupołówkowe; praca tyrystora przy obciążeniu rezystancyjnym,

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie ĆWICZENIE Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów C. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest praktyczno-analityczna ocena wartości

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu 3 części zamówienia Zestawy ćwiczeń

Opis przedmiotu 3 części zamówienia Zestawy ćwiczeń Opis przedmiotu 3 części zamówienia Zestawy ćwiczeń Załącznik 4c do SIWZ Lp. NAZWA OPIS GŁÓWNYCH PARAMETRÓW TECHNICZNYCH ILOŚĆ (szt.) Zestaw powinien składać się min. z modułu bazowego oraz modułów ćwiczeniowych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Oznaczenia Wiadomości ogólne Przebiegi zwarciowe i charakteryzujące je wielkości

Spis treści. Oznaczenia Wiadomości ogólne Przebiegi zwarciowe i charakteryzujące je wielkości Spis treści Spis treści Oznaczenia... 11 1. Wiadomości ogólne... 15 1.1. Wprowadzenie... 15 1.2. Przyczyny i skutki zwarć... 15 1.3. Cele obliczeń zwarciowych... 20 1.4. Zagadnienia zwarciowe w statystyce...

Bardziej szczegółowo

Zasilacze: prostowniki, prostowniki sterowane, stabilizatory

Zasilacze: prostowniki, prostowniki sterowane, stabilizatory Zakład Napędów Wieloźródłowych Instytut Maszyn Roboczych CięŜkich PW Laboratorium Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie E1 - protokół Zasilacze: prostowniki, prostowniki sterowane, stabilizatory Data

Bardziej szczegółowo

PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO

PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI: E.7 MONTAŻ I KONSREWACJA MASZYN I URZĄDZEŃ ELEKTRYCZNYCH W OBRĘBIE ZAWODÓW: E740 LEKTRYK, 740 ELEKTROMECHANIK i 0 TECHNIK ELEKTRYK Przedmiot

Bardziej szczegółowo

ELEKTROMECHANIK POJAZDOW

ELEKTROMECHANIK POJAZDOW Ministerstwo Edukacji Narodowej PROGRAM NAUCZANIA ELEKTROMECHANIK POJAZDOW SAMOCHODOWYCH 724 [02] Minister Edukacji Narodowej Warszawa 2005 Autorzy: mgr inz. Jan Bogdan mgr ini. Jan Palka mgr ini. Janusz

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Podstawy elektrotechniki 11. doc. dr inż. Robert Kielsznia, prof. dr inż. Andrzej Piłatowicz, dr inż.

Spis treści. 1. Podstawy elektrotechniki 11. doc. dr inż. Robert Kielsznia, prof. dr inż. Andrzej Piłatowicz, dr inż. Spis treści 1. Podstawy elektrotechniki 11 doc. dr inż. Robert Kielsznia, prof. dr inż. Andrzej Piłatowicz, dr inż. Alicja Zielińska 1.1. Pojęcia podstawowe i jednostki miar 11 1.2. Pole elektrostatyczne,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW ELEKTRONIKI MATERIAŁY POMOCNICZE SERIA PIERWSZA

LABORATORIUM PODSTAW ELEKTRONIKI MATERIAŁY POMOCNICZE SERIA PIERWSZA LABORATORIUM PODSTAW ELEKTRONIKI MATERIAŁY POMOCNICZE SERIA PIERWSZA 1. Lutowanie lutowania ołowiowe i bezołowiowe, przebieg lutowania automatycznego (strefy grzania i przebiegi temperatur), narzędzia

Bardziej szczegółowo

PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO

PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI: E.4. EKSPLOATACJA MASZYN, URZĄDZEŃ I INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH W OBRĘBIE ZAWODÓW: 3303 TECHNIK ELEKTRYK Przedmiot nauczania EIE Elektrotechnika

Bardziej szczegółowo

Poziom wymagań programowych. Kategoria taksonomiczna

Poziom wymagań programowych. Kategoria taksonomiczna 1. omiary elektryczne i elektroniczne (zajęcia praktyczne) 6.1. Zasady bhp podczas pomiarów elektrycznych i elektronicznych 6.2. omiary w elektrotechnice 6.3.omiary elektronicznych układów analogowych

Bardziej szczegółowo

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna 1. Przed zamknięciem wyłącznika prąd I = 9A. Po zamknięciu wyłącznika będzie a) I = 27A b) I = 18A c) I = 13,5A d) I = 6A 2. Prąd I jest równy a) 0,5A b) 0 c) 1A d) 1A 3. Woltomierz wskazuje 10V. W takim

Bardziej szczegółowo

Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech. Elektronika. Laboratorium nr 3. Temat: Diody półprzewodnikowe i elementy reaktancyjne

Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech. Elektronika. Laboratorium nr 3. Temat: Diody półprzewodnikowe i elementy reaktancyjne Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Elektronika Laboratorium nr 3 Temat: Diody półprzewodnikowe i elementy reaktancyjne SPIS TREŚCI Spis treści... 2 1. Cel ćwiczenia... 3 2. Wymagania...

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania Zawód: elektromechanik; symbol 741201 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 2: OPRACOWANIE SCHEMATU ELEKTRYCZNEGO UKŁADU ELEKTRONICZNEGO

Ćwiczenie nr 2: OPRACOWANIE SCHEMATU ELEKTRYCZNEGO UKŁADU ELEKTRONICZNEGO INSTYTUT SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH WEL WAT ZAKŁAD EKSPLOATACJI SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH Ćwiczenie nr 2: OPRACOWANIE SCHEMATU ELEKTRYCZNEGO UKŁADU ELEKTRONICZNEGO A. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest poznanie

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu ELEKTROTECHNIKA (Nazwa kierunku studiów) Przedmiot realizowany do roku akademickiego 2013/2014

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu ELEKTROTECHNIKA (Nazwa kierunku studiów) Przedmiot realizowany do roku akademickiego 2013/2014 Karta (sylabus) modułu/przedmiotu ELEKTROTECHNIKA (Nazwa kierunku studiów) Przedmiot realizowany do roku akademickiego 201/201 Przedmiot: Elektronika i energoelektronika Kod przedmiotu: E18_2_D Typ przedmiotu/modułu:

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Przyrządów Półprzewodnikowych test kompetencji zagadnienia

Laboratorium Przyrządów Półprzewodnikowych test kompetencji zagadnienia Wrocław, 21.03.2017 r. Laboratorium Przyrządów Półprzewodnikowych test kompetencji zagadnienia Podczas testu kompetencji studenci powinni wykazać się znajomością zagadnień określonych w kartach kursów

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne: Maszyny elektryczne. Klasa: 2Tc TECHNIK ELEKTRYK. Ilość godzin: 1. Wykonała: Beata Sedivy

Wymagania edukacyjne: Maszyny elektryczne. Klasa: 2Tc TECHNIK ELEKTRYK. Ilość godzin: 1. Wykonała: Beata Sedivy Wymagania edukacyjne: Maszyny elektryczne Klasa: 2Tc TECHNIK ELEKTRYK Ilość godzin: 1 Wykonała: Beata Sedivy Ocena Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń który Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń który:

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓLOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA dotyczy Dostawa sprzętu oraz pomocy naukowych wyposażenie pracowni technik elektryk

SZCZEGÓLOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA dotyczy Dostawa sprzętu oraz pomocy naukowych wyposażenie pracowni technik elektryk Złącznik nr 5 SZCZEGÓLOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA dotyczy Dostawa sprzętu oraz pomocy naukowych wyposażenie pracowni technik elektryk Lp. Nazwa Ilość 1. Silnik indukcyjny 1-fazowy 230V/50Hz; kondensatorowa

Bardziej szczegółowo

Pomiar indukcyjności.

Pomiar indukcyjności. Pomiar indukcyjności.. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodami pomiaru indukcyjności, ich wadami i zaletami, wynikającymi z nich błędami pomiarowymi, oraz umiejętnością ich właściwego

Bardziej szczegółowo

Maszyny i napęd elektryczny I Kod przedmiotu

Maszyny i napęd elektryczny I Kod przedmiotu Maszyny i napęd elektryczny I - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Maszyny i napęd elektryczny I Kod przedmiotu 06.2-WE-EP-MiNE1 Wydział Kierunek Wydział Informatyki, Elektrotechniki i

Bardziej szczegółowo

Wymagania konieczne ( na ocenę: dopuszczający)

Wymagania konieczne ( na ocenę: dopuszczający) Wymagania edukacyjne dla uczniów TE ZS Nr 1 w Olkuszu z przedmiotu : Montaż i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie programu nauczania : TECHNIK ELEKTRYK Nr programu : 311303 nauczyciel

Bardziej szczegółowo

Metody mostkowe. Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena

Metody mostkowe. Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Metody mostkowe Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Rodzaje przewodników Do pomiaru rezystancji rezystorów, rezystancji i indukcyjności cewek, pojemności i stratności kondensatorów stosuje się

Bardziej szczegółowo

Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 2 Do pomiaru rezystancji rezystorów, rezystancji i indukcyjności

Bardziej szczegółowo

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie elektryk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie elektryk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: Elektryk nr indeksu 741103 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie elektryk

Bardziej szczegółowo

4.1. Kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych 4.2. Dokładność i zasady wykonywania pomiarów 4.3. Pomiary rezystancji przewodów i uzwojeń P

4.1. Kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych 4.2. Dokładność i zasady wykonywania pomiarów 4.3. Pomiary rezystancji przewodów i uzwojeń P Wstęp 1. Zasady wykonywania sprawdzeń urządzeń i instalacji elektrycznych niskiego napięcia 1.1. Zasady ogólne 1.2. Wymagane kwalifikacje osób wykonujących sprawdzenia, w tym prace kontrolno-pomiarowe

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej.

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Maszyny elektryczne Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Podział maszyn elektrycznych Transformatory - energia prądu przemiennego jest zamieniana w energię

Bardziej szczegółowo

15. UKŁADY POŁĄCZEŃ PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH I NAPIĘCIOWYCH

15. UKŁADY POŁĄCZEŃ PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH I NAPIĘCIOWYCH 15. UKŁDY POŁĄCZEŃ PRZEKŁDNIKÓW PRĄDOWYCH I NPIĘCIOWYCH 15.1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z najczęściej spotykanymi układami połączeń przekładników prądowych i napięciowych

Bardziej szczegółowo

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRZYRZĄDY POMIAROWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Przyrządy pomiarowe Ogólny podział: mierniki, rejestratory, detektory, charakterografy.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI, ELEKTRONIKI I TECHNIK POMIAROWYCH Foundations of electrotechnics, electronics and measurement techniques Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne: Elektrotechnika i elektronika. Klasa: 1Tc TECHNIK MECHATRONIK. Ilość godzin: 4. Wykonała: Beata Sedivy

Wymagania edukacyjne: Elektrotechnika i elektronika. Klasa: 1Tc TECHNIK MECHATRONIK. Ilość godzin: 4. Wykonała: Beata Sedivy Wymagania edukacyjne: Elektrotechnika i elektronika Klasa: 1Tc TECHNIK MECHATRONIK Ilość godzin: 4 Wykonała: Beata Sedivy Ocena Ocenę niedostateczną uczeń który Ocenę dopuszczającą Wymagania edukacyjne

Bardziej szczegółowo

EA3. Silnik uniwersalny

EA3. Silnik uniwersalny EA3 Silnik uniwersalny Program ćwiczenia 1. Oględziny zewnętrzne 2. Pomiar charakterystyk mechanicznych przy zasilaniu: a - napięciem sinusoidalnie zmiennym (z sieci), b - napięciem dwupołówkowo-wyprostowanym.

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Podstawy elektroniki i elektrotechniki

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Podstawy elektroniki i elektrotechniki KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Podstawy elektroniki i elektrotechniki 2. KIERUNEK: Mechanika i Budowa Maszyn 3. POZIOM STUDIÓW: Pierwszego stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: Rok I/Semestr I 5. LICZBA

Bardziej szczegółowo

I. Efekty kształcenia kwalifikacji zawodowych E.7, E.8 i E.24

I. Efekty kształcenia kwalifikacji zawodowych E.7, E.8 i E.24 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie Technik elektryk (311303) I. Efekty kształcenia kwalifikacji zawodowych E.7, E.8 i E.24 E.7 Montaż i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych 1. Montaż maszyn

Bardziej szczegółowo

st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 4 OBWODY TRÓJFAZOWE

st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 4 OBWODY TRÓJFAZOWE Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki 1. Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 4 OBWODY TRÓJFAZOWE Układem

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektroenergetyki 2

Podstawy Elektroenergetyki 2 POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY Katedra Elektroenergetyki, Fotoniki i Techniki Świetlnej Laboratorium z przedmiotu: Podstawy Elektroenergetyki 2 Kod: ES1A500 037 Temat ćwiczenia: BADANIE SPADKÓW

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych"

Ćwiczenie: Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI Dla studentów II roku kierunku MECHANIKI I BUDOWY MASZYN Spis treści. POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO....

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA w GDYNI

AKADEMIA MORSKA w GDYNI AKADEMIA MORSKA w GDYNI WYDZIAŁ Mechaniczny Nr 20 Przedmiot: Elektrotechnika i elektronika I, II Kierunek/Poziom kształcenia: Forma studiów: Profil kształcenia: Specjalność: MiBM/ studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Spis treści SPIS TREŚCI

Spis treści SPIS TREŚCI Spis treści SPIS TREŚCI 1. Budowa i eksploatacja urządzeń elektroenergetycznych 1.1. Klasyfikacja, ogólne zasady budowy i warunki pracy urządzeń elektroenergetycznych 11 1.1.1. Klasyfikacja urządzeń elektroenergetycznych

Bardziej szczegółowo

Liniowe stabilizatory napięcia

Liniowe stabilizatory napięcia . Cel ćwiczenia. Liniowe stabilizatory napięcia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie właściwości stabilizatora napięcia zbudowanego na popularnym układzie scalonym. Zakres ćwiczenia obejmuje projektowanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Badanie obwodów jednofazowych RLC przy wymuszeniu sinusoidalnym

Ćwiczenie nr 1. Badanie obwodów jednofazowych RLC przy wymuszeniu sinusoidalnym Ćwiczenie nr Badanie obwodów jednofazowych RC przy wymuszeniu sinusoidalnym. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z rozkładem napięć prądów i mocy w obwodach złożonych z rezystorów cewek i

Bardziej szczegółowo

Wymagania te dotyczą również opanowania umiejętności:

Wymagania te dotyczą również opanowania umiejętności: Kryteria oceniania z przedmiotu Pracownia Elektryczna i Elektroniczna Szkoła zawodowa zobowiązana jest do kontroli stopnia opanowania umiejętności i wiadomości, założonych w opisie kwalifikacji absolwenta.

Bardziej szczegółowo

Jednostka tematyczna. Temat lekcji/bloku zajęć praktycznych

Jednostka tematyczna. Temat lekcji/bloku zajęć praktycznych Rozkład materiału z przedmiotu teoretycznego Elektrotechnika i elektronika. dla Technikum Zawód- Technik elektronik Klasa 1TZ Rok szkolny 2016/17 Nr programu w SZP 311408/29-08-2012. Przygotował: Zespół

Bardziej szczegółowo

Zawód: Elektryk

Zawód: Elektryk Zawód: Elektryk 741103 Szkoła: Zespół Szkół Mechaniczno-Elektrycznych im. Tadeusza Kościuszki Obowiązuje: od 2017/2018 Kształcenie zawodowe praktyczne 1. Rysunek techniczny 2. Pomiary elektryczne i elektroniczne

Bardziej szczegółowo

2. Zwarcia w układach elektroenergetycznych... 35

2. Zwarcia w układach elektroenergetycznych... 35 Spis treści SPIS TREŚCI Przedmowa... 11 1. Wiadomości ogólne... 13 1.1. Klasyfikacja urządzeń elektroenergetycznych i niektóre definicje... 13 1.2. Narażenia klimatyczne i środowiskowe... 16 1.3. Narażenia

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 1 JEDNOFAZOWE OBWODY RLC. Informatyka w elektrotechnice ZADANIA DO WYKONANIA

ĆWICZENIE 1 JEDNOFAZOWE OBWODY RLC. Informatyka w elektrotechnice ZADANIA DO WYKONANIA ĆWICZENIE 1 JEDNOFAZOWE OBWODY RLC Celem ćwiczenia jest poznanie zasad symulacji prostych obwodów jednofazowych składających się z elementów RLC. I. Zamodelować jednofazowy szeregowy układ RLC (rys.1a)

Bardziej szczegółowo

Praca przy obsłudze i konserwacji urządzeń elektroenergetycznych

Praca przy obsłudze i konserwacji urządzeń elektroenergetycznych Program praktyki zawodowej typ szkoły: zawód: Technikum Elektryczne technik elektryk nr programu:311[08]/t-5/men/improve/1999 czas praktyki: 4 tygodnie Praca przy obsłudze i konserwacji urządzeń elektroenergetycznych

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Zawód: technik elektronik Symbol cyfrowy: 311[07] 311[07]-01-062 Numer zadania: 1 Czas trwania egzaminu: 240 minut ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Mechaniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 015/016 Kierunek studiów: Informatyka Stosowana Forma

Bardziej szczegółowo

Energetyka I stopień ogólnoakademicki stacjonarne. kierunkowy. obowiązkowy. polski semestr 1 semestr zimowy

Energetyka I stopień ogólnoakademicki stacjonarne. kierunkowy. obowiązkowy. polski semestr 1 semestr zimowy KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. Kod modułu Nazwa modułu Elektrotechnika 1 Nazwa modułu w języku angielskim Electrical engineering

Bardziej szczegółowo

URZĄDZEŃ ROZDZIELCZYCH i ELEMENTÓW STACJI ELEKTROENERGETYCZNYCH

URZĄDZEŃ ROZDZIELCZYCH i ELEMENTÓW STACJI ELEKTROENERGETYCZNYCH Laboratorium dydaktyczne z zakresu URZĄDZEŃ ROZDZIELCZYCH i ELEMENTÓW STACJI ELEKTROENERGETYCZNYCH Informacje ogólne Sala 2.2 w budynku Zakładu Aparatów i Urządzeń Rozdzielczych 1. Zajęcia wprowadzające

Bardziej szczegółowo

Sprzęt i architektura komputerów

Sprzęt i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Sprzęt i architektura komputerów Laboratorium Temat:Pomiary podstawowych wielkości elektryczych: prawa Ohma i Kirchhoffa Katedra Architektury

Bardziej szczegółowo

STANDARD WYPOSAENIA DYDAKTYCZNEGO PRACOWNI KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO

STANDARD WYPOSAENIA DYDAKTYCZNEGO PRACOWNI KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO Zawód: technik elektronik Symbol cyfrowy: 311[07] STANDARD WYPOSAENIA DYDAKTYCZNEGO PRACOWNI KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO Realizacja programu nauczania w zawodzie technik elektronik, powinna si odbywa w placówce

Bardziej szczegółowo

AiR_E_1/1 Elektrotechnika Electrical Engineering

AiR_E_1/1 Elektrotechnika Electrical Engineering Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2013/2014

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Część 3 Zagadnienie mocy w obwodzie RLC przy wymuszeniu sinusoidalnym Przypomnienie ostatniego wykładu Prąd i napięcie sinusoidalnie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II Semestr I Elektrostatyka Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Wie że materia zbudowana jest z cząsteczek Wie że cząsteczki składają się

Bardziej szczegółowo

Zajęcia elektryczno-elektroniczne

Zajęcia elektryczno-elektroniczne Zajęcia elektryczno-elektroniczne Klasa III Lp Uwagi Temat lekcji Liczba godzin Wymagania podstawowe Osiągnięcia uczniów Wymagania ponadpodstawowe 1 IV Zapoznanie z programem, systemem oceniania. Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Elektroniczne przyrządy pomiarowe Kod przedmiotu

Elektroniczne przyrządy pomiarowe Kod przedmiotu Elektroniczne przyrządy pomiarowe - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Elektroniczne przyrządy pomiarowe Kod przedmiotu 06.5-WE-EP-EPP Wydział Kierunek Wydział Informatyki, Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo