Rozpoznawanie siedlisk przyrodniczych na podstawie danych opisu taksacyjnego lasu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rozpoznawanie siedlisk przyrodniczych na podstawie danych opisu taksacyjnego lasu"

Transkrypt

1 Paweł Pawlaczyk, Jacek Herbch, Jan Holeksa, Jerzy Szwagrzyk, Krzysztof Śwerkosz Rozpoznawane sedlsk przyrodnczych na podstawe danych opsu taksacyjnego lasu grudzeń 2003

2 Opracowane wykonane przez zespół autorów, na zlecene Mnsterstwa Środowska Umowa 24/DOP/03/ZB

3 1. Wstęp 1.1. Sedlska przyrodncze - przedmot ochrony w sec Natura 2000 Jednym z przedmotów ochrony w przyszłej sec Natura 2000 będą tzw. sedlska przyrodncze. Pojęce to pochodz od angelskego termnu natural habtat, który został wprowadzony przez Dyrektywę Rady Europy w sprawe ochrony sedlsk przyrodnczych oraz dzkej fauny flory (92/43/EEC), czyl tzw. Dyrektywę Sedlskową (ang. Habtat Drectve). Ochrona sedlsk przyrodnczych w naszym kraju była realzowana w praktyce od dawna, jednakże dopero Dyrektywa Sedlskowa wyraźne określła jej przedmot zadana. Polscy ustawodawcy, mając przede wszystkm na celu dostosowane polskego prawa ochrony przyrody do panującego w Un Europejskej, w 2001 r. wprowadzl w życe nowelzację obowązującej od 1991 roku, ustawy o ochrone przyrody. W ustawe zdefnowano sedlsko przyrodncze jako "obszar lądowy lub wodny, naturalny lub półnaturalny, wyodrębnony w oparcu o cechy geografczne, abotyczne botyczne" 1. Chocaż defncj tej ne można określć jako precyzyjnej doskonałej, oznacza ona, że sedlsko przyrodncze to konkretny wycnek przestrzen, posadający swoją powerzchnę grance oraz obejmujący podłoże geologczne, glebę, szatę roślnną oraz faunę tego terenu. Jak łatwo zauważyć, pojęce to jest zblżone do powszechne używanego w ekolog pojęca ekosystemu, a nemal dokładne odpowada rzadzej używanemu, wywodzącemu sę z rosyjskej szkoły ekologcznej, pojęcu bogeocenozy. Pojęce "sedlska przyrodnczego" newele ma wspólnego z pojęcem sedlska powszechne stosowanym do tej pory w Polsce, przyjętym w ekolog w naukach leśnych. Sedlsko przyrodncze równoważne jest raczej pojęcu bogeocenozy, bądź w pewnym uproszczenu - ekosystemu. Sedlsko w znaczenu powszechne przyjętym w leśnctwe to tylko część ekosystemu, a węc tylko część sedlska przyrodnczego w rozumenu Dyrektywy Sedlskowej. Podstawą klasyfkacj leśnych sedlsk przyrodnczych (=ekosystemów leśnych), jaką przyjęto w programe Natura 2000, jest tzw. system kodowana PHYSIS 2, w którym opsano w sposób herarchczny wszystke sedlska Palearktyk, ze szczególnym uwzględnenem Europy Zachodnej Środkowej. Przyjęta typologa sedlsk przyrodnczych nawązuje do ntucyjnej szeroko używanej klasyfkacj różnych typów ekosystemów, opartej przede wszystkm na ch roślnnośc. Mówmy w nej o sedlsku przyrodnczym boru górnoreglowego, torfowska 1 Art. 2a Ustawy o ochrone przyrody z dna 16 paźdzernka 1991 (Dz. U. 2001, nr 99 poz z późn. zmanam) 2 P. Devllers, J. Devllers-Terschuren, A classfcaton of Palearctc habtats, Nature and Envronment, nr 78. Strasbourg 1996.

4 alkalcznego, łąk konetlcowej, mając na myśl odpowedne typy ekosystemów. Poszczególne zespoły roślnne (lub też wyższe jednostk rzędy, zwązk lub nawet klasy), wyróżnone przy użycu metodyk ftosocjologcznej, okazują sę dobrym dentyfkatoram geobotancznym rodzajów sedlsk przyrodnczych z Dyrektywy Sedlskowej. Leśne rodzaje sedlsk przyrodnczych na ogół bardzo dobrze odpowadają leśnym zespołom roślnnym. Przykładowo zespół leśny - grąd subatlantyck Stellaro-Carpnetum - jest właścwe tożsamy z sedlskem przyrodnczym o kodze Możlwość przetłumaczena lsty zespołów roślnnych na lstę sedlsk przyrodnczych na odwrót występuje równeż w wększośc nnych przypadków. W praktyce oznacza to, że jeżel dysponujemy np. mapą roślnnośc rzeczywstej jakegokolwek terenu, to przy użycu newelu tylko dodatkowych nformacj można przetworzyć ją w mapę sedlsk przyrodnczych. Nestety, w lasach mapy take sporządzono tylko dla newelu terenów, przede wszystkm leżących w parkach narodowych oraz w nektórych Leśnych Kompleksach Promocyjnych. Ważna wydaje sę węc odpowedź na pytane, czy byłaby możlwa dentyfkacja ewentualne kartowane leśnych sedlsk przyrodnczych - przynajmnej tych ujętych w Załącznku I Dyrektywy Sedlskowej, a węc będących potencjalne przedmotam ochrony na obszarach sec Natura na podstawe danych, które są w Polsce standardowo zberane dla każdego fragmentu lasu w ramach urządzana lasu Leśne sedlska przyrodncze a sedlskowe typy lasu Wykorzystane powszechne dostępnej nformacj o sedlskowych typach lasów, do dentyfkacj sedlsk przyrodnczych, może być o wele trudnejsze, nż ma to mejsce w przypadku zborowsk roślnnych. Chocaż można zestawć relację mędzy typam lasu a zborowskam roślnnym, a węc sedlskam przyrodnczym, to jednak relacja ta ngdy ne jest jednoznaczna (tzn. na jednym type sedlskowym spotykamy często węcej nż jedno zborowsko leśne; to samo zborowsko leśne może występować na węcej nż jednym type sedlskowym). Ponadto kształtuje sę to rozmace w różnych mejscach w Polsce (na sedlsku Lśw na Pomorzu znajdzemy zwykle kwaśne buczyny, w centralnej Polsce grądy, w górach żyzne buczyny lasy jaworowe, a w Małopolsce czasam także śwetlste dąbrowy). Ne jest węc możlwe bezpośredne przekształcene mapy sedlskowych typów lasu w mapę sedlsk przyrodnczych, choć zwykle można na jej podstawe snuć pewne

5 domnemana, np. na sedlsku Bb spodzewamy sę sedlska przyrodnczego boru bagennego, na sedlsku OlJ sedlska przyrodnczego łęgu olszowo-jesonowego. W welu przypadkach nformacje zawarte w opse taksacyjnym mogą być bardzo pomocne przy dentyfkacj leśnych sedlsk przyrodnczych. I tak drzewostan dębowy na Lśw z udzałem graba w drugm pętrze leszczyną w podszyce to prawdopodobne grąd, drzewostan bukowy na LMśw z nagą ścółką na dne lasu to prawdopodobne kwaśna buczyna, drzewostan brzozy omszonej z wdłakem jałowcowatym w rune na glebe murszowej sedlsku BMb reprezentuje nemal na pewno brzeznę bagenną. Wele jest jednak sytuacj, w których nformacj w opse taksacyjnym jest za mało. Dotyczy to szczególne runa: w urządzanu lasu przyjęto praktykę wymenana w opse pęcu najpospoltszych gatunków runa, podczas gdy do dentyfkacj zborowska roślnnego potrzeba nformacj o pozostałych, często występujących z nskm pokrycem loścowoścą, a węc całkowce pomjanych podczas taksacj. Zaskakująco węc drzewostan bukowy na Lśw na Pomorzu może okazać sę grądem, a ne buczyną; drzewostan olszowy na sedlsku Ol może być równe dobrze olsem jak łęgem, drzewostan dębowy na LMśw w zachodnej Polsce może reprezentować zarówno kwaśną dąbrowę, jak grąd, czy śwetlstą dąbrowę, a nawet uprawę dębu nemożlwą do dentyfkacj ftosocjologcznej. Syntetyczną wedzę o występowanu poszczególnych "naturowych" sedlsk przyrodnczych na poszczególnych typach sedlskowych lasu, z jaką przystąpono do wykonana nnejszej pracy, zestawają tabele 3 : 3 Z: Pawlaczyk P., Mróz W (w druku) Natura 2000 a gospodarka leśna. W: M. Buszko-Brggs (red.) Natura 2000 w lasach Polsk. Skrypt dla każdego. Wprowadzono newelke zmany.

6 KOD NAZWA ANGIELSKA NAZWA POLSKA IDENTYFIK ATOR GEOBOTA NICZNY SIEDLISK OWE TYPY LASU 4, NA KTÓRYC H WYSTĘPU JE MOŻLIWOŚCI ROZPOZNANIA NA PODSTAWIE DANYCH OPISU TAKSACYJNEGO kwaśne buczyny: kwaśne buczyny górske Luzulo luzulodes- Fagetum LMwyżśw, LMGśw, LMGw, Lwyżśw, LGśw, czasem nawet BMGśw Wększość drzewostanów Bk na wymenonych sedlskach. Czasem stotna domeszka Św, rzadzej Jd. Podszyt runo słabo rozwnęte. Pewne odróżnene od żyznych buczyn wymaga danych o rune ne zawsze jest możlwe na podstawe opsu taksacyjnego. Na ten typ buczyn wskazują gatunk runa charakterystyczne dla ubogch sedlsk m.n. borówka czarna, śmałek pogęty, kosmatka, przenęt purpurowy Luzulo-Fagetum beech forests jedlny dolnoreglowe 5 Galo- Abetum LMGśw LMGw Drzewostany jodłowe na wymenonych sedlskach. Część z nch (jednak prawdopodobne ne wszystke) jest dynamcznym, lub uwarunkowanym gospodarką, formam buczyn kwaśne buczyny nżowe Luzulo plosae- Fagetum LMśw, Lśw Wększość drzewostanów Bk na wymenonych sedlskach, także nektóre drzewostany z panującą So, Jd, Św, ale z udzałem Bk. Pewne odróżnene od żyznych buczyn wymaga danych o rune ne zawsze jest możlwe na podstawe opsu taksacyjnego. Na ten typ buczyn wskazują gatunk runa charakterystyczne dla ubogch sedlsk m.n. borówka czarna, śmałek pogęty, obfte występowane mchów. 4 Satka sedlskowych typów lasu zgodne z "Instrukcją wyróżnana kartowana sedlsk leśnych" z 2003 r. (Instrukcja Urządzana Lasu, cz. 2, PGL Lasy Państwowe, załącznk do Zarządzena Nr 43 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z 18 kwetna 2003.) 5 Autorzy stoją na stanowsku, że jedlny dolnoreglowe należy włączyć tutaj, a ne do 9410 an do 91P0.

7 żyzne buczyny: żyzne buczyny górske Dentaro glandulosae -Fagetum; Dentaro enneaphyll d-fagetum LGśw, LGw, Lwyżśw, LMGśw Nektóre drzewostany Bk na wymenonych sedlskach,, także nektóre drzewostany z panującą Jd, ale z dużym udzałem Bk. W domeszce często Jw. Pewna dentyfkacja (odróżnene od kwaśnych buczyn) wymaga danych o rune (np. występowane żywców) ne zawsze jest możlwa na podstawe danych opsu taksacyjnego Asperulo- Fagetum beech forests żyżne buczyny nżowe Galo odorat- Fagetum Lśw, rzadko LMśw Nektóre drzewostany Bk na wymenonych sedlskach,, także nektóre drzewostany z panującą So, ale z udzałem Bk. Pewna dentyfkacja (odróżnene od kwaśnych buczyn) wymaga danych o rune (np. występowane perłówk jednokwatowej, żywców) ne zawsze jest możlwa na podstawe danych opsu taksacyjnego. Nekedy las bukowy w północnej Polsce z żyznym, lasowym runem może być grądem, a ne buczyną (rozpoznać można to wówczas tylko na podstawe kompozycj florystycznej runa) Medo-European lmestone beech forests of the Cephalanthero- Fagon cepłolubne buczyny storczykowe Carc albae- Fagetum; Cephalanthe ro rubrae- Fagetum LMśw, Lśw, LMwyżśw, Lwyżśw, LGśw Nektóre drzewostany Bk (bardzo rzadko!). Identyfkacja zwykle ne jest możlwa na podstawe danych opsu taksacyjnego.

8 9160 Sub-Atlantc and medo-european oak or oakhornbeam forests of the Carpnon betul grąd subatlantyck Stellaro holosteae- Carpnetum betul LMśw, Lśw, Lw Występuje tylko w północnej Polsce. Tu należą nektóre drzewostany dębowe (także lpowe, klonowe tp.) na wymenonych sedlskach, ale także nektóre drzewostany z panującym nnym gatunkam - lecz prawe zawsze z udzałem graba leszczyny. Nekedy jednak grąd subatlantyck może meć drzewostan z domnacją buka fzjonomczne przypomnać żyzną buczynę. Na podstawe danych opsu taksacyjnego ne zawsze jest możlwe odróżnene od rozmatych typów dąbrów (udzał graba wskazuje raczej na grąd), a nawet buczyn (por. wyżej). Ne jest możlwe odróżnene na podstawe opsu taksacyjnego poszczególnych typów grądów, natomast w wększośc wypadków można przyjąć zasadę, że dla poszczególnych regonów jest charakterystyczny tylko jeden z grądów

9 9170 Galo- Carpnetum oakhornbeam forests grąd środkowoeuropejsk Grąd subkontynentalny (A) 6 Galo sylvatc- Carpnetum Tlo- Carpnetum LMśw, Lśw, Lw, LMwyżśw, Lwyżśw LMśw, Lśw, Lw, LMwyżśw, Lwyżśw Występuje w centralnej zachodnej Polsce. Tu należą nektóre drzewostany dębowe (także lpowe, klonowe tp.) na wymenonych sedlskach, ale także nektóre drzewostany z panującym nnym gatunkam - lecz prawe zawsze z udzałem graba leszczyny. Na podstawe danych opsu taksacyjnego ne zawsze jest możlwe odróżnene od rozmatych typów dąbrów (udzał graba wskazuje raczej na grąd. Występuje w Polsce północnowchodnej, wschodnej, środkowej połudnowej. Tu należą nektóre drzewostany dębowe (także lpowe, klonowe tp.) na wymenonych sedlskach, ale także nektóre drzewostany z panującym nnym gatunkam - możlwa nawet domnacja śwerka. Zawsze jednak zaznacza sę udzał dynamzm graba, lpy, lub klonu. 6 symbolem (A) wyróżnono rodzaje sedlsk przyrodnczych, które zostały włączone do Załącznka I Dyrektywy Sedlskowej Traktatem Akcesyjnym; zmana ta formalne wejdze w życe po poszerzenu UE.

10 9180 Tlo-Aceron forest of slopes, screes and ravnes 7 jaworzyny na stokach zboczach: jaworzyna górska z mesączncą trwałą jaworzyna górska z języcznkem zwyczajnym górsk las jaworowojarzębnowy las klonowo-lpowy Lunaro- Aceretum pseudoplata n Phylltdo- Aceretum pseudoplata n Sorbo aucuparae- Aceretum pseudoplata n Acer platanods- Tletum platyphyll LGśw, Lwyżśw LGśw LMGśw, BMGśw, BWG Lwyżśw, LMwyżśw, Lśw, LMśw Lasy jaworowe, czasem z stotnym udzałem buka; na zboczach w położenach górskch podgórskch. Charakteryzują sę przede wszystkm masowym występowanem mesączncy trwałej w rune (zwykle wymenona w opse taksacyjnym). Lasy jaworowe,, czasem z stotnym udzałem buka w położenach górskch podgórskch w łuku Karpat na Wyżyne Krakowsko- Częstochowskej. Charakteryzują sę przede wszystkm występowanem języcznka w rune (zwykle wymenony w opse taksacyjnym), na stromych zboczach. Lask jarzębnowe-jaworowe na stromych, skalstych zboczach w wyższych położenach górskch. Mejscam występuje równeż buk Newelke zwarce (40-80%). Bogaty podszyt bardzo dobrze wykształcone runo z gatunkam zołoroślowym (m.n. starzec gajowy, wetlca). Na ogół podobne do jaworzyn o kodze 9140, lecz wyróżnają sę występowanem jarzębny. Drzewostany z dużym udzałem klonu lpy szerokolstnej, w Sudetach na Śląsku, na stromych zboczach. Stałą domeszkę stanową Jw, Js, Bst, często także Gr, Dbb, Bk; drzewostan jednak zawsze welogatunkowy. Newelke płaty luźnych, nskch drzewostanów jaworowych lub bukowojaworowych. W domeszce Sw Jd. Ten typ lasu jest 7 Być może należałoby rozważyć ujęce tutaj także lasów zboczowych w type Adoxo-Aceterum (=Volo odorat- Ulmetum), występujących w położenach zboczowych, główne na nznach. Zgodne z najnowszym ujęcam ftosocjologcznym - np. Brzeg A., Wojterska M. 2001: Zespoły roślnne Welkopolsk, ch stan poznana zagrożene - są one zalczane do zwązku Tlo-Aceron. W nnejszym opracowanu ne przyjęto jeszcze tego kerunku nterpretacj. 8 Autorzy przyjmują tu nterpretację, że polske jaworzyny należy zalczyć do 9180 a ne do 9140.

11 9190 Old acdophlous oak woods wth Quercus robur on sandy plans 91D0 Bog woodland 91D 1 91D 2 91D 3 91D 4 Sphagnum brch woods Scots pne mre woods Mountan pne bog woods Mre spruce woods dąbrowy acdoflne: acdoflny las brzozowo-dębowy bory lasy bagenne brzezna bagenna, bagenny las brzozowo-sosnowy sosnowy bór bagenny górske torfowska wysoke z sosną błotną borealna śwerczyna na torfe Betulo pendulae- Quercetum robors Vaccno ulgnos- Betuletum pubescent; zb. Betula pubescens- Thelypters palustrs Vaccno ulgnos- Pnetum BMw BMb, LMb Bb Pno mugo- Sphagnetum BGb Sphagno grgensohn -Pceetum LMb, BMb W rzeczywstośc w drzewostanach może panować So (najczęścej!), Brz lub Dbs. Typowy jest duży udzał orlcy, zazwyczaj wymenonej wśród panujących gatunków runa. Pewna dentyfkacja wymaga jednak bardzej kompletnych danych o rune. Drzewostany brzozowe sosnowe na wskazanych sedlskach, pewna dentyfkacja wymaga pełnych danych o rune Identyfkacja bezproblemowa: drzewostany sosnowe na wskazanym sedlsku, zwykle z udzałem bagna borówk bagennej. Identyfkacja bezproblemowa: drzewostany sosnowe śwerkowe lub zarośla kosodrzewny na wskazanym sedlsku Drzewostany śwerkowe na wskazanych sedlskach w NE Polsce, pewna dentyfkacja wymaga jednak danych o rune

12 91E0 91F0 Alluval forests wth Alnus glutnosa and Fraxnus excelsor (Alno- Padon, Alnon ncanae, Salcon albae) Rparan mxed forest of Quercus robur, Ulmus laevs and Ulmus mnor, Fraxnus excelsor or Fraxnus angustfola along the great rvers (Ulmenon mnors) lasy łęgowe nadrzeczne zarośla werzbowe podgórsk łęg jesonowy nadrzeczne nadpotokowe olszyny górske bagenne olszyny górske łęg jesonowoolszowy Fraxno- Alnetum, Stellaro- Alnetum Carc remotae- Fraxnetum Salcetum albo-fragls, Populetum albae Alnetum ncanae łęg topolowowerzbowy Caltho- Alnetum łęgowe lasy dębowo-wązowojesonowe Fcaro- Ulmetum mnors OlJ, Ol OlJ, OlJwyż, Lłwyż, OlJG, LłG Lł, Lw LłG OlJG, LłG Lł, Lw Tu prawe na pewno należą drzewostany olszowe na OlJ Ol, jeżel znajdują sę w położenach przy cekach rzekach. Tu należą także drzewostany Ol na sedlsku OlJ w nnych położenach, ale już ne drzewostany Ol na sedlsku Ol daleko od ceków. Pewna dentyfkacja wymaga jednak bardzej kompletnych danych o rune. W położenach podgórskch drzewostany jesonowe na wskazanym sedlsku. Bardzo rzadko na nznach (Pomorze), wtedy jednak dentyfkacja nemożlwa na podstawe danych opsu taksacyjnego, wymaga kompletnych danych o rune. Drzewostany werzbowe oraz drzewostany z dużym udzałem topol bałej /lub czarnej w dolnach dużych rzek. Wszystke drzewostany olszy szarej przy górskch cekach. Drzewostany olszy szarej, czasem z domeszką lecz ne z domnacją olszy czarnej, w mejscach zabagnonych ("olsowych") w ramach wymenonych typów sedlskowych lasu, ne przy cekach. Tu należą prawe na pewno wszystke drzewostany dębowe, wązowe, jesonowe na Lł; a także nektóre drzewostany tych gatunków na Lw. Pewna dentyfkacja, a zwłaszcza odróżnene od wlgotnych grądów połęgowych, wymaga jednak danych o rune. Dobrą wskazówką jest udzał Wz w drzewostane bogaty podszyt..

13 91I0 91P0 91Q 0 Euro-Sberan steppc woods wth Quercus spp. Holy Cross fr forests (Abetetum poloncum) Western Carpathan calccolous Pnus sylvestrs forests Eurosyberyjske dąbrowy stepowe 9 wyżynny jodłowy bór meszany (A) górske relktowe lask sosnowe (A) Potentllo albae- Quercetum Sorbo tormnal- Quercetum Abetetum poloncum zb. Pnus sylvestrs- Calamagrost s vara (Varo- Pnetum); zb. Pnus sylvestrs- Carex alba LMśw, Lśw LMwyżśw, LMGśw BMwyżśw, BMGśw, LMwyżśw BGśw, BMGśw Nektóre drzewostany dębowe, ale nektóre drzewostany z panującą sosną na wymenonych sedlskach. Identyfkacja ne jest możlwa na podstawe danych opsu taksacyjnego, choć masowy udzał grabu lub buka w podszyce lub II pętrze na pewno wyklucza to sedlsko. Bardzo rzadko występujące cepłolubne dąbrowy z brekną storczykam, występujące w specyfcznych warunkach sedlskowych na Pogórzu Sudetów, najczęścej wśród nnych lasów dębowych; nemożlwe do odróżnena na podstawe tylko danych taksacyjnych. Drzewostany jodłowe z mnejszym lub wększym udzałem śwerka domeszką sosny buka. W rune borówka czarna, szczawk zajęczy, konwaljka dwulstna, sałatnk leśny, dużo mchów. Występują w Polsce połudnowo-wschodnej. Stosunkowo łatwa dentyfkacja. Bardzo ogranczone przestrzenne występują na nelcznych płatach o welkośc m2 wyłączne na stromych zboczach skałek wapennych w środkowych Zachodnch Pennach. Luźne drzewostany sosnowe o wysokośc do 25 m; slne rozwnęta warstwa krzewów. Gatunkam wyróżnającym są trzcnnk pstry, seslera skalna turzyca bała. Poza wskazówkam z opsu taksacyjnego (powyższe gatunk zwykle ne są wymenone) nezbędna wzyta w terene. 9 Autorzy przyjmują tu nterpretację, że można zalczyć do 91I0 występujące w Polsce śwetlste dąbrowy, choć może to być przedmotem dyskusj.

14 91T0 Central European lchen pne forests bory chrobotkowe (A) Cladono- Pnetum Bs, Bśw Suche bory sosnowe poza obszaram nadmorskm. Warstwa krzewów warstwa zelna bardzo słabo wykształcone. W rune główne krzaczkowate porosty (chrobotk zwykle ujmowane w opse taksacyjnym). Ne należy tu zalczać Bs na gruntach porolnych bory górnoreglowe górnoreglowa śwerczyna sudecka Calamagrost o vllosae- Pceetum BWG Identyfkacja bezproblemowa: wszystke drzewostany śwerkowe w górnym reglu w Sudetach ( m n.p.m.); górnoreglowa śwerczyna karpacka Plagotheco -Pceetum BWG Identyfkacja bezproblemowa: prawe wszystke drzewostany śwerkowe na podłożu krzemanowym w górnym reglu w Karpatach ( m n.p.m.);. Bory z udzałem lmby modrzewa ujęte są osobbno jako Acdophlous Pcea forests of the montane to alpne levels (Vaccno- Pceetea) nawapenna śwerczyna górnoreglowa dolnoreglowy bór jodłowo-śwerkowy (A) Polystcho- Pceetum Abet- Pceetum montanum BWG BGśw, BMGśw Identyfkacja bezproblemowa: wszystke drzewostany śwerkowe w górnym reglu na podłożu wapennym w Karpatach ( m n.p.m.). Drzewostan śwerkowy o naturalnym charakterze z udzałem jodły oraz domeszką buka jawora w dolnym reglu w Sudetach Karpatach. Ne należy tu uwzględnać rozległych obszarów jednowekowych monokultur śwerkowych posadzonych w dolnym reglu. Ten typ lasu obejmuje jedyne drzewostany uwarunkowane podłożem geologcznym glebowym (uboge, skalne podłoże krzemanowe, belce) oraz rzeźbą terenu (płaske kamenste terasy, ostro wcęte dolny).. ). Identyfkacja jedyne na podstawe opsu taksacyjnego jest jednak bardzo trudna

15 9420 Alpne Larx decdua and/or Pnus cembra forests górsk bór modrzewowolmbowy (A) zwykle w ramach Plagotheco- Pceetum; czasem osobno jako Cembro Pceetum BWG Luźne drzewostany śwerkowe na podłożu bezwapennym, przy górnej grancy lasu w Tatrach ze znaczącym udzałem lmby modrzewa

16 Typ sedlskowy lasu Bs Bśw Możlwość występowana sedlsk przyrodnczych Natury 2000 Może występować sedlsko przyrodncze boru chrobotkowego (91T0). Jednak nektóre płaty Bs, np. na gruntach porolnych, ne stanową sedlska przyrodnczego Natury Zwykle ne jest sedlskem przyrodnczym Natury 2000, rzadko mogą występować bory chrobotkowe (91T0) Bw Zwykle ne jest sedlskem przyrodnczym Natury 2000 Bb Nemal zawsze jest sedlskem przyrodnczym boru bagennego (91D2), rzadko brzezny bagennej (91D1) BMsw Zwykle ne jest sedlskem przyrodnczym Natury BMw BMb LMśw LMw LMb Lśw Lw Ol OlJ Zwykle ne jest sedlskem przyrodnczym Natury 2000; wyjątkem są naturalne drzewostany dębowe, dębowo-brzozowe lub dębowo-brzozowo-sosnowe na Pobrzeżu Bałtyku występujące na tym type sedlskowym - mogą one reprezentować kwaśny las brzozowo-dębowy (9190). Zwykle jest sedlskem przyrodnczym Natury 2000, reprezentującym jeden z borów lub lasów bagennych (91D0). W zachodnej Polsce na tym type sedlskowym rosną często brzezny bagenne (91D1), rzadzej bory bagenne (91D2); w pn-wsch. Polsce - często śwerczyny na torfe (91D4) Naturalne lub półnaturalne drzewostany lścaste na tym type sedlskowym zwykle reprezentują jedno z welu możlwych sedlsk przyrodnczych Natury grądów (9160, 9170), buczyn (9110, 9130, 9150), cepłych dąbrów (91I0) lub lasów zboczowych (9180). Sztuczne drzewostany sosnowe lub z domnacją gatunków obcych geografczne ne są sedlskem przyrodnczym o znaczenu europejskm. Naturalne drzewostany lścaste na tym type sedlskowym mogą reprezentować wlgotne formy jednego z welu możlwych sedlsk przyrodnczych Natury grądów (9160, 9170), buczyn (9110, 9150). Sztuczne drzewostany sosnowe lub z domnacją gatunków obcych geografczne ne są sedlskem przyrodnczym o znaczenu europejskm. Na tym type sedlskowym mogą występować najżyźnejsze postac brzezn bagennych (91D1) a w pn-wsch Polsce - śwerczyn na torfe (91D4), zwykle jednak rosną uboge, torfowcowe postac olsów, ne będących sedlskem przyrodnczym Natury Naturalne drzewostany lścaste na tym type sedlskowym zwykle reprezentują jedno z welu możlwych sedlsk przyrodnczych Natury grądów (9160, 9170), buczyn (9110, 9130, 9150), cepłych dąbrów (91I0) lub lasów zboczowych (9180). Sztuczne drzewostany sosnowe lub z domnacją gatunków obcych geografczne ne są sedlskem przyrodnczym o znaczenu europejskm. Naturalne drzewostany lścaste na tym type sedlskowym zwykle reprezentują wlgotne postac grądów (9160, 9170), rzadko wlgotne postac buczyn (9130) lub lasy łęgowe (91F0, 91E0), np. grądowejące łęg dębowo-wązowo-jesonowe (91F0) lub suchsze postac nnych lasów łęgowych (91E0) Mogą występować łęg olszowe jesonowo-olszowe (91E0), zwykle w położenach przy cekach. Mogą jednak rosnąć także typowe olsy, ne będące sedlskem Natury Zwykle są sedlskem przyrodnczym łęgu jesonowo-olszowego lub podgórskego łęgu jesonowego (91E0)

17 Lł BMwyżśw Zwykle są sedlskam przyrodnczym lasów łęgowych topolowo-werzbowych (91E0) lub dębowo-wązowo-jesonowych (91F0).. Plantacje topolowe ne są sedlskam Natury Lasy jodłowe są sedlskem przyrodnczym Natury 2000 (91P0). Wyjątkowo mogą występować najuboższe postac grądów (9170) lub cepłych dąbrów (91I0) BMwyżw Zwykle ne są sedlskem przyrodnczym Natury LMwyżśw LMwyżw Lwyżśw Lwyżw Lłwyż OlJwyż BGśw BGw BGb BMGśw BMGw BMGb LMGśw LMGw LGśw LGw LłG Naturalne półnaturalne lasy lścaste reprezentują zwykle jedno z welu możlwych sedlsk przyrodnczych Natury 2000: kwaśnych buczyn (9110), buczyn storczykowych (9150), grądów (9170), zboczowych lasów klonowo-lpowych (9180), śwetlstych dąbrów (91I0) lub jedln (91P0) Naturalne półnaturalne lasy lścaste reprezentują zwykle wlgotne postac grądów (9170) Naturalne półnaturalne lasy lścaste reprezentują zwykle jedno z welu możlwych sedlsk przyrodnczych Natury 2000: kwaśnych buczyn (9110), żyznych buczyn (9130), buczyn storczykowych (9150), grądów (9170), zboczowych lasów klonowo-lpowych (9180), śwetlstych dąbrów (91I0). Naturalne półnaturalne lasy lścaste reprezentują zwykle wlgotne postac grądów (9170) Zwykle jest sedlskem przyrodnczym Natury jednym z lasów łęgowych (91E0 lub 91F0) Zazwyczaj jest sedlskem przyrodnczym Natury podgórskm łęgem jesonowym, rzadzej łęgem jesonowo-olszowym (91E0) Lasy z dużym udzałem jodły są zwykle sedlskem przyrodnczym boru śwerkowojodłowego (9410) Zwykle ne jest sedlskem przyrodnczym Natury 2000, choć mogą tu występować najwlgotnejsze postac sedlska Zwykle reprezentują górske torfowska wysoke (91D3) Lasy z dużym udzałem jodły są sedlskem przyrodnczym jedlny (91P0) lub boru śwerkowo-jodłowego (9410).. Rzadko do tego typu sedlskowego zalczano także nektóre postac kwaśnych buczyn (9110). Zwykle ne jest sedlskem przyrodnczym Natury 2000, chocaż mogą występować tu wlgotne odmany Zwykle reprezentują górske torfowska wysoke (91D3) Z wyjątkem sztucznych drzewostanów śwerkowych, zwykle reprezentuje jedno z welu możlwych sedlsk przyrodnczych Natury 2000: kwaśnych lub żyznych buczyn (9110, 9130) lub lasów zboczowych (9180) Mogą występować wlgotne formy kwaśnej buczyny górskej (9110) lub jaworzyny (9180) Z wyjątkem sztucznych drzewostanów śwerkowych, zwykle reprezentuje jedno z welu możlwych sedlsk przyrodnczych Natury 2000: kwaśnych lub żyznych buczyn (9110, 9130) lub lasów zboczowych (9180) Prawe zawsze jedno z sedlsk Natura Mogą występować wlgotne formy kwaśnej buczyny górskej (9110) lub jaworzyny buczyny zołoroślowe (9180, 9140). W starszych taksacjach zalczano tu także nektóre postac górskch łęgów przypotokowych. Zwykle reprezentuje sedlsko przyrodncze nadrzecznej lub nadpotokowej olszyny górskej (91E0). Drzewostany olszy szarej w mejscach zabagnonych, ne przy cekach, reprezentują bagenną olszynę górską, równeż zalczaną do sedlska 91E0.

18 OlJG BWG Często stanow sedlsko przyrodncze podgórskego łęgu jesonowego (91E0). Jednak mogą na tym sedlsku występować nadrzeczne / nadpotokowe olszyny olszy szarej (sedlsko 91E0), a w mejscach zabagnonych, ne zwązanych z cekam - także bagenne olszyny górske (równeż zalczane do 91E0). Zawsze jest jednym z sedlsk przyrodnczych Natury śwerczyną górnoreglową (9410) lub lasem lmbowo-modrzewowym (9420) Dla wększośc sedlsk przyrodnczych sec Natura 2000 podane ścsłego algorytmu ch wyszukwana na podstawe bazy danych opsu taksacyjnego ne jest łatwe, poneważ do ch rozpoznana potrzebne są nformacje, których w tej baze ne ma. Skatalogowane występowana tych sedlsk na terene nadleśnctwa wymaga węc specjalnej nwentaryzacj terenowej. Może ona być wykonana np. podczas opracowywana Programu Ochrony Przyrody, jednak wymaga to przeszkolena taksatorów pod kątem rozpoznawana wyszukwana sedlsk przyrodnczych w rozumenu Dyrektywy Sedlskowej lub zatrudnena specjalstów spoza zakresu nauk leśnych. Pamętać trzeba też, że dentyfkacja leśnych sedlsk przyrodnczych ne rozwązuje problemu dentyfkacj przedmotów ochrony sec Natura 2000 na terenach leśnych. Zupełne nemożlwe jest bowem np. wyczytane danych o występowanu sedlsk przyrodnczych z opsu taksacyjnego gruntu neleśnego. Powerzchne neleśne są bowem zwykle opsane jako "łąka", "pastwsko" lub "bagno", a ch ops ne zawera nemal żadnych przyrodnczych dentyfkatorów, które umożlwałyby stwerdzene, z jakm sedlskem przyrodnczym mamy w rzeczywstośc do czynena. Jednak, choć ne jest możlwa automatyczna dentyfkacja sedlsk przyrodnczych, na podstawe samych opsów taksacyjnych, to na pewno można nformacje taksacyjne wykorzystać jako perwsze sto, które pownno wskazać nam te wydzelena, w których prawdopodobne znajdują sę sedlska przyrodncze, będące przedmotem ochrony w obszarach Natura Można węc zbudować algorytmy przyblżone, lcząc sę z ch ogranczoną warygodnoścą. Wynk ch zastosowana pownny jednak być poddane ndywdualnej analze. Tak postępował np. Śwerkosz współpracowncy 10 podczas analzy występowana prorytetowych sedlsk przyrodnczych na Dolnym Śląsku - "uzyskane z materałów taksacyjnych dane zostały poddane szczegółowej analze eksperckej, dla 10 Śwerkosz K. (red.), Bańkowsk J., Szczęśnak E., Kąck Z Europejska Seć Ekologczna Natura 2000 na Dolnym Śląsku - waloryzacja przyrodncza prorytetowych typów sedlsk z załącznka I Dyrektywy 92/43/EEC. Mscr. dla Dolnośląskej Fundacj Ekorozwoju.

19 wyłączena wydzeleń o przypadkowym składze gatunkowym pozorne przypomnającym prorytetowe typy sedlsk" Cel metoda nnejszego opracowana Celem nnejszej pracy było skonstruowane takego "wstępnego sta", to znaczy znalezene sposobów maksymalnego wykorzystana tych nformacj, które są zgromadzone w bazach danych opsu taksacyjnego lasu, do wstępnej dentyfkacj sedlsk przyrodnczych będących przedmotam ochrony w sec Natura Przeanalzowano wykorzystano dostępną autorom wedzę o warunkach występowana o strukturze znanych w Polsce leśnych zespołów roślnnych, będących dentyfkatoram poszczególnych "naturowych" sedlsk przyrodnczych. Oprócz opsywanych najczęścej w lteraturze ftosocjologcznej postac typowych, zwrócono uwagę także na całe spektrum zmennośc zespołów warunków ch występowana. Wykorzystano dostępną lteraturę ftosocjologczną oraz dośwadczene terenowe autorów. Spośród wykorzystanych źródeł publkowanych na szczególne wymenene zasługują monografczne przeglądy: Sokołowsk A.W., Klczkowska A., Grzyb M Określene jednostek ftosocjologcznych wchodzących w zakres sedlskowych typów lasu. Prace IBL B 32. Matuszkewcz W., Matuszkewcz J. M Przegląd ftosocjologczny zborowsk leśnych Polsk - synteza. Phytocoenoss 8 Semn. Geobot. 3. Matuszkewcz J. M Zespoły leśne Polsk. PWN Matuszkewcz W Przewodnk do oznaczana zborowsk roślnnych Polsk. PWN. Przejrzano wykorzystano także nepublkowane dane o relacjach mędzy typam sedlskowym lasu a naturalnym zborowskam roślnnym, jake zostały stwerdzone przyjęte w planach ochrony wszystkch polskch parków narodowych. Podstawą nterpretacj sedlsk przyrodnczych będących przedmotem ochrony w sec Natura 2000 był: "Interpretaton Manual of EU Habtats", European Comsson, DG Envroment, projekt roboczy wersj EU25, Brussels 2003 Metodykę opsu taksacyjnego przyjęto za źródłam:

20 Instrukcja Urządzana Lasu, PGL Lasy Państwowe, załącznk do Zarządzena Nr 43 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z 18 kwetna Uwzględnono jednak fakt, że wększość realne stnejących baz danych opsu taksacyjnego odnos sę do tzw. III rewzj urządzana, tj oparte jest na Instrukcj Urządzana Lasu z 1994 r. Regonalzacja przyrodnczo-leśna na podstawach ekologcznofzjografcznych. PWRL Możlwe pożądane kerunk dalszych prac uszczegółoweń Nnejsze opracowane jest oparte na praktycznym dośwadczenu jego autorów, stanow jednak, ze względu na warunk zlecena, pracę o charakterze teoretycznym kameralnym. Przed praktycznym zastosowanem wynków koneczne jest ch sprawdzene kalbracja w klku wybranych, modelowych obektach leśnych. Wynk zastosowana zaproponowanych tu algorytmów pownny być porównane z wynkam specjalnego kartowana terenowego sedlsk przyrodnczych. Alternatywnym sposobem weryfkacj może być terenowa wzja reprezentatywnej próbk wydzeleń wybranych wydzeleń odrzuconych przez zaproponowane algorytmy. Wydaje sę możlwe dalsze rozwnęce zapoczątkowanego tu kerunku prac przez stworzene metodyk fzjonomcznego uszczegóławana dentyfkacj poszczególnych sedlsk przyrodnczych. Metodyka taka może być z powodzenem oparta na prostych cechach, możlwych do nterpretacj np. przez odpowedno przeszkoloną służbę terenową nadleśnctw. Nawet pobeżna wzja terenowa umożlw bowem odwołane sę do nformacj, których ne ma w danych kameralnych. Procedura taka znacząco ulepszyłaby prawdopodobne dentyfkację poszukwanych cennych sedlsk przyrodnczych. Możlwy jest też rozwój zapoczątkowanych tu prac w kerunku budowy algorytmów dających w wynku ne tylko decyzje o "uznanu" lub "odrzucenu" danego drzewostanu za płat chrononego sedlska przyrodnczego, ale także ocenających jego reprezentatywność status

Załącznik nr 1. Metodyka inwentaryzacji leśnych siedlisk przyrodniczych Natura 2000 w Lasach Państwowych

Załącznik nr 1. Metodyka inwentaryzacji leśnych siedlisk przyrodniczych Natura 2000 w Lasach Państwowych Załącznk nr 1 Metodyka nwentaryzacj leśnych sedlsk przyrodnczych Natura 2000 w Lasach Państwowych Wstęp Na podstawe Art. 13 ust 1 Ustawy o Lasach wydane zostało Zarządzene nr 31 Dyrektora Generalnego Lasów

Bardziej szczegółowo

Analiza rodzajów skutków i krytyczności uszkodzeń FMECA/FMEA według MIL STD - 1629A

Analiza rodzajów skutków i krytyczności uszkodzeń FMECA/FMEA według MIL STD - 1629A Analza rodzajów skutków krytycznośc uszkodzeń FMECA/FMEA według MIL STD - 629A Celem analzy krytycznośc jest szeregowane potencjalnych rodzajów uszkodzeń zdentyfkowanych zgodne z zasadam FMEA na podstawe

Bardziej szczegółowo

Nowe europejskie prawo jazdy w celu większej ochrony, bezpieczeństwa i swobodnego przemieszczania się

Nowe europejskie prawo jazdy w celu większej ochrony, bezpieczeństwa i swobodnego przemieszczania się KOMISJA EUROPEJSKA NOTATKA Bruksela, 18 styczna 2013 r. Nowe europejske prawo jazdy w celu wększej ochrony, bezpeczeństwa swobodnego przemeszczana sę W dnu 19 styczna 2013 r., w ramach wejśca w życe trzecej

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie się firm informatycznych jako nowych elementów struktury przestrzennej przemysłu

Kształtowanie się firm informatycznych jako nowych elementów struktury przestrzennej przemysłu PRACE KOMISJI GEOGRAFII PRZEMY SŁU Nr 7 WARSZAWA KRAKÓW 2004 Akadema Pedagogczna, Kraków Kształtowane sę frm nformatycznych jako nowych elementów struktury przestrzennej przemysłu Postępujący proces rozwoju

Bardziej szczegółowo

Analiza danych OGÓLNY SCHEMAT. http://zajecia.jakubw.pl/ Dane treningowe (znana decyzja) Klasyfikator. Dane testowe (znana decyzja)

Analiza danych OGÓLNY SCHEMAT. http://zajecia.jakubw.pl/ Dane treningowe (znana decyzja) Klasyfikator. Dane testowe (znana decyzja) Analza danych Dane trenngowe testowe. Algorytm k najblższych sąsadów. Jakub Wróblewsk jakubw@pjwstk.edu.pl http://zajeca.jakubw.pl/ OGÓLNY SCHEMAT Mamy dany zbór danych podzelony na klasy decyzyjne, oraz

Bardziej szczegółowo

Wstęp: uproszczona struktura wiekowa i gatunkowa lasów niedostosowanie lasów do warunków siedliskowych

Wstęp: uproszczona struktura wiekowa i gatunkowa lasów niedostosowanie lasów do warunków siedliskowych Wojciech Romańczyk Dobór drzewostanów do przebudowy w Magurskim Parku Narodowym z wykorzystaniem waloryzacyjnego systemu oceny lasów górskich oraz technik informatycznych GIS Praca doktorska wykonana pod

Bardziej szczegółowo

MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ

MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ 4 MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ DWST WPZN 423189/BSZI13 Warszawa, 2013 -Q-4 Pan Marek Mchalak Rzecznk Praw Dzecka Szanowny Pane, w odpowedz na Pana wystąpene z dna 28 czerwca 2013 r. (znak: ZEW/500127-1/2013/MP),

Bardziej szczegółowo

SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODĄ PROPAGACJI ROZKŁADÓW

SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODĄ PROPAGACJI ROZKŁADÓW SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODĄ PROPAGACJI ROZKŁADÓW Stefan WÓJTOWICZ, Katarzyna BIERNAT ZAKŁAD METROLOGII I BADAŃ NIENISZCZĄCYCH INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI ul. Pożaryskego 8, 04-703 Warszawa tel.

Bardziej szczegółowo

D Archiwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla studentów

D Archiwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla studentów Kraków 01.10.2015 D Archwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla studentów Procedura Archwzacj Prac Dyplomowych jest realzowana zgodne z zarządzenem nr 71/2015 Rektora Unwersytetu Rolnczego m. H. Kołłątaja

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA WYMIARU ORAZ WYSOKOŚĆ EMERYTURY USTALANEJ NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH

PODSTAWA WYMIARU ORAZ WYSOKOŚĆ EMERYTURY USTALANEJ NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH PODSTAWA WYMIARU ORAZ WYSOKOŚĆ EMERYTURY USTALANEJ NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Wprowadzene Nnejsza ulotka adresowana jest zarówno do osób dopero ubegających

Bardziej szczegółowo

Za: Stanisław Latoś, Niwelacja trygonometryczna, [w:] Ćwiczenia z geodezji II [red.] J. Beluch

Za: Stanisław Latoś, Niwelacja trygonometryczna, [w:] Ćwiczenia z geodezji II [red.] J. Beluch Za: Stansław Latoś, Nwelacja trygonometryczna, [w:] Ćwczena z geodezj II [red.] J. eluch 6.1. Ogólne zasady nwelacj trygonometrycznej. Wprowadzene Nwelacja trygonometryczna, zwana równeż trygonometrycznym

Bardziej szczegółowo

Analiza ryzyka jako instrument zarządzania środowiskiem

Analiza ryzyka jako instrument zarządzania środowiskiem WARSZTATY 2003 z cyklu Zagrożena naturalne w górnctwe Mat. Symp. str. 461 466 Elżbeta PILECKA, Małgorzata SZCZEPAŃSKA Instytut Gospodark Surowcam Mneralnym Energą PAN, Kraków Analza ryzyka jako nstrument

Bardziej szczegółowo

STARE A NOWE KRAJE UE KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU

STARE A NOWE KRAJE UE KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU Ewa Szymank Katedra Teor Ekonom Akadema Ekonomczna w Krakowe ul. Rakowcka 27, 31-510 Kraków STARE A NOWE KRAJE UE KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU Abstrakt Artykuł przedstawa wynk badań konkurencyjnośc

Bardziej szczegółowo

Znaczenie obszarów NATURA 2000 ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk łęgowych

Znaczenie obszarów NATURA 2000 ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk łęgowych Znaczenie obszarów NATURA 2000 ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk łęgowych Leśny Bank Genów Kostrzyca, 26.06.2014 r. Dr hab. Paweł Rutkowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Leśny Katedra

Bardziej szczegółowo

WikiWS For Business Sharks

WikiWS For Business Sharks WkWS For Busness Sharks Ops zadana konkursowego Zadane Opracowane algorytmu automatyczne przetwarzającego zdjęce odręczne narysowanego dagramu na tablcy lub kartce do postac wektorowej zapsanej w formace

Bardziej szczegółowo

Zadane 1: Wyznacz średne ruchome 3-okresowe z następujących danych obrazujących zużyce energ elektrycznej [kwh] w pewnym zakładze w mesącach styczeń - lpec 1998 r.: 400; 410; 430; 40; 400; 380; 370. Zadane

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZALICZEŃ ĆWICZEŃ

SYSTEM ZALICZEŃ ĆWICZEŃ AMI, zma 010/011 mgr Krzysztof Rykaczewsk System zalczeń Wydzał Matematyk Informatyk UMK SYSTEM ZALICZEŃ ĆWICZEŃ z Analzy Matematycznej I, 010/011 (na podst. L.G., K.L., J.M., K.R.) Nnejszy dokument dotyczy

Bardziej szczegółowo

Współczynnik przenikania ciepła U v. 4.00

Współczynnik przenikania ciepła U v. 4.00 Współczynnk przenkana cepła U v. 4.00 1 WYMAGANIA Maksymalne wartośc współczynnków przenkana cepła U dla ścan, stropów, stropodachów, oken drzw balkonowych podano w załącznku do Rozporządzena Mnstra Infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Modele wieloczynnikowe. Modele wieloczynnikowe. Modele wieloczynnikowe ogólne. α β β β ε. Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 4.

Modele wieloczynnikowe. Modele wieloczynnikowe. Modele wieloczynnikowe ogólne. α β β β ε. Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 4. Modele weloczynnkowe Analza Zarządzane Portfelem cz. 4 Ogólne model weloczynnkowy można zapsać jako: (,...,,..., ) P f F F F = n Dr Katarzyna Kuzak lub (,...,,..., ) f F F F = n Modele weloczynnkowe Można

Bardziej szczegółowo

Minister Edukacji Narodowej Pani Katarzyna HALL Ministerstwo Edukacji Narodowej al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa Dnia 03 czerwca 2009 r.

Minister Edukacji Narodowej Pani Katarzyna HALL Ministerstwo Edukacji Narodowej al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa Dnia 03 czerwca 2009 r. Mnster Edukacj arodowej Pan Katarzyna HALL Mnsterstwo Edukacj arodowej al. J. Ch. Szucha 25 00-918 arszawa Dna 03 czerwca 2009 r. TEMAT: Propozycja zmany art. 30a ustawy Karta auczycela w forme lstu otwartego

Bardziej szczegółowo

Teoria niepewności pomiaru (Rachunek niepewności pomiaru) Rodzaje błędów pomiaru

Teoria niepewności pomiaru (Rachunek niepewności pomiaru) Rodzaje błędów pomiaru Pomary fzyczne - dokonywane tylko ze skończoną dokładnoścą. Powodem - nedoskonałość przyrządów pomarowych neprecyzyjność naszych zmysłów borących udzał w obserwacjach. Podawane samego tylko wynku pomaru

Bardziej szczegółowo

Proste modele ze złożonym zachowaniem czyli o chaosie

Proste modele ze złożonym zachowaniem czyli o chaosie Proste modele ze złożonym zachowanem czyl o chaose 29 kwetna 2014 Komputer jest narzędzem coraz częścej stosowanym przez naukowców do ukazywana skrzętne ukrywanych przez naturę tajemnc. Symulacja, obok

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 4/2016/Młodzi (dotyczy zamówienia na usługę ochrony)

Zapytanie ofertowe nr 4/2016/Młodzi (dotyczy zamówienia na usługę ochrony) Fundacja na Rzecz Rozwoju Młodzeży Młodz Młodym ul. Katedralna 4 50-328 Wrocław tel. 882 021 007 mlodzmlodym@archdecezja.wroc.pl, www.sdm2016.wroclaw.pl Wrocław, 24 maja 2016 r. Zapytane ofertowe nr 4/2016/Młodz

Bardziej szczegółowo

5. OPTYMALIZACJA GRAFOWO-SIECIOWA

5. OPTYMALIZACJA GRAFOWO-SIECIOWA . OPTYMALIZACJA GRAFOWO-SIECIOWA Defncja grafu Pod pojęcem grafu G rozumemy następującą dwójkę uporządkowaną (defncja grafu Berge a): (.) G W,U gdze: W zbór werzchołków grafu, U zbór łuków grafu, U W W,

Bardziej szczegółowo

METODY PLANOWANIA EKSPERYMENTÓW. dr hab. inż. Mariusz B. Bogacki

METODY PLANOWANIA EKSPERYMENTÓW. dr hab. inż. Mariusz B. Bogacki Metody Planowana Eksperymentów Rozdzał 1. Strona 1 z 14 METODY PLANOWANIA EKSPERYMENTÓW dr hab. nż. Marusz B. Bogack Marusz.Bogack@put.poznan.pl www.fct.put.poznan.pl/cv23.htm Marusz B. Bogack 1 Metody

Bardziej szczegółowo

NOWA EMERYTURA Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH

NOWA EMERYTURA Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH NOWA EMERYTURA Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Warunk nabywana prawa do nowej emerytury oraz jej wysokość określa ustawa z dna 17 grudna 1998 r.

Bardziej szczegółowo

Urządzenia wejścia-wyjścia

Urządzenia wejścia-wyjścia Urządzena wejśca-wyjśca Klasyfkacja urządzeń wejśca-wyjśca. Struktura mechanzmu wejśca-wyjśca (sprzętu oprogramowana). Interakcja jednostk centralnej z urządzenam wejśca-wyjśca: odpytywane, sterowane przerwanam,

Bardziej szczegółowo

Zapis informacji, systemy pozycyjne 1. Literatura Jerzy Grębosz, Symfonia C++ standard. Harvey M. Deitl, Paul J. Deitl, Arkana C++. Programowanie.

Zapis informacji, systemy pozycyjne 1. Literatura Jerzy Grębosz, Symfonia C++ standard. Harvey M. Deitl, Paul J. Deitl, Arkana C++. Programowanie. Zaps nformacj, systemy pozycyjne 1 Lteratura Jerzy Grębosz, Symfona C++ standard. Harvey M. Detl, Paul J. Detl, Arkana C++. Programowane. Zaps nformacj w komputerach Wszystke elementy danych przetwarzane

Bardziej szczegółowo

D Archiwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla opiekunów/promotorów/recenzentów

D Archiwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla opiekunów/promotorów/recenzentów D Archwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla opekunów/promotorów/recenzentów Kraków 13.01.2016 r. Procedura Archwzacj Prac Dyplomowych jest realzowana zgodne z zarządzenem nr 71/2015 Rektora Unwersytetu

Bardziej szczegółowo

PORADNIK KANDYDATA. Wkrótce w nauka w szkole w jaki sposób je. zasadniczych szkole

PORADNIK KANDYDATA. Wkrótce w nauka w szkole w jaki sposób je. zasadniczych szkole Drog Gmnazjalsto, Wkrótce w nauka w szkole w jak sposób je jedno z z w pracodawców. zasadnczych szkole racjonalnego wyboru przestrz W prowadzona przy pomocy systemu elektroncznego. Rekrutacja wspomagana

Bardziej szczegółowo

± Δ. Podstawowe pojęcia procesu pomiarowego. x rzeczywiste. Określenie jakości poznania rzeczywistości

± Δ. Podstawowe pojęcia procesu pomiarowego. x rzeczywiste. Określenie jakości poznania rzeczywistości Podstawowe pojęca procesu pomarowego kreślene jakośc poznana rzeczywstośc Δ zmerzone rzeczywste 17 9 Zalety stosowana elektrycznych przyrządów 1/ 1. możlwość budowy czujnków zamenających werne każdą welkość

Bardziej szczegółowo

EMERYTURA Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH USTALANA NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH

EMERYTURA Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH USTALANA NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH EMERYTURA Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH USTALANA NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Emerytura z FUS ustalana na dotychczasowych zasadach to śwadczene

Bardziej szczegółowo

Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. Bernard Panaszek, prof. zw. UMW. Recenzja

Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. Bernard Panaszek, prof. zw. UMW. Recenzja KATEDRA KLINIKA CHORÓB WEWNĘTRZNYCHYCH GERIATRII ALERGOLOGU Unwersytet Medyczny m. Pastów Śląskch we Wrocławu 50-367 Wrocław, ul. Cure-Skłodowskej 66 Tel. 71/7842521 Fax 71/7842529 E-mal: bernard.panaszek@umed.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

Analiza korelacji i regresji

Analiza korelacji i regresji Analza korelacj regresj Zad. Pewen zakład produkcyjny zatrudna pracownków fzycznych. Ich wydajność pracy (Y w szt./h) oraz mesęczne wynagrodzene (X w tys. zł) przedstawa ponższa tabela: Pracownk y x A

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji 14 wiosna

Regulamin promocji 14 wiosna promocja_14_wosna strona 1/5 Regulamn promocj 14 wosna 1. Organzatorem promocj 14 wosna, zwanej dalej promocją, jest JPK Jarosław Paweł Krzymn, zwany dalej JPK. 2. Promocja trwa od 01 lutego 2014 do 30

Bardziej szczegółowo

3. ŁUK ELEKTRYCZNY PRĄDU STAŁEGO I PRZEMIENNEGO

3. ŁUK ELEKTRYCZNY PRĄDU STAŁEGO I PRZEMIENNEGO 3. ŁUK ELEKTRYCZNY PRĄDU STŁEGO I PRZEMIENNEGO 3.1. Cel zakres ćwczena Celem ćwczena jest zapoznane sę z podstawowym właścwoścam łuku elektrycznego palącego sę swobodne, w powetrzu o cśnentmosferycznym.

Bardziej szczegółowo

PROSTO O DOPASOWANIU PROSTYCH, CZYLI ANALIZA REGRESJI LINIOWEJ W PRAKTYCE

PROSTO O DOPASOWANIU PROSTYCH, CZYLI ANALIZA REGRESJI LINIOWEJ W PRAKTYCE PROSTO O DOPASOWANIU PROSTYCH, CZYLI ANALIZA REGRESJI LINIOWEJ W PRAKTYCE Janusz Wątroba, StatSoft Polska Sp. z o.o. W nemal wszystkch dzedznach badań emprycznych mamy do czynena ze złożonoścą zjawsk procesów.

Bardziej szczegółowo

DUQUE DATA COLLECTION FOR DELIVERY PORODY - zbieranie danych w projekcie DUQuE

DUQUE DATA COLLECTION FOR DELIVERY PORODY - zbieranie danych w projekcie DUQuE Ne Incluson Defncje Poród Krytera włączena Urodzene dzecka. DUQUE DATA COLLECTION FOR PORODY - zberane danych w projekce DUQuE Pacjentk w weku 15 lat węcej z rozpoznanem podstawowym porodu według klasyfkacj

Bardziej szczegółowo

Dotyczy: opinii PKPP lewiatan do projektow dwoch rozporzqdzen z 27 marca 2012 (pismo P-PAA/137/622/2012)

Dotyczy: opinii PKPP lewiatan do projektow dwoch rozporzqdzen z 27 marca 2012 (pismo P-PAA/137/622/2012) 30/04! 2012 PON 13: 30! t FAX 22 55 99 910 PKPP Lewatan _..~._. _., _. _ :. _._..... _.. ~._..:.l._.... _. '. _-'-'-'"." -.-.---.. ----.---.-.~.....----------.. LEWATAN Pol~ka KonfederacJa Pracodawcow

Bardziej szczegółowo

Problemy inwentaryzacji typologicznej, fitosocjologicznej oraz siedlisk przyrodniczych w ramach prac urządzeniowych

Problemy inwentaryzacji typologicznej, fitosocjologicznej oraz siedlisk przyrodniczych w ramach prac urządzeniowych Problemy inwentaryzacji typologicznej, fitosocjologicznej oraz siedlisk przyrodniczych w ramach prac urządzeniowych Roman Zielony Zakład Urządzania Lasu SGGW Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, Zarząd

Bardziej szczegółowo

Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych - Państwowy Monitoring Środowiska cele, zakres, organizacja, metodyki

Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych - Państwowy Monitoring Środowiska cele, zakres, organizacja, metodyki Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych - Państwowy Monitoring Środowiska cele, zakres, organizacja, metodyki Dorota Radziwiłł Departament Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektorat

Bardziej szczegółowo

1. Komfort cieplny pomieszczeń

1. Komfort cieplny pomieszczeń 1. Komfort ceplny pomeszczeń Przy określanu warunków panuących w pomeszczenu używa sę zwykle dwóch poęć: mkroklmat komfort ceplny. Przez poęce mkroklmatu wnętrz rozume sę zespół wszystkch parametrów fzycznych

Bardziej szczegółowo

Leśne siedliska przyrodnicze Natura 2000 mogące występować w Lasach Państwowych

Leśne siedliska przyrodnicze Natura 2000 mogące występować w Lasach Państwowych Leśne siedliska przyrodnicze Natura 2000 mogące występować w Lasach Państwowych Opracowanie: Paweł Pawlaczyk Współpraca: Piotr Derlacz, Wojciech Mróz, Krzysztof Świerkosz, Roman Zielony 9110 KWAŚNE BUCZYNY

Bardziej szczegółowo

System Przeciwdziałania Powstawaniu Bezrobocia na Terenach Słabo Zurbanizowanych SPRAWOZDANIE Z BADAŃ Autor: Joanna Wójcik

System Przeciwdziałania Powstawaniu Bezrobocia na Terenach Słabo Zurbanizowanych SPRAWOZDANIE Z BADAŃ   Autor: Joanna Wójcik Opracowane w ramach projektu System Przecwdzałana Powstawanu Bezroboca na Terenach Słabo Zurbanzowanych ze środków Europejskego Funduszu Społecznego w ramach Incjatywy Wspólnotowej EQUAL PARTNERSTWO NA

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10. Metody eksploracji danych

Ćwiczenie 10. Metody eksploracji danych Ćwczene 10. Metody eksploracj danych Grupowane (Clusterng) 1. Zadane grupowana Grupowane (ang. clusterng) oznacza grupowane rekordów, obserwacj lub przypadków w klasy podobnych obektów. Grupa (ang. cluster)

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w przedsiębiorstwie i jego wpływ na analizę opłacalności przedsięwzięć inwestycyjnych

Zarządzanie ryzykiem w przedsiębiorstwie i jego wpływ na analizę opłacalności przedsięwzięć inwestycyjnych dr nż Andrze Chylńsk Katedra Bankowośc Fnansów Wyższa Szkoła Menedżerska w Warszawe Zarządzane ryzykem w rzedsęborstwe ego wływ na analzę ołacalnośc rzedsęwzęć nwestycynych w w w e - f n a n s e c o m

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 1C KARTA USŁUGI Utrzymanie Systemu Kopii Zapasowych (USKZ)

ZAŁĄCZNIK NR 1C KARTA USŁUGI Utrzymanie Systemu Kopii Zapasowych (USKZ) Załącznk nr 1C do Umowy nr.. z dna.2014 r. ZAŁĄCZNIK NR 1C KARTA USŁUGI Utrzymane Systemu Kop Zapasowych (USKZ) 1 INFORMACJE DOTYCZĄCE USŁUGI 1.1 CEL USŁUGI: W ramach Usług Usługodawca zobowązany jest

Bardziej szczegółowo

Bednarka PLH 120033. II spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy Bednarka, 10.09.2012.

Bednarka PLH 120033. II spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy Bednarka, 10.09.2012. Bednarka PLH 120033 II spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy Bednarka, 10.09.2012. Położenie i zasięg Położenie administracyjne: woj. małopolskie, powiat gorlicki, gmina Lipinki; woj. podkarpackie, powiat

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja zasobów drzewnych

Inwentaryzacja zasobów drzewnych Inwentaryzacja zasobów drzewnych Metody inwentaryzacji zapasu. Charakterystyka metody reprezentacyjnej. Przypomnienie Metody inwentaryzacji: - pomiarowa - szacunkowa - pomiarowo-szacunkowa - reprezentacyjna

Bardziej szczegółowo

Zmodyfikowana technika programowania dynamicznego

Zmodyfikowana technika programowania dynamicznego Zmodyfkowana technka programowana dynamcznego Lech Madeysk 1, Zygmunt Mazur 2 Poltechnka Wrocławska, Wydzał Informatyk Zarządzana, Wydzałowy Zakład Informatyk Wybrzeże Wyspańskego 27, 50-370 Wrocław Streszczene.

Bardziej szczegółowo

KURS STATYSTYKA. Lekcja 6 Regresja i linie regresji ZADANIE DOMOWE. www.etrapez.pl Strona 1

KURS STATYSTYKA. Lekcja 6 Regresja i linie regresji ZADANIE DOMOWE. www.etrapez.pl Strona 1 KURS STATYSTYKA Lekcja 6 Regresja lne regresj ZADANIE DOMOWE www.etrapez.pl Strona 1 Część 1: TEST Zaznacz poprawną odpowedź (tylko jedna jest prawdzwa). Pytane 1 Funkcja regresj I rodzaju cechy Y zależnej

Bardziej szczegółowo

3.1. ODZIAŁYWANIE DŹWIĘKÓW NA CZŁOWIEKA I OTOCZENIE

3.1. ODZIAŁYWANIE DŹWIĘKÓW NA CZŁOWIEKA I OTOCZENIE 3. KRYTERIA OCENY HAŁASU I DRGAŃ Hałas to każdy dźwęk nepożądany, przeszkadzający, nezależne od jego natury, kontekstu znaczena. Podobne rzecz sę ma z drganam. Oba te zjawska oddzałują nekorzystne na człoweka

Bardziej szczegółowo

Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A.

Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Za1cznIk do Uchwaly Zarządu Spółk Operator Gazodągów Przesyłowych GAZ - SYSTEM S.A. 2 dna 2010 r. nr... L9T/2(2010 Operator Gazocągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. INSTRUKCJA UDZIELANIA ZAMÓWIEŃ WSPÓŁFINANSOWANYCH

Bardziej szczegółowo

A O n RZECZPOSPOLITA POLSKA. Gospodarki Narodowej. Warszawa, dnia2/stycznia 2014

A O n RZECZPOSPOLITA POLSKA. Gospodarki Narodowej. Warszawa, dnia2/stycznia 2014 Warszawa, dna2/styczna 2014 r, RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI PODSEKRETARZ STANU Małgorzata Olsze wska BM-WP 005.6. 20 14 Pan Marek Zółkowsk Przewodnczący Komsj Gospodark

Bardziej szczegółowo

Nota 1. Polityka rachunkowości

Nota 1. Polityka rachunkowości Nota 1. Poltyka rachunkowośc Ops przyjętych zasad rachunkowośc a) Zasady ujawnana prezentacj nformacj w sprawozdanu fnansowym Sprawozdane fnansowe za okres od 01 styczna 2009 roku do 31 marca 2009 roku

Bardziej szczegółowo

PRZESTRZENNE ZRÓŻNICOWANIE WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW POZIOMU ŻYCIA MIESZKAŃCÓW MIAST ŚREDNIEJ WIELKOŚCI A SYSTEM LOGISTYCZNY MIASTA 1

PRZESTRZENNE ZRÓŻNICOWANIE WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW POZIOMU ŻYCIA MIESZKAŃCÓW MIAST ŚREDNIEJ WIELKOŚCI A SYSTEM LOGISTYCZNY MIASTA 1 METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XI/2, 2010, str. 102 111 PRZESTRZENNE ZRÓŻNICOWANIE WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW POZIOMU ŻYCIA MIESZKAŃCÓW MIAST ŚREDNIEJ WIELKOŚCI A SYSTEM LOGISTYCZNY MIASTA 1

Bardziej szczegółowo

KURS STATYSTYKA. Lekcja 1 Statystyka opisowa ZADANIE DOMOWE. www.etrapez.pl Strona 1

KURS STATYSTYKA. Lekcja 1 Statystyka opisowa ZADANIE DOMOWE. www.etrapez.pl Strona 1 KURS STATYSTYKA Lekcja 1 Statystyka opsowa ZADANIE DOMOWE www.etrapez.pl Strona 1 Część 1: TEST Zaznacz poprawną odpowedź (tylko jedna jest prawdzwa). Pytane 1 W statystyce opsowej mamy pełne nformacje

Bardziej szczegółowo

Proces narodzin i śmierci

Proces narodzin i śmierci Proces narodzn śmerc Jeżel w ewnej oulacj nowe osobnk ojawają sę w sosób losowy, rzy czym gęstość zdarzeń na jednostkę czasu jest stała w czase wynos λ, oraz lczba osobnków n, które ojawły sę od chwl do

Bardziej szczegółowo

Określanie mocy cylindra C w zaleŝności od ostrości wzroku V 0 Ostrość wzroku V 0 7/5 6/5 5/5 4/5 3/5 2/5 Moc cylindra C 0,5 0,75 1,0 1,25 1,5 > 2

Określanie mocy cylindra C w zaleŝności od ostrości wzroku V 0 Ostrość wzroku V 0 7/5 6/5 5/5 4/5 3/5 2/5 Moc cylindra C 0,5 0,75 1,0 1,25 1,5 > 2 T A R C Z A Z E G A R O W A ASTYGMATYZM 1.Pojęca ogólne a) astygmatyzm prosty (najbardzej zgodny z pozomem) - najbardzej płask połudnk tzn. o najmnejszej mocy jest pozomy b) astygmatyzm odwrotny (najbardzej

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane metody numeryczne Komputerowa analiza zagadnień różniczkowych 1. Układy równań liniowych

Zaawansowane metody numeryczne Komputerowa analiza zagadnień różniczkowych 1. Układy równań liniowych Zaawansowane metody numeryczne Komputerowa analza zagadneń różnczkowych 1. Układy równań lnowych P. F. Góra http://th-www.f.uj.edu.pl/zfs/gora/ semestr letn 2006/07 Podstawowe fakty Równane Ax = b, x,

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Racborzu KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmotu: Termnologa ekonomczna prawncza 2. Kod przedmotu: FGB-23 3. Okres ważnośc karty: 2015-2018 4. Forma kształcena: studa perwszego

Bardziej szczegółowo

KRZYWA BÉZIERA TWORZENIE I WIZUALIZACJA KRZYWYCH PARAMETRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE KRZYWEJ BÉZIERA

KRZYWA BÉZIERA TWORZENIE I WIZUALIZACJA KRZYWYCH PARAMETRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE KRZYWEJ BÉZIERA KRZYWA BÉZIERA TWORZENIE I WIZUALIZACJA KRZYWYCH PARAMETRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE KRZYWEJ BÉZIERA Krzysztof Serżęga Wyższa Szkoła Informatyk Zarządzana w Rzeszowe Streszczene Artykuł porusza temat zwązany

Bardziej szczegółowo

POJAZDY SZYNOWE 2/2014

POJAZDY SZYNOWE 2/2014 ANALIZA PRZYCZYN I SKUTKÓW USZKODZEŃ (FMEA) W ZASTOSOWANIU DO POJAZDÓW SZYNOWYCH dr nż. Macej Szkoda, mgr nż. Grzegorz Kaczor Poltechnka Krakowska, Instytut Pojazdów Szynowych al. Jana Pawła II 37, 31-864

Bardziej szczegółowo

Statyczna alokacja kanałów (FCA)

Statyczna alokacja kanałów (FCA) Przydzał kanałów 1 Zarys wykładu Wprowadzene Alokacja statyczna a alokacja dynamczna Statyczne metody alokacj kanałów Dynamczne metody alokacj kanałów Inne metody alokacj kanałów Alokacja w strukturach

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ANALIZY HARMONICZNEJ DO OKREŚLENIA SIŁY I DŁUGOŚCI CYKLI GIEŁDOWYCH

ZASTOSOWANIE ANALIZY HARMONICZNEJ DO OKREŚLENIA SIŁY I DŁUGOŚCI CYKLI GIEŁDOWYCH Grzegorz PRZEKOTA ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH ZASTOSOWANIE ANALIZY HARMONICZNEJ DO OKREŚLENIA SIŁY I DŁUGOŚCI CYKLI GIEŁDOWYCH Zarys treśc: W pracy podjęto problem dentyfkacj cykl gełdowych.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYBRANYCH METOD OCENY SYSTEMÓW BONUS-MALUS

ANALIZA WYBRANYCH METOD OCENY SYSTEMÓW BONUS-MALUS Anna Jędrzychowska Unwersytet Ekonomczny we Wrocławu Wydzał Zarządzana, Informatyk Fnansów Katedra Ubezpeczeń anna.jedrzychowska@ue.wroc.pl Ewa Poprawska Unwersytet Ekonomczny we Wrocławu Wydzał Zarządzana,

Bardziej szczegółowo

Delegacje otrzymują w załączeniu dokument Komisji D012257/03 ZAŁĄCZNIK.

Delegacje otrzymują w załączeniu dokument Komisji D012257/03 ZAŁĄCZNIK. RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 28 lpca 20 r. (29.07) (OR. en) 082/ ADD AVIATION 94 PISMO PRZEWODNIE Od: Komsja Europejska Data otrzymana: 8 lpca 20 r. Do: Sekretarat Generalny Rady Nr dok. Kom D02257/0

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji systemu. Moduzone Z11 Moduzone Z20 B Moduzone Z30

Instrukcja instalacji systemu. Moduzone Z11 Moduzone Z20 B Moduzone Z30 Instrukcja nstalacj systemu Moduzone Z11 Moduzone Z20 B Moduzone Z30 SPIS TREŚCI INTRUKCJA 1 Instrukcja... 2 1.1 Uwag dotyczące dokumentacj...2 1.2 Dołączone dokumenty...2 1.3 Objaśnene symbol...2 1.4

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie lokalizacji obiektu logistycznego z zastosowaniem metody wyważonego środka ciężkości studium przypadku

Wyznaczanie lokalizacji obiektu logistycznego z zastosowaniem metody wyważonego środka ciężkości studium przypadku B u l e t y n WAT Vo l. LXI, Nr 3, 2012 Wyznaczane lokalzacj obektu logstycznego z zastosowanem metody wyważonego środka cężkośc studum przypadku Emla Kuczyńska, Jarosław Zółkowsk Wojskowa Akadema Technczna,

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA X. Zasada największej wiarygodności

ZAJĘCIA X. Zasada największej wiarygodności ZAJĘCIA X Zasada najwększej warygodnośc Funkcja warygodnośc Estymacja wg zasady maksymalzacj warygodnośc Rodzna estymatorów ML Przypadk szczególne WPROWADZEIE Komputerowa dentyfkacja obektów Przyjęce na

Bardziej szczegółowo

Piesi jako ofiary śmiertelnych wypadków analiza kryminalistyczna

Piesi jako ofiary śmiertelnych wypadków analiza kryminalistyczna Pes jako ofary śmertelnych wypadków analza krymnalstyczna Potr Kodryck, Monka Kodrycka Pozom bezpeczeństwa ruchu drogowego klasyfkuje Polskę na jednym z ostatnch mejsc wśród krajów europejskch. Wskaźnk

Bardziej szczegółowo

Załącznk do UchwaĘ Senatu 40/S 120 3 STUDIOW PODYPLOMOWYCH EKONOMII IINFORMATYKI W KRAKOWIE PODSTAWA PRAWNA Ustawa zdnat7 pca2005 r. Prawo o szkolnctwe wyższym (Dz. U. Nr 164,poz.1365,z poźn. zm.). Rozpor2ądzene

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCJA OPTYMALNYCH PORTFELI Z ZASTOSOWANIEM METOD ANALIZY FUNDAMENTALNEJ UJĘCIE DYNAMICZNE

KONSTRUKCJA OPTYMALNYCH PORTFELI Z ZASTOSOWANIEM METOD ANALIZY FUNDAMENTALNEJ UJĘCIE DYNAMICZNE Adranna Mastalerz-Kodzs Unwersytet Ekonomczny w Katowcach KONSTRUKCJA OPTYMALNYCH PORTFELI Z ZASTOSOWANIEM METOD ANALIZY FUNDAMENTALNEJ UJĘCIE DYNAMICZNE Wprowadzene W dzałalnośc nstytucj fnansowych, takch

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW UZYSKANYCH ZA POMOCĄ MIAR SYNTETYCZNYCH: M ORAZ PRZY ZASTOSOWANIU METODY UNITARYZACJI ZEROWANEJ

ANALIZA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW UZYSKANYCH ZA POMOCĄ MIAR SYNTETYCZNYCH: M ORAZ PRZY ZASTOSOWANIU METODY UNITARYZACJI ZEROWANEJ METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XVI/3, 2015, str. 248 257 ANALIZA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW UZYSKANYCH ZA POMOCĄ MIAR SYNTETYCZNYCH: M ORAZ PRZY ZASTOSOWANIU METODY UNITARYZACJI ZEROWANEJ Sławomr

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY I STUDIA. Zeszyt nr 286. Analiza dyskryminacyjna i regresja logistyczna w procesie oceny zdolności kredytowej przedsiębiorstw

MATERIAŁY I STUDIA. Zeszyt nr 286. Analiza dyskryminacyjna i regresja logistyczna w procesie oceny zdolności kredytowej przedsiębiorstw MATERIAŁY I STUDIA Zeszyt nr 86 Analza dyskrymnacyjna regresja logstyczna w procese oceny zdolnośc kredytowej przedsęborstw Robert Jagełło Warszawa, 0 r. Wstęp Robert Jagełło Narodowy Bank Polsk. Składam

Bardziej szczegółowo

MPEC wydaje warunki techniczne KONIEC

MPEC wydaje warunki techniczne KONIEC 1 2 3 1 2 2 1 3 MPEC wydaje warunk technczne 4 5 6 10 9 8 7 11 12 13 14 15 KONIEC 17 16 4 5 Chcesz wedzeć, czy masz możlwość przyłączena budynku Możlwośc dofnansowana wymany peców węglowych do sec mejskej?

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ 3. dotyczący definicji pojęcia produkty pochodzące oraz metod współpracy administracyjnej

PROTOKÓŁ 3. dotyczący definicji pojęcia produkty pochodzące oraz metod współpracy administracyjnej 31.7.2006 PL Dzennk Urzędowy Un Europejskej L 209/31 PROTOKÓŁ 3 dotyczący defncj pojęca produkty pochodzące oraz metod współpracy admnstracyjnej SPIS TREŚCI TYTUŁ I PRZEPISY OGÓLNE Artykuł 1 Defncje TYTUŁ

Bardziej szczegółowo

Semestr zimowy Brak Nie

Semestr zimowy Brak Nie KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angelskm Obowązuje od roku akademckego 2015/2016 Z-ID-702 Semnarum praca dyplomowa Semnar and Dplom Thess A. USYTUOWANIE MODUŁU

Bardziej szczegółowo

OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE

OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Warunk nabywana prawa do okresowej emerytury kaptałowej ze środków zgromadzonych w otwartym

Bardziej szczegółowo

PLAN URZĄDZENIA LASU NADLEŚNICTWA WŁOSZAKOWICE na okres od 1 stycznia 2015 do 31 grudnia 2024

PLAN URZĄDZENIA LASU NADLEŚNICTWA WŁOSZAKOWICE na okres od 1 stycznia 2015 do 31 grudnia 2024 PLAN URZĄDZENIA LASU NADLEŚNICTWA WŁOSZAKOWICE FORMY OCHRONY PRZYRODY FORMA OCHRONY POP 2005 POP 204 PARKI KRAJOBRAZOWE OBSZARY CHRONIONEGO KRAJOBRAZU 4 OBSZARY NATURA 2000 0 4 POMNIKI PRZYRODY 2 2 250

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA OCHRONY OBSZARÓW WODNO-BŁOTNYCH W POLSCE WRAZ Z PLANEM DZIAŁAŃ MINISTERSTWO ŚRODOWISKA DEPARTAMENT LEŚNICTWA, OCHRONY PRZYRODY I KRAJOBRAZU

STRATEGIA OCHRONY OBSZARÓW WODNO-BŁOTNYCH W POLSCE WRAZ Z PLANEM DZIAŁAŃ MINISTERSTWO ŚRODOWISKA DEPARTAMENT LEŚNICTWA, OCHRONY PRZYRODY I KRAJOBRAZU MINISTERSTWO ŚRODOWISKA DEPARTAMENT LEŚNICTWA, OCHRONY PRZYRODY I KRAJOBRAZU STRATEGIA OCHRONY OBSZARÓW WODNO-BŁOTNYCH W POLSCE WRAZ Z PLANEM DZIAŁAŃ (NA LATA 2006 2013) WARSZAWA, 2006 SPIS TREŚCI 1.Wprowadzene

Bardziej szczegółowo

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne ś POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT INŻYNIERII ŚRODOWISKA PROWADZĄCY: mgr nż. Łukasz Amanowcz Systemy Ochrony Powetrza Ćwczena Laboratoryjne 2 TEMAT ĆWICZENIA: Oznaczane lczbowego rozkładu lnowych projekcyjnych

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 5(96)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 5(96)/2013 ZESZYTY NAUKOWE NSTYTUTU POJAZDÓW 5(96)/2013 Hubert Sar, Potr Fundowcz 1 WYZNACZANE MASOWEGO MOMENTU BEZWŁADNOŚC WZGLĘDEM OS PODŁUŻNEJ DLA SAMOCHODU TYPU VAN NA PODSTAWE WZORÓW DOŚWADCZALNYCH 1. Wstęp

Bardziej szczegółowo

Prognoza oddziaływania na środowisko zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Pisz w części wsi Kwik

Prognoza oddziaływania na środowisko zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Pisz w części wsi Kwik Pracowna Projektowa Archtektury Krajobrazu Rewaloryzacj Środowska 80-766 Gdańsk ul. Zamejska 40/20 tel./fax 58 303 67 97 Prognoza oddzaływana na środowsko zmany Studum uwarunkowań kerunków zagospodarowana

Bardziej szczegółowo

Diagnoza stanu, cele i koncepcja ochrony ekosystemów leśnych Wigierskiego Parku Narodowego*

Diagnoza stanu, cele i koncepcja ochrony ekosystemów leśnych Wigierskiego Parku Narodowego* Diagnoza stanu, cele i koncepcja ochrony ekosystemów leśnych Wigierskiego Parku Narodowego* mgr inż. Maciej Szneidrowski TAXUS SI sp. z o.o. *projekt nr POIS.05.03.00-00-275/10 współfinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

SZTUCZNA INTELIGENCJA

SZTUCZNA INTELIGENCJA SZTUCZNA INTELIGENCJA WYKŁAD 15. ALGORYTMY GENETYCZNE Częstochowa 014 Dr hab. nż. Grzegorz Dudek Wydzał Elektryczny Poltechnka Częstochowska TERMINOLOGIA allele wartośc, waranty genów, chromosom - (naczej

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO

PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wejskego w Warszawe PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO Tom 12 (XXVII) Zeszyt 4 Wydawnctwo SGGW Warszawa 2012 Elżbeta Kacperska 1 Katedra Ekonomk Rolnctwa Mędzynarodowych

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 5 lipca 2013 r. Poz. 3525 ZARZĄDZENIE NR 31/2013 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W ŁODZI Na podstawie art. 19 ust. 6 oraz w związku z art. 20

Bardziej szczegółowo

Sygn. akt II Kp 420/11 POSTANOWIENIE dnia 5 stycznia 2012 roku

Sygn. akt II Kp 420/11 POSTANOWIENIE dnia 5 stycznia 2012 roku Sygn. akt II Kp 420/11 POSTANOWIENIE dna 5 styczna 2012 roku Sąd Rejonowy w Starachowcach w Wydzale II Karnym w składze: Przewodnczący: SSR Barbara Nowak- Łon Protokolant sądowy Anna Kełek w obecnośc Prokuratora

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE SPRZEDAŻY Z ZASTOSOWANIEM ROZKŁADU GAMMA Z KOREKCJĄ ZE WZGLĘDU NA WAHANIA SEZONOWE

PROGNOZOWANIE SPRZEDAŻY Z ZASTOSOWANIEM ROZKŁADU GAMMA Z KOREKCJĄ ZE WZGLĘDU NA WAHANIA SEZONOWE STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 36 Krzysztof Dmytrów * Marusz Doszyń ** Unwersytet Szczecńsk PROGNOZOWANIE SPRZEDAŻY Z ZASTOSOWANIEM ROZKŁADU GAMMA Z KOREKCJĄ ZE WZGLĘDU NA

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI METODĄ TYPU B

OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI METODĄ TYPU B OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI METODĄ TYPU B W przypadku gdy e występuje statystyczy rozrzut wyków (wszystke pomary dają te sam wyk epewość pomaru wyzaczamy w y sposób. Główą przyczyą epewośc pomaru jest epewość

Bardziej szczegółowo

WYBRANE METODY TWORZENIA STRATEGII ZRÓWNOWAŻONEGO TRANSPORTU MIEJSKIEGO SELECTED METHODS FOR DEVELOPING SUSTAINABLE URBAN TRANS- PORT STRATEGIES

WYBRANE METODY TWORZENIA STRATEGII ZRÓWNOWAŻONEGO TRANSPORTU MIEJSKIEGO SELECTED METHODS FOR DEVELOPING SUSTAINABLE URBAN TRANS- PORT STRATEGIES Zbgnew SKROBACKI WYBRANE METODY TWORZENIA STRATEGII ZRÓWNOWAŻONEGO TRANSPORTU MIEJSKIEGO SELECTED METHODS FOR DEVELOPING SUSTAINABLE URBAN TRANS- PORT STRATEGIES W artykule przedstawone systemowe podejśce

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z kontroli przeprowadzonej w Domu Pomocy Społecznej w Gliwicach "Nasz Dom" ul. Derkacza 10

Sprawozdanie z kontroli przeprowadzonej w Domu Pomocy Społecznej w Gliwicach Nasz Dom ul. Derkacza 10 SSR Jolanta Żak Wydzał V Rodznny Neletnch Sądu Rejonowego w Glwcach Glwce, dna 30 marca 20 l O roku Sprawozdane z kontrol przeprowadzonej w Domu Pomocy Społecznej w Glwcach "Nasz Dom" ul. Derkacza 10 Część

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji upalne lato 2014 2.0

Regulamin promocji upalne lato 2014 2.0 upalne lato 2014 2.0 strona 1/5 Regulamn promocj upalne lato 2014 2.0 1. Organzatorem promocj upalne lato 2014 2.0, zwanej dalej promocją, jest JPK Jarosław Paweł Krzymn, zwany dalej JPK. 2. Promocja trwa

Bardziej szczegółowo

N N$!Ą/ACYJ NA COSPODARKA RC r'{ DCWA STłATL (: A poj ł',j 0S( Ur.{łe f#ps',s}{a gł{'")7 [' tj ;.J *?'*'J. Fł K " t [Cj *ŁJ JhJ ){ ł1. Ł'r! J :]7: rf (} ^?'''1!'':?':a' 1' Ł! '!" '' ' :Ż 1 Ł'ł.,' 'ź ':

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/188/15 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 21 maja 2015 r.

UCHWAŁA NR X/188/15 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 21 maja 2015 r. UCHWAŁA NR X/188/15 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dna 21 maja 2015 r. w sprawe uchwalena mejscowego planu zagospodarowana przestrzennego fragmentu Łącznka Pawłowckego przy ulcy Przedwośne we Wrocławu Na podstawe

Bardziej szczegółowo

STATECZNOŚĆ SKARP. α - kąt nachylenia skarpy [ o ], φ - kąt tarcia wewnętrznego gruntu [ o ],

STATECZNOŚĆ SKARP. α - kąt nachylenia skarpy [ o ], φ - kąt tarcia wewnętrznego gruntu [ o ], STATECZNOŚĆ SKARP W przypadku obektu wykonanego z gruntów nespostych zaprojektowane bezpecznego nachylena skarp sprowadza sę do przekształcena wzoru na współczynnk statecznośc do postac: tgφ tgα = n gdze:

Bardziej szczegółowo

TRANZYSTOR BIPOLARNY CHARAKTERYSTYKI STATYCZNE

TRANZYSTOR BIPOLARNY CHARAKTERYSTYKI STATYCZNE POLITHNIKA RZSZOWSKA Katedra Podstaw lektronk Instrkcja Nr4 F 00/003 sem. letn TRANZYSTOR IPOLARNY HARAKTRYSTYKI STATYZN elem ćwczena jest pomar charakterystyk statycznych tranzystora bpolarnego npn lb

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANUSZA KORCZAKA W BRONIEWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016

PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANUSZA KORCZAKA W BRONIEWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 Samorząd Ucznowsk Szkoły Podstawowej m. Janusza Korczaka Bronewce 3 88-160 Jankowo e-mal: su.spbronewce@gmal.com http://www.spbronewce.republka.pl/su.html PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ

Bardziej szczegółowo

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Jest to obszar chroniony ze względu na swoje walory, głównie przyrodnicze. W Polsce obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi,

Bardziej szczegółowo