DENDROLOGIA BIBLICA. STUDIUM EKOLINGWISTYCZNE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DENDROLOGIA BIBLICA. STUDIUM EKOLINGWISTYCZNE"

Transkrypt

1

2 DENDROLOGIA BIBLICA. STUDIUM EKOLINGWISTYCZNE Motto: * Kamilla Termiñska B³ogos³awiony jesteœ ty, Haszem, nasz Bóg, Król œwiata, e w jego œwiecie nie brakuje niczego i stworzy³ na nim stworzenia dobre i dobre drzewa, aby cieszyæ nimi ludzi. /za: Almanach ydowski 5769 ( ) red. Bella Szwarcman-Czrnota. Warszawa s.177/ Na obrze ach hegemonistycznego dyskursu komercji, lêku i w³adzy dzisiejszej Europy, pleni siê i rozrasta zielona mowa 1 wrastaj¹ca w g³êbokie pok³ady religii, w których szacunek do ycia i poczucie wspólnoty losów wszelkich istot ywych s¹ wpisane w samo j¹dro ich doktryny. Pojmuj¹c globalizacjê jako przede wszystkim dynamizm, wymianê i oswajanie idei, pragnê zwróciæ uwagê na buddyzm, hinduizm, szintoizm, szamanizm, taoizm, lecz tak e dawne religie Celtów i S³owian, które czêsto przetopione w wielkim tyglu New Age'u promieniuj¹ œwiadomoœci¹ ekologiczn¹ i nas¹czaj¹ ni¹ zdroworozs¹dkowy, spragmatyzowany dyskurs codziennoœci. Œwiadomoœæ ta wi¹ e siê z coraz powszechniejsz¹ wiedz¹ o zagro eniach (dziura ozonowa, globalne ocieplenie, przeludnienie i brak ywnoœci ubogiego Po³udnia oraz jej nadmiar na bogatej Pó³nocy, niemo noœæ * Odczytanie fonetyczne: Baruh atta Haszem Elohejnu, meleh haolam, Szelo hissir beolamo kelum uwara wo berijjot towot we ijlanot towim lehannot bahem benej Adam. 1 Postulowany ju w po³owie ubieg³ego wieku dyskurs ekologiczny, przedar³szy siê do obiegu medialnego, sta³ siê na tyle wyrazisty, e zwróci³ uwagê lingwistów i da³ pocz¹tki nowej, interdyscyplinarnej ga³êzi jêzykoznawstwa, tzw. ekolingwistyki, która ju w chwili obecnej dokona³a wewnêtrznych podzia³ów. Dwie, najbardziej znane pozycje dotycz¹ce zielonej mowy jako dyskursu ekologicznego/ o ekologii: Harré R., Brockmeier J., Mühlhäusler P., Greenspeak. A study of Environmental Discourse, London New Dehli 1999.; Muhlhasler P., Language of Environment, Environment of Language. A course in Ecolinguistics, London Znakomite wprowadzenie in nuce interesuj¹cego mnie zagadnienia jest, bêd¹ce swoistym przewodnikiem i poradnikiem bibliograficznym, studium dr Magdaleny Steci¹g z Uniwersytetu Zielonogórskiego: Ekologia lingwistyczna, czyli krytyczny nurt w ekoligwistyce [ined.]. Za udostêpnienie tego tekstu serdecznie Autorce dziêkujê. Por. te Wysoczañski W., Ekologia jêzyka jako dyscyplina heterogenicznego opisu jêzyka. BULLETIN DE LA SOCIÉTÉ POLONAISE DE LINGUISTIQUE, fasc. LV, 1999 ISSN [http://www.mimuw.edu.pl/polszczyzna/ptj/b-wuw/55/03-wysocz.pdf] Studia i Materia³y CEPL w Rogowie R. 13. Zeszyt 4 (29) /

3 okie³znania energii j¹drowej, wymieranie wielu gatunków zwierz¹t etc.) zgotowanych przez cz³owieka dla wszystkich mieszkañców Ziemi. Bior¹c na siebie brzemiê odpowiedzialnoœci, winniœmy jednoczeœnie zwróciæ uwagê na istnienie enklaw ekologicznego zdrowia, na istnienie jêzyka, w którym têcza jest znakiem przymierza miêdzy Bogiem i wszystkimi yj¹cymi istotami, na spo³ecznoœæ, której cz³onek, widz¹c po raz pierwszy kwitn¹ce drzewo, wypowiada b³ogos³awieñstwo bêd¹ce mottem mojego artyku³u. Drzewo w judaizmie jest jednym z najbardziej tajemniczych symboli. Jako drzewo sefirotyczne Kaba- ³y Drzewo ycia 'ec hayym, zakorzenione w niezg³êbionych otch³aniach niepojêtego Boga `Ein Sof [dos³. Bezbrze ny Bez Granic, Bez Koñca] obrazuje emanacjê boskiej rzeczywistoœci, która przep³ywaj¹c przez kolejne sfery sefirot objawia siê jako Szechina Bo a Obecnoœæ w królestwie materii. Korzenie tego drzewa wrastaj¹ w nieprzeniknion¹ duchow¹ ciemnoœæ Ein Sof, œwietliste ga³êzie tworz¹ hierarchiê emanacji, a poziom najni szy ogarnia nasycony boskoœci¹ œwiat poznawalny przez zmys³y. Pierwsza Sefira Najwy sza korona Bóstwa Keter Elion reprezentuje najwy szy poziom, na którym ludzki umys³ mo e wyobraziæ sobie Boga Ajn Nicoœæ. Dwie nastepne sefiry: M¹droœæ i Zrozumienie Chochma i Bina zawieraj¹ platoñskie idealne kszta³ty Ryc. 1. Drzewo sefirotyczne Kaba³y Fig. 1. Sefirotic Tree in Kabbalah wszystkich stworzonych rzeczy oraz nie maj¹ce odpowiedzi pytania o istotê Boga. Jego imieniem staje siê Kto? Mi?. Nastêpne odpowiadaj¹ szeœciu dniom stworzenia znanym z otwieraj¹cego Torê Poematy o stworzeniu Maase Bereszit. Malchut jest ziemskim œwiatem nas¹czonym boskoœci¹, ywi¹cym siê ni¹, tak jak liœcie sokami p³yn¹cymi z korzeni. Dwadzieœcia dwie œcie ki ³¹cz¹ce poszczególne sefirot przypominaj¹ o tworzywie bytu dwudziestu dwu literach alfabetu. Wielkie drzewo boskiej energii znajduje odbicie w ma³ym drzewie cz³owieku, w którym równie istnieje 10 sefirot, mog¹cych po³¹czyæ siê z kosmicznymi tworz¹c doskona³¹ harmoniê, któr¹ kaba³a nazywa szczepem. Powsta³a najprawdopodobniej wraz z pojawieniem siê samej kaba³y w œredniowieczu, przepastna metafizyka Boga Drzewa, w samym tekœcie biblijnym jest bardzo s³abo reprezentowana, mimo i wzmianki dendrologiczne pojawiaj¹ siê stosunkowo czêsto na jego kartach. Tylko dwukrotnie, w ksiêdze Ozeasza Bóg mówi o sobie jako o drzewie i to nie wprost. Raz porównuje siê do drzewa : Ja jestem jak cyprys zielony i Mnie [Efraim KT] zawdziêcza swój owoc. [Oz 14,9] 2, drugi raz symbolicznym drzewem jest zarówno odnowiony Izrael, jak i On sam, 2 Przy przywo³ywaniu cytatów korzystam z wydania : Biblia Tysi¹clecia. Pismo Œwiête Starego i Nowego Konieczne wyjaœnienia interpolujê w cytat sygnuj¹c w³asnymi inicja³ami. 90 Kamila Termiñska Dendrologia biblica. Studium ekolingwistyczne

4 w którego cieniu mo na siê schroniæ: Stanê siê jakby ros¹ dla Izraela, / tak e rozkwitnie jak lilia / i jak topola rozpuœci korzenie. / Rozwin¹ siê jego latoroœle, / bêdzie wspania³y jak drzewo oliwne, / woñ jego bêdzie jak woñ Libanu. / I wróc¹ znowu, by usi¹œæ w mym cieniu, / i zbo a uprawiaæ bêd¹, / winnice sadziæ, których s³awa / bêdzie tak wielka, jak wina libañskiego. [Oz 14,6-8] Bóg przedstawiany jest natomiast czêsto w Biblii jako Wielki Ogrodnik zak³adaj¹cy ogrody, sadz¹cy i przesadzaj¹cy drzewa i winnice, opiekuj¹cy siê nimi i szczepi¹cy je. W drugim, tzw. jahwistycznym opisie stworzenia œwiata Bóg jest za³o ycielem rajskiego ogrodu: A zasadziwszy ogród w Eden na wschodzie, Pan Bóg umieœci³ tam cz³owieka, którego ulepi³. Na rozkaz Pana Boga wyros³y z gleby wszelkie drzewa mi³e z wygl¹du i smaczny owoc rodz¹ce oraz drzewo ycia w œrodku tego ogrodu i drzewo poznania dobra i z³a. [Rdz 2,8] Te dwa mityczne drzewa i zerwany przez kobietê owoc jednego z nich s¹ oœrodkiem dramatu, do którego odwo³uj¹ siê teologiczne, filozoficzne i kulturoznawcze interpretacje zasadniczych momentów ludzkiej egzystencji: pochodzenia z³a, cierpienia i œmierci w stworzonym przez Boga najlepszym ze œwiatów, wolnej woli, seksualnoœci i wstydu, grzechu, ludzkiej nienasyconej i mo na powiedzieæ rewolucyjnej natury, stosunku do ziemi i jej tworów, kultury. Dziesi¹tki interpretacji wi¹ ¹ Drzewo ycia, rosn¹ce równie w, opisanym w Apokalipsie Janowej, eschatonie Niebiañskiej Jerozolimy z nieœmiertelnoœci¹ i odzyskanym na koñcu czasów Rajem: I ukaza³ mi rzekê wody ycia, lœni¹c¹ jak kryszta³, wyp³ywaj¹c¹ z tronu Boga i Baranka. / Pomiêdzy rynkiem Miasta a rzek¹, / po obu brzegach, / drzewo ycia, rodz¹ce dwanaœcie owoców / wydaj¹ce swój owoc ka dego miesi¹ca / a liœcie drzewa [s³u ¹] do leczenia narodów. [Ap 22,1-2] Mo na powiedzieæ, e symbol drzewa pojawia siê na samym pocz¹tku i samym koñcu ydowsko-chrzeœcijañskiej Ksiêgi. 'Ec Hayym Drzewo ycia jest upostaciowione przez menorê œwi¹tynny œwiecznik o siedmiu ga³êziach powszechnie znany symbol judaizmu i god³o pañstwa Izrael. Drzewo ycia pojawia siê ono jeszcze czterokrotnie w Ksiêdze Przys³ów, gdzie wystêpuje jako atrybut m¹droœci Dla tego, co strze- e jej [M¹droœci KT], drzewem jest ycia, a kto siê jej trzyma szczêœliwy. [Prz 3,18], czystej, niezak³óconej komunikacji: Drzewem ycia jest jêzyk ³agodny, z³amaniem na duchu przewrotny. [Prz 15,4] i ukoronowaniem godziwego ycia: Drzewo ycia owocem prawego, cz³owiek m¹dry ludzi zjednywa. [Prz 11,30]. Bóg troszczy siê o swoje drzewa. Drzewa Pana maj¹ wody do syta, / cedry Libanu, które zasadzi³. / Tam ptactwo zak³ada gniazda, / na cyprysach s¹ domy bocianów. [Ps 14,13] Troszczy siê te o cz³owieka. Cz³owiek jest polnym drzewem [Powt 20,19]. 3 Ono jest najdoskonalszym przedstawicielem roœlin, on zwierz¹t, szczytem drabiny stworzeñ. Oboje maj¹ wyprostowan¹ postawê. I chocia drzewo zapuszcza korzenie w ziemiê, do której tak jak i cz³owiek powróci i ca³e swe ycie spêdza na jednym miejscu, a ludzie s¹ ruchliwi i bezustannie siê przenosz¹, sadzonki i ziarna mog¹ wêdrowaæ i zajmowaæ coraz to nowe terytoria. Ono wydaje owoce, on równie jest twórczy, a owoc 3 Liczne interpretacje tego fragmentu, v. np. Jelito J., Drzewo rajskie. W: Przegl¹d Teologiczny 8 (1927), s Studia i Materia³y CEPL w Rogowie R. 13. Zeszyt 4 (29) /

5 jego pracy s³u y innym. Piêkne, ciesz¹ce oczy drzewo daje przynosz¹cy w upale ulgê cieñ, a dobry cz³owiek wprowadza w swoje otoczenie spokój i harmoniê. 4 Ta semantyczna zbie noœæ, wrêcz pokrewieñstwo, jest szeroko i na ró ne sposoby wykorzystywane w biblijnych tekstach. Np. Ktoœ, kto ma upodobanie w Prawie Pana, nad Jego Prawem rozmyœla dniem i noc¹. Jest on jak drzewo zasadzone nad p³yn¹c¹ wod¹,/ które wydaje owoc w swoim czasie, / a liœcie jego nie wiêdn¹: / co uczyni, pomyœlnie wypada. [Ps 1,2-3]; Widzia³em, jak wystêpny siê pyszni³ / i rozpiera³ siê jak cedr zielony. [Ps 37,35]; Sprawiedliwy zakwitnie jak palma, / rozroœnie siê jak cedr na Libanie. [Ps 92,13]; B³ogos³awiony m¹, który pok³ada ufnoœæ w Panu, / i Pan jest jego nadziej¹. / Jest on podobny do drzewa zasadzonego nad wod¹, / co swe korzenie puszcza ku strumieniowi; / nie obawia siê, skoro przyjdzie upa³, bo utrzyma zielone liœcie; / tak e w roku posuchy nie doznaje niepokoju / i nie przestaje wydawaæ owoców. [Jr 17,7-8]; O jak piêkna jesteœ, jak e wdziêczna,/ umi³owana, pe³na rozkoszy! / Postaæ twoja wysmuk³a jak palma, / a piersi twe jak grona winne. / Rzek³em: wespnê siê na palmê, / pochwycê ga³¹zki jej owocem brzemienne. / Tak! Piersi twe niech mi bêd¹ jako grona winne, / a tchnienie twe jak zapach jab³ek. [Pnp 7,7-9]; Zarówno drzewa, jak i ludzie maj¹ uczucia. Przypisana jest im przede wszystkim radoœæ, nadzieja i rozpacz: Niech siê cieszy niebo i ziemia raduje; / niech szumi morze i to, co je nape³nia; / niech siê wesel¹ pola i wszystko, co jest na nich, / niech siê tak e raduj¹ wszystkie drzewa leœne / przed obliczem Pana, bo nadchodzi, / bo nadchodzi, aby s¹dziæ ziemiê./ On bêdzie s¹dzi³ œwiat sprawiedliwie, / z wiernoœci¹ sw¹ narody. [Ps 96,12-13]; Drzewo ma jeszcze nadziejê, / bo œciête, na nowo wyrasta, / œwie y pêd nie obumrze. [Hi 14,7]; Ja zaœ jak oliwka, co kwitnie w domu Bo ym,/ zaufam na wieki ³askawoœci Boga. [Ps 52,10]; Rozpaczaj, cyprysie, e cedr upad³, / e to, co najpiêkniejsze, uleg³o zag³adzie. / Jêczcie, dêby Baszanu, / e las dziewiczy zwalony na ziemiê. [Za 11,2 ] Œwiêty Leœnik mówi o wybranym przez siebie narodzie: Drzewo polne wyda swój owoc, a ziemia wyda swój plon. Bêd¹ oni yli bezpiecznie w swym kraju i poznaj¹, e Ja jestem Pan [Ez 34,27]; Tak mówi Pan Bóg: / Ja tak e wezmê wierzcho³ek z wysokiego cedru / i zasadzê, / z najwy szych jego pêdów u³amiê ga³¹zkê / i zasadzê j¹ na górze wynios³ej i wysokiej. / Na wysokiej górze izraelskiej j¹ zasadzê. / Ona wypuœci ga³¹zki i wyda owoc / i stanie siê cedrem wspania³ym. / Wszystko ptactwo pod nim zamieszka, / wszystkie istoty skrzydlate zamieszkaj¹ w cieniu jego ga³êzi. / I wszystkie drzewa polne poznaj¹, / e Ja jestem Pan, / który poni a drzewo wysokie, / który drzewo niskie wywy sza, / który sprawia, e drzewo zielone usycha, / który zielonoœæ daje drzewu suchemu. / Ja, Pan, rzek³em i to uczyniê". [Ez 17,22-24]; Wyrwa³eœ winoroœl z Egiptu, / wygna³eœ pogan, a j¹ zasadzi³eœ. / Grunt dla niej przygotowa³eœ, / a ona zapuœci³a korzenie / i nape³ni³a ziemiê. / Góry okry³y siê jej cieniem, / a cedry Bo e jej ga³êÿmi. / Swe latoroœle rozpostar³a a do Morza, / a swoje pêdy a do Rzeki. [Ps 80,9-12] Winoroœl¹ ostatniego przyk³adu jest oczywiœcie Izrael. 4 Nawiasem mówi¹c piêkno, dobro i uszczêœliwianie w hebrajszczyÿnie biblijnej wyra ane s¹ jednym rdzeniem YTB, od którego wywodzi siê formacja tow u ywana m.in. jako ca³oœciowa pochwa³a stworzonego przez Boga œwiata. 92 Kamila Termiñska Dendrologia biblica. Studium ekolingwistyczne

6 Zasadzenie, przesadzenie, pielêgnacja drzewa to czynnoœci chwalebne, przypisywane samemu Stwórcy: Na pustyni zasadzê cedry, / akacje, mirty i oliwki; / rozkrzewiê na pustkowiu cyprysy, / wi¹zy i bukszpan obok siebie. / A eby widzieli i poznali, / rozwa yli i pojêli [wszyscy], / e rêka Pañska to uczyni³a, / e Œwiêty Izraela tego dokona³. [Iz 41,19-20]. Cz³owiek zaœ mówi z dum¹: Dokona³em wielkich dzie³: / zbudowa³em sobie domy, / zasadzi³em sobie winnice, / za³o y³em ogrody i parki / i nasadzi³em w nich wszelkich drzew owocowych. / Urz¹dzi³em sobie zbiorniki na wodê, / by ni¹ nawadniaæ gaj bogaty w drzewa. [Koh 2,4-6] Zasadzenie winnicy budzi szacunek, a nawet zwalnia w porze zbiorów ze s³u by wojskowej: Kto z was zasadzi³ winnicê, a nie zebra³ jej owoców, niech wraca do domu, bo móg³by zgin¹æ na wojnie, a kto inny by zebra³ jej owoce. [Powt. 20,6] Wyciêcie drzewa, po ar lasu, brak owocowania wszystko to jest na ogó³ obrazem zniszczenia, nieszczêœcia, zas³u onej b¹dÿ nie klêski lub kary: Je eli / / nie bêdziecie Mnie s³uchaæ, bêdê w dalszym ci¹gu kara³ was siedem razy wiêcej za wasze grzechy. / / Na pró no bêdziecie siê wysilaæ wasza ziemia nie wyda adnego plonu, a drzewo na ziemi nie da owoców. [Kp³ 26,18-20]; Usch³a winna latoroœl / i zwiêd³o drzewo figowe, / drzewo granatowe i palma daktylowa, i jab³oñ / wszystkie drzewa polne usch³y. / I zniknê³a radoœæ spoœród synów ludzkich. [Jl 1,12]; Powiedz lasowi po³udnia: S³uchaj s³owa Pañskiego! Tak mówi Pan Bóg: Oto pod³o ê pod ciebie ogieñ, który strawi ka de zielone i ka de suche drzewo. Gorej¹cy ten p³omieñ bêdzie nieugaszony i sp³on¹ w nim wszystkie istoty pocz¹wszy od po³udnia a do pó³nocy. [Ez 21,3] Drzewo, krzak gorej¹cy jest miejscem teofanii: Bóg ukazuje siê Moj eszowi na górze Horeb i wyjawia mu swe niezg³êbione, niewymawialne imiê tetragram YHWH. Zwraca uwagê zaciekawienie Moj esza samym zjawiskiem p³on¹cej (zapewne samozapaleniu uleg³y olejki eteryczne) roœliny: Gdy Moj esz pasa³ owce swego teœcia, Jetry, kap³ana Madianitów, zaprowadzi³ [pewnego razu] owce w g³¹b pustyni i przyszed³ do góry Bo ej Horeb. Wtedy ukaza³ mu siê Anio³ Pañski w p³omieniu ognia, ze œrodka krzewu. [Moj esz] widzia³, jak krzew p³on¹³ ogniem, a nie sp³on¹³ od niego. Wtedy Moj esz powiedzia³ do siebie: Podejdê, eby siê przyjrzeæ temu niezwyk³emu zjawisku. Dlaczego krzew siê nie spala? [Rdz 3,1-6] Drzewa przynosz¹ te cz³owiekowi realny po ytek w jego codziennym yciu. Ich owoce s¹ jadalne i zdrowe; I rzek³ Bóg: Oto wam dajê wszelk¹ roœlinê przynosz¹c¹ ziarno po ca³ej ziemi i wszelkie drzewo, którego owoc ma w sobie nasienie: dla was bêd¹ one pokarmem. [Rodz 1,29]. Z moszczu winogron [Pierwsz¹ winnice zasadzi³ Noe] wyrabia siê popularne na Wschodzie wino gronowe, z oliwek t³oczy siê oliwê. Wymieniane s¹ w Biblii przede wszystkim: jab³oñ, granatowiec, oliwka, winoroœl, a ponadto: cyprys, cedr, ja³owiec, d¹b, sosna, wierzba i tamaryszek. Drewno poœlednich gatunków s³u y na opa³, do wyrobu drobnych sprzêtów i mebli. Bez niego niemo liwe by³oby uprawianie kultu, z drewna uk³ada siê bowiem stosy ofiarne. Kananejczycy rzeÿbili w drewnie wizerunki swoich bogów, co by³o czêstym przedmiotem drwin Izraelitów. Szlachetne gatunki (wymieniane s¹ cedry, cyprysy, sanda³owce, drewno akacjowe ) by³y materia³em, którym wy³o ono przybytek Pañski, sporz¹dzono cheruby zdobi¹ce Arkê Przymierza i ob³o ono œciany Œwi¹tyni Salomona. Ze smo³owanego drewna ywicznego zosta³a zbudowana arka Noego. Drewniane by³y okrêty floty Salomona. Biblia mówi Studia i Materia³y CEPL w Rogowie R. 13. Zeszyt 4 (29) /

7 te o uzdatnianiu wody przez wrzucenie do niej drzewa: Moj esz poleci³ Izraelitom wyruszyæ od Morza Czerwonego, i szli w kierunku pustyni Szur. Szli trzy dni przez pustyniê, a nie znaleÿli wody I przybyli potem do miejscowoœci Mara, i nie mogli piæ wód, gdy by³y gorzkie; przeto nadano temu miejscu nazwê Mara. Szemra³ lud przeciw Moj eszowi i mówi³: Có bêdziemy pili? Moj esz wo³a³ do Pana, a Pan wskaza³ mu drewno. Wrzuci³ on je do wody, i sta³y siê wody s³odkie. [Wj15,22-24] Zniszczenie drzew nale y do jednej z plag egipskich: I spad³ grad na ca³¹ ziemiê egipsk¹, na wszystko, co by³o na polu. Grad zniszczy³ ludzi, zwierzêta i wszelk¹ trawê poln¹ oraz z³ama³ ka de drzewo na polu. [Wj 9,25]; R¹banie drewna nale y do najpodlejszych obowi¹zków najni ej postawionych s³ug najczêœciej niewolników: Stoicie dzisiaj wszyscy przed obliczem Pana, Boga waszego/../ka dy Izraelita / / i obcy, który przebywa w twoim obozie, pocz¹wszy od tego, który œcina drzewo, do tego, który czerpie wodê. [Powt 29,9-10]; Upokarzaj¹ca czynnoœæ r¹bania drewna mo e byæ sposobem wykupienia siê od œmierci: Wtedy zapewnili ich [Gibeonitów] ksi¹ êta, e zostan¹ przy yciu, ale bêd¹ r¹baæ drzewo i nosiæ wodê dla ca³ej spo³ecznoœci. [Joz 9,21]. Wzrost i owocowanie drzewa s¹ synonimem naturalnego porz¹dku, szczêœcia, pokoju, dostatku, zdrowia 10, d³ugowiecznoœci, ywotnoœci i energii: Drzewo polne wyda swój owoc, a ziemia wyda swój plon. Bêd¹ oni yli bezpiecznie w swym kraju i poznaj¹, e Ja jestem Pan, gdy skruszê k³ody ich jarzma i wyrwê ich z rêki tych, którzy ich ujarzmiaj¹. [Ez 34,27]; / / dam wam deszcz w swoim czasie, ziemia bêdzie przynosiæ plony, drzewo polne wyda owoc, m³ocka przeci¹gnie siê u was a do winobrania, winobranie a do siewu, bêdziecie jedli chleb do sytoœci, bêdziecie mieszkaæ bezpiecznie w swoim kraju. [Kp³ 26,4-5]; Nie lêkajcie siê, polne zwierzêta, bo zieleni¹ pokry³o siê pastwisko na stepie, / bo drzewa [znów] rodz¹ owoce, drzewo figowe i krzew winny plon przynosz¹. [Jl 2,22]; Drzewa Pana maj¹ wody do syta, / cedry Libanu, które zasadzi³. / Tam ptactwo zak³ada gniazda, / na cyprysach s¹ domy bocianów. [Ps 104,16-17] Drzewo jest królem wœród roœlin. 6 Nic zatem dziwnego, e uosabia majestat i piêkno, sprawiedliwoœæ i poczucie bezpieczeñstwa. Drzewo polne wyda swój owoc, a ziemia wyda swój plon. Bêd¹ oni yli bezpiecznie w swym kraju i poznaj¹, e Ja jestem Pan, gdy skruszê k³ody ich jarzma i wyrwê ich z rêki tych, którzy 5 W polszczyÿnie i in. jêzykach s³owiañskich zdrowie i drzewo s¹ ze sob¹ wrêcz spokrewnione etymologicznie. Podobnie z d³ugowiecznoœci¹, por. archaizm drzewiej. 6 Przekorn¹ baœñ przypowieœæ o tym, jak same drzewa: figa, oliwka i winoroœl wybiera- ³y sobie króla zamieszcza Ksiêga Sêdziów: Pos³uchajcie mnie, mo ni Sychem, / a Bóg us³yszy was tak e. /8 Zebra³y siê drzewa, aby namaœciæ króla nad sob¹. / Rzek³y do oliwki: Króluj nad nami! /9 Odpowiedzia³a im oliwka: Czy mam siê wyrzec mojej oliwy,/ która s³u y czci bogów i ludzi, / aby pójœæ i ko³ysaæ siê ponad drzewami? /10 Z kolei zwróci³y siê drzewa do drzewa figowego: / ChodŸ ty i króluj nad nami! /11 Odpowiedzia- ³o im drzewo figowe: / "Czy mam siê wyrzec mojej s³odyczy / i wybornego mego owocu, / aby pójœæ i ko³ysaæ siê ponad drzewami?" /12 Nastêpnie rzek³y drzewa do krzewu winnego: / ChodŸ ty i króluj nad nami! /13 Krzew winny im odpowiedzia³: / Czy mam siê wyrzec mojego soku, / rozweselaj¹cego bogów i ludzi, / aby pójœæ i ko³ysaæ siê ponad drzewami? /14 Wówczas rzek³y wszystkie drzewa do krzewu cierniowego: / ChodŸ ty i króluj nad nami! /15 Odpowiedzia³ krzew cierniowy drzewom: / Jeœli naprawdê chcecie mnie namaœciæ na króla, / chodÿcie i odpoczywajcie w moim cieniu! / A jeœli nie, niech ogieñ wyjdzie z krzewu cierniowego i spali cedry libañskie. [Sêdz 9,8-15] 94 Kamila Termiñska Dendrologia biblica. Studium ekolingwistyczne

8 ich ujarzmiaj¹. [Ez 34,27]; O tak, z weselem wyjdziecie / i w pokoju was przyprowadz¹. / Góry i pagórki przed wami / podnios¹ radosne okrzyki, / a wszystkie drzewa polne klaskaæ bêd¹ w d³onie. / Zamiast cierni wyrosn¹ cyprysy, / zamiast pokrzyw wyrosn¹ mirty. / I bêdzie to Panu na chwa³ê, / jako znak wieczysty, niezniszczalny! [Iz 55,12-13]; B³ogos³awione drzewo, przez które dokonuje siê sprawiedliwoœæ [Mdr 14,7]; Chluba Libanu przyjdzie do ciebie: / razem cyprysy, wi¹zy i bukszpan, / aby upiêkszyæ moje miejsce œwiête. / I ws³awiê miejsce, gdzie stoj¹ me nogi. [Iz 60,13] Hieratycznoœæ symbolu drzewa zosta³a wykorzystana w proroczej zapowiedzi przyjœcia Mesjasza: I wyroœnie ró d ka z pnia Jessego, / wypuœci siê odroœl z jego korzeni. I spocznie na niej Duch Pañski, / duch m¹droœci i rozumu, / duch rady i mêstwa, / duch wiedzy i bojaÿni Pañskiej. [Iz 11,1-2] Wynios³a i dostojna królewskoœæ drzew sprawia, e doskonale symbolizuj¹ w³adzê absolutn¹. Przepiêkne, pe³ne poetyckiego wyrazu opisy wynios³ego cedru libañskiego, który jest obrazem Asyrii 7 i drzewa ze snu Nabuchodonozora 8 s¹ jednoczeœnie dowodem potêgi Boga, który jedyny mo e poskromiæ ich pychê. Albowiem dzieñ Pana Zastêpów nadejdzie/ przeciw wszystkim pysznym i nadêtym / i przeciw wszystkim hardym, by siê ukorzyli1 przeciw wszystkim cedrom Libanu, / wysoko siê wzbijaj¹cym, / i przeciw wszystkim dêbom Baszanu, [Iz 2,12-13] Jak wszystkie uniwersalne symbole, biblijne drzewo tak e posiada swoj¹ mroczn¹, nacechowan¹ negatywnie stronê. Odmiennie naznaczone aksjologicznie znaczenia s¹ stosunkowo ³atwe do uzasadnienia. Bierze siê najprawdopodobniej st¹d, e symbolika drzewa bêd¹c dziedzictwem politeistycznych plemion, nie mog³a byæ w pe³ni zaakceptowana przez rygorystyczny, lecz czu³y na wdziêk kultów obcych, monoteizm Izraela. Dokumentowana na kartach Biblii okrutna, na œmieræ i ycie walka z nimi jest, obok œwiadectw archeologicznych, nieocenionym Ÿród³em wiedzy o pierwotnych rytua³ach religijnych staro ytnych plemion semickich zamieszka³ych w dolinie Kanaan. Wœród opisów kananejskiego ba³wochwalstwa jak refren powtarza siê sformu³owanie, e plemiona owe oddawa³y 7 Oto Aszszur jak cedr na Libanie o piêknych konarach i cieñ rzucaj¹cych ga³êziach, / wysoko wyros³y, / i miêdzy chmurami / by³ jego wierzcho³ek. / Wody doda³y mu wzrostu, / Otch³añ go wywy szy³a / sprawiaj¹c, e ich strumienie p³ynê³y / doko³a miejsca, gdzie by³ zasadzony, / i swoje potoki kierowa³y do wszystkich drzew polnych. / Dlatego wielkoœci¹ swoj¹ przeœcign¹³ / wszystkie drzewa polne, / pomno y³y siê jego konary, / jego listowie siê rozros³o / dziêki obfitoœci wody / podczas jego wzrastania. / Na jego ga³êziach uwi³y sobie gniazda / wszystkie ptaki powietrzne, / a pod jego ga³êziami mno y³y siê / wszelkie zwierzêta polne, / w jego zaœ cieniu mieszka³y / liczne narody. / Piêkny by³ w swojej wielkoœci, / ze swymi d³ugimi konarami, / gdy korzenie jego nurza³y siê / w obfitej wodzie. / Nie dorównywa³y mu cedry w raju Boga, / cyprysy trudno by³o porównaæ do jego ga³êzi, / platany nie dorównywa³y jego konarom. / adne drzewo w raju Boga / nie dorównywa³o jego piêknoœci. / Piêknym go uczyni³em obfitoœci¹ jego ga³êzi / i zazdroœci³y mu tego wszystkie drzewa Edenu, / które by³y w raju Boga. [Ez 31,3-9] 8 W mojej g³owie, na moim ³o u, widzia³em takie obrazy: / Patrza³em, a oto / drzewo w œrodku ziemi, a jego wysokoœæ ogromna. / Drzewo wzrasta³o potê nie, / wysokoœci¹ sw¹ nieba siêga³o, / widaæ je by³o a po krañce ziemi. / Liœcie jego by³y piêkne, a owoce obfite, / dawa³o ono po ywienie wszystkim. / Pod nim szuka³y cienia zwierzêta l¹dowe, / na jego ga³êziach mieszka³y ptaki powietrzne, / z niego ywi³o siê wszelkie cia³o. / [Dn 4,7-9] Studia i Materia³y CEPL w Rogowie R. 13. Zeszyt 4 (29) /

9 swym bogom: Baalom i Aszerom czeœæ przy o³tarzach na wzgórzach i zapewne sformu³owanie to jest przesadne pod ka dym drzewem zielonym [Powt 12,2 9, 1Krl 14,23; 2Krl 16,4; 2Krl 17,10; 2Krn 28,4; Ez 6,13]. S¹ to drzewa godne potêpienia, podobnie, jak te rêk¹ obrobione przeklête: i ono, i jego twórca! / On, e je wykona³, ono zaœ, e choæ znikome, dosta³o miano boga. [Mdr 14,7] W pocz¹tkowym okresie historii Izraela d³ugowieczne drzewa, podobnie jak dzisiaj pomniki, upamiêtnia³y wa ne miejsca i zyskiwa³y nawet imiê. Nie s¹dzê, by jak to pisze siê czasem w opracowaniach by³o to dowodem, e pogañski kult drzew musia³ byæ równie udzia³em Izraelitów 10. Tora poœwiadcza jedynie, e np. Abraham na znak przymierza z Abimelekiem wykopa³ studniê i / / zasadzi³ w Beer-Szebie drzewo tamaryszkowe. [Rdz 21,33], a Jakub z rodzin¹ powêdrowa³ do Betel Domu Boga i, zbudowawszy o³tarz, zakopa³ tam, pod drzewem terebintu wszystkie posiadane wizerunki bo ków oraz kolczyki (?). / / Wtedy to zmar³a Debora, piastunka Rebeki, i pochowano j¹ w pobli u Betel pod terebintem, który dlatego otrzyma³ nazwê Terebint P³aczu. [Rodz 35,4-8] Inne upamiêtnione przez drzewa nazwy, to dêby Mamre, gdzie Abrahamowi objawi³ siê Bóg [Rodz 18,1], drzewo granatu ko³o granicy Gibea obok Migron, gdzie Saul przygotowywa³ siê do bitwy [1Król 14,2] oraz tamaryszek w Jabesz, gdzie zosta- ³y pogrzebane prochy Saula i jego synów [1Król 31,13]. Poniewa drzewo jest personifikacj¹ samego Boga, obrazem jego twórczych si³, symbolem cz³owieka korony stworzenia i najdoskonalszym przedstawicielem przyrody nale y mu siê w judaizmie szczególna opieka i szacunek. Wyra aj¹ siê one poprzez ustanowienie dla drzew specjalnego œwiêta Rosz HaSzhanah La'Ilanot' Nowego Roku Drzew, obchodzonego wczesn¹ wiosn¹. Coroczny cud odradzania siê przyrody zapowiada, szczególnie wyznawcom kaba³y, cud wskrzeszenia umar³ych. Œwiêto to posiada specjalny rytua³ obchodów (15 owoców z ziemi Izraela, b³ogos³awieñstwa, 4 kielichy wina bia³ego i czerwonego otoczone sw¹ w³asn¹ symbolik¹, przepisy kulinarne dotycz¹ce tego akurat dnia, czytania i medytacje nad stosownymi fragmentami Tanachu etc.). W Izraelu sadzi siê w tym dniu drzewka. Organizowane s¹ liczne spotkania o tematyce ekologicznej. Niektóre z nich, szczególnie w œrodowiskach sefardyjskich, nosz¹ charakter rytualnej wieczerzy sederowej wzorowanej na paschalnej. Rodzina i zaproszeni goœcie dyskutuj¹ o kondycji ca³ego globu, kraju, lub przeciwnie najbli szego œrodowiska. Podejmowane s¹ rozmaite inicjatywy zwi¹zane z ochron¹ przyrody. Tocz¹ siê dyskusje na temat obecnoœci myœli ekologicznej w Torze, której wybrane fragmenty interpretowane s¹ w tym duchu. Budzona jest œwiadomoœæ odpowiedzialnoœci, jaka z woli Boga ci¹ y na cz³owieku. 11 za ziemiê 9 Zniszczycie doszczêtnie wszystkie miejsca, gdzie narody, których wy pozbawicie dziedzictwa, s³u y³y swoim bogom: na górach wysokich, na wzgórzach i pod ka dym drzewem zielonym. Wywrócicie o³tarze, po³amiecie ich stele, aszery ich ogniem spalicie, por¹biecie w kawa³ki pos¹gi ich bogów. Zniweczycie ich imiê na tym miejscu. [Pwt 12,2-3] 10 Równie dobrze mo na by to powiedzieæ o nas, sadz¹cych drzewa-œwiadków wyj¹tkowych wydarzeñ, np. dêbu zasadzonego 1 lipca 2011r. w Oœrodku Konferencyjno-Rekolekcyjnym Archidiecezji ódzkiej w Porszewicach dla upamiêtnienia beatyfikacji Jana Paw³a II. Przypomnê te has³o z lat szeœædziesi¹tych ubieg³ego wieku: 1000 milionów drzew na Tysi¹clecie! 11 Chcia³abym dodaæ drobn¹ uwagê do wielokrotnie i przez najwiêkszych znawców komen- 96 Kamila Termiñska Dendrologia biblica. Studium ekolingwistyczne

10 Wszyscy, którzy yjemy w krêgu kultury œródziemnomorskiej wiemy, e najwspanialszy z w³adców Izraela, Salomon zosta³ obdarzony darem nadzwyczajnej m¹droœci, roztropnoœci i rozumu "nieogarnionego jak piasek na brzegu morza". Dokona³ nadzwyczajnych czynów, zbudowa³ w Jerozolimie Œwi¹tyniê, rozszerzy³ terytorium królestwa, zarz¹dza³ m¹drze swym ludem, rozs¹dza³ sprawiedliwie spory, dawa³ sobie radê ze swym sk³óconym potomstwem, trzystoma onami i siedmiuset na³o nicami ró nych wyznañ, rozmawia³ ze zwierzêtami etc. Jednym ze znamion jego m¹droœci by³o, i Rozprawia³ te o drzewach: od cedrów na Libanie a do hizopu rosn¹cego na murze. [1Krl 5,13] I na tym chcia³abym zakoñczyæ Silva rerum 12 : 1. Tu biszwat (15. dzieñ miesi¹ca szwat) Nowy Rok Drzew 13 Czy drzewa potrzebuj¹ osobnego Nowego Roku? Czym jest ten dzieñ? Tora mówi, e owoców drzew, które ros³y w Ziemi Jisraela, nie wolno spo ywaæ przez pierwsze trzy lata; w czwartym roku wzrostu drzewa jego owoce s¹ dla Boga, a dopiero potem mo na ju je jeœæ. Wiek wszystkich drzew wyznaczany jest w³aœnie 15. dnia miesi¹ca Szwat. Tora nie okreœla dok³adnie daty, wed³ug której nale y obliczaæ wiek drzew. W traktacie Rosz Haszana znajdujemy nastêpuj¹cy opis: Cztery razy w ci¹gu roku jest Nowy Rok. Pierwszego dnia misi¹ca nisan jest nowy rok dla królów [okreœlanie d³ugoœci panowania] i œwi¹t. Pierwszego dnia miesi¹ca elul jest nowy rok dla obliczania dziesiêciny ze zwierz¹t. R. Elazar i R. Szimon ucz¹, e jest to pierwszego dnia tiszri. Pierwszego dnia miesi¹ca tiszri jest nowy rok liczenia lat, szmity (roku szabatowego) i Jowel (roku jubileuszu) oraz dla warzyw. Pierwszego dnia miesi¹ca szwat jest nowy rok dla drzewa wed³ug nauk Beis Szamaj, a Beis Hilel ucz¹, e piêtnastego szwat. towanego fragmentu: A wreszcie rzek³ Bóg: Uczyñmy cz³owieka na Nasz obraz, podobnego Nam. Niech panuje nad rybami morskimi, nad ptactwem powietrznym, nad byd³em, nad ziemi¹ i nad wszystkimi zwierzêtami pe³zaj¹cymi po ziemi! [Rodz 1,26] Zaznaczony rdzeñ (hebr. RDD) faktycznie oznacza panowanie. Czym by³o to pojêcie dla ludu pamiêtaj¹cego swe koczowniczo-pasterskie tradycje? Wódz panowa³ nad swoim plemieniem, zapewniaj¹c mu po ywienie, organizuj¹c codzienne ycie i umo liwiaj¹c œwiêtowanie, wytyczaj¹c w³aœciwy szlak. Zapewnia³, zawsze wzglêdne, bezpieczeñstwo i, równie wzglêdny, komfort. Tego typu panowanie by³o dalekie od pe³nej wy szoœci pychy pozwalaj¹cej na makiaweliczn¹ postawê nastawion¹ na w³asne korzyœci kosztem eksploatowania i ubezw³asnowolnienia poddanych. 12 Zamieszczone poni ej materia³y otrzyma³am od p. Aleksandra Moldauera, mojego jednoczeœnie ucznia i nauczyciela, któremu serdecznie za nie dziêkujê. 13 F%20tora%20m%C3%B3wi%2C%20%C5%BCe%20owoc%C3%B3w%20drzew%2 C%20kt%C3%B3re%20ros%C5%82y%20w%20ziemi%20jisraela%2C%20nie%20wol- no%20spo%c5%bcywa%c4%87%20&source=web&cd=1&ved=0cce- QFjAA&url=http%3A%2F%2Fpoznan.jewish.org.pl%2Findex.php%2FTu-Bi-Szwat%2FTu- Bi-Szwat-Rok-Drzew.html&ei=WpomT9-aM47m-gbKtezeCA&usg=AFQjCNEYy- OmoY8xDsNDDHL2jvPmqZPPniA Studia i Materia³y CEPL w Rogowie R. 13. Zeszyt 4 (29) /

Narodziny Pana Jezusa

Narodziny Pana Jezusa Biblia dla Dzieci przedstawia Narodziny Pana Jezusa Autor: Edward Hughes Ilustracje: M. Maillot Redakcja: E. Frischbutter; Sarah S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org

Bardziej szczegółowo

Historia przetworów FIMARO rozpoczęła się ponad dekadę temu, kiedy Ania odwiedziła dom Dziadków.

Historia przetworów FIMARO rozpoczęła się ponad dekadę temu, kiedy Ania odwiedziła dom Dziadków. Historia przetworów FIMARO rozpoczęła się ponad dekadę temu, kiedy Ania odwiedziła dom Dziadków. Przeglądając rodzinne pamiątki znalazła zakurzoną książkę kucharską swojej Babci, która przetrwała 2 Wojny

Bardziej szczegółowo

Redaguje: Karina Hübsch

Redaguje: Karina Hübsch K C I K D L A D Z I E C I K CIK DLA DZIECI Redaguje: Karina Hübsch Kochane Dzieci! Œwiêta Bo ego Narodzenia ju siê rozpoczynaj¹. Zapewne niektórzy z Was pomagali rodzicom w œwi¹tecznych przygotowaniach

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA III Ocena dopuszczająca -Wie, dlaczego należy odprawiać I piątki miesiąca. -Wie, że słowo Boże głoszone

Bardziej szczegółowo

Uzdrawiająca Moc Ducha Świętego

Uzdrawiająca Moc Ducha Świętego 1 / 5 Moc Ducha Świętego to miłość! Uzdrawiająca Moc Ducha Świętego to temat rekolekcji Rycerstwa św. Michała Archanioła, które odbyły się w dniach 13-14 grudnia 2013r. w Rycerce Górnej. Rekolekcje prowadził

Bardziej szczegółowo

Omnec Onec Zbiór tekstów - Część III - List od Wenusjan

Omnec Onec Zbiór tekstów - Część III - List od Wenusjan Omnec Onec Zbiór tekstów - Część III - List od Wenusjan Venusian Script Collection of Texts Part III - Copyright 2000 by Omnec Onec Zbiór tekstów Part III - Copyright 2000 by Omnec Onec Kopiowanie i rozpowszechnianie

Bardziej szczegółowo

C 2.10. PomyÊl i wykonaj. M1. Odczytaj wypowiedzi swoich rówieêników. Zgadnij, z którego z paƒstw. Spo eczeƒstwo na tle dziejów Dziedzictwo kulturowe

C 2.10. PomyÊl i wykonaj. M1. Odczytaj wypowiedzi swoich rówieêników. Zgadnij, z którego z paƒstw. Spo eczeƒstwo na tle dziejów Dziedzictwo kulturowe C 2.10 PomyÊl i wykonaj M1. Odczytaj wypowiedzi swoich rówieêników. Zgadnij, z którego z paƒstw zaznaczonych na mapie oni pochodzà. Pokoloruj terytorium w aêciwego kraju. Pod ka dà wypowiedzià zapisz nazw

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ABS Investment S.A. z siedzibą w Bielsku-Białej z dnia 28 lutego 2013 roku

UCHWAŁA NR 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ABS Investment S.A. z siedzibą w Bielsku-Białej z dnia 28 lutego 2013 roku UCHWAŁA NR 1 w sprawie: wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Działając na podstawie art. 409 1 kodeksu spółek handlowych oraz 32 ust. 1 Statutu Spółki Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki ABS

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

Reguła Życia. spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13

Reguła Życia. spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13 spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13 Reguła życia, to droga do świętości; jej sens można również określić jako: - systematyczna praca nad sobą - postęp duchowy - asceza chrześcijańska

Bardziej szczegółowo

Ref. Chwyć tę dłoń chwyć Jego dłoń Bóg jest z tobą w ziemi tej Jego dłoń, Jego dłoń

Ref. Chwyć tę dłoń chwyć Jego dłoń Bóg jest z tobą w ziemi tej Jego dłoń, Jego dłoń 1. Chwyć tę dłoń 1. Czy rozmawia z tobą dziś i czy głos twój zna Czy w ciemnościach nocy daje pewność dnia Czy odwiedza czasem cię w toku zajęć twych Czy dłoń Jego leczy czy usuwa grzech Ref. Chwyć tę

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieæ - nietypowe uzale nienia NIETYPOWE UZALE NIENIA - uzale nienie od facebooka narkotyków czy leków. Czêœæ odciêtych od niego osób wykazuje objawy zespo³u abstynenckiego. Czuj¹ niepokój, gorzej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA STOLEM

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA STOLEM Załącznik do uchwały Nr 8/08 WZC Stowarzyszenia LGD Stolem z dnia 8.12.2008r. REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA STOLEM Rozdział I Postanowienia ogólne 1.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 6. Pakowanie plecaka. 6.1 Postawienie problemu

Rozdział 6. Pakowanie plecaka. 6.1 Postawienie problemu Rozdział 6 Pakowanie plecaka 6.1 Postawienie problemu Jak zauważyliśmy, szyfry oparte na rachunku macierzowym nie są przerażająco trudne do złamania. Zdecydowanie trudniejszy jest kryptosystem oparty na

Bardziej szczegółowo

Słoń. (w języku angielskim: elephant; niemieckim: die Elefanten; francuskim: l'éléphant;)

Słoń. (w języku angielskim: elephant; niemieckim: die Elefanten; francuskim: l'éléphant;) Słoń (w języku angielskim: elephant; niemieckim: die Elefanten; francuskim: l'éléphant;) Obecnie żyją trzy gatunki słoni. Jest największym zwierzęciem żyjącym na lądzie. Najbardziej szczególnym elementem

Bardziej szczegółowo

Spotkanie kręgu ma trzy integralne części:

Spotkanie kręgu ma trzy integralne części: Spotkanie kręgu ma trzy integralne części: ü Modlitwa (także z dziećmi i wstawiennicza), ü Formacja z dzieleniem, ü Agapa (na początku lub na końcu spotkania). Każda z tych części jest ważna, nie pomijajmy

Bardziej szczegółowo

Jesiotr na rumiano z wiœniowym i winnym sosem (Zawadzka 1876)

Jesiotr na rumiano z wiœniowym i winnym sosem (Zawadzka 1876) Przepisy kulinarne (...) smak jego miêsa, które nale y do najwyborniejszych, nie jest tak wysoko ceniony w czasach dzisiejszych, jak u dawnych Rzymian, co na jesiotry wielkie sumy wyrzucali i sam¹ nawet

Bardziej szczegółowo

1. Podstawy budowania wyra e regularnych (Regex)

1. Podstawy budowania wyra e regularnych (Regex) Dla wi kszo ci prostych gramatyk mo na w atwy sposób napisa wyra enie regularne które b dzie s u y o do sprawdzania poprawno ci zda z t gramatyk. Celem niniejszego laboratorium b dzie zapoznanie si z wyra

Bardziej szczegółowo

Zmiany pozycji techniki

Zmiany pozycji techniki ROZDZIAŁ 3 Zmiany pozycji techniki Jak zmieniać pozycje chorego w łóżku W celu zapewnienia choremu komfortu oraz w celu zapobieżenia odleżynom konieczne jest m.in. stosowanie zmian pozycji ciała chorego

Bardziej szczegółowo

Tischner KS. JÓZEF. Opracowanie Wojciech Bonowicz

Tischner KS. JÓZEF. Opracowanie Wojciech Bonowicz Tischner KS. JÓZEF Tischner KS. JÓZEF Opracowanie Wojciech Bonowicz Wydawnictwo Znak Kraków 2010 KAZANIE PIERWSZE o tym, za kogo umarł Pan Jezus KSIĄDZ JÓZEF: Dzieci kochane! Wysłuchaliśmy przed chwilą

Bardziej szczegółowo

rzeka pomysłów zdjęcia:??? przepisy i wykonanie dań: Paweł Paszek-Pietruch rodzina 2015 kukbu

rzeka pomysłów zdjęcia:??? przepisy i wykonanie dań: Paweł Paszek-Pietruch rodzina 2015 kukbu 122 123 rzeka pomysłów W lecie w domu bywa nudno. Wyciągajmy dzieciaki do gorącego miasta. Tam rozgrzane głowy ostudzą wspólne zabawy w tropienie i wymyślanie wodnych motywów artystycznych! zdjęcia:???

Bardziej szczegółowo

DROGA KRZYŻOWA TY, KTÓRY CIERPISZ, PODĄŻAJ ZA CHRYSTUSEM

DROGA KRZYŻOWA TY, KTÓRY CIERPISZ, PODĄŻAJ ZA CHRYSTUSEM DROGA KRZYŻOWA TY, KTÓRY CIERPISZ, PODĄŻAJ ZA CHRYSTUSEM Anna Golicz Wydawnictwo WAM Kraków 2010 Wydawnictwo WAM, 2010 Korekta Aleksandra Małysiak Projekt okładki, opracowanie graficzne i zdjęcia Andrzej

Bardziej szczegółowo

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia Odporność wzmacniamy, bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy I tydzień: Uświadomienie dzieciom, co oznaczają pojęcia : zdrowie i choroba. Jakie są objawy choroby

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ POZWALAJĄCY NA WYKONYWANIE PRAWA GŁOSU PRZEZ PEŁNOMOCNIKA NA NADZWYCZAJNYM WALNYM ZGROMADZENIU CODEMEDIA S.A

FORMULARZ POZWALAJĄCY NA WYKONYWANIE PRAWA GŁOSU PRZEZ PEŁNOMOCNIKA NA NADZWYCZAJNYM WALNYM ZGROMADZENIU CODEMEDIA S.A FORMULARZ POZWALAJĄCY NA WYKONYWANIE PRAWA GŁOSU PRZEZ PEŁNOMOCNIKA NA NADZWYCZAJNYM WALNYM ZGROMADZENIU Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZWOŁANYM NA DZIEŃ 2 SIERPNIA 2013 ROKU Niniejszy formularz przygotowany został

Bardziej szczegółowo

Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski.

Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski. Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski. Uczeń: odczytuje z map informacje przedstawione za pomocą różnych metod kartograficznych Mapa i jej przeznaczenie Wybierając się

Bardziej szczegółowo

Sponsorzy projektu Obozy Zdobywców Biegunów

Sponsorzy projektu Obozy Zdobywców Biegunów Sponsorzy projektu Obozy Zdobywców Biegunów Obozy Zdobywców Biegunów to cykl wyjazdów na letnie i zimowe obozy rekreacyjne, których celem jest wspieranie aktywności dzieci niepełnosprawnych ruchowo, przewlekle

Bardziej szczegółowo

Kszałtowanie postawy otwartości na poznawanie ludzi należących do różnych religii i reprezentujących podobne lub inne wartości i style życia.

Kszałtowanie postawy otwartości na poznawanie ludzi należących do różnych religii i reprezentujących podobne lub inne wartości i style życia. Starsi bracia w wierze plan lekcji dla dzieci Czas zajęć: 45 minut Grupa wiekowa: V-VI klasa szkoły podstawowej Miejsce: synagoga Chewra Lomdej Misznajot w Oświęcimiu Cele pedagogiczne: A. Wiedza Podczas

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy jedzenie, węgiel i wiatr mają ze sobą coś wspólnego?

Temat: Czy jedzenie, węgiel i wiatr mają ze sobą coś wspólnego? Temat: Czy jedzenie, węgiel i wiatr mają ze sobą coś wspólnego? Czas trwania: 45 min. Tematyka szczegółowa: 1) Jak wiele rzeczy w życiu człowieka jest związanych z zużyciem energii? 2) Wskazanie na obszary

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych ciosów jaki może nas spotkać w związku z dugą osobą jest

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach 4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach Baza noclegowa stanowi podstawową bazę turystyczną, warunkującą w zasadzie ruch turystyczny. Dlatego projektując nowy szlak należy ją

Bardziej szczegółowo

WYJASNIENIA I MODYFIKACJA SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

WYJASNIENIA I MODYFIKACJA SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Szczecin dnia 28.07.2015r. Akademia Sztuki w Szczecinie Pl. Orła Białego 2 70-562 Szczecin Dotyczy: Przetarg nieograniczony na dostawę urządzeń i sprzętu stanowiącego wyposażenie studia nagrań na potrzeby

Bardziej szczegółowo

Regionalna Karta Du ej Rodziny

Regionalna Karta Du ej Rodziny Szanowni Pañstwo! Wspieranie rodziny jest jednym z priorytetów polityki spo³ecznej zarówno kraju, jak i województwa lubelskiego. To zadanie szczególnie istotne w obliczu zachodz¹cych procesów demograficznych

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. 1. Nazwa i adres Zamawiającego: ul. Kwidzyńska 14, 91-334 Łódź NIP 726-21-59-834

ZAPYTANIE OFERTOWE. 1. Nazwa i adres Zamawiającego: ul. Kwidzyńska 14, 91-334 Łódź NIP 726-21-59-834 Załącznik 1 Znak postępowania 14/EN/2013 ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z realizacja projektu kursy doskonalenia dla nauczycieli szkół zawodowych i instruktorów, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Jak korzystać z Group Tracks w programie Cubase na przykładzie EWQLSO Platinum (Pro)

Jak korzystać z Group Tracks w programie Cubase na przykładzie EWQLSO Platinum (Pro) Jak korzystać z Group Tracks w programie Cubase na przykładzie EWQLSO Platinum (Pro) Uwaga: Ten tutorial tworzony był z programem Cubase 4 Studio, ale równie dobrze odnosi się do wcześniejszych wersji,

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy Załącznik do Monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Trzebnica, wrzesień 2009 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!!

WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!! GAZETKA SZKOLNA Szkoła Podstawowa Im Mikołaja Kopernika Chorzelów 316 Chorzelów http://www.spchorzelow.pl/ Numer 1 WRZESIEŃ 2009 WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!! CO WARTO PRZECZYTAĆ W GAZETCE?

Bardziej szczegółowo

PIZZA FIESTA. CO MOŻNA ZOBACZYĆ NA KOSTCE? Składniki ( ryba, papryka, pieczarki, salami, ser)

PIZZA FIESTA. CO MOŻNA ZOBACZYĆ NA KOSTCE? Składniki ( ryba, papryka, pieczarki, salami, ser) 22705 PIZZA FIESTA Kto poradzi sobie pierwszy ze złożeniem składników na pizze? Zwycięzcą jest gracz, który jako pierwszy zapełni dwie karty pizzy. Zawartość: -4 kawałki pizzy -6 kawałków ryby -6 kawałków

Bardziej szczegółowo

Martyna Binkowska Celestyna Malinowska Magdalena Paluszyńska Cook Book

Martyna Binkowska Celestyna Malinowska Magdalena Paluszyńska Cook Book Martyna Binkowska Celestyna Malinowska Magdalena Paluszyńska Cook Book Śniadanie s. 3-4 Mówi się, że śniadanie to najważniejszy posiłek, bo dostarcza nam energii na cały dzień. Co zatem należy jeść na

Bardziej szczegółowo

Edukacja leśna społeczeństwa w Lasach Państwowych. Barbara Czołnik

Edukacja leśna społeczeństwa w Lasach Państwowych. Barbara Czołnik Edukacja leśna społeczeństwa w Lasach Państwowych Barbara Czołnik Edukacja leśna społeczeństwa w Lasach Państwowych rozwijana jest już od 33 lat 1983 r. otwarcie pierwszej wystawy stałej Muzeum Leśnictwa

Bardziej szczegółowo

Przedstawiam ofertę Młyńskiego Dania, firmy cateringowej istniejącej na krakowskim rynku od 2004 roku.

Przedstawiam ofertę Młyńskiego Dania, firmy cateringowej istniejącej na krakowskim rynku od 2004 roku. Szanowni Państwo, Przedstawiam ofertę Młyńskiego Dania, firmy cateringowej istniejącej na krakowskim rynku od 2004 roku. Od 12 lat zajmujemy się przygotowaniem oraz dostawą dań dla naszych klientów. Szczególną

Bardziej szczegółowo

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Załącznik nr 1 do Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2008-2015 Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Przepisy ogólne 1 1. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r.

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Uchwała nr.. Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy OEX Spółka Akcyjna z siedzibą w Poznaniu z dnia

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Rada Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Eurogalicja, zwana dalej Radą, działa na podstawie: Ustawy

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości Znak sprawy: GP. 271.3.2014.AK ZAPYTANIE OFERTOWE Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości 1. ZAMAWIAJĄCY Zamawiający: Gmina Lubicz Adres: ul. Toruńska 21, 87-162 Lubicz telefon:

Bardziej szczegółowo

Jak wytresować swojego psa? Częs ć 1. Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz procesy uczenia

Jak wytresować swojego psa? Częs ć 1. Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz procesy uczenia Jak wytresować swojego psa? Częs ć 1 Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz procesy uczenia Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz proćesy uczenia Problemy wynikające z zachowań psów często nie są

Bardziej szczegółowo

ZA CZNIK C: FUNKCJE KLAWISZY I SPOSOBY WPROWADZANIA PARAMETRÓW

ZA CZNIK C: FUNKCJE KLAWISZY I SPOSOBY WPROWADZANIA PARAMETRÓW ZA CZNIKI ZA CZNIK C: FUNKCJE KLAWISZY I SPOSOBY WPROWADZANIA PARAMETRÓW Pola, do których wprowadzamy dane, mog¹ byæ: znakowe, numeryczne, typu daty oraz typu memo (pola tekstowe). Istniej¹ ró nice w wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości?

Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości? Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości? Obowiązki sprawozdawcze według ustawy o rachunkowości i MSR 41 Przepisy ustawy o rachunkowości w zakresie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ. I. Rada Nadzorcza składa się z co najmniej pięciu członków powoływanych na okres wspólnej kadencji.

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ. I. Rada Nadzorcza składa się z co najmniej pięciu członków powoływanych na okres wspólnej kadencji. REGULAMIN RADY NADZORCZEJ 1 Rada Nadzorcza, zwana dalej Radą, sprawuje nadzór nad działalnością Spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. Rada działa na podstawie następujących przepisów: 1. Statutu

Bardziej szczegółowo

Rady dla kąpiących się. Kąp się tylko w wyznaczonych miejscach. Wchodź do wody wyłącznie pod opieką rodziców lub innych dorosłych opiekunów.

Rady dla kąpiących się. Kąp się tylko w wyznaczonych miejscach. Wchodź do wody wyłącznie pod opieką rodziców lub innych dorosłych opiekunów. Jak bezpiecznie spędzić wakacje? Nakazy i zakazy Rady dla kąpiących się Kąp się tylko w wyznaczonych miejscach. Wchodź do wody wyłącznie pod opieką rodziców lub innych dorosłych opiekunów. Pamiętaj! Skoki

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Temat: Funkcje. Własności ogólne A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Kody kolorów: pojęcie zwraca uwagę * materiał nieobowiązkowy A n n a R a

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY PEDAGOGICZNEJ

REGULAMIN RADY PEDAGOGICZNEJ I. ORGANIZACJA REGULAMIN RADY PEDAGOGICZNEJ 1. W skład Rady Pedagogicznej wchodzą wszyscy nauczyciele zatrudnieni w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Nowem. 2. Przewodniczącym Rady Pedagogicznej jest

Bardziej szczegółowo

4 LATKI marzec. W marcu - wiersz do nauki ( J. Suchorzewska )

4 LATKI marzec. W marcu - wiersz do nauki ( J. Suchorzewska ) 4 LATKI marzec 1. Poznajemy zawody 2. wiosno przyjdź 3. Nadeszła wiosna 4. Egzotyczne zwierząt 1. Poznanie osób pracujących w bliskim otoczeniu przedszkola i wykonywanych przez nie zawodów ; poznanie czynności

Bardziej szczegółowo

Gry i zabawy matematyczne

Gry i zabawy matematyczne Krystyna Wojciechowska Gry i zabawy matematyczne w przedszkolu Opole 2008 Spis n treœci Uwagi wstêpne...4 1. U³ó tyle samo...10 2. Autobus....12 3. Co mówi bêbenek?... 14 4. ZnajdŸ swoje miejsce....16

Bardziej szczegółowo

Nawracać się. 04.03 09.03.2013 III. tydzień Wielkiego Postu. Modlitwa małżeńska

Nawracać się. 04.03 09.03.2013 III. tydzień Wielkiego Postu. Modlitwa małżeńska Nawracać się 04.03 09.03.2013 III. tydzień Wielkiego Postu Modlitwa małżeńska Wspólnota Ruchu Światło - Życie On Jest (www.onjest.pl) marzec 2013 Opracowanie: Monika Mosior/ Jerzy Prokopiuk Modlitwa małżeńska

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY Program opieki stypendialnej Fundacji Na rzecz nauki i edukacji - talenty adresowany jest do młodzieży ponadgimnazjalnej uczącej się w

Bardziej szczegółowo

Możemy zapewnić pomoc z przeczytaniem lub zrozumieniem tych informacji. Numer dla telefonów tekstowych. boroughofpoole.

Możemy zapewnić pomoc z przeczytaniem lub zrozumieniem tych informacji. Numer dla telefonów tekstowych. boroughofpoole. Informacje na temat dodatku na podatek lokalny (Council Tax Support), które mogą mieć znaczenie dla PAŃSTWA Możemy zapewnić pomoc z przeczytaniem lub zrozumieniem tych informacji 01202 265212 Numer dla

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V Inflacja (CPI, PPI) Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji w

Bardziej szczegółowo

ROZWI REBUS, A DOWIESZ SIÊ JAK BRZMIA A JEDNA Z TEZ MARCINA LUTRA:

ROZWI REBUS, A DOWIESZ SIÊ JAK BRZMIA A JEDNA Z TEZ MARCINA LUTRA: K C I K D L A D Z I E C I K CIK DLA DZIECI Redaguj¹: Iwona Orawska, Anita Sowa Dzieñ 31 paÿdziernika 1517 r., w którym ksi¹dz Marcin Luter przybi³ do drzwi koœcio³a zamkowego w Wittenberdze 95 tez przeciwko

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław FUNDACJA Kocie Życie Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław Sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2012 do 31.12.2012 1 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE I. BILANS I. RACHUNEK WYNIKÓW II. INFORMACJA DODATKOWA

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

Główne wyniki badania

Główne wyniki badania 1 Nota metodologiczna Badanie Opinia publiczna na temat ubezpieczeń przeprowadzono w Centrum badania Opinii Społecznej na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniach od 13 do 17 maja 2004

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej 30 000 euro.

Zapytanie ofertowe dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej 30 000 euro. Zaproszenie do złożenia oferty cenowej na Świadczenie usług w zakresie ochrony na terenie Pałacu Młodzieży w Warszawie w 2015 roku Zapytanie ofertowe dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Obiad Zupa krem z dyni Łosoś pieczony w folii bez tłuszczu z imbirem, kurkumą i sezamem Parowane brokuły i szparagi z oliwą z oliwek Kieliszek wina

Obiad Zupa krem z dyni Łosoś pieczony w folii bez tłuszczu z imbirem, kurkumą i sezamem Parowane brokuły i szparagi z oliwą z oliwek Kieliszek wina Poniedziałek 2-3 kromki pieczywa pełne ziarno na naturalnym zakwasie Oliwa z oliwek zamiast masła Biały chudy ser ze szczypiorkiem Gotowane brokuły Sałatka ze słodkich ziemniaków: bataty, por, czerwona

Bardziej szczegółowo

*** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: ***

*** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: *** *** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: Niniejszy materiał możesz dowolnie wykorzystywać. Możesz rozdawać go na swoim blogu, liście adresowej, gdzie tylko chcesz za darmo lub możesz go dołączyć, jako

Bardziej szczegółowo

Nowenna za zmarłych pod Smoleńskiem 2010

Nowenna za zmarłych pod Smoleńskiem 2010 Nowennę za zmarłych można odprawiad w dowolnym czasie w celu uproszenia jakiejś łaski przez pośrednictwo zmarłych cierpiących w czyśdcu. Można ją odprawid po śmierci bliskiej nam osoby albo przed rocznicą

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A NR XIX/81/2008. Rady Gminy Ostrowite z dnia 21 maja 2008 roku. u c h w a l a s ię:

U C H W A Ł A NR XIX/81/2008. Rady Gminy Ostrowite z dnia 21 maja 2008 roku. u c h w a l a s ię: U C H W A Ł A NR XIX/81/2008 Rady Gminy Ostrowite z dnia 21 maja 2008 roku w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów. Na podstawie art. 90f. ustawy z dnia 7

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz AQ. Imię i nazwisko:... Płeć:... Data urodzenia:... Dzisiejsza data:...

Kwestionariusz AQ. Imię i nazwisko:... Płeć:... Data urodzenia:... Dzisiejsza data:... Kwestionariusz AQ Imię i nazwisko:... Płeć:... Data urodzenia:... Dzisiejsza data:... Poniżej znajduje lista stwierdzeń. Proszę przeczytać każde stwierdzenie bardzo dokładnie i zaznaczyć, w jakim stopniu

Bardziej szczegółowo

Im ladniej sobie poscielesz tym lepiej sie wyspisz! WWW.MOIKA.PL

Im ladniej sobie poscielesz tym lepiej sie wyspisz! WWW.MOIKA.PL Im ladniej sobie poscielesz tym lepiej sie wyspisz! WWW.MOIKA.PL O NAS MOIKA design powstał z naszej tęsknoty za pięknem i oryginalnością przedmiotów codziennego użytku. Wiemy że pościel to coś znacznie

Bardziej szczegółowo

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce JANUSZ WOJCIECHOWSKI POSEŁ DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO WICEPRZEWODNICZĄCY KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Tekst wystąpienia na Konferencji: "TRADYCYJNE NASIONA - NASZE DZIEDZICTWO I SKARB NARODOWY. Tradycyjne

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XX/193/16 RADY MIEJSKIEJ W IŁAWIE. z dnia 22 lutego 2016 r.

UCHWAŁA NR XX/193/16 RADY MIEJSKIEJ W IŁAWIE. z dnia 22 lutego 2016 r. UCHWAŁA NR XX/193/16 RADY MIEJSKIEJ W IŁAWIE z dnia 22 lutego 2016 r. w sprawie określenia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta Iławy w roku

Bardziej szczegółowo

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 5. i 6. miesiąc życia

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 5. i 6. miesiąc życia Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego 5. i 6. miesiąc życia 1 5 miesiąc 6 miesiąc KROK 4 KROK 3 KROK 2 KROK 1 Celem do którego należy dążyć jest wyłączne karmienie piersią

Bardziej szczegółowo

Powołani do Walki EFEZJAN 6:10-24

Powołani do Walki EFEZJAN 6:10-24 Powołani do Walki EFEZJAN 6:10-24 Efezjan 6:10-24 10. W końcu, umacniajcie się w Panu oraz w Jego potężnej sile. 11. Włóżcie na siebie pełną zbroję Bożą, byście umieli sobie radzić z podstępami diabła.

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2012

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2012 Zawód: technik ywienia i gospodarstwa domowego Symbol cyfrowy zawodu: 321[10] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu 321[10]-01-122 Czas trwania egzaminu:

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. BIURO ANALIZ I PROGRAMOWANIA Warszawa, 2014-09-26 Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. Norwegia jest państwem zbliŝonym pod względem

Bardziej szczegółowo

pi kny ogród w pó godziny

pi kny ogród w pó godziny pi kny ogród w pó godziny pi kny ogród w pó godziny Warszawa 2010 Znajdź czas, żeby cieszyć się swoim ogrodem Ka dy chcia by mieç pi kny ogród, ale jednoczeênie prawie ka dy w aêciciel dzia ki uskar

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, ROZDZIAŁ 1

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, ROZDZIAŁ 1 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 1217/2003 z dnia 4 lipca 2003 r. ustanawiające powszechne specyfikacje dla krajowych programów kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego (Tekst mający znaczenie

Bardziej szczegółowo

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Portal Klimatyczny Ko³obrzeg www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Ko³obrzegu widz¹c koniecznoœæ zmiany wizerunku oraz funkcjonalnoœci turystycznej

Bardziej szczegółowo

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI SKLAROWANEGO SOKU JABŁKOWEGO Skutecznym sposobem leczenia soku

Bardziej szczegółowo

Ogólne zasady wystawiania poleceń wyjazdu służbowego i rozliczania podróży służbowej

Ogólne zasady wystawiania poleceń wyjazdu służbowego i rozliczania podróży służbowej Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 31/2013 Ogólne zasady wystawiania poleceń wyjazdu służbowego i rozliczania podróży służbowej 1. Prawo do należności na pokrycie kosztów podróży służbowej przysługuje pracownikowi

Bardziej szczegółowo

tróżka Źródło: www.fotolia.pl

tróżka Źródło: www.fotolia.pl Ogród na tarasie Wiele bylin przeżywa właśnie pełnię swego rozkwitu, ale nie jest jeszcze za późno, aby dosadzić nowe efektowne rośliny i wzbogacić swój taras niezwykłymi aranżacjami. tróżka Źródło: www.fotolia.pl

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20 marca 2014 r. Zarząd Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 482

Warszawa, 20 marca 2014 r. Zarząd Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 482 Rada Dzielnicy Białołęka m. st. Warszawy ul. Modlińska 197, pok. 123, 03-122 Warszawa, tel. (22) 51 03 110, fax (22) 676 69 14, bialoleka.wor@um.warszawa.pl, www.bialoleka.waw.pl Wojciech Tumasz radny

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo