Ekosystem leśny. (przykład samoregulacji)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ekosystem leśny. (przykład samoregulacji)"

Transkrypt

1 Ekosystem leśny (przykład samoregulacji)

2 Struktura ekosystemu leśnego Aby przedstawić strukturę ekosystemu leśnego należałoby opisać tworzące go czynniki ożywione i nieożywione, występujące w określonej przestrzeni i czasie

3 Opisując czynniki ożywione należałoby między innymi przedstawić: - listę gatunków - liczebność osobników reprezentujących te gatunki - biomasę tych osobników, reprezentujących poszczególne gatunki - rozmieszczenie tych osobników i ich biomasy w przestrzeni ekosystemu - dynamikę tych wszystkich elementów w czasie (migracje, cykle, trendy )

4 Opisując czynniki nieożywione należałoby między innymi przedstawić: - rozkład promieniowania świetlnego, parametry ciepła i temperatury, stosunki wodne, skład chemiczny powietrza - zawartość poszczególnych pierwiastków, zawartość materii organicznej i stopień jej rozkładu, kwasowość, porowatość, aerację i skład chemiczny powietrza glebowego, parametry ciepła i temperatury, stosunki wodne gleby Wszystko to należałoby przedstawić dla całej przestrzeni zajmowanej przez ekosystem nad glebą i w glebie Należałoby też przedstawić jak te wszystkie czynniki klimatyczne i glebowe zmieniają się w czasie (cykle dobowe, sezonowe, zmiany kierunkowe )

5 Aby dobrze przedstawić strukturę określonego ekosystemu leśnego, trzeba by zatem cały czas monitorować wszystkie jego składowe w całej jego przestrzeni Nasuwają się pytania: Czy byłoby to możliwe pod względem technicznym? Czy bylibyśmy w stanie przedstawić i (co najważniejsze) odebrać tak ogromną ilość informacji, przekazywanych w sposób ciągły i dynamiczny? Próba odpowiedzi: Ze względów technicznych jest to (na razie i chyba jeszcze długo) niemożliwe. A nawet gdyby było, nie bylibyśmy w stanie jednocześnie odebrać tak ogromnej ilości informacji. Moglibyśmy je analizować jedynie wybiórczo i przedstawiać na uproszczonych modelach.

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15 WZGLĘDNOŚĆ POJĘĆ producenci zajmują przestrzeń w obu środowiskach V i IV, konsumenci i destruenci też występują w obu środowiskach IV i V; konsumenci (a także producenci) także rozkładają materię organiczną w procesach życiowych podobnie jak reducenci (destruenci); reducenci (destruenci) to ostatnie ogniwo konsumentów, ale w lesie często pierwsze i ostatnie; jest to zresztą ogniwo złożone z wielu podogniw

16

17 Funkcjonowanie ekosystemu leśnego

18

19

20

21

22 Sprawny ekosystem niezakłócony, płynny obieg materii i przepływ energii (bez przestojów, zatorów, jałowej kumulacji) - cała wyprodukowana materia organiczna ulega szybkiemu rozkładowi (mineralizacji) - wszystkie pierwiastki są dostępne i pobierane przez rośliny - synteza materii organicznej przebiega intensywnie - biomasa biocenozy jest zbliżona do maksymalnej (w danych warunków siedliskowych)

23 Stabilny ekosystem działają mechanizmy samoregulacji (między innymi dzięki sprzężeniu zwrotnemu między produkcją i rozkładem materii organicznej) Przykład: - rośnie biomasa drzew i zagęszczenie koron - za mało opadów i promieniowania wnika do dna lasu - słabną procesy próchnicowania i mineralizacji (gromadzi się nadmiar próchnicy nadkładowej)

24 - pogarszają się warunki odżywiania - mniejsze: produkcja, biomasa, zagęszczenie koron - wnika więcej opadów i promieniowania - poprawiają się warunki: próchnicowania, mineralizacji, odżywiania - rośnie produkcja biomasy i zagęszczenie koron i cykl dostrajania się powtarza dostrajanie - sprzężenie zwrotne - samoregulacja

25

26 Puszcza Niepołomicka przykład funkcjonowania ekosystemu leśnego

27

28

29 Ryc A. Przepływ energii - w uproszczonej sieci troficznej ekosystemu boru Grodziński i in. 1984

30 Ryc B. Przepływ azotu - w uproszczonej sieci troficznej ekosystemu boru Grodziński i in. 1984

31

32

33

34

35

36

37 LZD Siemianice przykład badań ekosystemu leśnego (lata )

38 Kształtowanie specyficznego środowiska przez najważniejsze gatunki drzew leśnych - Pomiary dendrometryczne: dr inż. Jan Ceitel - Opad ścioły: dr hab. Jerzy Modrzyński - Analizy chemiczne gleby: dr inż. Antoni Sienkiewicz, mgr inż. Paweł Mroziński - Temperatura gleby: doc. dr Jacek Oleksyn, dr hab. Jerzy Modrzyński - Natężenie światła: dr hab. Jerzy Modrzyński - Flora i roślinność runa: dr Marek Kasprowicz - Mikoryzy: doc. dr hab. Maria Rudawska, dr Barbara Kieliszewska - Roztocze: dr inż. Maciej Skorupski, mgr inż. Tomasz Szuliński - Biegaczowate: dr inż. Andrzej Łabędzki (uzupełnione o badania dżdżownic, drobnych korzeni, fizjologii drzew)

39 KONCEPCJA BADAŃ Drzewostany mają zdolność wytwarzania w swoim wnętrzu specyficznego klimatu, który w pierwszym rzędzie zależy od tworzących je gatunków drzew. Swoisty mikroklimat oraz charakterystyczna dla danego gatunku ścioła wpływają z kolei na tempo i kierunek procesów humifikacji, a w rezultacie na cały kompleks fizycznych i chemicznych warunków glebowych. Konsekwencją modyfikacji mikroklimatu i gleby jest występowanie pod poszczególnymi gatunkami drzew swoistej flory i fauny. Wiemy zatem ogólnie, że skład gatunkowy drzewostanu może inicjować powstawanie charakterystycznych, związanych z nim ekosystemów. Nie wiemy jednak w jakim tempie i w jakich kierunkach przebiegają wspomniane wyżej procesy w przypadku poszczególnych gatunków drzew.

40 Dla właściwego scharakteryzowania ekosystemów powstających pod wpływem poszczególnych gatunków drzew potrzebne są więc wnikliwe i kompleksowe badania ekologiczne, obejmujące między innymi: mikroklimat, warunki glebowe, opad ścioły, roślinność runa, aktywność grzybów mikoryzowych oraz innych organizmów, zarówno w glebie, jak i na jej powierzchni. Powinny one najpierw wykazać stopień zróżnicowania tych czynników pod wpływem poszczególnych gatunków drzew. Następnie należałoby przeanalizować zależności występujące między poszczególnymi elementami specyficznych ekosystemów, kształtujących się pod okapem różnych gatunków.

41 OPIS OBIEKTU BADAŃ Obiektem badań były dwie powierzchnie założone przez prof. dr hab. Stanisława Szymańskiego w pododdziałach 25a i 25b Leśnictwa Doświadczalnego Wielisławice (Leśny Zakład Doświadczalny Siemianice) w celu porównania wzrostu różnych gatunków drzew w młodości (Szymański 1982, 1996). Pierwszą powierzchnię na siedlisku boru mieszanego świeżego (BMśw) obsadzono w roku 1970 jednorocznymi sadzonkami, a drugą na siedlisku lasu mieszanego świeżego (LMśw) - w 1972 roku, dwuletnimi sadzonkami. Glebę przygotowano pełną orką. Wszystkie gatunki posadzono w jednakowej więźbie: 1,0 x 1,0 m, na poletkach o powierzchni 400 m2 (20 x 20 m). Każdy gatunek posadzono na danej powierzchni w trzech powtórzeniach.

42 Na obu powierzchniach (o łącznej powierzchni 1,2 ha każda) wysadzono po dziewięć gatunków. Na siedlisku BMśw były to: Na siedlisku LMśw były to natomiast: sosna zwyczajna (Pinus sylvestris L.), świerk pospolity (Picea abies [L.]Karst.), modrzew europejski (Larix decidua Mill.), brzoza brodawkowata (Betula pendula Roth.), dąb szypułkowy (Quercus robur L.), grab pospolity (Carpinus betulus L.), sosna czarna (Pinus nigra Arn.), jedlica zielona (Pseudotsuga menziesii Franco) świerk pospolity (Picea abies [L.]Karst.), jodła pospolita (Abies alba Mill.), modrzew europejski (Larix decidua Mill), buk zwyczajny (Fagus sylvatica L.), dąb szypułkowy (Quercus robur L.), klon jawor (Acer pseudoplatanus L.), klon zwyczajny (Acer platanoides L.), lipa drobnolistna (Tilia cordata Mill.) jedlica zielona (Pseudotsuga menziesii Franco). dąb czerwony (Quercus rubra L.).

43 Db Dg So Dbcz Św Socz Gb Md Brz Dg So Db Św Socz Dbcz Md Brz Gb So Db Dg Socz Dbcz Św Brz Blok III Jd Lp Md Bk Kl Dg Św Jw Db Lp Md Jd Kl Db Bk Jw Dg Św Md Jd Lp Dg Bk Kl Db Św Jw Blok II Blok I LMśw 25 a Gb Md BMśw 25 b Blok III Blok II Blok I

44

45

46

47

48

49

50

51 NATĘŻENIE ŚWIATŁA Pomiary natężenia promieniowania świetlnego fotosyntetycznie czynnego wykonano w jednostkach: µmol/m2/s, za pomocą światłomierzy: Quantum Meter-BQM. W roku 1999 pomiary wykonano w terminach: 22 kwietnia, 23 lipca i 22 października, natomiast w 2000 roku: 16 lutego, 26 kwietnia, 26 maja, 28 lipca, 28 września i 27 października. Pomiary wykonywano w dwóch nawrotach. Pierwszy (przed południem) w kierunku SE, drugi (po południu) w kierunku SW. Podczas wykonywania pomiarów światłomierze trzymano więc w kierunku słońca, unikając w ten sposób ewentualnego ich ocienienia przez osobę wykonującą pomiar. Pomiary wykonywano na wysokości 1 m nad gruntem. Podczas każdego nawrotu wykonywano w środkowej części kolejnych poletek po pięć pomiarów w odstępach co 2 m. Zapisywano jednocześnie czas rozpoczęcia i zakończenia pomiarów na poletku. Przez cały czas trwania pomiarów pod okapem wykonywano co minutę pomiar kontrolny na powierzchni otwartej (sąsiednia uprawa). Pomiary były wykonywane za pomocą identycznych przyrządów

52 LMśw natężenie promieniowania (%) 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Św Md Jd Dg Db Bk Lp Jw Kl BMśw natężenie promieniowania (%) 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% So Św Md Dg Soc Db Brz Gb Dbc

53 LMśw natężenie promieniowania (%) 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% Św Md Jd Dg Db Bk Lp Jw Kl BMśw natężenie promieniowania (%) 14 % 12 % 10 % 8% 6% 4% 2% 0% So Św Md Dg Soc Db Brz Gb Dbc

54 Podsumowanie wyników 1. Między powtórzeniami (poletkami) tego samego gatunku istnieje pewne zróżnicowanie względnego natężenia światła, które wynika między innymi z małych wymiarów poletek i wpływu zarówno drzewostanów na sąsiednich poletkach doświadczenia, jak i sąsiadujących z doświadczeniem starszych drzewostanów i upraw. 2. W drzewostanach iglastych obserwuje się wyraźną zmienność sezonową warunków świetlnych w ciągu roku. Względne natężenie promieniowania jest tu w miesiącach letnich znacznie niższe niż w okresie od jesieni do wiosny (u niektórych gatunków nawet kilkakrotnie). Wiąże się to przede wszystkim z rocznym cyklem rozwoju młodych igieł i podwójną kulminacją (wiosna i jesień) ich opadu. 3. Zmienność sezonowa warunków świetlnych w drzewostanach liściastych i pod okapem modrzewia jest oczywista. Warto jednak zwrócić uwagę, że wyniki pomiarów światła korelują wyraźnie z dynamiką rozwoju i opadania liści, a więc długością rzeczywistego okresu wegetacyjnego w danym roku.

55 4. W pełni sezonu wegetacyjnego (lipiec) u wielu gatunków na siedlisku LMśw względne natężenie fotosyntetycznie czynnego promieniowania świetlnego nie przekracza 1% (jodła, świerk, buk, daglezja). Na siedlisku BMśw sytuacja taka występuje tylko pod okapem świerka. Natomiast największe wartości tego promieniowania w lipcu zmierzono na siedlisku BMśw pod okapem brzozy i modrzewia oraz dębu szypułkowego i obu gatunków sosen, przy czym pod sosną czarną niższe niż pod sosną zwyczajną. 5. Świerk wykazuje podobny stopień ocienienia na obu siedliskach, natomiast modrzew i daglezja przepuszczają pod swój okap dwa razy więcej światła na BMśw niż na LMśw. 6. Dąb szypułkowy w 1999 roku powodował na siedlisku LMśw znacznie większe ocienienie niż na siedlisku BMśw. W roku 2000 było natomiast odwrotnie. Na LMśw dąb szypułkowy był w tym roku gatunkiem najbardziej świetlistym nawet bardziej niż modrzew. Było też pod nim pięciokrotnie więcej światła niż pod dębem czerwonym.

56 TEMPERATURA GLEBY Celem badań było przedstawienie przebiegu temperatury i jej amplitud na głębokości 10 cm w glebie Pomiary wykonano za pomocą datalogerów (czujników połączonych z mikroprocesorem) typu HOBO 8K ONSET. Datalogery (po zamknięciu w szczelnych plastikowych pojemnikach) umieszczane były poziomo w dołku wykopanm pośrodku poletka w ten sposób, że środek pojemnika znajdował się dokładnie na głębokości 10 cm. Następnie pojemnik przykrywano dokładnie glebą i ściołą, odtwarzają ich naturalny układ. Datalogery zostały zaprogramowane na wykonywanie pomiaru co godzinę i zainicjowane za pomocą specjalnego programu komputerowego: Box Car Pro 3.5 Starter kit ONS. Wyniki przebiegu temperatury przedstawione w tabelach i na wykresach są bardzo dokładnym uśrednieniem temperatur obliczonych w oparciu o pomiary zarejestrowane co godzinę. W oparciu o pomiary temperatury obliczono amplitudy średnich dobowych temperatur i przedstawiono ich przebieg dla kolejnych miesięcy 1999 i 2000 roku.

57 25 Betula pendula Quercus robur Quercus rubra Pseudotsuga menziesii Carpinus betulus Larix decidua 20 Pinus nigra Pinus sylvestris Picea abies Stacja meteorologiczna temperatura ( oc) III IV V VI VII VIII IX X XI XII Ryc. TG-3. Średnia temperatura gleby na głębokości 10 cm w drzewostanach różnych gatunków drzew na siedlisku BMśw w 1999 roku.

58 20 Betula pendula Quercus robur Quercus rubra 18 Pseudotsuga menziesii Carpinus betulus Larix decidua 16 Pinus nigra Pinus sylvestris Picea abies 14 Stacja meteorologiczna temperatura ( oc) III IV V VI VII VIII IX X XI XII Ryc. TG-7. Średnia amplituda temperatur gleby na głębokości 10 cm w drzewostanach różnych gatunków drzew na siedlisku BMśw w 1999 roku.

59 Podsumowanie wyników 1. Największe różnice temperatury gleby pod badanymi gatunkami występują na początku lata (kiedy temperatury na powierzchni otwartej są znacznie wyższe niż w lesie) i wynoszą około 2 C na siedlisku LMśw oraz około 3 C na siedlisku BMśw. Na LMśw najniższe temperatury zmierzono pod okapem świerka, a najwyższe dębu szypułkowego. Na siedlisku BMśw najniższe pod okapem świerka, a najwyższe brzozy. 2. Jesienią i zimą temperatury pod okapem drzew są nieco wyższe niż na powierzchni otwartej, a maksymalne różnice między poszczególnymi gatunkami drzew wynoszą około 1 C na obu siedliskach.

60 3. Średnie amplitudy temperatury gleby pod okapem drzew są w okresie wegetacyjnym około 2 3 razy mniejsze w porównaniu z powierzchnią otwartą, przy czym na wiosnę są one nieco większe niż latem. 4. W kolejnych latach ranking poszczególnych gatunków drzew przedstawia się nieco inaczej, niemniej można przyjąć, że na siedlisku LMśw najmniejsze amplitudy występują pod okapem: jodły, świerka i daglezji, a największe: dębu szypułkowego, buka i obu klonów. Na siedlisku BMśw natomiast najmniejszymi amplitudami odznaczają się świerk i daglezja, a największymi modrzew i brzoza.

61 OPAD ŚCIOŁY Celem badań było określenie sezonowej dynamiki opadania liści oraz produktywności pierwotnej netto liści dla badanych gatunków. Do badań użyto drewnianych chwytników, rozmieszczonych na wszystkich poletkach według tego samego schematu w ilości 8 sztuk. Chwytniki, zbudowane z desek o szerokosci 12 cm miały kształt kwadratu o boku 62 cm, a zatem powierzchnia pojedynczego chwytnika wynosiła 0,385 m2. W drzewostanach liściastych leżały one bezpośrednio na mineralnej glebie, natomiast w drzewostanach iglastych zaopatrzone były od dołu w drobną siatkę plastikową, ułatwiającą wybieranie igliwia.

62 Zawartość pułapek wybierano raz w miesiącu do papierowych kopert oznaczonych datą, numerem poletka (1 54) i chwytnika (1 8). Zebrane liście suszono w suszarce w temperaturze 65 C przez około 4 doby. Następnie materiał przewożony był do Poznania. Prace laboratoryjne polegały na rozdzieleniu zawartości kopert na frakcje i ich zważeniu. Rozróżniano następujące frakcje: liście drzew gatunku głównego, liście drzew gatunków obcych, domieszki (gałązki, kora, nasiona, łuski pączków, itp.). Ważenie wykonano za pomocą wagi laboratoryjnej SARTORIUS PT 120 z dokładnością do jednego miejsca po przecinku. Masę liści zebranych z chwytników na danym poletku przeliczano następnie na jeden hektar.

63 Tilia cordata [kg/ha] 1800,0 1600,0 1400,0 1200,0 1000,0 800,0 600,0 400,0 200,0 0,0 II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Ryc. L - 9. Dynamika opadania liści lipy (Tilia cordata) od stycznia do grudnia 1997 (LMśw).

64 Picea abies [kg/ha] 300,0 250,0 200,0 150,0 100,0 50,0 0,0 II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Ryc. L - 1. Dynamika opadania igliwia świerka (Picea abies) od stycznia do grudnia 1997 (LMśw).

65 Tabela L - 1. Całoroczny opad ścioły dla badanych gatunków drzew na siedlisku LMśw Tabela L - 2. Całoroczny opad ścioły dla badanych gatunków drzew na siedlisku BMśw. Suma kg/ha Gatunek Abies alba Suma kg/ha Gatunek 341,2 Betula pendula 2 137,5 Acer platanoides 2 447,9 Carpinus betulus 1 626,0 Acer pseudoplatanus 3 285,8 Larix decidua 1 727,4 Fagus silvatica 2 895,9 Picea abies Larix decidua 3 185,5 Pinus silvestris 3 234,8 Picea abies 1 429,1 Pinus nigra 2 476,9 Pseudotsuga mienziesii 1 153,8 Pseudotsuga mienziesii Quercus robur 2 926,2 Quercus robur 1 274,1 Tilia cordata 2 803,4 Quercus rubra 5 268,5 931,2 684,0

66 Podsumowanie wyników 1. U gatunków liściastych i modrzewia kuluminacja opadu ścioły przypada na jesień, ale pewna ilość ścioły opada również w okresie od wiosny do jesieni, przy czym badane gatunki można połączyć w dwie grupy. Do pierwszej, odznaczającej się wcześniejszym rozpoczęciem opadu letniego i kuluminacją opadu rocznego w październiku należą: brzoza, grab, klon, jawor i lipa. Do drugiej natomiast, odznaczającej się nieco późniejszym opadem letnim i i kuluminacją opadu rocznego w listopadzie należą: buk, oba gatunki dębu i modrzew. 2. Opadanie igliwia u gatunków zimozielonych jodły, świerka, daglezji, sosny pospolitej i sosny czarnej ma odmienny charakter. Można zauważyć, ze opad igliwia trwa tu przez cały rok i posiada dwa maksima jesienne i wiosenne, przy czym u poszczególnych gatunków przebiega on nieco inaczej.

67 cd. Na przykład świerk na siedlisku boru mieszanego świeżego ma wiosenne maksimum w marcu, bardzo niewielki opad w miesiącach letnich, a jesienną kuluminację w październiku. Na lesie mieszanym świeżym dynamika opadania jest u tego gatunku mniej zróżnicowana i więcej opadu przypada w miesiącach od czerwca do września. U daglezji na borze mieszanym świeżym wiosenne maksimum przypada na maj, a jesienne na październik. Na lesie mieszanym świeżym jesienne maksimum u tego gatunku jest znacznie mniejsze niż wiosenne. 3. Masa liści opadłych w ciągu całego roku u gatunków liściastych zamyka się w przedziale od 1,6 T/ha (grab) do 5,2 T/ha (dąb czerwony). U gatunków iglastych wielkość ta wynosi od 0,3 T/ha (jodła) do 3,2 T/ha (sosna). W przypadku gatunków rosnących na obu siedliskach, czyli świerka, daglezji, modrzewia i dębu, wielkość opadu na siedlisku lasu mieszanego świeżego była około dwukrotnie większa niż na siedlisku boru mieszanego świeżego.

68 ANALIZY CHEMICZNE GLEBY Celem badań było stwierdzenie, czy po 30 latach od posadzenia 9 różnych gatunków drzew na siedlisku LMśw i 9 różnych gatunków drzew na siedlisku BMśw można zaobserwować różnicowanie się cech gleby pod okapem tych gatunków. Dodatkowym aspektem badań było stwierdzenie czy te same gatunki drzew inaczej oddziałują na glebę w zależności od siedliska, na którym zostały posadzone.

69 W ramach terenowych prac gleboznawczych na wszystkich poletkach wykonano po cztery odkrywki glebowe o wymiarach 20x20x50 cm. Z każdej ściany wykonanej jamki z poziomów: ektopróchnicznego, 0-20 cm i cm pobrano te same ilości materiału, który następnie dokładnie wymieszano dla uzyskania średnich prób z każdego poletka. Przy pobieraniu próby z poziomu ektopróchnicznego odgarniano luźne podpoziomy 0l i 0f pobierając przylegający ściśle do gleby mineralnej, całkowicie zhumufikowany podpoziom 0h. W ramach analiz laboratoryjnych oznaczono: procentowy udział próchnicy, zawartość węgla organicznego, azotu ogólnego i stosunek węgla do azotu oraz zawartość azotu w formie amonowej i azotanowej, fosforu, potasu, wapnia, magnezu, siarki, sodu, chloru, żelaza, manganu, cynku, miedzi, boru. Oznaczono również odczyn gleby i jej przewodność hydrolityczną.

70 LMśw poziom 1 15 poziom 2 poziom Św Md Jd Dg Dbs Bk Lp Jw Ryc. G-4. Stosunek węgla do azotu (C:N) Kl BMśw poziom 1 15 poziom 2 poziom So Św Md Dg Soc Dbs Brz Gb Dbc

71 LMśw 25 mg/100 g gleby poziom 1 poziom 2 poziom Ryc. G-5. Zawartość azotu amonowego (NH4) 0 Św Md Jd Dg Dbs Bk Lp Jw Kl BMśw 25 mg/100 g gleby poziom 1 poziom 2 poziom So Św Md Dg Soc Dbs Brz Gb Dbc

72 LMśw 25 mg/100 g gleby poziom 1 poziom 2 poziom Św Md Jd Dg Dbs Bk Lp Jw Kl Ryc. G-6. Zawartość azotu azotanowego (NO3) BMśw 25 mg/100 g gleby poziom 1 poziom 2 poziom So Św Md Dg Soc Dbs Brz Gb Dbc

73 LMśw 180 mg/100 g gleby poziom 1 90 poziom 2 poziom Św Md Jd Dg Dbs Bk Lp Jw Ryc. G-9. Zawartość wapnia (Ca) Kl BMśw 180 mg/100 g gleby poziom 1 poziom 2 90 poziom So Św Md Dg Soc Dbs Brz Gb Dbc

74 LMśw mg/100 g gleby poziom 1 poziom 2 20 poziom Św Md Jd Dg Dbs Bk Lp Jw Kl Ryc. G-10. Zawartość magnezu (Mg) BMśw mg/100 g gleby poziom 1 20 poziom 2 poziom So Św Md Dg Soc Dbs Brz Gb Dbc

75 LMśw 150 ppm w s.m. gleby poziom 1 poziom 2 poziom Św Md Jd Dg Dbs Bk Lp Jw Kl Ryc. G-14. Zawartość żelaza (Fe) BMśw 150,0 ppm w s.m. gleby 120,0 90,0 poziom 1 poziom 2 poziom 3 60,0 30,0 0,0 So Św Md Dg Soc Dbs Brz Gb Dbc

76 LMśw poziom 1 4 poziom 2 3 poziom Św Md Jd Dg Dbs Bk Lp Jw Ryc. G-19. Odczyn gleby (ph) Kl BMśw poziom 1 4 poziom 2 3 poziom So Św Md Dg Soc Dbs Brz Gb Dbc

77 LMśw µ S/cm 500 poziom poziom poziom Św Md Jd Dg Dbs Bk Lp Jw Kl Ryc. G-20. Przewodność elektrolityczna (EC) BMśw µ S/cm 500 poziom poziom poziom So Św Md Dg Soc Dbs Brz Gb Dbc

78 Podsumowanie wyników 1. Przez okres 30 lat badane gatunki drzew w zauważalny sposób wpłynęły na analizowane cechy gleby, zarówno na siedlisku lasu mieszanego świeżego, jak i boru mieszanego świeżego. 2. Wśród badanych gatunków na uwagę zasługują: dąb szypułkowy, klon jawor i klon pospolity, które wpłynęły na wiele analizowanych cech gleby korzystniej niż pozostałe gatunki drzew. 3. Nie stwierdzono aby świerk pospolity wpłynął na właściwości gleby mniej korzystnie niż większość pozostałych gatunków drzew, zarówno na siedlisku lasu mieszanego świeżego, jak i boru mieszanego świeżego.

79 4. Wpływ obcych gatunków (daglezja zielona, sosna czarna i dąb czerwony) na badane właściwości gleby należy ocenić jako mniej korzystny w porównaniu z rodzimymi gatunkami drzew. 5. W poziomie próchnicznym stwierdzono wielokrotnie większą zawartość pierwiastków niż w obu poziomach mineralnych. Poziom ten też najwyraźniej różnicuje badane gatunki drzew. 6. Znacznie wyższa zawartość mikro- i makroelementów w próbkach z poletek na siedlisku lasu mieszanego świeżego niż w próbkach z poletek na siedlisku boru mieszanego świeżego potwierdza siedliskowe zróżnicowanie obu badanych powierzchni, pomimo ich bardzo bliskiego sąsiedztwa.

80 ZALECENIA DLA PRAKTYKI 1. Ze względu na pożądany wpływ na glebę i bioróżnorodność takich gatunków drzew jak: dąb szypułkowy oraz klon jawor i klon zwyczajny zaleca się częstsze ich stosowanie, zwłaszcza jako domieszek biocenotycznych. 2. Ponieważ dotychczasowe badania nie wykazały aby świerk pospolity na LMśw i BMśw powodował degradację gleby i kształtował mniej korzystne warunki środowiskowe niż większość rodzimych gatunków drzew, dlatego wydaje się, że można ten gatunek bez obaw wprowadzać na tych siedliskach, zarówno jako gatunek domieszkowy i biocenotyczny, jak i główny gatunek produkcyjny (w zmieszaniu z innymi gatunkami drzew). 3. Ze względu na mniej korzystny (w porównaniu z gatunkami rodzimymi) wpływ: dębu czerwonego, daglezji zielonej i sosny czarnej na procesy próchnicowania i chemiczne właściwości gleby oraz bioróżnorodność nie zaleca się stosowania tych gatunków w gospodarstwie leśnym.

81

82

83 Pytania Jakie dane byłyby potrzebne do pełnego opisu struktury ekosystemu leśnego? Potrzeba stosowania uogólnionych i uproszczonych modeli przy wyjaśnianiu struktury i funkcjonowania ekosystemów? Lata nasienne u drzew a liczebność gryzoni (grabieżców)? Struktura troficzna i przepływ energii w ekosystemach lądowych? Przepływ energii a krążenie materii w ekosystemach lądowych? Jaki % energii słonecznej jest przez roślinność leśną: absorbowany fizycznie, wiązany fotosyntetycznie, lokowany w przyroście biomasy? Ogólny schemat funkcjonowania ekosystemu leśnego? Jaki % biomasy wyprodukowanej przez roślinność leśną jest pobierany przez konsumentów? Liczebność i masa najważniejszych grup organizmów glebowych? Proces próchnicowania? Sprawny i stabilny ekosystem?

84 Pytania c.d. Udział biomasy (energii) w nadziemnej i podziemnej części drzew? Dlaczego przyrost biomasy (produkcja pierwotna netto) liściastych gatunków drzew jest na ogół wyższy niż gatunków iglastych? Jakie ilości ścioły (rząd wielkości) opadają rocznie na powierzchni 1 ha w naszych lasach?

85 Aneks

86

87

88

89

90

91

Ekosystem leśny. (przykład samoregulacji)

Ekosystem leśny. (przykład samoregulacji) Ekosystem leśny (przykład samoregulacji) Rozumienie pojęcia - ekosystem leśny Większy fragment kompleksu leśnego, różniący się od pozostałych składem gatunkowym drzew i innych roślin (dający się z niego

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Paweł Rutkowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Leśny. Zmiany klimatyczne w nauce, leśnictwie i praktyce

Dr hab. Paweł Rutkowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Leśny. Zmiany klimatyczne w nauce, leśnictwie i praktyce Dr hab. Paweł Rutkowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Leśny Zmiany klimatyczne w nauce, leśnictwie i praktyce Zmiany klimatyczne (Zmiany klimatu - 1 800 000) - 380 000 wyników Climate change

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA ZIELENI

INWENTARYZACJA ZIELENI Lp. Nazwa polska Nazwa ³aci ska Obw d [cm] Uwagi 1 Jarz b pospolity, Jarz bina Sorbus aucuparia 57 2 Jarz b pospolity, Jarz bina Sorbus aucuparia 42 3 Jesion wynios³y Fraxinus excelsior 63 4 Jesion wynios³y

Bardziej szczegółowo

HODOWLA LASU. Może na początek ogólne wiadomości co to jest las

HODOWLA LASU. Może na początek ogólne wiadomości co to jest las HODOWLA LASU Może na początek ogólne wiadomości co to jest las Las- jest to zbiorowisko drzew i krzewów oraz zwierząt, które wraz ze swoistą glebą wzajemnie na siebie oddziaływają i tworzą specyficzny

Bardziej szczegółowo

Zanieczyszczenie atmosfery i terenu wpływa pośrednio na rozwój lasu. Naruszona bowiem zostaje równowaga chemiczna i zmieniony odczyn ph w środowisku

Zanieczyszczenie atmosfery i terenu wpływa pośrednio na rozwój lasu. Naruszona bowiem zostaje równowaga chemiczna i zmieniony odczyn ph w środowisku Ochrona lasów Zanieczyszczenie atmosfery i terenu wpływa pośrednio na rozwój lasu. Naruszona bowiem zostaje równowaga chemiczna i zmieniony odczyn ph w środowisku glebowym. Działanie bezpośrednie, jak

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. Materiały wyjściowe Mapa sytuacyjno-wysokościowa z projektem budowy ul. Kadrowej w skali 1:500 wraz z naniesionym drzewostanem.

OPIS TECHNICZNY. Materiały wyjściowe Mapa sytuacyjno-wysokościowa z projektem budowy ul. Kadrowej w skali 1:500 wraz z naniesionym drzewostanem. OPIS TECHNICZNY Przedmiot opracowania Inwentaryzacja drzewostanu na ulicy Kadrowej w Warszawie w dzielnicy Rembertów na odcinku od ul. Kramarskiej do ul. Czwartaków o dł. ok. 330 m Materiały wyjściowe

Bardziej szczegółowo

MSOŚ - Gospodarka leśna a ochrona środowiska Organizacja zajęć kameralnych w semestrze 4.

MSOŚ - Gospodarka leśna a ochrona środowiska Organizacja zajęć kameralnych w semestrze 4. MSOŚ - Gospodarka leśna a ochrona środowiska Organizacja zajęć kameralnych w semestrze 4. Osoby prowadzące: Dr inż. Stanisław Drozdowski - kierownik przedmiotu, wykłady (pokój 51A) Mgr inż. Leszek Gawron

Bardziej szczegółowo

Stan odżywienia drzewostanów na obszarze Sudetów i Beskidu Zachodniego

Stan odżywienia drzewostanów na obszarze Sudetów i Beskidu Zachodniego Stan odżywienia drzewostanów na obszarze Sudetów i Beskidu Zachodniego Józef Wójcik Samodzielna Pracownia Chemii Środowiska Leśnego Instytut Badawczy Leśnictwa Seminarium, Ustroń Jaszowiec, 27-28 lutego

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia. Ekologii Lasu 2015/2016

Zagadnienia. Ekologii Lasu 2015/2016 Zagadnienia z Ekologii Lasu 2015/2016 Spis ważniejszych zagadnień w ramach przedmiotu (rozszerzonego) EKOLOGIA LASU 1. EKOLOGIA OGÓLNA (wybrane zagadnienia) - Podstawowe pojęcia (ich znaczenie i wzajemne

Bardziej szczegółowo

Przykładowe wymiary drzew, kwalifikujące je do ochrony, według propozycji sformułowanych dla wybranych kompleksów leśnych w Polsce.

Przykładowe wymiary drzew, kwalifikujące je do ochrony, według propozycji sformułowanych dla wybranych kompleksów leśnych w Polsce. Tab. 1. Przykładowe wymiary drzew, kwalifikujące je do ochrony, według propozycji sformułowanych dla wybranych kompleksów leśnych w Polsce. GATUNEK Kwalifikujące na pomnik przyrody - obowiązujące obecnie

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ 2: ZIELEŃ REWALORYZACJA ZABYTKOWEGO PARKU PODWORSKIEGO W DZIKOWCUDZIAŁKI NR EW. 1243/1,1245/1,1247, OBRĘB 0004 DZIKOWIEC SPIS TREŚCI

CZĘŚĆ 2: ZIELEŃ REWALORYZACJA ZABYTKOWEGO PARKU PODWORSKIEGO W DZIKOWCUDZIAŁKI NR EW. 1243/1,1245/1,1247, OBRĘB 0004 DZIKOWIEC SPIS TREŚCI REWALORYZACJA ZABYTKOWEGO PARKU PODWORSKIEGO W DZIKOWCUDZIAŁKI NR EW. 1243/1,1245/1,1247, OBRĘB 0004 DZIKOWIEC SPIS TREŚCI CZĘŚĆ 2: ZIELEŃ CZĘŚĆ OPISOWA 1. Podstawa opracowania. 2. Przedmiot i zakres opracowania

Bardziej szczegółowo

Drewno jest wspaniałe Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn w Biedrusku 06.09.2013 r. Struktura drewna. dr inż. Edward Roszyk

Drewno jest wspaniałe Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn w Biedrusku 06.09.2013 r. Struktura drewna. dr inż. Edward Roszyk Drewno jest wspaniałe Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn w Biedrusku 06.09.2013 r. Struktura drewna dr inż. Edward Roszyk Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Technologii Drewna Katedra Nauki o Drewnie

Bardziej szczegółowo

Plantacje nasienne w Lasach Państwowych stan i perspektywy

Plantacje nasienne w Lasach Państwowych stan i perspektywy Plantacje nasienne w Lasach Państwowych stan i perspektywy Zbiór szyszek i nasion z plantacji i plantacyjnych upraw nasiennych w Lasach Państwowych (stan na 31.12.2011 r.) 2 Sosna zwyczajna (stan na 31.12.2011

Bardziej szczegółowo

Las jako zjawisko geograficzne. (Biomy leśne)

Las jako zjawisko geograficzne. (Biomy leśne) Las jako zjawisko geograficzne (Biomy leśne) Dlaczego lasy na Ziemi w Europie, Afryce, Ameryce, Azji są takie a nie inne? Są pochodną klimatu zmieniającego się w przestrzeni i czasie Lasy (ekosystemy,

Bardziej szczegółowo

Zakład Inżynierii Leśnej Instytut Ochrony Ekosystemów Leśnych Wydział Leśny Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.

Zakład Inżynierii Leśnej Instytut Ochrony Ekosystemów Leśnych Wydział Leśny Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie. Zakład Inżynierii Leśnej Instytut Ochrony Ekosystemów Leśnych Wydział Leśny Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie Panel Obywatelski Co zrobić, żeby poprawić zatrzymywanie wody deszczowej

Bardziej szczegółowo

Czy można budować dom nad klifem?

Czy można budować dom nad klifem? Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej [PUGP] Ćwiczenie 1 zagadnienia wprowadzające do informacji o środowisku przyrodniczym Zagadnienia wprowadzające czyli przypomnienie - po trochę o wszystkim

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja zieleni zał. nr 2

Inwentaryzacja zieleni zał. nr 2 Nazwa polska Nazwa łacińska śr. pnia (cm) wys. śr. 1 Dąb szypułkowy Quercus robur 297 18 14 stan dobry, wskazane do przeprowadzenia 2 Grab zwyczajny Carpinus betulus 155 12 10 stan dobry, wskazane do przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Pomniki Przyrody Ożywionej

Pomniki Przyrody Ożywionej Zestawienie pomników przyrody ożywionej Gmina Polkowice Pomniki Przyrody Ożywionej Nr Nazwa obiektu Rodzaj Miejscowość Opis stanowiska Podstawa prawna objęcia ochroną Uwagi dot. zachowania lub zniesienia

Bardziej szczegółowo

Sukcesja ekologiczna na lądzie kończy się zazwyczaj klimaksem w postaci formacji leśnej Lasy są najpotężniejszymi ekosystemami lądowymi

Sukcesja ekologiczna na lądzie kończy się zazwyczaj klimaksem w postaci formacji leśnej Lasy są najpotężniejszymi ekosystemami lądowymi Las w krajobrazie Sukcesja ekologiczna na lądzie kończy się zazwyczaj klimaksem w postaci formacji leśnej Lasy są najpotężniejszymi ekosystemami lądowymi Zajmują: - 8 % powierzchni całego globu - 30 %

Bardziej szczegółowo

OPERAT DENDROLOGICZNY

OPERAT DENDROLOGICZNY Pracownia Projektowa Niweleta mgr inż. Tomasz Gacek ul. Jesionowa 14/131 NIP 937-243-05-52 43-303 Bielsko Biała Tel. 605 101 900 Fax: 33 444 63 69 www.pracownia-niweleta.pl OPERAT DENDROLOGICZNY Budowa

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA ZIELENI SALOMEA - WOLICA CZ. MIEJSKA - drzewa (stan na ) wysokość [m] szerokość korony [m] średnica pnia [cm]

INWENTARYZACJA ZIELENI SALOMEA - WOLICA CZ. MIEJSKA - drzewa (stan na ) wysokość [m] szerokość korony [m] średnica pnia [cm] pnia korony 1 1 orzech włoski Juglans regia 82 26 5 7 2 2 orzech włoski Juglans regia 98 31 4 5 3 3 orzech włoski Juglans regia 112+56 36, 18 5 6 4 4 orzech włoski Juglans regia 98+42 31, 13 7 6 5 5 robinia

Bardziej szczegółowo

NASADZEŃ ZASTĘPCZYCH 4 WOJSKOWEGO SZPITALA KLINICZNEGO Z POLIKLINIKĄ SP ZOZ WE WROCŁAWIU

NASADZEŃ ZASTĘPCZYCH 4 WOJSKOWEGO SZPITALA KLINICZNEGO Z POLIKLINIKĄ SP ZOZ WE WROCŁAWIU SPIS TREŚCI: I. DANE OGÓLNE. 1. Cel i zakres opracowania 2. Podstawy opracowania II. PODSTAWOWE ZAŁOŻENIA III. OPIS PROJEKTU SZATY ROŚLINNEJ 1. Skład gatunkowy projektowanych nasadzeń 2. Tabela nasadzeń

Bardziej szczegółowo

OFERTA SPRZEDAŻY DETALICZNEJ DRZEW I KRZEWÓW. Lp. Gatunek Wysokość (cm) DRZEWA IGLASTE GRUNT

OFERTA SPRZEDAŻY DETALICZNEJ DRZEW I KRZEWÓW. Lp. Gatunek Wysokość (cm) DRZEWA IGLASTE GRUNT Szkółka Drzew i Krzewów Świątkowscy 87 850 Choceń Księża Kępka 4 e mail: l.swiatkowski@o2.pl Tel. 505 024 858 OFERTA SPRZEDAŻY DETALICZNEJ DRZEW I KRZEWÓW Lp. Gatunek Wysokość (cm) Cena DRZEWA IGLASTE

Bardziej szczegółowo

OFERTA SPRZEDAŻY HURTOWEJ DRZEW I KRZEWÓW. Lp. Gatunek Wiek Cena (zł/szt.) DRZEWA IGLASTE

OFERTA SPRZEDAŻY HURTOWEJ DRZEW I KRZEWÓW. Lp. Gatunek Wiek Cena (zł/szt.) DRZEWA IGLASTE Szkółka Drzew i Krzewów Świątkowscy 87 850 Choceń Księża Kępka 4 e mail: l.swiatkowski@o2.pl Tel. 505 024 858 OFERTA SPRZEDAŻY HURTOWEJ DRZEW I KRZEWÓW Lp. Gatunek Wiek Cena DRZEWA IGLASTE 1. Jodła kaukaska

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczanie, pobieranie oraz przechowywanie drewna i innych. potrzeby analiz DNA

Zabezpieczanie, pobieranie oraz przechowywanie drewna i innych. potrzeby analiz DNA Zabezpieczanie, pobieranie oraz przechowywanie drewna i innych śladów z drzew leśnych na potrzeby analiz DNA dr Artur Dzialuk Katedra Genetyki Instytut Biologii Eksperymentalnej Nomenklatura materiał porównawczy

Bardziej szczegółowo

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień czym jest las? Las (biocenoza leśna) kompleks roślinności swoistej dla danego regionu geograficznego, charakteryzujący się dużym udziałem drzew rosnących

Bardziej szczegółowo

Księga rekordów obserwowanego ekosystemu

Księga rekordów obserwowanego ekosystemu Księga rekordów obserwowanego ekosystemu Księga rekordów obserwowanego ekosystemu Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Zakres materiału z płyty: Plansza 1 najważniejsze pojęcia z bioróżnorodności Bezpośrednie

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 4 IM. I. J. PADEREWSKIEGO

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 4 IM. I. J. PADEREWSKIEGO SZKOŁA PODSTAWOWA NR 4 IM. I. J. PADEREWSKIEGO ROZPOZNAJEMY DRZEWA NA PODSTAWIE SYLWETKI OKREŚLANIE WIEKU DRZEW Oblicz wiek mierzonych drzew korzystając z dostępnych niżej sposobów. Średni obwód drzewa

Bardziej szczegółowo

Ekologia. martwa materia organiczna w ekosystemach i dekompozycja. Rozmieszczenie materii organicznej (na ha) w ekosystemie las liściasty w Belgii

Ekologia. martwa materia organiczna w ekosystemach i dekompozycja. Rozmieszczenie materii organicznej (na ha) w ekosystemie las liściasty w Belgii martwa materia organiczna w ekosystemach i dekompozycja Ryszard Laskowski 1 Rozmieszczenie materii organicznej (na ha) w ekosystemie las liściasty w Belgii Duvigneaud i Denayer-De Smet, 1970 2 Rozmieszczenie

Bardziej szczegółowo

Dobór rodzimych gatunków w terenach zieleni

Dobór rodzimych gatunków w terenach zieleni Dobór rodzimych gatunków w terenach zieleni Piotr Muras Katedra Roślin Ozdobnych UR w Krakowie 1 Kryteria klimatyczno siedliskowe Wg: Katalog roślin / Związek Szkółkarzy Polskich Agencja Promocji Zieleni

Bardziej szczegółowo

EKOSYSTEMY LĄDOWE WBNZ ZAJĘCIA TERENOWE PROJEKTY INDYWIDUALNE

EKOSYSTEMY LĄDOWE WBNZ ZAJĘCIA TERENOWE PROJEKTY INDYWIDUALNE EKOSYSTEMY LĄDOWE WBNZ - 700 ZAJĘCIA TERENOWE PROJEKTY INDYWIDUALNE ZADANIE (karkołomne) W ciągu kilku godzin jednego dnia oszacować parametry populacyjne i funkcjonalne wybranych grup troficznych; na

Bardziej szczegółowo

Podstawy kształtowania składu gatunkowego drzewostanów w lasach wielofunkcyjnych

Podstawy kształtowania składu gatunkowego drzewostanów w lasach wielofunkcyjnych Plan referatu: Uwagi wstępne. Skład gatunkowy drzewostanów naturalnych i d-stanów zagospodarowanych. Rola czynników ekonomicznych. Geneza i ewolucja pojęcia (gospodarczego) typu drzewostanu. Problem formy

Bardziej szczegółowo

POŁOŻENIE MIEJSCOWOŚĆ BLIŻSZA LOKALIZACJA. Działka numer ewidencyjny. Lipa drobnolistna Tilia cordata 485 1 mławski Dzierzgowo Pobodze.

POŁOŻENIE MIEJSCOWOŚĆ BLIŻSZA LOKALIZACJA. Działka numer ewidencyjny. Lipa drobnolistna Tilia cordata 485 1 mławski Dzierzgowo Pobodze. U załącznika 1 ów położonych na terenie 08.09.07. Lipa drobnolistna Tilia cor 485 1 mławski Dzierzgowo Pobodze 31 Klon pospolity Acer platanoides 377 2 ów położonych na terenie 08.09.07. 2 mławski Dzierzgowo

Bardziej szczegółowo

Zielnik. Joachim Górnaś

Zielnik. Joachim Górnaś Zielnik Joachim Górnaś Co to jest zielnik? Zielnik to zazwyczaj zbiór roślin lub liści. Drzew. Mój zielnik składa się z 12 liści iglastych i liściastych. Aby zrobić zielnik należy wysuszyć roślinę lub

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA CZĘŚĆ OPISOWA 1. PODSTAWA FORMALNO PRAWNA...3 2. CEL I ZAKRES OPRACOWANIA...3 3. SZCZEGÓŁOWA INWENTARYZACJA ZIELENI...3 3.1. DANE OGÓLNE...3 3.2. CHARAKTERYSTYKA ZADRZEWIENIA...4

Bardziej szczegółowo

Załacznik do rozporządzenia Nr 25 Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 lipca 2009r. (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 124, poz. 3640)

Załacznik do rozporządzenia Nr 25 Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 lipca 2009r. (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 124, poz. 3640) Załacznik do rozporządzenia Nr 25 Wojewody ego z dnia 31 lipca 2009r. (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 124, poz. 3640) Lp. 1 miński Cegłów Kiczki Własność Gminy Cegłów / Szkoła Podstawowa w Kiczkach drzewo Wiąz szypułkowy

Bardziej szczegółowo

EKOLOGICZNE PODSTAWY HODOWLI LASU

EKOLOGICZNE PODSTAWY HODOWLI LASU Wydział Leśny SGGW- Zawodowe studia zaoczne Organizacja zajęć w semestrze 5 z przedmiotu EKOLOGICZNE PODSTAWY HODOWLI LASU Prowadzący: Wykłady Prof. dr hab. Tadeusz Andrzejczyk Ćwiczenia kameralne Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Projekt Ekosystem lasu

Projekt Ekosystem lasu Projekt Ekosystem lasu Adresaci projektu: uczniowie klas III gimnazjum Formy i metody pracy: praca grupowa, metoda projektów Czas realizacji: 4 tygodnie Cele projektu: Cel główny: Badanie struktury i funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA I WYCINKA ROLIN

INWENTARYZACJA I WYCINKA ROLIN 1 INWENTARYZACJA I WYCINKA ROLIN 1. Podstawa opracowania: - Umowa zlecenie - Mapa sytuacyjno wysokociowa w skali 1:500 - Bezporednie pomiary w terenie - Ustawa z dnia 31 stycznia 1980r o Ochronie i Kształtowaniu

Bardziej szczegółowo

Szkic uprawy. Informacje opisowe Skala 1:1000 Kraina i dzielnica przyrodniczo-leśna Opisy istniejących płatów odnowień

Szkic uprawy. Informacje opisowe Skala 1:1000 Kraina i dzielnica przyrodniczo-leśna Opisy istniejących płatów odnowień Szkic uprawy Informacje opisowe Skala 1:1000 Kraina i dzielnica przyrodniczo-leśna Opisy istniejących płatów odnowień Informacje graficzne Rodzaj i przebieg granic Drogi, strumienie i inne elementy liniowe

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA ZALECEŃ NAWOZOWYCH DLA SZKÓŁEK LEŚNYCH

AKTUALIZACJA ZALECEŃ NAWOZOWYCH DLA SZKÓŁEK LEŚNYCH Kraków jesień 2010r. Szanowni Panowie Nadleśniczowie Nadleśnictw terenu RDLP Katowice, Kraków, Lublin, Łódź, Radom Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Krakowie przedstawia ofertę Pracowni

Bardziej szczegółowo

ZIELEŃ PROJEKT GOSPODARKI DRZEWOSTANEM

ZIELEŃ PROJEKT GOSPODARKI DRZEWOSTANEM PROJEKT BUDOWLANY Przebudowy i rozbudowy budynków XXXIX L.O. im. Lotnictwa Polskiego, ul. Lindego 20 w Warszawie, wraz z budową krytej pływalni, sali sportowej i parkingów zewnętrznych ZIELEŃ PROJEKT GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian wiedzy dla uczniów klas szkół gimnazjalnych. (klucz dla nauczyciela).

Sprawdzian wiedzy dla uczniów klas szkół gimnazjalnych. (klucz dla nauczyciela). Multimedialny program Poznajemy nasze drzewa i krzewy stworzono w ramach ogólnopolskiego projektu edukacyjnego Bioróżnorodność poznaj by zachować realizowanego przez Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian wiedzy dla uczniów klas szkół gimnazjalnych.

Sprawdzian wiedzy dla uczniów klas szkół gimnazjalnych. Multimedialny program Poznajemy nasze drzewa i krzewy stworzono w ramach ogólnopolskiego projektu edukacyjnego Bioróżnorodność poznaj by zachować realizowanego przez Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej

Bardziej szczegółowo

Pomniki przyrody w granicach Parku:

Pomniki przyrody w granicach Parku: Pomniki przyrody w granicach Parku: L.p. Rodzaj - nazwa / gatunek 1) 2 głazy - granit 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 2 drzewa - dąb szypułkowy Quercus - sosna zwyczajna Pinus 3 drzewa - dąb

Bardziej szczegółowo

Ocena zagospodarowania leśnego zrekultywowanych terenów po otworowej eksploatacji siarki przekazanych pod administrację Nadleśnictwa Nowa Dęba

Ocena zagospodarowania leśnego zrekultywowanych terenów po otworowej eksploatacji siarki przekazanych pod administrację Nadleśnictwa Nowa Dęba Ocena zagospodarowania leśnego zrekultywowanych terenów po otworowej eksploatacji siarki przekazanych pod administrację Nadleśnictwa Nowa Dęba Marcin Pietrzykowski 1, Wojciech Krzaklewski 1, Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

Definicje podstawowych pojęć. (z zakresu ekologii)

Definicje podstawowych pojęć. (z zakresu ekologii) Definicje podstawowych pojęć (z zakresu ekologii) Ekologia Zajmuje się strukturą i funkcjonowaniem ekosystemów (układów ekologicznych w przyrodzie). Przez strukturę układu ekologicznego rozumiemy zarówno

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja dendrologiczna

Inwentaryzacja dendrologiczna Zleceniodawca: Wikana S.A. - 20-703 Lublin, ul. Cisowa 11 Inwentaryzacja dendrologiczna Obiekt: 37-700 Przemyśl, ul. Leszczyńskiego (Obręb 212 - nr dz. 142/4, 142/5 i 142/8) woj. podkarpackie, powiat m.

Bardziej szczegółowo

Stawka zł /1 Opłata za Obw. Stawka zł /1. m usunięcie [cm] * powierzchni drzewa. 12 0,00 do 10 lat ,00 do 10 lat 5 1.

Stawka zł /1 Opłata za Obw. Stawka zł /1. m usunięcie [cm] * powierzchni drzewa. 12 0,00 do 10 lat ,00 do 10 lat 5 1. Nr Nazwa gatunkowa polska Nazwa gatunkowa łacińska Pow. [ 2 ] Współczynnik c obwodu 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 Ŝywotnik zachodni Thuja occidentalis 0,5 231,28 115,64 2 Ŝywotnik zachodni Thuja occidentalis

Bardziej szczegółowo

Decyzja Nadleśniczego Nadleśnictwa Taczanów

Decyzja Nadleśniczego Nadleśnictwa Taczanów Decyzja Nadleśniczego Nadleśnictwa Taczanów Nr 31/014 Zn.spr. ZG 900-32/14 Z dnia 1 lipca 2014 w sprawie cen sprzedaży detalicznej na warunkach loco las po zrywce surowca. 1. Na podstawie ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA SZCZEGÓŁOWA DRZEW I KRZWÓW W OTOCZENIU ZAMKU PIASTOWSKIEGO W OŚWIĘCIMIU. Rzut korony drzewa w m

INWENTARYZACJA SZCZEGÓŁOWA DRZEW I KRZWÓW W OTOCZENIU ZAMKU PIASTOWSKIEGO W OŚWIĘCIMIU. Rzut korony drzewa w m INWENTARYZACJA SZCZEGÓŁOWA DRZEW I KRZWÓW W OTOCZENIU ZAMKU PIASTOWSKIEGO W OŚWIĘCIMIU Numer drzewa Gatunek drzewa Obwód 1. Malus domestica 2. Robinia 3. Tilia cordata Lipa drobnolistna 4. Syringa vulgaris

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNY SPOSÓB WAPNOWANIA PÓL

INNOWACYJNY SPOSÓB WAPNOWANIA PÓL Ekograncali Activ INNOWACYJNY SPOSÓB WAPNOWANIA PÓL Większość gleb użytkowanych w Polsce znajduje się na utworach polodowcowych, bogatych w piaski i iły. Naturalne ph tych utworów jest niskie. Dobór właściwego

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik leśnik 321[02]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik leśnik 321[02]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 21 Strona 2 z 21 Strona 3 z 21 Strona 4 z 21 Strona 5 z 21 Strona 6 z 21 Kosztorys zaplanowanych prac Koszt materiału sadzeniowego Lp. Gatunek Symbol produkcyjny Jednostka miary ilość jednostek

Bardziej szczegółowo

Nauka o produkcyjności lasu

Nauka o produkcyjności lasu Nauka o produkcyjności lasu Wykład 2 Studia I Stopnia, kierunek leśnictwo http://www.marek-paterczyk.waw.pl M. Brach, N. Grala Wzrost i przyrost drzew Wzrost Jest to powiększanie się z wiekiem wartości

Bardziej szczegółowo

Decyzja Nadleśniczego Nadleśnictwa Taczanów

Decyzja Nadleśniczego Nadleśnictwa Taczanów Decyzja Nadleśniczego Nadleśnictwa Taczanów Nr 1/2014 Zn.spr. ZG 90/1/14 Z dnia 7 stycznia 2014 w sprawie cen sprzedaży detalicznej na warunkach loco las po zrywce surowca. 1. Na podstawie ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka hodowlana drzew i krzewów leśnych - materiały dla uczniów OBOWIĄZUJĄ ZASIĘGI GATUNKÓW PODANE W GABLOTACH PRZED KLASĄ

Charakterystyka hodowlana drzew i krzewów leśnych - materiały dla uczniów OBOWIĄZUJĄ ZASIĘGI GATUNKÓW PODANE W GABLOTACH PRZED KLASĄ Charakterystyka hodowlana drzew i krzewów leśnych - materiały dla uczniów OBOWIĄZUJĄ ZASIĘGI GATUNKÓW PODANE W GABLOTACH PRZED KLASĄ Gatunki światłożądne i mniej światłożądne: modrzew europejski, jabłoń

Bardziej szczegółowo

UWAGI 30 40, szt., 3 pnie

UWAGI 30 40, szt., 3 pnie 1 Lipa drobnolistna Tilia cordata 163 2 Lipa drobnolistna Tilia cordata 138 3 Lipa drobnolistna Tilia cordata 180 4 90 5 171 6 Lipa drobnolistna Tilia cordata 170 7 Lipa drobnolistna Tilia cordata 128

Bardziej szczegółowo

ZADANIA AKTYWIZUJĄCE DZIECI I MŁODZIEŻ Zadania dla pojedynczego ucznia. Mój pomnik przyrody. wyszukiwanie pomników

ZADANIA AKTYWIZUJĄCE DZIECI I MŁODZIEŻ Zadania dla pojedynczego ucznia. Mój pomnik przyrody. wyszukiwanie pomników ZADANIA AKTYWIZUJĄCE DZIECI I MŁODZIEŻ Zadania dla pojedynczego ucznia Mój pomnik przyrody wyszukiwanie pomników Pomnik przyrody to pojedynczy twór przyrody ożywionej i nieożywionej lub ich skupienia o

Bardziej szczegółowo

Organizacja zajęć z przedmiotu HODOWLA LASU

Organizacja zajęć z przedmiotu HODOWLA LASU Wydział Leśny SGGW w Warszawie Niestacjonarne Studia Drugiego Stopnia Organizacja zajęć z przedmiotu HODOWLA LASU Prowadzący: Prof. dr hab. Bogdan Brzeziecki - wykłady. Dr hab. Stanisław Drozdowski, dr

Bardziej szczegółowo

Numer ogłoszenia: ; data zamieszczenia: OGŁOSZENIE O ZMIANIE OGŁOSZENIA

Numer ogłoszenia: ; data zamieszczenia: OGŁOSZENIE O ZMIANIE OGŁOSZENIA Page 1 of 5 Ogłoszenie powiązane: Ogłoszenie nr 365024-2010 z dnia 2010-11-10 r. Ogłoszenie o zamówieniu - Legnica Dostawa drzew jak niŝej : 1. modrzew europejski Larix decidua - 6 sztuk 2. choina kanadyjska

Bardziej szczegółowo

4. Depozycja atmosferyczna

4. Depozycja atmosferyczna 4. DEPOZYCJA ATMOSFERYCZNA Jednym z podstawowych czynników, które mają wpływ na obieg materii w geoekosystemie jest depozycja atmosferyczna. Powietrze ulega silnemu zanieczyszczeniu. Związki powodujące

Bardziej szczegółowo

Z wizytą u norweskich leśników

Z wizytą u norweskich leśników Z wizytą u norweskich leśników Konferencja podsumowująca realizację projektu Zachowanie różnorodności biologicznej siedlisk obszarów NATURA 2000, poprzez ochronę ex situ jesionu wyniosłego, wiązu górskiego,

Bardziej szczegółowo

Piotr Czescik 1g. Pomniki przyrody w Gdyni

Piotr Czescik 1g. Pomniki przyrody w Gdyni Piotr Czescik 1g Pomniki przyrody w Gdyni Pomnik przyrody-definicja W brzmieniu Ustawy o ochronie przyrody z 2004 roku: Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody ożywionej i nieożywionej lub ich

Bardziej szczegółowo

BIOMASA LEŚNA JAKO ŹRÓDŁO BIOENERGII I ISTOTNY SKŁADNIK EKOSYSTEMU LEŚNEGO

BIOMASA LEŚNA JAKO ŹRÓDŁO BIOENERGII I ISTOTNY SKŁADNIK EKOSYSTEMU LEŚNEGO Instytut Badawczy Leśnictwa 17-18 czerwca 2015 BIOMASA LEŚNA JAKO ŹRÓDŁO BIOENERGII I ISTOTNY SKŁADNIK EKOSYSTEMU LEŚNEGO ROMAN GORNOWICZ STANISŁAW GAŁĄZKA ROBERT KUŹMIŃSKI HANNA KWAŚNA ANDRZEJ ŁABĘDZKI

Bardziej szczegółowo

Średnica korony (m) Wysokość (m) Uwagi Uzasadnienie wycinki dwie dziuple próchniejące; jedna z nich po odłamanym konarze

Średnica korony (m) Wysokość (m) Uwagi Uzasadnienie wycinki dwie dziuple próchniejące; jedna z nich po odłamanym konarze Załącznik nr 1 do raportu koordynatora z dnia 19.06.2012r. Drzewa do wycinki zgodnie z Decyzją Konserwatorską Nr 127/2012 Lp Gatunek - nazwa łacińska Gatunek - nazwa polska Średnica pnia (cm) Średnica

Bardziej szczegółowo

Zagrożenie eutrofizacją i zakwaszeniem ekosystemów leśnych w wyniku koncentracji zanieczyszczeń gazowych oraz depozytu mokrego

Zagrożenie eutrofizacją i zakwaszeniem ekosystemów leśnych w wyniku koncentracji zanieczyszczeń gazowych oraz depozytu mokrego Zagrożenie eutrofizacją i zakwaszeniem ekosystemów leśnych w wyniku koncentracji zanieczyszczeń gazowych oraz depozytu mokrego Anna Kowalska Zakład Ekologii Lasu Instytut Badawczy Leśnictwa Sękocin Stary,

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian wiedzy dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych.

Sprawdzian wiedzy dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Multimedialny program Poznajemy nasze drzewa i krzewy stworzono w ramach ogólnopolskiego projektu edukacyjnego Bioróżnorodność poznaj by zachować realizowanego przez Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE Nr 63 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO. z dnia 24 października 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu radomskiego.

ROZPORZĄDZENIE Nr 63 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO. z dnia 24 października 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu radomskiego. Mazow.08.194.7024 ROZPORZĄDZENIE Nr 63 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 24 października 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu radomskiego. (Warszawa, dnia 14 listopada 2008 r.)

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian wiedzy dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych (klucz dla nauczyciela).

Sprawdzian wiedzy dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych (klucz dla nauczyciela). Multimedialny program Poznajemy nasze drzewa i krzewy stworzono w ramach ogólnopolskiego projektu edukacyjnego Bioróżnorodność poznaj by zachować realizowanego przez Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej

Bardziej szczegółowo

a. ph, zawartości makroskładników (P, K, Mg) w 899 próbkach gleby, b. zawartości metali ciężkich (Pb, Cd, Zn, Cu, Ni i Cr ) w 12 próbkach gleby,

a. ph, zawartości makroskładników (P, K, Mg) w 899 próbkach gleby, b. zawartości metali ciężkich (Pb, Cd, Zn, Cu, Ni i Cr ) w 12 próbkach gleby, Okręgowa Stacja Chemiczno Rolnicza w Gliwicach odebrała i wykonała badanie próbek glebowych z obszaru użytków rolnych Powiatu Raciborskiego w Gminie Krzyżanowice z powierzchni 1577ha. odebrano z terenu

Bardziej szczegółowo

Przedmiot SIEDLISKOZNAWSTWO LEŚNE Organizacja zajęć w semestrze 1

Przedmiot SIEDLISKOZNAWSTWO LEŚNE Organizacja zajęć w semestrze 1 Wydział Leśny SGGW w Warszawie Niestacjonarne studia II (magisterskie) Przedmiot SIEDLISKOZNAWSTWO LEŚNE Organizacja zajęć w semestrze 1 Prowadzący: Prof. dr hab. Bogdan Brzeziecki - wykłady, dr inż. Jacek

Bardziej szczegółowo

Dz.U Nr 3 poz. 16 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA

Dz.U Nr 3 poz. 16 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1999 Nr 3 poz. 16 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA z dnia 28 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania planu urządzenia

Bardziej szczegółowo

Nawożenie borówka amerykańska

Nawożenie borówka amerykańska Nawożenie borówka amerykańska Borówka amerykańska Jeśli borykasz się z problemem nawożenia borówki jak i jagody kamczackiej napisz do nas. Przygotujemy odpowiednie zalecenia nawozowe na dowolny okres roku

Bardziej szczegółowo

Nawożenie potasem. Mgr inż. Piotr Ledochowski KSC S.A. Dr hab. Mirosław Nowakowski IHAR PIB O/Bydgoszcz. Toruń, r.

Nawożenie potasem. Mgr inż. Piotr Ledochowski KSC S.A. Dr hab. Mirosław Nowakowski IHAR PIB O/Bydgoszcz. Toruń, r. Nawożenie potasem Mgr inż. Piotr Ledochowski KSC S.A. Dr hab. Mirosław Nowakowski IHAR PIB O/Bydgoszcz Toruń, 25-26.06.2015 r. Rola potasu Reguluje gospodarką wodną roślin i zwiększa tolerancję na suszę

Bardziej szczegółowo

SOSNA ZWYCZAJNA (Pinus sylvestris L.) BRZOZA BRODAWKOWATA (Betula pendula Ehrh.)

SOSNA ZWYCZAJNA (Pinus sylvestris L.) BRZOZA BRODAWKOWATA (Betula pendula Ehrh.) SOSNA ZWYCZAJNA (Pinus sylvestris L.) Jednolatka 1/0 (produkowana na podłożu torfowo - perlitowym) 15-20 cm Drzewo o niewielkich wymaganiach glebowych, światłolubne, najlepiej rosnące na stanowiskach w

Bardziej szczegółowo

Pielęgnowanie lasu aspekty przyrodnicze i gospodarcze

Pielęgnowanie lasu aspekty przyrodnicze i gospodarcze Zimowa Szkoła Leśna IBL 18-20.03.2014 Pielęgnowanie lasu aspekty przyrodnicze i gospodarcze Tadeusz Andrzejczyk SGGW Plan referatu CEL I ZAKRES PIELĘGNOWANIA LASU WARUNKI RACJONALNEJ PIELĘGNACJI DRZEWOSTANÓW

Bardziej szczegółowo

2. Wyposażenie bazy sprzętu przeciwpożarowego stanowi w szczególności:

2. Wyposażenie bazy sprzętu przeciwpożarowego stanowi w szczególności: Dziennik Ustaw Nr 73-3950- Poz. 824 10. 1. Zabezpieczeniu przeciwpożarowemu lasów służą pasy przeciwpożarowe w lasach położonych przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe lasu. 2. Wyróżnia się

Bardziej szczegółowo

Pomniki Przyrody w Gdańsku 2016

Pomniki Przyrody w Gdańsku 2016 Lp Rejestr Numer pomnika Nazwa polska Nazwa łacińska Pomniki Przyrody w Gdańsku 2016 Właściciel \ Zarządca Dzielnica Położenie Szczegóły położenia Położenie na mapie 1 1 121 Dąb szypułkowy Quercus robur

Bardziej szczegółowo

Przedmioty ochrony obszaru siedliskowego a gospodarka leśna

Przedmioty ochrony obszaru siedliskowego a gospodarka leśna Spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy obszarów Natura 2000 Lasy Puszczy nad Drawą PLB320016 i Uroczyska Puszczy Drawskiej PLH320046 Człopa, 18 czerwca 2013 r. Przedmioty ochrony obszaru siedliskowego a

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja zieleni wzdłuż drogi powiatowej nr 2201W

Inwentaryzacja zieleni wzdłuż drogi powiatowej nr 2201W 2011 Inwentaryzacja zieleni wzdłuż drogi powiatowej nr 2201W edek Agor Wykonie: Czysta Energia PV Sebastian Machnowski Warszawa, luty 2011 1. OPIS OPRACOWANIA.... 3 1.1. PRZEDMIOT OPRACOWANIA.... 3 1.2.

Bardziej szczegółowo

Projekt Nr. Prace terenowe. Prace laboratoryjne Opracowanie wyników

Projekt Nr. Prace terenowe. Prace laboratoryjne Opracowanie wyników Projekt Nr Temat Cel Sprzęt Prace terenowe Prace laboratoryjne Opracowanie wyników Produkcja pierwotna nadziemna: drzewa (metoda dendrometryczna) Ocena biomasy stojącej drzew (zawartość węgla i energii)

Bardziej szczegółowo

NOWE RODZAJE AGROWŁÓKNIN

NOWE RODZAJE AGROWŁÓKNIN NOWE RODZAJE AGROWŁÓKNIN KORZYŚCI 1. EFEKT PRZEPUSZCZANIA WODY DZIAŁA JUŻ W MOMENCIE ZASTOSOWANIA NA UPRAWIE 2. NIE PRZYGNIATA ROŚLIN W CZASIE PODLEWANIA 3. PARAMETRY PRZEPUSZCZALNOŚCI ŚWIATŁA CIEPŁA

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z 54 2005-06-09 11:18 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu. (Dz. U. Nr 99, poz. 905) Na podstawie art. 12

Bardziej szczegółowo

EKOSYSTEMY LĄDOWE WBNZ ZAJĘCIA TERENOWE PROJEKTY INDYWIDUALNE

EKOSYSTEMY LĄDOWE WBNZ ZAJĘCIA TERENOWE PROJEKTY INDYWIDUALNE EKOSYSTEMY LĄDOWE WBNZ - 700 ZAJĘCIA TERENOWE PROJEKTY INDYWIDUALNE ZADANIE (karkołomne) W ciągu kilku godzin jednego dnia oszacować parametry populacyjne i funkcjonalne wybranych grup troficznych; na

Bardziej szczegółowo

SZTUCZNE CZY NATURALNE ODNOWIENIE LASU?

SZTUCZNE CZY NATURALNE ODNOWIENIE LASU? Prof. dr hab. Henryk Żybura Katedra Hodowli Lasu SGGW w Warszawie SZTUCZNE CZY NATURALNE ODNOWIENIE LASU? VI ZIMOWA SZKOŁA LEŚNA Sękocin Stary 2014 1. CEL 2. METODY POSTĘPOWANIA CEL HODOWLANY TD1 TD2 TD3

Bardziej szczegółowo

Komunikat nr 20 Ceny drewna w wybranych krajach Europy (Austria, Niemcy) podsumowanie za II półrocze 2011 r.

Komunikat nr 20 Ceny drewna w wybranych krajach Europy (Austria, Niemcy) podsumowanie za II półrocze 2011 r. 19.03.2012 r. Instytut Badawczy Leśnictwa www.ibles.pl Komunikat nr 20 Ceny w wybranych krajach Europy (Austria, Niemcy) podsumowanie za II półrocze 2011 r. Opracowanie przygotowano na podstawie danych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OPRACOWANIA PLANU ZALESIENIA

INSTRUKCJA OPRACOWANIA PLANU ZALESIENIA INSTRUKCJA OPRACOWANIA PLANU ZALESIENIA Instrukcję opracowano korzystając z: a) Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 2006 (tekst główny oraz załączniki A, M i N) - PROW; b) Rozporządzenia Rady

Bardziej szczegółowo

Podstawowe prawa ekologiczne. zasady prawa teorie

Podstawowe prawa ekologiczne. zasady prawa teorie Podstawowe prawa ekologiczne zasady prawa teorie przykładowe teorie teoria ewolucji teoria dynamiki biocenoz teoria sukcesji teoria monoklimaksu teoria poliklimaksu przykładowe prawa prawo czynników ograniczających

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI OPRACOWANIE

SPIS TREŚCI OPRACOWANIE SPIS TREŚCI I. CEL I ZAKRES OPRACOWANIA II. OPIS TERENU III. OPIS DO INWENTARYZACJI DENDROLOGICZNEJ IV. SPIS BOTANICZNYCH NAZW GATUNKÓW V. WYKAZ ZINWENTARYZOWANYCH ROŚLIN VI. ZABEZPIECZENIE DRZEW NA PLACU

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE Nr 68 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO. z dnia 24 października 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu zwoleńskiego.

ROZPORZĄDZENIE Nr 68 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO. z dnia 24 października 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu zwoleńskiego. Mazow.08.194.7029 ROZPORZĄDZENIE Nr 68 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 24 października 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu zwoleńskiego. (Warszawa, dnia 14 listopada 2008 r.)

Bardziej szczegółowo

Nawożenie warzyw w uprawie polowej. Dr Kazimierz Felczyński Instytut Ogrodnictwa Skierniewice

Nawożenie warzyw w uprawie polowej. Dr Kazimierz Felczyński Instytut Ogrodnictwa Skierniewice Nawożenie warzyw w uprawie polowej Dr Kazimierz Felczyński Instytut Ogrodnictwa Skierniewice Roślinom do prawidłowego wzrostu i rozwoju niezbędne są pierwiastki chemiczne pobrane z gleby i powietrza, nazywane

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1186

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1186 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1186 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7 Data wydania: 20 stycznia 2016 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

Czym różni się sosna od sosny?

Czym różni się sosna od sosny? Czym różni się sosna od sosny? Czym różni się sosna od sosny? Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Zakres materiału z płyty: Plansza 2 poziomy bioróżnorodności Bezpośrednie nawiązania do treści nauczania

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja zasobów drzewnych

Inwentaryzacja zasobów drzewnych Inwentaryzacja zasobów drzewnych Metody inwentaryzacji zapasu. Charakterystyka metody reprezentacyjnej. Przypomnienie Metody inwentaryzacji: - pomiarowa - szacunkowa - pomiarowo-szacunkowa - reprezentacyjna

Bardziej szczegółowo

Klimat. Gleba. Organizmy żywe. Budowa geologiczna

Klimat. Gleba. Organizmy żywe. Budowa geologiczna DEFINICJE: Co to jest ekologia? Ekologia (gr. oíkos - dom + gr. lógos - słowo, wiedza, nauka) to nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody, zajmująca się badaniem oddziaływań pomiędzy organizmami, a

Bardziej szczegółowo

Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych

Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych W wyniku programu badań transportu wilgoci i soli rozpuszczalnych w ścianach obiektów historycznych, przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE Nr 65 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO. z dnia 24 października 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu kozienickiego.

ROZPORZĄDZENIE Nr 65 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO. z dnia 24 października 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu kozienickiego. Mazow.08.194.7026 ROZPORZĄDZENIE Nr 65 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 24 października 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu kozienickiego. (Warszawa, dnia 14 listopada 2008 r.)

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY NAZWA TOMU ELEMENTY ZAGOSPODAROWANIA TERENU UKŁAD TOROWY I ODWODNIENIE PODTORZA SIECI I OBIEKTY SANITARNE

PROJEKT WYKONAWCZY NAZWA TOMU ELEMENTY ZAGOSPODAROWANIA TERENU UKŁAD TOROWY I ODWODNIENIE PODTORZA SIECI I OBIEKTY SANITARNE KOD PW.MB.T1 PW.MB.T2 PW.MB.T3 PW.MB.T4 PW.MB.T5 PW.MB.T6 PW.MB.T7 PW.MB.T8 PW.MB.T9 PW.MB.T10 PW.MB.T11 PW.MB.T12 PW.MB.T13 NAZWA TOMU ELEMENTY ZAGOSPODAROWANIA TERENU UKŁAD TOROWY I ODWODNIENIE PODTORZA

Bardziej szczegółowo

niezbędny składnik pokarmowy zbóż

niezbędny składnik pokarmowy zbóż POTAS niezbędny składnik pokarmowy zbóż kształtujący wielkość i jakość plonu ziarna Dostępność glebowych zasobów potasu dla roślin zbożowych Gleby zawierają duże zasoby potasu (K), nawet do 50 t/ha w warstwie

Bardziej szczegółowo