Oferta dydaktyczna na rok dla szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Oferta dydaktyczna na rok 2013-2014 dla szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych"

Transkrypt

1

2 Oferta dydaktyczna na rok dla szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych Seanse filmowe w technice fulldome Seanse filmowe poprzedzone są pokazem prezentującym wygląd aktualnego nieba, gwiazd i gwiazdozbiorów. Teleskop ALMA nowe okno na Wszechświat ALMA In Search of Our Cosmic Origins Jak powstał Wszechświat i galaktyki? Jak i gdzie rodzą się gwiazdy i planety? Aby odpowiedzieć na te pytania astronomowie zbudowali wielki, składający się z wielu anten radioteleskop o nazwie ALMA, służący do obserwacji chłodnego Wszechświata molekularnego gazu i pyłu. Teleskop ALMA nowe okno na Wszechświat to seans, w trakcie którego zabierani jesteśmy w podróż przez chilijskie Andy, na pustynię Atacama, gdzie powstaje ALMA. Wraz z nią podróżujemy przez Kosmos, aż na skraj Wszechświata. Dwa Szkiełka Two Small Pieces of Glass Seans przedstawia historię teleskopu - przyrządu, dzięki któremu możemy poznawać Kosmos. Poznajemy astronomię czasów Arystotelesa, system heliocentryczny Kopernika, pierwsze odkrycia Galileusza i wspaniałe obrazy z teleskopu Hubble a. Bohaterowie filmu, dwójka nastolatków, uczestniczą w astronomicznym pokazie nieba. Wraz z nimi dowiadujemy się jakich wspaniałych odkryć dokonali astronomowie budując coraz to większe i większe przyrządy. 0: PL/GB/RUS 0: PL/GB/RUS Kosmiczny ekspres Infinity Express Jak wszystko się zaczęło? Czy jest tam ktoś jeszcze? Od zarania dziejów szukamy odpowiedzi na te pytanie. Podróżując przez naszą Galaktykę, spotykamy wyjątkową OLSZTYŃSKIE PLANETARIUM I OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE

3 planetę - Ziemię. Ciekawość jej mieszkańców doprowadziła do wynalezienia teleskopu, dzięki któremu oglądamy: obrazy z życia gwiazd - od ich narodzin aż do śmierci, balet zlewających się galaktyk, wielkoskalową strukturę Wszechświata. W poszukiwaniu życia we Wszechświecie zaglądamy do wnętrza krateru na Marsie, przyglądamy się z bliska Jowiszowi i jego wyjątkowym księżycom. 0: PL/GB/RUS Kaluoka'hina zaczarowana rafa Kaluoka hina The Enchanted Reef "Kaluoka'hina zaczarowana rafa przenosi widza do tropikalnej rafy, świata jedynego w swoim rodzaju: kolorowego, pełnego przygód i niebezpieczeństw, zagadek i tajemnic, legend i mitów... Świata stworzeń, które są zabawne i odważne, sympatyczne i dziwaczne, urocze i niebezpieczne. Egzotyczni mieszkańcy Kaluoka'hina wiodą spokojny żywot... Do czasu, gdy wybucha wulkan Legenda głosi, że magię Kaluoka'hina można przywrócić tylko przez dotknięcie Księżyca. Ale jak miałyby to zrobić ryby? Tę i inne zagadki muszą rozwiązać Jake i Mały bohaterowie podwodnego świata zaczarowanej rafy. 0:35 3+ PL/GB Ziemia, Księżyc i Słońce Earth, Moon and Sun Dlaczego świeci Słońce i do czego można je wykorzystać? Jak zmieniają się pory dnia i roku? Co dzieje się na niebie? Na te i inne nurtujące najmłodszych pytania odpowie film Ziemia, Księżyc i Słońce. W prosty i zabawny sposób przedstawia on zjawiska astronomiczne, które można zaobserwować codziennie. Seans ukazuje, w jaki sposób Słońce i Księżyc determinują rytm życia na Ziemi i jak istotną rolę pełnią w naszym życiu. Dowiemy się również, jak powstał kalendarz i jak przebiegała historia kosmicznych podróży i lądowania na Srebrnym Globie. Lektor wersji polskiej: narrator Wojciech Malajkat, kojot Krzysztof Tyniec 0:26 5+ PL/GB

4 Oferta dydaktyczna dla szkół podstawowych Astronomiczne projekcje dydaktyczne Projekcje prowadzone są na żywo przez astronoma z wykorzystaniem aparatury cyfrowego Planetarium ZIEMIA WE WSZECHŚWIECIE Ziemia jest jedną z planet krążących wokół Słońca, które tworzą układ planetarny najlepiej nam znamy, chociaż wciąż jeszcze skrywający przed nami wiele tajemnic i zagadek. Objaśniamy budowę Układu Słonecznego, pokazujemy jak wygląda pozorny ruch Słońca obserwowany z ruchomej Ziemi, jak wygląda ruch planety z poruszającej się Ziemi i dlaczego ruch planet na ziemskim niebie jest tak skomplikowany? Dlaczego planety wciąż zmieniają swoje położenie na tle gwiazd, a także względem siebie? Omawiając budowę Układu Słonecznego pokazujemy z bliska jego obiekty: Słońce, planety, ich księżyce i planetoidy. SŁOŃCE KOMPASEM, ZEGAREM I KALENDARZEM Obserwujemy dzienną wędrówkę Słońca nad horyzontem, jego wschody i zachody. Czy w oparciu o te najprostsze obserwacje możemy określić kierunki świata? Czy możemy określić upływający czas? Czy obserwując Słońce, możemy określić porę roku? W czasie tego pokazu właśnie o tym się dowiemy, ale nie tylko. Dowiemy się również jak wygląda nocne niebo, jak odnaleźć Gwiazdę Polarną przewodniczkę wędrowców, a więc jak określić kierunki świata po zachodzie Słońca. Pokażemy najbardziej charakterystyczne gwiazdozbiory i ruch sfery niebieskiej. Mieszkając na Ziemi obserwujemy wędrówkę Słońca nad horyzontem, następstwo dnia i nocy. Widzimy, że zmienia się długość dnia, wysokość górowania Słońca. Rodzi się pytanie: dlaczego tak się dzieje? Dlaczego Słońce inacze wędruje zimą, wiosną czy jesienią? Dlaczego jego miejsce wschodu i zachodu ulega zmianie? Dlaczego dzień latem jest dłuższy, a zimą tak krótki, czyli skąd się biorą pory roku? Czy nocne niebo zawsze wygląda tak samo, czy może zmie nia swój wygląd? Na te i inne pytania odpowiadamy poka zując jakie są następstwa ruchu obrotowego i obiegowego Ziemi. Obserwujemy niebo z Olsztyna, równika i bieguna na początku poszczególnych pór roku. OPOWIEŚCI O NIEBIE I GWIAZDACH każdemu z nas znajomy jest widok rozgwieżdżonego wie czornego nieba. Natomiast nie wszyscy potrafimy zidentyfi kować poszczególne jego elementy gwiazdozbiory i nazwać najjaśniejsze z gwiazd widocznych na niebie. Przeniesiemy się w wirtualną podróż po północnym niebie, nauczymy się roz poznawać gwiazdozbiory i zobaczymy jak były widziane przez naszych przodków. Dokonujemy także przeglądu nieba wie czornego widocznego na początku poszczególnych pór roku wybierając najbardziej charakterystyczne jego elementy, zo baczymy również co tajemniczego kryją w swoim sąsiedztwie WSZYSTKO WIRUJE OLSZTYŃSKIE PLANETARIUM I OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE

5 Pokazy fizyczne i fizyczno-astronomiczne Przeprowadzenie każdego pokazu należy uzgodnić z jego autorem. ZABAWA I NAUKA - DLA KLAS I, II i III Podczas pokazu, za pomocą tellurium, objaśnione zostaną pojęcia doby, roku, miesiąca, dnia i nocy polarnej oraz zjawiska zaćmień Słońca i Księżyca. W dalszej części dzieci bawią się w naukowców przeprowadzając samodzielnie doświadczenia z zakresu elektryczności, magnetyzmu, optyki i dynamiki. Za pomocą zabawek edukacyjnych dowiadują się, dlaczego krówka sama schodzi po równi pochyłej, ich włosy stają dęba, a balonik przykleja się do sufitu, dlaczego opiłki żelaza zmieniają swoje położenie w polu magnetycznym, poznają zjawisko rozszczepienia światła, składania barw, kolorowych cieni i wiele innych cudów świata przyrody. Autorka mgr Lidia Kosiorek, tel SATELITARNA ORIENTACJA NA ZIEMI Ludzie przez wieki zgłębiali tajniki nawigacji, teraz wystarczy zaopatrzyć się w odpowiednie urządzenie systemu GPS (Globalny System Pozycyjny), który korzysta z sieci satelitów. Uczniowie w czasie tego pokazu dowiadują się, co to są satelity, gdzie znalazły zastosowanie, dlaczego wykorzystuje się je dopiero od niedawna? Jak jest zbudowany i jak działa globalny system satelitarny? W oparciu o ćwiczenia praktyczne dowiedzą się też jak działa i jakie funkcje posiada prosty odbiornik GPS. Będą też mogli wyznaczyć współrzędne swego miejsca obserwacji. Autor dr Krzysztof Rochowicz, tel PRAWA OPTYKI GEOMETRYCZNEJ Podstawę optyki geometrycznej stanowi opis światła za pomocą promienia świetlnego i wykorzystanie zasady Fermata. Demonstrację rozpoczynamy od zjawiska i prawa odbicia oraz omawiamy skupiające i rozpraszające własności zwierciadeł wklęsłych i wypukłych. Zależność prędkości rozchodzenia się światła w różnych ośrodkach prowadzi do zjawiska załamania światła. Demonstracje umożliwiają poznanie prawa załamania światła na granicy dwóch ośrodków oraz zjawiska całkowitego wewnętrznego odbicia. Uczniowie obserwują bieg promieni przez płytkę równoległościenną i pryzmat. Poznają skupiające i rozpraszające właściwości różnych typów soczewek i ich zastosowanie. W końcowej części pokazu demonstrujemy i omawiamy zjawisko rozszczepienia światła w pryzmacie. Autor mgr Bogusław Kulesza tel PRZYCZYNY I PRZEBIEG ZAĆMIEŃ SŁOŃCA I KSIĘŻYCA Podstawę optyki geometrycznej stanowi opis światła za pomocą promienia świetlnego i wykorzystanie zasady Fermata. Demonstrację rozpoczynamy od zjawiska i prawa odbicia oraz omawiamy skupiające i rozpraszające własności zwierciadeł wklęsłych i wypukłych. Zależność prędkości rozchodzenia się światła w różnych ośrodkach prowadzi do zjawiska załamania światła. Demonstracje umożliwiają poznanie prawa załamania światła na granicy dwóch ośrodków oraz zjawiska całkowitego wewnętrznego odbicia. Uczniowie obserwują bieg promieni przez płytkę równoległościenną i pryzmat. Poznają skupiające i rozpraszające właściwości różnych typów soczewek i ich zastosowanie. W końcowej części pokazu demonstrujemy i omawiamy zjawisko rozszczepienia światła w pryzmacie. Autor mgr Bogusław Kulesza tel

6 METEORYTY ŚWIADKOWIE NARODZIN UKŁADU SŁONECZNEGO Kamienie z nieba! Materia z kosmosu od dawna budziła emocje, ale czym tak naprawdę jest, jak jest zbudowana, jak do nas dociera, skąd pochodzi i chyba najbardziej frapujące pytanie: jak ją znaleźć i odróżnić od zwykłych ziemskich kamieni? Uczniowie poznają rodzaje meteorytów, dowiadują się o ich pochodzeniu, o sposobach określania ich wieku oraz roli, jaką odegrały one w poznawaniu najwcześniejszych etapów formowania się Układu Słonecznego. Na przykładzie kilku meteorytów uczą się odróżniać je od ziemskich kamieni. Aby ich wiedza była pełniejsza, oglądają kolekcję meteorytów Olsztyńskiego Planetarium. Autor mgr Maciej Grzemski - tel Oferta dydaktyczna dla gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych Astronomiczne projekcje dydaktyczne Projekcje prowadzone są na żywo przez astronoma z wykorzystaniem aparatury cyfrowego Planetarium ZIEMIA WE WSZECHŚWIECIE Poznajemy obszar Kosmosu znajdujący się pod grawitacyjnym wpływem Słońca, przeciętnej gwiazdy świecącej stabilnie żółtym blaskiem od niemal 5 mld lat. Poznajemy najważniejsze po Słońcu obiekty Układu Słonecznego planety, grupę skalnych, gazowych i lodowych światów poruszających się po prawie kołowych orbitach dookoła naszej gwiazdy. Omawiając budowę Układu Słonecznego oglądamy z bliska także księżyce planet i drobne obiekty Układu Słonecznego, poruszające się po ekscentrycznych orbitach. RUCHY ZIEMI I ICH NASTĘPSTWA Obserwując niebo w ciągu dnia i nocy widzimy, że ulega ono zmianie. Od dawna ludzie zadawali sobie pytanie co powoduje następstwo dnia i nocy? Czy w każdym miejscu na Ziemi wygląd nieba jest taki sam? Czy wszędzie zobaczymy te same gwiazdozbiory? W czasie tego pokazu odpowiadamy na te i inne pytania prezentując pod kopułą planetarium wygląd i ruch sfery niebie skiej oglądanej z Olsztyna, równika i bieguna. Obserwujemy zmiany wędrówki Słońca nad horyzontem, zmiany długości dnia w poszczególnych porach roku. Dlaczego dzień nie jest zawsze tak samo długi? Czy na całej Ziemi długość dnia zmienia się tak samo? Wiele zjawisk łatwo zrozumiemy, gdy zobaczymy jak wy gląda nasz Układ Słoneczny z zewnątrz i powiążemy to z pozor nym rocznym ruchem Słońca na tle gwiazdozbiorów zodiakalnych. O tym wszystkim można się przekonać pod ko pułą Planetarium. OBIEKTY BLISKIEGO I DALEKIEGO KOSMOSU Ziemia jest planetą, pod względem odległości trzecią od Słońca. Dla nas, jej mieszkańców wynikają z tego faktu zja wiska, które ludzie obserwowali już od niepamiętnych cza sów i próbowali znaleźć odpowiedzi na dręczące ich OLSZTYŃSKIE PLANETARIUM I OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE

7 pytania. Jaki jest jej kształt? Jakie miejsce zajmuje w Kosmosie? Oddalając się coraz bardziej od Błękitnej Planety napotykamy gwiazdy, galaktyki, by w końcu zobaczyć Wszechświat w największej skali. Pokazy fizyczne i fizyczno-astronomiczne Przeprowadzenie każdego pokazu należy uzgodnić z jego autorem. PRAWA OPTYKI GEOMETRYCZNEJ Podstawę optyki geometrycznej stanowi koncepcja promienia świetlnego i zasada Fermata. Demonstrację rozpoczynamy od zjawiska i prawa odbicia oraz omawiamy skupiające i rozpraszające własności zwierciadeł wklęsłych i wypukłych. Zależność prędkości rozchodzenia się światła w różnych ośrodkach prowadzi do zjawiska załamania światła. Demonstracje umożliwiają poznanie prawa załamania światła na granicy dwóch ośrodków oraz zjawiska całkowitego wewnętrznego odbicia. Uczniowie obserwują bieg promieni przez płytkę równoległościenną i pryzmat. Poznają skupiające i rozpraszające właściwości różnych typów soczewek i ich zastosowania w różnych przyrządach optycznych. W końcowej części pokazu demonstrujemy i omawiamy zjawisko rozszczepienia światła w pryzmacie. Autor mgr Bogusław Kulesza tel FALOWA NATURA ŚWIATŁA Aby wprowadzić podstawowe pojęcia związane z falami - demonstrowane są fale mechaniczne na wodzie. Dalej z wykorzystaniem lasera omawiane jest zjawisko interferencji fal świetlnych oraz dyfrakcji światła na pojedynczej szczelinie oraz na otworze kołowym. Prezentacja dyfrakcji na dwóch otworach i na wielu szczelinach pozwala wyjaśnić działanie i własności siatki dyfrakcyjnej. W oparciu o falową naturę światła omawiana jest zdolność rozdzielcza przyrządów optycznych. Autor dr Jacek Szubiakowski tel DRGANIA I FALE Ruch drgający jest niewątpliwie tym rodzajem zjawisk fizycznych, z którymi mamy do czynienia codziennie w wielu sytuacjach. Wpływ drgań może być bardzo pożyteczny, ale czasem ich olbrzymia energia wyzwalana w sposób niekontrolowany może być przyczyną kataklizmów. Warto poznać przykłady ruchu drgającego, z którym związane są bardzo fale mechaniczne. Fale mechaniczne możemy obserwować jako zmarszczki na powierzchni wody, jak i w postaci dobrze znanych fal akustycznych. Istnieje wiele zjawisk związanych z rozchodzeniem się fal, które demonstrujemy w trakcie pokazu. Opisując fale mechaniczne i elektromagnetyczne używamy tych samych określeń. Możemy używać pojęć: długość fali czy częstotliwość i demonstrować zjawiska czysto falowe, jednak pamiętać musimy o drugiej naturze światła, które opisujemy, jako strumień kwantów energii fotonów. Autor dr Leszek Błaszkiewicz tel GRAWITACJA I POMIAR PRZYSPIESZENIA ZIEMSKIEGO Czym jest grawitacja, najsłabsze i najwcześniej poznane oddziaływanie w przyrodzie? Jak określić jej wielkość na powierzchni Ziemi? Jak daleko rozciąga się jej działanie? Czy ciała o większej masie spadają szybciej niż lżejsze? Co to jest przyspieszenie grawitacyjne i jak można je wyznaczyć? Jeszcze wiele podobnych pytań moglibyśmy sobie zadawać, a właśnie w czasie tego pokazu uczniowie poszu- kują na

8 nie odpowiedzi. Prawo powszechnego ciążenia dotyczy nie tylko Ziemi, ale całego Kosmosu. Rządzi ruchami ciał niebieskich i sztucznych satelitów Ziemi. W oparciu o demonstrację swobodnego spadku oraz ruchu wahadła matematycznego uczniowie wyznaczają jego wartość. Autorka mgr Agnieszka Zbanyszek, tel WSZYSTKO SIĘ KRĘCI W pokazie przedstawiamy najważniejsze zjawiska i prawa związane z ruchem obrotowym. Na początku omawiamy ruch punktu materialnego pod wpływem siły centralnej na przykładzie siły grawitacji. Następnie przedstawiane są podstawowe prawa rządzące ruchem obrotowym bryły sztywnej. Zasadę zachowania pędu uczniowie poznają w kilku demonstracjach, w których sami biorą udział. Siły bezwładności pojawiające się w układach nieinercjalnych pozwalają wytłumaczyć zmiany wartości przyspieszenia grawitacyjnego, czy też spłaszczenie kształtu ciał niebieskich. Podczas pokazu uczniowie poznają na czym polega i co jest przyczyną zjawiska precesji i nutacji bąka, jak i kuli ziemskiej. Autorka mgr Agnieszka Zbanyszek, tel METEORYTY ŚWIADKOWIE NARODZIN UKŁADU SŁONECZNEGO Kamienie z nieba! Materia z kosmosu od dawna budziła emocje, ale czym tak naprawdę jest, jak jest zbudowana, jak do nas dociera, skąd pochodzi i chyba najbardziej frapujące pytanie: jak ją znaleźć i odróżnić od zwykłych ziemskich kamieni? Uczniowie poznają rodzaje meteorytów, dowiadują się o ich pochodzeniu, o sposobach określania ich wieku oraz roli, jaką odegrały one w poznawaniu najwcześniejszych etapów formowania się Układu Słonecznego. Na przykładzie kilku meteorytów uczą się odróżniać je od ziemskich kamieni. Aby ich wiedza była pełniejsza, oglądają kolekcję meteorytów Olsztyń skiego Planetarium. Autor mgr Maciej Grzemski - tel PRZYCZYNY I PRZEBIEG ZAĆMIEŃ SŁOŃCA I KSIĘŻYCA Podstawę optyki geometrycznej stanowi opis światła za pomocą promienia świetlnego i wykorzystanie zasady Fer mata. Demonstrację rozpoczynamy od zjawiska i prawa odbi cia oraz omawiamy skupiające i rozpraszające własnośc zwierciadeł wklęsłych i wypukłych. Zależność prędkości roz chodzenia się światła w różnych ośrodkach prowadzi do zja wiska załamania światła. Demonstracje umożliwiają poznanie prawa załamania światła na granicy dwóch ośrodków oraz zja wiska całkowitego wewnętrznego odbicia. Uczniowie obser wują bieg promieni przez płytkę równoległościenną i pryzmat Poznają skupiające i rozpraszające właściwości różnych typów soczewek i ich zastosowanie. W końcowej części pokazu de monstrujemy i omawiamy zjawisko rozszczepienia światła w pryzmacie. Autor mgr Bogusław Kulesza tel OD TĘCZY DO WIDMA GWIAZD W jaki sposób czerpiemy wiedzę na temat budowy, składu chemicznego i procesów zachodzących we wnętrzu Słońca oraz odległych gwiazd i innych obiektów astronomicznych? Z czego i w jaki sposób powstają gwiazdy i jak ewoluują, wy twarzając w swych wnętrzach cięższe od wodoru pierwiastki? Co się dzieje podczas wybuchu supernowej? W czasie pokazu uczniowie obserwują rozszczepienie światła. Przy pomocy spektroskopu obserwują widma ciągłe rozgrzanych ciał oraz liniowe widma emisyjne atomów wodoru i helu. Dowiadują się jak te widma powstają i jaka jest różnica pomiędzy wid mem emisyjnym i absorpcyjnym. Mają możliwość zobaczyć jak wyglądają widma gwiazd i dowiedzieć się, w jaki sposób OLSZTYŃSKIE PLANETARIUM I OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE

9 się je rejestruje i jak pozyskuje się informacje, które one zawierają. Autor mgr Piotr Wychudzki, tel SATELITARNA ORIENTACJA NA ZIEMI Ludzie przez wieki zgłębiali tajniki nawigacji, teraz wystarczy zaopatrzyć się w odpowiednie urządzenie systemu GPS (Globalny System Pozycyjny), który korzysta z sieci satelitów. Uczniowie w czasie tego pokazu dowiadują się, co to są satelity, gdzie znalazły zastosowanie, dlaczego wykorzystuje się je dopiero od niedawna? Jak jest zbudowany i jak działa globalny system satelitarny? W oparciu o ćwiczenia praktyczne dowiedzą się też jak działa i jakie funkcje posiada prosty odbiornik GPS. Będą też mogli wyznaczyć współrzędne swego miejsca obserwacji. Autor dr Krzysztof Rochowicz, tel

10 Pokazy nocnego nieba Wieczorna wizyta w Obserwatorium Astronomicznym jest niecodzienną okazją do poz nania pod okiem astronomów rozgwieżdżonego nieba. Obserwacje prowadzone przez teleskopy ukazują piękno i bogactwo Kosmosu. Obserwujemy: kratery na Księżycu, Jowisza ze swoimi największym księżycami, Saturna z pierścieniami, fazy Wenus, gwiazdy podwójne, gromady gwiazd, mgławice i galaktyki Widoki te zachwycają uczniów w każdym wieku. OLSZTYŃSKIE PLANETARIUM I OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE

11 Informacje organizacyjne Zamawianie projekcji dydaktycznych Astronomiczne projekcje dydaktyczne odbywają się pod kopułą Olsztyńskiego Planetarium w okresie od 16 września 2013 r. do 14 czerwca 2014 r., w poniedziałki, wtorki, środy, czwartki i piątki o godz.: 9, 10, 11, 13 i 14. Możliwy jest także seans dydaktyczny w sobotę po wcześniejszej rezerwacji. Wskazane jest, aby datę, godzinę i tytuł seansu uzgodniono wcześniej i zarezerwowano telefonicznie tel.: , (89) lub pocztą elektroniczną: Sala projekcyjna planetarium liczy 160 miejsc. Bilet dla jednego ucznia kosztuje: na filmowy seans - 10 zł; na projekcję astronomiczną -7 zł. Kasa planetarium czynna codziennie od godz. 8:30. Dla nauczycieli i opiekunów wstęp wolny. Ich obecność należy jednak uwzględnić w liczbie zamówionych miejsc. Zwiedzanie obserwatorium i wieczorne pokazy nieba Wejścia do Obserwatorium Astronomicznego w okresie od 16 września 2013 r. do 14 czerwca 2014 r. odbywają się od poniedziałku do soboty w godzinach: 9, 10:30, 12 i 13:30. Pokazy nocnego nieba odbywają się w poniedziałki, środy i piątki, o godz.: 21 i 22 - wrzesień i maj, 20 i 21 - od października do kwietnia, 22 i 23 - czerwiec. Bilet na jeden pokaz w obserwatorium dla jednego ucznia kosztuje 7 zł. Kasa obserwatorium czynna od godz. 8:30. Prosimy o wcześniejszą rezerwację wizyty w obserwatorium tel.: (0-89) lub pocztą elektroniczną: Pokazy fizyczne i fizyczno - astronomiczne Pokazy fizyczne i fizyczno - astronomiczne prowadzone są w sali odczytowej Olsztyńskiego Planetarium i w Obserwatorium Astronomicznym w okresie od 16 września 2013 r. do 14 czerwca 2014 r., w poniedziałki, wtorki, środy, czwartki i piątki. Datę i godzinę pokazu należy koniecznie uzgodnić z autorem informacja o kontakcie zamieszczona jest po streszczeniu każdego pokazu. Bilet na jeden pokaz dla jednego ucznia kosztuje 7 zł. Z projekcji i pokazów wyłączone są okresy: ; ; ; ; ;

12 Planetarium Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne Al. Piłsudskiego 38, Olsztyn tel , ; fax: Obserwatorium Obserwatorium Astronomiczne ul. Żołnierska 13, Olsztyn, tel

Seanse multimedialne w planetarium

Seanse multimedialne w planetarium Seanse multimedialne w planetarium 11.00 Seans multimedialny: Kaluoka hina zaczarowana rafa 12.00 Seans multimedialny: Dwa szkiełka 14.00 Seans multimedialny: Dobór naturalny 16.00 Seans multimedialny:

Bardziej szczegółowo

Oferta dydaktyczna na rok 2014-2015 dla szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych

Oferta dydaktyczna na rok 2014-2015 dla szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych Oferta dydaktyczna na rok 2014-2015 dla szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych Seanse filmowe w technice fulldome Seanse filmowe poprzedzone są pokazem prezentującym wygląd aktualnego

Bardziej szczegółowo

Metody badania kosmosu

Metody badania kosmosu Metody badania kosmosu Zakres widzialny Fale radiowe i mikrofale Promieniowanie wysokoenergetyczne Detektory cząstek Pomiar sił grawitacyjnych Obserwacje prehistoryczne Obserwatorium słoneczne w Goseck

Bardziej szczegółowo

ETAP II. Astronomia to nauka. pochodzeniem i ewolucją. planet i gwiazd. na wydarzenia na Ziemi.

ETAP II. Astronomia to nauka. pochodzeniem i ewolucją. planet i gwiazd. na wydarzenia na Ziemi. ETAP II Konkurencja I Ach te definicje! (każda poprawnie ułożona definicja warta jest aż dwa punkty) Astronomia to nauka o ciałach niebieskich zajmująca się badaniem ich położenia, ruchów, odległości i

Bardziej szczegółowo

VIII POWIATOWY KONKURS ASTRONOMICZNY COPERNICUS REGULAMIN

VIII POWIATOWY KONKURS ASTRONOMICZNY COPERNICUS REGULAMIN VIII POWIATOWY KONKURS ASTRONOMICZNY COPERNICUS REGULAMIN Lidzbark 2016 1 Konkurs z astronomii dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych organizuje się na zasadach określonych w niniejszym regulaminie.

Bardziej szczegółowo

Elementy astronomii w nauczaniu przyrody. dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK 2011

Elementy astronomii w nauczaniu przyrody. dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK 2011 Elementy astronomii w nauczaniu przyrody dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK 2011 Szkic referatu Krótki przegląd wątków tematycznych przedmiotu Przyroda w podstawie MEN Astronomiczne zasoby

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁ KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS MODUŁ KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS MODUŁ KSZTAŁCENIA (SYLABUS) I. Informacje ogólne: 1 Nazwa modułu Astronomia ogólna 2 Kod modułu 04-A-AOG-90-1Z 3 Rodzaj modułu obowiązkowy 4 Kierunek studiów astronomia 5 Poziom studiów I stopień

Bardziej szczegółowo

ASTRONOMIA Klasa Ia Rok szkolny 2012/2013

ASTRONOMIA Klasa Ia Rok szkolny 2012/2013 1 ASTRONOMIA Klasa Ia Rok szkolny 2012/2013 NR Temat Konieczne 1 Niebo w oczach dawnych kultur i cywilizacji - wie, jakie były wyobrażenia starożytnych (zwłaszcza starożytnych Greków) na budowę Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum klasy I-III

Gimnazjum klasy I-III Tytuł pokazu /filmu ASTRONAWIGATORZY doświadczenia wiąże przyczynę ze skutkiem; - uczeń podaje przybliżoną prędkość światła w próżni, wskazuje prędkość światła jako - nazywa rodzaje fal elektromagnetycznych;

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN I WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU WIEDZY ASTRONOMICZNEJ KASJOPEJA

REGULAMIN I WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU WIEDZY ASTRONOMICZNEJ KASJOPEJA REGULAMIN I WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU WIEDZY ASTRONOMICZNEJ KASJOPEJA ORGANIZOWANEGO W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNZJALNYCH I PONADGIMNAZJALYCH 1 Konkurs z astronomii

Bardziej szczegółowo

GRAWITACJA I ELEMENTY ASTRONOMII

GRAWITACJA I ELEMENTY ASTRONOMII MODUŁ 1 SCENARIUSZ TEMATYCZNY GRAWITACJA I ELEMENTY ASTRONOMII OPRACOWANE W RAMACH PROJEKTU: FIZYKA ZAKRES PODSTAWOWY WIRTUALNE LABORATORIA FIZYCZNE NOWOCZESNĄ METODĄ NAUCZANIA. PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Wszechświat?

Jaki jest Wszechświat? 1 Jaki jest Wszechświat? Od najmłodszych lat posługujemy się terminem KOSMOS. Lubimy gry komputerowe czy filmy, których akcja rozgrywa się w Kosmosie, na przykład Gwiezdne Wojny. Znamy takie słowa, jak

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»»

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»» ««*» ( # * *»» CZĘŚĆ I. POJĘCIA PODSTAWOWE 1. Co to jest fizyka? 11 2. Wielkości fizyczne 11 3. Prawa fizyki 17 4. Teorie fizyki 19 5. Układ jednostek SI 20 6. Stałe fizyczne 20 CZĘŚĆ II. MECHANIKA 7.

Bardziej szczegółowo

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy Cele kształcenia wymagania ogólne I. Wykorzystanie wielkości fizycznych do opisu poznanych zjawisk lub rozwiązania prostych zadań obliczeniowych. II. Przeprowadzanie

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Szkoła Podstawowa nr 7 w Brodnicy. Problemy, które chcemy rozwiązać:

KARTA PROJEKTU. Szkoła Podstawowa nr 7 w Brodnicy. Problemy, które chcemy rozwiązać: KARTA PROJEKTU Szkoła: Temat projektu/ zakres tematyczny: Szkoła Podstawowa nr 7 w Brodnicy Tajemnice Kosmosu projekt astronomiczny Zespół projektowy: Nauczyciel opiekun: Problemy, które chcemy rozwiązać:

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum. kl. III

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum. kl. III Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. III Semestr I Drgania i fale Rozpoznaje ruch drgający Wie co to jest fala Wie, że w danym ośrodku fala porusza się ze stałą szybkością Zna pojęcia:

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor.

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. DKOS-5002-2\04 Anna Basza-Szuland FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA REALIZOWANYCH TREŚCI PROGRAMOWYCH Kinematyka

Bardziej szczegółowo

Astronomiczny elementarz

Astronomiczny elementarz Astronomiczny elementarz Pokaz dla uczniów klasy 5B Szkoły nr 175 Agnieszka Janiuk 25.06.2013 r. Astronomia najstarsza nauka przyrodnicza Stonehenge w Anglii budowla z okresu 3000 lat p.n.e. Starożytni

Bardziej szczegółowo

Optyka 2012/13 powtórzenie

Optyka 2012/13 powtórzenie strona 1 Imię i nazwisko ucznia Data...... Klasa... Zadanie 1. Słońce w ciągu dnia przemieszcza się na niebie ze wschodu na zachód. W którym kierunku obraca się Ziemia? Zadanie 2. Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Zadania do testu Wszechświat i Ziemia

Zadania do testu Wszechświat i Ziemia INSTRUKCJA DLA UCZNIA Przeczytaj uważnie czas trwania tekstu 40 min. ). W tekście, który otrzymałeś są zadania. - z luką - rozszerzonej wypowiedzi - zadania na dobieranie ). Nawet na najłatwiejsze pytania

Bardziej szczegółowo

Układ Słoneczny Pytania:

Układ Słoneczny Pytania: Układ Słoneczny Pytania: Co to jest Układ Słoneczny? Czy znasz nazwy planet? Co jeszcze znajduje się w Układzie Słonecznym poza planetami? Co to jest Układ Słoneczny Układ Słoneczny to układ ciał niebieskich,

Bardziej szczegółowo

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B.

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B. Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz właściwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi podłużnymi Pytanie 2/ Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka

Bardziej szczegółowo

Dyfrakcja to zdolność fali do uginania się na krawędziach przeszkód. Dyfrakcja światła stanowi dowód na to, że światło ma charakter falowy.

Dyfrakcja to zdolność fali do uginania się na krawędziach przeszkód. Dyfrakcja światła stanowi dowód na to, że światło ma charakter falowy. ZAŁĄCZNIK V. SŁOWNICZEK. Czas uniwersalny Czas uniwersalny (skróty: UT lub UTC) jest taki sam, jak Greenwich Mean Time (skrót: GMT), tzn. średni czas słoneczny na południku zerowym w Greenwich, Anglia

Bardziej szczegółowo

FIZYKA KLASA I LO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO wymagania edukacyjne

FIZYKA KLASA I LO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO wymagania edukacyjne FIZYKA KLASA I LO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO wymagania edukacyjne TEMAT (rozumiany jako lekcja) 1.1. Kinematyka ruchu jednostajnego po okręgu 1.2. Dynamika ruchu jednostajnego po okręgu 1.3. Układ Słoneczny

Bardziej szczegółowo

L.P. DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia

L.P. DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia FALE ELEKTROMAGNETYCZNE L.P. DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia 1. Organizacja pracy na lekcjach fizyki w klasie trzeciej. Zapoznanie z wymaganiami na poszczególne oceny. Przegląd zakresu

Bardziej szczegółowo

Kurs przygotowawczy NOWA MATURA FIZYKA I ASTRONOMIA POZIOM ROZSZERZONY

Kurs przygotowawczy NOWA MATURA FIZYKA I ASTRONOMIA POZIOM ROZSZERZONY Kurs przygotowawczy NOWA MATURA FIZYKA I ASTRONOMIA POZIOM ROZSZERZONY 1.Wielkości fizyczne: - wielkości fizyczne i ich jednostki - pomiary wielkości fizycznych - niepewności pomiarowe - graficzne przedstawianie

Bardziej szczegółowo

PROSZĘ UWAŻNIE SŁUCHAĆ NA KOŃCU PREZENTACJI BĘDZIE TEST SPRAWDZAJĄCY

PROSZĘ UWAŻNIE SŁUCHAĆ NA KOŃCU PREZENTACJI BĘDZIE TEST SPRAWDZAJĄCY PROSZĘ UWAŻNIE SŁUCHAĆ NA KOŃCU PREZENTACJI BĘDZIE TEST SPRAWDZAJĄCY RUCH OBROTOWY ZIEMI Ruch obrotowy to ruch Ziemi wokół własnej osi. Oś Ziemi jest teoretyczną linią prostą, która przechodzi przez Biegun

Bardziej szczegółowo

Konferencja Edukacja astronomiczna dzieci i młodzieży

Konferencja Edukacja astronomiczna dzieci i młodzieży Konferencja Edukacja astronomiczna dzieci i młodzieży Program: 17.00 17.10 Otwarcie konferencji, Urszula Pańka, dyrektorka ZCDN-u, Zdzisław Nowak, nauczyciel konsultant ds. edukacji ekologicznej i przyrodniczej

Bardziej szczegółowo

mgr Roman Rusin nauczyciel fizyki w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 w Kwidzynie

mgr Roman Rusin nauczyciel fizyki w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 w Kwidzynie Indywidualny plan nauczania z przedmiotu Fizyka, opracowany na podstawie programu,,ciekawi świata autorstwa Adama Ogazy, nr w Szkolnym Zestawie Programów Nauczania 12/NPP/ZSP1/2012 dla kl. I TL a na rok

Bardziej szczegółowo

Skala jasności w astronomii. Krzysztof Kamiński

Skala jasności w astronomii. Krzysztof Kamiński Skala jasności w astronomii Krzysztof Kamiński Obserwowana wielkość gwiazdowa (magnitudo) Skala wymyślona prawdopodobnie przez Hipparcha, który podzielił gwiazdy pod względem jasności na 6 grup (najjaśniejsze:

Bardziej szczegółowo

Opis założonych osiągnięć ucznia Fizyka zakres podstawowy:

Opis założonych osiągnięć ucznia Fizyka zakres podstawowy: Opis założonych osiągnięć ucznia Fizyka zakres podstawowy: Zagadnienie podstawowy Poziom ponadpodstawowy Numer zagadnienia z Podstawy programowej Uczeń: Uczeń: ASTRONOMIA I GRAWITACJA Z daleka i z bliska

Bardziej szczegółowo

Oferta dydaktyczna na rok 2015-2016 dla szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Seanse filmowe w technice fulldome

Oferta dydaktyczna na rok 2015-2016 dla szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Seanse filmowe w technice fulldome Oferta dydaktyczna na rok 2015-2016 dla szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych Seanse filmowe w technice fulldome Seanse filmowe poprzedzone są pokazem prezentującym wygląd aktualnego

Bardziej szczegółowo

Ruch obiegowy Ziemi. Ruch obiegowy Ziemi. Cechy ruchu obiegowego. Cechy ruchu obiegowego

Ruch obiegowy Ziemi. Ruch obiegowy Ziemi. Cechy ruchu obiegowego. Cechy ruchu obiegowego Ruch obiegowy Ziemi Ruch obiegowy Ziemi Ziemia obiega Słońce po drodze zwanej orbitą ma ona kształt lekko wydłużonej elipsy Czas pełnego obiegu wynosi 365 dni 5 godzin 48 minut i 46 sekund okres ten nazywamy

Bardziej szczegółowo

Poznajemy małe ciała niebieskie Układu Słonecznego.

Poznajemy małe ciała niebieskie Układu Słonecznego. Plan Pracy Sekcji Astronomicznej w /2015 roku Cel główny: Poznajemy małe ciała niebieskie Układu Słonecznego. Cele pomocnicze: 1. Poznajemy obiekty Układu Słonecznego (US) nie będące planetami komety,

Bardziej szczegółowo

14 POLE GRAWITACYJNE. Włodzimierz Wolczyński. Wzór Newtona. G- stała grawitacji 6, Natężenie pola grawitacyjnego.

14 POLE GRAWITACYJNE. Włodzimierz Wolczyński. Wzór Newtona. G- stała grawitacji 6, Natężenie pola grawitacyjnego. Włodzimierz Wolczyński 14 POLE GRAWITACYJNE Wzór Newtona M r m G- stała grawitacji Natężenie pola grawitacyjnego 6,67 10 jednostka [ N/kg] Przyspieszenie grawitacyjne jednostka [m/s 2 ] Praca w polu grawitacyjnym

Bardziej szczegółowo

Dział: 7. Światło i jego rola w przyrodzie.

Dział: 7. Światło i jego rola w przyrodzie. Dział: 7. Światło i jego rola w przyrodzie. TEMATY I ZAKRES TREŚCI NAUCZANIA Fizyka klasa 3 LO Nr programu: DKOS-4015-89/02 Moduł Dział - Temat L. Zjawisko odbicia i załamania światła 1 Prawo odbicia i

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne z fizyki do nowej podstawy programowej.

Szczegółowe wymagania edukacyjne z fizyki do nowej podstawy programowej. Szczegółowe wymagania edukacyjne z fizyki do nowej podstawy programowej. Zagadnienie podstawowy Uczeń: ponadpodstawowy Uczeń: Numer zagadnienia z Podstawy programowej ASTRONOMIA I GRAWITACJA Z daleka i

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I

Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych Temat lekcji w podręczniku 22. Ruch drgający podać

Bardziej szczegółowo

Układ Słoneczny. Powstanie Układu Słonecznego. Dysk protoplanetarny

Układ Słoneczny. Powstanie Układu Słonecznego. Dysk protoplanetarny Układ Słoneczny Powstanie Układu Słonecznego Układ Słoneczny uformował się około 4,6 mld lat temu w wyniku zagęszczania się obłoku materii składającego się głównie z gazów oraz nielicznych atomów pierwiastków

Bardziej szczegółowo

DOBRY START Czeladzka Akademia Naukowa.

DOBRY START Czeladzka Akademia Naukowa. DOBRY START Czeladzka Akademia Naukowa. W naszym gimnazjum od września do grudnia prowadzone były zajęcia Czeladzkiej Akademii Naukowej w ramach programu Dobry Start. Uczestniczyli w nich uczniowie klas

Bardziej szczegółowo

Treści prezentowane w filmie:

Treści prezentowane w filmie: PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI PRZEWODNIK PO FILMIE DLA NAUCZYCIELI Hubble 3D to trójwymiarowy film dokumentalny, przedstawiający wyprawę serwisową do Kosmicznego Teleskopu Hubble a. Teleskop juŝ od 20 lat

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki"

Ćwiczenie: Zagadnienia optyki Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: 1.

Bardziej szczegółowo

fizyka w zakresie podstawowym

fizyka w zakresie podstawowym mi edukacyjne z przedmiotu fizyka w zakresie podstawowym dla klasy pierwszej szkoły ponadgimnazjalnej Poziom Kategoria celów Zakres Poziom podstawowy - Uczeń opanował pewien zakres WIADOMOŚCI Poziom ponadpodstawowy

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień

Bardziej szczegółowo

Astronomia. Znając przyspieszenie grawitacyjne planety (ciała), obliczyć możemy ciężar ciała drugiego.

Astronomia. Znając przyspieszenie grawitacyjne planety (ciała), obliczyć możemy ciężar ciała drugiego. Astronomia M = masa ciała G = stała grawitacji (6,67 10-11 [N m 2 /kg 2 ]) R, r = odległość dwóch ciał/promień Fg = ciężar ciała g = przyspieszenie grawitacyjne ( 9,8 m/s²) V I = pierwsza prędkość kosmiczna

Bardziej szczegółowo

Plan realizacji materiału z fizyki.

Plan realizacji materiału z fizyki. Plan realizacji materiału z fizyki. Ze względu na małą ilość godzin jaką mamy do dyspozycji w całym cyklu nauczania fizyki pojawił się problem odpowiedniego doboru podręczników oraz podziału programu na

Bardziej szczegółowo

b. Ziemia w Układzie Słonecznym sprawdzian wiadomości

b. Ziemia w Układzie Słonecznym sprawdzian wiadomości a. b. Ziemia w Układzie Słonecznym sprawdzian wiadomości 1. Cele lekcji Cel ogólny: podsumowanie wiadomości o Układzie Słonecznym i miejscu w nim Ziemi. Uczeń: i. a) Wiadomości zna planety Układu Słonecznego,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA Z FIZYKI SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA ZAKRES PODSTATOWY

PROGRAM NAUCZANIA Z FIZYKI SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA ZAKRES PODSTATOWY PROGRAMY NAUCZANIA Z FIZYKI REALIZOWANE W RAMACH PROJEKTU INNOWACYJNEGO TESTUJĄCEGO Zainteresowanie uczniów fizyką kluczem do sukcesu PROGRAM NAUCZANIA Z FIZYKI SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA ZAKRES PODSTATOWY

Bardziej szczegółowo

Tellurium szkolne [ BAP_1134000.doc ]

Tellurium szkolne [ BAP_1134000.doc ] Tellurium szkolne [ ] Prezentacja produktu Przeznaczenie dydaktyczne. Kosmograf CONATEX ma stanowić pomoc dydaktyczną w wyjaśnianiu i demonstracji układu «ZIEMIA - KSIĘŻYC - SŁOŃCE», zjawiska nocy i dni,

Bardziej szczegółowo

Publiczne Gimnazjum im. Jana Deszcza w Miechowicach Wielkich. Opracowanie: mgr Michał Wolak

Publiczne Gimnazjum im. Jana Deszcza w Miechowicach Wielkich. Opracowanie: mgr Michał Wolak 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry Stopień bardzo dobry wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego opisuje przebieg i

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z fizyki dla klas pierwszych

Wymagania edukacyjne z fizyki dla klas pierwszych Zagadnienie Poziom Numer zagadnienia z Podstawy podstawowy ponadpodstawowy programowej Uczeń: Uczeń: ASTRONOMIA I GRAWITACJA Z daleka i z bliska porównuje rozmiary i odległości we Wszechświecie (galaktyki,

Bardziej szczegółowo

Moduł IV Fizyka dr Aneta Mika

Moduł IV Fizyka dr Aneta Mika Moduł IV Fizyka dr Aneta Mika 1. Program kursu. 1.1 Cele ogólne. Zapoznanie z podstawowymi pojęciami fizycznymi opisującymi cechy przyrody. Zapoznanie z podstawowymi metodami i technikami badawczymi służącymi

Bardziej szczegółowo

KONKURS ASTRONOMICZNY

KONKURS ASTRONOMICZNY SZKOLNY KLUB PRZYRODNICZY ALTAIR KONKURS ASTRONOMICZNY ETAP PIERWSZY 1. Jakie znasz ciała niebieskie? Gwiazdy, planety, planety karłowate, księŝyce, planetoidy, komety, kwazary, czarne dziury, ciemna materia....

Bardziej szczegółowo

METODY PROJEKTU BADAWCZEGO W NAUCZANIU FIZYKI

METODY PROJEKTU BADAWCZEGO W NAUCZANIU FIZYKI METODY PROJEKTU BADAWCZEGO W NAUCZANIU FIZYKI PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE LEKCJI OPRACOWAŁA BOGUMIŁA LEWUSZEWSKA Pojęcie projektu jako metody nauczania Projekt to duże przedsięwzięcie indywidualne lub grupowe

Bardziej szczegółowo

fizyka w zakresie podstawowym

fizyka w zakresie podstawowym Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu fizyka w zakresie podstawowym dla klasy pierwszej szkoły ponadgimnazjalnej W trakcie nauczania fizyki w szkole realizujemy założone na początku cele

Bardziej szczegółowo

L.P. DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia

L.P. DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia O ZJAWISKACH MAGNETYCZNYCH KONTYNUACJA DZIAŁU Z KLASY 2 L.P. DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia 1. 2. Organizacja pracy na lekcjach fizyki w klasie trzeciej. Zapoznanie z wymaganiami

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania z fizyki w klasie I L.O. Wymagania konieczne i podstawowe- ocena dopuszczająca i dostateczna

Szczegółowe wymagania z fizyki w klasie I L.O. Wymagania konieczne i podstawowe- ocena dopuszczająca i dostateczna 12 Szczegółowe wymagania z fizyki w klasie I L.O. Wymagania konieczne i podstawowe- ocena dopuszczająca i dostateczna Wymagania rozszerzone i dopełniające- ocena dobra, bardzo dobra i celująca 1.Grawitacja

Bardziej szczegółowo

Fizyka zakres podstawow y

Fizyka zakres podstawow y 12 Fizyka zakres podstawow y (dopuszczający) (dostateczny) (dobry) (bardzo dobry) 1 O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji opowiedzieć o odkryciach Kopernika,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z FIZYKI. Klasa III DRGANIA I FALE

WYMAGANIA Z FIZYKI. Klasa III DRGANIA I FALE WYMAGANIA Z FIZYKI Klasa III DRGANIA I FALE dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego, wyjaśnia

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3 Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3 Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na dana ocenę z fizyki dla klasy III do serii Spotkania z fizyką wydawnictwa Nowa Era

Wymagania edukacyjne na dana ocenę z fizyki dla klasy III do serii Spotkania z fizyką wydawnictwa Nowa Era Wymagania edukacyjne na dana ocenę z fizyki dla klasy III do serii Spotkania z fizyką wydawnictwa Nowa Era 1. Drgania i fale Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry Stopień bardzo dobry

Bardziej szczegółowo

Podróż do początków Wszechświata: czyli czym zajmujemy się w laboratorium CERN

Podróż do początków Wszechświata: czyli czym zajmujemy się w laboratorium CERN Podróż do początków Wszechświata: czyli czym zajmujemy się w laboratorium CERN mgr inż. Małgorzata Janik - majanik@cern.ch mgr inż. Łukasz Graczykowski - lgraczyk@cern.ch Zakład Fizyki Jądrowej, Wydział

Bardziej szczegółowo

Prezentacja. Układ Słoneczny

Prezentacja. Układ Słoneczny Prezentacja Układ Słoneczny Układ Słoneczny Układ Słoneczny układ planetarny składający się ze Słońca i powiązanych z nim grawitacyjnie ciał niebieskich. Ciała te to osiem planet, 166 znanych księżyców

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK IV. Obliczanie rotacji / translacji obrazów.

ZAŁĄCZNIK IV. Obliczanie rotacji / translacji obrazów. ZAŁĄCZNIK IV. Obliczanie rotacji / translacji obrazów. Jak to zostało przedstawione w części 5.2.1, jeżeli zrobimy Słońcu zdjęcie z jakiegoś miejsca na powierzchni ziemi w danym momencie t i dokładnie

Bardziej szczegółowo

NACHYLENIE OSI ZIEMSKIEJ DO PŁASZCZYZNY ORBITY. Orbita tor ciała niebieskiego lub sztucznego satelity krążącego wokół innego ciała niebieskiego.

NACHYLENIE OSI ZIEMSKIEJ DO PŁASZCZYZNY ORBITY. Orbita tor ciała niebieskiego lub sztucznego satelity krążącego wokół innego ciała niebieskiego. RUCH OBIEGOWY ZIEMI NACHYLENIE OSI ZIEMSKIEJ DO PŁASZCZYZNY ORBITY Orbita tor ciała niebieskiego lub sztucznego satelity krążącego wokół innego ciała niebieskiego. OBIEG ZIEMI WOKÓŁ SŁOŃCA W czasie równonocy

Bardziej szczegółowo

1 Maków Podhalański r. Wymagania edukacyjne z fizyki - kurs podstawowy - rok szkolny 2016/ dla klasy I technikum

1 Maków Podhalański r. Wymagania edukacyjne z fizyki - kurs podstawowy - rok szkolny 2016/ dla klasy I technikum 1 Maków Podhalański. 1.09.2016 r. Wymagania edukacyjne z fizyki - kurs podstawowy - rok szkolny 2016/2017 - dla klasy I technikum Temat lekcji O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo

Bardziej szczegółowo

OPTYKA. Leszek Błaszkieiwcz

OPTYKA. Leszek Błaszkieiwcz OPTYKA Leszek Błaszkieiwcz Ojcem optyki jest Witelon (1230-1314) Zjawisko odbicia fal promień odbity normalna promień padający Leszek Błaszkieiwcz Rys. Zjawisko załamania fal normalna promień padający

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU Z FIZYKI - ZAKRES PODSTAWOWY

ROZKŁAD MATERIAŁU Z FIZYKI - ZAKRES PODSTAWOWY ROZKŁAD MATERIAŁU Z FIZYKI - ZAKRES PODSTAWOWY AUTORZY PROGRAMU: MARCIN BRAUN, WERONIKA ŚLIWA NUMER PROGRAMU: FIZP-0-06/2 PROGRAM OBEJMUJE OKRES NAUCZANIA: w kl. I TE, LO i ZSZ LICZBA GODZIN PRZEZNACZONA

Bardziej szczegółowo

CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN WYNIKOWY

CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN WYNIKOWY 1.Grawitacja Lp. Temat lekcji Treści konieczne 1 O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji T1 (3,7) CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN WYNIKOWY opowiedzieć o odkryciach

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do ćwiczeń laboratoryjnych z fizyki

Zagadnienia do ćwiczeń laboratoryjnych z fizyki Zagadnienia do ćwiczeń laboratoryjnych z fizyki M.1 1. Gęstość, ciężar właściwy, masa właściwa - definicja, jednostka 2. Różnica pomiędzy masą a ciężarem, ciężarem a siłą grawitacji 3. Ogólna zależność

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne do poszczególnych działów programowych - klasa VI

Wymagania edukacyjne do poszczególnych działów programowych - klasa VI Wymagania edukacyjne do poszczególnych działów programowych - klasa VI WSZECHŚWIAT I ZIEMIA Omawia budowę i zastosowanie kalendarza Podaje różnice między planetami a gwiazdami Podaje przykłady świadczące

Bardziej szczegółowo

Zderzenie galaktyki Andromedy z Drogą Mleczną

Zderzenie galaktyki Andromedy z Drogą Mleczną Zderzenie galaktyki Andromedy z Drogą Mleczną Katarzyna Mikulska Zimowe Warsztaty Naukowe Naukowe w Żninie, luty 2014 Wszyscy doskonale znamy teorię Wielkiego Wybuchu. Wiemy, że Wszechświat się rozszerza,

Bardziej szczegółowo

Wszechświat na wyciągnięcie ręki

Wszechświat na wyciągnięcie ręki Wszechświat na wyciągnięcie ręki Minęło już całkiem sporo czasu, odkąd opuściłam mury I LO w Gorzowie Wlkp. Już tam wiedziałam, że będę studiować astronomię, ponieważ zawsze chciałam się dowiedzieć, jak

Bardziej szczegółowo

Ściąga eksperta. Ruch obiegowy i obrotowy Ziemi. - filmy edukacyjne on-line. Ruch obrotowy i obiegowy Ziemi.

Ściąga eksperta. Ruch obiegowy i obrotowy Ziemi.  - filmy edukacyjne on-line. Ruch obrotowy i obiegowy Ziemi. Ruch obiegowy i obrotowy Ziemi Ruch obrotowy i obiegowy Ziemi Ruch obiegowy W starożytności uważano, że wszystkie ciała niebieskie wraz ze Słońcem poruszają się wokół Ziemi. Jest to tzw. teoria geocentryczna.

Bardziej szczegółowo

Ziemia we Wszechświecie lekcja powtórzeniowa

Ziemia we Wszechświecie lekcja powtórzeniowa Scenariusz lekcji Scenariusz lekcji powtórzeniowej do podręczników PULS ZIEMI 1 i PLANETA NOWA 1 45 min Ziemia we Wszechświecie lekcja powtórzeniowa t Hasło programowe: Ziemia we Wszechświecie/Ruchy Ziemi.

Bardziej szczegółowo

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste:

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste: Fale świetlne Światło jest falą elektromagnetyczną, czyli rozchodzącymi się w przestrzeni zmiennymi i wzajemnie przenikającymi się polami: elektrycznym i magnetycznym. Szybkość światła w próżni jest największa

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe z fizyki na poszczególne oceny

Wymagania programowe z fizyki na poszczególne oceny 1. Grawitacja Lp. Temat lekcji 1. O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji Wymagania programowe z fizyki na poszczególne oceny opowiedzieć o odkryciach Kopernika,

Bardziej szczegółowo

Fizyka - opis przedmiotu

Fizyka - opis przedmiotu Fizyka - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Fizyka Kod przedmiotu 13.2-WI-INFP-F Wydział Kierunek Wydział Informatyki, Elektrotechniki i Automatyki Informatyka / Sieciowe systemy informatyczne

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA PRZEDMIOT: FIZYKA TYP SZKOŁY: PONADGIMNAZJALNA IV ETAP EDUKACYJNY ZAKRES: PODSTAWOWY 1. grawitacja Lp. Temat lekcji Uczeń potrafi: CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z FIZYKI DO KLASY PIERWSZEJ SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ DO CYKLU ŚWIAT FIZYKI

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z FIZYKI DO KLASY PIERWSZEJ SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ DO CYKLU ŚWIAT FIZYKI WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z FIZYKI DO KLASY PIERWSZEJ SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ DO CYKLU ŚWIAT FIZYKI Lp. 1 Trochę historii, czyli o odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. O Newtonie

Bardziej szczegółowo

4. Ruch w dwóch wymiarach. Ruch po okręgu. Przyspieszenie w ruchu krzywoliniowym Rzut poziomy Rzut ukośny

4. Ruch w dwóch wymiarach. Ruch po okręgu. Przyspieszenie w ruchu krzywoliniowym Rzut poziomy Rzut ukośny KLASA PIERWSZA 1. Wiadomości wstępne. Matematyczne metody w fizyce Wielkości wektorowe i skalarne Miara łukowa kąta Funkcje trygonometryczne Funkcje trygonometryczne - ćwiczenia Iloczyn skalarny i wektorowy

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III Dział XI. DRGANIA I FALE (9 godzin lekcyjnych) Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: wskaże w otaczającej rzeczywistości przykłady

Bardziej szczegółowo

Tytuł projektu: Niebo bez tajemnic CZĘŚĆ I INFORMACJE O WNIOSKODAWCY

Tytuł projektu: Niebo bez tajemnic CZĘŚĆ I INFORMACJE O WNIOSKODAWCY Tytuł projektu: Niebo bez tajemnic CZĘŚĆ I INFORMACJE O WNIOSKODAWCY 1. Dokładny adres wnioskodawcy wraz z numerem telefonu, faxem, e-mailem oraz adresem strony www: ulica:kochanowskiego1 telefon: 52 384

Bardziej szczegółowo

RUCH OBROTOWY I OBIEGOWY ZIEMI

RUCH OBROTOWY I OBIEGOWY ZIEMI 1. Wpisz w odpowiednich miejscach następujące nazwy: Równik, Zwrotnika Raka, Zwrotnik Koziorożca iegun Południowy, iegun Północny Koło Podbiegunowe Południowe Koło Podbiegunowe Południowe RUCH OROTOWY

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności koła w ramach konkursu A jednak się kręci.

Sprawozdanie z działalności koła w ramach konkursu A jednak się kręci. Sprawozdanie z działalności koła w ramach konkursu A jednak się kręci. I Zespół Szkół nr 1 w Wadowicach Ul. Słowackiego 4 II Kółko geograficzne, prowadzący ElŜbieta Włoch III Liczba członków 6 osób z klas

Bardziej szczegółowo

Układ słoneczny, jego planety, księżyce i planetoidy

Układ słoneczny, jego planety, księżyce i planetoidy Układ słoneczny, jego planety, księżyce i planetoidy Układ słoneczny składa się z ośmiu planet, ich księżyców, komet, planetoid i planet karłowatych. Ma on około 4,6 x10 9 lat. W Układzie słonecznym wszystkie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 4

Scenariusz zajęć nr 4 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Ziemia - planeta szczęśliwa Scenariusz zajęć nr 4 I. Tytuł scenariusza zajęć : " Cień " II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne III. Edukacje (3

Bardziej szczegółowo

Ocena. Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry Stopień bardzo dobry

Ocena. Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry Stopień bardzo dobry Drgania i fale wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek

Bardziej szczegółowo

Kalendarz PKO 13planszowy-fotki.indd :45

Kalendarz PKO 13planszowy-fotki.indd :45 0-Kalendarz PKO planszowy-fotki.indd --0 : PKO Bank Polski Wyłącznym Partnerem Planetarium Niebo Kopernika PKO Bank Polski jako firma odpowiedzialna społecznie od lat wspiera ważne projekty edukacyjne.

Bardziej szczegółowo

Synteza jądrowa (fuzja) FIZYKA 3 MICHAŁ MARZANTOWICZ

Synteza jądrowa (fuzja) FIZYKA 3 MICHAŁ MARZANTOWICZ Synteza jądrowa (fuzja) Cykl życia gwiazd Narodziny gwiazd: obłok molekularny Rozmiary obłoków (Giant Molecular Cloud) są rzędu setek lat świetlnych. Masa na ogół pomiędzy 10 5 a 10 7 mas Słońca. W obłoku

Bardziej szczegółowo

Elementy astronomii w geografii

Elementy astronomii w geografii Elementy astronomii w geografii Prowadzący: Marcin Kiraga kiraga@astrouw.edu.pl Podstawowe podręczniki: Jan Mietelski, Astronomia w geografii Eugeniusz Rybka, Astronomia ogólna Podręczniki uzupełniające:

Bardziej szczegółowo

VI. CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN WYNIKOWY

VI. CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN WYNIKOWY 12 1. Grawitacja 1 O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji VI. CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN WYNIKOWY opowiedzieć o odkryciach Kopernika, Keplera i Newtona, opisać

Bardziej szczegółowo

1. Grawitacja. O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji

1. Grawitacja. O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji 1. Grawitacja lp Temat lekcji O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji Treści konieczne opowiedzieć o odkryciach Kopernika, Keplera i Newtona, opisać ruchy planet,

Bardziej szczegółowo

Gdzie się znajdujemy na Ziemi i w Kosmosie

Gdzie się znajdujemy na Ziemi i w Kosmosie Gdzie się znajdujemy na Ziemi i w Kosmosie Realizując ten temat wspólnie z uczniami zajęliśmy się określeniem położenia Ziemi w Kosmosie. Cele: Rozwijanie umiejętności określania kierunków geograficznych

Bardziej szczegółowo

XXXIX OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody III stopnia pisemne podejście 2

XXXIX OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody III stopnia pisemne podejście 2 -2/1- Zadanie 8. W każdym z poniższych zdań wpisz lub podkreśl poprawną odpowiedź. XXXIX OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody III stopnia pisemne podejście 2 A. Słońce nie znajduje się dokładnie w centrum orbity

Bardziej szczegółowo

Prawa optyki geometrycznej

Prawa optyki geometrycznej Optyka Podstawowe pojęcia Światłem nazywamy fale elektromagnetyczne, o długościach, na które reaguje oko ludzkie, tzn. 380-780 nm. O falowych własnościach światła świadczą takie zjawiska, jak ugięcie (dyfrakcja)

Bardziej szczegółowo

Dwa bieguny czyli w krainie śniegu i lodu.

Dwa bieguny czyli w krainie śniegu i lodu. Szkoła Podstawowa nr 94 w Warszawie im. Pierwszego Marszalka Polski Józefa Piłsudskiego Projekt Ogrody nauki i sztuki realizowany w klasie 2 b d e Dwa bieguny czyli w krainie śniegu i lodu. Opracowały:

Bardziej szczegółowo

Program pracy z uczniem słabym, mającym problemy z nauką na zajęciach z fizyki i astronomii.

Program pracy z uczniem słabym, mającym problemy z nauką na zajęciach z fizyki i astronomii. Program pracy z uczniem słabym, mającym problemy z nauką na zajęciach z fizyki i astronomii. Program pracy z uczniem słabym został przygotowany z myślą o uczniach mających trudności z opanowaniem materiału

Bardziej szczegółowo