Wymysiöeryśy ibnana. I- cȧjtwüt. Tiöma fum Dökter, hjewyst 2014

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wymysiöeryśy ibnana. I- cȧjtwüt. Tiöma fum Dökter, hjewyst 2014"

Transkrypt

1 1 Wymysiöeryśy ibnana I- cȧjtwüt Tiöma fum Dökter, hjewyst 2014

2 2 I-dy gywynłikja cȧjtwjytyn: 1. Wejwuł dy łykja myta güta cȧjtwjytynfjym a) Yhy (hȧsa) Mjeta ȧn yh (wönn) y Wymysoü. Yhy dos jür fjyca jür (enda), yhy (gejn) y dy ander klas gimnȧzum. Yh (łjyn) güt yr śül, yh (hon) güty nöta. Nör śül (bawjȧn) yh mih ym łiwsta myta kolegja. Yhy oü gan ufum kompüter. Hefa möł wer (śpejła) cyzoma myta kolegja diöh internet. Mȧj müter (kekja) oder uf mih, do h cy fejł (zyca) by dam. S ej beser, do dy roüs (gejn), (ziöen) zy mer inda. Yhy (śtyma) jyr cü, yh (śpjyn) mih fejł beser, wen yh bej hesa. Hesa kon mȧ hefa maha: yh (śpejła) myter bol, yh (fiöen) ym rod, yh (grȧća) oü gan yn gybjygja rym. Yhy (gejn) uf gybjygja myt mer baba, yhy (grȧća) rym, ȧ zej (kłoün) pyłc. Ym puś (wahsa) hefa pyłc, wu dy ny (gejn), y (fynda) ȧs. Nöhta, wi wer śun yn ham (kuma), (koha) dy müter ȧ pyłczüp oba (rejsa) zy zy ufer fan. b) -Skiöekumt -Skiöekumt. Wi s (gejn) by djyr? -O, s ej güt. Wos y? (maha) -Yhy (gejn) ufa Rynk ȧjkiöefa. -Wos (kiöefa) ȧj? -Yh (kiöefa) arpułn ȧn epułn. Yhy (koha) hoüt s mytagasa. -Yh (kuza) myt djyr inda gan, oder yta h (gejn) śun yn ham, bo h (koha) hoüt s mytagasa. -Dȧj müter (koha) ny? -Nȧ, zy (at).

3 3 2. Ferwȧlć dy cȧjtwjytyn yr töwuł. yh dü har/zej/ejs wjyr jyr zej fren zyngja byta kuza ata interesjyn śpjyn śpryngja nykja 3. Śrȧjw dy fjym, wu fała. ryda brengja śpendjyn gann badȧn ekspedjyn röta byta ann yh ryd röt byt dü śpendjyst ganst badȧst ekspedjyst anst har/zej/ejs brengt röt wjyr ryda brengja śpendjyn gann badȧn ekspedjyn byta ann jyr brengt śpendjyt ekspedjyt röt byt zej ryda gann badȧn ann 4. Ferbeser dy fjym, wu ny pasa pasa rima łöwa koha łjyn hjyn piśa fłȧjsa bȧjsa yh pasa rimt łöw koht łjyst hjy piśa fłȧjst bȧjst dü pasa rimt łöw koht łjyst hjy piśa fłȧjst bȧjst har/zej/ejs pasa rimt łöw koht łjyst hjy piśa fłȧjst bȧjst wjyr pasa rimt łöw koht łjyst hjy piśa fłȧjst bȧjst jyr pasa rimt łöw koht łjyst hjy piśa fłȧjst bȧjst zej pasa rimt łöw koht łjyst hjy piśa fłȧjst bȧjst 5. Śrȧjw güta fjym fjy dy jyśty persün fur ȧnfȧhtikja coł: piśpyn- piśper rjyn- fjydyn zih- interesjyn - hjyn prodücjyn ferhyndyn- ekspedjyn- łjyn- śjyn- ergjyn- endyn- kymyn zih- grasjyn- dreńjyn- fityn-

4 4 5.Śrȧjw zec fun gyśrejwa wjytyn. yh, koha, wen, dy müter, ata mȧj müter, maha, s asa, ȧ, yhy, wośa, mih wen, dü, śwyma, yh, zyca, yr plaż mȧj ełdyn, wönn, y Wymysoü, mȧj brüder, wönn, y Warśow yh, fiöen, uf Win, idys jür, bo, yh, hon, diöt, fryndśoft wen, har, śrajwa, zej, łjyn zih yhy, kłoün, pyłc, ym puś, wen, mȧj śwaster, bawjȧn zih, mytum hund yhy, hȧsa, Moca, wi, hȧsa, jyr? yhy, hon, ȧ grusy hyt, wu, wönn, dü? wjyr, enda, dy śül, ym drȧj, wen, enda, jyr?

5 5 II- Hȧsdyrb 1. Ferwȧlć dy cȧjtwjytyn uf hȧsdyrb: dö kuma ku dö! kumt dö! zo ȧ dö kuma! ȧ briw śrȧjwa łengjer zyca głiöeśńjej kuza głȧjh möła mytagasa asa dos wȧgwafa rjyn zih uf dy hej śpryngja mejh mytnama łön s roüs gan rü gejn yn ham zej rüfa güt śłöfa zih nejderzeca zih nejderłen dos cybrȧhja jok zan byryda dy zah

6 6 bihła łaza fu mjyr fergasa byhender łoüfa mytkuma fjyr mejh bata ȧ brüder ejwerbyta güt zȧjn giełd nama ny kuma yn ham zih ny ferśpyta ȧjyn ny rejsa uf mejh ny kekja dy kyndyn ny śłön kȧ dułyt ny maha byr hyt ufroüma dy arpułn s jyśty möł haka ufer köła grüw fedrowȧn duły gyśihta ny ufbrengja ejn uf dy müzik ȧjłoda diöt nȧjgejn bycoła s asa ȧ öntłikjer menć zȧjn

7 7 III Dy gytranta ȧn nygytranta cȧjtwjytyn. 1. Derend dy zec myta wjytyn fum ramła ȧzu, do zy gramatyś pasa dy błimła undergisa, ȧ hund ny ejwerfityn, fum typa ym fojer ny fergasa, dy hyt ufroüma, fur wośkomer roüscin, dy wen bymöła, ȧ njen bykjen, ym uwa ȧjbrin, dy hyt oüsłöfta, Dyham ys s wihtik: dy błimła cy undergisa arpułn haka, he ȧjann, epułn bykłoün, ki ferryhta, fum śtoł oüsmysta, genz güt oüshita, fȧldyn uf dy cȧjt byzyn, gytrȧd oüsdrȧśa, bytła byhaka, büroka byjata, groz ȧjgroza Byr fȧldat ys s wihtik

8 8 2. Ferwȧlć dy zec uf zec myt cy. Har ej dö gykuma, do ȧ zo yns mythyłfa- Har ej dö gykuma yns mytcyhyłfa. Yhy wȧs, wi h zuł dos omaha. Yhy wje zjyr weła, do h fu dö roüsfiöe. Mȧj śwaster wȧs, do ȧ zo dy łoüt ny bykuza. Ga öbaht, do dy nimanda ny bykjyct. Wjyr köma dö, do wer oüsśpejła. Yh śtüdjyt, do h wa myt djyr dy gancy friöed diöh tanca. Zy hisa mer, do h zo Donau diöhśwyma. Zy böta mih, do h zo nȧjkuma. Har ziöet mer, do h zo ȧdkłoüfa uf Win. Zy proponjyt mer, do h zo uf Win ȧjkuma. Der foter ziöet mer, do h zo bym kompüter jok ȧ śtund zyca. Har bot mih, do h dos mytum oüsśtej. Har röt mer cü, do h dos beser yn Excel ejwerśrȧjw. 3. Śrȧjw G byn gytranta ȧn N byn nygytranta cȧjtwjytyn. okoha bymin zih ejwermynikja byśtała cükuma cygejn zih oüsśtejn rokuma noüsśoün ȧdkłoüfa runderzan bypryła cyrykkuma ȧjkuma ferśpejła diöhzyngja cytanca cygrundgejn cynistmaha ejwerbyta fernihta gyhjyn hynderłön runderkuma cyrjyn

9 9 IV- dy ungywynłikja cȧjtwjytyn 1.Śteł y dy łykja güty fjym fu gyśrejwan cȧjtwjytyn. ZȦJN 1.S güty ȧn bejzy łoüt uf dar wełt. Ȧzu s, ȧzu s ȧn ȧzu s. 2. y śun ufa wakanc? - Nȧ, yh nö ny. -Wu fjesty? -Yh fiöe ufs mjer, yh diöt nö ny. 3. Dy cȧjt hoüt śejn, wen s nok ȧzu weter. Wen s gestyn ȧzu, wer yta ufer rȧz. HON 1. Wi y dih? -Yh mih güt. -Dü byst fejł cükuma. -Yh djet, ny kȧ strah 2. Wos zih dö? -Yh kȧ anung ny. -Wen mȧ kyndyn, mü ȧ dos yr ahtnan, do zy grasjyn. -Ju, dy kyndyn hefa kroft. 3. y yhta cy trynkja? - Ju, yh ȧ fłoś -Nejm der mejer.

10 10 -S glengt mer, ny kȧ strah. -Yh gestyn ȧ gancy fłoś ȧn s wiöe cy wing. nö ȧs, oba gejwer zy kiöefa. - Yh s. GEJN 1. Wen ȧ kołder wynd, to h śun njynt ny. Gestyn yh roüs, to krigt yh ödum, kund yh ny weter. 2. Wi s? -Mjyr s ferśidnik. Yh ida tag y dy at, nöhta h ȧjkiöefa, ȧn dy gancy cȧjt denk yh fu dam, do h endłik yn ham ȧ nöhta ys bet łejgja. 3. Ys s wür, do der Patryk cym Nüśa. - Yh wȧ nist. -Har jyśter cym Tera. -Yh wȧ nist, dos mih ny o. - A, dejh nist ny o. Oder fylȧjht s dih o, wen yh wa kuza fu dam, wu dȧjner. -A cym toüwuł, dü ołdy śwoc. GAN 1. Yhy ym Nüśü a ruta rök. - y jum nist mej ny? -Yh wȧ nist, yh mer myt dam mȧkja ny röt. -Diöh wos? -A, mer rü. Gük yh jum ȧ zyta rök, gejt s y ȧm zyta śłȧhta, wo s krigt fum Nüśka.

11 11 -Fylȧjht ziöet um s Nüśka, do s um dos, ȧ wen s y dam ny wyt gejn to s ȧ müsa cyryk. 2.Der Göt y oła łoüt ferśtand, do zy jyn zuła röt mytum ława. S oder zyty łoüt, wu zy s fjyr giełd ȧn karjer felün, ȧn der Göt ȧ śun s ander möł ny. 3. Yta zȧjn kompüten ȧn ołys, wu dy dy hand jok, ej zuwos. Jyśter s zyty zaha ny. NAMA 1.Yh myłih fum Doüć-Frana. -Yh jyśter cym Pejter, yta yh cym Kȧljyta, oder dy kü wyt śun mej myłih ny hon, h wȧs ny, wu yh yt zy. 2.Ołys zy yns, wi zy yns oüszidlta. Wjyr kunda nist ny myt, wer müsta śtejn ȧn grenn. Oder nöhta wer zih cy zejh ȧn wer zühta imanda, wo yns uf. S wiöe ȧ zyty ołdy bow, zej yns uf. 3. der cym bȧjśpil zyty fizyk: yh śun cwencik lekcja by ȧm profesiöer ȧn s hüłf nist. Fylȧjht yh medycin, wo dy baba, wo s jyr ȧ ferśtand. KUMA 1. Wen der foter ida tag byzöfa yn ham, to yn kyndyn s cy grenn, ȧ yr müter zih cy kymyn, do dy kyndyn oü uf trynkjyn ny oüs. 2. Wi dy baba fum śpytuł, er ys hiöet. S mer für, do dos ej diöh dos, do wer zy cy wing byzihja. 3. y myt mer ys kino? -Nȧ, yh kon ny. -Fyrym? -S ej śun bałd naht, s cy ziöen.

12 12 -War wyt der ferbita myt? -Dy ełdyn -Priöebjy myta cy kuza, fylȧjht łön zy dih. der telefon kłenglt. -Yh kon myt der myt. -Do fyrym der der grȧjn y dy oüga? -Bo zej myt yns myt. -Ynzer band diöh di łoüt uf nist. BYTA 1.-Müter, wi h dih, łö mih gejn uf dy friöed. - śejn, ga mer rü. -Oder yh wył gejn! -Zy jok yns, dejh zy ny. 2.Bysty uf gybürtstag cym Kamil? -Nȧ. -A dü ejn uf dȧj gybürtstag? -Yhy ȧ, oder ȧ kom ny. -No śejn, ȧ zyter dźiwok ej fönum. 3.Mah dos -No śejn. -Yhy dih śun can möł, do dy dos mahst.

13 13 GRENN 1.-Wejder y? -Wen yh s łecy möł? -Dü inda, wen wer cyzoma ym kino zȧjn. Dos ej ȧ śand! -Je woh yh ym kino ny. -Oder dos wiöe ȧ kumedyjfilm! 2.Wi s zih ym Gretka der telefon hejnbröht, s ȧ ganca öwyt. Wi s ȧ füs cybroh, s nist ny, bo s krigt ȧn derzȧnk ȧn tablet, ȧn wejder s fur łöstikkȧjt. 3.Mȧ, wen mȧ ej troürik, oba wen s ȧm yhta ys oüg nȧjfełt. Dy grȧjnikja łoüt ȧ hefa, oder ȧ zyter, wu nymer ny, oü, wen s um yht troürikjys pasjyt. S gyt kȧn zyta menća ny, wo ȧ ny nymer. WYSA 1.-S Kȧśka gejt gröp -Fu wu y dos? - Yh ołys. -Ołys? -Ju. -A dos? -Wos? -Do dy höst brȧty noz! -Dos yh ny. 2. Har ej ȧ güter mȧster, har dy hyt cy ryhta, ȧ zȧj bow ej ȧ güty keheryn, zy ołylȧ cy koha.

14 14 3.Fu fizyk h nymer nist ny, yh yta nist, ȧn yh nymer nist ny. Der toüwuł, wi yh ho dy śül gyent. FŁIGJA 1.Wi h derfü, do s wiöe cȧjtenderan, yh byhend ys bet cyryk. 2.Yh hefa mytum eroplon, yh zoh nawet fygjeła, wu ym hymuł. 3. S grod ȧ eroplon ym hymuł. Yh wön by ȧm eroplonbanhöf, do ida tag ejwerhundyt eroplona. Yh śun hefa möł mytum eroplon, uf Frankrȧjh, uf Śwȧjc. Y Pöłn rym mȧ ny zu hefa möł, dos łand ej cy klin mytum eroplon. ŁOüFA/KŁOüFA 1.Yh ho gan sport, ȧ ym mȧsta ho h gan. Yh ida tag dresik kilometyn. Wi yh dos ejwer? Śun kuz yh: ym ofang yh ȧ kilometer, nöhta ejwer yh wo ȧmöł mejer, ȧ yta dresik gywynłik. Ym mȧsta zȧhcik diöh. 2.Yh byhend fur śül, underwȧgs füł yh ufs kni. Yta s ganc myt błüt under. 3.Der nökwyś hund höt zih ogyrysa, ȧn ȧ rym. Wen dy ȧ wyst zan, rüf mih, wer cyzoma ȧd. Fylȧjht der ȧ yns ny. -Yhy mȧn, do ȧ yns zuwizu der. BRȧHJA 1.Ym hȧliköwyt wer zih myta opłotkja, ider zih myt idum. 2. Der dib uf dy śtuw ȧj, dy dek wiöe oder śwah ȧn zy ȧj ȧn der dib ej y dy śtuw rundergyfoła ȧn ȧ um ȧ füs cy. 3.Ny gej ufs ȧjs, bo wen s ȧj, wysty ys woser nȧjfoła ȧn śtarwa, ȧn ym Ziöeśü s hac. -Diöt ej kȧ woser undum ȧjs. -Oder dy konst zuwizu ymfłigja ȧn ȧ füs cy, yr Ziöeśü s hac cy. -Derwȧjł ej dȧj łiwys Ziöeśü cy ȧm andyn ganga ȧn s y mjyr s hac.

15 15 FIöEN 1.Yh mün uf Argentyn uf wakanc. Yhy diöt mytum śejf. Yh nam s rod myt, diöt wa h ym rod rym. Wen yh wa cyrykkuma, h nö uf ȧ piöer tag cyn ełdyn, ȧ nöhta gryhta uf Krök śtüdjyn. 2.-S Ruzła cym dökter. -Wu? -Uf, uf, uf... -Ny wihtik -Oder yh wöst dos uf.. -Łö s. -Hiöer ok... -Hjy uf cy droka ȧn endłih roüs myt dam wüt. 3. śun myt ȧm zyta oüta? -Yh gywynłik mytum klina Fiat, oder yh wa mer röt gan. -Wen s nok dy śandarn ny. FOŁA 1. Yhy hoüt fum bet runder, ȧn s mer ȧj, do h zuł ȧ noü bet kiöefa, ȧn yh koüft s. -Mjyr gy s zjyr. Wifuł hot s gyköst? -Hundyt złoty, ny fejł, bo gük s ej ȧ bet, to s y dy materaca. 2.Wen ȧ menć śtjyrwt, to dy bow oba der kłop y dy hełwt, ȧ dy kyndyn y dy ander hełwt. 3.Dos mȧkja ken yh. -Fu wu?

16 16 -Yh wȧ ny, s kon mer ny ȧj. -Yh wa oü ny, oder ejs mer oü gryhta uf. ŚŁöFA 1.-Wos bysty ȧzu oüsgymjedyt? -Yh mih ny oüs -Wi łang y? -Yh jok fjyr śtunda. -Kundsty ny łengjer? -Wen yh łengjer, yh mer ȧ film. 2.Wos maht dȧjner? -Har. -Łang ȧ śun? -Cwü śtunda. - ȧ nö łang? -Yh wȧ nist, ȧ wyt krank zȧjn, bo ȧ nymer zu łang ny. 3. Wu ej der Dominik? -A wiöe śłyfrik, ging ȧ. -A wyt zȧjn byzöfa, ȧ ny śłyfrik. ASA/FRASA/FERGASA 1. śun ufa mytag? Nȧ, yh yta. -Fylȧjht wer cyzoma? -Mmm, yh do h zułd nö yht załatwjȧn

17 17 2., do dy grus byst, y śun wo dy baba der ziöet wi dy? 3. Dy łoüt, dy fihjyn. Wen ȧ menć, wi s zih, kon mȧ oü fönum ziöen, do ȧ. ZAN 1. dos? -Wos? -Monika kuzt mytum Tiöma? -Wos wyndelikjys y dam? -No, ejs wiöe ȧzu bejz ufa, do s ufa ȧni ny. -Yhy nawet ny, do s yhta myta ny past. -Bo dy jok uf dejh. 2. Yhy kȧ höfnan, do h wa di prifnan byśtejn, ȧn derwȧjł ej zy śun łang byśtanda, ȧn mȧ fön mer ny, do s mer śwjer wiöe. 3. Wen yh jok ȧ plakat, do s ȧ rȧz ej, fiöe h. Oü diöh dy tancgrüp h hefa wełt o. FANGA 1.Wen yh dih, wysty mer ny ȧdkłoüfa. 2. Wen yh gej ufer śtrös, ȧ mih, ȧn ȧ kuzt cün mer. Ny ȧmöł ej ȧ śun, bo ȧ gejt roüs fum krȧćum. Ufs ander möł h mih imanda, do h mytgej, do ȧ mih ny. Har trynkt, bo zȧj bow łüs ȧ, ȧn s zih ȧ andyn. 3. Dü mih ny, bo dy byst cy ȧmałik. FŁISA 1. S Zöł diöh Błan. Wen s rȧnt, s zjyr byhend ȧn głiöeśnje, ȧ wen s ej troüg, do s jok owi ȧ śtrincła. 2. Wen mȧ höt ȧ rȧna, s błüt fum menća roüs.

18 18 3. S ej ȧ güty nadgriöeda, wen mȧ uf dy śpyc fu ȧm gybjyg ej kuma, śwȧs fur śtjyn runder, ȧn ma bywyśt zih y ȧr kwał, wu fur ad roüs. WAFA 1. Wen s mer yht nejtłik ny ej, yh dos roüs. Wen yh dos ołys ny roüs, het yh yta łoüter gyrympuł gyhot. Wen dy yhta ny djefst hon, dos wȧg. 2.Bihła djef ȧ ny wȧg. Mȧj brüder oły bihła śun, oder yhy ho zy oüsgyret. Wi h dos zoh, wiöe h ȧzu nerwez, do s giöe myt mer. Mȧ djef bihła ny wȧg. 3.Mytum asa mȧ ny rym, bo s kon nöhta fała. Yhy nymer mytum asa ny rym _. ŚȦLDA 1.Mȧj nökweryna zih gestyn ȧ ganca tag. Mün zy zih byśtymt wejder. 2.Yh mih myter śwaster, war gryser ej. 3. Mün wa h zyca mytum Patryk, yh mih byśtym mytum. Har ej ȧ ȧjgyrysan menć, har zih gan. TRAFA 1. Yh mih gan myt djyr ȧn fercyła, wos mih. -Wos? -Röt -Yh ny. 2. -Hösty śun fum böga gyśusa? -Ju, oder yh ny. 3. Mȧj müter zih myter müm ida fretag. Zej zy oü wi dy frynśoft kymt cy yns uf dy hȧltag.

19 19 ŚTAŁA 1. S wiöe ȧ dib cy yns, oder yh ho ȧ ferjiöet, ȧ nist ny. Waras, wos het um gypast cy. 2. Fyrym by mih ȧzu? Yh ho füt wingjer giełd wi dü. 3. Ga uf dan büwa öbaht, bo ȧ śtyłt. -Fu wu wȧsty? - Har by mih śun hefa möł, ȧn dy nökweryn ȧ śun oü by. ŁAZA 1. Mȧj baba hefa bihła, ȧ der dźjada śun dy gancy bibliotek diöh. 2. y Harry Potter gan? -Ju, oder yh łiwer ȧ Hobbit. -Ȧ Hobbit h nö ny. -Müsty s. Ȧn ȧ Hjen fum Ryngja oü! -Dos ej cy łang, yh dos ny diöh, h ho kȧ cȧjt. -Dos zih byhend, ȧzu coügt s ȧj. 3. Ny underśrȧjw kȧ papjyr, wo dy ny. Idys papjyr mü ȧ, bo warȧs, wo diöt ej gyśrejwa. CIN 1. Yh epułn fum kałer roüs, bo s mih uf dy epułn. 2.Yhy mih wymysiöeryś o, hefa łoüt zih o. Ym hȧlikja Łȧjtnysdunyśtag mȧ füt dy besta fłȧk o. 3.Dy Wymysiöejeryna zih jyśter uf dy trojer wȧjs o. Zy zy zih oü o, wen fost oba onfent wiöe. Ym wynter triöen zy kocabajkja, bo s ȧ frestikjer wynd.

20 20 ŁEJGJA 1. Yh śun, wi zy köma ym śmjyrgüst. Zy nöma ȧ śloüh, wu ym giöeta ȧn zy bygösa mih. S wiöe głot, yh fług ym ȧn yh ufum njen. 2. y łiwer ufum materac cy ufum śtruwzak? Yh ho łiwer ȧ śtruwzak, der materac śun piöer jür ufer śtuw. 3. Mȧj kłop ławt śun ny, ȧ śun drȧj jür ufum kjyhüf. BAKA 1.Mȧj baba jyśter hywapłoc, yta dos mȧj müter, ȧn yh dos fylȧjht oü ȧmöł. 2.Yh śun ny ȧmöł fłȧś, yhy wȧs dos cy maha. 3. Fyrym y wejder ȧ płoc, wen dy höst cökerkrankyt? WOŚA 1. y łiwer dy kyh oba dy bodśtuw? Dy bodśtuw ej kliner, oder diöt mȧ oü dy wan, ȧ śympa ȧn zu weter, ȧ yr kyh y oü dy typa, wo wer ejer ny. 2.Yhy s mügjys jok cyn, s hiöet h s öwyts. 3.Wi ȧ krank wiöe, ȧ zih yr wan ny, do ȧ nö mejer krank ny wiöe. WAHSA 1.Wi dy, yh kon dih ny kena. Dy cȧjt zit mȧ uf dam, wi dy kyndyn. 2. S groz ym giöeta ȧn s höt ny war cy groza. Wen der zun uf, wyt har dos maha. 3. Dy błimła zu łang, wȧł der fröst ny kom. TRIöEN 1. Yhy bej śtiöek, yhy śun hefa śwjery zaha. 2. Har inda świöecy kłȧdyn, fylȧjht höt ȧ trojer. 3. Gestyn yh s woser ym hund, hoüt dü.

21 21 ŚŁöN 1. Mȧj zun zih gan myta andyn büwa. Wen ȧ kymt mytum ruta gyzyht, do wȧs yh śun, do zy zih. 2. Nöm krig, wen imyd kuzt wymysiöeryś, do zy ȧn wi der toüwuł. Yta zy zih, do zy yhta wymysiöeryś kyna łjyn. 3. Jyśter dy ełdyn jyr kyndyn fejł mejer, oü dy śiłyn kyndyn. Hoüt mȧ kyndyn ny, s ej diöh dos beser. HAŁDA 1. Wi y dih? 2. Zöfuł jür wer cyzoma, yh ho gydöht, do dy hynder mjyr, ȧn derwȧjł y dih myt men grysta fȧjnd. 3.Wȧsty, do mȧj brüder myt dar bow? Yh ziöe der dos oder jok diöh dos, do wer ȧzu łang cyzoma, dos łiwer jok fjyr dejh. ŁöN 1. Yh het ganga uf dy müzik, oder dy ełdyn mih ny. Göt zȧj dank, zy gükja dy śmjergüśnikja. Oder s zih zuwizu andyśt ny, zy śtusa zih zu fest nȧj. 2.Dü höst dy śnür ȧn ołys ej rundergyfoła. 3. Wymysiöejer zaha zih güt ny wośa, ok ȧbysła, bo wen mȧ zy cy śtiöek weśt, to zy. WYSA 1.Yh, wo yh mah, ny ziöe mer, do dü beser, wos cy maha. 2. Yh dos ny, wo dy mer fercyłst. 3. Har ołys, y s ny?

22 22 3.Mah zec y oła cȧjta fun gyśrejwan wjytyn. wen, yh, dy śül, zȧjn; bang, zȧjn ; yh, weła, yn ham, gejn Y, dy kjyh, bata, zyngja mȧ; yhy, gan hon, s zyngja, ym mȧsta ; diöh dos, yhy, hiöera, inda, uf, Wȧjnaht mȧj müter, kyna, koha, güt, zjyr; oder, der foter, beser, kyna

23 23 wen, der wynter, zuła, kuma; dy kyndyn, frȧjyn, uf ; bo, zej, uf, śłytła, fiöen, kyna; wen, śnȧjn. Harry, Ron, Hermiona, zȧjn, güty, frȧjnd; zej, hyłfa, inda, ȧner, ander, y; nawet, y, dy śłȧhsty wȧjł. Y, der tȧjh, Dreca-Hyta, hućja, hefa, zȧjn; fu, wȧjt, hjyn, mȧ, s gyregjer

24 24 Y, Rynk, y, Wymysoü, zȧjn, der bün; der bün, hȧsa, pönyś, studnia. dy büwa, śpejła, gan, y, der kompüter; dy mȧkja, łiwer hon, s gyzyhtbihła (der facebook), śwoca, fu, dy koleżankja. Fu, der sport, ym mȧsta, gan hon, yh; wen, yh, śwyma, myt, dy bol, śpejła, rȧjta.

25 25 Wen, krank, zȧjn, mȧ; gejn, cy, der dökter; medycin, krigja, y, bet, łejgja 4. Śrȧjw ȧ güty füm fum cȧjtwüt. 1. S kynd... ȧ bal. ( fanga ) 2. Der zȧgjer... cwełf. S ej mytag. ( śłön ) 3. S mȧkja...ȧ koc. ( hałda ) 4. S błot... runder. ( foła ) 5. Wen... y dy kjyh? ( fiöen, jyr) mytum oütabüs? ( fiöen, jyr ) 7. Der film... fu ȧm jür. ( łoüfa ) 8. Ym wynter... ufa skija. ( fiöen, har ) 9. Wi łong...? ( śłöfa, dü ) 10. Zy... ȧ śejny jüpka. ( triöen ) 11. Wos... yr hand? ( hon ) 12. Wen... dy weś? ( wośa, dü ) 13. Fyrym... mer ny? ( hyłfa, dü ) 14.Har...dos ym brüder. ( gan ) 15. Wos...ufa mytag? ( asa, dü ) 16. Der Tiöma... opuł y dy śül. ( nama, har ) 17. Wos bihła...? ( łaza, dü ) 18. Fyrym...zu troürik? ( zȧjn ) 19. Ejs...hoüt kȧ cȧjt. ( hon ) 20.Har...zjyr śtyłnik. ( śprȧha )

26 26 5. Śrȧjw güty zec 1. asa, jok, mȧj śwaster, öbst ȧn grincȧjg Moca, bym koha, hyłfa, yr müter dü, bihła, łaza, gan (? ) zej ( ona), zan, güt, wen, triöen, oügagłyzyn śprȧha, zjyr güt, wymysiöeryś, har, śun fergasa, śülkynd, śülbihła, inda fiöen, uf dy Byłc, dü, wen (? ) śłöfa, 8 śtunda, nok, Kȧśü trafa, wen, dȧj gyśpon, dü (? )......

27 dü, c asa, nama, wos (? ) Śteł dy cȧjtwjytyn y güty łykja ȧj. maha, hałda, zȧjn, ȧjkiöefa, łoüfa, ferśtejn, 2gejn, śtüdjyn, zuła, hon, łjyn, weła -Skiöekumt! Wu... -Wer... ys kino, bo s... der Hobbit. -Ju? Wi łang... ȧ śun ufa ekrana? -ȧ piöer tag, wer...śun ejer gejn, oder wer...kȧ cȧjt. -Wos...? -Wer hon gy... Yr śül...wer zöfuł cy... -Wos... Zu...dos ława. -ȧ dü? Wu...? -Ju, yh... yhta...uf dy hȧltag. -Ju, yh... To güc noma,...dih güt

28 28 7. Śrȧjw güty fjym fun hyłfcȧjtwjytyn..a) -... hefa gytanct ufer friöed? -Oju. Wer... wo ȧ wȧjł fu ȧr ek bocuf ander gytanct. b) -Wu... ȧzu wȧjt gyśwuma! -Yhy... śun ny ȧmöł y dam tȧjh gyśwuma. c) -... gyzan wi ȧ...oüsgyśoüt? Har...śun ganc ołd gywiöda! d) -Wi h... y Krök gywast,... mer zyty śejny zaha gykoüft. -Wos... diöt nö gymaht?...nok ym dy gywełn rymganga? -O nȧ, yh... oü hefa śejna płoc ogyśoüt. e) -Yhy bej śun ufa fisa fu zȧhs s mügjys. -Wos... ȧzu ryś ufgyśtanda? -Yh... nö ibnan y dy śül gymaht. -Fyrym... s ejer ny gyśrejwa? -Yh...kȧ cȧjt. -Menć, dü höst zy ni! Wos...gestyn cy tün gyhot? -Yh...hefa ufgyroümt ȧn gywośa.

29 29 -ȧ nömytags? -Nömytags... mytum hund śpacjyn ganga. -ȧ s öwyts? -S öwyts... uf ȧr müzik gytanc. -Zisty, to diöh dos...kȧ cȧjt ny gyhot. Wen... yn ham kuma? -Y ȧny s nahts? -...dih gükja güt gybawjȧt? -ȧno frȧłik -Wi h...jung gywast,...oü uf zuwos ganga. f) Yhy ȧ zöfuł jür (ymgejn), ȧ ejn dos ny (ogejn) 2. Śrȧjw byn cȧjtwjytyn dy perfektfüm ȧn ȧ güt hyłfcȧjtwüt. zyca śtejn głengja łaza fiöen rjyn zyngja trena cygejn zih ferśpejła zih zeca ufśtejn łoüfa śpryngja fłigja śłön brengja śisa gejn oüsśtarwa

30 30 ȧjbynda nȧjkuma ȧjbyrüfa byasa cyśwyma zih ȧjrȧjwa ufrihja nejwerfłigja runderfoła ȧjśrȧjwa ferbłȧjn bybȧjsa noüszan oüsfłisa ȧdgejn ferkuma ferśtejn festhałda runderśpryngja ejwerśwyma ufśpejła cyryknama ofrasa zih cüłoüfa runderkrihja cüśłisa ufcin gyfoła ȧjśȧjta oüsśrȧjn diöhśisa ogejn ufśwała fergejn cywafa bygrȧjfa ȧjzałca ufkuma

31 31 3. Ejwerśrȧjw dy zec uf oły cȧjta: Yhy nam dih gan y mer hyt uf. Yh śprȧh fu dam wi yh mih inda myta ełdyn mytum opłotkja brȧh. Wi wer gaśt drȧśa, śtȧha yns dy grona. Har kymt ȧn wer fłȧhta dy kiöb cyzoma.

32 32 Inda wen dy mȧj śweł ejwertrytst, gysty mer yhta. Zisty? Dü fergyst dih śun. Wjyr hon cwej hund, ȧner yst owi ȧ menć, ȧ der ander fryst owi ȧ śwȧjn. Wen dy łȧjgst, ȧ ny zihst, to fyndsty ȧni tryfsty uf nist ny.

33 33 Yh derśrȧk inda, wen zy mih piöe śmjergüśćje łoda uf ȧ wiöen. Dy hand tüt mer wej, imyd gytüt zy uf s giełd. Yh ferleś s łiht, bo zy gybita my ś. Der płoc fyngt zih mer inda, wen yh bak.

34 34 Yh łaz dy rȧhyn, wo zy masa. Im gryser dar boüm wehst, y dam cyśpełt ȧ mejer. Ym gyweł załca zy dy hjerikja, ȧ dyham wośwer zy. Wen mȧ grywt, wen der wynt błözt, wjyd mȧ gryht krank.

35 35 War trjet dos, do zy zih śłön? Dy duła łoüt fiöen myta oüta ȧn zy wafa s gymył fum oüta roüs. Dy nosy weś hengt, ȧ s froüzt, s łyt zih dos ny rundernama.

36 36 Wen yh mih fjet, waf yh ołys, wo h ho, wȧg, ȧn yh łoüf- yh śȧjs ołys cü, yh ȧdkłoüf. Wen s ȧ yhta śwjyt, to śmjyt ȧ zih myt ȧr zołw. Wen ȧ ofyngt cy śwała, feljyn ȧ dy döktyn. Zy hywa s łejd ȧn zy śtała ołys.

37 37 Wen s rȧnwoser fłoüst, to śprosa dy kjenyn zjyr byhend. S fełt runder, gük yh dos hałd. Yh rüf ȧ ȧ har śłyft. Yh hyłf mer mytum ny. Wen zy ferhȧsa, śtejn zy bym wüt. Zej hoün dos byśtymt.

38 38 Dü śtejst jok ȧn dy zist jok wi wer śwyma. Wen yh śpyn, to bynda dy kyndyn dy cwjyn cyzoma. Der Mjeta cwyngt ȧ Tiöma, ȧn ȧ trynkt. Wen dy cȧjt gynt, gywynt mȧ ym miöek.

39 39 Ufer friöed friöed śpryngt mȧ ȧn zyngt mȧ. Dos ej ȧ groüzłikjer hund, har śtyst mih ȧn ȧ byłt. Cwü śwastyn śȧlda zih, wyły mylkt dy kü. S głyngt, wen der wȧjn łȧjgt ȧ jür, bo nöhta śtynkt ȧ.

40 40 Dy kyndyn śwyngja yta ufer śwyng, a nöhta nyna zy ym betła. Der fiöer zect zih ym bȧjhtśtül ȧn ȧ bȧjht dy zyndikja. Yh gis der zoft nȧj, dy biöem gyryta dos jür zjyr śejn.

41 41 Wjyr gynisa dy cȧjt, wen s ej kȧ krig ȧn zy ny śisa. Wen s śtoüwt ufer śtrös, to feljyt mȧ dy oüsziht uf dy wełt. Har boügt zih ȧn ȧ śłoüst dy tjyr y dy hyt cü. Cydyjyśt zoüft ȧ, ȧ nöhta cin zy ȧ fum growa roüs.

42 42 Har kroüht yn uwa ȧn ȧ riht, op der płoc śun gybaka ej. Dy fłigja bȧjsa ȧn byśmȧjsa dy fanstyn. Wen yh s fad grȧjf, to rȧjt yh śun ȧ ganca tag. Der nökwer śtrȧjt zih myter nökweryn ȧ ganca tag, bo ȧ śłȧjft ȧ tretüar ny.

43 43 Wen der menć łȧjd, śtrȧjht mȧ der nöndy ȧn s gejt um śun beser gryhta. Dy mȧkja fłȧjsa, wen zy fadyn śłȧjsa, ȧn zy wȧjza nöhta ȧ śejn cüdekbet. Dy bowa śrȧjn, wen zy yhta łȧjn ȧn zy krigja dos ny cyryk. Dy śułda fercȧjt mȧ wȧł ȧ śtjyrwt.

44 44 Wen dy ełder jugyt gyhȧjt, trȧjn zy mih wȧg, bo h bej cy jung. Wen yh mih ferwȧjw, to śnȧjt s. Har śłȧjht zih nȧj, ȧ yh hoü jum ufa śaduł. Yhy wȧs dos, dü bytroügst mih.

45 45 Wen dy ełdyn dy kyndyn śenda, ferdrisa dy kyndyn. Wen dy y dos oüta nȧjśtȧjgst, trenwer zih ni ny funander. Yhy ken dan noma wi zy dih nena. Har śtekt zih nȧj, ȧ zej wan um ȧzu nist ny śenkja.

46 46 Yta rjyn zih dy kyndyn ny, wi wen zy ȧmöł ki hita. Yhy denk ny, wo yh ufbreng. Mȧj gydanka śpjyt zih ny güt. Zej śyta zand, ȧ jyr śykt ȧ weter, dynkt s mih.

47 47 Yh gydenk ny, wi s asa śmekt, wu ej gykoht y ȧm uwa, wo brit. Wen yh mih oüswjyg, to ȧzu wi wen imyd mȧj rür oüskjet. Yh kiöef ȧ üryngla ym mȧkja, bo zy tiöefa. S troümt mer, do h ymciöen.

48 48 Ym Ołda Jür, to łoüta zy yr kjyh ȧn ufum hymuł łoühta dy fȧjerwerkja. V - unpersünalnikja cȧjtwjytyn 1.Łe dy gyśrejwan wjytyn y dy zec, zu wi s ym bȧjśpil ej gywejza. trynkja, śłöfa, weła, djyśyn, asa, uf dy grusy zȧjt gejn, hyngjyn, piśa, śȧjsjyn, śłyfyn, Yh wył trynkja: s wył zih mer trynkja : s djyśyt mih. 2. Ejwerśrȧjw dy zec myta cȧjtwjytyn fum ramła. dynkja/mehtings, śȧjnn, fürkuma, troüma Yhy mȧn, do dy zułst gejn cym dökter. Yh śtüdjy, do zy wan dos kiöefa

49 49 Yhy wje ziöen, do dos ej Roberts zun. Hot yh ȧ troüm hoüt y dar naht, do dy büwa köma grod yr hołwanaht. Dy ferganga cȧjta 1. Wejwuł dy łykja oüs, myt gütum cȧjtwüt. śwyma Yh fu ȧm üwer boca andyn Yh drȧj łeng. śpryngja y ny gynüg? Yh ufa andyn śtök. ufśtejn Fyrym y ȧzu śpöt? tanca Har śun oły tanca. Zy fu ȧr ek bocy uf ander.

50 50 2. Śrȧjw dy zec yr ferganga-, ȧn yr perfektcȧjt. 1. Wu, jyr, dar śejny hund, kiöefa 2. Wos, har, zȧj müter, ferhȧsa 3. Wjyr, Paris, 3 tag, cübrengja 4. Di śtot, gyfoła, wjyr, zjyr 5. Der kłop, müsa, ym Rynk, śtejn błȧjn. 6.Yh, ferkiła, je woh, zjyr. 7.Wos, dü, gestyn, asa 8. Wifuł, dü, dy friöed, trynkja. 9. Wjyr, kuza, gyśiht.

51 Füsbal, gan hon, yhy, inda. 11. Yhy, zan, dü, ym Rynk, hoüt s mügjys. 12. Der nökwer, fjy 10 jür, śtarwa. 13. Y wifuł, dü, hoüt, ufśtejn 14. Diöh, der śtepsuł, wjyr, śpöt, kuma. 15. Fyrym, jyr, dy śül,y, zȧjn. 16. Dü, hund, hon. 17. Zej, brȧhja, füs. 18. Züp, śmekja ny, yhy.

52 52 4. Śrȧjw dy zec yr ferganga-, ȧn perfektcȧjt. 1. Der kranky mü cwü woha ym śpytuł cübrengja. 2.Dü zułst y den ełdyn würyt ziöen. 3. Mȧj dźjada kon güt śwyma. 4. Der śandar wył kȧ ander at ny hon. 5. Der gost wył trynkja kȧfy. 6. Dü konst cün mer s öwyds telefonjyn. 7. Y dam krȧćum kon mȧ zjyr güt cy asa krigja. 8. Wen mȧ höt 18 jür, kon mȧ śun riöehyn. 9. Jyr müst jüh fjydyn. 10. Dü müst di prifnan byśtejn.

53 Dy kyndyn brengja jyr śrȧjwbihła myt. 12. Ym zumer łejgwer yr zun. 13. Ider eksperyment wjyd cwe möł gymaht. 14. Der kranky yst ołys ny, bo ȧ ej krank. 15. Yr bibliotek kuzt mȧ śtyłnik, bo dy łoüt weła ny, do ȧ jyn ferhyndyt. 16. Miöehja łoüt trynkja hefa brantwȧjn. 17.Dy kyndyn grasjyn wi der toüwuł, mȧ kon nist ny hjyn, wo dy ander łoüt cyzomapłoüdyn. 18. Wen ȧ śülkynd ej fłȧjsik, djef fur śül ny ȧdkłoüfa. 19. Yh kiöef mer ȧ oüta. 20. Dü fjest myt mer uf dy Byłc.

54 54 5. Mah zec yn ferganga cȧjta. Yh mah s asa Yh maht s asa Yh ho s asa gymaht Yh hot s asa gymaht Yhy gej y dy śül Yhy waf s gymył wȧg Mȧj koc ej świöec Wen zy zȧjn ufer pröb, zyngja zy.

55 55 Wos mahsty, wen dy byst dyham? Har ej nymer uf dar lekcyj ny. Wos zyngter, wen der zȧjt y Warśaw? Wen wer gejn ym koland, kłoüwer hefa giełd ȧj. Wen dy müter zyngt ym kynd ȧ łid, śłyft s gryhta ȧj.

56 56 Cy wos trjet zy ufa jümyt dan kiöb ȧjyn? Ferkiöeft zy zy? Mȧj müter ȧn zȧj foter zȧjn gyśwyster. Can möł kuz yh dos, ȧ dü wȧst weter ny! Dü bytst zöfuł łoüt ȧj, ȧn s kymt nimyd ny. Wen zy zih ferkiła, wada zy krank.

57 57 Idys fi wjyd fum śłön wyłder, ȧn fum ćjoćja comer. Zu ej dos oü myta kyndyn. Gük dy wymysiöejer fłȧk zȧjn ołd, błȧjn zy weter śejn. Wen wer kuza cyzoma wymysiöeryś yr śül, ferśtejt yns nimyd ny. Yh troüm, do der hȧlikjy Mika brengt mer hefa gyśenkja. Yhy heng hefa śejny bombkja ufa krisboüm uf. Mȧj müter maht zyty.

58 58 6.Ferwȧlć di cȧjtwjytyn y oła cȧjta yr druta persün. maha łoüfa koha tün zan ryhta śprȧhja kuza ganga gyśtanda gybłejn gywüfa gyśtoha gyzunga 7. Śteł dy cȧjtwjytyn y güta fjym ȧj. 1. Der kelner höt mer ȧn ty. (brengja) 2. Hösty śun fu dam? (denkja) 3. Yh ho ȧ ny ȧzu güt. (kena) 4. Müter, müter! Har höt mih zu śenklik. (nena) 5. Hösty dos? (wysa) 6. Hoter śun doüć? (kena) 7. Myłih ho h ni ny. (gan hon) 8. Wer hon der yhta. (mytbrengja) 9. Zy hon zih yr tancgrüp. (kena łjyn) 10. Wu hösty jen zuntag? (cübrengja)

59 59 8. Ejwerzec ufs wymysiöeryśy: Pasę krowy, kiedy mama idzie do kościoła, a znowu kiedy ja jestem w kościele, to mama pasie krowy, bo chociaż niedziela jest niedzielą, to od jedzenia nie ma święta- krowy muszą jeść. W poniedziałek pojechałam do szkoły, i zapomniałam wziąć śniadania i musiałam chodzić głodna, bo nie miałam czasu, żeby kupić sobie coś do jedzenia. We wtorek musiałam trochę posprzątać- w środę przyjeżdża dziadek i babcia, musi być posprzątane. W środę, jak dziadek z babcią pojechali już do domu, miałam się uczyć, ale nie mogłam, bo nie było prądu, a było już ciemno.

60 60 W czwartek miał przyjść ksiądz po kolędzie, ale przez to, że napadało dużo śniegu, wysłał ministranta, żeby powiedział, że przyjdzie w piątek. Mama przygotowała księdzu na obiad kotlety- musieliśmy je wszystkie zjeść, bo w piątek nie można jeść kotletów. Babcia powiedziała, że ona by zjadła, żeby się nie zmarnowały, ale przy księdzu przecież nie można. W piątek rano byłam chora, bo przejadłam się tymi kotletami z czwartku. Przez to leżałam cały piątek i sobotę w łóżku i nie mogłam nic jeść.

61 61 9. Wejwuł dy łykja yn texta myta cȧjtwjytyn fum ramła. a) ogan, baka, zȧjn x6, kyna, gejn x2 kuma x5, kyna, cygrundgejn, müsa x2, gyhjyn, hita -Fyngsta. Do sobütkja. Ȧn płac zy, dos śun ȧzu śejn, yr kjyh, mȧjafasper, wer y dy kjyh, fu mȧjafasper wer, wer nö ki. Zjyr śejn s wi wer jung. Wȧł der krig ny. No wi der krig, śun s wejder... Cyn drowa zy by Pöłscȧjt, miöeha cyryk, miöeha. dy Doüća. Wejder wer Wymysiöejen, werȧs y wam wer. Wejder wer dy Volksliste. b) zȧjn, wada, foła, gyhjyn, hȧsa, śtyma, hon, cytȧla, kuma Ym zȧhcyta listopad y Pöłn bycjyk-, ȧn gymȧnwał. Wymysoü y dy Byłcer Bycjyk. Dy Wymysiöejer ufa bjygjamȧster ȧn uf dy oüsśusłoüt. Dos jür zy Wymysoü uf drȧj tȧln: fu idum tȧl ȧ oüsśusmon yn śtatröt. Dos, do ȧner uf ȧ toüzyt łoüt, bo Wymysoü drȧj toüzyt łoüt, ȧn s wo ȧmöł gryser. c) ziöen, kyna, gan, cyrȧjsa, zȧjn, rymgejn 2x, oüskürjyn, ufśtejn, roüskuma, gejn, hon Y ȧm Wrosloüyśa śpytuł dy döktyn ȧn paraliżjyta. Der kranky ȧ śwjera foł, ȧ um ȧ kroücśtam, diöh dos ȧ ny. Dy döktyn kliny höfnan, do ȧ fu dar krankyt, ȧn derwȧjł ȧ ȧn ȧ. Dos ȧ wunder, do ȧ, dy döktyn.

62 62 d) weła, hȧsa zih, kösta, oziöen, maha, kena, zȧjn 3x, bycoła, ryhta Oły jungy Byłcer ȧ klub, wu Rock. Har yr mytułsta Śtot, ny wȧjt fur ewangelyśa kjyh. S byłcer śtotamt ȧ pahtcyduł. S wyndelik, bo dy pahtyn s pahtgiełd inda uf dy cȧjt. Zy jes jür s gancy gyboüt, dos zy drȧj hundyt toüzyt złoty. S ȧ śand, do s byłcer amt fun hałdyn fum besta müzikklub ȧn śułdsmon y ȧm tag. e) wada, hyłfa, zȧjn, prodücjyn, weterłön, ziöen, maha, rjyn, wysa Wen mȧ hefa möł sport, dos löker cy. Dos ju oły, oder fyrym s ȧzu? Uf dos dy gyłiöeta fu Uniwersytet Karolinska y Śtökhoüm. Zej, do wen mȧ s fłȧś hefa, s ȧ enzym, wu dy stressubstancyja ny. f) oüsśoün, oüsśpejła, hȧsa, ferkiöefa, orgȧnizjyn, gyhjyn Zejwa kandydatkja ȧn grusy nerwyn, zu hindermisswoł, wu mȧ ym Xinyśa śtot Yichang. Ȧ hün, wu Mei zy. Der kłop, y wyłum zy, zy gryhta fjy aht hundyt dularn. g) maha, derkrigja, fürłaza x2, Ȧ pönyśy śül höt ȧ Guinessrekord : 900 śülkyndyn ȧn śiłyn fun śiln fu Łüdź głiöeśnje ȧ englyś ȧbc. Wȧł zy s uf fjetik, zy s drȧj möł uf ȧr pröb. h)

63 63 wysa 3x, zȧjn 2x,gejn, zuła, roüskuma, orgȧńizjyn śteła, hjyn, śun jynt ȧmöł ȧ noma World Games, wen s ym grusa cwyśałendyśa sportimpreza? ȧ zyty frög yn łoüt y Wrosloü ȧ fjyrma Pentagon Research. Wos fum badȧn, bałd 70 procent fun łoüt y Wrosloü ny, wo dos. Dy łoüt ym ganca Pöłn oü byśtymt ny, do dos Imprez fun Nyolimpyśa Sporta. Do dy łecta łoüt dos ny, nimanda, oder Wrosloü di Imprez ym 2017 jür. Modȧlcȧjtwjytyn 1. Bynd cyzoma ȧ modȧlcȧjtwüt myt zer byśrȧjwnan weła kyna zuła müsa djefa ym śtand zȧjn fjetik zȧjn łöst hon mejglihkȧjt hon ȧ plan hon derłiöetnys zȧjn gycwunga yht nejtłik hon s gyhjyt zih gyłjyt cy yhta zȧjn s wje zih dergejn 2.Śrȧjw ȧ güt modȧlcȧjtwüt y dy łykja ȧj. War śwyma, dar gejn ufa basen. War ej fłȧjsik, dar cy ȧm sukces derkuma. Wen mȧ krank ej, ȧ gejn cym dökter Dy kyndyn zih yr śül łjyn, oder zy oü śejn dy cȧjt cübrengja. War ondehtik ej, dar gejn y dy kjyh. Wam ej gyhȧsa, dos maha. Wen mȧ ej fryś, ȧ kȧ medycin nama. Wen mȧ ej hungerik, ȧ asa. Wen mȧ mytum oüta fiöen, ȧ ny trynkja.

64 64 3. Imyd höt y Wymysoü yht śłȧht gymaht. Śrȧjw, wo ȧ zo maha, do s beser ej. Ȧ kłop höt zȧjn oüta fjyr śül śtejn gyłön. Der śüloütabüs fjet ny diöh. Ym Rynk zȧjn cy wing łotan. S ej cy fynster. Y miöehja instytucyja ej giełd śłȧht cyśpendjyt. Ny ider krigt giełd. Bym kjyhüf zȧjn cy wing parkingja. Dy łoüt hon ny wu jyr oüta śtejn cy łön. 4. Śrȧjw dinymłikja zec, ok myta modȧlcȧjtwjytyn. Yn śtüdanta ys s ny derłiöet, ufer prifnan fu bihła ocyśrȧjwa. Ufer pröb ys s ferböta cyzoma cy kuza. Der fiöer höt gyhȧsa, do wer kuma uf trof fum bjyżmowȧn. Dy śiłeryn wje zȧjn fruł, wen oły wjyn łjyn uf zȧhs.

65 65 S ej nejtłik, do ȧ gejt cym candökter wo ȧ hołp jür. 5. Śteł ȧ güt modȧlcȧjtwüt y dy łykja Yhy hȧs Moca. Yh (1) jüh ziöen, wi mȧj tag oüsśoüt. S mügjys (2) h ufśtejn y zejwa. Fyrym ȧzu ryś? Bo h gej y dy śül uf dy Byłc- yh (3) fiöen ȧ hołwy śtund mytum oütabüs. Yta ys s śun beser, fjy cwe- drȧj jür (4) yh fiöen ejwer ȧ śtund. S wiöe śwjer, oder yta (5) yh ny kłymyn. S mügjys (6) s zih mer wifuł möł ny ufśtejn, no oder yh (7), yh (8) füt dy śül ny łön. Wi h śun bej ufgyśtanda, mah yh mer s asa. Yh ho zjyr gan ȧjyn cy asa, oder ȧjyn (9) ȧ ida tag ny hon, do mah yh mer oü zystwos. Y dy śül fiöe h mytum oütabüs. Ȧ (10) oü fiöen myta klina büsa, oder s ej diöt eng. Yr śül (11) h zyca bocy drȧj nömytags- s (12) zih mer wifuł möł śun ejer yn ham gejn, oder wos (13) yh maha? Yh hiöer ok, wen yh wa endłih yn ham (14) gejn ȧn rün ȧbysła. S öwyts (15) yh inda ufa Rynk gejn, do h (16) mih zan myt men bykanta. Wen yh myt men gyśpona (17) zȧjn, (18) yh nist mejer ny hon. 1 kon zuł wył 10 kon djef zuł 2 mü müsa müsta 11 kon weła mü 3 kon mü kund 12 weła wył kon 4 müs müst müsa 13 djef zuła kon 5 zuła zuł kon 14 kyna djefa zuła 6 djef wył kon 15 zuł kon wył 7 müst zuł mü 16 wył kon kyna 8 kon wył zuł 17 wył kon kyna 9 wył kon zuła 18 zuł djef wył

66 66 6.Dö ej ȧ plan fum Kȧśka s ungyhiöerta gybürtstag. Dü orgȧnizjyst dos myta bykanta. Śrȧjw, war zuł wos maha. Kȧśka s gybürtstag: ȧ tort baka (ćekülod oba wȧńili), dy łihtła ufa tort derłydikja, ȧjkiöefa, kanapkja maha, dy hyt ufroüma, s Kȧśka ys kino mytnama, do s ny wȧs, wos ej, pizza byśteła, gest ȧjłoda (5-10), ȧ hund cüśpjera

67 67 7. Ejwerśteł dy zec uf oły cȧjta (kynftikjy, derendikty kynftikjy, fergangy, perfekt ȧn fjyrfergangy). War ny kon śwyma, zuł ny gejn yn tȧjh. Wen dy s ny wyłst, konsty s ny hon. Wjyr weła dos maha, oder wer kyna ny. Wjyr müsa fu dam kuza, oder yta zułwer dos ny maha.

68 68 Dü djefst cühühja, wo dy konst maha. Ȧs konsty maha, gük dy ny wyłst: dü zułst dih ny undergan! War wył, dar kon.

69 69 dy pasywnikjy zȧjt Bȧjśpil: x) Der Śnȧjder nyt ȧ rykla S rykla wjyd/ej/błȧjt fum Śnȧjder gynyt S rykla wiöd/wiöe/błȧ fum Śnȧjder gynyt S rykla ej/ wiöe fum Śnajder gynyt gywiöda/gywast/gybłejn S rykla wyt fum Śnȧjder gynyt wada/zȧjn/błȧjn. S rykla wyt zȧjn fum Śnȧjder gynyt gywiöda/gywast/gybłejn. a) Dü nymst dan büwa cym tanca, ȧ dü jes mȧkja. b) Yh fiter ȧ hund, ȧ mȧj müter dy fyśła.

70 70 c) Mȧj nökwer bygrozt ȧ ganca giöeta byr hyt. d) Mȧj dźjada śrȧjwt idys jür hefa briwa. e) Der śnȧjder śnet, ȧ dy nyteryn nyt. Dü kemst ȧ hund, ȧ yhy wa ȧ nama śpacjyn.

71 71 Dy Śmjergüsta tanca zy zjyr zełda. Ym fretag yst mȧ gywynłik y Wymysoü kȧ fłȧś Dy Wymysiöejeryna triöen yr trojer wȧjsy fłȧk.

72 72 2. S zȧjn cwe ramła: y ȧm zȧjn dy noma fu atyn, ȧ ym andyn- fu ata. Mah zec, wu ziöen, wosfer ȧ ater maht wosfer ȧ at. fi badȧn, s łader giöerwa, züpa koha, brut baka, ełtyn krycułn, pełc maha, y ȧm film śpejła, wȧn boüyn, bytła maha, ȧjkiöefa, wiöer wjykja, śłysułn maha, uwa śteła, roüm ferkiöefa, cyn kürjyn, ym fȧld ata, łoüt kürjyn, zatułn maha, kłȧdyn nyn, ki hita, tanca, zyngja, ügln, telewizyjprograma fjyn, zöma ferkiöefa der orgȧnist, der śnȧjder, der tancer, der zyngjer, der bytner, der wjyt, der kjyt, der köh, der dökter, der candökter, dy cwypułbow, der weteryner, der kjyśner, der śłyser, der uwamaher, der roder, der zotłer, der gerber, der telewizyjprezenter, der aktor, der śnycer, der koüfmon, dy puterbow, der bek, der wawer, Cym bȧjśpil kün hoün + der hiöejer S kün wjyd fum hiöejer gyhoün.

73 73 3. Ejwerśrȧjw dy zec uf dy pasywnikjy zȧjt yr güta cȧjt ȧn jok diöt, wu s zih łyt. Yhy byas ȧ fłygjeła, dos mah yh inda gan. Yhy ho mer gestyn ȧ konto ym bank ufgybröht.

74 74 Yr Śtot ej ȧ güty pizzeryj. Mün wa h dy gancy śtuw hon gymöłt. Wi zy łiöeta, hot yh śun ȧ ganca giöeta gygrozt. Hoüt ys s śejn, ȧ mün wyt s rȧnn. 4. Ejwerśrȧjw dy zec uf pasnikjy pasywnikjy zȧjt: a) Yhy ho ida tag s fanster ufgymaht. Yhy ho s fanster ufgymaht. Yhy ho s fanster ufgymaht ȧn nimyd höt s ny cügymaht. b) Yhy triöe ȧ öebroz, wen s ej Hȧlikjałȧjtnyswoh. Yhy triöe ȧ öebroz yta. Yhy triöe ȧ öebroz ȧn yh wa ȧ weter triöen.

75 75 c)yhy maht śtiln, wi h at yr fabryk. Yhy maht śtiln fu hułc. Yhy maht śtiln ȧn yh mah zy weter. 5. Wejwuł ȧ łykjatekst myta güta pasywnikja fjym. Yhy wa der yta fercyła fu Wymysiöejer friöed. Dy friöeda jyśter ny ȧzu gymaht, wi zy yta gymaht. Uf dy frȧjyt fu ȧm knȧhta brantwȧjn mytgybröht. Wi ȧ fum wjyta gytrunka, der knȧht ufgynuma. Zyst kom s uf nist. Nöhta handśłag gymaht.. S by dam ołys gynoü byśrejwa, wos yr junga piöer gyśankt. Dy jungy piöer ging y dy kjyh owi ȧ procesyj. S fun müzykanta gyśpejłt ȧn fun friöedagest gyzunga. Yr kjyh troü gynuma, nör troü s yn krȧćum ganga ȧn diöt s byfürgytanct ȧn fun friöedagest oü byfürgytriöen. Der brantwȧjn ȧn s bjyr fu fȧjerwer gykoüft. Fun ślynćkja s gyhiöert undyn wenda oba yn ekja, wȧł zy fu ȧm friöedagast cym tanca ny gynuma. Nöhta s wejder yn ham ganga ȧn dyham s wejder gasa, gytrunka ȧn gytanct. Der płoc, wu śun ejer gybaka, yta gasa. Dy junkweryn y dy komer gynuma ȧn fur załcmiöest ȧn fu ander ełder bowa gyhoüt. S śjyctühgiełd gykłoüt. Nöhta s boca mügja gytanct ȧn gyśpejłt. Wen dy friöed cwej tag toüyt, der śmjyrgüst ȧ dryta tag gymaht. Wejder s gytanct, gyśpejłt ȧn ufa wȧn gyfiöen. Dy friöedagest ferkłȧt.

76 76 6. Byśrȧjw yr pasywnikja zȧjt, wi wada dy friöeda y Wymysoü hoüt gyfüt. (uf can zec).