FAKTY I INTERPRETACJE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "FAKTY I INTERPRETACJE"

Transkrypt

1 K O N F E R E N C J E I P N ANT YPOLSK A AKCJA OUN-UPA FAKTY I INTERPRETACJE WARSZAWA 2002

2

3 ANTYPOLSKA AKCJA OUN-UPA FAKTY I INTERPRETACJE

4 KONFERENCJE IPN TOM 4

5 INSTYTUT PAMI CI NARODOWEJ KOMISJA ÂCIGANIA ZBRODNI PRZECIWKO NARODOWI POLSKIEMU ANTYPOLSKA AKCJA OUN-UPA FAKTY I INTERPRETACJE Redakcja naukowa Grzegorz Motyka i Dariusz Libionka WARSZAWA 2002

6 Materia y z sesji naukowej zorganizowanej przez Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pami ci Narodowej Komisji Âcigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddzia w Lublinie maja 2001 roku Ok adk i strony tytu owe projektowa Krzysztof Findziƒski Redaktor Anna Mirecka Korekta Hanna Âmierzyƒska Indeks osób Jacek Wo oszyn Zdj cia na ok adce ze zbiorów Leona Popka: zniszczony koêció Âw. Stanis awa Biskupa i M czenników w WiÊniowcu Starym, rodzina Jesionczaków z Woli Ostrowieckiej Sk ad i amanie Katarzyna Szubka, Wojciech Czaplicki Druk i oprawa ódzka Drukarnia Dzie owa SA Copyright by Instytut Pami ci Narodowej Komisja Âcigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Seria Konferencje IPN : tom 4 ISBN ISBN

7 Spis treêci Wst p Dariusz Libionka, Grzegorz Motyka Wykaz skrótów W odzimierz M drzecki Polityka narodowoêciowa II Rzeczypospolitej a antypolska akcja UPA w latach Tomasz Stryjek EuropejskoÊç Dmytra Doncowa, czyli o cechach szczególnych ideologii ukraiƒskiego nacjonalizmu Czes aw Partacz, Krzysztof ada Kto zaczà? Polacy i Ukraiƒcy na Lubelszczyênie w latach W adys aw Filar Dzia ania UPA przeciwko Polakom na Wo yniu i w Galicji Wschodniej w latach Podobieƒstwa i ró nice Ewa Siemaszko Ludobójcze akcje OUN-UPA w lipcu 1943 roku na Wo yniu Leon Popek Losy ksi y rzymskokatolickich na Wo yniu i w Galicji Wschodniej w latach Grzegorz Motyka Polska reakcja na dzia ania UPA skala i przebieg akcji odwetowych Igor Ha agida Losy ukraiƒskiego duchowieƒstwa prawos awnego i greckokatolickiego w czasie konfliktu polsko-ukraiƒskiego w latach (szkic zagadnienia) Micha Klimecki Walki 27 Wo yƒskiej Dywizji Piechoty AK z UPA na tle ca ego szlaku bojowego dywizji Grzegorz Hryciuk Akcje UPA przeciwko Polakom po ponownym zaj ciu Wo ynia i Galicji Wschodniej przez Armi Czerwonà w 1944 roku Ihor Iljuszyn Kwestia ukraiƒska w planach polskiego rzàdu emigracyjnego i polskiego podziemia w latach drugiej wojny Êwiatowej

8 Grzegorz Mazur Niemcy i Sowieci a antypolska akcja UPA Stanis aw Kulczyçkyj Polska problematyka w ukraiƒskich badaniach historii OUN-UPA Grzegorz Motyka Antypolska akcja OUN-UPA w ukraiƒskiej historiografii Agnieszka Jaczyƒska Stosunki polsko-ukraiƒskie w latach w polskich podr cznikach szkolnych Stanis aw St pieƒ Antypolska akcja UPA na Wo yniu i w Galicji Wschodniej. Propozycja dla autorów podr czników szkolnych Indeks osób

9 Wst p Z roku na rok roênie liczba publikacji dotyczàcych stosunków polsko-ukraiƒskich. Sà to z jednej strony opracowania ogólne, majàce na celu dostarczenie czytelnikowi podstawowych informacji, z drugiej monografie poêwi cone konkretnym zagadnieniom. Jednym z centralnych tematów tego dyskursu jest konflikt polsko-ukraiƒski w latach drugiej wojny Êwiatowej, a w szczególnoêci antypolska akcja Ukraiƒskiej Powstaƒczej Armii, rozpocz ta w 1943 r. na Wo yniu, która poch on a od 75 do 100 tys. ofiar. W polskiej pami ci zbiorowej wydarzenia te stanowià wcià temat ywy i bolesny. Antypolska akcja UPA u ywamy tego zwrotu za dokumentami ukraiƒskimi stanowi dla Polaków symbol antagonizmów polsko-ukraiƒskich w XX w. Wielu yjàcych uczestników wydarzeƒ i ich potomków nosi w sobie pami ç owych traumatycznych prze yç. JednoczeÊnie trzeba podkreêliç, e wiedza na ten temat jest stosunkowo niewielka. W du ej mierze wynika to z faktu, e historiografia PRL-u pomija a wo yƒskà tragedi milczeniem. To z kolei powodowa o, e do roli autorytetów naukowych aspirowa y osoby nie posiadajàce zrozumienia dla procedur historycznych, nie majàce dost pu do êróde historycznych i nie przygotowane do ich w aêciwej oceny (krytyki). Powstawa y prace s abo udokumentowane, przynoszàce kategorycznie stawiane tezy i odwo ujàce si do emocji czytelnika 1. Po 1989 r. problem ten sta si przedmiotem debat i gwa townych nieraz polemik prowadzonych przez polityków, publicystów czy wreszcie zawodowych historyków. Sytuacj, przynajmniej cz Êciowo, poprawi a klasyczna ju monografia Ryszarda Torzeckiego Polacy i Ukraiƒcy. Sprawa ukraiƒska w czasie II wojny Êwiatowej na terenie II Rzeczypospolitej 2. Ta, bez wàtpienia najwa niejsza, ksià ka na temat relacji polsko-ukraiƒskich w latach , si à rzeczy jednak potraktowa a dzia ania przeciwko Polakom doêç skrótowo. Pomimo up ywu kilku lat nie powsta a monografia poêwi cona wy àcznie antypolskiej akcji OUN-UPA z lat , wyczerpujàco wyja- Êniajàca wszystkie jej aspekty. Z o y o si na to wiele przyczyn, najwa niejszymi z nich sà wspomniane zapóênienia wywo ane spadkiem po PRL-u oraz ograniczony przez d ugi czas dost p do êróde. Zadaniem Instytutu Pami ci Narodowej jest zarówno upami tnienie ofiar, jak opracowanie historycznej analizy tych wydarzeƒ, zw aszcza e zarysowuje si wyraêna dysproporcja mi dzy liczbà wydawnictw o charakterze wspomnieniowym i pami tnikarskim, upami tniajàcych polskie ofiary antypolskiej akcji, a publikacjami naukowymi, nakierowanymi na analiz przesz oêci. Zorganizowana przez lubelski oddzia Biura Edukacji Publicznej IPN maja 2001 r. sesja naukowa Antypolska akcja OUN-UPA w latach to bodaj pierwsza konferencja poêwi cona wy àcznie tym zagadnieniom. Otworzy a ona cykl seminariów zajmujàcych si stosunkami polsko-ukraiƒskimi w latach , które zamierza zorganizowaç BEP IPN (drugie, poêwi cone akcji Wis a, odby o si kwietnia 2002 r. w Krasiczynie). Dotychczasowe spotkania historyków polskich i ukraiƒskich pod egidà Âwiatowego Zwiàzku o nierzy Armii Krajowej i Zwiàzku Ukraiƒców w Polsce, odbywajàce si w ramach corocznych seminariów historycznych Polska Ukraina: trudne pytania, dotyczy y ca okszta tu stosunków polsko-ukraiƒskich z okresu drugiej wojny Êwiatowej 1 Najlepszym przyk adem prac tego typu sà wydawane w PRL w masowych nak adach ksià ki E. Prusa, np.: Herosi spod znaku tryzuba, Warszawa 1985, Atamania UPA, Warszawa R. Torzecki, Polacy i Ukraiƒcy. Sprawa ukraiƒska w czasie II wojny Êwiatowej na terenie II Rzeczypospolitej, Warszawa

10 i stàd, si à rzeczy, porusza y jedynie wybrane aspekty tej problematyki. Nie zmienia to faktu, i podczas przygotowywania sesji wykorzystano doêwiadczenia wczeêniejszych konferencji, co widaç choçby w doborze referentów. Organizatorom lubelskiego seminarium przyêwieca o kilka celów. Chodzi o nie tyle o stworzenie mo liwoêci wymiany poglàdów historykom polskim i ukraiƒskim, ile przede wszystkim o prezentacj ró norodnych podejêç badawczych, a poprzez ich konfrontacj, o zbli enie si do ustalenia prawdy historycznej. Do udzia u w dyskusji zaproszono autorów reprezentujàcych odmienne tradycje historycznego myêlenia, generacje i ró ne oêrodki naukowe oraz przedstawicieli Êrodowisk kombatanckich. Wi kszoêç z nich to aktywni uczestnicy trwajàcej ju ponad dziesi ç lat debaty polsko-ukraiƒskiej. Pok osiem seminarium Antypolska akcja OUN-UPA w latach jest zbiór artyku ów oddawany do ràk Czytelnika. Z o y y si naƒ teksty omawiajàce najwa niejsze aspekty problemu: przebieg antypolskiej akcji OUN-UPA i sposób jej przedstawienia w najnowszej literaturze naukowej i podr cznikach szkolnych, dzia ania ukraiƒskiej partyzantki przeciwko polskiej ludnoêci na Wo yniu i, chronologicznie póêniejsze, w Galicji Wschodniej. Na podobieƒstwa i ró nice w akcjach UPA w tych regionach zwróci uwag W adys aw Filar. W odzimierz M drzecki podjà problem wp ywu polskiej polityki narodowoêciowej w II Rzeczypospolitej na antypolskà akcj UPA. Walki 27 Wo yƒskiej Dywizji Piechoty AK z UPA omówi Micha Klimecki. Przebieg ataków na polskie miejscowoêci w lipcu 1943 r. na Wo yniu przedstawi a Ewa Siemaszko. Jej tekst powsta na podstawie monumentalnego dzie a Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraiƒskich na ludnoêci polskiej Wo ynia , które ukaza o si nied ugo przed lubelskà konferencjà. Grzegorz Motyka omówi stosunek ukraiƒskiej historiografii do dzia aƒ UPA przeciwko Polakom w latach oraz w referacie wyg oszonym z powodu nieobecnoêci Eugeniusza Misi y zasi g i przebieg polskich akcji odwetowych. Dwa referaty zosta y poêwi cone losom duchowieƒstwa na obszarze obj tym konfliktem polsko-ukraiƒskim: zarówno ksi y rzymskokatolickich (Leon Popek), jak prawos awnych oraz greckokatolickich (Igor Ha agida). Grzegorz Hryciuk zajà si problemem kontynuacji antypolskich dzia aƒ OUN-UPA ju po zaj ciu Wo ynia i Galicji Wschodniej przez Armi Czerwonà w 1944 r., próbujàc wyjaêniç dlaczego, pomimo zakazów wydawanych przez dowódców UPA, nie ustawa y ataki na ludnoêç polskà. Grzegorz Mazur omówi niemieckie i sowieckie reakcje wobec antypolskiej akcji UPA. Stanis aw Kulczyçkyj przedstawi rezultaty prac ukraiƒskiej rzàdowej komisji historycznej zajmujàcej si problematykà rehabilitacji cz onków UPA. Ihor Iljuszyn wyg osi komunikat dotyczàcy kwestii ukraiƒskiej w polityce polskiego rzàdu emigracyjnego i polskiego podziemia w latach drugiej wojny Êwiatowej. Agnieszka Jaczyƒska ukaza a obraz stosunków polsko-ukraiƒskich, jaki wy ania si z podr czników szkolnych. Tekst Stanis awa St pnia zosta odczytany podczas dyskusji panelowej Antypolska akcja OUN-UPA w podr cznikach szkolnych obraz postulowany. Tom zosta uzupe niony o dwa teksty, które nie zosta y wyg oszone na konferencji, choç ich autorzy byli jej uczestnikami i brali udzia w dyskusji. Pierwszy, autorstwa Tomasza Stryjka, ma za przedmiot charakterystyk ukraiƒskiej ideologii nacjonalistycznej na tle innych tego typu nurtów w myêli europejskiej. Referat Czes awa Partacza i Krzysztofa ady dotyczy zwiàzków mi dzy antypolskimi dzia aniami OUN-UPA a akcjami polskiego podziemia na Zamojszczyênie w latach Nale y wspomnieç, e Micha Klimecki 3 W. Siemaszko, E. Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraiƒskich na ludnoêci polskiej Wo ynia , t. 1 2, Warszawa

11 i W adys aw Filar, choç nades ali swoje referaty, nie brali udzia u w obradach. Z alem zrezygnowaliêmy z publikacji opinii wyg oszonych w trakcie dyskusji panelowej Wokó akcji»wis a«, stanowiàcych wprowadzenie do kolejnej konferencji przygotowanej przez BEP IPN, dotyczàcej w aênie tej operacji. UznaliÊmy, e po spotkaniu w Krasiczynie, którego rezultaty zostanà wydane w osobnym zbiorze, straci y one swojà aktualnoêç. Historycy, których teksty publikujemy w niniejszym tomie, ró nià si nie tyle w opisie faktów, ile w sposobie ich interpretacji. Wcià mamy do czynienia z prawdà polskà i prawdà ukraiƒskà, ale ju od dawna adna z nich nie stanowi monolitu. W wielu przypadkach rozbie noêci zdajà si wynikaç z odmiennych doêwiadczeƒ, nie zaê przeprowadzanych zgodnie z wymogami warsztatu historycznego analiz materia ów êród owych. Ró nice mi dzy historiografià polskà i ukraiƒskà dotyczà mi dzy innymi oceny przyczyn antypolskiej akcji OUN-UPA i liczby ofiar po obu stronach konfliktu. Zasadnicza ró nica polega jednak na tym, e publikacje ukraiƒskie umieszczajà antypolskà akcj w kontekêcie ca ej dzia alnoêci UPA. Z kolei dla Polaków jest to najwa niejszy aspekt historii ukraiƒskiego podziemia. Rozbie noêci te uwidoczni y si równie podczas lubelskiej sesji. Problemy, z którymi boryka si historiografia ukraiƒska, przedstawi Stanis aw Kulczyçkyj z Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, kierujàcy zespo em historyków zajmujàcych si, z polecenia prezydenta Leonida Kuczmy, badaniem historii OUN-UPA. Kontrowersje wokó oceny UPA sà jednym z kluczowych problemów ukraiƒskiej paƒstwowoêci. Tekst Kulczyçkiego uzmys awia, e ustalenia historyków wywo ujà na Ukrainie silne emocje i negatywne reakcje. Kulczyçkyj stwierdza wr cz, i w ukraiƒskiej literaturze edukacyjnej i popularnonaukowej w mijajàcym dziesi cioleciu nie dosz o do adnych istotnych zmian. Problem OUN-UPA jest wcià opisywany jednowymiarowo i schematycznie, poniewa Ukraiƒcy stojà dopiero na poczàtku drogi prowadzàcej do krytycznej analizy w asnej przesz oêci. W ich sporach chodzi g ównie o stosunek tej organizacji do w adzy sowieckiej. Relacje polsko-ukraiƒskie w latach drugiej wojny Êwiatowej sà postrzegane jako konflikt mi dzy UPA i AK. Na Ukrainie, jak si wydaje, istnieje gotowoêç do prowadzenia badaƒ nad odpowiedzialnoêcià UPA za zbrodnie pope nione na Polakach, lecz badacze ukraiƒscy domagajà si postrzegania problemu w szerszym kontekêcie zmagaƒ ukraiƒsko-sowieckich i ukraiƒsko-niemieckich. Szczególnie silne kontrowersje uwidaczniajà si w kwestii bezpoêrednich i d ugofalowych przyczyn antypolskiej akcji UPA. Dla niektórych autorów masowe mordy Polaków na Wo- yniu nie by y niczym innym jak naturalnà konsekwencjà ukraiƒskiej ideologii nacjonalistycznej, realizacjà przedwojennego programu OUN, na zimno przygotowanà akcjà masowej zag ady. Nie jest to jednak poglàd charakterystyczny dla wszystkich polskich badaczy. Wi kszoêç historyków nie podwa a negatywnego wp ywu polskiej polityki na pogorszenie stosunków polsko-ukraiƒskich, choç dalecy sà od absolutyzowania roli tego czynnika. Silne zastrze enia budzi w nich odwo ywanie si do publikacji pozbawionych walorów naukowych oraz uporczywe powracanie do czarnej legendy Ukraiƒców, ca kowicie abstrahujàcej od kontekstu historycznego i kryminalizujàcej ukraiƒskie aspiracje niepodleg oêciowe. Pomimo zgodnoêci co do faktów, historycy, niezale nie od swojej narodowoêci, nierzadko formu ujà diametralnie odmienne oceny. Uwa ny czytelnik z pewnoêcià dostrze e owo zró nicowanie poglàdów, wyra ajàce si choçby w j zyku narracji historycznej. Ukazanie tej ró norodnoêci interpretacji przede wszystkim polskich historyków, by o jednym z celów naszej konferencji. Prace redaktorskie nad oddawanym w r ce czytelnika zbiorem zosta y sprowadzone do niezb dnego minimum. Ujednolicono jedynie pisowni nazw organizacji, nazw w asnych i geograficznych. 9

12 WyjaÊnienia wymaga tytu konferencji: Antypolska akcja OUN-UPA. OkreÊlenie zosta o zapo yczone z dokumentów ukraiƒskiego podziemia. W meldunkach OUN-UPA dzia ania przeciwko Polakom sà okreêlane w aênie jako antypolskie akcje (ewentualnie masowe antypolskie akcje lub akcje odwetowe ). Historycy nie natkn li si dotychczas na ich kodowà nazw. Jak si wydaje, dzia acze ukraiƒscy nie nadali im adnego kryptonimu. Zdaniem organizatorów u ywanie tego poj cia by o najw aêciwsze, w przypadku tak goràcej problematyki. Nie wszyscy podzielili t opini. Dla niektórych u ywanie terminu antypolska akcja relatywizuje zbrodnie pope nione przez UPA, wed ug innych wprost przeciwnie próbuje Ukraiƒców obcià yç. Do zwolenników pierwszego poglàdu nale à mi dzy innymi: Ryszard Bender, Bogumi Grott, Jerzy Robert Nowak i Ryszard Szaw owski. W liêcie z 10 maja 2001 r., skierowanym na r ce prof. dr. hab. Leona Kieresa w trakcie przygotowywania konferencji 4, zarzucili oni pracownikom IPN niedopuszczalne manipulacje, polegajàce na arbitralnej selekcji zaproszonych osób i tematów, a nawet dà enie do totalizacji ycia naukowego w Polsce. Kategorycznym tonem za àdali wykluczenia z obrad niektórych zaproszonych przez IPN goêci. Jako argument obcià ajàcy referentów uznano nawet... ich prawdziwe lub rzekome ukraiƒskie pochodzenie. W ostatniej chwili swój udzia w obradach odwo a Eugeniusz Misi o, który mia wyg osiç referat na temat skali i przebiegu polskich akcji odwetowych wobec UPA. Bioràc pod uwag znaczenie tego aspektu dla ca oêci dyskutowanych zagadnieƒ, komunikat na ten temat wyg osi Grzegorz Motyka (w aênie z tego powodu publikujemy dwa teksty tego autora). Powodem wycofania si Misi y, jak stwierdzi w liêcie z 23 maja 2001 r., przes anym na r ce organizatorów z proêbà o odczytanie podczas obrad, by sposób sformu owania tematu, jak i dobór referentów. Misi o napisa : Obserwujàc toczàcà si dyskusj historyków polskich i ukraiƒskich, odnosz wra enie, e Polacy nie mogà poradziç sobie z jednym, w moim odczuciu fundamentalnym problemem, a mianowicie z faktem, i konflikt polsko-ukraiƒski na Wo yniu i na pozosta ym obszarze Kresów Wschodnich w czasie wojny by niczym innym, jak tragicznym fina em kilkusetletniego zaboru rdzennych ziem ukraiƒskich, systematycznego niszczenia ukraiƒskiej substancji narodowej i tyle samo lat trwajàcej, wielekroç krwawo t umionej przez Polaków walki narodu ukraiƒskiego o odzyskanie niepodleg oêci, utraconej w aênie za sprawà Rzeczypospolitej. By to fina jednego z ostatnich zaborów nowoczesnej Europy. Ostatni nastàpi wraz z rozpadem imperium sowieckiego. Nie podejmujàc dyskusji z tego rodzaju poglàdami, chcemy podkreêliç, e o zaproszeniu do udzia u w konferencji i dyskusji decydowa y wy àcznie wzgl dy merytoryczne, nie zaê kwestie polityczne, Êrodowiskowe czy jakiekolwiek inne. Wychodzimy z za o enia, e tematy wzbudzajàce emocje powinny byç przedmiotem spokojnych dociekaƒ i analiz. IPN jest, jak nam si wydaje, w aêciwym miejscem do prowadzenia tego rodzaju prac. Mamy nadziej, e niniejszy zbiór przyczyni si do lepszego zrozumienia tych tragicznych zagadnieƒ. Dariusz Libionka Grzegorz Motyka 4 O liêcie tym prof. R. Szaw owski poinformowa w wywiadzie udzielonym Naszej Polsce 2002, nr 15, zatytu owanym Kr te Êcie ki IPN-u. Poniewa znalaz o si w nim wiele nieprawdziwych stwierdzeƒ, uznaliêmy, e powinniêmy si do nich odnieêç. 10

13 Wykaz skrótów AAN AK A.K. AW BAK BAMA BCh BEP BOss. BUW CA KC PZPR CDAHOU CDAWOWU DA SBU DALO DARO DATO GARF GG GKBZpNP-IPN HA Qu IPMS IPN KAI KC Kedyw KG KGB KP(b)U KPGW KPP KPZU Kripo KÂZpNP-IPN Archiwum Akt Nowych Armia Krajowa Armeekorps (korpus armijny) Archiwum Wschodnie Bundesarchiv Koblenz (Archiwum Federalne w Koblencji) Bundesarchiv/Militärarchiv Freiburg (Archiwum Federalne i Wojskowe we Fryburgu) Bataliony Ch opskie Biuro Edukacji Publicznej Dzia R kopisów Biblioteki Zak adu Narodowego im. Ossoliƒskich Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego Centralne Archiwum KC PZPR Centralnyj Der awnyj Archiw HromadÊkych Objednaƒ Ukrajiny (Centralne Archiwum Paƒstwowe Spo ecznych Organizacji Ukrainy) Centralnyj Der awnyj Archiw Wyszczych Orhaniw W ady Ukrajiny (Centralne Archiwum Paƒstwowe Wy szych Organów W adzy Ukrainy) Der awnyj Archiw S u by Bezpeky Ukrajiny (Archiwum Paƒstwowe S u by Bezpieczeƒstwa Ukrainy) Der awnyj Archiw LwiwÊkoji Ob asti (Archiwum Paƒstwowe Obwodu Lwowskiego) Der awnyj Archiw RiwnenÊkoji Ob asti (Archiwum Paƒstwowe Obwodu Rówieƒskiego) Der awnyj Archiw TernopilÊkoji Ob asti (Archiwum Paƒstwowe Obwodu Tarnopolskiego) Gosudarstwiennyj Archiw Rossijskoj Fiedieracyi (Archiwum Paƒstwowe Federacji Rosyjskiej) Generalgouvernement (Generalne Gubernatorstwo) G ówna Komisja Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Instytut Pami ci Narodowej Hauptabteilung/Quartiermeister (g ówny urzàd kwatermistrza) Instytut Polski i Muzeum im. gen. W. Sikorskiego w Londynie Instytut Pami ci Narodowej Katolicka Agencja Informacyjna Komitet Centralny Kierownictwo Dywersji Armii Krajowej Komenda G ówna Komitiet Gosudarstwiennoj Biezopasnosti (Komitet Bezpieczeƒstwa Paƒstwowego) Komunistyczna Partia (bolszewików) Ukrainy Komunistyczna Partia Galicji Wschodniej Komunistyczna Partia Polski Komunistyczna Partia Zachodniej Ukrainy Kriminalpolizei (policja kryminalna) Komisja Âcigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Instytut Pami ci Narodowej 11

14 MO NARB NKGB NKWD NSDAP NSZ NZW Obkom OUN OUN-B OUN-M OUN-SD OW PKB PKO PKWN PRL PZPR Qu RGO RKL RKU RP SB OUN SBU SD SHS SKW Smiersz SPP SS strojbat ÂZ AK UB UCK UJ UNDO UNR Milicja Obywatelska Nacyonalnyj Archiw Riespubliki Bie aruê (Archiwum Narodowe Republiki Bia oruskiej) Narodnyj Komissariat Gosudarstwiennoj Biezopasnosti (Ludowy Komisariat Bezpieczeƒstwa Paƒstwowego) Narodnyj Komissariat Wnutriennich Die (Ludowy Komisariat Spraw Wewn trznych) Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników) Narodowe Si y Zbrojne Narodowe Zjednoczenie Wojskowe Ob astnyj Komitiet (komitet obwodowy) Orhanizacija UkrajinÊkych Nacjonalistiw (Organizacja Ukraiƒskich Nacjonalistów) OUN frakcja Bandery OUN frakcja Melnyka OUN Samostijnykiw Der awnykiw (OUN Niepodleg oêciowców- -Paƒstwowców) Okr g Wojskowy Paƒstwowy Korpus Bezpieczeƒstwa Polski Komitet Opiekuƒczy Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego Polska Rzeczpospolita Ludowa Polska Zjednoczona Partia Robotnicza Quartiermeister (kwatermistrz) Rada G ówna Opiekuƒcza Rada Komisarzy Ludowych Reichskommissariat Ukraine (Komisariat Rzeszy Ukraina) Rzeczpospolita Polska S u ba Bezpeky OUN (S u ba Bezpieczeƒstwa OUN) S u ba Bezpeky Ukrajiny (S u ba Bezpieczeƒstwa Ukrainy) Sicherheitsdienst (S u ba Bezpieczeƒstwa) Srba, Hrvata i Slovenaca, Kraljevina (Królestwo Serbów, Chorwatów i S oweƒców) Samooboronni Kuszczowi Widdi y (Oddzia y Samoobrony Kuszczowej) kontrwywiad Armii Czerwonej (z ros. smiert szpionam) Studium Polski Podziemnej w Londynie Schutzstaffeln (Sztafety/Zast py Ochronne) batalion budowlany Âwiatowy Zwiàzek o nierzy Armii Krajowej Urzàd Bezpieczeƒstwa UkrajinÊkij Centralnyj Komitet (Ukraiƒski Centralny Komitet) Uniwersytet Jagielloƒski UkrajinÊke Nacjonalno-Demokratyczne Objednannia (Ukraiƒskie Zjednoczenie Narodowo-Demokratyczne) UkrajinÊka Narodna Republika (Ukraiƒska Republika Ludowa) 12

15 UNRA UNS UPA USRR USRS USSD UWO WDP AK WIH WiN WKP(b) WP ZSRR ZSRS ZUP ZWZ UkrajinÊka Narodna Rewolucijna Armija (Ukraiƒska Narodowa Armia Rewolucyjna) Ukrajiƒska Narodna Samooborona (Ukraiƒska Samoobrona Narodowa) UkrajinÊka PowstanÊka Armija (Ukraiƒska Powstaƒcza Armia) Ukraiƒska Socjalistyczna Republika Radziecka Ukraiƒska Socjalistyczna Republika Sowiecka UkrajinÊka Samostijna Soborna Der awa (Ukraiƒskie Niepodleg e Zjednoczone Paƒstwo) UkrajinÊka WijÊkowa Orhanizacija (Ukraiƒska Organizacja Wojskowa) Wo yƒska Dywizja Piechoty AK Wojskowy Instytut Historyczny Zrzeszenie WolnoÊç i Niezawis oêç Wszechzwiàzkowa Komunistyczna Partia (bolszewików) Wojsko Polskie Zwiàzek Socjalistycznych Republik Radzieckich Zwiàzek Socjalistycznych Republik Sowieckich Zwiàzek Ukraiƒców w Polsce Zwiàzek Walki Zbrojnej

16 W odzimierz M drzecki Polityka narodowoêciowa II Rzeczypospolitej a antypolska akcja UPA w latach W zgodnej opinii polityków i historyków, zarówno Polaków, jak Ukraiƒców, polityka paƒstwa polskiego w okresie mi dzywojennym przyczyni a si do zaostrzenia konfliktu polsko-ukraiƒskiego, zw aszcza w ostatnich latach przed wybuchem drugiej wojny Êwiatowej. Do najcz Êciej przywo ywanych negatywów tej polityki nale à: pacyfikacja 1930 r., areszty polityków ukraiƒskich, likwidacja organizacji spo ecznych i kulturalnych (np. P asta), ustawy j zykowe z 1924 r. i, szerzej, ograniczenia w rozwoju szkolnictwa w j zyku ukraiƒskim (symbolem jest tu sprawa uniwersytetu ukraiƒskiego), kroki na rzecz przymusowej rekatolicyzacji prawos awnych i niszczenie Êwiàtyƒ prawos awnych, brak dzia aƒ na rzecz poprawy po o enia drobnego rolnictwa ukraiƒskiego, a przeciwnie, sprzyjanie nap ywowi na ziemie ukraiƒskie osadników polskich (pog bianie si przeludnienia agrarnego, brak satysfakcjonujàcej reformy rolnej, osadnictwo wojskowe), ograniczenia w zatrudnianiu prawos awnych i grekokatolików w instytucjach paƒstwowych, zw aszcza w administracji, wojsku, policji, transporcie i komunikacji, àcznoêci. Nale y z ca à mocà podkreêliç, e wyst powanie wymienionych zjawisk nie podlega dyskusji. Obie strony zgodnie przyznajà te, e polityka paƒstwa polskiego mia a negatywny wp yw na charakter relacji polsko-ukraiƒskich po 1939 r. Ró nià si oczywiêcie w interpretacji przytoczonych wy ej faktów. Tam gdzie cz Êç Polaków mówi o obowiàzku znajomoêci przez wszystkich obywateli j zyka paƒstwowego, Ukraiƒcy b dà mówiç o wynarodowieniu i przymusowej asymilacji. Gdy Polak b dzie wskazywa na koniecznoêç obrony istniejàcego porzàdku prawnego i polskiej racji stanu, Ukrainiec b dzie podkreêla brutalnoêç form walki okupanta z bojownikami o najêwi tszà spraw niepodleg oêci Ukrainy 1. Negatywna ocena polityki narodowoêciowej paƒstwa polskiego znajduje wyraêne odbicie w ró norodnych ukraiƒskich materia ach êród owych wspomnieniach uczestników wydarzeƒ, publicystyce, uzasadnieniach decyzji politycznych. Polityka ta oceniana jest w nich jednoznacznie jako antyukraiƒska i dyskryminacyjna. Mo na zatem przyjàç, e doêwiadczenia z okresu mi dzywojennego cz onków gremiów kierowniczych Organizacji Ukraiƒskich Nacjonalistów i Ukraiƒskiej Powstaƒczej Armii oraz ich podkomendnych wp ywa y na podejmowane przez nich po 1939 r. decyzje polityczne i sposoby ich realizacji. Wydaje si jednak, e powy sza konstatacja nie wyczerpuje istoty problemu znaczenia wydarzeƒ i zjawisk okresu mi dzywojennego dla kszta towania stosunków polsko- -ukraiƒskich w latach Tym bardziej e naszkicowanego zwiàzku przyczynowo- -skutkowego w adnym razie nie mo na czytaç na wspak starajàc si udowadniaç, i to polityka paƒstwa polskiego odpowiada za charakter dzia aƒ ukraiƒskich w stosunku do Polaków, i sugerowaç, e ukraiƒskie dzia ania antypolskie by y skutkiem polityki paƒstwa 1 Znakomità ilustracj opisanej sytuacji stanowià materia y ze spotkaƒ historyków ukraiƒskich i polskich, organizowanych z inspiracji OÊrodka KARTA. Zob. Polska Ukraina: trudne pytania, t. 1 2, Warszawa

17 polskiego w stosunku do Ukraiƒców w okresie mi dzywojennym. By by to b àd tego samego rodzaju, co twierdzenie, e rewolucja w Rosji by a nieuchronnà konsekwencjà narastania konfliktu klasowego i to car jest winny, i go zastrzelono wraz z ca à rodzinà, bo wcze- Êniej êle rzàdzi. Wszak konflikt klasowy by nie mniej zaogniony w innych krajach europejskich, a tam ostatecznie do rewolucji nie dosz o. Podobnie nie ka de represje wobec grupy upoêledzonej prowadzà nieuchronnie do zbrojnego odwetu. Zw aszcza wymierzonego w ludnoêç cywilnà. Klucz do rozwiàzania tej kwestii tkwi, jak sàdz, raczej po stronie ukraiƒskiej ni polskiej. Nale y postawiç pytanie dlaczego w latach Ukraiƒcy podj li w stosunku do Polaków tak skrajne dzia ania, i zastanowiç si, jakie czynniki z przesz oêci, w tym z okresu mi dzywojennego, mog y mieç wp yw na ukszta towanie takiej postawy wêród Ukraiƒców. Analiza ró norodnych Êwiadectw ukraiƒskich pozwala udzieliç w miar precyzyjnej odpowiedzi przynajmniej na pierwsze pytanie. Otó dla ukraiƒskiej elity politycznej Polska i Polacy byli najwa niejszà przeszkodà w budowie na Zachodniej Ukrainie niepodleg ego paƒstwa ukraiƒskiego, a dotychczasowe próby pokonania Polaków koƒczy y si kl skà. Przypomnijmy przy okazji, e pomys usuni cia Polaków ze spornych terytoriów nie powsta w warunkach drugiej wojny Êwiatowej. Has o Polacy za San pojawi o si oko o 1907 r. Ju wtedy wêród cz Êci polityków ukraiƒskich zapanowa o przeêwiadczenie, e obydwa narody obok siebie na tej samej ziemi mieszkaç nie mogà 2. Dalekosi ne cele programowe obu ruchów narodowych zosta y sformu owane jeszcze przed 1914 r. W latach obie strony stara y si je zrealizowaç. Polakom si uda o, Ukraiƒcom nie. Jednak nie by to koniec sporu, a tylko jeden z jego etapów. Dla ukraiƒskiego ruchu narodowego nic si nie skoƒczy o 3. Zmieni y si tylko formy i warunki dzia ania. Okres mi dzywojenny by kolejnym, wa nym etapem konfliktu polsko-ukraiƒskiego. Dla dalszego uk adu stosunków polsko-ukraiƒskich mia istotne znaczenie przede wszystkim dlatego, e wykaza niemo noêç znalezienia kompromisu mi dzy programami polskiego i ukraiƒskiego ruchu narodowego. Z roku na rok dla obu stron by o coraz bardziej oczywiste, e Lwów czy uck nie mogà byç wspólne, ale polskie albo ukraiƒskie, i to niezale nie od intencji Êrodowisk dà àcych do porozumienia. Dodajmy, e paƒstwo polskie tworzone i funkcjonujàce jako paƒstwo narodowe, by o dalekie od neutralnoêci narodowej za jeden ze swoich g ównych celów stawia o umocnienie fundamentów paƒstwowych w aênie na ziemiach wschodnich. RównoczeÊnie ukraiƒski ruch narodowy, choç pokonany w zmaganiach o niepodleg à Ukrain, by w dwudziestoleciu mi dzywojennym o wiele silniejszy ni przed 1914 r. Systematycznie poszerza swà baz spo ecznà i nie widzia mo liwoêci kompromisu w najwa niejszej dla siebie sprawie niepodleg oêci Ukrainy 4. Ów pat mog a prze amaç tylko zmiana stosunków ludnoêciowych na spornych ziemiach. Stare has o Lachy za San w nowych realiach mog o staç si konkretnà dyrektywà politycznà. I politycy ukraiƒscy zdecydowali si wykorzystaç moment historyczny do wcielenia jej w ycie. Podsumowujàc najkrócej ten wàtek z doêwiadczeƒ, przede wszystkim z lat (1942), politycy ukraiƒscy wyprowadzili wniosek, e kompromis z Polakami nie jest mo liwy i jedyny sposób rozstrzygni cia sporu o suwerennoêç Wo ynia i Galicji to zmuszenie Polaków do opuszczenia tych ziem. 2 Proces narastania konfliktu polsko-ukraiƒskiego w Galicji przed pierwszà wojnà Êwiatowà zob. Cz. Partacz, Od Badeniego do Potockiego. Stosunki polsko-ukraiƒskie w Galicji w latach , Toruƒ Zob. L. Mroczka, Spór o Galicj Wschodnià , Kraków J. Hrycak, Historia Ukrainy , Lublin Rozdzia poêwi cony okresowi mi dzywojennemu autor zatytu owa Wielka przerwa. 15

18 Przekonanie, e Polacy powinni opuêciç Wo yƒ i Galicj Wschodnià, nie przesàdza o jednak, jakimi sposobami i Êrodkami nale y si pos u yç. W wielu dokumentach ukraiƒskich znajdujemy przestrogi przed stosowaniem przemocy i terroru, zw aszcza w skali masowej 5. Jednak okaza y si one nieskuteczne. Wydaje si, e jednà z przyczyn eksplozji przemocy i okrucieƒstwa, jakà zainicjowa y dzia ania ukraiƒskie w 1943 r., by o powszechne wêród Ukraiƒców poczucie dyskryminacji i krzywdy po àczone z pragnieniem odwetu. W kontekêcie powy szego stwierdzenia szczególnego znaczenia nabierajà wydarzenia z lat , z okresu rewolucji i walk o formowanie adu mi dzynarodowego po pierwszej wojnie Êwiatowej. W lutym 1917 r. na terenach pozostajàcych pod kontrolà rosyjskà rozpocz a si rewolucja. Na ukraiƒskiej wsi w ciàgu kilkunastu miesi cy zmiot a z powierzchni dotychczasowy ad spo eczny. Przede wszystkim usun a w aêcicieli ziemskich g ównie Polaków, i zacz a budowaç, po raz pierwszy w dziejach, ch opski Êwiat bez panów. W tradycji wsi ukraiƒskiej i bia oruskiej czasy te by y okreêlane jako czasy wolnoêci woli, swobody. W 1919, a potem w 1920 r. panowie wygrali. Odebrali ch opom to, co ci zaj li w dobie rewolucji, i zaprowadzili swoje rzàdy, które w gwarze ch opskiej by y nazywane czasami paƒskiej swobody 6. Jednak pora ka rewolucji na ziemiach, które wesz y w granice II Rzeczypospolitej nie oznacza a powrotu do przedrewolucyjnej stabilizacji. Dla ch opów panowie przestali byç nieod àcznà cz Êcià porzàdku Êwiata (w co g boko wierzy nie tylko ukraiƒski mu yk przed rewolucjà). Stali si przeciwnikiem, którego mo na by o pokonaç. W dodatku przyk ad ZSRR pokazywa naocznie, e Êwiat bez panów nie musi byç utopià, marzeniem, jest nie tylko realny, lecz bardzo bliski. Z tej perspektywy w adza paƒstwa polskiego nie by a odbierana z tradycyjnà ch opskà pokorà, lecz budzi a nieustanne i dojmujàce poczucie krzywdy. KoniecznoÊç p acenia podatku by a odbierana jako forma wyzysku, a nie normalny obowiàzek obywatela, policjant traktowany by jako zagro- enie, nie zaê czynnik stabilizacji adu spo ecznego 7. Do zaognienia stosunków mi dzy ch opami ukraiƒskimi a paƒstwem polskim przyczynia a si jeszcze jedna istotna rzecz zabiegi na rzecz modernizacji kraju i podnoszenia poziomu cywilizacyjnego, które z punktu widzenia ch opa oznacza y niemal wy àcznie nowe wydatki i obowiàzki. Budowa utwardzonej drogi by a mu oboj tna, bo do Warszawy i tak si nie wybiera, budowa nowego starostwa oznacza a dlaƒ tylko to, e urz dnicy majà nowy pa ac, dalekosi nych korzyêci z rozwoju sieci telefonicznej i elektryfikacji nie widzia. Cz sto nie rozumia te potrzeby coraz to nowych rozporzàdzeƒ w adzy dotyczàcych wsi obowiàzkowych szczepieƒ zwierzàt, przepisów sanitarnych etc. Natomiast musia za to wszystko p aciç. Dzia ania paƒstwa obejmowa y tak e polskich ch opów, jednak w przypadku ukraiƒskich i bia oruskich by y one odbierane jako forma Êwiadomej represji w stosunku do prawos awnego mu yka czy Rusina-unity. Zwróçmy teraz uwag, e mi dzy rewolucjà lutowà a wrzeêniem 1939 r. up yn y zaledwie 22 lata, mi dzy wygaszeniem partyzantki antypolskiej na Wo yniu a poczàtkiem wojny lat 15. Oznacza o to, e dla wi kszoêci mieszkaƒców ziem wschodnich doêwiadczenie pierwszej wojny Êwiatowej, rewolucji, walk polsko-ukraiƒskich pozostawa o ywe. Zarówno 5 R. Torzecki, Polacy i Ukraiƒcy. Sprawa ukraiƒska w czasie II wojny Êwiatowej na terenie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1993, s. 172 i n. 6 Analiza sygnalizowanych zjawisk zob. W. M drzecki, Przemiany spo eczne i polityczne na Wo yniu w latach [w:] Metamorfozy spo eczne, Warszawa 1997, s Ilustracj takiego sposobu myêlenia odnajdujemy w prasie ukraiƒskiej okresu mi dzywojennego oraz w wi kszoêci wspomnieƒ i relacji powsta ych w póêniejszym czasie. Zob. Na wicznu hanbu Polszczy, New York

19 has a i idee, jak te formy walki. A te po obu stronach przypomina y najbardziej ociekajàce krwià strony Ogniem i mieczem. Z jednej strony palenie dworów i pa aców, mordowanie ich mieszkaƒców, z drugiej akcje pacyfikacyjne podejmowane przez ludzi Jaworskiego czy Austriaków, pogromy ydów, egzekucje przeprowadzane przez wszystkie si y militarno- -polityczne. Jednym s owem apokalipsa, której opis znajdujemy u Marii Dunin-Kozickiej czy Zofii Kossak-Szczuckiej 8. Ch opi ukraiƒscy w aêciwie od poczàtku potraktowali II Rzeczpospolità jako paƒskà. Do pobliskich majàtków powrócili panowie, wielu z nich obj o urz dy. A i przyjezdni urz dnicy zachowywali si po paƒsku. W urz dach, a nawet w szkole zapanowa a paƒska mowa. Niech ç do polskiego pana ch opi ukraiƒscy i bia oruscy rozciàgn li na paƒstwo polskie. W takim uk adzie nie tylko osadnicy wojskowi, ale nawet zasiedziali polscy ch opi z sàsiedztwa, którzy zresztà wcale nie kryli swego przywiàzania do Polski, stawali si cz - Êcià obcego, paƒskiego Êwiata. To zaê oznacza o, e w walce z paƒskà Polskà nie nale- y pomijaç sàsiadów. W moim przekonaniu nie ma wielkiego sensu poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, czy prezentowana w moich wywodach tak jednoznacznie negatywna ukraiƒska ocena II Rzeczypospolitej mia a charakter obiektywny, czy by a podyktowana osobistymi prze yciami, uprzedzeniami i z za o enia niech tnym stosunkiem do paƒstwa polskiego, czy te wyrachowaniem politycznym. Motorem dzia aƒ polityków ukraiƒskich nie by cel negatywny pragnienie odegrania si za prawdziwe czy urojone krzywdy, ale przede wszystkim dà enie do celu pozytywnego budowy w asnego paƒstwa. Polacy byli jednà z wa nych przeszkód na tej drodze, a realia wojny stworzy y mo liwoêç jej usuni cia. Natomiast w przypadku bezpo- Êrednich wykonawców tego zamierzenia w zdecydowanej wi kszoêci ch opów ukraiƒskich o formach dzia ania decydowa o pragnienie odwetu po pora ce z lat , dà enie do zap aty za prawdziwe czy domniemane upokorzenia okresu paƒskich rzàdów, ch ç ostatecznego zniszczenia paƒskiego polskiego Êwiata i zapobiegni cie jego odrodzeniu. Niech ci do tego Êwiata dawali Êwiadectwo jeszcze zanim powsta a II Rzeczpospolita: w Galicji w strajkach 1902 r., na Wo yniu i Polesiu w dobie rewolucji i wojny domowej. Od czasu, kiedy ch opi przekonali si, e Êwiat bez panów mo e istnieç znosili ich, ale tylko dopóty, dopóki musieli. Realia wojny i uczestnictwo w zorganizowanych strukturach militarno- -politycznych da y im mo liwoêç ponownego wystàpienia przeciwko paƒskiemu Êwiatu. Charakter polityki polskiej w stosunku do problemu ukraiƒskiego by wykorzystywany jako argument, który uzasadnia koniecznoêç ostatecznego rozwiàzania kwestii polskiej na Wo yniu i w Galicji Wschodniej. Nie sposób jednak historycznych argumentów, uzasadniajàcych s usznoêç decyzji politycznej, uwa aç za przyczyn sprawczà. Z polskiego punktu widzenia pojawia si problem inny. A mianowicie, jak my, Polacy, na w asny u ytek odpowiemy sobie na pytanie czy jako naród panujàcy i gospodarz paƒstwa zrobiliêmy w okresie mi dzywojennym wszystko co mo liwe, aby konflikt przynajmniej agodziç. Odpowiedê wypada zdecydowanie negatywnie. Przyt aczajàca wi kszoêç Polaków uzna a, e spór polsko-ukraiƒski zosta rozstrzygni ty ostatecznie i obecny uk ad b dzie istnia ju zawsze. W rezultacie uwa a a, e zadaniem paƒstwa polskiego jest wyciàgni cie konsekwencji ze zwyci stwa i zagwarantowanie polskoêci Polski od Bydgoszczy do Zaleszczyk. I polscy urz dnicy usilnie nad tym pracowali 9. 8 M. Dunin-Kozicka, Burza od wschodu, Warszawa 1920; Z. Kossak-Szczucka, Po oga, Kraków Trudno inaczej odczytywaç intencje dzia aƒ podejmowanych przez aparat paƒstwowy, a opisanych w pracy A. Chojnowskiego, Koncepcje polityki narodowoêciowej rzàdów polskich , Wroc aw

20 Polska inteligencja i drobnomieszczaƒstwo nie by y te w swej masie wolne od jednego z grzechów g ównych pychy, której wyrazem by o graniczàce z pogardà poczucie wy szo- Êci, jakie okazywali przy ka dej okazji w oêcianom. Dodajmy, e na równi polskim, jak niepolskim 10. Powodowa o to wiele konfliktów wêród Polaków, ale znaczenie takiej postawy w stosunku do Ukraiƒców i Bia orusinów by o o wiele bardziej negatywne i dalekosi ne. 10 Pisa o tym jeszcze w okresie mi dzywojennym J. Cha asiƒski, M ode pokolenie ch opów, t. 1 4, Warszawa Szczególnie w t. 4, s

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA 3 Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol)

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA 3 Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: GEOGRAFIA POLITYCZNA 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I/1 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN: 30 CA 7. TYP PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH L.Dz.FZZ/VI/912/04/01/13 Bydgoszcz, 4 stycznia 2013 r. Szanowny Pan WŁADYSŁAW KOSINIAK - KAMYSZ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Uwagi Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

Druk nr 1013 Warszawa, 9 lipca 2008 r.

Druk nr 1013 Warszawa, 9 lipca 2008 r. Druk nr 1013 Warszawa, 9 lipca 2008 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Komisja Nadzwyczajna "Przyjazne Państwo" do spraw związanych z ograniczaniem biurokracji NPP-020-51-2008 Pan Bronisław

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka

Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka Artyku 12. Prawo do wyra ania swoich poglàdów Artyku 13. Swoboda wypowiedzi i informacji Artyku 16. PrywatnoÊç, honor, reputacja Artyku 17. Dost p do informacji i mediów

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana nowelizacja Kodeksu pracy ma dwa cele. Po pierwsze, zmianę w przepisach Kodeksu pracy, zmierzającą do zapewnienia pracownikom ojcom adopcyjnym dziecka możliwości skorzystania

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ NOWA www.nowa-amerika.net AMERIKA ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ STANOWISKO ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POLSKO-NIEMIECKIEGO REGIONU PRZYGRANICZNEGO 1 Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Karen Mingst - Podstawy stosunków międzynarodowych

Księgarnia PWN: Karen Mingst - Podstawy stosunków międzynarodowych Księgarnia PWN: Karen Mingst - Podstawy stosunków międzynarodowych Spis map........................ XI Wst p......................... XIII 1. Uj cia stosunków mi dzynarodowych.......... 1 Stosunki mi dzynarodowe

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce JANUSZ WOJCIECHOWSKI POSEŁ DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO WICEPRZEWODNICZĄCY KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Tekst wystąpienia na Konferencji: "TRADYCYJNE NASIONA - NASZE DZIEDZICTWO I SKARB NARODOWY. Tradycyjne

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie społeczne pracownika

Zabezpieczenie społeczne pracownika Zabezpieczenie społeczne pracownika Swoboda przemieszczania się osób w obrębie Unii Europejskiej oraz możliwość podejmowania pracy w różnych państwach Wspólnoty wpłynęły na potrzebę skoordynowania systemów

Bardziej szczegółowo

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r.

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r. Zadania polityki pomocy społecznej i polityki rynku pracy w zwalczaniu wykluczenia społecznego Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 18.11.2010 r. Piotr B dowski2010

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk Sygn. akt II UK 27/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 lutego 2016 r. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Krzysztof

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Prawna 2009 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW NR 29/2004 Dotyczy: petycji przekazanych do wiadomości Komisji Niniejszym przekazujemy streszczenie dwóch petycji (nr 434/2004 i 437/2004)

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA Powiat Wrocławski z siedzibą władz przy ul. Kościuszki 131, 50-440 Wrocław, tel/fax. 48 71 72 21 740 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Walnego Zebrania Członków z dnia 28 grudnia 2015 roku STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa: Dostawa kalendarzy na rok 2017 Numer ogłoszenia: 41127-2016; data zamieszczenia: 15.04.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy

Warszawa: Dostawa kalendarzy na rok 2017 Numer ogłoszenia: 41127-2016; data zamieszczenia: 15.04.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Strona 1 z 5 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.knf.gov.pl/o_nas/urzad_komisji/zamowienia_publiczne/zam_pub_pow/index.html Warszawa:

Bardziej szczegółowo

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej.

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 676 Warszawa, 9 czerwca 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie

Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie 1. 5.3.4 Oś 4 Leader Poziom wsparcia Usunięcie zapisu. Maksymalny

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11

Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11 Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11 Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) Sędzia SN Anna Kozłowska (sprawozdawca) Sędzia SN Grzegorz Misiurek Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: MARKETING POLITYCZNY 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III/6

KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: MARKETING POLITYCZNY 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III/6 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: MARKETING POLITYCZNY 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III/6 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 6 6. LICZBA GODZIN: 30 WY/30 CA 7.

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017

Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017 Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017 Postanowienia ogólne 1) Niniejsze Zasady dotyczą stypendiów doktoranckich wypłacanych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 52 4681 Poz. 421 421 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie sta u adaptacyjnego i testu umiej tnoêci w toku post powania o uznanie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Radcy Prawnego

Kancelaria Radcy Prawnego Białystok, dnia 30.03.2007 r. OPINIA PRAWNA sporządzona na zlecenie Stowarzyszenia Forum Recyklingu Samochodów w Warszawie I. Pytania: 1. Czy zakaz ponownego użycia przedmiotów wyposażenia i części, ujętych

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku

Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku w sprawie określenia trybu powoływania członków oraz organizacji i trybu działania Będzińskiej Rady Działalności Pożytku Publicznego. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wnioskodawca : Naczelnik. Urzędu Skarbowego WNIOSEK

Wnioskodawca : Naczelnik. Urzędu Skarbowego WNIOSEK Wnioskodawca :.. (miejsce i data ). (imię i nazwisko oraz pełen adres) PESEL Naczelnik Urzędu Skarbowego w. (właściwy dla miejsca zamieszkania podatnika) WNIOSEK o zwolnienie podatnika z obowiązku płacenia

Bardziej szczegółowo

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

Umowa w sprawie przyznania grantu Marie Curie 7PR Wykaz klauzul specjalnych

Umowa w sprawie przyznania grantu Marie Curie 7PR Wykaz klauzul specjalnych WYKAZ WSZYSTKICH KLAUZUL SPECJALNYCH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE DO WZORU UMOWY W SPRAWIE PRZYZNANIA GRANTU MARIE CURIE W RAMACH REALIZACJI SIÓDMEGO PROGRAMU RAMOWEGO WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ (2007-2013) SPIS

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2012 BS/74/2012 O DOPUSZCZALNOŚCI STOSOWANIA KAR CIELESNYCH I PRAWIE CHRONIĄCYM DZIECI PRZED PRZEMOCĄ

Warszawa, maj 2012 BS/74/2012 O DOPUSZCZALNOŚCI STOSOWANIA KAR CIELESNYCH I PRAWIE CHRONIĄCYM DZIECI PRZED PRZEMOCĄ Warszawa, maj 2012 BS/74/2012 O DOPUSZCZALNOŚCI STOSOWANIA KAR CIELESNYCH I PRAWIE CHRONIĄCYM DZIECI PRZED PRZEMOCĄ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) Sygn. akt II CSK 35/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 października 2013 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 216 15582 Poz. 1610 i 1611

Dziennik Ustaw Nr 216 15582 Poz. 1610 i 1611 Dziennik Ustaw Nr 216 15582 Poz. 1610 i 1611 4. Oprogramowanie, dla którego cofni to Êwiadectwo zgodnoêci, o którym mowa w ust. 3 oraz w 22 ust. 2, jak równie oprogramowanie, dla którego odmówiono wydania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 81/2015 POLACY WOBEC PROBLEMU UCHODŹSTWA

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 81/2015 POLACY WOBEC PROBLEMU UCHODŹSTWA Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 81/2015 POLACY WOBEC PROBLEMU UCHODŹSTWA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 9 stycznia 2015 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

W ramach trzeciej edycji Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki ruszają trzy moduły konkursowe:

W ramach trzeciej edycji Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki ruszają trzy moduły konkursowe: W ramach trzeciej edycji Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki ruszają trzy moduły konkursowe: 1. Moduł badawczy 1. konkurs o finansowanie projektów badawczych obejmujących badania naukowe dotyczące

Bardziej szczegółowo

Przemys owie wielkopolscy od ksi cia dzielnicowego do króla Polski

Przemys owie wielkopolscy od ksi cia dzielnicowego do króla Polski Przemys owie wielkopolscy od ksi cia dzielnicowego do króla Polski WYDAWNICTWO POKONFERENCYJNE pod redakcjà prof. dr hab. Hanny Kóčki-Krenz Konferencja popularnonaukowa towarzyszàca Dniom Grodu Przemys

Bardziej szczegółowo

ENETOSH Standard kompetencji dla instruktorów i trenerów ds. bezpieczeństwa i ochrony zdrowia

ENETOSH Standard kompetencji dla instruktorów i trenerów ds. bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ENETOSH Standard kompetencji dla instruktorów i trenerów ds. bezpieczeństwa i ochrony zdrowia Pole kompetencji Bezpieczeństwo i higiena pracy Level: 6 Credit: Umiejętności Wiedza 1 Stawia pytania odnośnie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III I TREŚCI NAUCZANIA KLASA I SZKOŁY PODSTAWOWEJ Język obcy nowożytny. Wspomaganie dzieci w porozumiewaniu się z osobami,

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 1/2013 Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr 59 w Poznaniu z dnia 30 września 2013 roku w sprawie Regulaminu Rady Rodziców

Uchwała nr 1/2013 Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr 59 w Poznaniu z dnia 30 września 2013 roku w sprawie Regulaminu Rady Rodziców Uchwała nr 1/2013 Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr 59 w Poznaniu z dnia 30 września 2013 roku w sprawie Regulaminu Rady Rodziców 1. Na podstawie art.53 ust.4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA

REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Polska Unia Ubocznych Produktów Spalania

Bardziej szczegółowo

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Załącznik nr 1 do Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2008-2015 Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Przepisy ogólne 1 1. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów Posłowie sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej wysłuchali NIK-owców, którzy kontrolowali proces aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarbu państwa. Podstawą

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Wiedza o spo eczeƒstwie Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007

Wiedza o spo eczeƒstwie Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007 Wiedza o spo eczeƒstwie Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007 imi i nazwisko zakres rozszerzony (wersja dla ucznia) wykonane Tyg. Dzia Tematy Zadania 2.10 1 6.10 Przygotowanie do pracy zapoznanie si z informacjami

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z II warsztatów

Sprawozdanie z II warsztatów Sprawozdanie z II warsztatów 28 lutego 2015 roku odbyły się drugie warsztaty w ramach projektu realizowanego przez Stowarzyszenie Warnija w partnerstwie z Gminą Olsztyn, Forum Rozwoju Olsztyna OLCAMP,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo społeczne

Bezpieczeństwo społeczne Bezpieczeństwo społeczne Potrzeby współczesnego społeczeństwa w zakresie bezpieczeństwa Potrzeba - odczuwany brak czegoś i chęć jego zaspokojenia. W literaturze znana jest hierarchia potrzeb według Maslowa

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Pomagamy zrozumieć. Usługi tłumaczeniowe. Fachowo i stylistycznie na najwyższym poziomie. Polska

Pomagamy zrozumieć. Usługi tłumaczeniowe. Fachowo i stylistycznie na najwyższym poziomie. Polska Pomagamy zrozumieć Usługi tłumaczeniowe Fachowo i stylistycznie na najwyższym poziomie Polska Pomagamy zrozumieć Nasi klienci tak jak my niestrudzenie są aktywni na całym świecie. Pracujemy na nasz wspólny

Bardziej szczegółowo

Bariery w usługach geodezyjnych w Polsce

Bariery w usługach geodezyjnych w Polsce Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego z dnia 12 grudnia 2006 r, dotycząca usług na rynku wewnętrznym, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nr L376 str. 0036 0068. art. 5 ust. 1

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PRACA ZAROBKOWA EMERYTÓW I RENCISTÓW A PROBLEM BEZROBOCIA BS/80/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 2002

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PRACA ZAROBKOWA EMERYTÓW I RENCISTÓW A PROBLEM BEZROBOCIA BS/80/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 2002 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Chillout w pracy. Nowatorska koncepcja

Chillout w pracy. Nowatorska koncepcja Chillout w pracy Wypoczęty pracownik to dobry pracownik. Ciężko z tym stwierdzeniem się nie zgodzić, ale czy możliwy jest relaks w pracy? Jak dzięki aranżacji biura sprawić frajdę pracownikom? W każdej

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ ZE SPOTKANIA połączonych Komisji Dialogu Społecznego ds. TAŃCA, TEATRU, MUZYKI, KULTURY

PROTOKÓŁ ZE SPOTKANIA połączonych Komisji Dialogu Społecznego ds. TAŃCA, TEATRU, MUZYKI, KULTURY PROTOKÓŁ ZE SPOTKANIA połączonych Komisji Dialogu Społecznego ds. TAŃCA, TEATRU, MUZYKI, KULTURY 18 czerwca 2012, godz. 18.00, WARSZTAT (pl. Konstytucji 4) Prezydium KDS ds. ds. Kultury reprezentowały

Bardziej szczegółowo

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 2 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowo-wytwórczej) Podatek przemysłowy (lokalny podatek

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN korzystania z darmowych podręczników lub materiałów edukacyjnych w Zespole Szkół im. ks. Prałata S. Sudoła w Dzikowcu

REGULAMIN korzystania z darmowych podręczników lub materiałów edukacyjnych w Zespole Szkół im. ks. Prałata S. Sudoła w Dzikowcu REGULAMIN korzystania z darmowych podręczników lub materiałów edukacyjnych w Zespole Szkół im. ks. Prałata S. Sudoła w Dzikowcu Podstawa prawna: Art. 22abcde Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

Syllabus przedmiotu / modułu kształcenia

Syllabus przedmiotu / modułu kształcenia Syllabus przedmiotu / modułu kształcenia Nazwa przedmiotu/modułu kształcenia Konstytucyjny system organów państwowych Nazwa w języku angielskim Political system in Poland Język wykładowy Język polski Kierunek

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku Raport z ewaluacji wewnętrznej Rok szkolny 2014/2015 Cel ewaluacji: 1. Analizowanie informacji o efektach działalności szkoły w wybranym obszarze. 2. Sformułowanie wniosków

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: mgr Krystyna Golba mgr Justyna Budak

Opracowanie: mgr Krystyna Golba mgr Justyna Budak 1 Wyniki badań ankietowych nt.,,bezpieczeństwa uczniów w szkole przeprowadzone wśród pierwszoklasistów Zespołu Szkól Technicznych w Mielcu w roku szkolnym 2007/2008 Celem ankiety było zdiagnozowanie stanu

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy w województwie pomorskim

Gaz łupkowy w województwie pomorskim Gaz łupkowy w województwie pomorskim 1 Prezentacja wyników badania Samorządów, partnerów Samorządu Województwa Pomorskiego oraz koncesjonariuszy Charakterystyka grup 2 18% 82% Samorządy Partnerzy SWP n=63

Bardziej szczegółowo

Opłaty wstępne w leasingu jako koszty bezpośrednio związane z uzyskanym przychodem

Opłaty wstępne w leasingu jako koszty bezpośrednio związane z uzyskanym przychodem Opłatę wstępną należy ściśle powiązać z przychodami roku, w którym zaczęto użytkować przedmiot leasingu, nie zaś rozdzielać proporcjonalnie w stosunku do czasu obowiązywania umowy zawartej na okres przekraczający

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA 1 I. Postanowienia ogólne 1. Koło Naukowe KLUB INWESTORA, zwane dalej Kołem Naukowym, jest jednostką Samorządu Studenckiego działającą przy Wydziale Finansów i Bankowości

Bardziej szczegółowo

Edward Grott Sprawozdanie z IV Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej "Wyzwania i potrzeby wobec edukacji dla bezpieczeństwa" : Ełk, 13 listopada 2012

Edward Grott Sprawozdanie z IV Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Wyzwania i potrzeby wobec edukacji dla bezpieczeństwa : Ełk, 13 listopada 2012 Edward Grott Sprawozdanie z IV Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej "Wyzwania i potrzeby wobec edukacji dla bezpieczeństwa" : Ełk, 13 listopada 2012 Studia Ecologiae et Bioethicae 10/4, 157-160 2012 Studia

Bardziej szczegółowo

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR.

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR. 1 Ocena formalna. Prowadzona jest przez CDR/WODR i odpowiada na pytania: 1. Czy wniosek zosta z ony przez partnera SIR. Negatywna ocena tego punktu skutkuje odrzuceniem wniosku? 2. Czy wniosek zosta z

Bardziej szczegółowo

Co zrobić, jeśli uważasz, że decyzja w sprawie zasiłku mieszkaniowego lub zasiłku na podatek lokalny jest niewłaściwa

Co zrobić, jeśli uważasz, że decyzja w sprawie zasiłku mieszkaniowego lub zasiłku na podatek lokalny jest niewłaściwa Polish Co zrobić, jeśli uważasz, że decyzja w sprawie zasiłku mieszkaniowego lub zasiłku na podatek lokalny jest niewłaściwa (What to do if you think the decision about your Housing Benefit or Council

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI Uzasadnienie Nowelizacja rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie legitymacji służbowych policjantów (Dz. U. nr 241 poz. 2091 z późn. zm.) wynika ze

Bardziej szczegółowo

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE OKE Kraków 2012 Zadanie egzaminacyjne zostało opracowane

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIA DODATKOWE DO OGÓLNYCH WARUNKÓW GRUPOWEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW Kod warunków: KBGP30 Kod zmiany: DPM0004 Wprowadza się następujące zmiany w ogólnych warunkach grupowego ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 24 kwietnia 2015 r. PROTOKÓŁ

Warszawa, dnia 24 kwietnia 2015 r. PROTOKÓŁ Warszawa, dnia 24 kwietnia 2015 r. PROTOKÓŁ z X posiedzenia Rady do Spraw Cyfryzacji, które odbyło się 9 kwietnia 2015 roku, o godzinie 13:00 w siedzibie Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji. 1. Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

za pośrednictwem 00-898 Warszawa Al. Solidarności 127 (art. 398 2 kpc) ul. Góralska 5 01-112 Warszawa

za pośrednictwem 00-898 Warszawa Al. Solidarności 127 (art. 398 2 kpc) ul. Góralska 5 01-112 Warszawa (WZÓR) Warszawa, dn. 2012 r. SĄD APELACYJNY SĄD PRACY I UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH w Warszawie za pośrednictwem Sądu Okręgowego XIV Wydział Ubezpieczeń Społecznych w Warszawa 00-898 Warszawa Al. Solidarności

Bardziej szczegółowo

V Kongres Obywatelski

V Kongres Obywatelski V Kongres Obywatelski Sesja: Rozwój lokalny. Bariery i stymulanty. V Kongres Obywatelski Efekty i perspektywy rozwoju samorządu terytorialnego Cezary Trutkowski Znaczenie wyborów samorządowych 68% Średnia

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kwaśniewski Sygn. akt III SK 45/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 22 maja 2012 r. SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z powództwa Polskiego Związku Firm Deweloperskich przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji wewnętrznej

Raport z ewaluacji wewnętrznej Raport z ewaluacji wewnętrznej w Szkole Podstawowej nr 213 i Gimnazjum Publicznym Nr 49 w Łodzi ROK SZKOLNY 2014/1015 Wpływ zastosowania technologii informatycznych na podniesienie poziomu zainteresowania

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO. Rozdział I. Postanowienia ogólne STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 Koło Naukowe Prawa Medycznego, zwane dalej Kołem, jest dobrowolną organizacją studencką. Funkcjonuje na Wydziale Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Chemiczny LABORATORIUM PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH PROJEKTOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Chemiczny LABORATORIUM PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH PROJEKTOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Chemiczny LABORATORIUM PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH PROJEKTOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH Ludwik Synoradzki Jerzy Wisialski EKONOMIKA Zasada opłacalności Na początku każdego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ IMiT 2014 1 1. CELE PROGRAMU Program ma na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych artystów tańca oraz doskonalenie kadry pedagogicznej i badawczo-naukowej

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

PLAN SZKOLENIA OBRONNEGO GMINY WYDMINY NA 2016 ROK

PLAN SZKOLENIA OBRONNEGO GMINY WYDMINY NA 2016 ROK WARMIŃSKO - MAZURSKIE Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Nr 5/2016 Wójta Gminy Wydminy z dnia 22 stycznia 2016 roku ZATWIERDZAM /organizator szkolenia/ URZĄD GMINY W WYDMINACH UZGADNIAM... /Wojewoda Warmińsko-Mazurski/

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych ciosów jaki może nas spotkać w związku z dugą osobą jest

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, sporządzona w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r., zwana dalej Konwencją Waszyngtońską lub

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik górnictwa podziemnego 311[15] Zadanie egzaminacyjne 1

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik górnictwa podziemnego 311[15] Zadanie egzaminacyjne 1 Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik górnictwa podziemnego 311[15] Zadanie egzaminacyjne 1 Uwaga! Zdający rozwiązywał jedno z dwóch zadań. 1 2 3 4 5 6 Zadanie egzaminacyjne

Bardziej szczegółowo

Gdynia: Księgowość od podstaw Numer ogłoszenia: 60337-2012; data zamieszczenia: 15.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Gdynia: Księgowość od podstaw Numer ogłoszenia: 60337-2012; data zamieszczenia: 15.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi 1 z 5 2012-03-15 12:05 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pupgdynia.pl Gdynia: Księgowość od podstaw Numer ogłoszenia: 60337-2012;

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja

Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja I. Postanowienia ogólne: 1. Konkurs pod nazwą Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja (zwany dalej: Konkursem ), organizowany jest przez spółkę pod firmą: Grupa

Bardziej szczegółowo

1) Dziekan lub wyznaczony przez niego prodziekan - jako Przewodniczący;

1) Dziekan lub wyznaczony przez niego prodziekan - jako Przewodniczący; Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL Wydziałowa Komisja ds. Jakości Kształcenia Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin, tel. +48 81 445 37 31; fax. +48 81 445 37 26, e-mail: wydzial.prawa@kul.pl

Bardziej szczegółowo

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Przekaż swoją opinię Unii Europejskiej! Projekt dofinansowany w ramach programu Europa dla Obywateli Unii Europejskiej POWITANIE Dlaczego dobrze, że tu jestem?

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr W.0050.23.2015 Wójta Gminy Siedlce z dnia 1 kwietnia 2015 roku. w sprawie powołania Gminnego Zespołu Zarządzania Kryzysowego.

Zarządzenie Nr W.0050.23.2015 Wójta Gminy Siedlce z dnia 1 kwietnia 2015 roku. w sprawie powołania Gminnego Zespołu Zarządzania Kryzysowego. Zarządzenie Nr W.0050.23.2015 w sprawie powołania Gminnego Zespołu Zarządzania Kryzysowego. Na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 roku o zarządzaniu kryzysowym (tekst jednolity: Dz.

Bardziej szczegółowo