JUBILEUSZOWE WYDANIE NBI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "JUBILEUSZOWE WYDANIE NBI"

Transkrypt

1 Cena 20 zł (w tym 7% VAT) nr 3 (30) Rok V maj czerwiec 2010 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne nr 3 (30) maj czerwiec 2010 Wydanie jubileuszowe DROGI GEOIN YNIERIA JUBILEUSZOWE WYDANIE NBI

2 GENERALNY WYKONAWCA TUNELU EMILIA W LALIKACH

3 Sens tworzenia

4 Upowszechniamy osiągnięcia inżynierskie Anna Biedrzycka, Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Volker Schuhmaier Fotolia Kiedy w maju 2005 r. ukazał się pierwszy numer Nowoczesnego Budownictwa Inżynieryjnego, świętowaliśmy w Polsce pierwszą rocznicę członkostwa w Unii Europejskiej. Do Polski szerokim strumieniem napływał zagraniczny kapitał, instalowały się przedstawicielstwa zachodnich firm budowlanych z ich technologiami i kulturą organizacyjną. Planowano inwestycje, które miały być współfinansowane już nie z funduszy przedakcesyjnych, ale akcesyjnych. Historia rozwoju naszego czasopisma jest więc poniekąd historią pierwszych lat integracji Polski ze Wspólnotą w obszarze budownictwa, historią przeobrażeń i trudnych, choć przecież entuzjastycznych początków, które będą kiedyś przedmiotem analiz i opracowań historyków gospodarki. Być może źródłem informacji, wykorzystanym następnie w tych pracach, staną się artykuły publikowane w NBI. Budownictwo jest szczególnie ważną częścią życia gospodarczego, gdyż może służyć do poprawy koniunktury całej krajowej gospodarki. Stąd tak dużą wagę przykłada się do rozwoju tej branży, a chwila jest wyjątkowa, ponieważ rozbudowa infrastruktury odbywa się na niespotykaną dotąd w Polsce skalę. Nigdy też nie było tak dużej konkurencji na rynku budowlanym. Wraz z firmami wykonawczymi rozbudowuje się także całe otoczenie tego przemysłu. Postawiliśmy sobie za cel prezentację najciekawszych realizacji i najnowszych technologii, by upowszechniać godne naśladowania osiągnięcia inżynierskie i pokazywać, jak unowocześnia się Polska. Jeszcze niedawno technologie bezwykopowe miały znaczenie marginalne, podczas gdy obecnie są niemal codziennością w modernizacji sieci wodno-kanalizacyjnych. Jeszcze niedawno prawie nie było budownictwa podziemnego, a teraz powstaje tunel za tunelem. Jeszcze niedawno ogromnie brakowało mostów, a teraz mostownictwo przeżywa swój renesans. Wyliczać można by długo, ale wszyscy przecież obserwujemy te zmiany na co dzień. Redaktor wydania musi planować kolejne numery z dużym wyprzedzeniem. Ale jak zaplanować wywiad z pewnym ministrem, którego dymisja jest spodziewana na co drugim posiedzeniu rządu? Lena Bełdan W początkowym okresie istnienia NBI nieocenionym wsparciem dla pisma była przychylność prof. Antoniego Tajdusia, rektora Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. We wdzięcznej pamięci zachowujemy także prof. prof. Stanisława Stryczka i Andrzeja Goneta z AGH, gotowych zawsze służyć radą i pomocą, a także własnymi kontaktami i listami polecającymi. Współpraca z AGH niezmienne jest dla nas ważna i stale przez nas pielęgnowana. Od początku był też z nami prof. Andrzej Kuliczkowski z Politechniki Świętokrzyskiej. Z czasem udało się nam pozyskać do stałej współpracy także naukowców z innych uczelni, cieszących się wielkim autorytetem w swoich środowiskach, m.in. dr. hab. Adama Wysokowskiego, prof. Jana Biliszczuka, prof. Zbigniewa Kledyńskiego, dr. hab. Marka Łagodę i wielu innych. Zespół redakcyjny jest nieduży, ale zintegrowany. Od początku pracujemy w tym samym składzie, co w redakcjach należy do rzadkości, mamy też tę samą siedzibę przy ul. Zakopiańskiej. Cenimy sobie starych przyjaciół ze świata nauki i przemysłu, choć jesteśmy również otwarci na nowe przyjaźnie. Bo jak przystało na krakusów, stałość i stabilność są dla nas wartością. Rozwój pisma jest przede wszystkim zasługą właściciela i redaktora naczelnego zarazem, Mariusza Karpińskiego-Rzepy. Wynikiem jego ciężkiej pracy, bywa że graniczącej z determinacją, gdy np. w ciągu jednego dnia jest na dwóch spotkaniach w miejscach oddalonych od siebie o 300 km. Naczelny prawie nie śpi, za to spędza 4 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Maj Czerwiec 2010

5 setki godzin w podróżach, ponieważ nad maile i telefony przedkłada obecność. Tak więc nie twarda ręka, ale osobisty przykład mobilizuje zespół i sprawia, że pracuje z zaangażowaniem. Podstawowy skład redakcji tworzą głównie polonistki (Bernarda Ambroża-Urbanek, Kinga Wolska, Anna Siedlecka i niżej podpisana autorka tego tekstu), a także przyszła prawniczka, obecnie jeszcze studentka Lena Bełdan (jej zadaniem jest dobór interesujących tematów) oraz socjolog Krzysztof Sikora (pisze najchętniej relacje z konferencji i targów). Kontakty z reklamodawcami i instytucjami branżowymi utrzymują Anna Karpińska-Rzepa i Lidia Pobidyńska. Trudno o lepszy wybór. Z urokiem osobistym Lidii i świetną samoorganizacją Anny można zrealizować nawet bardzo trudne przedsięwzięcia. To właśnie obu paniom zawdzięczamy dobrą i stale rozwijaną współpracę z organizatorami targów, konferencji i z firmami. Pomaga im w tym nowoczesny system zarządzania relacjami z klientami CRM. Pracujemy na bardzo nowoczesnym sprzęcie i licencjonowanym oprogramowaniu (Adobe CS4, platforma Apple). Estetyka pisma, rozwiązania graficzne i wciąż udoskonalany layout jest dziełem Dominika Jarząbka. To prawdziwy pasjonat swojego zawodu, który jest na bieżąco z najnowszymi trendami w grafice komputerowej. Nowoczesny skład i nacisk na wyeksponowanie tekstów w taki sposób, aby ułatwić czytelnikom ich odbiór, jest mocnym atutem naszego pisma, co podkreślają nawet profesjonalni recenzenci rynku prasowego. Na początku 2006 r. uruchomiliśmy elektroniczną wersję NBI. Dwa lata później strona została zmodernizowana i powstał w pełnym tego słowa znaczeniu portal branżowy (www.budownictwoinzynieryjne.pl), który obecnie posiada aż 1600 podstron. Można w nim znaleźć m.in. stale aktualizowane, najciekawsze informacje branżowe. Za portal odpowiada Łukasz Jezierski, zaprzątnięty wdrażaniem wciąż nowszych rozwiązań technicznych. Rozwijamy działalność jako oficyna wydawnicza Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne, mając w dorobku coraz więcej wydawnictw zwartych. Wielkim wyróżnieniem i jednocześnie dowodem uznania dla naszych umiejętności była decyzja władz AGH o powierzeniu nam zadania przygotowania wydawnictw na jubileusz 90-lecia uczelni. Z tej okazji powstał m.in. bardzo okazały, dwujęzyczny album Dziewięć dekad Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie , folder Dziewięć dekad w służbie nauki i przemysłu. Inauguracja jubileuszowego roku akademickiego 2008/2009 w Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie (w obu przypadkach tekst Anna Biedrzycka, projekt graficzny, skład i druk Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne) oraz album Skarby Akademii Górniczo-Hutniczej minerały, skamieniałości, skały autorstwa Remigiusza Molendy. Zarówno NBI, jak i inne wydawnictwa drukujemy na bardzo dobrej, nowoczesnej maszynie drukarskiej Heidelberg Speedmaster CD 102+LX Anna Biedrzycka w trakcie wywiadu z Mieczysławem Tarapatą, wiceprezesem zarządu ABM Solid SA, Mały Rynek w Krakowie, październik 2007 Najbardziej lubię wywiady. Te polegające na rozmowie, a nie tak popularne obecnie, mailowe. Tajemnica dobrego wywiadu jest bardzo prosta: nie należy przerywać rozmówcy w połowie wątku, nie udawać, że ma się wiedzę na poziomie rozmówcy (częsty u dziennikarzy przejaw zadufania) oraz mieć przy sobie drugi dyktafon na wypadek, gdyby pierwszy odmówił posłuszeństwa. Najciekawsze zdania padają często przy okazji albo trzeba je wyłowić z morza słów. Mam nadzieję, że kilka dobrych wywiadów udało mi się zamieścić w NBI. Anna Biedrzycka Najważniejsze opisywane inwestycje Staraliśmy się na bieżąco śledzić i opisywać najciekawsze realizowane inwestycje, o kluczowym znaczeniu dla infrastruktury regionalnej, a często także krajowej. Były to m.in.: Autostradowa Obwodnica Wrocławia wraz z mostem podwieszanym przez Odrę we Wrocławiu Most Północny w Warszawie mosty w Płocku, Koninie, Kędzierzynie-Koźlu, Puławach tunel Emilia w Lalikach węzeł drogowy Gliwice Sośnica węzeł Murckowska w ciągu autostrady A4 Trasa Siekierkowska w Warszawie autostrada A2, odcinek Nowy Tomyśl Świecko autostrada A1, odcinek Swarożyn Nowe Marzy autostrada A4 Zgorzelec Krzyżowa droga ekspresowa S8, węzeł Konotopa w Warszawie estakady bielańskie w Warszawie Drogowa Trasa Średnicowa w Katowicach Krakowski Szybki Tramwaj metro warszawskie tunel św. Rafała Kalinowskiego w Krakowie rondo Mogilskie w Krakowie rondo i tunel gen. Ziętka w Katowicach parking podziemny na Groblach w Krakowie Stadion Narodowy w Warszawie Centrum Nauki Kopernik w Warszawie Świątynia Opatrzności Bożej w Warszawie kompleks Złote Tarasy w Warszawie zbiornik wodny Świnna Poręba Oczyszczalnia Ścieków Płaszów II w Krakowie Oczyszczalnia Ścieków Czajka w Warszawie układ przesyłowy ścieków z Warszawy lewobrzeżnej do oczyszczalni ścieków Czajka etap I kolektor E1 w Warszawie modernizacja lewobrzeżnej oczyszczalni ścieków w Poznaniu. Uzupełnieniem, ale i urozmaiceniem tego przeglądu krajowych inwestycji były teksty poświęcone wyróżniającym się budowlom Maj Czerwiec 2010 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 5

6 Pracuję ze słowem, żyję od słowa do słowa Zawsze podkreślam, że Na początku było słowo. Ale słowom nadaję nowe znaczenie, mając nadzieję, że przyczyniam się do wzbogacenia językowego obrazu świata. Jestem zwolenniczką budowania mostów cenię je za ich funkcję praktyczną, podziwiam za estetykę. Sama też staram się je budować, ale w kontekście relacji międzyludzkich. Bo do każdego można dotrzeć, czasem tylko trzeba się przeprawić na drugą stronę, by zrozumieć innego człowieka, by się z nim porozumieć. Bernarda Ambroża-Urbanek na świecie. I tak np. przybliżyliśmy historię mostów-symboli, jak Golden Gate czy most Vasco da Gamy, Millau Viaduct, nowych podziemnych obiektów, jak City-Tunnel Leipzig czy szwajcarski St. Gotthard Base Tunel, a także imponujących inwestycji kubaturowych Wschodu, jak tzw. Wieża Dubaju czy chińskie drapacze chmur. Najważniejsze wywiady O obliczu każdej firmy i instytucji decyduje wiedza i osobowość jej szefów. Doceniając znaczenie tego faktu, w niemal każdym numerze zamieszczaliśmy wywiad z prezesem firmy sytuującej się w ścisłej czołówce spółek wykonawczych. W ten sposób u źródła uzyskiwaliśmy informacje o bieżących i planowanych kontraktach tej firmy, a pośrednio o kondycji całej branży budowlanej. Spośród wielu wywiadów, które bardzo sobie cenimy, jest przeprowadzony ze śp. Lechem Kaczyńskim, który wówczas był prezydentem Warszawy. Rozmawialiśmy m.in. z: Dariuszem Blocherem, prezesem zarządu firmy Budimex-Dromex SA Romanem Wieczorkiem, prezesem zarządu Skanska SA Jerzym Wiśniewskim, prezesem zarządu PBG SA Konradem Jaskółą, prezesem zarządu Polimeksu-Mostostalu SA Jerzym Werle, dyrektorem generalnym Warbudu SA Markiem Stefańskim, prezesem zarządu Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych Pol-Aqua SA Jarosławem Popiołkiem, prezesem zarządu Mostostalu Warszawa SA Piotrem Kledzikiem, prezesem zarządu Bilfinger Berger Budownictwo SA Dominik Jarząbek przy pracy nad składem NBI w naszej redakcji przy ul. Zakopiańskiej, kwiecień 2010 Jestem grafikiem komputerowym, detepowcem, ale też filmoznawcą oraz fotografem. Posiadam legitymację prasową NBI o numerze 007. To chyba nie przypadek, coś mnie łączy z firmą produkującą filmy o Jamesie Bondzie. Tym czymś jest nazwa EON. Odczytuję ją jako wyraz nastawienia do życia i do pracy. Generalnie chodzi o to, że kompromisy są zbędne i albo się coś robi serio, albo wcale. Zwykłem parafrazować pewne przysłowie: Albo sobie pościelisz, albo się nie wyśpisz. Dominik Jarząbek inż. Štefanem Kovalčíkiem, dyrektorem Doprastav a.s., oddział w Polsce Jackiem Kulickim, prezesem zarządu Przedsiębiorstwa Budowy Kopalń PeBeKa SA Andrzejem Pielaszkiewiczem dyrektorem naczelnym Amitech Poland Sp. z o.o. Arkadiuszem Bachanem, dyrektorem firmy Per Aarsleff Polska Sp. z o.o. Andrzejem Balcerkiem, prezesem zarządu Górażdże Cement SA, przewodniczącym Stowarzyszenia Producentów Cementu Zygmuntem Paterem, prezesem zarządu PRM Mosty-Łódź SA Jarosławem Nielipińskim, zastępcą dyrektora firmy Warbud SA Regionu Centrum Lechem Skomorowskim, dyrektorem naczelnym Hobas System Polska Sp. z o.o. Stephanem Wartmannem, dyrektorem zarządzającym firmy Fazter AG Geobrugg Protection Systems Jarosławem Kanią, prezesem zarządu Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów SA w Katowicach Ryszardem Langerem, prezesem zarządu i dyrektorem naczelnym MPWiK SA w Krakowie, wiceprezesem Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie Markiem Wagnerem, prezesem zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Lublinie Sp. z o.o. Karolem Beszterdą, kierownikiem Działu Inwestycji Aquanet SA Maksymilianem Klankiem, byłym prezesem zarządu Kompanii Węglowej SA Leonem Kurczabińskim, dyrektorem ds. Promocji i Analizy Rynków w Katowickim Holdingu Węglowym SA Zbigniewem Zarębskim, dyrektorem naczelnym Kopalni Soli Wieliczka Antonim Tokarczukiem, dyrektorem Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie Rafałem Kaplerem, prezesem Narodowego Centrum Sportu Zbigniewem Kotlarkiem, prezesem zarządu Polskiego Kongresu Drogowego Lechem Witeckim, p.o. generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad prof. dr. hab. inż. Leszkiem Rafalskim dyrektorem naczelnym Instytutu Badawczego Dróg i Mostów w Warszawie prof. Janem Szyszko, ministrem środowiska Jerzym Polaczkiem, ministrem transportu Piotrem Woźniakiem, ministrem gospodarki Andrzejem Trzósło, zastępcą dyrektora ds. technicznych Kopalni Soli Wieliczka prof. Jackiem Majchrowskim, prezydentem Krakowa Krzysztofem Adamczykiem, pełnomocnikiem prezydenta Krakowa ds. inwestycji strategicznych prof. Lechem Kaczyńskim, prezydentem Warszawy Piotrem Uszokiem, prezydentem Katowic prof. dr. hab. inż. Antonim Tajdusiem, rektorem Akademii Górniczo Hutniczej w Krakowie prof. dr hab. inż. Stanisławem Stryczkiem, dziekanem Wydziału Wiertnictwa Nafty i Gazu AGH Stanisławem Drzewieckim, prezesem Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie prof. dr. hab. inż. Andrzejem Kuliczkowskim oraz dr inż. Agatą Zwierzchowską z Polskiej Fundacji Technik Bezwykopowych prof. dr. hab. inż. Janem Biliszczukiem, kierownikiem Zakładu Mostów Instytutu Inżynierii Lądowej Politechniki Wrocławskiej 6 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Maj Czerwiec 2010

7 i współwłaścicielem Zespołu Badawczo-Projektowego Mosty- Wrocław S.C. Jackiem Nalaskowskim i prof. Józefem Dziopakiem z Politechniki Rzeszowskiej. Najważniejsze targi i konferencje Puls branży najlepiej wyczuwalny jest na targach i konferencjach. Na najważniejszych imprezach targowych, z długą tradycją i odbywających się zwykle corocznie, NBI jest zawsze obecne. Zapraszaliśmy gości do naszego stoiska podczas takich imprez, jak: Międzynarodowe Targi Budownictwa Drogowego AUTO- STRADA-POLSKA, Targi Kielce Sp. z o.o. Międzynarodowe Targi Maszyn Budowlanych i Pojazdów Specjalistycznych MASZBUD, Targi Kielce Sp. z o.o. Międzynarodowe Targi Infrastruktury TRAFFIC-EXPO, Targi Kielce Sp. z o.o. Technologia i Infrastruktura Lotnisk TIL, Targi Kielce Sp. z o.o. Międzynarodowe Targi Ochrony Środowiska POLEKO, Międzynarodowe Targi Poznańskie Sp. z o.o. Targi Urządzeń i Technologii Branży Wodociągowo-Kanalizacyjnej HYDROSILESIA, Expo Silesia Targi INFRASTRUKTURA, Międzynarodowe Targi Polska Sp. z o.o. Międzynarodowe Targi Infrastruktura Wodno-Ściekowa, Targi Kielce Sp. z o.o. Targi Technologii, Produkcji i Wykorzystania Betonu ExpoBeton, Expo Silesia Targi Maszyn Budowlanych, Urządzeń i Technologii dla Infrastruktury INFRA-Meeting, Expo Silesia Międzynarodowe Targi Maszyn i Urządzeń dla Wodociągów i Kanalizacji WOD-KAN, Izba Gospodarcza Wodociągi Polskie Targi GEOLOGIA GEO-EKO-TECH, Państwowy Instytut Geologiczny Międzynarodowe Targi Budownictwa BUDMA, Międzynarodowe Targi Poznańskie Sp. z o.o. Międzynarodowe Targi Maszyn Budowlanych i Drogowych, Pojazdów oraz Sprzętu Budowlanego Bumasz, Międzynarodowe Targi Poznańskie Sp. z o.o. Międzynarodowe Targi Branży Wodno-Kanalizacyjnej WODO- CIĄGI, Międzynarodowe Targi Poznańskie Sp. z o.o. NBI było patronem medialnym wielu konferencji. Zaproszono nas do objęcia patronatem takich imprez, jak m.in.: Gala Pontifex Cracoviensis w Krakowie, oddział Małopolski Związku Mostowców Rzeczpospolitej Polskiej Przepusty i przejścia dla zwierząt w Infrastrukturze Komunikacyjnej, Świąteczna Drogowo-Mostowa Żmigrodzka Sesja Naukowa, Infrastruktura Komunikacyjna Sp. z o.o. Wrocławskie Dni Mostowe, Zakład Mostów, Instytut Inżynierii Lądowej, Politechnika Wrocławska Podkarpackie spotkanie dyskusyjne, Zakład Dróg i Mostów, Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska, Politechnika Rzeszowska Budownictwo Podziemne, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie INFRAEKO Infrastruktura komunalna a rozwój zrównoważony terenów zurbanizowanych, Katedra Infrastruktury i Ekorozwoju, Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska, Politechnika Rzeszowska Konferencja Naukowo-Techniczna Awarie Budowlane, Wydział Budownictwa i Architektury, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny Prof. Józef Dziopak, Mariusz Karpiński-Rzepa, Robert Walczak z firmy Amitech i Daniel Słyś podczas uroczystej gali na konferencji INFRAEKO 2009, 5 czerwca 2009 Praca jest moją pasją. Kiedy pracuję, widzę tylko cel, może nim być np. dotarcie na spotkanie, niezależnie od wydatkowanego czasu, dystansu do pokonania, męczącej komunikacji. Każdy kolejny numer pisma jest nowym wyzwaniem. Informacje muszą być obiektywne, wręcz intuicyjne w odbiorze. Ważny jest styl i jakość. Niczego nie robimy dwa razy tak samo. Uczymy się na błędach. Jesteśmy otwarci na konstruktywną krytykę. Ważny też jest język tekstów zrozumiały, klarowany, poprawny. Nagrodą za ten wysiłek jest uznanie czytelników. Mariusz Karpiński-Rzepa Zimowa Szkoła Mechaniki Górotworu i Geoinżynierii, AGH Politechnika Wrocławska Technologie bezwykopowe w Inżynierii Środowiska NO-DIG POLAND, Politechnika Świętokrzyska Szkoła Geomechaniki, Politechnika Śląska w Gliwicach Ponadto bierzemy udział w konferencjach organizowanych przez Polski Kongres Drogowy w Warszawie, Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP oddział w Krakowie, Polski Komitet Geotechniki oraz Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie. Pięć lat to wciąż dopiero początek. W planach mamy rozbudowę portalu, rozwój działalności wydawniczej, organizację konferencji. Będziemy zabiegać o nowych partnerów i pełniejszą współpracę z dotychczasowymi. Liczymy też na zwiększenie kręgu stałych autorów. Dostarczanie coraz ciekawszych tekstów traktujemy jako nasze zobowiązanie wobec czytelników w kolejnym pięcioleciu. Dr Tadeusz C. Alberski z Departamentu Stanu Nowy Jork, Anna Karpińska-Rzepa i Lidia Pobidyńska na targach INFRASTRUKTURA 2007, 17 października 2007 Rozpoznawalność tytułu i szerokie grono czytelników na tym najbardziej mi zależy jako osobie odpowiedzialnej za rozpowszechnianie czasopisma. Zadbaliśmy o to, aby nasze artykuły wyświetlały się jako pierwszy rekord w wyszukiwarkach internetowych. Taki drobiazg, ale jakże skuteczny. Anna Karpińska-Rzepa Maj Czerwiec 2010 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 7

8 Nowoczesne nie tylko w nazwie Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne to pismo nowoczesne nie tylko w nazwie, ale przede wszystkim w treści i sposobie prezentowania aktualnie rozwijanych technologii i ambitnych zadań inwestycyjnych tak m.in. oceniają poziom publikacji członkowie Rady Programowej naszego czasopisma. W rocznicę powstania NBI zapytaliśmy 10 członków Rady, czy w ciągu pięciu lat istnienia pismo spełniło oczekiwania środowisk naukowo i wykonawczo związanych z szeroko pojętym budownictwem i jaką rolę ma do odegrania w przyszłości. Dziękując za opinie, które publikujemy poniżej, a przede wszystkim za wkład pracy włożony przez Radę Programową w rozwój wydawnictwa, obiecujemy dołożyć starań, by pismo stawało się coraz ciekawsze i abyśmy mogli wspólnie obchodzić kolejne, piękne jubileusze. Bardzo cieszę się z jubileuszu czasopisma, którego matką chrzestną jest Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne narodziło się przecież we współpracy z pracownikami Wydziału Wiertnictwa, Nafty i Gazu AGH. Moja radość jest tym większa, że czasopismo spełniło pokładane w nim oczekiwania. Prezentuje obecnie w sposób przekrojowy jakże różnorodną i dynamiczną branżę budowlaną, utrzymując wysoki poziom merytoryczny publikowanych materiałów oraz atrakcyjną szatę grafi czną. Jest to niezmiernie cenne, gdyż wymiana doświadczeń z wielu dziedzin pozwala czytelnikom na nowo spojrzeć na codzienne problemy zawodowe. Mam nadzieję, że w najbliższych latach czasopismo, jak i branża, którą się zajmuje, będą się dynamicznie rozwijać. Gratuluję Redakcji sukcesu, jakim niewątpliwie jest wypracowanie mocnej pozycji na rynku. Życzę, by w przyszłości nadal z dużym powodzeniem łączyło naukowe i praktyczne aspekty prezentowanych problemów. Czasopismo Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne powstało w bardzo dobrym momencie, gdyż od pięciu lat znakomicie wypełnia lukę informacyjną w dynamicznie rozwijającym się w Polsce szeroko rozumianym budownictwie. Trafi a do dużego kręgu ludzi zaangażowanych w prace projektowe, naukowo-badawcze i wykonawcze dzięki temu, że jest interesujące tak z teoretycznego, jak i przede wszystkim z praktycznego punktu widzenia. Między innymi dzięki przedstawianiu najnowocześniejszych technik i technologii z przedmiotowego zakresu, krajowe budownictwo znacznie podniosło swój poziom i z powodzeniem może konkurować na rynkach światowych. Na szczególne podkreślenie zasługuje aktualność opisywanej tematyki i coraz to wyższy poziom edytorski. Redakcja powinna być dumna i usatysfakcjonowana tak znaczącymi osiągnięciami uzyskanymi w ciągu pięciu lat. Z okazji jubileuszu serdecznie dziękuję całej Redakcji na czele z Panem Mariuszem Karpińskim-Rzepą za dotychczasową współpracę i życzę jeszcze większej liczby czytelników oraz kolejnych jubileuszy w jak najlepszej formie. W moim odczuciu pismo w okresie minionych pięciu lat dokonało dużego przeobrażenia zarówno jeżeli chodzi o zakres tematyczny problematyki zamieszczanych artykułów i komunikatów, jak również o szatę grafi czną. W początkowym okresie artykuły drukowane w czasopiśmie dotyczyły zagadnień związanych z geotechniką oraz geoinżynierią. W późniejszym czasie w sposób istotny zakres zainteresowań naukowo-technicznych został poszerzony. Analizując treści prezentowanych artykułów, daje się zauważyć, że obecnie część z nich ewoluuje w kierunku bardziej naukowym. W związku z czym można stwierdzić, że czasopismo Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne spełnia oczekiwania zarówno środowisk naukowych, jak i fi rm wykonawczych w szeroko rozumianym budownictwie inżynieryjnym. Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne to pismo nowoczesne nie tylko w nazwie, ale przede wszystkim w treści i sposobie prezentowania aktualnie rozwijanych technologii i ambitnych zadań inwestycyjnych. Jego profi l obejmuje wszystkie aspekty budownictwa inżynieryjnego, a zrównoważenie branż w zawartości kolejnych numerów odpowiada w zasadzie aktualnym trendom rozwojowym. Jako hydrotechnik chętnie widziałbym więcej tematów mi bliskich, ale zdaję sobie sprawę, że pisać należy o tym, co się dzieje lub realistycznie planuje, a nie o pobożnych życzeniach. Pod tym względem czujemy dotkliwie 8 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Maj Czerwiec 2010

9 ekologiczny gorset krojony przez ideowych mitotwórców i cierpliwie czekamy na kompetentnych partnerów. W istocie bowiem wszyscy jesteśmy po tej samej stronie, tyle tylko że nie wszyscy to jeszcze wiedzą. NBI pomaga to zrozumieć i tego w kolejnych latach od Pisma oczekuję. Biorąc pod uwagę obszar moich zainteresowań, tj. technologie bezwykopowej diagnostyki budowy, napraw, uszczelniania, renowacji, rekonstrukcji i wymian przewodów infrastruktury podziemnej, z uznaniem mogę stwierdzić, iż czasopismo Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne wniosło bardzo duży wkład w ich propagowanie. Hasło nowoczesne, zawarte w tytule wydawnictwa, widoczne było w wielu ukazujących się w tym czasopiśmie artykułach dotyczących różnych dziedzin budownictwa inżynieryjnego. Zamieszczano informacje nie tylko o najciekawszych mostach, najwyższym budynku świata, najwyżej usytuowanej kolei itp., ale także o najnowszych materiałach, urządzeniach i technologiach bezwykopowych. Ukazywały się artykuły prezentujące rozwiązania nie tylko europejskie, ale także azjatyckie (np. największy kolektor kanalizacyjny Ø mm z funkcją komunikacyjną w okresach deszczowych), australijskie (np. dotyczące budowy kolektorów kanalizacyjnych bardzo głęboko usytuowanych, bo ponad 30 m pod powierzchnią terenu, czy nieznanych w Europie metod zabezpieczania kolektorów żelbetowych przed korozją) i wreszcie amerykańskie (np. te, które Międzynarodowe Stowarzyszenie Technologii Bezwykopowych na tym kontynencie nagrodziło statuetkami No-Dig Award). Wiele z artykułów dotyczyło zagadnień nieznanych w kraju. Przykładowo, w ostatnim numerze ukazały się artykuły prezentujące bezwykopowe technologie budowy tuneli i kolektorów kanalizacyjnych o dowolnych przekrojach poprzecznych, a nie tylko kołowych, czy opisujące technologie bezwykopowe umożliwiające pozyskiwanie energii ze ścieków płynących kolektorami kanalizacyjnymi. Szerokie spektrum czasopisma jest jego niewątpliwą zaletą, gdyż umożliwia pogłębianie wiedzy przez specjalistów różnych dziedzin budownictwa inżynieryjnego, objętych zakresem tematycznym wydawnictwa. W imieniu Polskiej Fundacji Technik Bezwykopowych, zrzeszonej w Międzynarodowym Stowarzyszeniu Technologii Bezwykopowych, gratuluję Redakcji czasopisma dotychczasowych sukcesów na rynku wydawniczym, życząc również wielu następnych udanych jubileuszy. tematyki zarówno od strony projektowej i realizacyjnej, jak i badawczej. Przedstawiane artykuły, relacje i wywiady wpisują się również w trudny obszar działalności inżynieryjnej, jakimi są głównie zagadnienia dotyczące eksploatacji sieci, obiektów i urządzeń infrastruktury miejskiej. Pomimo że czasopismo pojawiło się na rynku wydawniczym stosunkowo niedawno, to ma ugruntowaną pozycję we wszystkich środowiskach inżynierskich i naukowych. Z tej szczególnej okazji składam gratulacje zespołowi redakcyjnemu, a zwłaszcza Panu Mariuszowi Karpińskiemu-Rzepie, redaktorowi naczelnemu czasopisma, za wielokrotnie prowadzone dyskusje merytoryczne oraz związane m.in. z organizacją konferencji i prezentacją medialną innowacyjnych osiągnięć. Szczególnie wysoko oceniam prezentowane w czasopiśmie relacje z trzech organizowanych przeze mnie konferencji naukowo-technicznych i branżowych, a także zamieszczane wywiady ze mną oraz ze specjalistami z kraju i z zagranicy. Były to dwie ogólnopolskie konferencje: Infrastruktura komunalna a rozwój zrównoważony terenów zurbanizowanych INFRAEKO 2008 (Paczółtowice, czerwiec 2008) i INFRAEKO 2009 (Niepołomice, czerwiec 2009), odbywające się pod patronatem Komitetu Inżynierii Środowiska PAN, a także ogólnopolska konferencja branżowa Rola retencji ścieków w systemach kanalizacyjnych (Niepołomice, listopad 2009). Spośród dziewięciu czasopism, które podjęły się roli patronów medialnych tych konferencji, zdecydowanie najwyższą ocenę wystawiam zespołowi czasopisma Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne. Dziękując za dotychczasową, owocną współpracę, deklaruję jeszcze większe zaangażowanie się w działalność publikacyjną. Wybór tematów, publikowane treści i sposób ich przedstawiania, w tym zwłaszcza strona grafi czna czasopisma, zyskały moje wysokie uznanie. Jestem także wyrazicielem opinii wielu moich współpracowników, którzy wywodzą się z różnych środowisk inżynierskich i naukowych. W ramach propozycji na przyszłość uważam za celowe rozszerzenie dotychczasowego zakresu o tematykę związaną z infrastrukturą komunalną i odwodnieniem lotnisk, dotyczącą budowy sieci i obiektów do retencjonowania wód opadowych oraz odwodnienia terenów zurbanizowanych. Tematy te są nie tylko ważne dla modernizacji kraju, ale też bardzo aktualne, bowiem Polska nadal może liczyć na wysokie dofi nansowanie działalności inwestycyjnej z funduszy Unii Europejskiej na rozwój infrastruktury. Ten jubileusz jest również dla mnie, jako członka Rady Programowej czasopisma, najlepszą okazją do przedstawienia propozycji ufundowania i uroczystego wręczenia specjalnego wyróżnienia Panu Mariuszowi Karpińskiemu-Rzepie w formie statuetki lub w innej oryginalnej postaci. Z okazji jubileuszu pięciolecia istnienia czasopisma Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne z satysfakcją pozwalam sobie przekazać osobiste refl eksje, które są wynikiem mojej wieloletniej współpracy z tym tytułem prasowym. Prezentuje on technologie z górnej półki, a zamieszczane treści mają wysoki poziom merytoryczny. Oryginalny i szeroki jest zakres prezentowanej W ostatnich latach obserwujemy intensywne przeobrażenia w infrastrukturze budowlanej i komunikacyjnej naszego kraju. Są to często zmiany o charakterze historycznym. Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne odgrywa istotną rolę w środowisku inżynierów budowlanych, propagując nowoczesne technologie i rozwiązania konstrukcyjne z różnych obszarów budownictwa, co przyczynia się do unowocześniania tej sfery Maj Czerwiec 2010 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 9

10 gospodarki. Ważna jest też rola pisma w upowszechnianiu krajowych osiągnięć inżynierskich. Oceniam, że profi l NBI odpowiada dzisiejszym wymaganiom, a jego szata edytorska jest wzorowa. Gratuluję czasopismu Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne jubileuszu pięciolecia. W życiu człowieka ten jubileusz to okres najintensywniejszego rozwoju i ogromnej radości z życia. Sądzę, że podobnie jest również w przypadku NBI. Tym bardziej jest mi miło, że mam okazję publikować w tym czasopiśmie swoje osiągnięcia praktycznie od początku jego istnienia i być członkiem Rady Programowej wśród wielu zacnych osobistości. Jubileusz jest dużym sukcesem całej redakcji na czele z redaktorem naczelnym, który dwoi się i troi, aby każdy kolejny numer był coraz lepszy pod względem zawartości merytorycznej, aktualności w budownictwie inżynieryjnym, jak i szaty grafi cznej. Gratuluję również sukcesywnie rosnącego grona odbiorców, z których większość to już stali czytelnicy. Zalicza się do nich kadra Uniwersytetu Zielonogórskiego wraz z moją skromną osobą. Uważam, że czasopismo znalazło swoje ugruntowane miejsce na rynku wydawniczym, gdyż przedstawia zagadnienia materiałowe, technologiczne i konstrukcyjne w coraz intensywniej rozwijającej się w Polsce infrastrukturze komunikacyjnej. Dzięki uprzejmości redakcji mam okazję upowszechniać wiedzę na temat nie zawsze docenianych elementów infrastruktury komunikacyjnej jakimi są przepusty, w specjalnym cyklu artykułów na ten temat. Cykl ten obejmuje również stosunkowo nowe elementy infrastruktury, tj. ekologiczne przejścia dla zwierząt. Jest to tym ważniejsze, że notujemy w tym zakresie, wbrew temu co się powszechnie uważa, ogromny postęp w zakresie materiałów, technologii, metod projektowania, badań, utrzymania i wzmacniania. Członkowie redakcji wielokrotnie uświetniali swoją obecnością organizowane z moim udziałem konferencje, sesje naukowe i seminaria szkoleniowe. Mam okazję w tym momencie serdecznie podziękować Redaktorowi Naczelnemu Panu Mariuszowi Karpińskiemu za wspieranie organizowanych przeze mnie Świątecznych Drogowo-Mostowych Żmigrodzkich Sesji Naukowych. Życzę dalszego rozwoju czasopisma dla dobra potrzebnej tak nam wszystkim nowoczesnej infrastruktury komunikacyjnej. Ad multos annos NBI! Lekturę artykułów drukowanych w Nowoczesnym Budownictwie Inżynieryjnym możemy studiować już od pięciu lat. Sam zawsze czytam je z dużym zainteresowaniem, bo chociaż moja specjalność jaką jest budownictwo mostowe jest dość wąska, to w każdym numerze znalazłem coś interesującego, związanego z mostami. Istotą tych artykułów i najważniejszym dążeniem było przedstawienie ciekawych osiągnięć i nowości z całego świata dotyczących inżynierii. Szczególnie interesujące i wyjątkowo pouczające były dla mnie prezentowane opinie różnych specjalistów na temat nowo zrealizowanych inwestycji inżynierskich. Zawsze wywoływały refl eksję, zmuszały do nowego spojrzenia i ponownej oceny własnych przemyśleń. Wzbudzanie wątpliwości uważam za najwyższą wartość publikowanych tekstów. Tę właśnie rolę spełnia Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne. Ponadto uważam, że artykuły publikowane w NBI są pisane dobrą polszczyzną, często znacznie lepszą niż teksty publikowane nawet w znaczących (punktowanych) czasopismach, co niewątpliwie jest zasługą wydawnictwa. Uważam jednak, że można podnieść atrakcyjność pisma przez wprowadzenie go na listę czasopism punktowanych Ministerstwa Nauki. Mając nadzieję na dalszą dobrą i ciekawą lekturę, gratuluję Wydawcy jubileuszu pięciolecia, sobie i nam wszystkim życzę ciągłego podnoszenia poziomu i atrakcyjności publikacji, a Twórcom pisma dalszych sukcesów związanych z wydawaniem Nowoczesnego Budownictwa Inżynieryjnego. W ostatnich latach do szeroko rozumianej geotechniki i posadowienia obiektów inżynierskich wprowadzono wiele nowoczesnych technologii. Bezpośrednie kontakty z krajami Europy i wieloletnie inwestycje związane przede wszystkim z Euro 2012 wyraźnie przyczyniły się do ożywienia inwestycyjnego (niezależnie od problemów związanych z ogólnym kryzysem ekonomicznym). Można zaryzykować stwierdzenie, że wprowadzenie do praktyki inżynierskiej nowych technologii w posadowieniu różnego rodzaju obiektów budowlanych wyprzedziło metody analizy i metody obliczeń. W tym kontekście zapewnienie szybkiej, nowoczesnej i pełnej informacji dla dużego grona inżynierów różnych branż jest sprawą pierwszoplanową. Mam tu na myśli szeroki zespół ludzi: studentów, inżynierów, projektantów, wykonawców, inspektorów, pracowników nadzoru różnych szczebli, pracowników naukowych, nauczycieli akademickich, którzy powinni na bieżąco uzupełniać swoją wiedzę i przede wszystkim wprowadzać ją do codziennej praktyki. Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne dociera do bardzo wielu osób z tego grona. Zawarte w czasopiśmie materiały oraz informacje są aktualne i stanowią poważne źródło bieżącej informacji dla wielu osób. Przedstawiono na łamach pisma wiele ciekawych realizacji z zastosowaniem nowych technologii. Warto tu podkreślić, że są to głównie obiekty zrealizowane w kraju i propagujące polską myśl techniczną. Uważam, że taki kierunek należy kontynuować. Promocja krajowych nowoczesnych rozwiązań w budownictwie inżynieryjnym powinna dominować w programie wydawnictwa. Polscy inżynierowie stoją przed nowym wyzwaniem praktycznego wprowadzenia zasad zawartych w normach europejskich do praktyki krajowej. Gratulując dotychczasowych dokonań życzę całemu Zespołowi Nowoczesnego Budownictwa Inżynieryjnego dalszych sukcesów i nowych inspiracji na najbliższe lata. Zebrała: Anna Biedrzycka 10 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Maj Czerwiec 2010

11 Żelbetowa rynna z inteligentną szczeliną Nasze żelbetowe odwodnienia liniowe mają wielki zakres zastosowań, do szybkiego i niezawodnego odwodnienia dróg, tym samym zapewniają większe bezpieczeństwo w ruchu ulicznym szybko i pewnie. Jest wiele możliwości zastosowań naszych żelbetowych odwodnień liniowych: > drogi i autostrady > tunele > stacje paliw > parkingi > obszary przemysłowe > porty > terminale kontenerowe > płyty postojowe oraz drogi kołowania na lotniskach HABA-BETON Johann Bartlechner Sp. z o.o. ul. Niemiecka 1 Olszowa PL Ujazd telefon +48/77/

12 Edytorial 4-10 Drodzy Czytelnicy! Upowszechniamy osiągnięcia inżynierskie 30 Dynamika rozwoju budownictwa i drogownictwa w Polsce 17 Tunel Emilia w Lalikach pierwszy pozamiejski tunel drogowy w Polsce Z wielką przyjemnością oddaję w Państwa ręce wyjątkowe, jubileuszowe wydanie NBI. Mija pięć lat od czasu, kiedy nasze pismo pojawiło się na rynku wydawnictw branżowych. Z tej okazji dla przypomnienia oraz dla nowych czytelników, jak zwykł mawiać nasz stały autor dr hab. Adam Wysokowski, zebraliśmy garść faktów z tego okresu: najciekawsze wywiady, najważniejsze tematy, czołowe imprezy, nad którymi sprawowaliśmy patronat. Poprosiliśmy też o ocenę poziomu czasopisma członków Rady Programowej, która składa się z osób o uznanym dorobku i pozycji w świecie naukowym. Jeśli Państwa ocena jest choćby tylko częściowo zgodna z głosami członków Rady, czuję się niezmiernie usatysfakcjonowany. A co jeszcze przygotowaliśmy? Zgodnie z obietnicą daną w poprzednim numerze, przedstawiamy nowo oddany do użytku tunel Emilia w Lalikach, pierwszy pozamiejski tunel drogowy w Polsce, wydrążony we fliszu Sobczakowej Grapy. Imponujący przestrzenią, dobrze oświetlony i bezpieczny dla kierowców, jest pierwszą z zaplanowanych w tym rejonie inwestycji drogowych, które skrócą i ułatwią dojazd w Beskidy i dalej na Słowację. Generalnym wykonawcą tunelu w Lalikach była słowacka firma Doprastav a.s. Wiosna to początek sezonu budowlanego. Wiele miejsca poświęcamy zatem wielkim inwestycjom drogowym, jak np. Trasa Mostu Północnego, która budowana jest już równo rok, oraz inwestycjom kubaturowym, jak Stadion Narodowy obiekt zainteresowania całego społeczeństwa. Ciekawą analizę sytuacji w drogownictwie ostatnich 20 lat przynosi artykuł Dynamika rozwoju budownictwa i drogownictwa w Polsce. Jego autorzy wskazują na fakt występowania kryzysów w budownictwie, powtarzających się dość regularnie co 8 10 lat, a także próbują odpowiedzieć na pytanie, w którym miejscu tej sinusoidy polskie budownictwo znajduje się obecnie. Wiosną przyspiesza także budowa mostów. Powstają one m.in. w Warszawie, Wrocławiu, Krakowie. O tych inwestycjach piszemy w numerze. Natomiast w stałym cyklu poświęconym mostom świata, pióra naszego amerykańskiego korespondenta, przeczytają Państwo porywającą relację o niezwykłych mostach 18-milionowego Szanghaju. Jak wszyscy wiemy, maj jest miesiącem wodociągowców, a to za sprawą odbywających się w tym miesiącu w Bydgoszczy targów WOD-KAN, najważniejszej w roku imprezy tej branży. Z tej okazji piszemy m.in. o postępach w rozbudowie i modernizacji OŚ Czajka w Warszawie i fenomenalnym programie wdrażanym przez stołeczne Wodociągi, tzw. modelu matematycznym sieci kanalizacyjnej i wodociągowej. Z kolei Wodociągi Krakowskie podsumowują dobiegający końca, a realizowany od 2006 r., program modernizacji gospodarki wodno-ściekowej w Krakowie etap I, współfinansowany przez UE. Uzyskana poprawa wydajności i niezawodności systemu poprawiła standard życia mieszkańców w rejonach objętych zakresem projektu oraz przyczyniła się do lepszej ochrony środowiska przyrodniczego. Na zakończenie chciałbym serdecznie podziękować wszystkim Czytelnikom za zainteresowanie pismem, cenne uwagi i przywiązanie do naszego tytułu, czego doświadczamy już od pięciu lat. Autorom spoza zespołu redakcyjnego bardzo dziękuję za fachowe teksty, a Reklamodawcom za zaufanie, że pismo dobrze realizuje nie tylko funkcje informacyjne, ale i także skutecznie promuje ich firmy. Bądźmy nadal razem! Warbud buduje Czajkę 22 Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam, artykułów sponsorowanych i ogłoszeń oraz zastrzega sobie prawo do skracania nadesłanych tekstów i opatrywania ich własnymi tytułami. Jakiekolwiek wykorzystywanie w całości lub we fragmencie materiałów zawartych w ogólnopolskim magazynie branżowym Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne bez zgody wydawcy jest zabronione. Zabroniona jest bezumowna sprzedaż czasopisma po cenie niższej od ceny detalicznej ustalonej przez wydawcę, sprzedaż numerów aktualnych i archiwalnych po innej cenie jest nielegalna i grozi odpowiedzialnością karną. Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne, Kraków 2010 P A R T N E R Z Y M E R Y T O R Y C Z N I Akademia Górniczo-Hutnicza Im. Stanisława Staszica Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu Politechnika Świętokrzyska Politechnika Śląska Wydział Górnictwa i Geologii Polska Fundacja Technik Bezwykopowych Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji Rzeczpospolitej Polskiej Oddział w Krakowie Polski Komitet Geotechniki Oddział Małopolski

13

14 Spis treści Upowszechniamy osiągnięcia inżynierskie Anna Biedrzycka 8 Nowoczesne nie tylko w nazwie Anna Biedrzycka 17 Tunel Emilia w Lalikach pierwszy pozamiejski tunel drogowy w Polsce Anna Siedlecka 20 Poprawa wydajności i niezawodności krakowskiej infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej Anna Gierek, Grzegorz Cyganik 22 Warbud buduje Czajkę Bernarda Ambroża-Urbanek 26 Rury HOBAS OD 3000 rozmieszczone pod Warszawą HOBAS System Polska Sp. z o.o. 30 Dynamika rozwoju budownictwa i drogownictwa w Polsce Wiesław Kozioł, Dorota Łochańska, Łukasz Machniak 36 Promocja polskiego mostownictwa nagrody Pontifex Cracoviensis Anna Siedlecka 38 Geotechnika i budownictwo specjalne Anna Siedlecka 40 Drogi samorządowe zaniedbane 95 procent Tomasz Orłowski 44 Trasa Mostu Północnego w rok od rozpoczęcia budowy Mariusz Karpiński-Rzepa, Anna Biedrzycka 48 Stadion Narodowy w Warszawie Anna Janas-Karaś, Juliusz Sikora 52 Przesłona przeciwfiltracyjna w technologii jet grouting Maciej Stasiński, Mariusz Łoszewski 54 Mosty Szanghaju miasta transformacji Krzysztof Dąbrowiecki 58 Mosty Krakowa Piotr Tatara 62 Narzędzia komunikacji wizualnej na rynku budowlanym Sebastian Białęcki 64 Modernizacja rurociągu tranzytowego wody uzdatnionej z SUW Kalinko do przepompowni Chojny w Łodzi Robert Walczak 66 Matematyczny model sieci warszawskich wodociągów i kanalizacji zaczyna pracę Wojciech Bliźniak 68 Ochrona przed upadkiem z wysokości na pionowych wejściach drabinowych Aleksander Walas 70 Bezodkrywkowa odnowa studni rewizyjnych Paweł Nurzyński, Tomasz Pawlak 74 Pierścienie odciążające mity i rzeczywistość Grzegorz Śmiertka 76 Nowe systemy wierceń Atlas Copco Andrzej Majczyna, Artur Makoś, Michał Góral 80 Nowości Intrac na targach Autostrada-Polska Intrac Polska Sp. z o.o. 82 Wiadukty w rodzimym krajobrazie Grażyna Łagoda 86 Bezpieczeństwo posadowienia obiektu według norm europejskich Anna Siemińska-Lewandowska 92 Podwieszany most przez Wisłę w Krakowie Anna Siedlecka 94 Palownice IPC Konrad Sas 96 Przepusty w infrastrukturze komunikacyjnej cz. 8 Adam Wysokowski, Jerzy Howis 104 Bezwykopowa odnowa przewodów kanalizacyjnych powłoką żywiczną z dwoma niezależnymi przekrojami o wielofunkcyjnych zastosowaniach Andrzej Kuliczkowski 105 Tajwan przeciski hydrauliczne w zróżnicowanych warunkach geologicznych Z prof. Keh-Jian Shou, członkiem Honorowego Komitetu Naukowo-Organizacyjnego konferencji No-Dig Poland 2010, rozmawia Andrzej Kuliczkowski 14 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Maj Czerwiec 2010

15 Redakcja Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne OGÓLNOPOLSKI MAGAZYN BRANŻOWY Wydawca: Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Mariusz Karpiński-Rzepa Dziennikarze: Anna Biedrzycka szef działu Studio graficzne i multimedia: Dominik Jarząbek szef działu Redakcja: Anna Karpińska-Rzepa (szef biura) ul. Zakopiańska 9/101, Kraków tel.: , , fax: Bernarda Ambroża-Urbanek Małgorzata Piechota Anna Siedlecka Krzysztof Sikora Kinga Wolska Grafik: Magdalena Jarząbek Redaktor naczelny: Mariusz Karpiński-Rzepa Reklama i marketing: Anna Karpińska-Rzepa szef działu tel.: , fax: Internet: Łukasz Jezierski szef działu Damian Karpiński Redaktor wydania: Lena Bełdan Lidia Pobidyńska tel.: Prenumerata: Kolporter SA, Garmond Press Sprzedaż: Salony EMPiK oraz redakcja Dystrybucja: Teresa Siedlecka, Ararat Vision Druk: Pasaż Sp. z o.o. Nakład: 7000 egzemplarzy Projekt okładki: Dominik Jarząbek Zdjęcia na okładce: MPWiK SA w Krakowie R E K L A M A

16 Nasi Doradcy RADA PROGRAMOWA Rada Programowa Nowoczesnego Budownictwa Inżynieryjnego czuwa nad wysokim poziomem merytorycznym pisma, opiniuje wybrane artykuły i pełni funkcję doradczą w zakresie podejmowanych tematów, współtworząc program merytoryczny wydawnictwa. Rada działa od chwili założenia pisma i składa się z wybitnych przedstawicieli różnych dziedzin nauki związanych z budownictwem. Na jej czele stoi JM Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie prof. dr hab. inż. Antoni Tajduś. prof. dr hab. inż. Antoni Tajduś Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie prof. dr hab. inż. Andrzej Gonet Zakład Wiertnictwa i Geoinżynierii Wydział Wiertnictwa Nafty i Gazu AGH dr hab. inż. Jerzy Z. Piotrowski, prof. PŚk Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Świętokrzyskiej prof. dr hab. inż. Stanisław Stryczek Zakład Wiertnictwa i Geoinżynierii Wydział Wiertnictwa Nafty i Gazu AGH dr hab. inż. Kazimierz Gwizdała, prof. PG Katedra Geotechniki Geologii i Budownictwa Morskiego Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska Politechniki Gdańskiej prof. dr hab. inż. Krystian Probierz Wydział Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej prof. dr hab. inż. Andrzej Kuliczkowski Prezes Polskiej Fundacji Technik Bezwykopowych, Zakład Wodociągów i Kanalizacji Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Świętokrzyskiej prof. dr hab. inż. Zbigniew Kledyński Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej prof. dr hab. inż. Jakub Siemek Zakład Gazownictwa Ziemnego Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu AGH prof. dr hab. inż. Jan Biliszczuk Zakład Mostów Instytut Inżynierii Lądowej Politechniki Wrocławskiej dr hab. inż. Kazimierz Kłosek, prof. PŚl Zakład Dróg i Kolei Wydział Budownictwa Politechniki Śląskiej prof. dr hab. inż. Andrzej Wichur Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH dr hab. inż. Marek Cała Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH prof. dr hab. inż. Wiesław Kozioł Katedra Górnictwa Odkrywkowego Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH dr hab. inż. Adam Wysokowski, prof. UZ Zakład Dróg i Mostów Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska Uniwersytetu Zielonogórskiego prof. dr hab. inż. Józef Dubiński Główny Instytut Górnictwa dr hab. inż. Marek Łagoda, prof. PL Katedra Dróg i Mostów Wydział Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej, Instytut Badawczy Dróg i Mostów dr inż. Jacek Alenowicz Katedra Inżynierii Drogowej Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska Politechniki Gdańskiej, Polskie Stowarzyszenie Geosyntetyczne prof dr. hab. inż. Józef Dziopak Katedra Infrastruktury i Ekorozwoju Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Rzeszowskiej prof. dr hab. inż. Maciej Mazurkiewicz Katedra Ekologii Terenów Górniczych Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH dr inż. Agata Zwierzchowska Zakład Wodociągów i Kanalizacji Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Świętokrzyskiej

17 Budownictwo podziemne Laliki Tunel Emilia w Lalikach pierwszy pozamiejski tunel drogowy w Polsce Anna Siedlecka, Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Budowa odcinka drogi ekspresowej S69 Szare Laliki, z pierwszym w Polsce pozamiejskim tunelem drogowym w miejscowości Laliki, była prowadzona od listopada 2007 r. Zgodnie z umową, zakończenie realizacji przypadło na koniec listopada 2009 r. Odcinek ten liczy łącznie 4,7 km, a sam tunel 678 m. W ramach zadania powstał także węzeł drogowy Laliki. Tunel otwarto 5 marca 2010 r. Maj Czerwiec 2010 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 17

18 Laliki Budownictwo podziemne Jednym ze strategicznych celów spółki akcyjnej Doprastav a.s. Bratislava jest zaistnienie z ciekawymi realizacjami na rynkach zagranicznych, systematyczne rozwijanie działalności za granicą i zajęcie mocnej pozycji wśród dobrze prosperujących firm budowlanych w Europie Środkowej i na świecie. Po systematycznej analizie rynku budowlanego w krajach ościennych postanowiliśmy przystąpić do przetargu na budowę tunelu w Lalikach w ramach zadania Budowa drogi ekspresowej S69 Bielsko-Biała Żywiec Zwardoń, odcinek C2: Szare Laliki. Przetarg ten wygraliśmy w konsorcjum z innymi firmami. Budowę ukończyliśmy w ustalonym terminie. Tunel w Lalikach, nazwany imieniem matki papieża Jana Pawła II Emilia, był realizowany w trudnych warunkach geologicznych i geotechnicznych. Dzięki doświadczeniu Doprastavu w pracy w podobnych warunkach na Słowacji, podczas budowy tunelu nie wystąpiły żadne kłopoty ani niespodziewane sytuacje. Aktualnie Doprastav realizuje wiele ważnych inwestycji w Polsce, głównie na autostradach A1 i A4. Celem firmy i jej partnerów jest połączenie ponad 57-letniego doświadczenia w budownictwie z potencjałem polskiego rynku budowlanego. Jeżeli do tego dojdzie, osiągniemy duży sukces. inż. Dušan Šamudovský, CSc. członek zarządu i dyrektor generalny Doprastav a.s. Doprastav w ramach zagranicznej działalności jest od dawna obecny w Czechach, co wynika z tradycji posiadania wspólnego państwa przez Czechów i Słowaków Czechosłowacji. Po trudnych negocjacjach został podpisany kontrakt na budowę autostrady w Azerbejdżanie, którą opisało na swoich łamach Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne (inż. Dusan Bozik, inż. Juraj Serva, inż. Ivan Rondos, inż. Viera Klimentova, Pierwsza w Azerbejdżanie autostrada z prawdziwego zdarzenia, NBI 2009, nr 4 [25], s ). Po zakończeniu tego kontraktu czeka nas budowa kolejnej autostrady w Azerbejdżanie. Na etapie końcowym jest też realizacja budowy obwodnicy miasta Makó na południu Węgier. W zasadzie bez akwizycji i długotrwałego marketingu, za to z sukcesem weszliśmy na polski rynek, realizując dziś już ukończony tunel Emilia w Lalikach. Aktualnie wykonujemy z naszym partnerem, Polimeksem-Mostostalem SA, trzy ważne budowy na autostradach A1 i A4. Dotychczasowe realizacje zaowocowały zawarciem umowy o współpracy, którą 27 sierpnia 2009 r. podpisali prezesi zarządów obu firm. Uzyskiwane przez Doprastav wyniki zobowiązują nas do dalszej aktywności na polskim rynku i tego zobowiązania zamierzamy się podjąć. inż. Robert Turanský dyrektor ds. przedsiębiorstw zagranicznych Doprastav a.s. 18 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Maj Czerwiec 2010

19 Budownictwo podziemne Laliki Tunel drogowy jest dwukierunkowy, o dwóch pasach ruchu, z równoległym tunelem ewakuacyjnym. Klasyfikowany jest jako drogowy, płytki, wykonany metodami górniczą i odkrywkową, jednonawowy o obudowie monolitycznej żelbetowej. Przekrój poprzeczny tunelu ma kształt podkowiasty, wynikający z charakteru pracy konstrukcji. Tunel ten ma za zadanie przeprowadzenie trasy przez Sobczakową Grapę (766 m n.p.m.), górę masywu Beskidu Żywieckiego. W budowie geologicznej występują utwory fliszu karpackiego o dużej zmienności warstw oraz kątów ich zapadania. Masyw fliszowy, w którym drążony był tunel, charakteryzuje się zmiennością strukturalną, a tym samym skomplikowaną tektoniką. Podczas drążenia zastosowano zasady NATM, tj. Nowej Austriackiej Metody Budowy Tuneli, w myśl których górotwór stanowi element konstrukcji nośnej obiektu. Podczas drążenia używano wierteł i środków wybuchowych na całej powierzchni przekroju tunelu. W pierwszej fazie wykonywano obudowę wstępną, która doprowadzała do samonośności górotworu, a następnie obudowę stałą, żelbetową o grubości, 40 cm. W tunelu zaprojektowano pięć par wentylatorów strumieniowych, montowanych do stropu w rozstawie co 135 m, oraz dwa wentylatory w tunelu ewakuacyjnym, rozmieszczone w okolicach portali. System wentylacji ma za zadanie pracę w trybie normalnej eksploatacji, jak i pracę w przypadku pożaru. W przypadku wystąpienia awarii uruchamia się system nagłośnienia ewakuacyjnego. System kamer dostosowany jest do uzyskania ciągłości obrazu na całej trasie tunelu, obraz z kamer jest przesyłany do pomieszczeń monitoringu. Wartość inwestycji odcinka S69 Szare Laliki to 391 mln zł, a koszt budowy samego tunelu wyniósł 147,2 mln zł. Generalnym wykonawcą tunelu w Lalikach była słowacka firma Doprastav a.s. Budowa pierwszego, klasycznego tunelu w Polsce od początku była dla firmy Doprastav i dla mnie osobiście wielkim wyzwaniem. Krótko po rozpoczęciu prac okazało się, że miejscowe warunki geologiczne i geotechniczne są bardzo niekorzystne. Dzięki zespołowej pracy wszystkich zainteresowanych udało się nam dokończyć realizację tunelu Emilia w zaplanowanym terminie, z zachowaniem najwyższej jakości, bez wypadków i awarii. W trakcie realizacji budowy czuwała przy nas św. Barbara i za to jej dziękujemy. Kieruję też słowa podziękowania do przedstawicieli inwestora za to, że mieliśmy możliwość realizacji tak ciekawej budowy. Dziękuję pracownikom Doprastavu, podwykonawcom, przedstawicielom administracji państwowej i samorządów, odpowiedzialnym urzędom oraz mieszkańcom za okazaną cierpliwość w trakcie realizowanych prac budowlanych. Doprastav jest w Polsce znaczącym partnerem i konkurentem, który dzięki referencjom uzyskanym za budowę tunelu Emilia w Lalikach kontynuuje prace przy innych inwestycjach. Nasze zespoły, złożone przede wszystkim z polskich inżynierów, techników i robotników, są gwarancją zadowolenia zamawiającego. Wierzę, że partnerzy znaleźli w nas odpowiedzialnych, uczciwych i zaangażowanych budowlańców, w których interesie jest wspólny sukces. inż. Štefan Kovalčík dyrektor Doprastav a.s. Oddział w Polsce, Bielsko-Biała Prace budowlane na odcinku drogi ekspresowej S69 Szare Laliki zakończyły się w listopadzie 2009 r. i od tej chwili tunel wyposażany był w nowoczesny, unikatowy system monitorujący, który następnie testowano. Wszystkie kontrole sprawności systemu monitorującego zakończyły się powodzeniem i wiem, że kierowcy będą mieli do dyspozycji bezpieczny tunel, leżący w malowniczym otoczeniu Beskidu Żywieckiego. Tym samym wykorzystana została pożyczka Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę pierwszego etapu drogi ekspresowej S69 Żywiec Zwardoń o łącznej długości 27 km. Pierwsze prace rozpoczęły się w 2002 r. Droga ta obfituje w nowoczesne i śmiałe rozwiązania infrastrukturalne; na szczególną uwagę zasługują estakady w Milówce i Kamesznicy, przejście graniczne z Republiką Słowacką w Zwardoniu, pierwszy pozamiejski tunel drogowy w Lalikach, przejście dla dużych zwierząt w Przybędzy. Przypomnę jeszcze, że w tym roku rozpocznie się realizacja odcinka od Bielska-Białej do Żywca o długości ponad 15 km, w 2011 r. budowa obejścia Węgierskiej Górki, a w maju przyszłego roku zakończy się budowa obwodnicy Bielska-Białej. Po sfinalizowaniu wszystkich tych prac kierowcy będą mogli bezpiecznie i szybko dojechać w Beskidy i dalej na Słowację. mgr inż. Krzysztof Raj dyrektor oddziału GDDKiA w Katowicach Maj Czerwiec 2010 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 19

20 Kraków Wodociągi Kontrakt nr 1, zadanie nr 2: budowa komory na kanale wykonanym w technologii mikrotunelingu w ul. Sieroszewskiego, fot. archiwum MPWiK SA w Krakowie Poprawa wydajności i niezawodności krakowskiej infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej Anna Gierek, Grzegorz Cyganik, Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji SA w Krakowie Właśnie dobiega końca projekt pod nazwą Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie etap I. Jest to jedna z dwóch inwestycji z zakresu infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej realizowanych przez Wodociągi Krakowskie. Ukończenie ostatniej fazy przedsięwzięcia, jaką jest budowa kanalizacji we wschodniej części miasta, zaplanowano na koniec czerwca 2010 r. Decyzją Komisji Europejskiej z 19 grudnia 2005 r. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji SA w Krakowie uzyskało 59-procentowe dofinansowanie do zadań realizowanych w ramach projektu Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie etap I i tym samym stało się beneficjantem Funduszu Spójności. Z uwagi na fakt, że koszty kwalifikowane wyniosą 36,4 mln euro, udział Funduszu Spójności sięga 21,5 mln euro. Pozostałe koszty kwalifikowane (14,9 mln euro) oraz koszty niekwalifikowane (2,0 mln euro) pokrywają Wodociągi Krakowskie. Projekt obejmuje zakresem zadania inwestycyjne rozpisane na sześć kontraktów: 1. Uporządkowanie kanalizacji w rejonie Borku Fałęckiego poprzez odłączenie potoku Urwisko oraz Budowa kanału odciążającego kolektor B w Nowej Hucie. 2. Renowacja systemu kanalizacyjnego miasta Krakowa kanały przełazowe. 3. Renowacja systemu kanalizacyjnego miasta Krakowa kanały nieprzełazowe Kraków. 4. Renowacja systemu kanalizacyjnego miasta Krakowa kanały nieprzełazowe Nowa Huta. 5. Budowa systemu kanalizacji sanitarnej we wschodnich rejonach miasta Krakowa (Nowa Huta). 6. Inżynier Kontraktu dla projektu Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie etap I. Kontrakt nr 1 Kontrakt, na który składały się dwa zadania: Uporządkowanie kanalizacji w rejonie Borku Fałęckiego poprzez odłączenie potoku Urwisko oraz Budowa kanału odciążającego kolektor B w Nowej Hucie, dobiegł końca 31 stycznia 2008 r. Realizacja pierwszego z zadań polegała na odłączeniu potoku Urwisko od kanalizacji miejskiej Krakowa i doprowadzenie go do pierwotnej zlewni, tj. rzeki Wilgi. W związku z tym wykonawca robót konsorcjum firm Przedsiębiorstwo Robót Górniczych Metro Sp. z o.o. oraz Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych Inkop zbudował odpowiednie koryto kierujące (wlot potoku do kanału), kanał o średnicy 1400 mm i 1600 mm i długości 350 m oraz wylot brzegowy z kanału do rzeki Wilgi. Drugie zadanie miało na celu budowę kolektora ogólnospławnego o długości 895 m i przekroju 1400 mm, ośmiu komór połączeniowych i przelotowych, a także komory przelewowej. Kolektor ten przejął nadmiar ścieków z os. Centrum E w dzielnicy Nowa Huta. Realizacja projektu przyniosła przede wszystkim znaczne polepszenie sprawności systemu kanalizacyjnego w rejonie Borku Fałęckiego oraz os. Centrum E, co ma niebagatelne znaczenie podczas ulewnych deszczów. Dochodziło wtedy do nadmiernego przepełnienia kolektora ogólnospławnego, co bezpośrednio doprowadzało do zanieczyszczenia poprzez 20 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Maj Czerwiec 2010

Upowszechniamy osiągnięcia inżynierskie

Upowszechniamy osiągnięcia inżynierskie Upowszechniamy osiągnięcia inżynierskie Anna Biedrzycka, Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Volker Schuhmaier Fotolia Kiedy w maju 2005 r. ukazał się pierwszy numer Nowoczesnego Budownictwa Inżynieryjnego,

Bardziej szczegółowo

LOTOS Asfalt lider w produkcji asfaltów w Polsce. Naszej jakości zaufali najlepsi.

LOTOS Asfalt lider w produkcji asfaltów w Polsce. Naszej jakości zaufali najlepsi. LOTOS Asfalt lider w produkcji asfaltów w Polsce. Naszej jakości zaufali najlepsi. Zapewniamy: Najwyższy standard produktów potwierdzony certyfikatami, spełniający najwyższe normy Szeroki wybór asfaltów

Bardziej szczegółowo

GENERALNA DYREKCJA DRÓG KRAJOWYCH I AUTOSTRAD ODDZIAŁ W KATOWICACH 1

GENERALNA DYREKCJA DRÓG KRAJOWYCH I AUTOSTRAD ODDZIAŁ W KATOWICACH 1 GENERALNA DYREKCJA DRÓG KRAJOWYCH I AUTOSTRAD ODDZIAŁ W KATOWICACH 1 Oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Przebudowa węzła stan Krajowych projektowany i Autostrad w Katowicach administruje na terenie woj.

Bardziej szczegółowo

Oferta Sponsoringu Konferencji Naukowo-Technicznej Budownictwo Podziemne i Bezpieczeństwo w Komunikacji Drogowej i Infrastrukturze Miejskiej

Oferta Sponsoringu Konferencji Naukowo-Technicznej Budownictwo Podziemne i Bezpieczeństwo w Komunikacji Drogowej i Infrastrukturze Miejskiej Oferta Sponsoringu Konferencji Naukowo-Technicznej Budownictwo Podziemne i Bezpieczeństwo w Komunikacji Drogowej i Infrastrukturze Miejskiej 10 11 kwietnia 2014 r. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława

Bardziej szczegółowo

Rok 2013. Wszystko o MONOLICIE

Rok 2013. Wszystko o MONOLICIE Rok 2013 Wszystko o MONOLICIE Polskie Centrum Budownictwa Sp. z o.o., 02-516 Warszawa, ul. Starościńska 1b lok. 2 tel./fax (0-22) 646 75 21 do 23, e-mail: info@monolityczne.com.pl; www.monilityczne.com.pl

Bardziej szczegółowo

Nasza oferta składa się z publikacji książkowej, serwisu internetowego oraz internetowego banku informacji

Nasza oferta składa się z publikacji książkowej, serwisu internetowego oraz internetowego banku informacji Nasza oferta składa się z publikacji książkowej, serwisu internetowego oraz internetowego banku informacji 1 2 3 Prestiżowy katalog INWESTYCJE BUDOWLANE kompendium dla inwestorów polskich i zagranicznych;

Bardziej szczegółowo

VIII Zjazd Kanalizatorów Polskich

VIII Zjazd Kanalizatorów Polskich Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych Oddział w Łodzi Instytut Inżynierii Środowiska i Instalacji Budowlanych Politechniki Łódzkiej Komunikat nr 3 VIII Zjazd Kanalizatorów Polskich PATRONAT

Bardziej szczegółowo

HISTORIA JAKOŚĆ, SKUTECZNOŚĆ, NOWOCZESNOŚĆ. Jesteśmy z tego dumni! Małgorzata i Jerzy Wiśniewscy

HISTORIA JAKOŚĆ, SKUTECZNOŚĆ, NOWOCZESNOŚĆ. Jesteśmy z tego dumni! Małgorzata i Jerzy Wiśniewscy P ÓSPÓŁKA POLSKA POLSKA I PRYWATNA I PRYWATNA HISTORIA Był rok 1994. Mieliśmy pomysł na biznes. I tak powstał garażowy Piecobiogaz. Dziś giełdowe PBG stoi na czele Grupy firm zatrudniającej kilka tysięcy

Bardziej szczegółowo

Początki działalności

Początki działalności PREZENTACJA FIRMY Początki działalności 1881 r. William. H. Lindley podpisuje z warszawskim magistratem umowę na wykonanie planów kanalizacji i wodociągów oraz na kierowanie ich budową w Warszawie. 1886

Bardziej szczegółowo

Jak się promujemy? Jak się zareklamować? Oferujemy Klientom 2 Pakiety Reklamowe: PAKIET WIZERUNKOWY

Jak się promujemy? Jak się zareklamować? Oferujemy Klientom 2 Pakiety Reklamowe: PAKIET WIZERUNKOWY Czym jest portal e-biurowce? Portal e-biurowce oferuje między innymi reklamę firmom, których działalność związana jest z: budową, aranżacją i zarządzaniem inwestycjami biurowymi. Dzięki współpracy z nami,

Bardziej szczegółowo

SILNI WIEDZĄ PATRZĄCY W PRZYSZŁOŚĆ Jubileusz 60-lecia IMG PAN Lista gratulacji

SILNI WIEDZĄ PATRZĄCY W PRZYSZŁOŚĆ Jubileusz 60-lecia IMG PAN Lista gratulacji SILNI WIEDZĄ PATRZĄCY W PRZYSZŁOŚĆ Jubileusz 60-lecia IMG PAN Lista gratulacji Z okazji jubileuszu 60-lecia IMG PAN listy gratulacyjne na ręce Dyrektora IMG PAN osobiście, bądź przez swoich przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

podsumowanie konferencji pierwsze tak duże wydarzenie poświęcone morskiej energetyce wiatrowej na polskich obszarach morskich

podsumowanie konferencji pierwsze tak duże wydarzenie poświęcone morskiej energetyce wiatrowej na polskich obszarach morskich podsumowanie konferencji pierwsze tak duże wydarzenie poświęcone morskiej energetyce wiatrowej na polskich obszarach morskich organizatorzy zaangażowanie lokalnych instytucji konferencja została zorganizowana

Bardziej szczegółowo

Konkurs Budowa Roku Podkarpacia 2011

Konkurs Budowa Roku Podkarpacia 2011 Konkurs Budowa Roku Podkarpacia 2011 Organizatorzy konkursu: Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa Oddział w Rzeszowie Podkarpacka Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa Budowa Roku Podkarpacia

Bardziej szczegółowo

Biblioteka Naukowo-Techniczna Ośrodka Badawczo- Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego w Płocku. http://biblioteka.obr.pl/4gh4log/index.

Biblioteka Naukowo-Techniczna Ośrodka Badawczo- Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego w Płocku. http://biblioteka.obr.pl/4gh4log/index. Strona www http://karo.umk.pl/karo/ http://centrum.nukat.edu.pl/ http://www.pbi.edu.pl/index.html http://vls.icm.edu.pl/ http://www.bn.org.pl/ http://www.gig.eu/pl/a108/informacje_adresowe.html http://www.itl.waw.pl/biblioteka

Bardziej szczegółowo

Dla rozwoju infrastruktury i środowiska NOWOCZESNE UCZELNIE W POLSCE

Dla rozwoju infrastruktury i środowiska NOWOCZESNE UCZELNIE W POLSCE Dla rozwoju infrastruktury i środowiska NOWOCZESNE UCZELNIE W POLSCE fot. Brunon Fidrych Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej zdobył szereg prestiżowych nagród, m.in.: Tytuł

Bardziej szczegółowo

Sportowa Polska 2010

Sportowa Polska 2010 Sportowa Polska 2010 Sportowa Polska 2010 to cykl dwudniowych konferencji organizowanych przez Polski Klub Infrastruktury Sportowej w ośmiu największych miastach Polski, wybranych ze względu na położenie

Bardziej szczegółowo

Miesięcznik Finansowy BANK

Miesięcznik Finansowy BANK Miesięcznik Finansowy BANK Precyzyjna dystrybucja Miesięcznika Finansowego BANK pozwala reklamodawcom dotrzeć z informacjami o produktach i usługach do decydentów instytucji bankowych i finansowych. Nasi

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z XI MIĘDZYNARODOWEJ KONFERENCJI NAUKOWO-TECHNICZNEJ ELEKTROWNIE CIEPLNE. EKSPLOATACJA MODERNIZACJE REMONTY

SPRAWOZDANIE Z XI MIĘDZYNARODOWEJ KONFERENCJI NAUKOWO-TECHNICZNEJ ELEKTROWNIE CIEPLNE. EKSPLOATACJA MODERNIZACJE REMONTY SPRAWOZDANIE Z XI MIĘDZYNARODOWEJ KONFERENCJI NAUKOWO-TECHNICZNEJ ELEKTROWNIE CIEPLNE. EKSPLOATACJA MODERNIZACJE REMONTY Z życia SEP W dniach 5 7 czerwca bieżącego roku odbyła się w Słoku koło Bełchatowa

Bardziej szczegółowo

Grupa Wydawnicza Gazet Lokalnych

Grupa Wydawnicza Gazet Lokalnych Grupa Wydawnicza Gazet Lokalnych Od 2004 r. www.extrapolska.pl Wydawnictwo Gazet Regionalnych Spółka Extra Media jest wydawnictwem w 100% z kapitałem polskim, od ponad 10 lat działającym na krajowym rynku

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 25 listopada 2014 r. Pozycja 51

Warszawa, dnia 25 listopada 2014 r. Pozycja 51 Warszawa, dnia 25 listopada 2014 r. Pozycja 51 KOMUNIKAT MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 9 października 2014 r. o przyznanych dotacjach ze środków finansowych na naukę na inwestycje w zakresie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp. Zamiast zakończenia. Literatura Spis rysunków

Spis treści. Wstęp. Zamiast zakończenia. Literatura Spis rysunków Spis treści Wstęp 1. Przedsiębiorstwo budowlano-montażowe na rynku usług budowlanych 1.1. Charakterystyka branży budowlanej 1.2. Zarządzanie przedsiębiorstwem budowlano-montażowym 1.3. Wybrane problemy

Bardziej szczegółowo

Projekt Oczyszczanie ścieków na Żywiecczyźnie - od pomysłu do sukcesu

Projekt Oczyszczanie ścieków na Żywiecczyźnie - od pomysłu do sukcesu Projekt Oczyszczanie ścieków na Żywiecczyźnie 1 Początki działalności Związku sięgają 1991 roku, kiedy Urząd Rady Ministrów zarejestrował Związek Komunalny ds. Gazyfikacji w Żywcu. Pierwszym zadaniem Związku

Bardziej szczegółowo

25 27 maja 2010. Targi Transportu Szynowego. podsumowanie. www.silesiarailexpo.pl

25 27 maja 2010. Targi Transportu Szynowego. podsumowanie. www.silesiarailexpo.pl podsumowanie Premierowa edycja Targów Transportu Silesia Rail Expo Pierwsza edycja Targów Silesia Rail Expo dobiegła końca. Podczas trzech dni targów, Expo Silesia odwiedziło ponad 2000 gości. Zwiedzający

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPÓŁPRACY PRZY TWORZENIU KATALOGU OBIEKTÓW SPA & WELLNESS W POLSCE 2011

OFERTA WSPÓŁPRACY PRZY TWORZENIU KATALOGU OBIEKTÓW SPA & WELLNESS W POLSCE 2011 OFERTA WSPÓŁPRACY PRZY TWORZENIU KATALOGU OBIEKTÓW SPA & WELLNESS W POLSCE 2011 Oferta współpracy Katalog obiektów SPA & WELLNESS W POLSCE 2011 Szanowni Państwo, Już po raz szósty przygotowujemy katalog

Bardziej szczegółowo

Warsztaty PRZEDSIĘBIORCY SZKOŁY ZAWODOWE POMORZA PROBLEMY REKOMENDACJE ROZWIĄZAŃ KIERUNKI DZIAŁAŃ

Warsztaty PRZEDSIĘBIORCY SZKOŁY ZAWODOWE POMORZA PROBLEMY REKOMENDACJE ROZWIĄZAŃ KIERUNKI DZIAŁAŃ Warsztaty PRZEDSIĘBIORCY SZKOŁY ZAWODOWE POMORZA PROBLEMY REKOMENDACJE ROZWIĄZAŃ KIERUNKI DZIAŁAŃ 10 stycznia 2011 - Państwowe Szkoły Budownictwa - Gdańsk ul. Grunwaldzka 238 Patronat: Mieczysław Struk

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach. Część I

Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach. Część I Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach Część I Szczecin 2013 Tytuł monografii naukowej: Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych

Bardziej szczegółowo

Konkursu o Tytuł Pracodawca Godny Zaufania

Konkursu o Tytuł Pracodawca Godny Zaufania Konkursu o Tytuł Pracodawca Godny Zaufania Konkurs promujący dobre wzorce wśród pracodawców Warszawa, 28 Czerwca 2012 r. Promowanie dobrych wzorców Konkurs o Tytuł Pracodawca Godny Zaufania to inicjatywa,

Bardziej szczegółowo

Wartość kosztorysowa 62 381 8 390 4 265 4 125 29 OBRONA NARODOWA I a. środki z budżetu państwa 62 381 8 390 4 265 4 125

Wartość kosztorysowa 62 381 8 390 4 265 4 125 29 OBRONA NARODOWA I a. środki z budżetu państwa 62 381 8 390 4 265 4 125 WYKAZ INWESTYCJI WIELOLETNICH W 2002 R. Załącznik nr 7 Przyrost zdolności 41 Wartość kosztorysowa 12 087 775 9 453 349 1 790 069 3 567 030 1 767 705 inwestycji wieloletnich jednostek a. środki z budżetu

Bardziej szczegółowo

KONGRES TO DOSKONAŁA OKAZJA DO PREZENTACJI

KONGRES TO DOSKONAŁA OKAZJA DO PREZENTACJI Sympozjum Naukowo-Techniczne WOD-KAN-EKO już na stałe wpisało się w kalendarz imprez branżowych poświęconych gospodarce wodno-ściekowej. Umożliwia dostęp do wiedzy, nowych trendów i dyskusję nad rozwojem

Bardziej szczegółowo

Projekt WIEDZA PASJA WIĘŹ

Projekt WIEDZA PASJA WIĘŹ NARZĘDZIE MARKETINGOWE REKLAMA PRASOWA Projekt WIEDZA PASJA WIĘŹ www.conaslaczy.agh.edu.pl Reklama prasowa jest jednym z elementów projektu wizerunkowego WIEDZA PASJA WIĘŹ, poprzez który przedstawiamy

Bardziej szczegółowo

CZŁONKOWIE KOMITETU MECHANIKI PAN, KTÓRZY OTRZYMALI IMIENNIE ZAADRESOWANY LIST I ICH REAKCJA

CZŁONKOWIE KOMITETU MECHANIKI PAN, KTÓRZY OTRZYMALI IMIENNIE ZAADRESOWANY LIST I ICH REAKCJA CZŁONKOWIE KOMITETU MECHANIKI PAN, KTÓRZY OTRZYMALI IMIENNIE ZAADRESOWANY LIST I ICH REAKCJA Lp. Adresat 1. Prof. dr hab. inż. Jan AWREJCEWICZ Kierownik Katedry Automatyki i Biomechaniki Wydział Mechaniczny

Bardziej szczegółowo

Wykształcenie na zamówienie

Wykształcenie na zamówienie Wykształcenie na zamówienie Wyniki tegorocznej edycji konkursu na kierunki zamawiane Według szacunków ministerstwa, w roku 2013 w polskim przemyśle zabraknie ponad 46 tys. inżynierów, a w usługach ponad

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE NA KONFERENCJĘ DLA FIRM RODZINNYCH. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

ZAPROSZENIE NA KONFERENCJĘ DLA FIRM RODZINNYCH. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPROSZENIE NA KONFERENCJĘ DLA FIRM RODZINNYCH Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Sukcesja w firmie rodzinnej Firma rodzinna to coś więcej niż miejsce

Bardziej szczegółowo

Projekt Oczyszczanie ścieków na Żywiecczyźnie - od pomysłu do sukcesu

Projekt Oczyszczanie ścieków na Żywiecczyźnie - od pomysłu do sukcesu www.zmge.zywiec.pl Projekt Oczyszczanie ścieków na czyźnie - od pomysłu do sukcesu Związek Międzygminny ds. Ekologii w Żywcu ul. Ks. Prałata St. Słonki 22 34-300 tel. 33 861 28 98 Związek Międzygminny

Bardziej szczegółowo

II POSIEDZENIE ZESPOŁU

II POSIEDZENIE ZESPOŁU Posiedzenie zespołu ds. opracowania projektu krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii oraz optymalizacji zasad ich finansowania II POSIEDZENIE ZESPOŁU

Bardziej szczegółowo

DR KRYSTIAN ZIEMSKI & PARTNERS KANCELARIA PRAWNA W POZNANIU

DR KRYSTIAN ZIEMSKI & PARTNERS KANCELARIA PRAWNA W POZNANIU DR KRYSTIAN ZIEMSKI & PARTNERS KANCELARIA PRAWNA W POZNANIU O G Ó L N E I N F O R M A C J E O K A N C E L A R I I Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna sp. k. działa na rynku od 1992 r. Świadczymy

Bardziej szczegółowo

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski Wrocław, 13 maja 2010 Prospects in Dolnośląskie Inwestycje infrastrukturalne aglomeracji jako impuls do dalszego rozwoju gospodarczego nowe kierunki na regionalnym rynku Dariusz Ostrowski Czy inwestycje

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIOWA. EMAT HRC Elżbieta Matysiak. ul. Dąbrowskiego 1 64-200 Wolsztyn. www.emat.com.pl info@emat.com.pl. agencja zatrudnienia

OFERTA SZKOLENIOWA. EMAT HRC Elżbieta Matysiak. ul. Dąbrowskiego 1 64-200 Wolsztyn. www.emat.com.pl info@emat.com.pl. agencja zatrudnienia OFERTA SZKOLENIOWA EMAT HRC Elżbieta Matysiak ul. Dąbrowskiego 1 64-200 Wolsztyn www.emat.com.pl info@emat.com.pl agencja zatrudnienia badania psychologiczne projekty unijne Szanowni Państwo! Jesteśmy

Bardziej szczegółowo

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 M i ędzynarodo w e Targ i P oznańsk i e II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 Honorowy Patronat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego WWW.PEWUKA.PL

Bardziej szczegółowo

Droga Regionalna. Stan przygotowań do realizacji inwestycji. Rybnik, 16 listopada 2015 r

Droga Regionalna. Stan przygotowań do realizacji inwestycji. Rybnik, 16 listopada 2015 r Droga Regionalna Racibórz - Pszczyna Stan przygotowań do realizacji inwestycji Rybnik, 16 listopada 2015 r Dlaczego niemożliwe stało się możliwe? do listopada 2014 dziś Budowa drogi nie jest możliwa z

Bardziej szczegółowo

www.eco-talent.pl Posiedzenie RADY PROJEKTU Warszawa, dnia 24 lutego 2014

www.eco-talent.pl Posiedzenie RADY PROJEKTU Warszawa, dnia 24 lutego 2014 www.eco-talent.pl Posiedzenie RADY PROJEKTU Warszawa, dnia 24 lutego 2014 Harmonogram spotkania RADY 1. Przedstawienie członków Rady. Wymiana doświadczeń. 2. Omówienie celów Projektu i dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

REALIZACJE Z WYKORZYSTANIEM SYSTEMÓW OŚWIETLENIOWYCH FIRMY

REALIZACJE Z WYKORZYSTANIEM SYSTEMÓW OŚWIETLENIOWYCH FIRMY REGULAMIN KONKURSU O NAGRODĘ IM. MACIEJA NOWICKIEGO REALIZACJE Z WYKORZYSTANIEM SYSTEMÓW OŚWIETLENIOWYCH FIRMY Nagroda im. Macieja Nowickiego przyznawana za realizacje stanowiące istotny wkład w rozwój

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2014

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2014 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2014 (pierwsza

Bardziej szczegółowo

XVI i XVII wydarzenia z cyklu III KRAKOWSKIE DNI BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO 2016. (24-26 lutego 2016 r.)

XVI i XVII wydarzenia z cyklu III KRAKOWSKIE DNI BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO 2016. (24-26 lutego 2016 r.) XVI i XVII wydarzenia z cyklu III KRAKOWSKIE DNI BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO 2016 (24-26 lutego 2016 r.) III Ogólnopolskie Forum Specjalistyczne - Stała i tymczasowa organizacja ruchu drogowego ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

Ile za wodę, ścieki i odpady komunalne. Nowy stary cmentarz. Pomiędzy sacrum a profanum... Drodzy Czytelnicy! Wiosna w kulturze

Ile za wodę, ścieki i odpady komunalne. Nowy stary cmentarz. Pomiędzy sacrum a profanum... Drodzy Czytelnicy! Wiosna w kulturze Redaktor wydania: Roman Sokal Dziennikarze: Roman Sokal, Joanna Wyrostek, Współpraca: Andrzej Czacharowski, Piotr Flor, Albin Jaworski, Wiktoria Klechowa, Aneta Klimczak, Andrzej B. Miazga, Kazimierz Szubiak,

Bardziej szczegółowo

Akademia Pomorska w Słupsku

Akademia Pomorska w Słupsku W 16. edycji Rankingu Szkół Wyższych Perspektywy 2015 przygotowanego przez "Fundację Edukacyjną Perspektywy" Akademia Pomorska w Słupsku utrzymała swoją pozycję z ubiegłego roku. Warto podkreślić, że zarówno

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2013 1

Bardziej szczegółowo

W imieniu Komitetu Organizacyjnego konferencji PyCon PL 2011 mam przyjemność zaprosić Państwa do współpracy przy organizacji tegorocznej edycji.

W imieniu Komitetu Organizacyjnego konferencji PyCon PL 2011 mam przyjemność zaprosić Państwa do współpracy przy organizacji tegorocznej edycji. W imieniu Komitetu Organizacyjnego konferencji PyCon PL 2011 mam przyjemność zaprosić Państwa do współpracy przy organizacji tegorocznej edycji. W związku z tym chciałbym zachęcić Państwa do zapoznania

Bardziej szczegółowo

Prezentacja magazynu 1

Prezentacja magazynu 1 Prezentacja magazynu 1 SPIS TREŚCI 3. Redaktor naczelny 4. Misja czasopisma oraz grupa docelowa 5. Tematyka 6. Główne działy 7. Dystrybucja 8. Wersja cyfrowa magazynu 9. Zalety czytania prasy 10. Korzyści

Bardziej szczegółowo

III TYDZIEŃ ZRÓWNOWAŻONEJ ENERGII AGH W KRAKOWIE, 25-29 MAJA 2015 R.

III TYDZIEŃ ZRÓWNOWAŻONEJ ENERGII AGH W KRAKOWIE, 25-29 MAJA 2015 R. I AGH W KRAKOWIE, 25-29 MAJA 2015 R. Szanowni Państwo! W imieniu Komitetu Organizacyjnego III Tygodnia Zrównoważonej Energii mam przyjemność zaprosić Państwa do wsparcia tegorocznej edycji. Tydzień Zrównoważonej

Bardziej szczegółowo

Miesięcznik GMINA - pośrednik w kontaktach samorządowych

Miesięcznik GMINA - pośrednik w kontaktach samorządowych Miesięcznik GMINA - pośrednik w kontaktach samorządowych Magazyn GMINA To czasopismo, założonej w 1994 roku przez kilkanaście instytucji: agend rządowych, stowarzyszeń miast i gmin oraz banków; Publikacja

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD. Warszawa, wrzesień 2015r.

PREZENTACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD. Warszawa, wrzesień 2015r. PREZENTACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD Warszawa, wrzesień 2015r. MIRBUD S.A. działa przede wszystkim jako generalny wykonawca. Spółka jest notowana od 2008r. na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Bardziej szczegółowo

SYSTEM KSZTAŁCENIA W POLITECHNICE KRAKOWSKIEJ BUDOWNICTWO. Jacek Śliwiński Politechnika Krakowska

SYSTEM KSZTAŁCENIA W POLITECHNICE KRAKOWSKIEJ BUDOWNICTWO. Jacek Śliwiński Politechnika Krakowska SYSTEM KSZTAŁCENIA W POLITECHNICE KRAKOWSKIEJ ze szczególnym uwzględnieniem kierunku BUDOWNICTWO Jacek Śliwiński Politechnika Krakowska Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym szym z 27 lipca 2005 r. Art.159.

Bardziej szczegółowo

RZĄDOWY PROGRAM KIERUNKI ZAMAWIANE. Studiuj kierunki strategiczne dla Polski! prof. Barbara Kudrycka minister nauki i szkolnictwa wyższego

RZĄDOWY PROGRAM KIERUNKI ZAMAWIANE. Studiuj kierunki strategiczne dla Polski! prof. Barbara Kudrycka minister nauki i szkolnictwa wyższego RZĄDOWY PROGRAM KIERUNKI ZAMAWIANE Studiuj kierunki strategiczne dla Polski! prof. Barbara Kudrycka minister nauki i szkolnictwa wyższego Sukces KIERUNKÓW ZAMAWIANYCH 2008 pilotaŝ programu: wpłynęło 51

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACJI SŁUŻBY CYWILNEJ

PLAN KOMUNIKACJI SŁUŻBY CYWILNEJ PLAN KOMUNIKACJI SŁUŻBY CYWILNEJ Cel: Zapewnienie obywatelom najwyższej jakości informacji na temat usług publicznych rozbudowa portalu obywatel.gov.pl Informacja dla Obywatela 222 500 115 rekomendacje

Bardziej szczegółowo

Od wykazu nowości do czasopisma recenzowanego Historia kwartalnika Bibliotheca Nostra

Od wykazu nowości do czasopisma recenzowanego Historia kwartalnika Bibliotheca Nostra Od wykazu nowości do czasopisma recenzowanego Historia kwartalnika Bibliotheca Nostra Wydawca: Biblioteka Główna Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach Powstanie Wydajemy Bibliotheca

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu o Nagrodę Siemensa dla Absolwentów

Regulamin Konkursu o Nagrodę Siemensa dla Absolwentów Regulamin Konkursu o Nagrodę Siemensa dla Absolwentów PREAMBUŁA Nagroda Siemensa już od 1995 roku jest przyznawana corocznie naukowcom i zespołom badawczym. Służy ona promocji wybitnych osiągnięć w technice

Bardziej szczegółowo

euro na EURO Podpisanie Umów o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach PROGRAMU OPERACYJNEGO INFRASTRUKTURA i ŚRODOWISKO Warszawa, r Finansowanie projektów infrastrukturalnych w ramach PO IiŚ (mln

Bardziej szczegółowo

Lista wniosków pozytywnie ocenionych pod względem formalnym

Lista wniosków pozytywnie ocenionych pod względem formalnym Lista wniosków pozytywnie ocenionych pod względem formalnym lp Nr wniosku Akronim Wnioskodawca / Lider i członkowie konsorcjum status oceny formalnej 1 RID-I/1 OT1-1B/PŚk-PP Politechnika Świętokrzyska

Bardziej szczegółowo

Świadectwa charakterystyki energetycznej budynku - wykaz uczelni

Świadectwa charakterystyki energetycznej budynku - wykaz uczelni Świadectwa charakterystyki budynku - wykaz uczelni Lista uczelni posiadających zatwierdzony przez MInistra Nauki i Szkolnictwa Wyższego program studiów podyplomowych uprawniających do wykonywania świadectw

Bardziej szczegółowo

HUB SILESIA: LOGISTYKA JAKO MOTOR ROZWOJU EKONOMICZNEGO

HUB SILESIA: LOGISTYKA JAKO MOTOR ROZWOJU EKONOMICZNEGO HUB SILESIA: LOGISTYKA JAKO MOTOR ROZWOJU EKONOMICZNEGO III EDYCJA KONFERENCJI NA TEMAT PERSPEKTYW ROZWOJU RYNKU LOGISTYKI I MAGAZYNÓW W AGLOMERACJI ŚLĄSKIEJ Inwestycje logistyczne na Śląsku: bodźce, szanse,

Bardziej szczegółowo

6-7 października 2015 Wrocław

6-7 października 2015 Wrocław 6-7 października 2015 Kolejna, VI już edycja Dni Dewelopera to najważniejsze wydarzenie dotyczące rynku nieruchomości w Polsce. Istotne zagadnienia do dyskusji w gronie ekspertów koncentrują się wokół

Bardziej szczegółowo

Dla rozwoju infrastruktury i środowiska

Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Dla rozwoju infrastruktury i środowiska INFORMATOR - lipiec 2009 17 milionów dla Środy Śląskiej Unijne pieniądze na eko-inwestycje 39 milionów dla Strzegomia Szkolenie JRP Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

KSSE - Podstrefa Tyska OFERTA NR 1/2011. teren inwestycyjny nieruchomość gruntowa w Lędzinach

KSSE - Podstrefa Tyska OFERTA NR 1/2011. teren inwestycyjny nieruchomość gruntowa w Lędzinach KSSE - Podstrefa Tyska Szanowni Państwo, Mamy przyjemność przedstawić: OFERTA NR 1/2011 teren inwestycyjny nieruchomość gruntowa w Lędzinach Przedmiotem oferty jest sprzedaż całości lub części niezabudowanej

Bardziej szczegółowo

Otwarcie i przywitanie gości Jan Zarębski, Przewodniczący SA PG. Wystąpienie JM Rektora PG prof. dr hab. inż. Henryk Krawczyk, prof. zw.

Otwarcie i przywitanie gości Jan Zarębski, Przewodniczący SA PG. Wystąpienie JM Rektora PG prof. dr hab. inż. Henryk Krawczyk, prof. zw. Otwarcie Konferencji 09.00 09.30 Otwarcie i przywitanie gości Jan Zarębski, Przewodniczący SA PG Wystąpienie JM Rektora PG prof. dr hab. inż. Henryk Krawczyk, prof. zw. PG Przypomnienie celów i metodyki

Bardziej szczegółowo

II Kongres Finansów Publicznych

II Kongres Finansów Publicznych II Kongres Finansów Publicznych Kryzys szansą rozwoju 4-5 października 2012 r. Hotel Qubus, Kraków, ul. Nadwiślańska 6 Stagnacja i ograniczenie możliwości inwestowania we własny rozwój to chyba najgorsza

Bardziej szczegółowo

Strategia PUBLIC RELATIONS dla członków ZWIĄZKU POiD

Strategia PUBLIC RELATIONS dla członków ZWIĄZKU POiD Strategia PUBLIC RELATIONS dla członków ZWIĄZKU POiD Kampania - edycja IV Częściowe podsumowanie III edycji kampanii PR listopad 2013 maj 2014 Edycja III Podsumowanie działań PR prowadzonych w okresie

Bardziej szczegółowo

Marzena Andrzejewska. Regionalna prasa bibliotekarska doświadczenia i perspektywy Książnica Pomorska, Szczecin 8-9 października 2009 r.

Marzena Andrzejewska. Regionalna prasa bibliotekarska doświadczenia i perspektywy Książnica Pomorska, Szczecin 8-9 października 2009 r. Biuletyn Informacyjny PBW w Łodzi Biuletyn Informacyjny PBW w Łodzi Biuletyn Informacyjny PBW w Łodzi Biuletyn Informacyjny PBW w Łodzi Biuletyn Informacyjny PBW w Łodzi Marzena Andrzejewska kilka słów

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE BUDOWNICTWO INśYNIERYJNE 2010

NOWOCZESNE BUDOWNICTWO INśYNIERYJNE 2010 NOWOCZESNE BUDOWNICTWO INśYNIERYJNE 2010 SPIS TREŚCI Nr 1 8 WieŜa Dubaju / Anna Biedrzycka 10 Sztuka tworzenia mostów / Jan Biliszczuk rozm.: Mariusz Karpiński- Rzepa 14 Poprawa nastrojów w branŝy budowlanej

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ Stowarzyszenie Klon/Jawor to wiodąca polska organizacja zajmująca się badaniami sektora pozarządowego. Naszą

Bardziej szczegółowo

Nazwa uczelni; Wydział; Zakres. Strona internetowa; poczta e-mail. Telefon/fax; osoba do kontaktów. Data zatwierdzenia przez MNiSW.

Nazwa uczelni; Wydział; Zakres. Strona internetowa; poczta e-mail. Telefon/fax; osoba do kontaktów. Data zatwierdzenia przez MNiSW. Wykaz uczelni z zatwierdzonym przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego programem studiów podyplomowych uprawniających do sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku zgodnie z art.

Bardziej szczegółowo

OBSZARY AKTYWNOŚCI DYDAKTYCZNEJ KATEDRY BUDOWY MOSTÓW I TUNELI POLITECHNIKI KRAKOWSKIEJ W ZAKRESIE KOMUNIKACYJNYCH BUDOWLI PODZIEMNYCH

OBSZARY AKTYWNOŚCI DYDAKTYCZNEJ KATEDRY BUDOWY MOSTÓW I TUNELI POLITECHNIKI KRAKOWSKIEJ W ZAKRESIE KOMUNIKACYJNYCH BUDOWLI PODZIEMNYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 31 Zeszyt 3 2007 Kazimierz Flaga*, Karol Ryż* OBSZARY AKTYWNOŚCI DYDAKTYCZNEJ KATEDRY BUDOWY MOSTÓW I TUNELI POLITECHNIKI KRAKOWSKIEJ W ZAKRESIE KOMUNIKACYJNYCH BUDOWLI PODZIEMNYCH

Bardziej szczegółowo

Sekretem biznesu jest wiedzieć to, czego nie wiedzą inni

Sekretem biznesu jest wiedzieć to, czego nie wiedzą inni Sekretem biznesu jest wiedzieć to, czego nie wiedzą inni (Arystoteles Onassis) Słowa te dały początek innowacyjnemu Projektowi jakim jest Konferencja Naukowa NARZĘDZIA ANALITYCZNE W NAUKACH EKONOMICZNYCH.

Bardziej szczegółowo

MOC DANYCH Nowe źródła i nowe metody analizy i ochrony danych

MOC DANYCH Nowe źródła i nowe metody analizy i ochrony danych 24-25 września 2015 roku Centrum Konferencyjno-Szkoleniowe BOSS w Miedzeszynie www.forumti.pl MOC DANYCH Nowe źródła i nowe metody analizy i ochrony danych Organizator: BizTech Konsulting SA, 01-018 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

OFERT OFER A REKLAMO A REKLAMO A

OFERT OFER A REKLAMO A REKLAMO A OFERTA REKLAMOWA Oferta całoroczna 2016 Raport Kolejowy to dwumiesięcznik poświęcony branży kolejowej. Wydawany przez Polską Izbę Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei podejmuje tematy dotyczące

Bardziej szczegółowo

III Konferencję Naukową TECHNICZNE I EKOLOGICZNE WYZWANIA LOGISTYKI SUROWCÓW SKALNYCH. Wrocław, 30 maja 2014

III Konferencję Naukową TECHNICZNE I EKOLOGICZNE WYZWANIA LOGISTYKI SUROWCÓW SKALNYCH. Wrocław, 30 maja 2014 wraz z oraz PKP Cargo S.A. organizują III Konferencję Naukową TECHNICZNE I EKOLOGICZNE WYZWANIA LOGISTYKI SUROWCÓW SKALNYCH Wrocław, 30 maja 2014 Komunikat nr 1 CEL KONFERENCJI Celem konferencji jest przegląd

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIE I KUJAWSKO-POMORSKIE ZAPLANOWAŁY NAJWIĘCEJ INWESTYCJI BUDOWLANYCH raport Telefonicznej Agencji Informacyjnej

WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIE I KUJAWSKO-POMORSKIE ZAPLANOWAŁY NAJWIĘCEJ INWESTYCJI BUDOWLANYCH raport Telefonicznej Agencji Informacyjnej WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIE I KUJAWSKO-POMORSKIE ZAPLANOWAŁY NAJWIĘCEJ INWESTYCJI BUDOWLANYCH raport Telefonicznej Agencji Informacyjnej Warszawa, 9. lipca 2009 r. Telefoniczna Agencja Informacyjna Sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

Technologia robót budowlanych

Technologia robót budowlanych Technologia robót budowlanych ROK III SEM.5 Wykład 1 ROK AKADEMICKI 2015/2016 Dr inż. Marek Sawicki Zakład Technologii i Zarządzania w Budownictwie Z6 Budynek C-7, pok. 816 Konsultacje: wtorek 13-15, Środa

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2012 (trzecia

Bardziej szczegółowo

Konferencja. Silesia Power Meeting. Technologie Gazowe w Polskiej Mapie Drogowej 2050. Termin: 12.04.2013

Konferencja. Silesia Power Meeting. Technologie Gazowe w Polskiej Mapie Drogowej 2050. Termin: 12.04.2013 Konferencja Silesia Power Meeting Technologie Gazowe w Polskiej Mapie Drogowej 2050 Termin: 12.04.2013 Expo Silesia, Sosnowiec, Braci Mieroszewskich 124 Linia przewodnia : Rolą gazowych technologii energetycznych,

Bardziej szczegółowo

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW AKADEMICKICH WROCŁAW, WARSZAWA, ŁÓDŹ, KRAKÓW, KATOWICE

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW AKADEMICKICH WROCŁAW, WARSZAWA, ŁÓDŹ, KRAKÓW, KATOWICE INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW AKADEMICKICH WROCŁAW, WARSZAWA, ŁÓDŹ, KRAKÓW, KATOWICE CO PROPONUJEMY? Szkoła Tutorów Akademickich to nowatorski, 64-godzinny program dla wykładowców, doktorantów,

Bardziej szczegółowo

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia.

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia. Możliwości finansowania projektów budowlanych w Polsce ze środków UE w świetle nowej perspektywy finansowania 2014-2020 Warszawa, 24 września 2013 r. 1 Dotychczasowe doświadczenia Skutecznie korzystamy

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA I FINANSE NOWE PERSPEKTYWY. redakcja naukowa Krzysztof Łyskawa, Piotr Majewski, Damian Walczak

UBEZPIECZENIA I FINANSE NOWE PERSPEKTYWY. redakcja naukowa Krzysztof Łyskawa, Piotr Majewski, Damian Walczak UBEZPIECZENIA I FINANSE NOWE PERSPEKTYWY redakcja naukowa Krzysztof Łyskawa, Piotr Majewski, Damian Walczak Patronat Rzecznik Ubezpieczonych Fundacja Edukacji Ubezpieczeniowej UBEZPIECZENIA I FINANSE NOWE

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU O NAGRODĘ GOSPODARCZĄ PREZYDENTA MIASTA LUBLIN EDYCJA 2014. Rozdział I Misja Konkursu. Rozdział II Cele Konkursu

REGULAMIN KONKURSU O NAGRODĘ GOSPODARCZĄ PREZYDENTA MIASTA LUBLIN EDYCJA 2014. Rozdział I Misja Konkursu. Rozdział II Cele Konkursu REGULAMIN KONKURSU O NAGRODĘ GOSPODARCZĄ PREZYDENTA MIASTA LUBLIN EDYCJA 2014 Rozdział I Misja Konkursu 1 Konkurs o Nagrodę Gospodarczą Prezydenta Miasta Lublin edycja 2014, zwany dalej Konkursem, jest

Bardziej szczegółowo

IV Targi Logistyki, Magazynowania i Transportu

IV Targi Logistyki, Magazynowania i Transportu podsumowanie Kompleksowo o logistyce tylko na targach w Expo Silesia Ponad dwa tysiące zwiedzających odwiedziło Expo Silesia w dniach 25-27 maja, podczas targów logistyki, magazynowania i transportu oraz

Bardziej szczegółowo

Energetyczne Forum Nauki i Gospodarki Warszawa, 21-22 stycznia 2016 r.

Energetyczne Forum Nauki i Gospodarki Warszawa, 21-22 stycznia 2016 r. Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji ******* Uczelnia Wydział Prawa i Administracji ******* Fundacja Mercatus et Civis Energetyczne Forum Nauki

Bardziej szczegółowo

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo,

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo, E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y Szanowni Państwo, utworzenie w Europie nowego ośrodka łączącego edukację, badania naukowe i innowacje Europejskiego Instytutu Technologicznego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zbiornikami zaporowymi w świetle Ramowej Dyrektywy Wodnej

Zarządzanie zbiornikami zaporowymi w świetle Ramowej Dyrektywy Wodnej Zarządzanie zbiornikami zaporowymi w świetle Ramowej Dyrektywy Wodnej konferencja naukowa w ramach strategicznego projektu badawczego Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego

Bardziej szczegółowo

Współczesne trendy w zarządzaniu jakością i personelem

Współczesne trendy w zarządzaniu jakością i personelem STOWARZYSZENIE AKTYWNEGO WSPIERANIA GOSPODARKI WRAZ Z PARTNERAMI zapraszają na II Międzynarodową Konferencję Naukową Współczesne trendy w zarządzaniu jakością i personelem Data: 16-17.05.2011 r. Miejsce:

Bardziej szczegółowo

30 Walny Zjazd SITPChem 24-26.09.2014 w Cieszynie Pod patronatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego

30 Walny Zjazd SITPChem 24-26.09.2014 w Cieszynie Pod patronatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Pod patronatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Partnerzy Zjazdu załatwieni przez O/Cieszyn -Burmistrz Miasta Cieszyna -Starosta Cieszyński -Uniwersytet Śląski w Cieszynie -Wyższa Szkoła Biznesu w

Bardziej szczegółowo

Rozbudowa intermodalnego terminalu kontenerowego w rejonie Nabrzeża Szczecińskiego w Porcie Gdańsk

Rozbudowa intermodalnego terminalu kontenerowego w rejonie Nabrzeża Szczecińskiego w Porcie Gdańsk Rozbudowa intermodalnego terminalu kontenerowego w rejonie Nabrzeża Szczecińskiego w Porcie Gdańsk 3 Rozbudowa intermodalnego terminalu kontenerowego w rejonie Nabrzeża Szczecińskiego w Porcie Gdańsk 4

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

RYNEK INTELIGENTNYCH SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH

RYNEK INTELIGENTNYCH SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH Debata RYNEK INTELIGENTNYCH SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH DEBATA DZIENNIKA GAZETY PRAWNEJ podczas IX POLSKIEGO KONGRESU ITS 16-17 maja 2016 r. w hotelu Novotel Centrum w Warszawie [ ] Według aktualnych wyników

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pracowników Służby BHP Oddział lubuski w Zielonej Górze. Najważniejsze wydarzenia roku 2015. www.ospsbhp.zgora.

Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pracowników Służby BHP Oddział lubuski w Zielonej Górze. Najważniejsze wydarzenia roku 2015. www.ospsbhp.zgora. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pracowników Służby BHP Oddział lubuski w Zielonej Górze Najważniejsze wydarzenia roku 2015 Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pracowników Służby BHP - ODDZIAŁ LUBUSKI Najważniejsze

Bardziej szczegółowo

II Ogólnopolska Konferencja Budowa i Eksploatacja Systemów Ciepłowniczych

II Ogólnopolska Konferencja Budowa i Eksploatacja Systemów Ciepłowniczych II Ogólnopolska Konferencja Budowa i Eksploatacja Systemów Ciepłowniczych Rozpoczęcie: 2012-05-17 Zakończenie: 2012-05-18 Miejsce spotkania: Leonów k. Płocka Leonów 7A Wymagania prawne, rekomendowane techniki

Bardziej szczegółowo

Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk

Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk Społeczna Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk SPOŁECZNA PODKARPACKA AKADEMIA NAJLEPSZYCH PRAKTYK (SPANP) Szanowni Państwo, w imieniu wszystkich partnerów pragniemy zaprosić Was do współpracy w ramach

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA (zwany dalej SOPZ ) ZMODYFIKOWANY

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA (zwany dalej SOPZ ) ZMODYFIKOWANY Załącznik nr 1 do SIWZ ZP/51/2015/R SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA (zwany dalej SOPZ ) ZMODYFIKOWANY na zakup powierzchni reklamowej w czasopismach celem przeprowadzenia kampanii reklamowej w prasie

Bardziej szczegółowo

Sposoby ochrony i rekultywacji jezior poznańskich

Sposoby ochrony i rekultywacji jezior poznańskich Konferencja Naukowo-Techniczna Sposoby ochrony i rekultywacji jezior poznańskich pod patronatem honorowym: Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Marszałka Województwa Wielkopolskiego, Prezydenta

Bardziej szczegółowo

Oferta sponsorska. Obchodów Jubileuszu 50-Lecia KN BiG. W ramach III Integracyjnego Rajdu Budowlańca

Oferta sponsorska. Obchodów Jubileuszu 50-Lecia KN BiG. W ramach III Integracyjnego Rajdu Budowlańca Oferta sponsorska Obchodów Jubileuszu 50-Lecia KN BiG W ramach III Integracyjnego Rajdu Budowlańca Kraków, Koninki 29-31 V 2015 W imieniu Komitetu Organizacyjnego obchodów Jubileuszu 50-lecia działalności

Bardziej szczegółowo