Z Comeniusem dookoła Europy. w ramach europejskiego programu edukacyjnego Uczenie się przez całe życie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Z Comeniusem dookoła Europy. w ramach europejskiego programu edukacyjnego Uczenie się przez całe życie"

Transkrypt

1 Z Comeniusem dookoła Europy w ramach europejskiego programu edukacyjnego Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Warszawa 2009

2 Redakcja: Agnieszka Fijałkowska i Julia Płachecka Przykłady dobrych praktyk: Beneficjenci programu Comenius Korekta: Weronika Walasek Opracowanie graficzne, skład i łamanie: Eliza Goszczyńska Druk: Drukarnia PRINT-PAP Krynica-Zdrój ul.słotwińska 33 Publikacja sfinansowana z funduszy Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe życie Warszawa 2009 ISBN:

3 Z Comeniusem dookoła Europy w ramach europejskiego programu edukacyjnego Uczenie się przez całe życie Warszawa 2009

4 Szanowni Państwo, Oddajemy w Państwa ręce kompendium wiedzy o możliwościach wykorzystywania funduszy unijnych w ramach programu Comenius na różnego typu przedsięwzięcia edukacyjne. Oferta, którą niektórzy z Państwa już znają, czyli dofinansowanie partnerskich, międzynarodowych projektów szkolnych oraz indywidualnych wyjazdów szkoleniowych dla kadry nauczycielskiej i staży studenckich, poszerzyła się w tym roku o możliwości realizacji wszechstronnych projektów, łączących różnorodne działania w ramach akcji Comenius Regio. Przyglądając się przez ostatnie lata projektom realizowanym w programie Comenius, oraz biorąc pod uwagę ich liczbę, ośmielam się twierdzić, że program ten ma ogromny wpływ na polską edukację. Zdarza się, że działania podejmowane przez polskie szkoły w ramach Comeniusa, stają się zaczynem do wprowadzania innowacji w procesie dydaktycznym w kontekście lokalnych potrzeb edukacyjnych. W innych przypadkach, realizacja projektów Comeniusa pomaga szkołom wprowadzać zmiany związane z edukacyjną polityką kraju szczególnie pomocna jest tu wymiana doświadczeń z krajami, gdzie tego rodzaju innowacje już funkcjonują. Wkład Comeniusa w rozwój polskiego systemu edukacyjnego należy też postrzegać w kontekście możliwości rozwijania kompetencji kluczowych przez uczniów, którzy uczą się w szkołach realizujących projekty międzynarodowe. Kompetencje takie jak komunikowanie się w języku obcym, wykorzystywanie nowoczesnych technologii komunikacyjno informacyjnych, przedsiębiorczość, kompetencja międzykulturowa i interpersonalna, są niezbędne do funkcjonowania na rynku pracy, przy czym przygotowania do wejścia w świat pracy muszą zaczynać się już szkole. Zachęcamy Państwa gorąco do lektury niniejszej publikacji, zapoznania się z przykładami już zrealizowanych projektów i wyboru odpowiedniej oferty dla siebie i instytucji, w której Państwo pracują. Wierzymy, że podjęty przez Państwa trud i zaangażowanie we współpracę międzynarodową, przyniesie Państwu osobiście, Waszym uczniom i szkołom wiele satysfakcji, bogatych doświadczeń i sporo nowych pomysłów na unowocześnienie polskiej szkoły. dr Paweł Poszytek dyrektor Narodowej Agencji programu Uczenie się przez całe życie

5 Spis treści 1. OGÓLNE INFORMACJE O PROGRAMIE COMENIUS Julia Płachecka 6 2. PARTNERSKIE PROJEKTY SZKÓŁ Liliana Budkowska, Agnieszka Fijałkowska, Anna Klimowicz, Julia Płachecka 8 Procedury przystąpienia do akcji Comenius Partnerskie Projekty Szkół 8 Wizyty przygotowawcze i seminaria kontaktowe w ramach akcji Comenius Partnerskie Projekty Szkół 12 Rady dla przyszłych beneficjentów akcji Comenius Partnerskie Projekty Szkół 13 Przykłady projektów zrealizowanych w ramach akcji Comenius Partnerskie Projekty Szkół PARTNERSKIE PROJEKTY REGIO Agnieszka Fijałkowska 73 Procedury przystąpienia do akcji Comenius Partnerskie Projekty Regio PROJEKT CO TO TAKIEGO? Anna Klimowicz 77 Metoda projektu edukacyjnego 78 Projekt edukacyjny a partnerski projekt szkolny Comeniusa 80

6 5. COMENIUS PARTNERSKIE PROJEKTY SZKÓŁ W STATYSTYCE EDYCJE Z LAT 2007, 2008 Wanda Burdecka 83 Ocena realizacji projektów w edycji 2007 roku na podstawie raportów statystycznych 86 Ocena realizacji wizyt przygotowawczych i seminariów kontaktowych w edycjach w latach 2007 i COMENIUS MOBILNOŚĆ SZKOLNEJ KADRY EDUKACYJNEJ Aleksandra Długosz, Grzegorz Żółcik 90 Procedury przystąpienia do akcji Comenius Mobilność Szkolnej Kadry Edukacyjnej 90 Rady dla przyszłych beneficjentów akcji Comenius Mobilność Szkolnej Kadry Edukacyjnej 93 Przykłady projektów zrealizowanych w ramach akcji Comenius Mobilność Szkolnej Kadry Edukacyjnej ASYSTENTURA COMENIUSA Aleksandra Długosz, Michał Wodzisławski 102 Procedury przystąpienia do akcji Asystentura Comeniusa 102 Rady dla przyszłych beneficjentów akcji Asystentura Comeniusa asystenci 104 Rady dla przyszłych beneficjentów akcji Asystentura Comeniusa szkoły goszczące 105 Przykłady projektów zrealizowanych w ramach akcji Asystentura Comeniusa COMENIUS MOBILNOŚĆ SZKOLNEJ KADRY EDUKACYJNEJ ORAZ ASYSTENTURA COMENIUSA DANE STATYSTYCZNE NA LATA 2007 I 2008 Aleksandra Długosz, Michał Wodzisławski, Grzegorz Żółcik 119 Comenius Mobilność Szkolnej Kadry Edukacyjnej 119 Asystentura Comeniusa 122

7 1 Julia Płachecka Ogólne informacje o Programie Comenius Historia udziału Polski w działaniach mających na celu podniesienie jakości europejskich systemów kształcenia, sięga końca lat 90. Decyzję o przystąpieniu do trzech wspólnotowych inicjatyw: programów Socrates, Leonardo da Vinci i Młodzież dla Europy, polskie władze podjęły w 1998 roku. Druga faza ich realizacji przypadła na lata Program Socrates (powołany na podstawie art. 149 i 150 Traktatu o Wspólnocie Europejskiej, a w Polsce na mocy decyzji Rady Stowarzyszeniowej od marca 1998 roku do grudnia 2006 roku) dawał możliwość europejskiej współpracy nauczycielom pracującym w różnych instytucjach edukacyjnych (od przedszkoli po wyższe uczelnie). Ponadto stwarzał nauczycielom, kadrze zarządzającej oraz studentom szansę podnoszenia kwalifikacji podczas zagranicznych wyjazdów i wizyt studyjnych. Program Leonardo da Vinci (utworzony przez Komisję Europejską w 1994 roku) dofinansowywał projekty i staże osobom związanym ze szkolnictwem zawodowym, natomiast beneficjentami programu Młodzież dla Europy byli młodzi ludzie w wieku lat oraz działające na ich rzecz instytucje i organizacje pozarządowe. Doświadczenia z realizacji I i II edycji programów Socrates i Leonardo da Vinci oraz ocena stopnia wdrożenia Strategii Lizbońskiej, jaką otrzymała Komisja Europejska od zewnętrznych ewaluatorów, zdecydowały o połączeniu niezależnych od siebie inicjatyw w jeden, zintegrowany program. Kontynuacją programu Socrates I i Socrates II wzbogaconą o program Leonardo da Vinci stał się 31 grudnia 2006 roku program Uczenie się przez całe życie ( Lifelong Learning Programme ). Decyzją nr 17/20/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 listopada 2006 roku program ten został ustanowiony na lata sowany jest do nauczycieli i uczniów przedszkoli, szkół podstawowych, gimnazjalnych i średnich zawodowych oraz ogólnokształcących. Zadaniem programu jest wspieranie projektów edukacyjnych angażujących placówki edukacyjne i lokalne społeczności (Partnerskie Projekty Szkół, Partnerskie Projekty Regio) oraz indywidualnych wyjazdów podnoszących kwalifikacje nauczycieli (Mobilność Szkolnej Kadry Edukacyjnej, Asystentura Comeniusa). Szczególne znaczenie ma tu jakość podejmowanych działań Comenius pozwala na tworzenie i realizację innowacyjnych programów nauczania, wypróbowanie nowych metod pedagogicznych oraz popularyzację nowatorskich rozwiązań w obszarze zarządzania oświatą. Promuje naukę języków obcych i stosowanie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych, a także równość szans edukacyjnych. Dzięki udziałowi w projektach Comeniusa nauczyciele i uczniowie rozwijają swoją wiedzę o różnorodności kultur i języków europejskich. Przygotowują się do roli aktywnych obywateli Wspólnoty Europejskiej: uczą się samodzielności, przedsiębiorczości, tolerancji, radzenia sobie w nowych, czasem trudnych sytuacjach, twórczego rozwiązywania problemów. Głównym celem operacyjnym programu jest zwiększenie liczby i jakości wyjazdów edukacyjnych (nazywanych przez Komisję Europejską mobilnościami ) na terenie 27 krajów zjednoczonej Europy, krajów EFTA i EOG (Islandia, Liechtenstein, Norwegia), krajów zachodniobałkańskich (Albania, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Serbia, Chorwacja, FYROM), Szwajcarii (na zasadzie specjalnej umowy) oraz kraju kandydującego do UE Turcji. W ten sposób wspólnymi działaniami oświatowymi ma być do końca 2013 roku objętych 3 miliony uczniów. Realizowany w ramach programu Uczenie się przez całe życie, program sektorowy Comenius adre- W Polsce program Comenius cieszy się ogromną popularnością. Realizowane w jego ramach projekty

8 to międzynarodowe przedsięwzięcia o bardzo zróżnicowanej skali i zasięgu. To zróżnicowanie, ale i wysoka jakość prowadzonych działań, wskazują na zmiany w sposobie postrzegania roli szkoły i nauczania na wszystkich poziomach edukacji. Dzięki uczestnictwu w programie szkoły i przedszkola otwierają się na świat, stają się ośrodkami życia społecznego i kulturalnego swojej gminy, powiatu czy dzielnicy. Dyrektorzy tych placówek widzą w pro- jektach Comeniusa sposób na uatrakcyjnienie swojej oferty edukacyjnej, zachęcenie rodziców do współpracy oraz wypromowanie szkoły lub przedszkola w społeczności lokalnej. O tym, czego się nauczyli od swoich zagranicznych kolegów, i czego sami mogli ich nauczyć, opowiadają z dumą i entuzjazmem garść takich opowieści znajdą Państwo w rozdziałach poświęconych opisom dobrych praktyk.

9 2 Liliana Budkowska, Agnieszka Fijałkowska, Anna Klimowicz, Julia Płachecka Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty Szkół to projekty edukacyjne o wymiarze międzynarodowym. Mogą mieć bardzo zróżnicowaną tematykę (np.: nauka języków obcych; muzyka, potrawy i obyczaje mieszkańców Europy; historia danego regionu; nowe metody nauczania) i niemal dowolną liczbę partnerów dwóch w przypadku projektów dwustronnych i ponad trzech w projektach wielostronnych. Partnerami są w tym przypadku szkoły, przedszkola i inne placówki edukacyjne z różnych krajów, które w zależności od specyfiki projektu otrzymują dotację na zagraniczne wyjazdy swoich podopiecznych i/lub pracowników oraz realizację innych działań zmierzających do podniesienia jakości edukacji, urozmaicenia programu nauczania czy wprowadzenia nowych metod pedagogicznych. Partnerskie Projekty Szkół to największa z akcji programu Comenius w Polsce co roku w jej ramach Komisja Europejska finansuje około 500 projektów. Procedury przystąpienia do akcji Comenius Partnerskie Projekty Szkół Kto może brać udział? W akcji Comenius Partnerskie Projekty Szkół mogą brać udział szkoły i placówki realizujące obowiązek szkolny i obowiązek nauki, zgodnie z zapisami rozdziału 2 Ustawy o Systemie Oświaty. Ministerstwo Edukacji, na prośbę Komisji Europejskiej, sporządziło listę przedszkoli i szkół uprawnionych do udziału w programie Comenius i są to: przedszkola, w tym placówki z oddziałami integracyjnymi oraz przedszkola specjalne; szkoły: podstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami integracyjnymi i sportowymi, sportowe i mistrzostwa sportowego; gimnazja, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami integracyjnymi, dwujęzycznymi, sportowymi i przysposabiającymi do pracy, sportowe i mistrzostwa sportowego; ponadgimnazjalne, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami integracyjnymi, dwujęzycznymi i sportowymi, sportowe, mistrzostwa sportowego, rolnicze i leśne; artystyczne realizujące kształcenie ogólne; młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolnowychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania prowadzące szkoły; Instytucje mogące brać udział w akcji Comenius Partnerskie Projekty Szkół w innych krajach uczestniczących w programie Uczenie się przez życie są zdefiniowane przez władze oświatowe w poszczególnych krajach, a ich wykaz można zaleźć na stronie internetowej: Na jakiego rodzaju działania można uzyskać dofinansowanie? W ramach akcji Comenius Partnerskie Projekty Szkół dofinansowywana jest współpraca międzynarodowa szkół przy realizacji projektów edukacyjnych (więcej na temat projektów edukacyjnych znaleźć można w rozdziale Projekt co to takiego? ). Międzynarodowa współpraca w Partnerskich Projektach Szkół wiąże się z wyjazdami do partnerów zagranicznych oraz z przyjmowaniem gości u siebie, a także z realizowaniem różnych działań o zasięgu lokalnym. Wyjazdy zagraniczne nazywane są mobilnościami. Wyjazd zagraniczny jednej osoby to jedna mobil-

10 ność. W wyjazdach zagranicznych mogą brać udział uczniowie oraz pracownicy szkoły. Rodzaje projektów, które można realizować w ramach Partnerskich Projektów Szkół Budżet projektu można przeznaczyć na koszty związane z wyjazdami zagranicznymi, które mogą mieć charakter: wymian klas, wizyt studyjnych dyrektora szkoły lub nauczyciela, wymian nauczycieli, spotkań grupy zarządzającej projektem itp. Koszty związane z tymi aktywnościami to koszty podróży, utrzymania, przejazdów lokalnych, wejść do obiektów itp. Do zadań realizowanych przez szkołę w kraju mogą należeć na przykład: wycieczki związane z tematyką realizowanego projektu, badania opinii, próby dziennikarskie, eksperymenty lub opracowania multimedialne. Koszty związane z tymi zadaniami to: koszt materiałów potrzebnych do wykonania produktów projektu, koszt druku publikacji i realizacji zajęć poza budynkiem szkolnym, fundusze przeznaczone na zakup sprzętu niezbędnego do realizacji projektu oraz na działania promujące projekt i jego rezultaty wśród społeczności lokalnej. Więcej o tematyce projektów oraz rodzaju podejmowanych działań znajdziesz w rozdziale Przykłady dobrej praktyki. Wysokość budżetu potrzebnego do realizacji projektu zależy od liczby wyjazdów zagranicznych, którą dana szkoła chce zrealizować w ciągu trwania projektu (im większa liczba mobilności, tym wyższy budżet). Budżet na realizację projektu przyznawany jest w formie ryczałtu. Projekty wielostronne Grupa partnerska musi się składać z co najmniej 3 szkół z 3 różnych krajów uczestniczących w programie Uczenie się przez całe życie, przy czym co najmniej jeden z tych krajów musi być członkiem Unii Europejskiej. Projekty wielostronne mogą koncentrować się na aktywności uczniowskiej w czasie realizacji projektu bądź na rozwijaniu metod dydaktycznych czy też na sposobach zarządzania szkołą wówczas aktywni w projekcie będą głównie nauczyciele. W zależności od tematyki, w mobilnościach będą brali udział głównie uczniowie lub nauczyciele. Projekty dwustronne Jak wskazuje nazwa tej akcji, grupa partnerska składa się z 2 szkół z 2 krajów uczestniczących w programie Uczenie się przez całe życie (podobnie jak w projektach wielostronnych, co najmniej jeden z tych krajów musi być członkiem Unii Europejskiej). Realizacja projektu dwustronnego zakłada wymianę grup uczniów (co najmniej 10-osobowych) trwającą minimum 10 dni. Uczniowie biorący udział w wymianie muszą mieć ukończone 12 lat. Tak więc ten rodzaj projektów zawsze skoncentrowany jest na aktywności uczniów pod kierunkiem nauczycieli. Dobrze jest, jeżeli w programie nauczania polskiej szkoły jest język narodowy szkoły partnerskiej lub jeżeli uczniom zostaje zapewnione przygotowanie językowe w języku partnera. Projekty współpracy trwają 2 lata. Spośród przedstawicieli szkół biorących udział w projekcie wybierany jest koordynator. Rola koordynatora polega na organizacji wspólnej pracy przedstawicieli wszystkich szkół, które chcą wziąć udział w projekcie. Reprezentant szkoły lub placówki koordynującej sprawuje pieczę nad zaplanowaniem pracy i wypełnieniem wniosku o dofinansowanie, a w trakcie realizacji projektu motywuje szkoły partnerskie do wykonywania zadań i dotrzymywania terminów, natomiast na etapie zamykania projektu bierze odpowiedzialność za opracowanie wspólnego raportu końcowego z realizacji działań. Oba rodzaje projektów, zarówno wielostronne jak i dwustronne, realizowane są w oparciu o wybraną tematykę oraz zawartość merytoryczną, chociaż konstrukcja projektów dwustronnych ma powodować, że ich efektem będzie szczególnie duże rozwinięcie kompetencji językowych uczniów. Ze szkołami z jakich krajów można współpracować? Można współpracować ze szkołami z 27 krajów zjednoczonej Europy, krajów EFTA i EOG (Islan-

11 dia, Liechtenstein, Norwegia) oraz krajem kandydującym do UE Turcją. W najbliższym czasie możliwa będzie także współpraca z krajami zachodnio-bałkańskimi (Albania, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Serbia, Chorwacja, FYROM) oraz Szwajcarią (na zasadzie specjalnej umowy). Z jakich części składa się wniosek o dofinansowanie realizacji projektu? Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu jest co roku publikowany przez Komisję Europejską i obowiązuje we wszystkich krajach, które uczestniczą w programie Comenius. Można go znaleźć na stronie internetowej Narodowej Agencji: kilka tygodni przed terminem składania wniosków. Należy go wypełnić w języku komunikacji projektu, czyli w języku, w którym porozumiewać się będą ze sobą partnerskie szkoły. Wnioski obowiązujące w kolejnych latach realizacji akcji nie są zmieniane w dużym stopniu, ich główne elementy są stałe, ponieważ odwzorowują etapy tworzenia projektu. Pierwsza część wniosku zawiera dane wszystkich szkół biorących udział w projekcie (adresy, telefony, dane osób kontaktowych oraz dyrektorów szkół) oraz Oświadczenie, w którym osoba uprawniona do zawierania umów w imieniu szkoły zaświadcza, że dane zawarte we wniosku są prawdziwe, a szkoła wywiązuje się ze swoich zobowiązań wobec państwa i będzie w stanie realizować projekt. Następna część wniosku to część merytoryczna, która zawiera takie punkty jak: streszczenie projektu; opis środowiska społecznego szkół partnerskich; cele i tematyka projektu oraz przyjęte metody służące osiągnięciu celów; podział zadań między partnerami; współpraca i komunikacja między partnerami; wpływ projektu na grupy docelowe i europejską wartość dodaną (co daje szkołom realizacja projektu we współpracy międzynarodowej i czego nie osiągnęliby, realizując projekt ze szkołami w kraju); sposób ewaluacji projektu; opis zaangażowania uczniów w planowanie, realizację i ewaluację projektu; integracja treści i działań projektowych z procesem nauczania i uczenia się w szkole; planowane rezultaty projektu (materialne i niematerialne) oraz sposób ich upowszechniania i wykorzystania; harmonogram zaplanowanych działań wraz z ich opisem; wnioskowana kwota dofinansowania. Dla projektów dwustronnych wymagane jest zaplanowanie działań realizowanych podczas wymian grup uczniowskich. Ważne jest, aby nie zaczynać pracy nad projektem od wypełniania wniosku. Oczywiście warto się z nim zapoznać, ale przedtem trzeba zastanowić się wraz z partnerami nad rodzajem działań podejmowanych w projekcie, ich celem i odbiorcami. Należy odpowiedzieć sobie na pytania: kto skorzysta na realizacji tego projektu, jak zmieni on szkołę i społeczność lokalną? Jak przebiega proces selekcji wniosków o dofinansowanie realizacji projektów? Przyznawanie środków finansowych na realizację Partnerskich Projektów Szkół odbywa się na zasadzie konkursu. Termin składania wniosków o dofinansowanie jest ustalany jednorazowo w ciągu roku i obowiązuje we wszystkich krajach uczestniczących w programie Uczenie się przez całe życie. Przedstawiciele szkół partnerskich, po wspólnym opracowaniu projektu oraz wypełnieniu wniosku (za ostateczny kształt wniosku i rozesłanie go do wszystkich partnerów odpowiada koordynator projektu), przesyłają tak samo brzmiący wniosek na aktualnym w danym rok formularzu do swojej Narodowej Agencji. Przed wysłaniem wniosku należy zapoznać się z dodatkowymi wymaganiami. Mogą one dotyczyć liczby egzemplarzy wniosku, konieczności przesłania tłumaczenia wniosku na język narodowy danego kraju lub złożenia wniosku również w wersji elektronicznej. Wniosek podlega ocenie formalnej oraz merytorycz- 10

12 nej. Obie oceny dokonywane są w oparciu o wspólne europejskie karty oceny obowiązujące we wszystkich krajach. Oceny formalnej wszystkich wniosków w danym kraju dokonują pracownicy Narodowej Agencji, natomiast oceny merytorycznej zewnętrzni eksperci. Ocena merytoryczna dotyczy wszystkich projektów dwustronnych, podczas gdy projekty wielostronne oceniane są tylko w Narodowej Agencji koordynatora projektu. Każdy projekt ocenia dwóch ekspertów, a średnia arytmetyczna ich ocen stanowi ocenę końcową. Wszystkie projekty, które przejdą pozytywnie etap oceny formalnej i merytorycznej, mogą uzyskać dofinansowanie. Ponieważ wniosków, które mogłyby być dofinansowane, jest co roku więcej niż środków budżetowych, konieczne jest tworzenie list rankingowych i finansowanie tych projektów, które otrzymały najwyższe oceny merytoryczne. Listy rankingowe tworzone są na poziomie europejskim. Proces selekcji trwa około 5 miesięcy, a wszyscy wnioskodawcy są informowani na piśmie o jego wynikach. W przypadku uzyskania dofinansowania podpisywana jest umowa z osobą uprawnioną do zawierania umów finansowych w imieniu szkoły. W Polsce umowy zawierane są z przedstawicielem organu prowadzącego szkołę. Umowa określa cel, zasady i okres finansowania oraz zasady kontroli beneficjanta i sposób obliczenia ostatecznej kwoty dofinansowania. Załączniki do umowy stanowią: wniosek o dofinansowanie realizacji projektu oraz wzory raportów postępu i końcowego. Jakie obowiązki bierze na siebie szkoła realizująca Partnerski Projekt Szkolny Comeniusa? Po podpisaniu umowy i otrzymaniu środków finansowych szkoła przystępuje do realizacji projektu, wykonując działania zaplanowane we wniosku o dofinansowanie. Po pierwszym roku szkoła przesyła do Narodowej Agencji Raport postępu, w którym informuje o przebiegu realizacji projektu i ewentualnych trudnościach z nią związanych. W trakcie realizacji projektu szkoła może zostać skontrolowana pod kątem merytorycznym przez przedstawicieli Narodowej Agencji. Po drugim roku realizacji projektu (a więc po jego zakończeniu) wszyscy partnerzy wspólnie opracowują merytoryczny Raport końcowy. Informuje on o osiągniętym stopniu realizacji celów, wpływie projektu na grupy docelowe i wypracowanych wspólnie produktach końcowych. Ponadto każda szkoła indywidualnie raportuje do Narodowej Agencji o działaniach, które realizowała i o ewentualnych odstępstwach od planu. W celu rozliczenia finansowego szkoła przedstawia bilety, faktury (jeżeli dotyczy karty pokładowe) związane ze zrealizowanymi mobilnościami oraz imienne listy osób biorących w nich udział potwierdzone przez odwiedzaną szkołę. Szkoła wpisuje swój projekt do bazy zrealizowanych projektów programu Uczenie się przez całe życie European Shared Treasure. Wszelkie dowody księgowe dokumentujące realizację projektu szkoła jest zobowiązana przechowywać przez 5 lat. W jaki sposób można znaleźć partnerów do realizacji projektu? Partnerów do realizacji projektu warto szukać poprzez kontakty osobiste, nawiązaną już współpracę między regionami organ prowadzący szkołę zapewne współpracuje z bliźniaczym miastem lub gminą w innym kraju europejskim. Można także skorzystać z wyjazdu na seminarium kontaktowe, którego celem jest poznanie nauczycieli z innych krajów i przygotowanie założeń wspólnych projektów (więcej na ten temat czytaj w rozdziale Wizyty przygotowawcze ). Oprócz listy seminariów, na które można się w danym roku zapisać, na stronie znajdują się linki do baz 11

13 danych umożliwiających znalezienie szkół chętnych do współpracy. Można tam również umieścić ofertę własnej szkoły. Dobrym sposobem jest także skorzystanie z możliwości oferowanych przez program etwinning, który promuje międzynarodową współpracę szkół przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii i Internetu. Projekty realizowane w ramach etwinningu pozwalają sprawdzić się we współpracy międzynarodowej, zbudować zespół uczniów i nauczycieli, którzy w przyszłości z większą pewnością siebie będą realizować nieco trudniejsze (bo oparte na bezpośrednim kontakcie z partnerami i wiążące się z większym budżetem) projekty w ramach programu Comenius. Partnerów do projektu możemy również znaleźć poprzez Eurodesk, czyli europejską sieć informacyjną, która funkcjonuje w 30 państwach. Konsultanci Eurodesku mają ze sobą stały kontakt online, posiadają również dostęp do największej w Europie bazy organizacji oraz programów grantowych dla młodzieży i osób pracujących z młodzieżą. Korzystając z kontaktów i zasobów informacyjnych, udzielają informacji bezpośrednio w swoich siedzibach, przez telefon ( ) lub przez Internet: Wizyty Przygotowawcze i Seminaria Kontaktowe w ramach akcji Comenius Partnerskie Projekty Szkół Nauczyciele zainteresowani nawiązaniem współpracy z partnerami i wspólną realizacją Partnerskiego Projektu Szkół mogą skorzystać z udziału w seminarium kontaktowym lub wizycie przygotowawczej. Jeżeli szkoła nie nawiązała jeszcze współpracy z zagranicznymi partnerami, a jest zainteresowana realizacją projektu, jeden z jej nauczycieli może wziąć udział w seminarium kontaktowym. Są to spotkania organizowane przez Narodowe Agencje, pod konkretnym szyldem tematycznym i dla danego poziomu edukacji. Mają na celu zebranie w jednym miejscu nauczycieli zainteresowanych zawiązaniem partnerstw i realizacją projektów. W czasie kilkudniowego szkolenia uczestnicy poznają się, wymieniają doświadczenia i pracują nad stworzeniem projektu, który będą wspólnie realizować. Pomagają im pracownicy Narodowej Agencji. Wizyty przygotowawcze to oferta dla nauczycieli, którzy mają już pomysł na projekt i znaleźli partnerów, a chcieliby spotkać się z nimi i wspólnie wypełnić wniosek o dofinansowanie. Wizyty przygotowawcze również trwają kilka dni. Aby wziąć udział w seminarium kontaktowym lub w wizycie przygotowawczej należy na kilka tygodni przed terminem ich rozpoczęcia złożyć wniosek do Narodowej Agencji o dofinansowanie udziału w wybranym spotkaniu. Wniosek składa się z następujących części: dane szkoły, dane osoby mogącej zawierać umowy finansowe w imieniu szkoły, dane uczestnika wyjazdu; dane szkoły lub Narodowej Agencji, która przyjmuje uczestnika; kwalifikacje i doświadczenie zawodowe uczestnika; cel wyjazdu; opis wyjazdu, jego program; założenia planowanego projektu; wnioskowana kwota dofinansowania. Dofinansowanie obejmuje koszty podróży oraz w przypadku seminarium kontaktowego opłatę za udział w nim, a w przypadku wizyty przygotowawczej opłatę ryczałtową za każdy dzień udziału w wizycie. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku podpisywana jest umowa z prawnym przedstawicielem szkoły (w przypadku Polski jest to prawny przedstawiciel organu prowadzącego szkołę) o dofinansowanie 12

14 udziału nauczyciela w seminarium kontaktowym lub wizycie przygotowawczej. O udział w takich spotkaniach mogą się ubiegać również przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego wszystkich szczebli oraz przedstawiciele kuratoriów oświaty, pod warunkiem, że zamierzają realizować Partnerski Projekt Regio. imienny certyfikat wydany przez szkołę lub Narodową Agencję, która go przyjmowała, poświadczający udział w spotkaniu. Przygotowując jeden projekt, można skorzystać albo z udziału w seminarium kontaktowym albo w wizycie przygotowawczej. Po powrocie uczestnik wyjazdu jest zobowiązany sporządzić Raport opisujący przebieg i efekty wizyty czy seminarium. Uczestnik powinien także przestawić rachunki, faktury (i jeżeli dotyczy karty pokładowe) dokumentujące odbytą podróż oraz Informacja o ofercie seminariów i wizyt, szczegółowe zasady uczestnictwa oraz wszelkie dokumenty niezbędne do starania się o dofinansowanie udziału w spotkaniach znajdują się na stronie internetowej Rady dla przyszłych beneficjentów akcji Comenius Partnerskie Projekty Szkół Przed napisaniem projektu warto: dokonać analizy potrzeb szkoły/placówki i jej społeczności (zarówno uczniów, jak i nauczycieli); sprawdzić możliwości wkomponowania projektu w realizowane przez daną placówkę zadania (długo- lub krótkofalowe); spróbować swoich sił w programie etwinning polegającym na realizacji europejskiego projektu edukacyjnego za pośrednictwem platformy internetowej tego typu działania nie wymagają aplikowania o dofinansowanie do Narodowej Agencji, nie wiążą się z dodatkowymi kosztami, nie mają wyznaczonych odgórnie ram czasowych (więcej informacji o programie i zasadach rejestracji na stronie internetowej ); z dużym wyprzedzeniem rozpocząć poszukiwania partnerów zagranicznych można skorzystać z baz dostępnych na stronie skontaktować się ze szkołami, których ogłoszenia o poszukiwaniu partnerów są na bieżąco zamieszczane na forum na stronie można też skorzystać z osobistych kontaktów lub z pomocy konsultantów Eurodesku; pamiętać, że im wcześniej znajdziemy partnera i wspólnie zaczniemy pracować nad projektem, tym większa pewność, że unikniemy ewentualnych nieporozumień i niejasności, które często utrudniają realizację zaplanowanych działań już po otrzymaniu dotacji; poszukać inspiracji w bazie European Shared Treasure na stronie baza zawiera opisy zrealizowanych projektów i ich efektów; planować zadania możliwe do zrealizowania (także pod względem finansowym, w czym z pewnością pomoże przygotowany na własne potrzeby budżet projektu) i szczegółowo uzgodnić je z partnerami; już na wstępnym etapie planowania podzielić się zadaniami i odpowiedzialnością z pozostałymi partnerami; ustalić, kto zostanie koordynatorem całego projektu; wyznaczyć osobę odpowiedzialną za realizację projektu na terenie szkoły (w przypadku, gdy nasza palcówka koordynuje projekt funkcja koordynatora szkolnego oznacza na ogół sprawowanie pieczy nad realizacją całego projektu); upewnić się, czy wszyscy partnerzy mają dostęp do Internetu jeżeli nie jest to stałe łącze, warto ustalić dni, w których można liczyć na odpowiedź z placówki partnerskiej (połączenie z Internetem będzie potrzebne na przykład przy wymianie dokumentów, wspólnej pracy nad wnioskiem aplikacyjnym czy zawartością strony internetowej projektu); pomyśleć o ewentualnych sponsorach lokalne przedsiębiorstwa mogą nam pomóc w przygoto- 13

15 waniu materiałów promocyjnych lub zapewnieniu nagród dla uczestników. Wypełniając formularz aplikacyjny, pamiętajmy, aby: w opisie projektu unikać pustosłowia, kwiecistości, niepotrzebnych wyjaśnień, uważać na błędy ortograficzne, stylistyczne, interpunkcyjne; na postawione we wniosku pytania odpowiadać zwięźle, konkretnie i zrozumiale; opis projektu przedstawić w sposób czytelny, konkretny i logiczny jasno precyzując cele, zadania i formy ich realizacji, terminy i osoby odpowiedzialne za wykonanie poszczególnych etapów; projekt tworzył spójną całość objęte nim działania powinny wynikać z postawionych celów; uważnie przeczytać informacje zamieszczone na pierwszych stronach wniosku w tym miejscu Narodowa Agencja szczegółowo określa wymagania formalne, które należy spełnić, ubiegając się o dofinansowanie; regularnie zaglądać na stronę internetową www. comenius.org.pl, na której znajdują się szczegółowe informacje na temat selekcji projektów w danym roku. W trakcie realizacji projektu zadbajmy o to, by: na bieżąco monitorować postępy i pamiętać o ewaluacji, na przykład w formie ankiet i wywiadów przeprowadzanych podczas spotkań z partnerami lub na zakończenie kolejnych etapów projektu; wyciągać wnioski z monitoringu i ewaluacji, pamiętając przy tym, że projekt czasem może wymagać drobnej modyfikacji i elastyczności i nie zawsze na etapie planowania udaje się przewidzieć wszystkie trudności czy przeszkody; jak najwięcej osób i instytucji wiedziało o naszym projekcie i brało w nim czynny udział między- narodowy projekt to doskonała okazja do wypromowania szkoły, wzbudzenia zaangażowania uczniów, ich rodziców, innych nauczycieli; wydawać otrzymane środki na cele związane z realizacją projektu; podczas spotkań z partnerami niezależnie od tego, która z placówek partnerskich jest gospodarzem pamiętać o omówieniu wszystkich kwestii organizacyjnych (szczegółowy program i cele spotkania, kwestie finansowe związane np. z biletami wstępu do muzeów, posiłkami w szkolnej stołówce itp.) już na samym początku trwania wizyty; jeśli spotkanie odbywa się w Polsce, opracować program, który będzie uwzględniał prezentację różnorodnych form pracy szkoły: lekcje, przedsięwzięcia artystyczne, spotkania z uczniami i rodzicami, wymiana prac uczniów i nauczycieli, a ponadto spotkania z przedstawicielami władz, możliwość poznania kultury, zabytków, zwyczajów regionu/kraju; pomóc gościom z zagranicy w znalezieniu odpowiedniego hotelu na czas ich pobytu w Polsce; dokładnie zapoznać się z treścią umowy, w wymaganych terminach złożyć właściwe sprawozdania; przechowywać dokumentację finansową i merytoryczną przez określony w umowie czas. Dobrze też wiedzieć, że: nasi partnerzy otrzymują fundusze na wizytę w naszej szkole i kraju, nie musimy więc obawiać się kosztów związanych z ich pobytem u nas (noclegi, wyżywienie); z otrzymanych w ramach grantu środków możemy sfinansować wydatki przeznaczone na materiały promujące naszą placówkę, miejscowość, region, kraj; formularz wniosku wypełniamy komputerowo, musimy też przestrzegać zaleceń dotyczących jego wypełniania, nie pominąć żadnego pola i nie przekraczać określonej liczby znaków. 14

16 15

17 Przykłady projektów zrealizowamych w ramach akcji Comenius Partnerskie Projekty Szkół Łąki Europy Numer umowy: 07-POL01-CO Czas trwania projektu: Nazwa i adres polskiej szkoły: Gimnazjum im. św. Jana Kantego, Liszki 457, Liszki Nauczyciel koordynator w polskiej szkole: Halina Wąsik Adres strony internetowej: Adres Kraje uczestniczące w projekcie: Łotwa, Niemcy, Polska Cele projektu: zaangażowanie uczniów sprawnych i niepełnosprawnych do wspólnej pracy; poszerzenie zakresu wiedzy biologicznej uczniów i nauczycieli; poszerzenie zakresu wiedzy o ochronie środowiska naturalnego; kształtowanie umiejętności porozumiewania się w języku niemieckim; rozwijanie umiejętności pracy z komputerem, pracy w grupie; rozwijanie kreatywności. Zadania zrealizowane przez uczniów i nauczycieli w ramach projektu: Najważniejszym zadaniem w projekcie było założenie łąki. Łąkę przy polskiej szkole zakładali wspólnie uczniowie, ich rodzice i nauczyciele. Najpierw jeden z rodziców zaorał kawałek gruntu obok szkoły, później uczniowie po zajęciach, na których uczyli się siania, sadzenia i uprawy roślin, zagrabili i rozdrobnili ziemię, posiali i posadzili na swojej łące rośliny, które sukcesywnie przynosili ze swoich ogródków oraz te, które kupili w szkółce ogrodniczej. Podczas wizyt roboczych w Polsce międzynarodowe zespoły uczniów i nauczycieli ze szkół partnerskich plewiły łąkę, a także dosiewały nasiona roślin, które przywiozły ze swoich krajów. W ostatnim roku projektu na polskiej łące stanęła rzeźba upamiętniająca projekt. Jest na niej tablica ze słowami Jana Komeńskiego: Całe życie jest szkołą. Przez trzy lata projektu łąka była intensywnie pielęgnowana. Projekt się skończył, a łąka nadal znajduje się pod opieką uczniów i nauczycieli gimnazjum. Z łąki korzystają ptaki, owady i drobne zwierzęta. Przychodzą na nią przedszkolaki z pobliskiego przedszkola. Podobne łąki powstały w Anglii, na Łotwie i w Niemczech. Przy szkole niemieckiej łąka została założona na specjalnym podwyższeniu tak, by mogły ją pielęgnować dzieci i młodzież niepełnosprawna na wózkach. Rezultaty projektu można obejrzeć na niemieckiej stronie internetowej: Oto lista pozostałych zadań, jakie zostały wykonane w ramach projektu: przygotowanie przez uczniów prac plastycznych i plakatów pod hasłem Historie na łące ; przeprowadzenie wspólnej lekcji angielskiego dla uczniów polskich i niemieckich; przygotowanie dekoracji szkoły na tydzień Comeniusa w szkole; 16

18 przeprowadzenie zajęć z edukacji europejskiej; przygotowanie prezentacji w Power Point na temat Europy; przeprowadzenie zajęć krajoznawczych o Niemczech w ramach lekcji języka niemieckiego; opracowanie gazetki szkolnej na temat projektu Łąki Europy ; występ chóru Gimnazjum w Liszkach i prezentacja piosenek w języku angielskim, niemieckim i polskim; uroczyste zakończenie projektu podczas wizyty roboczej w Niemczech wernisaż; artystyczny, występy uczniów, wizyta u Burmistrza miasta Koenigsbrunn; zebranie elektronicznych danych projektu, prezentacji, zdjęć z przebiegu projektu. Osiągnięte rezultaty, czyli wpływ projektu na szkołę (nauczycieli, uczniów, rodziców, środowisko lokalne): W każdej ze szkół partnerskich, społeczności złożone z uczniów, ich rodziców i nauczycieli zdobyły wiele nowej wiedzy i doświadczeń. Ze strony polskiej osoby realizujące projekt mają teraz dużo lepsze umiejętności porozumiewania się w języku niemieckim. Nauczyciele zaobserwowali, jak dzięki udziałowi w projekcie uczniowie stają się bardziej śmiali, pewniejsi siebie i łatwiej się integrują. Można było również zauważyć, że podniósł się ich poziom tolerancji i empatii socjalnej. Rozpoczynając współpracę nauczyciele ze szkół partnerskich szukali tematu, który pozwoliłby na wygenerowanie zadań możliwych do wykonania przez wszystkich uczniów razem, niezależnie od ich stopnia niepełnosprawności czy poziomu intelektualnego. Udało się zainteresować uczniów różnorodnością fauny i flory i problemem ochrony środowiska. Na zajęciach z edukacji europejskiej (z których część była prowadzona w języku niemieckim) uczniowie poznali przyrodę i historię wybranych krajów europejskich oraz dowiedzieli się, jakie są możliwości podjęcia pracy zawodowej w Europie. Produkty końcowe powstałe w wyniku realizacji projektu: łąki dla ptaków i owadów, które zostały założone przy szkołach oraz opieka nad nimi; prace plastyczne, plakaty na temat Historie na łące; rzeźba symbolizująca projekt Comenius umieszczona na przyszkolnej łące; wieczne kalendarze, czyli tabele pozwalające w prosty sposób odnaleźć określony dzień tygodnia w kalendarzu gregoriańskim; wieczny kalendarz wykonany w ramach projektu został zawieszony na stronie internetowej szkoły. W bibliotece szkolnej znajduje się jego forma papierowa; książki kucharskie z przepisami wykorzystującymi zioła i rośliny łąkowe; scenariusze zajęć z edukacji europejskiej; prezentacje elektroniczne na temat różnych państw Europy; gazetki szkolne na temat projektu; elektroniczna dokumentacja projektu (m.in. prezentacje, zdjęcia z przebiegu projektu). Wartościowość, użyteczność projektu w jaki sposób można wykorzystać rezultaty projektu (waloryzacja projektu): Wszystkie wypracowane materiały znajdują się w szkolnej bibliotece. Część z nich można również odnaleźć na stronie internetowej: id=41. Inni nauczyciele mogą skorzystać z dokumentacji projektu i zrealizować podobny. 17

19 Wspólne dziedzictwo dialog odmiennych kultur. Strategie i metody w nauczaniu interkulturowym. Numer umowy: 07-POL01-CO Czas trwania projektu: Nazwa i adres polskiej szkoły: Szkoła Podstawowa nr 25 im. Prymasa Tysiąclecia, Rzeszów, ul. Starzyńskiego 17; tel Nauczyciel koordynator w polskiej szkole: Alina Stadnik Adres strony internetowej: Adres Kraje uczestniczące w projekcie: Polska, Niemcy, Włochy, Hiszpania, Wielka Brytania, Grecja, Turcja Cele projektu: poznanie dziedzictwa kulturowego współpracujących krajów; doskonalenie procesu nauczania i uczenia się w edukacji interkulturowej; opracowanie materiałów dydaktycznych do edukacji interkulturowej; zełamywanie barier kulturowych, stereotypów, uczenie postawy tolerancji i otwartości w od- niesieniu do odmiennych kultur, rozwijanie ciekawości świata; aktywowanie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i zagrożonych wykluczeniem społecznym; kontynuacja europejskiego wymiaru nauczania w programie szkoły. Zadania zrealizowane przez uczniów i nauczycieli w ramach projektu: Realizacja projektu stała się integralną częścią programu wychowawczo-dydaktycznego szkoły. W ramach ścieżki międzyprzedmiotowej na przedmiotach takich jak: historia, język polski, geografia, język angielski, język niemiecki, muzyka, sztuka i informatyka omawiane były różne zagadnienia związane z problematyką objętą projektem. Została utworzona i stale była aktualizowana wspólna strona projektu: Wszyscy partnerzy pracowali nad wspólną broszurą zawierającą katalog stron internetowych związanych z dziedzictwem kulturowym krajów partnerskich. Stanowi ona teraz dla nauczycieli wartościowy materiał dydaktyczny. Uczniowie brali udział w dodatkowych zajęciach w ramach Klubu Europejskiego oraz edukacji interkulturowej (1 godzina w tygodniu przez cały rok szkolny). Wspólnie zaprojektowano i wykonano mały słownik zawierający podstawowe słownictwo z zakresu kultury. Przygotowano także prezentację multimedialną o chrześcijańskich, hinduskich, sikhijskich i muzułmańskich świętach religijnych. Nauczyciele opracowali scenariusze lekcji na temat dziedzictwa kulturowego - metodą WebQuest. We wszystkich szkołach zorganizowane zostały wystawy prezentujące dziedzictwo kulturowe współpracujących krajów; uczniowie gromadzili materiały na temat dziedzictwa kulturowego krajów partnerskich. Opracowano też scenariusz imprezy szkolnej poświęconej dziedzictwu kulturowemu (Dzień Wielkiej Brytanii, Hiszpanii i Grecji). Impreza była tak udana, że na stałe zagościła w kalendarium roku szkolnego. W Regionalnym Centrum Informacji Europejskiej w Rzeszowie zorganizowano dodatkowe 18

20 aktywności dla uczniów w postaci interaktywnych lekcji europejskich. Następnie w szkole zostało otwarte Centrum Informacji Europejskiej. Miała też miejsce stała wymiana informacji i doświadczeń pomiędzy partnerami; nauczyciele dzielili się pomysłami dotyczącymi strategii uczenia się i nauczania. Uczniowie zaprojektowali plakaty o pięciu stolicach współpracujących krajów (Londyn, Ateny, Warszawa, Berlin, Rzym), angażując do współpracy swoich rówieśników ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W każdej z partnerskich szkół nauczyciele zorganizowali wyjazdy do historycznych miejsc, aby uczniowie mogli zebrać materiały do promocji dziedzictwa kulturowego wśród partnerów. Osiągnięte rezultaty, czyli wpływ projektu na szkołę (nauczycieli, uczniów, rodziców, środowisko lokalne): Tematyka europejska i dziedzictwo kulturowe partnerskich krajów stały się bardzo ważnymi zagadnieniami, zarówno dla uczniów, jak i nauczycieli. Projekt rozbudził zainteresowanie kulturą, religią, geografią różnych krajów europejskich oraz problemem kształtowania się tożsamości narodowej i tym samym wpłynął na umocnienie się wśród uczniów i nauczycieli postawy obywatela Europy. Znacznie zwiększył się poziom motywacji uczniów do rozwijania rozmaitych twórczych aktywności, do doskonalenia komunikacji w językach angielskim i niemieckim, a także w języku ojczystym. Uczniowie pogłębili umiejętność współpracy w grupie zadaniowej, wzrosła ich samoocena, a co za tym idzie poczucie własnej wartości oraz odpowiedzialności za powierzone zadania. Wielu uczniów zyskało umiejętność autoprezentacji, rozwinęło umiejętności w zakresie tworzenia aplikacji biurowych i pozyskiwania informacji ze źródeł internetowych. Projekt przyczynił się do częstszego stosowania przez nauczycieli metod aktywizujących. Nauczyciele nauczyli się zarządzania projektem, wypełniania formularzy, planowania pracy oraz współpracy między- narodowej, poszerzyli wiedzę o krajach partnerskich, doskonalili znajomość języka angielskiego (kursy), zwiększyli częstotliwość wykorzystywania ITC, poznali interaktywną metodę nauczania WebQuest w nauczaniu interkulturowym, wymienili doświadczenia i opinie na temat stosowanych metod nauczania. Rodzice wyrażali aprobatę dla możliwości, jakie stworzył projekt w zajęciach pozalekcyjnych (Klub Europejski, zajęcia z edukacji interkulturowej), byli zadowoleni z uczestnictwa swoich dzieci w takich imprezach jak np. Dni Krajów Europejskich; współfinansowali i pomagali w organizacji wyjazdów do miejsc dziedzictwa kulturowego. Pracownicy szkoły odczuli wzrost prestiżu szkoły w środowisku lokalnym. Zaczęto postrzegać szkołę jako lidera programów europejskich było to dla pracujących w niej nauczycieli, pozytywnym wyróżnikiem wśród szkół konkurujących o liczbę uczniów, nastąpiła ściślejsza integracja środowiska lokalnego ze szkołą, cichym partnerem w projekcie zostało Lokalne Przedszkole nr 37. W ten sposób Comenius stał się doskonałym elementem budowania wizerunku szkoły w środowisku lokalnym Produkty końcowe powstałe w wyniku realizacji projektu: Wspólna strona internetowa ealing.sch.uk/socrates/index.html, która prezentuje rezultaty pracy uczniów i nauczycieli; Katalog stron internetowych wgrany na CD zawierający wyselekcjonowane i użyteczne strony poświęcone dziedzictwu kulturowemu współpracujących krajów. Jest dobrym źródłem informacji o historycznych i naturalnych skarbach partnerskich krajów; Broszura: wspólny słownik (zawierający terminy dotyczące kultury w pięciu językach) - materiał dydaktyczny dla uczniów i nauczycieli; Wspólna multimedialna prezentacja na DVD zawierająca opisy celebracji świąt obchodzonych w różnych porządkach religijnych od Bożego Narodzenia do hinduskich świąt Eid i Diwali, przepisy kulinarne, jasełka, fotografie szopek, świąteczne dekoracje, iluminacje, itd. - materiał 19

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Comenius Partnerskie Projekty REGIO Plan prezentacji 1. Oferta programów Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji 2. Założenia

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.2013 Informacje o projektodawcy Nazwa

Bardziej szczegółowo

-ogólna charakterystyka i zasady finansowania

-ogólna charakterystyka i zasady finansowania Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Projekty partnerskie Leonardo da Vinci -ogólna charakterystyka i zasady finansowania Projekty partnerskie LdV (1)

Bardziej szczegółowo

Partnerskie Projekty Szkół Aspekty merytoryczne raportu końcowego, baza EST

Partnerskie Projekty Szkół Aspekty merytoryczne raportu końcowego, baza EST Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Partnerskie Projekty Szkół Aspekty merytoryczne raportu końcowego, baza EST PLAN PREZENTACJI: 1. Raport końcowy

Bardziej szczegółowo

P R O J E K T. pn. Kompleksowe wspomaganie rozwoju szkół i przedszkoli Powiatu Głogowskiego. okres realizacji 01.08.2013r 31.07.

P R O J E K T. pn. Kompleksowe wspomaganie rozwoju szkół i przedszkoli Powiatu Głogowskiego. okres realizacji 01.08.2013r 31.07. P R O J E K T pn. Kompleksowe wspomaganie rozwoju szkół i przedszkoli Powiatu Głogowskiego okres realizacji 01.08.2013r 31.07.2015r nr WND POKL.03.05.00-00-181/12 współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

GRUNDTVIG Projekty Partnerskie 2012-2014

GRUNDTVIG Projekty Partnerskie 2012-2014 GRUNDTVIG Projekty Partnerskie 2012-2014 Projekty partnerskie Grundtviga Projekty wolontariatu seniorów Warsztaty Grundtviga Kursu doskonalenia zawodowego Wizyty i wymiana kadry Asystentury Grundtviga

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie. Program Leonardo da Vinci. Alicja Pietrzak

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie. Program Leonardo da Vinci. Alicja Pietrzak Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie Program Leonardo da Vinci Alicja Pietrzak Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji jest fundacją Skarbu Państwa wspiera działania na rzecz

Bardziej szczegółowo

Program Comenius. Closer to each other. BLIśEJ SIEBIE. Warszawa, 25 maja 2010 r.

Program Comenius. Closer to each other. BLIśEJ SIEBIE. Warszawa, 25 maja 2010 r. Program Comenius Closer to each other BLIśEJ SIEBIE Realizatorzy projektu Projekt realizowany przez uczniów i nauczycieli Szkoły Podstawowej nr 8 im. Jana Pawła II w Trzebini /koordynator projektu/ Partnerzy

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ w LĘDZINACH. Projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

ZESPÓŁ SZKÓŁ w LĘDZINACH. Projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZESPÓŁ SZKÓŁ w LĘDZINACH y współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROJEKTY UNIJNE W ZESPOLE SZKÓŁ W LĘDZINACH Pracownie komputerowe dla szkół Czas realizacji:

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO

WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO 1. Czy byłeś zaangażowany w projekt? Tak 100% Nie 2. Co skłoniło Cię do wzięcia udziału

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 MISJA SZKOŁY Jesteśmy szkołą bezpieczną i przyjazną. Szanujemy się wzajemnie i wspieramy. Celem naszej szkoły jest dobre przygotowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Czym jest nauczanie dwujęzyczne?

Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Języka obcego nauczymy się lepiej kiedy będzie nam on służył do przyswojenia sobie czegoś więcej niż tylko jego samego Jean Duverger Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Od pewnego czasu można zauważyć wzrost

Bardziej szczegółowo

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 11. w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 15 w Poznaniu

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 11. w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 15 w Poznaniu Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 11 w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 15 w Poznaniu Rozdział I Ustalenia ogólne 1 1. Zgodnie z art. 44p ust. 1 Ustawy z dnia 7 września 1991

Bardziej szczegółowo

Aspekty merytoryczne raportu końcowego Baza EST Upowszechnianie rezultatów projektu

Aspekty merytoryczne raportu końcowego Baza EST Upowszechnianie rezultatów projektu Aspekty merytoryczne raportu końcowego Baza EST Upowszechnianie rezultatów projektu PLAN PREZENTACJI Raport końcowy. Baza EST. Przykłady dobrej praktyki. Upowszechnianie rezultatów projektu. CZEMU SŁUŻY

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie. Partnerskie Projekty Szkół. raportu końcowego, baza EST

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie. Partnerskie Projekty Szkół. raportu końcowego, baza EST Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Partnerskie Projekty Szkół Aspekty merytoryczne raportu postępów i raportu końcowego, baza EST RAPORT POSTĘPÓW (do

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 17-18 czerwca 2013

Warszawa, 17-18 czerwca 2013 Szkolenie dla Koordynatorów Wojewódzkich oraz osób pełniących rolę Punktów Kontaktowych programu Uczenie się przez całe życie i inicjatywy Europass Warszawa, 17-18 czerwca 2013 Plan prezentacji Wstępne

Bardziej szczegółowo

WARUNKI REALIZACJI GIMNAZJALNEGO PROJEKTU EDUKACYJNEGO

WARUNKI REALIZACJI GIMNAZJALNEGO PROJEKTU EDUKACYJNEGO I. 1. Uczniowie PGS Nr 11w Wałbrzychu biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. 2. Projekt edukacyjny jest zespołowym, planowym działaniem uczniów, mającym na celu rozwiązanie konkretnego problemu,

Bardziej szczegółowo

I. Realizacja Szkolnego Programu Profilaktyki i Szkolnego Programu Wychowawczego

I. Realizacja Szkolnego Programu Profilaktyki i Szkolnego Programu Wychowawczego NONCEPCJA PRACY SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 12 W WARSZAWIE-WESOŁEJ W LATACH 2010-2015 Wstęp Misja Szkoły Wizja szkoły Priorytety do pracy w latach 2010-2015 W obszarze kształcenia: I. Podnoszenie

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+.

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączy w jedną całość 7 dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Edukacja szkolna. Oferta programu Erasmus+ dla sektora edukacji szkolnej konkurs 2015

Erasmus+ Edukacja szkolna. Oferta programu Erasmus+ dla sektora edukacji szkolnej konkurs 2015 Erasmus+ Edukacja szkolna Oferta programu Erasmus+ dla sektora edukacji szkolnej konkurs 2015 Akcja 1 MOBILNOŚĆ EDUKACYJNA Mobilność kadry edukacji szkolnej (KA 101) Akcja KA1 Mobilność edukacyjna Mobilność

Bardziej szczegółowo

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego.

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Projekt to zespołowe, planowane działanie uczniów mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu z zastosowaniem różnorodnych metod.

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013 Edukacja dorosłych Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił m.in. wcześniejsze programy Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Grundtvig 2007-2013 Erasmus+ Edukacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

Comenius- Regio partnerska współpraca

Comenius- Regio partnerska współpraca Comenius- Regio partnerska współpraca Lokalnie na rzecz Edukacji. Polsko Niemiecka wymiana doświadczeń w ramach rozwiązywania specjalnych potrzeb edukacyjnych Doświadczenia Zespołu Szkół Specjalnych w

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja szkolna 2014-2020 COMENIUS 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja szkolna 2014-2020 COMENIUS 2007-2013 Edukacja szkolna Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. COMENIUS 2007-2013 Erasmus+ Edukacja

Bardziej szczegółowo

Procedura realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum Publicznym im. Arkadego Fiedlera w Dębnie

Procedura realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum Publicznym im. Arkadego Fiedlera w Dębnie Procedura realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum Publicznym im. Arkadego Fiedlera w Dębnie Zasady ogólne 1. Uczniowie gimnazjum mają obowiązek przystąpienia do realizacji projektu gimnazjalnego,

Bardziej szczegółowo

Program Comenius 2012-2014

Program Comenius 2012-2014 Wyniki ankiet ewaluacyjnych na temat realizacji w Gimnazjum nr 2 w Sulejówku projektu: Młodzi Europejczycy wobec zmian zachodzących w świecie pracy ( Les adolescents européens et l évolution du monde du

Bardziej szczegółowo

Program Grundtvig. Podstawowa oferta Programu Grundtvig na 2013 rok. Warszawa, 4 grudnia 2012

Program Grundtvig. Podstawowa oferta Programu Grundtvig na 2013 rok. Warszawa, 4 grudnia 2012 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Grundtvig Podstawowa oferta Programu Grundtvig na 2013 rok Warszawa, 4 grudnia 2012 STRUKTURA PROGRAMU UCZENIE

Bardziej szczegółowo

Wnioskodawca: Kuratorium Oświaty w Gdańsku Koordynator : Gabriela Albertin

Wnioskodawca: Kuratorium Oświaty w Gdańsku Koordynator : Gabriela Albertin Wnioskodawca: Kuratorium Oświaty w Gdańsku Koordynator : Gabriela Albertin Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego O programie Program Europejski Fundusz

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Młodzież w działaniu 2007-2013. Erasmus+ Młodzież 2014-2020

Erasmus+ Młodzież w działaniu 2007-2013. Erasmus+ Młodzież 2014-2020 Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Młodzież w działaniu 2007-2013 Erasmus+ Młodzież

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROJEKTU GIMNAZJALNEGO

REGULAMIN PROJEKTU GIMNAZJALNEGO REGULAMIN PROJEKTU GIMNAZJALNEGO 1. ZASADY OGÓLNE 1) Uczeń gimnazjum ma obowiązek zrealizować projekt edukacyjny na podstawie 21a Rozporządzenia MEN z dnia 30 kwietnia 2007r. w sprawie warunków i sposobu

Bardziej szczegółowo

INNOWACJA PEDAGOGICZNA PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 24 W OLSZTYNIE

INNOWACJA PEDAGOGICZNA PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 24 W OLSZTYNIE INNOWACJA PEDAGOGICZNA PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 24 W OLSZTYNIE 1. Tytuł innowacji Z angielskim za pan brat już od najmłodszych lat 2. Typ innowacji Programowa i organizacyjna: - wprowadzenie zajęć z języka

Bardziej szczegółowo

Warszawa 2 lipca 2014. Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig

Warszawa 2 lipca 2014. Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig Warszawa 2 lipca 2014 Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig Projekt AWAKE Projekt AWAKE (AWAKE Aging With Active Knowledge and Experience)

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie. Program Leonardo da Vinci

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie. Program Leonardo da Vinci Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie Program Leonardo da Vinci Zasady organizacji wyjazdów na praktyki w programie Leonardo da Vinci (projekty typu PLM) Program Leonardo

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji uczestników projektu. Europejski wymiar edukacji w Zespole Szkół Publicznych w Kliniskach Wielkich

Regulamin rekrutacji uczestników projektu. Europejski wymiar edukacji w Zespole Szkół Publicznych w Kliniskach Wielkich Regulamin rekrutacji uczestników projektu Europejski wymiar edukacji w Zespole Szkół Publicznych w Kliniskach Wielkich nr umowy PO WERSE-2014-1-PL01-KA101-001771 realizowanego ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży Spotkanie informacyjne na rok 2016

Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży Spotkanie informacyjne na rok 2016 Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży Spotkanie informacyjne na rok 2016 Warszawa, grudzień 2015 O Funduszu (1/2) Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży powstał 1 czerwca 2007 roku na mocy porozumienia

Bardziej szczegółowo

ZASADY I WARUNKI REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM W STARYCH PROBOSZCZEWICACH

ZASADY I WARUNKI REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM W STARYCH PROBOSZCZEWICACH ZASADY I WARUNKI REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM W STARYCH PROBOSZCZEWICACH 1 1. Uczniowie mają obowiązek realizowania projektów edukacyjnych na podstawie: 1) Art. 44p ustawy z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Uczeń gimnazjum ma obowiązek realizowania projektów edukacyjnych na podstawie 21a Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Wielostronny Partnerski Projekt Szkół realizowany w ramach programu Uczenie się przez całe życie w Gimnazjum nr 20 im. Młodych Europejczyków w

Wielostronny Partnerski Projekt Szkół realizowany w ramach programu Uczenie się przez całe życie w Gimnazjum nr 20 im. Młodych Europejczyków w Wielostronny Partnerski Projekt Szkół realizowany w ramach programu Uczenie się przez całe życie w Gimnazjum nr 20 im. Młodych Europejczyków w Szczecinie wzmacnianie jakości i europejskiego wymiaru kształcenia

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie. Program Grundtvig

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie. Program Grundtvig Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Grundtvig Podstawowa oferta programu GRUNDTVIG na rok 2012 październik 2011 Comenius Edukacja szkolna STRUKTURA

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 ERASMUS+ Nowy program Unii Europejskiej na lata 2014-2020 Połączył w jedną całość 7 dotychczasowych programów: 2014 2020 E R

Bardziej szczegółowo

Przebieg i organizacja kursu

Przebieg i organizacja kursu Przebieg i organizacja kursu ORGANIZACJA KURSU: Kurs Wdrożenie podstawy programowej kształcenia ogólnego w przedszkolach i szkołach. Rola koordynatora w projekcie prowadzony jest przez Internet. Zadania

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY. Publiczne Gimnazjum w Lipnie NA PODSTAWIE OFERTY DOSKONALENIA

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY. Publiczne Gimnazjum w Lipnie NA PODSTAWIE OFERTY DOSKONALENIA ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY Publiczne Gimnazjum w Lipnie NA PODSTAWIE OFERTY DOSKONALENIA Rodzice są partnerami szkoły 1. Czas realizacji Data rozpoczęcia realizacji Data zakończenia realizacji 01.09.2014

Bardziej szczegółowo

Program Leonardo da Vinci

Program Leonardo da Vinci Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Leonardo da Vinci Projekty mobilności Sprawozdawczość Raportowanie działań Raporty cząstkowe Sprawozdawczość

Bardziej szczegółowo

TUTORING i COACHING. w stronę nowoczesnej pracy dydaktycznej. Departament Edukacji i Sportu Wydział Projektów Edukacyjnych i Stypendiów

TUTORING i COACHING. w stronę nowoczesnej pracy dydaktycznej. Departament Edukacji i Sportu Wydział Projektów Edukacyjnych i Stypendiów TUTORING i COACHING w stronę nowoczesnej pracy dydaktycznej Departament Edukacji i Sportu Wydział Projektów Edukacyjnych i Stypendiów Cel projektu: Głównym celem projektu jest wzrost skuteczności kształcenia

Bardziej szczegółowo

Zasady i warunki realizacji projektu edukacyjnego uczniów Gimnazjum im. Jana Pawła II w Pisarzowicach

Zasady i warunki realizacji projektu edukacyjnego uczniów Gimnazjum im. Jana Pawła II w Pisarzowicach Zasady i warunki realizacji projektu edukacyjnego uczniów Gimnazjum im. Jana Pawła II w Pisarzowicach 1 Ustalenia ogólne 1. Uczniowie mają obowiązek realizowania projektów edukacyjnych na podstawie 21a

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W NATOLINIE NA ROK SZKOLNY 2010 / 2011. Założenia główne: Dydaktyka

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W NATOLINIE NA ROK SZKOLNY 2010 / 2011. Założenia główne: Dydaktyka KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W NATOLINIE NA ROK SZKOLNY 2010 / 2011 Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego

Bardziej szczegółowo

Plan pracy szkoły na rok 2012/13

Plan pracy szkoły na rok 2012/13 (Zał 1.) Lp. Zadanie do realizacji Odpowiedzialny Termin wykonania Kształcenie 1 2 Analiza proponowanych przez nauczycieli do realizacji w kolejnym roku szkolnym programów nauczania pod kątem zgodności

Bardziej szczegółowo

E ro r pean L anguage L abel zyki Obce w Szkole

E ro r pean L anguage L abel zyki Obce w Szkole European Language Label Języki Obce w Szkole Krótko o konkursie ELL 1. Certyfikat przyznawany jest projektom promującym nowatorskie inicjatywy dotyczące nauczania i uczenia się języków, wyróżnia innowacyjne

Bardziej szczegółowo

Program Leonardo da Vinci

Program Leonardo da Vinci Program Leonardo da Vinci Program Leonardo da Vinci propaguje działania zmierzające do poprawy jakości systemów kształcenia i szkolnictwa zawodowego oraz dostosowania rynku edukacyjnego do wymogów rynku

Bardziej szczegółowo

Realizacja projektów europejskich w ramach programu Leonardo da Vinci IVT

Realizacja projektów europejskich w ramach programu Leonardo da Vinci IVT Prezentacja odzwierciedla jedynie stanowisko autora i Komisja Europejska ani Narodowa Agencja nie ponoszą odpowiedzialności za umieszczoną niej zawartość merytoryczną oraz za sposób wykorzystania zawartych

Bardziej szczegółowo

Projekt systemowy realizowany przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji

Projekt systemowy realizowany przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji Projekt systemowy realizowany przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji Zagraniczna mobilność szkolnej kadry edukacyjnej w ramach projektów instytucjonalnych współfinansowany przez Unię Europejską w ramach

Bardziej szczegółowo

Nowy system wspomagania pracy szkoły. Założenia, cele i działania

Nowy system wspomagania pracy szkoły. Założenia, cele i działania Nowy system wspomagania pracy szkoły Założenia, cele i działania Wsparcie projektowe dla nowego systemu wspomagania pracy szkół Projekt systemowy: System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym

Bardziej szczegółowo

Przedszkole Samorządowe nr 40 ul. Marszałka J. Piłsudskiego 30 25-430 Kielce tel. 41-332-82-10, ps40kielce@tlen.pl. Anna Pasternak

Przedszkole Samorządowe nr 40 ul. Marszałka J. Piłsudskiego 30 25-430 Kielce tel. 41-332-82-10, ps40kielce@tlen.pl. Anna Pasternak Nazwa placówki Imię i nazwisko dyrektora Dobra praktyka (nazwa programu/ działań) Ilość uczniów objętych programem/ działaniami Przedszkole Samorządowe nr 40 ul. Marszałka J. Piłsudskiego 30 25-430 Kielce

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY ORGANIZOWANIA i REALIZOWANIA PROJEKTU EDUKACYJNEGO. w Gimnazjum nr 40 im. Noblistów Polskich we Wrocławiu

PROCEDURY ORGANIZOWANIA i REALIZOWANIA PROJEKTU EDUKACYJNEGO. w Gimnazjum nr 40 im. Noblistów Polskich we Wrocławiu PROCEDURY ORGANIZOWANIA i REALIZOWANIA PROJEKTU EDUKACYJNEGO w Gimnazjum nr 40 im. Noblistów Polskich we Wrocławiu I. Podstawa prawna 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 sierpnia 2010

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim UDA-POKL.03.05.00-00-219/12-00 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE z realizacji działań w ramach projektu

SPRAWOZDANIE z realizacji działań w ramach projektu SPRAWOZDANIE z realizacji działań w ramach projektu KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT Skuteczny system kształcenia ustawicznego nauczycieli gwarancją wysokiej jakości edukacji dzieci i młodzieży Gabriela

Bardziej szczegółowo

FAQ - PYTANIA i ODPOWIEDZI

FAQ - PYTANIA i ODPOWIEDZI FAQ - PYTANIA i ODPOWIEDZI Erasmus+ Kształcenie i szkolenia zawodowe aktualizacja: 18/03/2014 1. ILE WNIOSKÓW MOŻE ZŁOŻYĆ JEDNA INSTYTUCJA DO AKCJI 1 W SEKTORZE KSZTAŁCENIA I SZKOLEŃ ZAWODOWYCH? CZY BĘDĄ

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie. Program Leonardo da Vinci

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie. Program Leonardo da Vinci Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Leonardo da Vinci Dokumenty ustanawiające Program Uczenie się przez całe życie (Lifelong Learning Programme):

Bardziej szczegółowo

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 17 w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 3 w Gliwicach

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 17 w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 3 w Gliwicach Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 17 w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 3 w Gliwicach Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 sierpnia 2010 r. zmieniające

Bardziej szczegółowo

Podstawę prawną programu rządowego stanowi art. 90u ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

Podstawę prawną programu rządowego stanowi art. 90u ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Załącznik do uchwały nr /2015 Rady Ministrów z dnia.... 2015 r. Rządowy program wspierania w 2015 r. organów prowadzących szkoły podstawowe oraz ogólnokształcące szkoły muzyczne I stopnia w zakresie rozwijania

Bardziej szczegółowo

Roczny Plan Wspomagania Publicznego Przedszkola nr 9 Bajka w Wałczu

Roczny Plan Wspomagania Publicznego Przedszkola nr 9 Bajka w Wałczu Roczny Plan Wspomagania Publicznego Przedszkola nr 9 Bajka w Wałczu ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY/PRZEDSZKOLA W OBSZARZE ŚRODOWISKO: Szkoła promuje wartość edukacji 1. Czas realizacji Data rozpoczęcia

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY REALIZACJI PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH W GIMNAZJUM

PROCEDURY REALIZACJI PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH W GIMNAZJUM PROCEDURY REALIZACJI PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH W GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 PROJEKT EDUKACYJNY 1. Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego, który jest zespołowym, planowym

Bardziej szczegółowo

Cel realizacji Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2011-2016: Program jest instrumentem realizacji Strategii Województwa

Cel realizacji Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2011-2016: Program jest instrumentem realizacji Strategii Województwa Cel realizacji Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2011-2016: Szeroko rozumiana poprawa jakości życia na wsi, zaspokajanie potrzeb społeczno-kulturalnych mieszkańców a także zidentyfikowanie i promowanie

Bardziej szczegółowo

Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się i szkolących zawodowo

Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się i szkolących zawodowo Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się i szkolących zawodowo Projekt systemowy w obszarze edukacji w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program

Bardziej szczegółowo

Regulamin projektu Mobilność nauczania w zawodzie mechanik i elektromechanik pojazdów samochodowych, szansą na zdobycie nowych umiejętności

Regulamin projektu Mobilność nauczania w zawodzie mechanik i elektromechanik pojazdów samochodowych, szansą na zdobycie nowych umiejętności Regulamin projektu Mobilność nauczania w zawodzie mechanik i elektromechanik pojazdów samochodowych, szansą na zdobycie nowych umiejętności 1 Niniejszy regulamin określa zasady uczestnictwa w projekcie

Bardziej szczegółowo

ZASADY REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO UCZNIÓW W GIMNAZJUM NR. 1 W GRYFINIE

ZASADY REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO UCZNIÓW W GIMNAZJUM NR. 1 W GRYFINIE ZASADY REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO UCZNIÓW W GIMNAZJUM NR. 1 W GRYFINIE 1. Uczniowie mają obowiązek realizowania projektów edukacyjnych na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia

Bardziej szczegółowo

Regionalny Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego Warszawa, 29.05.2015

Regionalny Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego Warszawa, 29.05.2015 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass Regionalny Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego Warszawa, 29.05.2015 EUROPASS Powołany z końcem 2004 na mocy Decyzji

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Nadrzędnym celem wychowawczym Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE jest wspomaganie

Bardziej szczegółowo

Warunki realizacji projektu edukacyjnego. w Gimnazjum nr 114 z Oddziałami Integracyjnymi

Warunki realizacji projektu edukacyjnego. w Gimnazjum nr 114 z Oddziałami Integracyjnymi Warunki realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 114 z Oddziałami Integracyjnymi SPIS TREŚCI 1. Zasady ogólne.3 2. Zadania opiekuna projektu..4 3. Zadania uczniów realizujących projekt...4 4. Realizacja

Bardziej szczegółowo

Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się i szkolących zawodowo

Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się i szkolących zawodowo Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się i szkolących zawodowo Projekt systemowy w obszarze edukacji w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program

Bardziej szczegółowo

etwinning to internetowe partnerstwo szkół, jest częścią programu Comenius unijnego programu dla szkół. Dzięki portalowi etwinning szkoły mają

etwinning to internetowe partnerstwo szkół, jest częścią programu Comenius unijnego programu dla szkół. Dzięki portalowi etwinning szkoły mają etwinning to internetowe partnerstwo szkół, jest częścią programu Comenius unijnego programu dla szkół. Dzięki portalowi etwinning szkoły mają możliwość szukania partnerów i realizowania projektów o dowolnej

Bardziej szczegółowo

Podstawę prawną programu rządowego stanowi art. 90u ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

Podstawę prawną programu rządowego stanowi art. 90u ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Załącznik do uchwały nr /2015 Rady Ministrów z dnia.... 2015 r. Rządowy program wspierania w 2015 r. organów prowadzących szkoły podstawowe i szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 2 w Wałczu ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 1 IM. PROFESORA WIKTORA ZINA

Zespół Szkół nr 2 w Wałczu ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 1 IM. PROFESORA WIKTORA ZINA Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

ZASADY I WARUNKI REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM W SZCZAWNIE-ZDROJU

ZASADY I WARUNKI REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM W SZCZAWNIE-ZDROJU ZASADY I WARUNKI REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM W SZCZAWNIE-ZDROJU Ustalenia ogólne 1. Uczeń gimnazjum realizuje projekt edukacyjny w danym roku szkolnym, określony rozporządzeniem

Bardziej szczegółowo

Szkoła promuje wartość edukacji

Szkoła promuje wartość edukacji Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ W POBIEDZISKACH

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ W POBIEDZISKACH REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ W POBIEDZISKACH Załącznik I Zasady realizacji projektu 1. Do projektu edukacyjnego przystępują uczniowie klas gimnazjalnych, w których realizowana

Bardziej szczegółowo

Wybór wskaźników oraz punktacji w ramach Programu Certyfikat Jakości Szkoła Przedsiębiorczości

Wybór wskaźników oraz punktacji w ramach Programu Certyfikat Jakości Szkoła Przedsiębiorczości Wybór wskaźników oraz punktacji w ramach Programu Certyfikat Jakości Szkoła Przedsiębiorczości Potwierdzenie jakości kształcenia w zakresie: Obszar I: Przygotowanie do rynku pracy 70 pkt I.1.Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO. mgr Katarzyny Rzeźniczak

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO. mgr Katarzyny Rzeźniczak Wrocław, 19. 09. 2003 r. PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO mgr Katarzyny Rzeźniczak nauczyciela mianowanego Gimnazjum nr 29 we Wrocławiu ubiegającej się o stopień zawodowy nauczyciela dyplomowanego okres stażu 01.09.2003r.

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Edukacyjno Zawodowego w Zespole Szkół z Oddziałami Sportowymi Nr 1 w Poznaniu

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Edukacyjno Zawodowego w Zespole Szkół z Oddziałami Sportowymi Nr 1 w Poznaniu Wewnątrzszkolny System Doradztwa Edukacyjno Zawodowego w Zespole Szkół z Oddziałami Sportowymi Nr 1 w Poznaniu Wewnątrzszkolny System Doradztwa Edukacyjno-Zawodowego obejmuje ogół działań podejmowanych

Bardziej szczegółowo

Regulamin realizacji projektów edukacyjnych w Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Wysokiem Mazowieckiem.

Regulamin realizacji projektów edukacyjnych w Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Wysokiem Mazowieckiem. Regulamin realizacji projektów edukacyjnych w Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Wysokiem Mazowieckiem. Projekt edukacyjny jest zespołowym planowanym działaniem uczniów, mającym na celu rozwiązanie konkretnego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REKRUTACJI I UDZIAŁU W PROJEKCIE MŁODZI AKTYWNI - SKUTECZNI" Informacje ogólne

REGULAMIN REKRUTACJI I UDZIAŁU W PROJEKCIE MŁODZI AKTYWNI - SKUTECZNI Informacje ogólne REGULAMIN REKRUTACJI I UDZIAŁU W PROJEKCIE MŁODZI AKTYWNI - SKUTECZNI" 1 Informacje ogólne 1. Regulamin określa ramowe zasady rekrutacji i kwalifikacji uczestników oraz warunki uczestnictwa w projekcie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektem

Zarządzanie projektem Zarządzanie projektem Warszawa 27 marca 2015 r. Etapy realizacji projektu Przygotowanie Mobilności Kontynuacja Wpływ Upowszechnianie rezultatów projektu Ewaluacja Raporty indywidualne uczestników + raport

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Edukacja szkolna. Oferta programu Erasmus+ dla sektora edukacji szkolnej

Erasmus+ Edukacja szkolna. Oferta programu Erasmus+ dla sektora edukacji szkolnej Erasmus+ Edukacja szkolna Oferta programu Erasmus+ dla sektora edukacji szkolnej E R A S M U S+ 1 stycznia 2014 roku ruszył nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia,

Bardziej szczegółowo

www.erasmusplus.org.pl

www.erasmusplus.org.pl www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Mobilność edukacyjna (KA 1) AKCJA 1 MOBILNOŚĆ KADRY EDUKACJI SZKOLNEJ Projekty realizowane w ramach tej akcji mają na celu podniesienie jakości pracy szkoły oraz wdrożenie

Bardziej szczegółowo

XIII Liceum Ogólnokształcące im. Bohaterów Westerplatte, 31-542 Kraków, ul.sądowa 4

XIII Liceum Ogólnokształcące im. Bohaterów Westerplatte, 31-542 Kraków, ul.sądowa 4 DOBRE PRAKTYKI Dane szkoły/ placówki: XIII Liceum Ogólnokształcące im. Bohaterów Westerplatte, 31-542 Kraków, ul.sądowa 4 Wymaganie ważne dla szkoły lub placówki: Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ W GROMNIKU ul. Witosa 4 33-180 Gromnik EUROPEJSKI PLAN ROZWOJU SZKOŁY 2014-2016

ZESPÓŁ SZKÓŁ W GROMNIKU ul. Witosa 4 33-180 Gromnik EUROPEJSKI PLAN ROZWOJU SZKOŁY 2014-2016 ZESPÓŁ SZKÓŁ W GROMNIKU ul. Witosa 4 33-180 Gromnik EUROPEJSKI PLAN ROZWOJU SZKOŁY 2014-2016 Cele: podniesienie umiejętności językowych nauczycieli przedmiotowców, dążenie do wielojęzyczności, wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

MOBILNOŚĆ ZAWODOWA POLSKIEGO RZEMIEŚLNIKA SZANSĄ NA ROZWÓJ

MOBILNOŚĆ ZAWODOWA POLSKIEGO RZEMIEŚLNIKA SZANSĄ NA ROZWÓJ MOBILNOŚĆ ZAWODOWA POLSKIEGO RZEMIEŚLNIKA SZANSĄ NA ROZWÓJ Program Leonardo da Vinci jest częścią programu edukacyjnego Unii Europejskiej "Uczenie się przez całe życie" (Lifelong Learning Programme). Realizowany

Bardziej szczegółowo

Aleksander Palczewski Artur Pasek

Aleksander Palczewski Artur Pasek Wykorzystanie wyników ewaluacji do podniesienia jakości pracy szkoły. Dobre praktyki w zakresie współpracy z organami prowadzącymi oraz dyrektorami szkół i placówek Aleksander Palczewski Artur Pasek PLAN

Bardziej szczegółowo

PROJEKT PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO nr 24 W OLSZTYNIE

PROJEKT PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO nr 24 W OLSZTYNIE PROJEKT PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO nr 24 W OLSZTYNIE CEL: Absolwent Przedszkola Miejskiego nr 24 w Olsztynie jest przygotowany do podjęcia nauki w szkole podstawowej. Dzięki umiejętnościom zdobytym w przedszkolu

Bardziej szczegółowo

Informator dla uczniów

Informator dla uczniów Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego, Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Informator dla uczniów Projekt: Dobry start nabywanie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Opracowanie: Eleonora Żmijowska-Wnęk Wrocław 2014 SPIS TREŚCI: 1. WSTĘP... 3 2. CELE OGÓLNE SZKOLENIA... 4 3. METODY PRACY... 4 4. TREŚCI I PRZEWIDYWANE

Bardziej szczegółowo

IX 2010 rozpoczęcie stażu. Plan rozwoju zawodowego. Gromadzenie dokumentacji. Przygotowanie sprawozdania z realizacji zatwierdzonego planu rozwoju.

IX 2010 rozpoczęcie stażu. Plan rozwoju zawodowego. Gromadzenie dokumentacji. Przygotowanie sprawozdania z realizacji zatwierdzonego planu rozwoju. L.p. Zadania do Formy Termin 1. Poznanie procedury Analiza przepisów VIII 2010 awansu zawodowego i prawa oświatowego przygotowanie planu dotyczących oświaty. Wniosek o IX 2010 rozpoczęcie stażu. Dowody

Bardziej szczegółowo