Palenie tytoniu w Polsce i na świecie jako poważny problem społeczny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Palenie tytoniu w Polsce i na świecie jako poważny problem społeczny"

Transkrypt

1 Palenie tytoniu w Polsce i na świecie jako poważny problem społeczny

2 1.1 mld mieszkańców kuli ziemskiej pali papierosy, 800 mln w krajach rozwijających się Każdego dnia na świecie do nieletnich zaczyna palenie Palacze nie znają zagrożeń związanych z nałogiem Palenie mocno uzależnia, trudno rzucić papierosy

3 59% mężczyzn i 39% kobiet paliło papierosy w swoim życiu 41% mężczyzn i 28% kobiet (łącznie około 9 milionów dorosłych) paliło w czasie, gdy badanie było prowadzone 39% mężczyzn i 24% kobiet pali codziennie Pali co czwarta kobieta w ciąży Liczba papierosów wypalanych średnio w ciągu doby przez regularnych palaczy: Mężczyźni - 20 Kobiety - 15

4 Palenie tytoniu jest przyczyną zgonów, chorób przewlekłych i niesprawności Palący >20 papierosów na dobę skracają życie o 8 lat Ryzyko śmierci: Podróż samolotem = 1: Jazda samochodem = 1: Palenie papierosów = 1:250-1:500

5 Palenie papierosów > zgonów niż AIDS, alkohol, narkotyki, wypadki drogowe, samobójstwa łącznie (USA) Struktura zgonów wywołanych paleniem choroby sercowo-naczyniowe -> 33% rak płuca -> 28% inne choroby układu oddechowego -> 22% inne raki -> 7% bierni palacze -> 9% JAMA 2005, 294 (4),

6 1. Wieloletnia obserwacja lekarzy - mężczyzn w Wielkiej Brytanii wskazuje, że w ciągu 40 lat zmarło 40% palaczy i 20% niepalących wzrost ryzyka chorób u palących POCHP - 13 x rak płuca - 15 x choroba niedokrwienna serca x 2. Wieloletnia obserwacja K i M zgony w wieku średnim 9% K, 14% M - nigdy nie palili 26% K, 41% M- palili dużo papierosów BMJ 1994, 309, ; Ann Intern Med , 144,

7 Kobiety > 35 r.ż. Wzrost ryzyka zawału serca Wzrost ryzyka udaru mózgowego Wzrost ryzyka choroby zakrzepowo- zatorowej Ann Intern Med., 2007, 6 Feb, ITC2-2

8 mieszkańców z 25 krajów Unii Europejskiej umiera każdego roku wskutek biernego palenia zgonów wynika z biernego palenia w pracy zgonów to ofiary palących domowników Co 3.5 dnia roboczego umiera 1 pracownik branży gastronomicznej i rekreacyjnej - ofiara biernego palenia The Smoke Free Partnership. Lifting the Smokescree,2006

9

10 POChP- liczba zgonów (współczynnik 19.0/ r.), 6711 (18.8/ r) Rak płuca 2004r. mężczyźni- 89.6/ ; kobiety 23.6/ ; 1980 r. mężczyźni- 58.5/ ; kobiety 9.9/ Koszty leczenia chorób związanych z paleniem przekraczają 4x zyski z podatku VAT i akcyzy Szczuka I.: Gruźlica i choroby układu oddechowego w Polsce w 2005 roku. Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc. Warszawa 2006.

11 Zmniejszenie konsumpcji papierosów o połowę to mln mniej przedwczesnych zgonów w I kwartale XXI w. 150 mln mniej przedwczesnych zgonów w II kwartale XXI w.

12 Jeśli palisz dziennie 20 tanich (4 zł/paczka) papierosów to 3 dni - 12 zł - podstawowe zakupy w małym sklepiku naprzeciwko 1 tydzień - 28 zł - obiad w meksykańskiej knajpce 1 miesiąc zł - dżinsy lub bluzka 4 miesiące zł - rower pół roku zł - 60 godzin lekcji angielskiego 1 rok zł - 10 dni wakacji nad Morzem Śródziemnym 10 lat zł - działka rekreacyjna na wsi 30 lat zł - samochód wg. Encyklopedii Zdrowia Gazety Wyborczej

13 Rzucenie palenia w wieku lat w jakimkolwiek wieku Korzyści zdrowotne z rzucenia pa Skutek - długość życia jak u osób, które nigdy nie paliły - wydłuża życie - może zmniejszyć ryzyko chorób serca do ryzyka takiego, jak u osób, które nigdy nie paliły - ryzyko raka płuc - zmniejsza się, zamiast rosnąć BMJ 2004, 328,

14 Wszyscy, niezależnie od wieku i długości palenia odnoszą korzyść z rzucenia palenia Badanie dużej grupy palaczy w Norwegii- korzystny efekt rzucenia palenia u 60-cio latków Ann Intern Med. 2006, 144,

15 Rzucenie palenia redukuje ryzyko niektórych chorób Osoby rzucające palenie przed 50 r.ż. zmniejszają o połowę ryzyko śmierci w ciągu najbliższych 15 lat w porównaniu z tymi, którzy palą nadal... The Health Consequences of Smoking: Surgeon General s 2004 Report Czas od rzucenia palenia Korzyść zdrowotna 5 lat Ryzyko raka przełyku spada o 50% 10 lat Ryzyko raka płuca spada o 50% Znaczący spadek ryzyka raka trzustki 1 rok Spadek powikłań kardiologicznych o 50% 2-3 lata Ryzyko powikłań kardiologicznych jak u osób nigdy nie palących Ann Intern Med., 2007, 6 Feb, ITC2-2

16 Rzucenie palenia redukuje ryzyko niektórych chorób Czas od rzucenia palenia Korzyść zdrowotna 5-15 lat Ryzyko udaru mózgu jak u osób nigdy nie palących Kilka tygodni 50% kaszlących jako palacze przestaje kasłać 1-9 mies. Zmniejszenie duszności Nie palenie od 3-4 m-ca ciąży Ryzyko niskiej wagi urodzeniowej noworodka w porównaniu kobiet, które nigdy nie paliły Ann Intern Med., 2007, 6 Feb, ITC2

17 Wspieranie rzucania palenia w krajach europejskich - zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia szkolenie lekarzy pierwszego kontaktu ułatwienie dostępu do Nikotynowej Terapii Zastępczej rozwój usług specjalistycznych w rzucaniu palenia linie telefoniczne pomocy w rzucaniu palenia organizowanie konkursów o tematyce przeciwko paleniu wspieranie badań naukowych włączenie leczenia uzależnienia od tytoniu do misji narodowych systemów zdrowotnych World Health Organization, Strategy for Smoking Cessation Policy, European Tobacco Control Policy Series, Revision 2004 WHO

18 Ramowa Konwencja Światowej Organizacji Zdrowia o Zwalczaniu Palenia ( r.) Pierwszy światowy układ z zakresu zdrowia publicznego, 168 sygnatariuszy z Komisją Europejska i krajami UE Wzmocnienie świadomości społeczeństw o zagadnieniach walki z paleniem Promowanie wiedzy o zaletach rzucenia palenia Legislacja zapewniająca wolność od dymu Art. 14. Włączenie do programów zdrowotnych rozpoznawania i leczenia uzależnienia od tytoniu; ułatwienie dostępu do leczenia uzależnienia z włączeniem środków farmakologicznych WHO Frame Convention on Tobacco Control

19 Palenie szkodzi gospodarce Unia Europejska: koszty pośrednie i bezpośrednie związane z przedwczesną śmiercią i inwalidztwem (2000r.) Euro na obywatela 1,04-1,39% PKB Węgry - 3,2% PKB

20 Postawy Polaków wobec zakazu palenia w miejscach publicznych Miejsce Odsetek Polaków popierających zakaz Biura 87% Sklepy, lotniska 83% Restauracje 75% Bary, puby 59% Eurobarometer Survey Attitudes of Europeans towards Tobacco, January 2006

21 pragnienie, by doznać działania nikotyny (przyjemność, poprawa nastroju, pobudzenie, poprawa wyników pracy, zniesienie napięcia nerwowego, zmniejszanie głodu, wspomaganie odchudzania) zaspokojenie głodu nikotynowego wyuczone zachowania (posiłek, kawa, rozmowa przez telefon, alkohol, palący przyjaciele - chęć na papierosa)

22 Boją się objawów abstynencji Boją się niepowodzenia (często kolejnego) Boją się utyć Czują się w walce z nałogiem osamotnieni Mają depresję Lubią palić papierosy

23 Nikotyna dostaje się do płuc a następnie do układu krążenia Palenie kolejnego papierosa Pojawiają się objawy głodu nikotynowego i nieodparta potrzeba palenia BŁĘDNE KOŁO UZALEŻNIENIA OD PAPIEROSÓW Nikotyna łączy się z receptorami w mózgu, wydzielane są neuroprzekaźniki wywołujące uczucie przyjemności Stężenie nikotyny w mózgu spada i receptory wołają o nową nikotynę Action on Smoking on Health, March

24 Nie chcę rzucić palenia (faza przedkontemplacyjna) Rozważam możliwość, ale nie jestem gotowy rzucić palenie właśnie teraz (kontemplacja) Jestem gotowy rzucić palenie (przygotowanie) Właśnie rzucam! (działanie) Rzuciłem palenie 6 miesięcy temu (podtrzymanie) Ann Intern Med., 2007, 6 Feb, ITC2-2 Pracownicy medyczni - pomoc w każdej fazie. Fachowe wsparcie silnej woli Nowe dane: Nagłe, burzliwe rzucenie daje dobre wyniki! BMJ 2006, 332,

25 Pomoc farmaceuty w rzucaniu palenia

26 Przedstawienie zagrożeń związanych z paleniem Pokazanie zalet niepalenia Omówienie możliwych przeszkód przy rzucaniu palenia Powtarzanie zachęty przy każdej okazji Uwaga! 70% palaczy odwiedza placówki medyczne Pracownicy medyczni mogą skutecznie wspomagać palaczy w dbałości o zdrowie!

27 Palenie jest groźne, szczególnie jeśli ma Pan/Pani chorobę serca lub płuc Palenie zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu, choroby płuc, raka. Paląc, szkodzi Pan/Pani otoczeniu, także własnym dzieciom Może Pan/Pani rzucić papierosy, nawet po wielu latach palenia Rzucenie palenia zmienia życie na korzyść- będzie się Pan/Pani czuć lepiej, żyć dłużej i oszczędzi pieniądze Ann Intern Med., 2007, 6 Feb, ITC2-2

28 Wiek rozpoczęcia palenia Liczba papierosów wypalanych dziennie Jak szybko po obudzeniu się zapala pierwszego papierosa Czy próbowała już rzucić palenie, jak sobie radziła Co było powodem niepowodzenia Czy domownicy palą papierosy Jaka ma motywację do rzucenia palenia: zdrowie?, finanse?, rodzina?

29 Rady przydatne dla osób gotowych rzucić palenie Wyznacz dzień rzucenia palenia w ciągu najbliższych 2 tygodni i trzymaj się tej daty Wyrzuć wszystkie papierosy i popielniczki Zawiadom rodzinę i przyjaciół, że rzucasz palenie i poproś ich o wsparcie Trzymaj się z daleka od innych palaczy Powiedz swojemu lekarzowi, jeśli po rzuceniu palenia tyjesz lub masz depresję Trwaj w swoim postanowieniu Jeśli przegrasz, nie rezygnuj. Niektórzy osiągają sukces dopiero po kilku próbach Ann Intern Med., 2007, 6 Feb, ITC2-2

30 Przykład 1 Młoda kobieta pyta o skuteczne pasty wybielające zęby. Pytasz ją, czy pali papierosy. Odpowiada, że pali 10 papierosów na dobę - większość po pracy - i nie zamierza rzucić palenia, bo boi się utyć

31 Odpowiedź Wyjaśnij, że papierosy nie tylko wpływają niekorzystnie na wygląd (przebarwione zęby, przykry oddech, niezdrowa cera), ale szkodzą zdrowiu. Młoda kobieta wyszła niedawno za mąż, myśli o dziecku. Wyjaśnij, że teraz jest najwyższy czas rzucić palenie. Jeśli będzie paliła w ciąży, to grozi to przedwczesnym porodem i niską wagą urodzeniową dziecka. Pacjentka nie jest jeszcze mocno uzależniona, ma dużą szansę na rzucenie palenia. Poradź NTZ np. pastylki NiQuitin- nie tylko zmniejszają objawy głodu nikotynowego ale także dają zajęcie jamie ustnej i chronią przed podjadaniem plastry transdermalne. Udowodniono, że nikotynowa terapia zastępcza zmniejsza przyrost wagi po rzuceniu palenia.

32 Działanie terapeutyczne preparatów nikotynowych Duże stężenie nikotyny z papierosów, od którego palacz jest uzależniony Przed rzuceniem NTZ dostarcza mniej nikotyny niż papierosy, zmniejsza żądzę palenia i objawy głodu nikotynowego Dzień rzucenia Po 4-6 tygodniach Zmniejszenie dawki NTZ, ponieważ organizm przyzwyczaił się do mniejszego stężenia nikotyny Po 3 miesiącach NTZ nie jest już potrzebna

33 Przykład 2 Mężczyzna w średnim wieku pyta o preparaty pomocne w rzuceniu palenia. Choruje na nadciśnienie. Ma już ranny kaszel i zadyszkę przy wysiłku, wie, że to od papierosów i bardzo chciałby rzucić palenie. Podjął próbę kilka miesięcy temu ale zabrakło mu siły woli.

34 Odpowiedź Przyznajesz, że rzucenie palenia jest dla Pacjenta koniecznością. Dalsze palenie nasili objawy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc i zwiększy ryzyko raka płuca. Pytasz, ile pali papierosów w ciągu doby i kiedy wypala pierwszego papierosa. Okazuje się, że mężczyzna wypala 25 papierosów na dobę, pali od 20 lat i że sięga po papierosa natychmiast po obudzeniu się, jest zatem silnie uzależniony. Silna wola w jego sytuacji to zbyt mało. Radzisz, by zastosował plastry NTZ np.niquitin 21 mg. Plastry te dostarczają nikotynę w sposób ciągły przez 24 godziny, zmniejszając poranny głód nikotyny, który bywa bardzo silny i zmusza rzucającego palenie do zapalenia papierosa. Dodatkowo Pacjent powinien mieć zawsze przy sobie pastylki NiQuitin 4 mg, by móc zażyć je natychmiast, gdy poczuje nagły głód nikotyny.

35 Odpowiedź Pacjent wyraził obawę, że preparaty nikotynowe wpłyną niekorzystnie na ciśnienie krwi. Wyjaśnij, że Nikotynowa Terapia Zastępcza jest bezpieczna, także u osób z nadciśnieniem i stabilną chorobą wieńcową.

36 Przykład 3 Mężczyzna trzydziestokilkuletni prosi o silny odświeżacz oddechu. Wyjaśnia, że pali papierosy i nie chce, by czuli to jego interesanci, kiedy udziela im porady prawnej.

37 Odpowiedź Pytasz, dlaczego po prostu nie rzuci palenia. Mężczyzna tłumaczy, że ma nerwową pracę, a palenie łagodzi stres. Pali 20 papierosów na dobę, pierwszego papierosa zapala dopiero w pracy. Tłumaczysz, że najwyższy czas rzucić palenie, zanim pojawi się choroba wieńcowa i że ma duże szanse na trwałą abstynencję, przy wsparciu odpowiedniego preparatu zawierającego nikotynę.

38 Odpowiedź Mężczyzna przyznaje rację. Chciałby uwolnić się od nałogu. Polecasz pastylki do ssania np.niquitin 4 mg. Pacjent jest osobą aktywną, lubi działanie, pastylki bardziej niż plastry pasują do jego osobowości. Pacjent obawia się uzależnienia od preparatu z nikotyną. Wyjaśniasz, że w czasie stosowania Nikotynowej Terapii Zastępczej zapotrzebowanie organizmu na nikotynę stopniowo zmniejsza się. Preparaty nikotynowe dostarczają nikotynę do organizmu w niższych stężeniach i wolniej niż dzieje się to podczas palenia papierosa. Receptory nikotynowe w mózgu pobudzane są słabiej i uzależnienie wygasa.

39 Przykład 4 Do apteki wchodzi kobieta i mówi: Mam okropny, mokry kaszel, który utrzymuje się od dawna. Męczy mnie od bardzo dawna, wypróbowałam już wiele produktów, lecz bez powodzenia. Znasz pacjentkę i wiesz, że od dawna pali papierosy. Rozpoczynasz rozmowę i zadajesz kilka wstępnych pytań: stwierdzasz, że kobieta nie powiązała kaszlu z paleniem oraz że nie bierze w chwili obecnej pod uwagę rzucenia palenia.

40 Modelowa odpowiedź Ten scenariusz stwarza możliwość interwencji nawet jeśli ograniczy się ona zaledwie do przekazania informacji o zagrożeniach związanych z paleniem, zamiast udzielenia konkretnej porady dotyczącej zaprzestania palenia. Jedną z najważniejszych rzeczy jaką możesz w tej sytuacji zrobić, to podzielić się z Nią informacjami o zagrożeniach wywołanych paleniem papierosów i długofalowych konsekwencjach z nim związanych, a wszystko po to, żeby dowiedziała się więcej o paleniu papierosów jako o uzależnieniu.

41 Modelowa odpowiedź Ustaliłeś już, że pacjentka nie bierze w najbliższym czasie pod uwagę zaprzestania palenia. Może przeciwstawiać się zmianom i wywieranie na nią presji w tej kwestii byłoby niestosowne. Powinieneś Ją zapewnić, że jeśli poczuje, że chciałaby przestać palić, może ponownie, w dowolnym czasie, zwrócić się do Ciebie po poradę. Udziel właściwej porady w sprawie mokrego kaszlu, na który uskarża się; możesz jednak zdecydowanie podkreślić, że najlepszym rozwiązaniem problemu mokrego kaszlu byłoby odstawienie papierosów! Jeśli kaszel utrzymuje się przez dłuższy czas, pacjentkę należy odesłać do lekarza.

42 Przykład 5 Do apteki wchodzi 18 letnia dziewczyna z prośbą by pomóc jej rzucić palenie. Wyjaśnia, że zaczęła palić dwa lata temu żeby upodobnić się do swoich koleżanek. Niedawno u jej matki, która od dawna bardzo dużo paliła, wykryto nowotwór płuc. Właśnie to wydarzenie skłoniło Ją do zaprzestania palenia. Na koniec pyta, czy mógłbyś polecić jej jakieś produkty, żeby pomóc Jej przestać palić.

43 Modelowa odpowiedź Powinieneś zacząć od zapewnienia, że podjęła słuszną decyzję. Podkreśl, że choć znajomi to ważna rzecz, to nie wolno zaprzepaszczać własnego zdrowia by zyskać ich aprobatę. Przygotuj ją na to, że koleżanki mogą nie zgodzić się z jej decyzją, bo ich jak dotąd nie dotknęły konsekwencje wieloletniego palenia papierosów. Zapewnij Ją, że jeśli wytrwa w swoim postanowieniu, to bardzo szybko zacznie doświadczać korzyści z jakimi wiąże się odstawienie papierosów. Choć dziewczyna widziała już na własne oczy długofalowy efekt palenia, to być może warto będzie przedstawić jej niektóre z efektów odstawienia papierosów, które pojawiają się w krótszym okresie czasu. Możesz na przykład podkreślić, że w przeciągu 48 godzin poprawie powinny ulec zmysły smaku i węchu.

44 Modelowa odpowiedź Twoja pacjentka jest w wieku 18 lat, więc możesz Jej sprzedać preparat z grupy NTZ. Nie zapomnij Jej pochwalić za podjęcie decyzji o zgłoszeniu się po poradę w sprawie rzucenia palenia. Daj jej ulotkę dot. zaprzestania palenia, z którą będzie się mogła zapoznać w domu oraz zapewnij, że może w każdej chwili wrócić po kolejną poradę albo słowa zachęty.

45 Przykład 6 Do apteki wchodzi pięćdziesięcioletnia kobieta. Wyjaśnia, że pali 20 papierosów dziennie i chce przestać, żeby zmniejszyć wydatki. W trakcie rozmowy mówi, że teraz, częściej niż kiedyś, kiedy mogła z łatwością wykonywać ciężkie prace domowe, zdarza jej się zadyszka.

46 Modelowa odpowiedź Zgódź się z pacjentką, że zaoszczędzi sporo pieniędzy, jeśli przestanie palić, ale powiedz też, że z odstawieniem papierosów wiąże się wiele ważnych krótko-i długofalowych korzyści zdrowotnych. Podkreśl, że w przeciągu 3-9 miesięcy, problemy z zadyszką powinny ulec poprawie, a w przeciągu 5 lat ryzyko zawału serca spadnie o połowę w porównaniu do osób palących. Zapytaj, czy próbowała już rzucić palenie wcześniej, a jeśli tak, to jakich metod użyła. Jeśli podejmowane przez nią w przeszłości próby kończyły się niepowodzeniem, zapewnij ją, że i tak powinna spróbować ponownie, bo z każdą kolejną próbą jej szanse na zerwanie z nałogiem wzrastają. Powiedz pacjentce, że to doskonały moment by przestać palić, chociażby ze względu na ustawę zakazującą palenia tytoniu w miejscach publicznych. Wyjaśnij jej, jak odstawienie papierosów pomoże jej się dostosować do tych zmian.

47 Modelowa odpowiedź Jeśli Twoja apteka oferuje na miejscu usługi dot. wspierania osób rzucających palenie, zaproponuj, że umówisz Pacjentkę na wizytę. Opisz na czym polegać będzie taka usługa i daj jej ulotkę, w której znajdzie więcej informacji. Zachęć ją do skorzystania z usługi, bowiem w jej trakcie otrzyma poradę na temat różnych form nikotyny terapeutycznej, z których, w zależności od potrzeby, będzie mogła skorzystać. Na koniec powinieneś wyjaśnić, że dzięki nikotynowej terapii zastępczej i wsparciu behawioralnemu, prawdopodobieństwo, że próba rzucenia się powiedzie wzrasta sześciokrotnie w porównaniu do polegania wyłącznie na sile własnej woli.

48 Pytanie 1 Przy pierwszym stole, w oczekiwaniu na realizację recepty stoi starszy mężczyzna. Na widok wyeksponowanych preparatów NTZ mówi: bardzo chciałbym rzucić papierosy, ale palę od pięćdziesięciu lat i teraz to już chyba nie miałoby sensu. Jak zareagujesz?

49 Odpowiedź Powiedz, że nigdy nie jest za późno by rzucić palenie. Korzyści dla zdrowia są natychmiastowe. Potrzeba tylko pięciu lat bez papierosów, aby ryzyko wystąpienia u niego zawału serca obniżyło się do tego samego poziomu co u osób, które nigdy nie paliły. Zaproponuj mu ewentualnie konsultację w ustalonym terminie, abyście mogli szczegółowo omówić jak odstawić papierosy.

50 Pytanie 2 O poradę w sprawie odstawienia papierosów prosi 25- letnia stała pacjentka. Dziennie wypala 10 papierosów. Często sięga po pierwszego papierosa dopiero przy drugim śniadaniu. Preferuje dyskretną formę preparatów NTZ. Jakie formy NTZ wchodzą w grę w jej przypadku?

51 Odpowiedź plaster nikotynowy (16- lub 24-godzinny) pastylki nikotynowe o dawce 2 mg

52 Komentarz dodatkowy Jak właściwie wybrać odpowiednią formę NTZ dla Twojego pacjenta? Osoby pragnące rzucić palenie można podzielić na dwie grupy Ustalenie do której grupy należy Pacjent, pomaga polecić najodpowiedniejszą mu formę terapii. a) Osoby, które preferują strategię obronną/defensywną wolą podejście defensywne wolą preparaty które całkowicie uchronią ich przed głodem nikotynowym poleć im plastry NTZ b) Osoby, które preferują strategię zaczepną wolą bardziej aktywne podejście preferują radzić sobie aktywnie z głodem nikotynowym poleć im doustną formę NTZ np. pastylki lub gumę

53 Pytanie 50-letnia kobieta prosi o uzupełnienie zapasu plastrów nikotynowych. Stosuje je od tygodnia, od kiedy to zdecydowała się zerwać z nawykiem wypalania trzydziestu papierosów dziennie. Podczas kiedy Ty realizujesz transakcję, kobieta mówi, że jest jej bardzo ciężko i ciągle uskarża się na silne łaknienie. Zastanawia się czy mogłaby również stosować gumę nikotynową? Jak zareagujesz?

54 Odpowiedź Zacznij od sprawdzenia czy kobieta stosuje plastry o prawidłowej dawce nikotyny. W jej przypadku, powinien to być plaster 24-godzinny o dawce 21mg lub plaster 16- godzinny o dawce 15 mg. Jeśli pacjentka stosuje plastry o właściwej dawce, powiedz, że różnych form NTZ nie wolno łączyć i zasugeruj konsultację w umówionym terminie, aby omówić bliżej z nią tą kwestię.

55 Dwukrotnie w porównaniu z placebo zwiększa szansę długotrwałej abstynencji Działa niezależnie od wsparcia psychologicznego Skuteczna u ciężkich palaczy Bezpieczna (rzadko: bezsenność, nudności, czkawka) Nieliczne przeciwwskazania: świeży zawał, groźne zaburzenia rytmu serca Breathe, 2005, 2(1), 66-68, Ann Intern Med., 2007, 6 Feb, ITC2-2

56 Zwiększa dwukrotnie szanse na długotrwałą abstynencję od palenia Zastępuje w bezpieczny sposób działanie nikotyny uzyskiwanej w czasie palenia Zastępuje bardzo wysokie stężenia nikotyny uzyskiwanej w czasie palenia dawkami mniejszymi, dostarczanymi wolniej, przez co receptory nikotynowe w mózgu pobudzane są słabiej Pomaga radzić sobie z głodem nikotynowym bez niebezpiecznego dymu, w sposób czysty, wypróbowany i sprawdzony Próba rzucenia palenia dzięki nikotynowej terapii zastępczej i wsparciu behawioralnemu wzrasta sześciokrotnie w porównaniu do polegania wyłącznie na sile własnej woli

57 Zalety: Zwiększają dwukrotnie szansę abstynencji Plastry 24 godzinne dostarczają do krwi nikotynę zarówno w dzień jak i w nocy - redukują poranny głód nikotyny Prostota i dyskrecja stosowania Łatwe w użyciu, nie trzeba pamiętać o stosowaniu leku (środek pasywny)

58 Wady Niemożność szybkiego zaspokojenia nagłego głodu nikotyny (widok osoby palącej papierosy) Nie pozwalają na rytuały związane z paleniem - ruchy rak, praca jamy ustnej Mogą drażnić skórę (zmiana miejsca naklejania, preparaty sterydowe) Bezsenność

59 Pastylki do ssania Zwiększają dwukrotnie szansę abstynencji Zaspokajają nagły głód nikotyny Stężenie nikotyny 25% wyższe niż po użyciu gumy o takiej samej dawce Ssanie daje zajęcie jamie ustnej (zamiast palenia) Pastylki 4mg zmniejszają przyrost wagi ciała po rzuceniu palenia Uwaga! Zbyt małe dawki to niepowodzenie terapii Tabletki i gumy- stosowanie regularne co 1-2 godz., po 6 tygodniach - rzadziej

60 Guma do żucia Żucie może nie być akceptowane przez otoczenie Kłopotliwe dla osób z mostami dentystycznymi

61 Stężenia we krwi i dobowe dawki nikotyny dostarczane przez NTZ < niż uzyskiwane w wyniku palenia Łączenie palenia i NTZ działanie podobne jak samo palenie Nikotyna z papierosa dostaje się do krwi nagle = działa silniej na układ sercowo - naczyniowy niż taka sama dawka z NTZ

62 Dane z ogólnokrajowej bazy o rozpoznaniach i receptach wypisywanych przez lekarzy rodzinnych Obserwacja osób (44% M), którym w latach przepisano NTZ Nie stwierdzono wzrostu ryzyka zawału, udaru, zgonu NTZ jest jednakowo bezpieczna dla obu płci, dla chorych na nadciśnienie i na chorobę wieńcową Hubbard B.i wsp.: Use of nicotine replacement therapy and the risk of acute myocardial infraction, stroke, and death. Tobacco Control 2005, 14,

63 Sytuacje, w których NTZ są niewskazane Niedawny zawał serca Zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca Niestabilna choroba wieńcowa Ciąża * * NTZ dopiero po niepowodzeniu terapii behawioralnej, preparaty krótko działające, optymalnie 2-3 miesiące Ann Intern Med., 2007, 6 Feb, ITC2-2; PharmAssist, Pharmacy Training Programme

64 Nie ma przeciwwskazań dla nikotynowej terapii zastępczej jeśli alternatywą dla niej jest palenie papierosów

65 1. Fagerström K.O.: ERS School Course. Nicotine replacement in smoking cessation. Breathe, 2005, 2(1), Górecka D.: Choroba tytoniowa a układ oddechowy: profilaktyka, rozpoznawanie i leczenie. Now Klin., 2003, 10, Gratziou C.: ERS School Course. Smoking cessation. The process of stopping smoking. Breathe, 2005, 2(1), Moszczyński P.: Szkody zdrowotne wywołane paleniem papierosów. Przegl Lek., 2005, 62(4), Schroeder S.A.: What to do with a patient who smokes. JAMA, 2005, 294(4), Silagy C. i wsp.: Nicotine replacement therapy for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2000(2): CD The Smoke Free Partnership. 8. Wilson J.F.: Smoking cessation. Ann Intern Med., 2007, 6 Feb, ITC2-2

Rzuć palenie razem z nami!

Rzuć palenie razem z nami! Rzuć palenie razem z nami! 11. Bądź przekonany, dlaczego chcesz rzucić Chcesz rzucić palenie, ale czy wiesz dlaczego? Slogan Palenie jest niezdrowe tu nie wystarczy. Aby zyskać motywację, potrzebujesz

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzieo Rzucania Palenia każdy trzeci czwartek listopada 17 listopada 2011 r. Szkodliwośd Palenia Tytoniu

Światowy Dzieo Rzucania Palenia każdy trzeci czwartek listopada 17 listopada 2011 r. Szkodliwośd Palenia Tytoniu Światowy Dzieo Rzucania Palenia każdy trzeci czwartek listopada 17 listopada 2011 r. ogólnokrajowa kampania społeczna dla osób palących; tysiące palaczy starają się wytrwad ten jeden dzieo w niepaleniu,

Bardziej szczegółowo

GATS wyniki badania. Witold Zatoński, Krzysztof Przewoźniak, Jakub Łobaszewski, oraz Zespół Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów

GATS wyniki badania. Witold Zatoński, Krzysztof Przewoźniak, Jakub Łobaszewski, oraz Zespół Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów GATS wyniki badania Witold Zatoński, Krzysztof Przewoźniak, Jakub Łobaszewski, oraz Zespół Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Zespół ZEiPN Mgr Magda Cedzyńska Mgr Jadwiga Cieśla Mgr inż. Kinga

Bardziej szczegółowo

Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej

Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej XIV Konferencja Naukowa im. F. Venuleta Tytoń albo Zdrowie TWP Wszechnica Polska Warszawa, 09.12.2011 Ostatnia aktualizacja: 09.08.2011

Bardziej szczegółowo

NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK. Slajd nr 1

NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK. Slajd nr 1 NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK Slajd nr 1 PODSTAWOWE INFORMACJE NA TEMAT NIKOTYNIZMU NIKOTYNIZM (fr. nicotinisme) med. społ. nałóg palenia lub żucia tytoniu albo zażywania tabaki, powodujący przewlekłe (rzadziej

Bardziej szczegółowo

Nikotyna a nasz organizm

Nikotyna a nasz organizm BIULETYN Z ZAKRESU PROFILAKTYKI ZACHOWAŃ RYZYKOWNYCH Nikotyna a nasz organizm Podstawowe wiadomości na temat dymu tytoniowego. Biologiczne działanie wielu substancji toksycznych i rakotwórczych oraz uzależniająca

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MINI CITRUS PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI

PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MINI CITRUS PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MINI CITRUS PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI Omówienie rozpowszechnienia choroby W skali świata użycie tytoniu przyczynia się do śmierci

Bardziej szczegółowo

Prezentacja antynikotynowa PAPIEROSOM POWIEDZ STOP

Prezentacja antynikotynowa PAPIEROSOM POWIEDZ STOP Prezentacja antynikotynowa PAPIEROSOM POWIEDZ STOP Co to jest nałóg? Często zadajemy sobie to pytanie? Nałóg, to zakorzeniona dysfunkcja sprawności woli przejawiająca się w chronicznym podejmowaniu szkodliwych

Bardziej szczegółowo

Palenie papierosów FAKTY

Palenie papierosów FAKTY Palenie papierosów FAKTY Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) palenie jest największym pojedynczym śmiertelnym zagrożeniem dla zdrowia. Tytoń odpowiada za ponad 500 000 zgonów w UE. WHO szacuje,

Bardziej szczegółowo

Rzucenie palenia to dla każdego wyzwanie i decyzja, którą trudno podjąć. Jest to jednak najważniejsza rzecz, którą można zrobić, by poprawić swój

Rzucenie palenia to dla każdego wyzwanie i decyzja, którą trudno podjąć. Jest to jednak najważniejsza rzecz, którą można zrobić, by poprawić swój Rzucenie palenia to dla każdego wyzwanie i decyzja, którą trudno podjąć. Jest to jednak najważniejsza rzecz, którą można zrobić, by poprawić swój stan zdrowia. Poza tym niesie ze sobą natychmiastowe korzyści.

Bardziej szczegółowo

PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA. OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk

PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA. OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk ALKOHOLIZM Alkoholizm - nazywany jest również zespołem uzależnienia od alkoholu, chorobą alkoholową

Bardziej szczegółowo

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI! Wdychasz, wydychasz, nic nie masz a zdychasz!

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI! Wdychasz, wydychasz, nic nie masz a zdychasz! RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI! Wdychasz, wydychasz, nic nie masz a zdychasz! Dlaczego palenie papierosów jest szkodliwe? Koncerny tytoniowe dodają do tytoniu wiele substancji konserwujących, aromatów o nie

Bardziej szczegółowo

Nie pal, nie truj się...

Nie pal, nie truj się... Nie pal, nie truj się... Palenie papierosów Tytoń to produkt z liści rośliny tej samej nazwy. Zawiera dużo niebezpiecznych związków, takich jak nikotyna oraz substancje smoliste, które zakłócają prawidłowe

Bardziej szczegółowo

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych!

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych! CHOROBY NOWOTWOROWE Palenie tytoniu kojarzy się przede wszystkim z rakiem płuc. W rzeczywistości, papierosy powodować mogą znacznie więcej nowotworów złośliwych. Zalicza się do nich na przykład: raka krtani,

Bardziej szczegółowo

XV wiek Ameryka Południowa Indianie Arawaka. Jean Nikot francuski lekarz i ambasador w Portugalii. Leczył nikotyną Katarzynę Medycejską na migrenę.

XV wiek Ameryka Południowa Indianie Arawaka. Jean Nikot francuski lekarz i ambasador w Portugalii. Leczył nikotyną Katarzynę Medycejską na migrenę. Lek. med. Agata Smołucha XV wiek Ameryka Południowa Indianie Arawaka Jean Nikot francuski lekarz i ambasador w Portugalii. Leczył nikotyną Katarzynę Medycejską na migrenę. Nikotynizm to choroba ICD 10:

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNYCH DLA KLASY V TEMAT: WPŁYW PALENIA NA RÓŻNE UKŁADY NASZEGO CIAŁA

KONSPEKT ZAJĘĆ WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNYCH DLA KLASY V TEMAT: WPŁYW PALENIA NA RÓŻNE UKŁADY NASZEGO CIAŁA KONSPEKT ZAJĘĆ WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNYCH DLA KLASY V TEMAT: WPŁYW PALENIA NA RÓŻNE UKŁADY NASZEGO CIAŁA Cele: zrozumienie, że palenie szkodzi zdrowiu zarówno palących, jak i niepalących, uświadomienie

Bardziej szczegółowo

Bądź mądry i modny, nie pal!

Bądź mądry i modny, nie pal! Bądź mądry i modny, nie pal! CZY WIESZ? Palenie tytoniu jest na świecie przyczyną prawie 4 milionów zgonów rocznie. Z powodu tzw. chorób odtytoniowych umiera dziennie 11 tys. palaczy. W Polsce choroby

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań przeprowadzonych przez Centrum Onkologii w Warszawie wskazują,

Wyniki badań przeprowadzonych przez Centrum Onkologii w Warszawie wskazują, CEL STRATEGICZNY PROGRAMU NA ROK 2014: Zmniejszanie zachorowań, inwalidztwa i zgonów wynikających z palenia tytoniu (choroby układu krąŝenia, nowotwory złośliwe, nienowotworowe choroby układu oddechowego,

Bardziej szczegółowo

W POLSCE OFIARAMI RAKA PŁUCA SĄ CORAZ CZĘŚCIEJ KOBIETY

W POLSCE OFIARAMI RAKA PŁUCA SĄ CORAZ CZĘŚCIEJ KOBIETY Informacja prasowa z okazji Światowego Dnia Rzucania Palenia Warszawa, 19 listopada 2015 r. W POLSCE OFIARAMI RAKA PŁUCA SĄ CORAZ CZĘŚCIEJ KOBIETY Zbliża się kolejny Światowy Dzień Rzucania Palenia. Statystyki

Bardziej szczegółowo

Cytyzyna ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej

Cytyzyna ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej Cytyzyna ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej Dorota Lewandowska dr n. med. Obecnie dostępne formy pomocy palącym Farmakologiczne NTZ guma plastry pastylki pastylki podjęzykowe Bupropion (Zyban) Wareniklina

Bardziej szczegółowo

A co dotąd wiadomo na temat e papierosa

A co dotąd wiadomo na temat e papierosa Co roku 31. maja obchodzimy Światowy Dzień bez Papierosa. Święto stanowi okazję do zwrócenia uwagi całego świata na powszechność nałogu palenia papierosów i jego negatywne skutki zdrowotne. Dzień ma równie

Bardziej szczegółowo

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI. Papieros niszczy Twoje zdrowie

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI. Papieros niszczy Twoje zdrowie RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI Papieros niszczy Twoje zdrowie Kilka faktów o spożyciu tytoniu w Polsce i na świecie Z ocen WHO wynika, że około 1/3 dorosłych mieszkańców Ziemi tj, 1,1 mld osób, w tym 200 mln

Bardziej szczegółowo

1492 Krzysztof Kolumb w czasie swej podróży do Indian został poczęstowany wysuszonymi liśćmi tytoniowymi

1492 Krzysztof Kolumb w czasie swej podróży do Indian został poczęstowany wysuszonymi liśćmi tytoniowymi Palenie tytoniu jest jednym z czynników zagrażających zdrowiu, a nawet życiu. Obecnie znanych jest około 5000 składników, które występują w dymie tytoniowym. Najbardziej szkodliwe to: nikotyna, tlenek

Bardziej szczegółowo

Poradnia Pomocy Palącym i Infolinia

Poradnia Pomocy Palącym i Infolinia Poradnia Pomocy Palącym i Infolinia Magdalena Cedzyńska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów CO-I Spotkanie współorganizatorów Programu Prewencji Pierwotnej Nowotworów 5 maja 2008, Centrum Onkologii-Instytut

Bardziej szczegółowo

Cała prawda. o papierosach typu light

Cała prawda. o papierosach typu light Cała prawda o papierosach typu light Czy warto wybierać papierosy typu light Czy informacje o mniejszej zawartości nikotyny i substancji smolistych zamieszczane na opakowaniach lekkich papierosów są wiarygodne?

Bardziej szczegółowo

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ Przewodnik po programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ Lepiej zapobiegać niż leczyć Program profilaktyki chorób układu krążenia Choroby układu krążenia są główną

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do rzucenia Etap 1.

Przygotowanie do rzucenia Etap 1. Spis treści Etap 1.: Przygotowanie do rzucenia palenia 1 Etap 2.: Rzucenie 3 Etap 3.: Trwałe uniezależnienie od nałogu 5 Zastępcza terapia nikotynowa 7 Leczenie beznikotynowe 10 Pomoc i porady 11 Rzucenie

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca użytkowania elektronicznych papierosów (tzw. e-papierosów)

Ankieta dotycząca użytkowania elektronicznych papierosów (tzw. e-papierosów) Szanowni Państwo, Ankieta dotycząca użytkowania elektronicznych papierosów (tzw. e-papierosów) Serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w ankiecie dotyczącej użytkowania elektronicznych papierosów, czyli

Bardziej szczegółowo

Opracowała: a: mgr Agata Grochowiecka

Opracowała: a: mgr Agata Grochowiecka Dorosłym być Opracowała: a: mgr Agata Grochowiecka Prawda czy fałsz? Sprawdź swoją wiedzę: 1. Ktoś,, kto ma silną wolę nigdy się nie uzaleŝni? 2. UzaleŜnienie to choroba, którą się leczy w specjalnych

Bardziej szczegółowo

Odkąd nie palę, jest mi dużo łatwiej. Twój przewodnik po tym jak skutecznie rzucić palenie z programem Smokefree

Odkąd nie palę, jest mi dużo łatwiej. Twój przewodnik po tym jak skutecznie rzucić palenie z programem Smokefree Odkąd nie palę, jest mi dużo łatwiej. Twój przewodnik po tym jak skutecznie rzucić palenie z programem Smokefree 02 Smokefree Pierwsze kroki do rzucenia palenia Brawo Program Smokefree zapewnia porady

Bardziej szczegółowo

Tomek Stążewski. Kl.3a

Tomek Stążewski. Kl.3a Tomek Stążewski. Kl.3a Polska nazwa pochodzi od papieru owijającego ścinki liści tytoniu. Obecnie prawie wszystkie papierosy mają filtry, wprowadzone po raz pierwszy w 1940 roku przez markę Pall Mall i

Bardziej szczegółowo

Rzucanie Palenia Stop Smoking. Przewlekła Choroba Nerek. Chronic kidney disease chapter 7

Rzucanie Palenia Stop Smoking. Przewlekła Choroba Nerek. Chronic kidney disease chapter 7 Stop Smoking Przewlekła Choroba Nerek Chronic kidney disease chapter 7 Powszechnie wiadomo, że palenie jest niezdrowym nawykiem. Obecnie najpopularniejszym sposobem palenia jest palenie papierosów. Inne

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

Podręczny przewodnik leczenia uzależnienia od tytoniu dla lekarzy i pielęgniarek

Podręczny przewodnik leczenia uzależnienia od tytoniu dla lekarzy i pielęgniarek Podręczny przewodnik leczenia uzależnienia od tytoniu dla lekarzy i pielęgniarek Suplement do nr 4 (134) 2002 Medycyny Praktycznej Podręczny przewodnik leczenia uzależnienia od tytoniu dla lekarzy i pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MENTHOL 2MG, 4MG PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI

PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MENTHOL 2MG, 4MG PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MENTHOL 2MG, 4MG PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI Omówienie rozpowszechnienia choroby W skali świata użycie tytoniu przyczynia się do

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA SZCZEGÓŁOWE MATERIAŁY INFORMACYJNE O PRZEDMIOCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE ZAWARCIA UMÓW O UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ w rodzaju: programy profilaktyczne i promocja zdrowia

Bardziej szczegółowo

Palenie tytoniu a zdrowie dziecka. mgr Justyna Szczęsna Sekcja Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej PSSE w Krapkowicach Krapkowice 25.10.

Palenie tytoniu a zdrowie dziecka. mgr Justyna Szczęsna Sekcja Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej PSSE w Krapkowicach Krapkowice 25.10. Palenie tytoniu a zdrowie dziecka mgr Justyna Szczęsna Sekcja Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej PSSE w Krapkowicach Krapkowice 25.10.2011 roku Bierne palenie Bierne palenie to wdychanie dymu tytoniowego

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka raka płuc na przykładzie programu ograniczania palenia tytoniu w województwie pomorskim

Profilaktyka raka płuc na przykładzie programu ograniczania palenia tytoniu w województwie pomorskim Profilaktyka raka płuc na przykładzie programu ograniczania palenia tytoniu w województwie pomorskim Łukasz Balwicki Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych Miejsca wolne od dymu tytoniowego są jednym

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Desmoxan 1,5 mg, kapsułki twarde. (Cytisinum)

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Desmoxan 1,5 mg, kapsułki twarde. (Cytisinum) Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Desmoxan 1,5 mg, kapsułki twarde (Cytisinum) Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

www.niepalprzydziecku.pl wolność jak dbać o szacunek dla siebie i dzieci witalność jak poczuć życie na nowo

www.niepalprzydziecku.pl wolność jak dbać o szacunek dla siebie i dzieci witalność jak poczuć życie na nowo www.niepalprzydziecku.pl wolność jak dbać o szacunek dla siebie i dzieci witalność jak poczuć życie na nowo 100tys. dzieci w łonie matki narażonych jest na bierne palenie 60% małych dzieci narażonych jest

Bardziej szczegółowo

ZASADY SKORZYSTANIA Z PROGRAMÓW

ZASADY SKORZYSTANIA Z PROGRAMÓW PROFILAKTYCZNE PROGRAMY ZDROWOTNE w POZ Wielkopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia przypomina, iż w ramach praktyki lekarza POZ realizowane są następujące programy: 1. Program profilaktyki

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem Dlaczego walczymy z rakiem? Nowotwory są drugą przyczyną zgonów w Polsce zaraz po zawałach i wylewach. Liczba zachorowao na nowotwory złośliwe w Polsce to ponad 140,5 tys.

Bardziej szczegółowo

Bierne palenie. Dym z papierosa palącego się. Dym wydychany przez palacza

Bierne palenie. Dym z papierosa palącego się. Dym wydychany przez palacza BIERNE PALENIE Bierne palenie Dym z papierosa palącego się Dym wydychany przez palacza Boczny strumień zawiera ponad 4000 związków chemicznych oraz około 69 substancji rakotwórczych Szacowane ryzyko związane

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolskie badanie ankietowe na temat postaw wobec palenia tytoniu

Ogólnopolskie badanie ankietowe na temat postaw wobec palenia tytoniu temat postaw wobec palenia tytoniu TNS Polska dla Głównego Inspektoratu Sanitarnego Z kim rozmawialiśmy? 10-15 lipca 2015 Próba: ogólnopolska, reprezentatywna próba 1004 mieszkańców Polski w wieku 15 i

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

Czy istnieje jedna skuteczna metoda rzucenia palenia? Czy po wielu nieudanych próbach można jeszcze rzucić palenie? Co zrobić, by rzucając palenie,

Czy istnieje jedna skuteczna metoda rzucenia palenia? Czy po wielu nieudanych próbach można jeszcze rzucić palenie? Co zrobić, by rzucając palenie, Czy istnieje jedna skuteczna metoda rzucenia palenia? Czy po wielu nieudanych próbach można jeszcze rzucić palenie? Co zrobić, by rzucając palenie, nie przytyć? 2 W Polsce blisko co trzecia dorosła osoba

Bardziej szczegółowo

Uzależnienie od nikotyny

Uzależnienie od nikotyny Uzależnienie od nikotyny Uzależnienie od nikotyny Działanie uzależniające nikotyny wynika, z aktywacji nikotynowych receptorów cholinergicznych typu a4b2 w mózgu Aktywacja tych receptorów przez nikotynę

Bardziej szczegółowo

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu 2015 r.

Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu 2015 r. Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu 2015 r. Rzuć palenie zanim będzie za późno Według danych WHO każdego roku z powodu palenia czynnego i biernego umiera 6 milionów osób 1 osoba na 6 sekund. W Polsce

Bardziej szczegółowo

W POLSCE DOROSŁE KOBIETY ZABIJA RAK PŁUCA

W POLSCE DOROSŁE KOBIETY ZABIJA RAK PŁUCA Informacja prasowa z okazji Światowego Dnia Rzucania Palenia Warszawa, 20 listopada 2014 r. W POLSCE DOROSŁE KOBIETY ZABIJA RAK PŁUCA Papierosy codziennie pali 9 mln Polaków, w tym aż 3,5 mln kobiet, które

Bardziej szczegółowo

Informacja o leku dla pacjenta

Informacja o leku dla pacjenta Informacja o leku dla pacjenta Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. lek ten jest dostępny bez recepty, aby pacjent mógł leczyć niektóre schorzenia

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Przedstawione poniżej wyniki badań opracowano na podstawie: Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży. Ekspertyza oparta na wynikach ogólnopolskich badań

Bardziej szczegółowo

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Przedstawione poniżej wyniki badań opracowano na podstawie: Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży. Ekspertyza oparta na wynikach ogólnopolskich badań

Bardziej szczegółowo

Czy możliwa jest Polska wolna od dymu tytoniowego?

Czy możliwa jest Polska wolna od dymu tytoniowego? Czy możliwa jest Polska wolna od dymu tytoniowego? Jacek Jassem Akademia Medyczna w Gdańsku jjassem@amg.gda.pl Udział nałogowych palaczy w krajach UE http://ec.europa.eu/health/ph_determinants/life_style/tobacco/smoke_free_en.htm

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA IMIĘ I NAZWISKO PESEL. 1. Czy leczy się Pan/Pani? Jeśli tak to na jakie schorzenie? TAK / NIE 2. Jakie leki przyjmuje Pan/Pani obecnie? TAK / NIE 3. Czy był/a Pan/Pani operowana?

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny. Znajdź rozwiązanie - nie pal

Program profilaktyczny. Znajdź rozwiązanie - nie pal Program profilaktyczny Znajdź rozwiązanie - nie pal Dla uczniów klas pierwszych Gimnazjum nr 1 w Myślenicach 2011/2012 SPIS TREŚCI 1. Podstawa prawna programu... 2. Wstęp... 3. Cele programu: głowy, szczegółowe..

Bardziej szczegółowo

Program Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce

Program Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce Program Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce Elżbieta Michalak Oddział Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej WSSE Olsztyn Opracowano na podstawie materiałów ze szkolenia Kamień Śląski

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Łukasz Adamkiewicz Health and Environment Alliance (HEAL) 10 Marca 2014, Kraków HEAL reprezentuje interesy Ponad 65 organizacji członkowskich

Bardziej szczegółowo

Narodowy Test Zdrowia Polaków

Narodowy Test Zdrowia Polaków Raport z realizacji projektu specjalnego MedOnet.pl: Narodowy Test Zdrowia Polaków Autorzy: Bartosz Symonides 1 Jerzy Tyszkiewicz 1 Edyta Figurny-Puchalska 2 Zbigniew Gaciong 1 1 Katedra i Klinika Chorób

Bardziej szczegółowo

KaŜdego roku z powodu palenia tytoniu umiera w Polsce średnio 67 tysięcy osób dorosłych (51 tysięcy męŝczyzn i 16 tysięcy kobiet). W 2010 roku liczba

KaŜdego roku z powodu palenia tytoniu umiera w Polsce średnio 67 tysięcy osób dorosłych (51 tysięcy męŝczyzn i 16 tysięcy kobiet). W 2010 roku liczba CELE STRATEGICZNE PROGRAMU NA LATA 2014-2018: Zmniejszanie zachorowań, inwalidztwa i zgonów wynikających z palenia tytoniu (choroby układu krąŝenia, nowotwory złośliwe, nienowotworowe choroby układu oddechowego,

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. NICORETTE CLASSIC GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. NICORETTE CLASSIC GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA NICORETTE CLASSIC GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum NICORETTE CLASSIC GUM 4 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum Należy przeczytać uważnie całą

Bardziej szczegółowo

Pedagogizacja rodziców. na temat: Wpływ nikotyny na organizm człowieka

Pedagogizacja rodziców. na temat: Wpływ nikotyny na organizm człowieka Pedagogizacja rodziców na temat: Wpływ nikotyny na organizm człowieka 1 Wpływ nikotyny na organizm człowieka Palenie tytoniu to nie tylko farmakologiczne uzależnienie od nikotyny, ale przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

Kampania społeczna Papierosy pożerają Cię żywcem

Kampania społeczna Papierosy pożerają Cię żywcem Kampania społeczna Papierosy pożerają Cię żywcem Opis kampanii 19 listopada 2009 r. Ministerstwo Zdrowia inauguruje ogólnopolską kampanię społeczną dotyczącą zagrożeń związanych z paleniem (hasło przewodnie

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

Badania ankietowe przeprowadzone z inicjatywy PSSE Nidzica analiza - mgr Beata Rapacka. Nidzica 8.12.2009

Badania ankietowe przeprowadzone z inicjatywy PSSE Nidzica analiza - mgr Beata Rapacka. Nidzica 8.12.2009 Badania ankietowe przeprowadzone z inicjatywy PSSE Nidzica analiza - mgr Beata Rapacka Nidzica 8.12.2009 NIKOTYNIZM Badania ankietowe przeprowadzono w październiku 2009 roku na terenie powiatu nidzickiego.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW

Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Chcesz rzucić palenie? NIE RZUCAJ BO WRÓCI

Chcesz rzucić palenie? NIE RZUCAJ BO WRÓCI Chcesz rzucić palenie? NIE RZUCAJ BO WRÓCI SKUTECZNIE uwolnij się od nałogu Być może już wielokrotnie próbowałeś rzucać palenie. Zwykle kończyło się to pewnie względnym sukcesem. Przestawałeś palić na

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

Szkodliwość E-Papierosów

Szkodliwość E-Papierosów Szkodliwość E-Papierosów Kilka słów wstępu... E-papieros jest produktem stosunkowo nowym. Jego produkcja podlega ciągłym zmianom technologicznym, a zakres jego stosowania i wpływ na zdrowie są cały czas

Bardziej szczegółowo

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM ,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM UZALEŻNIENIE UZALEŻNIENIE TO NABYTA SILNA POTRZEBA WYKONYWANIA JAKIEJŚ CZYNNOŚCI LUB ZAŻYWANIA JAKIEJŚ SUBSTANCJI. WSPÓŁCZESNA PSYCHOLOGIA TRAKTUJE POJĘCIE UZALEŻNIENIA

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

ULOTKA DLA PACJENTA Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika ULOTKA DLA PACJENTA Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika NiQuitin Miętowe Listki 2,5 mg, lamelka rozpadająca się w jamie ustnej Nicotinum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki

Bardziej szczegółowo

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Resuscytacja Szpitale Uniwersyteckie Coventry i Warwickshire NHS Trust Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Informacje przeznaczone dla pacjentów szpitali Coventry and Warwickshire, ich

Bardziej szczegółowo

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Płacę składki, więc mi się należy! Nie wszystko Nie od razu Świadczeniodawca też ma obowiązki Obowiązki świadczeniodawcy

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA Szkoła nasza włączyła się do ruchu szkół promujących zdrowie. Rozpoczynając tę pracę chcemy zapytać pracowników o sprawy dotyczące ich zdrowia, samopoczucia i stylu życia.

Bardziej szczegółowo

Używki- to produkty spożywcze nie mające właściwości odżywczych, zawierające substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy.

Używki- to produkty spożywcze nie mające właściwości odżywczych, zawierające substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy. Używki- to produkty spożywcze nie mające właściwości odżywczych, zawierające substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy. Uzależnienie nałóg - to silne pragnienie zażywania konkretnych środków,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Konsensus dotyczący rozpoznawania i leczenia zespołu uzależnienia od tytoniu

Konsensus dotyczący rozpoznawania i leczenia zespołu uzależnienia od tytoniu Konsensus dotyczący rozpoznawania i leczenia zespołu uzależnienia od tytoniu Aktualizacja 2008 Wstęp Palenie tytoniu (zwłaszcza papierosów) było największą zdrowotną plagą XX wieku, która spowodowała zmianę

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

Kampania społeczna Papierosy pożerają Cię żywcem

Kampania społeczna Papierosy pożerają Cię żywcem Kampania społeczna Papierosy pożerają Cię żywcem Opis kampanii 19 listopada 2009 r. Ministerstwo Zdrowia inauguruje ogólnopolską kampanię społeczną dotyczącą zagrożeo związanych z paleniem (hasło przewodnie

Bardziej szczegółowo

2.3. Profilaktyczne programy zdrowotne w województwie

2.3. Profilaktyczne programy zdrowotne w województwie 1 S t r o n a podkarpackim 2.3. Profilaktyczne programy zdrowotne w województwie Podobnie jak w całej Polsce, bezpłatne programy profilaktyczne refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia realizowane są

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 69/2007/DSOZ z dnia 25 września 2007 r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia

Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 69/2007/DSOZ z dnia 25 września 2007 r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Informacje ogólne o programach profilaktycznych realizowanych przez lekarza poz i pielęgniarkę poz na podstawie umów zawartych o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w Podstawowej Opiece Zdrowotnej 1.

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 42 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Objawy raka płuc: Ciekawostki: Wszyscy wiedzą że palenie papierosów to niezdrowy nałóg. Najczęstsze choroby na które zapadają palacze to nowotwory:

Objawy raka płuc: Ciekawostki: Wszyscy wiedzą że palenie papierosów to niezdrowy nałóg. Najczęstsze choroby na które zapadają palacze to nowotwory: Wszyscy wiedzą że palenie papierosów to niezdrowy nałóg. Najczęstsze choroby na które zapadają palacze to nowotwory: płuc, nerki, trzustki, wargi, języka, jamy ustnej, przełyku i krtani pęcherza moczowego;

Bardziej szczegółowo

Temat: Państwo silne równa się zdrowe społeczeństwo. Narkotyki, dopalacze, papierosy, niszczą człowieka, rodziny, społeczeństwo.

Temat: Państwo silne równa się zdrowe społeczeństwo. Narkotyki, dopalacze, papierosy, niszczą człowieka, rodziny, społeczeństwo. Temat: Państwo silne równa się zdrowe społeczeństwo. Narkotyki, dopalacze, papierosy, niszczą człowieka, rodziny, społeczeństwo. 1. Cel ogólny: Uczniowie rozumieją, że zjawisko używania narkotyków, dopalaczy

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie Nowotwory wyzwanie globalne Krzysztof Krzemieniecki Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej Szpital Uniwersytecki w Krakowie 1 Dlaczego onkologia jest tak ważna? Nowotwory zjawisko masowe

Bardziej szczegółowo