4.2. Ocena realizacji celów i wskaźników RPO WD oraz Priorytetu 5 Energetyka, a także wybranych strategii poprzez projekty objęte badaniem...

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "4.2. Ocena realizacji celów i wskaźników RPO WD oraz Priorytetu 5 Energetyka, a także wybranych strategii poprzez projekty objęte badaniem..."

Transkrypt

1 Raport końcowy Ewaluacja wpływu projektów realizowanych w Priorytecie 4 Środowisko i bezpieczeństwo ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na przyszłość w obszarach objętych tymi priorytetami Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz ze środków Samorządu Województwa Dolnośląskiego w ramach Pomocy Technicznej Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata

2 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na Spis treści 1. Streszczenie Cele i koncepcja badania Cel badania Kryteria stosowane w badaniu Opis realizacji badania Metodyka badania Analiza danych zastanych Analiza dokumentacji projektowej Indywidualne wywiady pogłębione Wywiady kwestionariuszowe (CATI) Ankieta internetowa (CAWI) Case study Panel ekspertów Analiza wskaźnikowa w ujęciu D-P-S-I-R Wyniki z badań Ocena realizacji celów i wskaźników RPO WD oraz Priorytetu 4 Środowisko i bezpieczeństwo ekologiczne a także wybranych strategii poprzez projekty objęte badaniem Wpływ projektów objętych badaniem na poprawę stanu środowiska naturalnego oraz zapobieganie jego degradacji Wpływ projektów objętych badaniem na osiągnięcie celu głównego RPO WD, celu II szczegółowego RPO WD, celu Priorytetu Wpływ projektów objętych badaniem na osiągnięcie wskaźników realizacji celu głównego i II celu szczegółowego RPO WD, a także wskaźników Priorytetu Realizacja preferencji w poszczególnych działaniach Priorytetu 4 przez projekty objęte badaniem Wpływ projektów objętych badaniem na realizację celów określonych w Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego Wpływ projektów objętych badaniem w ramach priorytetu 4 i 5 na realizację celów określonych w Strategii Lizbońskiej i Europa Ocena realizacji celów i wskaźników RPO WD oraz Priorytetu 5 Energetyka, a także wybranych strategii poprzez projekty objęte badaniem Wpływ projektów objętych badaniem na osiągnięcie celu głównego RPO WD, celu II szczegółowego RPO WD, celu Priorytetu Wpływ projektów objętych badaniem na osiągnięcie wskaźników realizacji celu głównego a także wskaźników Priorytetu Realizacja preferencji w poszczególnych działaniach Priorytetu 5 przez projekty objęte badaniem Wpływ projektów objętych badaniem na realizację celów określonych w Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego

3 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na 4.3. Ocena założeń i rozwiązań zastosowanych w aktualnej perspektywie finansowania w Priorytecie 4 i 5 (w tym wybór projektów) System zarządzania wyborem projektów (kryteria, preferencje, nabory celowane, projekty indywidualne, typy projektów, typy beneficjentów, kwota dofinansowania itp.) a realizacja zakładanych celów w Priorytetach 4 i Skuteczność działań informacyjno-promocyjnych podejmowanych przez IZ RPO i DIP w ramach konkursów związanych z Priorytetami 4 i 5 RPO WD Zmiany konieczne do wprowadzenia w zakresie działań informacyjnopromocyjnych podejmowanych przez IZ RPO i DIP w ramach konkursów związanych z Priorytetami 4 i 5 RPO WD Sposoby realizacji przez beneficjentów zaleceń środowiskowych wynikających z procedury konsultacji środowiskowych z partnerami społecznymi Adekwatność udzielonego wsparcia w ramach priorytetu 4 i 5 do potrzeb potencjalnych beneficjentów Identyfikacja czynników zależnych i niezależnych od Instytucji Zarządzającej i Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej utrudniających lub uniemożliwiających ubieganie się o dotację przez beneficjentów oraz utrudniających realizację i rozliczanie dofinansowanych projektów, ułatwiających ubieganie się o dotację oraz realizację i rozliczanie dofinansowanych projektów Powody małego zainteresowania ze strony potencjalnych beneficjentów RPO WD konkursami z priorytetów 4 i 5 (zwłaszcza w zakresie działań 4.3, 4.7, 5.1 i 5.3) Ocena realizacji zasady komplementarności na poziomie projektów objętych badaniem Komplementarność projektów objętych badaniem z innymi projektami/inwestycjami Komplementarność projektów objętych badaniem zgodnie z założeniami określonymi w punkcie 5 poszczególnych priorytetów w RPO WD (Komplementarność i demarkacja) oraz punkcie 13 U RPO WD (Komplementarność z innymi działaniami i priorytetami) Efekt synergii przy realizacji projektów komplementarnych. Identyfikacja dobrych praktyk Wypracowanie wstępnych założeń dla przyszłego okresu programowania w zakresie obszarów oraz typów projektów Potrzeba kontynuacji wsparcia w zakresie infrastruktury energetycznej oraz służącej ochronie środowiska a także nowe typy projektów z tego zakresu Zmiany w systemie zarządzania i wdrażania nowego RPO WD Możliwość wykorzystania odnawialnych instrumentów finansowych Identyfikacja czynników zewnętrznych, które wpływały na realizację celów i wskaźników projektów realizowanych w ramach Priorytetu 4 i 5 RPO WD Sposób, w jaki czynniki zewnętrzne przyczyniły do osiągnięcia zakładanych w projekcie wskaźników Sposoby minimalizacji ryzyka wystąpienia efektów negatywnych Główne przyczyny zmian i odstępstw w zakresie osiągnięcia efektu ekologicznego Przedsięwzięcia charakteryzujące się najniższym kosztem w przeliczeniu na osiągnięty efekt ekologiczny

4 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na 4.7. Ocena stanu środowiska w regionie, w tym rzeczywistego wpływu projektów wdrażanych w ramach Priorytetów 4 i 5 RPO WD na stan środowiska przy użyciu analizy wskaźnikowej w układzie D-P-S-I-R Analiza wskaźnikowa sytuacji z zakresu gospodarki odpadami w układzie D-P- S-I-R Analiza wskaźnikowa sytuacji z zakresu infrastruktury wodno-ściekowej w układzie D-P-S-I-R Analiza wskaźnikowa sytuacji z zakresu jakości powietrza w układzie D-P-S-I-R Analiza wskaźnikowa sytuacji z zakresu rekultywacji obszarów zdegradowanych w układzie D-P-S-I-R Analiza wskaźnikowa sytuacji z zakresu ochrony bioróżnorodności i edukacji ekologicznej w układzie D-P-S-I-R Ocena założeń i rozwiązań zastosowanych w aktualnej perspektywie finansowania w Priorytecie 4 i 5 (w tym wybór projektów) Rekultywacja wysypiska śmieci w Wojczycach Budowa instalacji mechanicznej obróbki odpadów komunalnych oraz wykonanie drugiego etapu uszczelnienia kwatery w centrum utylizacji odpadów gmin łużyckich w Lubaniu Budowa sieci kanalizacyjnej i wodociągowej w Kotli oraz budowa sieci kanalizacyjnej w Moszowicach Poprawa jakości powietrza poprzez budowę pomp ciepła w obiektach użyteczności publicznej tj. Artystycznej Galerii Izerskiej w Kromnowie i Świetlicy wiejskiej w Rybnicy Ekomodernizacja systemu energetycznego Pływalni Miejskiej AQUARIUS w Bielawie Remont zabudowy regulacyjnej rzeki Kamiennej w km w miejscowości Jelenia Góra Lipki - Oława - modernizacja obwałowań, gm. Oława i Jelcz - Laskowice. Modernizacja wału W-1(OM) Likwidacja, rekultywacja i zagospodarowanie służbowych stacji paliw w 23 jednostkach miejskich i powiatowych Policji woj. dolnośląskiego Bezpieczny Dolny Śląsk rozbudowa centrów ratownictwa województwa dolnośląskiego - zakup specjalistycznego sprzętu technicznego EkoCentrum Wrocław Modernizacja i rozbudowa elektrowni wodnej w Miłkowie mająca na celu zwiększenie jej potencjału produkcyjnego przez MEW Śnieżka Spółka Jawna Budowa kotłowni opalanej biomasą w miejscowości Złoty Stok Przebudowa sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia na terenie miejscowości Szklarska Poręba Modernizacja i poprawa parametrów technicznych sieci gazowej w rejonie ulic: Złotoryjskiej, Mikołaja Reja i Władysława Grabskiego w miejscowości Legnica Budowa i modernizacja sieci dystrybucji ciepła w Złotoryi Budowa źródła skojarzonego opartego na gazie w EC Zawidawie Termomodernizacja budynku głównego Dolnośląskiego Centrum Chorób Płuc we Wrocławiu

5 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na Przebudowa, termomodernizacja budynku Ośrodka Zdrowia w Chełmsku Śląskim przy ul. Lubawskiej nr 26, na działce nr 35, obręb Chełmsko Śląskie Aneks

6 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na 1. Streszczenie Celem głównym badania było dostarczenie odpowiedzi na pytanie, czy realizacja projektów dofinansowanych w ramach Priorytetu 4 i 5 przyczynia się/przyczyniła się do realizacji zakładanych w programie celów, a także czy wyznaczone obszary wsparcia oraz podział środków na priorytety i działania został właściwie zaplanowany i czy można było wdrażać te priorytety skuteczniej i efektywniej. Jednocześnie w związku z trwającym procesem programowania nowego RPO WD na lata bardzo istotne było wskazanie kierunków wspierania infrastruktury energetycznej oraz służącej środowisku, a także bezpieczeństwu ekologicznemu, które w najlepszym możliwym stopniu przyczynią się do zaspokojenia potrzeb regionu oraz do rozwoju społecznogospodarczego województwa dolnośląskiego. W ramach realizacji celów badania zweryfikowane zostało przede wszystkim, jak projekty wybrane do dofinansowania w ramach Priorytetu 4 Środowisko i bezpieczeństwo ekologiczne" i Priorytetu 5 Energetyka" RPO WD przyczyniają się/przyczyniły się do realizacji celów i wskaźników tych priorytetów, założeń poszczególnych Działań, a także do wsparcia II celu szczegółowego RPO WD oraz wybranych zagadnień w Strategii Województwa Dolnośląskiego. Realizację badania podzielono na 8 głównych części. W pierwszej przeprowadzono analizę danych zastanych. Analizie poddane zostały dokumenty strategiczne Unii Europejskiej, krajowe oraz regionalne. Dokumenty związane z realizacją RPO, a także dane statystyczne. W kolejnym etapie dokonana została analiza dokumentacji projektowej. Zakres przedmiotowy badania obejmował 148 projektów realizowanych w ramach priorytetu 4, oraz 56 realizowanych w ramach priorytetu 5. W trzecim etapie przeprowadzono indywidualne wywiady pogłębione oraz triadę. Rozmówcami byli beneficjenci dwóch projektów kluczowych priorytetu 4, osoby zaangażowane w planowanie kluczowych dla województwa inwestycji związanych z energetyką, pracownicy IZ oraz DIP, przedstawiciele Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we Wrocławiu. Kolejny etap obejmował przeprowadzenie wywiadu kwestionariuszowego CATI. Badaniem zostały objęte dwie grupy respondentów. W ramach pierwszej przeprowadzono 120 wywiadów z beneficjentami priorytetu 4 i 5. W ramach drugiej przeprowadzono wywiady z przedstawicielami potencjalnych wnioskodawców przyszłego okresu programowania (z uwzględnieniem wnioskodawców, którzy nie przeszli pozytywnie któregoś z etapów oceny projektu w RPO WD). W piątym etapie przeprowadzono ankietę internetową CAWI. Respondentami tego badania byli członkowie KOP z obszarów energetyka: odnawialne źródła energii, dystrybucja energii elektrycznej i gazu, ciepłownictwo i kogeneracja, wytwarzanie przesył i dystrybucja energii elektrycznej oraz środowisko: ochrona środowiska, infrastruktura wodno-ściekowa, termomodernizacja. Ankieta skierowana została do wszystkich członków KOP z wybranych obszarów. Kolejny etap obejmował przeprowadzenie opisu studiów przypadków inwestycji realizowanych bądź zrealizowanych dzięki pozyskaniu dofinansowania z priorytetu 4 oraz 5. Wyniki wszystkich analiz i badań zostały zinterpretowane przez panele ekspertów, w czasie których zostały wyciągnięte wnioski z badania. Przeprowadzone zostały dwa panele ekspertów. Uczestnikami pierwszego byli eksperci z dziedziny energetyki, których wiedza i doświadczenie dotyczą m.in. OZE i termomodernizacji - ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji na Dolnym Śląsku. W drugim uczestniczyli eksperci z dziedziny środowiska i bezpieczeństwa, których 6

7 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na wiedza i doświadczenie dotyczą m.in. gospodarki odpadami rekultywacji terenów zdegradowanych - ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji na Dolnym Śląsk. Etap ósmy obejmował przeprowadzenie analizy metodą D-P-S-I-R. Metoda ta oparta jest na analizie wskaźnikowej. Pozwoliła ona na ocenę stanu środowiska w regionie, w tym wpływu projektów wdrażanych w ramach Priorytetów 4 i 5 na stan środowiska. Do najważniejszych wniosków, które można sformułować po przeprowadzeniu badania zaliczyć można: a) Dotyczące wpływu badanych projektów na stan środowiska, realizację zapisów strategii oraz osiągnięcie celów 1. Projekty dofinansowane w ramach RPO WD w różnym stopniu wpłynęły na poprawę stanu środowiska naturalnego oraz możliwość zapobiegania jego zagrożeniom (wynikało to m.in. z ograniczeń w zakresie wspierania projektów w ramach RPO wynikających z zapisów linii demarkacyjnej). 2. Analizowane przedsięwzięcia w dużym stopniu przyczyniły się do uporządkowania gospodarki odpadami w poszczególnych gminach województwa oraz poprawy stanu gospodarki wodno-ściekowej. W znacznym stopniu przyczyniają się do skuteczniejszej ochrony przed skutkami zagrożeń naturalnych i technologicznych oraz usuwania skutków tych zagrożeń. Poza tym pozwalają na przywracanie środowiska do właściwego stanu i wzmacniania różnych elementów systemu zarządzania środowiskiem. Bez wątpienia realizacja projektów przyczyniła się do zwiększenia świadomości ekologicznej mieszkańców województwa. 3. Projekty w niewielkim stopniu wpłynęły na poprawę jakości powietrza atmosferycznego. Powodem tego były ograniczone środki finansowe przeznaczone na realizację tego działania co spowodowało ograniczenia w zakresie typu beneficjenta i rodzaju wspieranych przedsięwzięć. Z uwagi na zakres potrzeb z zakresu infrastruktury przeciwpowodziowej w regionie realizacja badanych projektów w niewielkim stopniu przyczyni się do zmniejszenia zagrożenia przeciwpowodziowego i suszy oraz zapobiegania i zwalczania ich skutków. Badane projekty wpływają na lokalną poprawę stanu środowiska poprzez wykonywanie prac rekultywacyjnych. Należy jednak zwrócić uwagę, że na terenie województwa istnieją bardzo duże potrzeby z zakresu rekultywacji, które w niewielkim stopniu zostały zaspokojone przez zrealizowane projekty. Analizowane projekty w niewielkim stopniu przyczyniły się również do ochrony różnorodności biologicznej. 4. Realizacja projektów poddanych badaniu w dużym stopniu przyczyniła się do osiągnięcia celu głównego RPO WD. Jednym bowiem z czynników decydujących o jakości życia mieszkańców jest stan środowiska na danym terenie. W rezultacie poprawy jakości środowiska następuje zatem poprawa jakości życia. Badane projekty przyczyniły się również w dużym stopniu do poprawy infrastruktury ochrony środowiska na terenie województwa, a co za tym idzie do realizacji II celu szczegółowego, a także celu Priorytetu 4. Przyczyniły się także do poprawy stanu środowiska na terenie województwa. Poprawa stanu środowiska jest czynnikiem wpływającym na podniesienie poziomu życia mieszkańców, a także czynnikiem przyczyniającym się do wdrażania koncepcji zrównoważonego rozwoju. W związku z czym badane projekty wprost przyczyniły się do osiągnięcia celu głównego oraz celów zdefiniowanych w sferze przestrzennej SRWD Analizowane projekty ze względu na zakres tematyczny przyczyniają się w dużym stopniu do realizacji celów Strategii Lizbońskiej oraz Strategii Europa Odpowiadają one wprost na wyzwania, które zostały zdefiniowane w tych dokumentach. Przede wszystkim przyczyniają się do wdrażania zintegrowanej i efektywnej polityki energetycznej UE oraz do wdrażania rozwoju zrównoważonego poprzez wspieranie gospodarki efektywniej korzystającej z zasobów, bardziej przyjaznej środowisku i bardziej konkurencyjnej. 7

8 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na 6. Badane projekty będą miały pozytywny wpływ na zwiększenie udziału energii produkowanej ze źródeł odnawialnych, dystrybucji energii elektrycznej, upowszechniania gazu jako źródła energii. Jednak ze względu na stopień zaawansowania realizacji badanych projektów ich realny wpływ w województwie stan energetyki w regionie będzie widoczny dopiero w kolejnych latach. W niewielkim natomiast stopniu przyczynią się one do poprawy stanu środowiska na terenie województwa poprzez wsparcie przedsięwzięć dotyczących produkcji energii cieplnej oraz produkcji ciepła i energii elektrycznej w układzie kogeneracji. Ze względu na objęcie projektami termomodernizacyjnymi tylko obiektów ochrony zdrowia ich wpływ na zmniejszenie emisji dwutlenku węgla będzie niewielki. 7. Jednym z czynników decydujących o poziomie życia jest poczucie bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo to może być rozumiane bardzo szeroko i obejmować aspekty związane z bezpieczeństwem socjalnym, publicznym ale też bezpieczeństwem korzystania z pewnych usług publicznych. Taką usługę jest np. zapewnienie mieszkańcom bezpieczeństwa dostaw energii. Czynnikiem wpływającym na podniesienie poziomu życia jest także przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu. Wykluczenie społeczne przejawia się ograniczeniem lub brakiem możliwości korzystania z pewnych usług lub z pewnej infrastruktury. Przeciwdziałając wykluczeniu należy dążyć do tego, aby każda osoba, która chce, mogła korzystać np. z infrastruktury energetycznej lub gazowej. Przeciwdziałając wykluczeniu przyczyniamy się tak naprawdę do podniesienia poziomu życia mieszkańców. Badane projekty przyczyniły się zatem się w wysokim stopniu do osiągnięcia zakładanego celu SRWD. b) Dotyczące realizacji założonych wskaźników 8. Priorytet 4 RPO WD wdrażany jest w sposób systematyczny, bez większych opóźnień w przypadku większości wskaźników założone wartości są osiągnięte z nadmiarem. Wyjątkami są wskaźniki Liczba projektów mających na celu poprawę jakości powietrza, Liczba osób zabezpieczonych przed powodzią w wyniku realizacji projektu, Liczba projektów z zakresu prewencji zagrożeń, Liczba osób przyłączonych do sieci kanalizacyjnej, Długość wybudowanej sieci kanalizacyjnej oraz Liczba osób przyłączonych do sieci wodociągowej. Na podstawie wartości zapisanych w umowach można przyjąć, że istnieje prawdopodobieństwo, że zakładane wartości tych wskaźników nie zostaną osiągnięte. 9. W ramach priorytetu 5 RPO WD w przypadku większości wskaźników założone wartości będą osiągnięte z nadmiarem. Wyjątkami są wskaźniki Dodatkowa roczna produkcja energii ze źródeł odnawialnych, Dodatkowa moc produkcji energii za źródeł odnawialnych, Długość sieci dystrybucji energii elektrycznej. W przypadku pozostałych wskaźników pomimo tego, że ich realizacja jest na poziomie niższym od zakładanego, to na podstawie wartości wskazanych w podpisanych umowach można przyjąć, że ich realizacja nie jest zagrożona 10. Beneficjenci dokonywali wyboru wskaźników przede wszystkim w oparciu o katalog wskaźników zaproponowany przez Instytucję Zarządzającą. Wartości wskaźników były szacowane na podstawie szczegółowych badań i analiz. Przy określaniu wartości wskaźników korzystano również z usług firm zewnętrznych. Z przeprowadzonych badań wynika, że nie ma wskaźników, których pomiar jest szczególnie trudny czy kosztowny. 11. W ponad dwóch na trzech przypadkach nie było konieczności zmiany wartości wskaźników w trakcie realizacji projektu. Ewentualna konieczność zmiany wartości wskaźników była głównie spowodowane brakiem wystarczających informacji do prawidłowego oszacowania wartości wskaźników, brakiem dokładnych analiz, nieaktualnymi dokumentami, na podstawie których wyznaczono wskaźniki, także mniejszą liczbą osób, które przyłączyły się do sieci oraz zdarzeniami losowymi (kradzieże, pożary itp.). c) Dotyczące realizacji preferencji 8

9 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na 12. Preferencje w ramach priorytetu 4 były realizowane w różnym stopniu. Można jednak wskazać, że stopień ich realizacji był niewielki. W ramach bowiem działania 4.1 preferencje były realizowane przez co czwarty projekt, a w ramach działania 4.7 przez co piąty. W pozostałych działaniach preferencje były realizowane w znikomym stopniu lub jak w przypadku działania 4.5 w ogóle. 13. Blisko połowa projektów z działania 5.2 oraz 5.4 realizowała preferencje. W przypadku działania 5.2 najczęściej powoływano się na realizację projektów na obszarach wiejskich lub małych miast, a w działaniu 5.4 na wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. 14. Ze względu na uwarunkowania naturalne województwa preferowane powinno być wpieranie energetyki wodnej. Jako zagrożenie dla rozwoju tego typu energetyki wskazano jednak plany wprowadzenia opłat za korzystanie ze środowiska dla wody, która wykorzystywana jest dla produkcji energii. Pomimo niezbyt korzystnych warunków naturalnych na terenie województwa dobrze rozwija się energetyka wiatrowa. 15. Realizowane do tej pory projekty z zakresu edukacji ekologicznej koncentrowały się głównie na edukacji dzieci i młodzieży. Brak było projektów związanych z edukacją osób dorosłych. 16. Zbyt ogólne sformułowanie preferencji powodowało problemy interpretacyjne. Przykładem takim mogą być preferencje dla projektów realizowanych na obszarach turystycznych. d) Dotyczące czynników utrudniających realizację projektów 17. Dużą trudnością w ubieganiu się o dotację są problemy w uzyskaniu odpowiednich pozwoleń i dokumentów, zwłaszcza zgromadzenie wymaganej dokumentacji środowiskowej. Z punktu widzenia beneficjentów ważne jest uwzględnienie czasu wymaganego na przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania na środowisko w harmonogramie działań związanych ze składaniem wniosku. 18. Do czynników, które utrudniają realizację projektów można zaliczyć m.in. konieczność uzyskiwania zgody właścicieli działek, przez które przebiega projektowana sieć (np. elektroenergetyczna), problemy z wdrażaniem prawa unijnego w Polsce (np. przepisów Ramowej Dyrektywy Wodnej) czy konieczność opracowania raportu oddziaływania na środowisko dla niektórych przedsięwzięć. e) Dotyczące nowego okresu finansowania 19. W nowym okresie programowania w zakresie gospodarki odpadami potencjalni beneficjenci wyrażają zainteresowanie realizacją projektów dotyczących punktów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, rekultywacji składowisk, zakupu wyposażenia niezbędnego do selektywnego zbierania odpadów oraz budowy spalarni. Ze względu jednak na brak takiego obiektu na terenie województwa priorytetowo powinna być potraktowana budowa spalarni odpadów. 20. W obszarze infrastruktury wodno-kanalizacyjnej beneficjenci wyrażają zainteresowanie realizacją projektów związanych z budową lub modernizacją sieci kanalizacyjnej, budową lub modernizacją sieci wodociągowej, budową oczyszczalni ścieków oraz budową lub modernizacją stacji uzdatniania wody. 21. Wśród projektów dotyczących poprawy jakości powietrza beneficjenci są zainteresowani w głównej mierze realizacją projektów dotyczących wymiany źródeł ciepła, termomodernizacji, likwidacji źródeł niskiej emisji, modernizacji źródeł ciepła oraz instalacji filtrów kominowych. 22. W obszarze zabezpieczenia przeciwpowodziowego i zapobiegania suszom beneficjenci zainteresowani są przede wszystkim budową wałów, regulacją koryt rzecznych, melioracją, budową zbiorników retencyjnych oraz modernizacją odwodnienia. 23. Beneficjenci wykazują zainteresowanie realizacją inwestycji za pomocą instrumentów zwrotnych. Czynnikami decydującymi jednak o zainteresowaniu uzyskaniem wsparcia w formach zwrotnych są niskie koszty i oprocentowanie, a zarazem wysoka kwota 9

10 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na dofinansowania projektu, długi okres spłaty, możliwość zaciągnięcia kredytu na wkład własny, sytuacja finansowa jednostek samorządu terytorialnego oraz rentowność projektu. Obszarami gdzie przede wszystkim mogły być stosowane instrumenty zwrotne jest gospodarka odpadami oraz w mniejszym stopniu odnawialne źródła energii. 24. W obszarze projektów z zakresu gospodarki niskoemisyjnej beneficjenci wykazują zainteresowanie realizacją projektów z zakresu wymiany oświetlenia ulicznego na energooszczędne oraz zakupu niskoemisyjnych środków transportu. Czynnikiem ułatwiającym uzyskanie wsparcia dla projektów z zakresu energetyki jest zatrudnianie w gminach osób odpowiedzialnych za działania służące poprawie efektywności energetycznej. Takie osoby zatrudnione są w kilku dolnośląskich gminach. 25. W ramach RPO udało się zrealizować wiele projektów rekultywacyjnych na terenie nieczynnych składowisk odpadów. Nierozwiązanym problem pozostaje nadal mała rekultywacja związana np. z likwidacją dzikich składowisk odpadów. Projekty takie są o niewielkiej wartości finansowej natomiast dzięki ich realizacji uda się osiągnąć znaczny efekt ekologiczny. Do najważniejszych rekomendacji, które można sformułować po przeprowadzeniu badania zaliczyć można: 1. Wprowadzenie w okresie możliwości realizacji małych projektów rekultywacyjnych, preferencji dotyczącej realizacji projektów edukacyjnych dla osób dorosłych oraz preferencji dotyczących energetyki wodnej. 2. Proponujemy aby w ramach RPO w ramach działania Efektywność energetyczna w budynkach publicznych i sektorze mieszkaniowym oraz gospodarka odpadami rozważyć możliwość zastosowania obok form bezzwrotnych również wsparcie w formach zwrotnych. 3. Rezygnację z kryterium oceny merytorycznej O ile Wnioskodawca obniżył poziom wnioskowanego dofinansowania dla projektu w stosunku do poziomu maksymalnie dopuszczalnego w RPO na lata Przeprowadzanie szkoleń dla osób mających odpowiadać za działania służące poprawie efektywności energetycznej w gminach oraz szkoleń dla osób mających odpowiadać za działania służące poprawie efektywności energetycznej w gminach. 5. Promowanie dobrych praktyk w zakresie tworzenia wizerunku gminy ekologicznej i upowszechnianie przykładów projektów, które mogą prowadzić do efektów synergii. Podkreślanie, że projekty realizowane w ramach RPO na lata mogą zwiększać efekty ekologiczne projektów realizowanych w perspektywie Utworzenie centrum kompetencji. Specjaliści pracujący w centrum kompetencji powinni w podobny sposób podchodzić do określonych problemów, co pracownicy instytucji zarządzającej, tak aby nie np. wystąpiły różnice w interpretacji określonych wymagań. 7. Jednoznaczne określanie preferencji 8. Wprowadzenie większej przejrzystości strony internetowej, zwiększenie liczby spotkań, konferencji i szkoleń, a także usuwanie nieaktualnych informacji ze stron internetowych w nowym okresie programowania. 9. Utrzymanie funkcji opiekuna projektu w perspektywie Przeprowadzenie lobbingu dotyczącego nie wprowadzania opłat za korzystanie ze środowiska za wodę wykorzystywaną w energetyce wodnej 11. Sugerujemy identyfikację przepisów prawnych generujących rozbieżne interpretacje i podejmowanie przez IZ na odpowiednim szczeblu działań lobbingowych, na rzecz odpowiedniej zmiany przepisów prawa. Rekomendujemy, aby IZ na bieżąco monitorowała zmiany w przepisach prawnych, pojawiające się trudności i niejednoznaczności z interpretacją przepisów prawnych. O problemach tych powinna informować na bieżąco beneficjentów. 10

11 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na 12. Proponujemy rozważenia wprowadzenia rozwiązania, w którym w przypadku projektów o mniejszej wartości mogłyby być one zwolnione z przygotowywania części dokumentacji aplikacyjnej. Pełna dokumentacja konkursowa byłaby wymagana tylko przy projektach o znacznej wartości. Takie rozwiązanie stosowane jest w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich gdzie w przypadku gmin nie jest wymagane opracowywanie np. studium wykonalności. 13. Opracowanie metodologii obliczania efektu netto w odniesieniu do pojedynczego projektu. Summary The main objective of the study was to provide answers to the question whether the implementation of projects funded under the Priorities 4 and 5 contributes/contributed to the realisation of the objectives of the programme, and whether the designated areas of support and allocation of resources to priorities and measures were properly planned and whether these priorities could be implemented more effectively and efficiently. At the same time in connection with ongoing programming process of the new ROP LSV for the years , it was crucial to provide directions for the promotion of energy infrastructure and the environment infrastructure as well as ecological security, which in the best possible extent will contribute to meeting the needs of the region and to the socio-economic development of the Lower Silesia (Dolnośląskie) voivodship. As part of the realisation of the objectives of the study there was verified primarily how projects selected for funding under the Priority 4 "Environment and Ecological Safety" and the Priority 5 "Energy" of the ROP LSV contribute/contributed to the achievement of the objectives and indicators of these priorities, assumptions of each Measure, and to supporting of the II specific objective of the ROP LSV and the selected issues in the Strategy for the Lower Silesia Voivodship. The implementation of the study was divided into eight main parts. In the first one an analysis of existing data (desk research) was conducted. There have been analysed strategic documents of the European Union, as well as national and regional documents. Documents relating to the execution of ROP, as well as statistical data. In the next stage, the analysis of project documentation was performed. The subject scope of the study included 148 projects implemented under the Priority 4 and 56 projects implemented under the Priority 5. In the third stage individual in-depth interviews were conducted as well as a triad interview. Interviewees were the beneficiaries of two key projects in the priority 4, the people involved in the planning of investments of the key importance for the region related to energy, employees MA and DIP, representatives of the Voivodship Fund for Environmental Protection and Water Management in Wrocław and the Voivodship Inspectorate for Environmental Protection in Wrocław. The next stage involved interviewing with the use of CATI questionnaire. The study covered the two groups of respondents. In the first one there were 120 interviews conducted with beneficiaries of the Priority 4 and 5. In the second group interviews were conducted with representatives of potential applicants the next programming period (including applicants who have not passed one of the steps of evaluation of their project under the ROP LSV). In the fifth stage, an online CAWI survey was conducted. The respondents in this study were members of the PEC of the following energy areas: renewable energy sources, distribution of electricity and gas, district heating and cogeneration, generation, transmission and distribution of electric energy and the following environment areas: environmental protection, 11

12 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na infrastructure, water and wastewater, thermal modernization. The survey was addressed to all members of the PEC representing the selected areas. The next stage involved carrying out a description of the case studies of investments being realized or already realized thanks to the financing obtained under the Priority 4 or 5. The results of all analyses and studies were interpreted by panels of experts, during which the conclusions of the study were drawn. There were two panels of experts were conducted: Participants of the first one were energy experts whose knowledge and experience relate to, among others, RES and thermal modernization - with particular emphasis on the situation in the Lower Silesia. The second one was attended by experts in the field of environment and security, whose knowledge and experience relate to, among others, waste reclamation of degraded areas - with particular emphasis on the situation in the Lower Silesia. The eight stage included analysis carried out with the use of the D-P-S-I-R method. This method is based on the analysis of the indicators. It allowed to evaluate the condition of the environment in the region, including the impact of projects implemented under the Priority 4 and 5 on the environment. The most important conclusions that can be drawn from the study include: a) As regards the impact of the projects analysed on the environment, implementation of the strategy, and achievement of the objectives 1. Projects funded under the ROP LSV have varying degrees of influence on the improvement of the environment condition and the possibility of preventing its threats (this was due among others to demarcation rules between UE funded programs that limited possibilities of financing projects under regional program) 2. The analysed projects to a large extent contributed to the setting in order the waste management in the different gminas of the voivodship and the improvement of water and wastewater management. To a large extent, they contribute to more effective protection against the effects of natural and technological risks and removal of the effects of these threats. Besides, they allow to restore the environmental damage and strengthen the various elements of the environmental management system. Without any doubt, the implementation of the projects has helped to increase the environmental awareness of the voivodship's population. 3. Projects slightly influenced the improvement of air quality. The reason for this was limited financial resources for the implementation of this measure, which resulted in restrictions on the type of beneficiary and type of supported projects. Given the scope of the needs of flood control infrastructure in the region, the implementation of the projects studied will little help to reduce the risk of flood and drought and will also little help to control and counteract their effects. Projects analysed affect the improvement of local environment's condition through the reclamation works. It should be noted, however, that in the voivodship, there are very large needs in the field of land reclamation, which to a small extent have been met by the completed projects. The projects analysed to a small extent contributed also to the conservation of biodiversity. 4. Implementation of projects examined to a large extent contributed to the achievement of the main objective of the ROP LSV. One of the factors determining the quality of life of the inhabitants is the condition of the environment in the area. As a result of the improvement in the quality of the environment the quality of life improves. The projects analysed also contributed greatly to the improvement of environmental infrastructure in the voivodship, and thus the implementation of the II specific objective, and the objective of the Priority 4. These projects contributed to the improvement of the environment condition in the voivodship. Improving the environment condition is a factor in terms of raising the standard of living of the inhabitants, as well as the factor contributing to the implementation of the concept of sustainable development. As a 12

13 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na result the projects examined directly contributed to the achievement of the main objective and the objectives defined in the spatial sphere of DSLSV The projects analysed due to the range of subjects contribute significantly to achieving the objectives of the Lisbon Strategy and the Europe 2020 Strategy. They correspond directly to the challenges that have been defined in these documents. First of all, they contribute to the implementation of the integrated and effective EU energy policy and the implementation of sustainable development by promoting a more resource efficient, greener and more competitive economy. 6. The projects analysed will have a positive impact on increasing the share of energy produced from renewable sources, electricity distribution, dissemination of gas as an energy source. However, due to the degree of completion of the projects examined their real impact on the energy sector in the region will be visible only in subsequent years. Whereas to a small extent, they will contribute to improving the environment in the voivodship by supporting projects concerning the production of thermal energy and the production of heat and electricity in the system of cogeneration. Due to the fact that only health facilities are covered by the thermal modernisation projects, their impact on reducing carbon dioxide emissions will be small. 7. One of the factors determining the level of life quality is a sense of security. This security can be understood very broadly and include aspects of social security, public safety but also the safety of using certain public services. This service is e.g. to provide residents with the security of energy supply. The factor to raise the standard of living is also preventing the social exclusion. Social exclusion manifests itself in limited or lack of possibilities to use certain services or certain infrastructure. In order to counteract the exclusion one should strive to ensure that every person who wants it, is able to benefit from e.g. energy or gas infrastructure. While counteracting the exclusion we really contribute to raising the standard of living of the inhabitants. The projects examined contributed therefore to a high degree to achieve the objective planned in the DSLSV. b) As regards the implementation of the planned indicators 8. The priority 4 of the ROP LSV is implemented in a systematic manner without much delay - in the case of most of the indicators the established values are achieved with an excess. Exceptions are the following indicators: Number of projects aimed at improving air quality, Number of people protected from flooding as a result of projects realised, Number of projects in the field of prevention of threats, Number of people connected to the sewerage network, Length of sewerage network built and Number of people connected to the water supply network. Based on the values enshrined in the agreements it can be assumed that there is a likelihood that the assumed values of these indicators will not be achieved. 9. Under Priority 5 of the ROP LSV the values planned for most of the indicators will be achieved with an excess. Exceptions are the following indicators: Additional annual energy production from renewable sources, Additional power of energy production for renewable sources, Length of electricity distribution networks. For other indicators, despite the fact that their implementation is at a lower level than planned, based on the values specified in the contracts signed, it can be assumed that their performance is not at risk. 10. Beneficiaries have made the choice of indicators based primarily on the catalogue of indicators proposed by the Managing Authority. The values of the indicators were estimated on the basis of detailed research and analysis. When determining the values of the indicators outsourcing also have been used. The studies conducted show that there are no indicators which are particularly difficult or expensive to measure. 11. In more than two out of three cases, there was no need to change the values of the indicators during the project implementation. The possible need to change the values of the indicators was mainly due to lack of sufficient information to properly estimate the 13

14 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na values of the indicators, the lack of accurate analyses, outdated documents which were the determining basis for the indicators, including a smaller number of people who have joined the network and random events (theft, fire, etc.). c) As refers to the realisation of preferences 12. Preferences under the Priority 4 have been implemented to varying degrees. One can, however, indicate that the degree of their implementation was low. Under the measure 4.1 preferences were implemented by every fourth project, and under the measure by every fifth project. In other measures preferences were implemented minimally or - as in the case of the measure were not implemented at all. 13. Nearly half of the projects in the measures 5.2 and 5.4 have implemented preferences. In the case of the measure 5.2 implementation of projects in rural areas or small towns was invoked most frequently, and in the measure the use of renewable energy sources. 14. Due to the natural conditions of the voivodship the supporting of hydropower should be preferred. As a threat to the development of this type of power there were indicated, however, plans to introduce charges for the use of the environment for water which is used for energy production. Despite not very favourable natural conditions wind energy is developing well in the voivodship. 15. The projects completed so far in the field of environmental education focused primarily on the education of children and youth. There were no projects related to adult education. 16. Too general formulation of preferences resulted in problems of interpretation. An example of this may be preferences for projects implemented in tourist areas. d) As refers the factors hindering the implementation of projects 17. The great difficulty in applying for a grant are problems in obtaining relevant permits and documents, especially the gathering of the required environmental documentation. From the point of view of the beneficiaries, it is important to take into account the time required to carry out the procedure of environmental impact assessment in the timetable of activities related to the submission of an application. 18. The factors that hinder the implementation of projects may include, among others, the need to obtain the consent of the owners of parcels through which the proposed network goes (e.g. electric power network), problems with the implementation of EU law in Poland (e.g. regulations of the Water Framework Directive) and the need for preparation of the environmental impact assessment for certain projects. e) As refers the new funding period 19. In the new programming period in terms of waste management, potential beneficiaries express their interest in the implementation of projects concerning points of separate collection of municipal waste, reclamation of landfills, purchase of equipment necessary for the selective collection of waste and building of incinerators. However, due to the lack of such a facility in the voivodship the construction of a waste incinerator should be treated as a priority. 20. In the area of water and sewage infrastructure beneficiaries express their interest in the implementation of projects related to the construction or modernization of the sewerage system, construction or modernization of the water supply system, construction of sewage treatment plants and construction or upgrading of water treatment plants. 21. Among the projects that concern the improvement of air quality, beneficiaries are mainly interested in the implementation of projects concerning the exchange of heat, thermal modernisation, elimination of low-emission sources, modernization of heat sources and installation of filters towers. 14

15 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na 22. In the area of flood protection and prevention of drought beneficiaries are primarily interested in the construction of embankments, riverbeds control, land reclamation, construction of reservoirs and the modernization of dehydration. 23. Beneficiaries are showing interest in implementation of investments using the repayable instruments. However the factors determining interest in obtaining support in the repayable forms are low cost and low interest rate, but also a high amount of project financing, long repayment period, the possibility of taking out a loan for own deposit, the financial position of local government units and the profitability of the project. Areas where there can be mainly used repayable instruments are as follows: waste management and to a lesser extent, renewable energy sources. 24. In the area of projects in the field of low-carbon economy, beneficiaries are showing interest in implementation of projects in the field of exchange of street lighting into the energy efficient one, and the purchase of low-emission means of transport. Factor facilitating the obtaining of the support for projects in the energy sector is hiring in gminas persons responsible for the measures that concern the improvement of the energy efficiency. Such persons are employed in several gminas in the Lower Silesia. 25. Under the ROP many reclamation projects were realized successfully in the inactive landfills. Unresolved issue is still "small reclamation" that refers for example to liquidate illegal landfills. Such projects are of little financial value while thanks to their implementation significant environmental effect will be achieved. The most important recommendations that can be drawn from the study include: 1. Introduction in the period the feasibility of small reclamation projects, preferences on realisation of educational projects for adults and preferences for water power. 2. We suggest that the ROP under the measure Energy efficiency in public buildings and housing sector and waste management consider using, in addition to grants also the support in the repayable forms. 3. Resignation of the substantive criterion "Unless the applicant reduced the level of funding requested for the project in relation to the maximum permissible level" in the ROP for the years Conduct training for persons who will hold responsibility in terms of measures to improve energy efficiency in gminas and training for people who will hold responsibility for measures to improve energy efficiency in gminas. 5. Promoting good practice in the creation of the image of the ecological gmina and dissemination of examples of projects that can lead to synergy effects. Emphasising that the projects implemented under the ROP for the years may increase the ecological effects of projects implemented in the perspective. 6. Creating a "center of competence". Professionals working in the "center of competence" should approach the specific problems in a similar manner that the staff of the managing authority so that there were e.g. no differences in interpretation of the specified requirements. 7. Unambiguous identification of preferences. 8. The introduction of greater transparency of the website, increasing the number of meetings, conferences and training, as well as the removal of outdated information from web pages in the new programming period. 9. Maintaining the function of the project supervisor in the perspective. 10. Carrying out lobbying for not introducing fees for the use of the environment in terms of water used in hydropower. 11. We suggest identifying the laws that generate divergent interpretations as well as making the lobbying by the MA at the appropriate level in iorder to make appropriate changes in the law happen. We recommend that MA to-date monitors changes in 15

16 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na legislation, emerging difficulties and ambiguities of interpretation of legislation. It should inform the beneficiaries of these problems on ongoing basis. 12. We propose to consider the introduction of a solution in which in the case of projects with a lower value, they could be exempted from preparing part of the application documentation. Full documentation would be required in the contest only for projects of significant value. This solution is used in the framework of the Rural Development Programme where in the case of gminas development of such documents as e.g. feasibility study is not required. 13. Develop a methodology for calculating the net effect with respect to a single project. 16

17 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na 2. Cele i koncepcja badania 2.1. Cel badania Celem głównym badania było dostarczenie odpowiedzi na pytanie, czy realizacja projektów dofinansowanych w ramach Priorytetu 4 i 5 przyczynia się/przyczyniła się do realizacji zakładanych w programie celów, a także czy wyznaczone obszary wsparcia oraz podział środków na priorytety i działania został właściwie zaplanowany i czy można było wdrażać te priorytety skuteczniej i efektywniej. Jednocześnie w związku z trwającym procesem programowania nowego RPO WD na lata bardzo istotne było wskazanie kierunków wspierania infrastruktury energetycznej oraz służącej środowisku, a także bezpieczeństwu ekologicznemu, które w najlepszym możliwym stopniu przyczynią się do zaspokojenia potrzeb regionu oraz do rozwoju społecznogospodarczego województwa dolnośląskiego. W ramach realizacji celów badania zweryfikowane zostało przede wszystkim, jak projekty wybrane do dofinansowania w ramach Priorytetu 4 Środowisko i bezpieczeństwo ekologiczne" i Priorytetu 5 Energetyka" RPO WD przyczyniają się/przyczyniły się do realizacji celów i wskaźników tych priorytetów, założeń poszczególnych Działań, a także do wsparcia II celu szczegółowego RPO WD oraz wybranych zagadnień w Strategii Województwa Dolnośląskiego. W przypadkach, w których projekty były jeszcze realizowane i nie można jeszcze dokładnie określić rzeczywistych efektów projektu oraz ich rezultatów, założone zostały ich przypuszczalne/spodziewane efekty na podstawie dokumentacji projektowej. Ponadto zbadane i ocenione zostało czy narzędzia wybrane do realizacji tych priorytetów, w tym w szczególności założone w dokumentach programowych typy projektów przewidziane do wsparcia, wartości wskaźników, wartości projektów, preferencje, typy beneficjentów umożliwiały osiągnięcie zakładanych celów priorytetu. W związku z potrzebą wyznaczenia kierunków przyszłej perspektywy finansowej 2014+, w ramach badania zostały wypracowane rekomendacje na aktualny i przyszły okres programowania funduszy strukturalnych oraz wskazane dobre praktyki" przeznaczone dla beneficjentów. Obszary badawcze: 1. Ocena realizacji celów i wskaźników RPO WD oraz Priorytetu 4 Środowisko i bezpieczeństwo ekologiczne" a także wybranych strategii poprzez projekty objęte badaniem Czy i w jakim stopniu projekty objęte badaniem przyczyniły się lub mogą przyczynić do osiągnięcia celów (celu głównego RPO WD, celu II szczegółowego RPO WD, celu Priorytetu 4) oraz wskaźników realizacji celu głównego 2 i II celu szczegółowego RPO WD, a także wskaźników Priorytetu 4? 1.2. Czy i w jakim stopniu projekty objęte badaniem realizują cele i preferencje w poszczególnych działaniach Priorytetu 4 3? 1.3. Czy i w jakim stopniu projekty realizują cele określone w Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego 2020 (poprzedniej i zaktualizowanej wersji)? 1 Projekty w ramach Priorytetu 4 Środowisko i bezpieczeństwo ekologiczne" 2 Wskaźnik Liczba utworzonych miejsc pracy" 3 Na podstawie zapisów URPO 17

18 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na 1.4. Czy i w jakim stopniu projekty realizują cele określone w Strategiach Lizbońskiej i Europa 2020? Powyższe obszary badawcze obejmują pytania badawcze: a) Czy i w jakim stopniu/zakresie projekty objęte badaniem przyczyniają się/przyczyniły się do poprawy stanu środowiska naturalnego oraz zapobieganie jego degradacji przez uporządkowanie gospodarki odpadami? b) Czy i w jakim stopniu/zakresie projekty objęte badaniem przyczyniają się/przyczyniły się do poprawy jakości środowiska naturalnego i warunków życia mieszkańców przez uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej oraz rozbudowę infrastruktury wodociągowej? c) Czy i w jakim stopniu/zakresie projekty objęte badaniem przyczyniają się/przyczyniły się do poprawy jakości powietrza poprzez obniżenie emisji zanieczyszczeń z obiektów użyteczności publicznej? d) Czy i w jakim stopniu/zakresie projekty objęte badaniem przyczyniają się/przyczyniły się do zmniejszenia zagrożenia przeciwpowodziowego i suszy oraz zapobieganie i zwalczanie ich skutków przez wsparcie budowy i modernizacji niezbędnej infrastruktury? e) Czy i w jakim stopniu/zakresie projekty objęte badaniem przyczyniają się/przyczyniły się do poprawy jakości środowiska naturalnego przez rekultywację obszarów zdegradowanych? f) Czy i w jakim stopniu/zakresie projekty objęte badaniem przyczyniają się/przyczyniły się do zwiększenia ochrony przed skutkami zagrożeń naturalnych i technologicznych, usuwanie ich skutków, przywracanie środowiska do stanu właściwego oraz wzmocnienie wybranych elementów systemu zarządzania środowiskiem? g) Czy i w jakim stopniu/zakresie projekty objęte badaniem przyczyniają się/przyczyniły się do zachowania potencjału środowiskowego regionu poprzez edukację ekologiczną i stworzenie w regionie mechanizmów umożliwiających ochronę i rozwój bioróżnorodności, terenów zielonych oraz ogrodów specjalnych? h) Jak realizowane są preferencje ujęte w Uszczegółowieniu RPO WD w poszczególnych działaniach priorytetu Środowisko i bezpieczeństwo ekologiczne"? i) Czy zakładane w wybranych do realizacji projektach wskaźniki produktu i rezultatu, po ich wypełnieniu dają gwarancję osiągnięcia wartości docelowych wskaźników realizacji celów szczegółowych (II) RPO WD oraz wartości docelowej wskaźników produktu i rezultatu Priorytetu 4 Środowisko i bezpieczeństwo ekologiczne"? j) W jaki sposób beneficjenci szacowali wartości wskaźników w swoich projektach i czy w trakcie realizacji projektów konieczne były zmiany wartości wskaźników? k) Czy i w jakim stopniu projekty realizują cele określone w Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego 2020 oraz Strategiach Lizbońskiej i Europa 2020? 2. Ocena realizacji celów i wskaźników RPO WD oraz Priorytetu 5 Energetyka", a także wybranych strategii poprzez projekty objęte badaniem Czy i w jakim stopniu projekty objęte badaniem przyczyniły się lub mogą przyczynić do osiągnięcia celów (celu głównego RPO WD, celu II szczegółowego RPO WD, celu 4 Projekty w ramach Priorytetu 5 Energetyka" 18

19 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na Priorytetu 5) oraz wskaźników realizacji celu głównego 5 a także wskaźników Priorytetu 5? 2.2 Czy i w jakim stopniu projekty objęte badaniem realizują cele i preferencje w poszczególnych działaniach Priorytetu 5 6? 2.3 Czy i w jakim stopniu projekty realizują cele określone w Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego 2020 (poprzedniej i zaktualizowanej wersji)? 2.4 Czy i w jakim stopniu projekty realizują cele określone w Strategiach Lizbońskiej i Europa 2020? Powyższe obszary badawcze obejmują pytania badawcze: a) Czy i w jakim stopniu/zakresie projekty objęte badaniem przyczyniają się/przyczyniły się do zwiększenia udziału energii wytwarzanej ze źródeł odnawialnych? b) Czy i w jakim stopniu/zakresie projekty objęte badaniem przyczyniają się/przyczyniły się do: - poprawy dystrybucji energii elektrycznej; - upowszechnienia wykorzystywania gazu jako źródła energii? c) Czy i w jakim stopniu/zakresie projekty objęte badaniem przyczyniają się/przyczyniły się do poprawy stanu środowiska poprzez wsparcie przedsięwzięć dotyczących produkcji energii cieplnej oraz produkcji ciepła i energii elektrycznej w układzie kogeneracji? d) Czy i w jakim stopniu/zakresie projekty objęte badaniem przyczyniają się/przyczyniły się do zwiększenia efektywności energetycznej oraz zmniejszenia emisji dwutlenku węgla poprzez działania termomodernizacyjne w obiektach ochrony zdrowia? e) Jak realizowane są preferencje ujęte w Uszczegółowieniu RPO WD w poszczególnych działaniach priorytetu Energetyka"? f) Czy zakładane w wybranych do realizacji projektach wskaźniki produktu i rezultatu, po ich wypełnieniu dają gwarancję osiągnięcia wartości docelowych wskaźników produktu i rezultatu Priorytetu 5 Energetyka"? g) W jaki sposób beneficjenci szacowali wartości wskaźników w swoich projektach i czy w trakcie realizacji projektów konieczne były zmiany wartości wskaźników? h) Czy i w jakim stopniu projekty realizują cele określone w Strategii Województwa Dolnośląskiego oraz Strategiach Lizbońskiej i Europa 2020? 3. Ocena założeń i rozwiązań zastosowanych w aktualnej perspektywie finansowania w Priorytecie 4 i 5 (w tym wybór projektów) a) Jak system zarządzania wyborem projektów (kryteria, preferencje, nabory celowane, projekty indywidualne, typy projektów, typy beneficjentów, kwota dofinansowania itp.) wpłynął na realizację zakładanych celów w Priorytetach 4 i 5? b) Jak można ocenić działania informacyjno - promocyjne podejmowane przez IZ RPO i DIP w ramach konkursów związanych z Priorytetami 4 i 5 RPO WD? Czy i jakie zmiany należy wprowadzić w tym zakresie? 5 Wskaźnik Liczba utworzonych miejsc pracy" 6 Na podstawie zapisów URPO 19

20 ekologiczne i Priorytecie 5 Energetyka RPO WD oraz wyznaczenie pożądanych kierunków działań na c) Czy i jak beneficjenci realizują zalecenia i uwagi, wynikające z procedury konsultacji środowiskowych z partnerami społecznymi (przedstawicielami organizacji pozarządowych ekologicznych oraz Regionalnym Konserwatorem Przyrody)? d) Czy wsparcie udzielone w ramach priorytetu 4 i 5 było adekwatne do potrzeb potencjalnych beneficjentów? e) Jakie czynniki zależne i niezależne od Instytucji Zarządzającej i Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej: - utrudniały lub uniemożliwiały ubieganie się o dotację przez beneficjentów (np. w Priorytecie 5 brak ustawy o OZE), - utrudniały realizację i rozliczanie dofinansowanych projektów, - ułatwiały ubieganie się o dotację oraz realizację i rozliczanie dofinansowanych projektów? f) Jakie były powody małego zainteresowania ze strony potencjalnych beneficjentów RPO WD niektórymi konkursami z priorytetów 4 i 5 (zwłaszcza w zakresie działań 4.3 i 4.7 oraz 5.1 i 5.3)? 4. Ocena realizacji zasady komplementarności na poziomie projektów objętych badaniem a) Czy i z jakimi projektami/inwestycjami komplementarne są projekty objęte badaniem 7? b) Czy projekty objęte badaniem są komplementarne zgodnie z założeniami określonymi w punkcie 5 poszczególnych priorytetów w RPO WD (Komplementarność i demarkacja) oraz punkcie 13 U RPO WD (Komplementarność z innymi działaniami i priorytetami)? c) Czy przy realizacji komplementarnych projektów wystąpił efekt synergii i na czym polegał - identyfikacja dobrych praktyk? 5. Ocena realizacji projektów - opracowanie 8 studiów przypadków inwestycji realizowanych/zrealizowanych dzięki pozyskaniu dofinansowania z Priorytetu 4 Środowisko i bezpieczeństwo ekologiczne" oraz 6 studiów przypadków inwestycji realizowanych/zrealizowanych dzięki pozyskaniu dofinansowania z Priorytetu 5 Energetyka" a) Jak został przez beneficjenta wybrany sam projekt i jego kształt? b) Czy założenia projektu były konsultowane z potencjalnymi odbiorcami? c) Czy cele projektu zdefiniowane na etapie przygotowania zostały osiągnięte? d) Czy odpowiada on potrzebom użytkowników? e) Czy system zarządzania i wdrażania projektu okazał się skuteczny? f) Czy został zrealizowany zgodnie z założeniami? g) Czy proces inwestycji zorganizowany jest/był w sposób efektywny? h) Jaki jest efekt netto 8 realizowanego projektu? 7 Na podstawie m.in. bazy projektów komplementarnych i dokumentacji projektów z działania 5.1.i Pod pojęciem efektu netto rozumie się zmiany spowodowane bezpośrednio przez interwencję publiczną, po wyeliminowaniu oddziaływania innych czynników. Wymaga to odpowiedzi na pytanie, jak zmieniłby się założony współczynnik, gdyby interwencja nie została podjęta. 20

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ OBSZARÓW MIEJSKICH W KRAJACH CZŁONKOWSKICH UE W LATACH 2014-2020 29 września 1 października 2015 r. Sesja warsztatowa - Zintegrowane Strategie Miejskie tworzenie i realizacja Tworzenie

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Implementation of the JEREMIE initiative in Poland. Prague, 8 November 2011

Implementation of the JEREMIE initiative in Poland. Prague, 8 November 2011 Implementation of the JEREMIE initiative in Poland Prague, 8 November 2011 Poland - main beneficiary of EU structural funds - 20% of allocation within cohesion policy (EUR 67 bln) Over EUR 10 bln of NSRF

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) www.viaregiaplus.eu

Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) www.viaregiaplus.eu Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) THE ANALYSIS CONCERNING THE DESIGNATION OF THE ROUTE THAT INTEGRATES THE SOUTH OF THE LOWER SILESIA PROVINCE TOGETHER WITH NORTH - SOUTHLINKS Analiza

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach

Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach IX oś priorytetowa POIiŚ, Działanie 9.3 ANNA PEKAR Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Klimatu NFOŚiGW Poznań, 17 września 2013 r. 2 Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER

Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER Samorządowa jednostka organizacyjna Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER Institute for Territorial Development / Climate-Kic 1 PRZEMYSŁAW MALCZEWSKI LOWER SILESIA COORDINATOR OF REGIONAL ACTIVITY AFFILIATED

Bardziej szczegółowo

Brygida Beata Cupiał. Keywords: competitiveness, innovativeness, small and medium-sized enterprises, regional support policy

Brygida Beata Cupiał. Keywords: competitiveness, innovativeness, small and medium-sized enterprises, regional support policy Zarządzanie Publiczne, 2(18)/2012, s. 75-85 Kraków 2012 Published online September 10, 2012 doi: 10.4467/20843968ZP. 12.012.0536 Wsparcie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw w województwie

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

Regionalny SEAP w województwie pomorskim

Regionalny SEAP w województwie pomorskim ENNEREG International Conference Transfer of knowledge in the field of sustainable use of energy 22 May 2012, Wielkopolska Voivodship Office, Poznań, Poland Regionalny SEAP w województwie pomorskim Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania

Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania Pytanie: Jak wykorzystać praktyczną wiedzę z zakresu wydawania decyzji środowiskowych w celu prawidłowej identyfikacji obszarów

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project:

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project: Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Title of the project - System of the heat storage at different temperature level. Krótki opis projektu: Opracowanie systemu akumulacji ciepła

Bardziej szczegółowo

Załacznik nr VIII do Sprawozdania rocznego z realizacji RPO WSL w roku 2013. Tabela 8. Wskaźniki kluczowe (core indicators) 2007-2013

Załacznik nr VIII do Sprawozdania rocznego z realizacji RPO WSL w roku 2013. Tabela 8. Wskaźniki kluczowe (core indicators) 2007-2013 Załacznik nr VIII do Sprawozdania rocznego z realizacji RPO WSL w roku 2013 Tabela 8. Wskaźniki kluczowe (core indicators) 2007-2013 Wskaźnik Jednostka Priorytet Początkowy punkt odniesienia Ostateczny

Bardziej szczegółowo

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International Edycja 5. kwiecień 2015 5 th Edition APRIL 2015 Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International The Most Desired Employers 2014 in the Opinion of Professionals

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Iwona Nurzyńska. Fundusze Unii Europejskiej a system finansowania inwestycji ze środków publicznych w Polsce

Iwona Nurzyńska. Fundusze Unii Europejskiej a system finansowania inwestycji ze środków publicznych w Polsce Iwona Nurzyńska Fundusze Unii Europejskiej a system finansowania inwestycji ze środków publicznych w Polsce Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk Warszawa 2011 Iwona Nurzyńska European

Bardziej szczegółowo

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland INSTITUTE OF TECHNOLOGY AND LIVE SCIENCES POZNAŃ BRANCH Department of Environmental Management in Livestock Buildings and

Bardziej szczegółowo

PRODUCTION HALL OFFER

PRODUCTION HALL OFFER PRODUCTION HALL OFFER 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Bałtowska 2. Location / Lokalizacja PRODUCTION HALL DATA Town / Street Miasto / Ulica Ostrowiec Świętokrzyski/Bałtowska Street

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

2014-2020. Program. Infrastruktura i Środowisko. Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020

2014-2020. Program. Infrastruktura i Środowisko. Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020 Program 2014-2020 Infrastruktura i Środowisko Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020 Warszawa, 23 kwietnia 2014 r. CELE TEMATYCZNE CELE TEMATYCZNE

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Posiedzenie Konwentu Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów w dniu 4 października 2013 roku

Posiedzenie Konwentu Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów w dniu 4 października 2013 roku Wsparcie przedsięwzięć z zakresu gospodarki wodno-kanalizacyjnej oraz gospodarki odpadami w Projekcie Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Posiedzenie Konwentu Burmistrzów

Bardziej szczegółowo

Program operacyjny Bezpieczeństwo Energetyczne, Infrastruktura, Środowisko Cel tematyczny 4 i 7.5

Program operacyjny Bezpieczeństwo Energetyczne, Infrastruktura, Środowisko Cel tematyczny 4 i 7.5 Program operacyjny Bezpieczeństwo Energetyczne, Infrastruktura, Środowisko Cel tematyczny 4 i 7.5 2 Koncentracja tematyczna: 1) cele tematyczne (CT): - określają ogólne obszary tematyczne, w których interwencje

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów. Newsletter Nr 4 wrzesień 2009 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wkrótce rusza konkurs dla działań: 5.4. Rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych 5.5.

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

POLAND TENDER. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY

POLAND TENDER. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY POLAND TENDER Złotów: Usługi kominiarskie wykonywane w budynkach administrowanych przez Miejski Zakład Gospodarki Lokalami w Złotowie Numer ogłoszenia: 422442-2009; data zamieszczenia: 09.12.2009 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

Działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce

Działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce HORIZON 2020 - THE FRAMEWORK PROGRAMME FOR RESEARCH AND INNOVATION (2014-2020) 2020) Challenge 5 Climate action, environment, resource efficiency and raw materials INFORMAL DRAFT 1 Copyright KPK PB UE

Bardziej szczegółowo

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Jan Cetner Kazimierz Dyguś Marta Ogonowska Jerzy Wojtatowicz METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Reporting on dissemination activities carried out within the frame of the DESIRE project (WP8)

Reporting on dissemination activities carried out within the frame of the DESIRE project (WP8) Reporting on dissemination activities carried out within the frame of the DESIRE project (WP8) Name, Affiliation Krzysztof Wojdyga, Marcin Lec, Rafal Laskowski Warsaw University of technology E-mail krzysztof.wojdyga@is.pw.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates Call 2013 national eligibility criteria and funding rates POLAND a) National eligibility criteria Funding Organisation National Contact Point National Center for Research and Development (Narodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia.

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia. Możliwości finansowania projektów budowlanych w Polsce ze środków UE w świetle nowej perspektywy finansowania 2014-2020 Warszawa, 24 września 2013 r. 1 Dotychczasowe doświadczenia Skutecznie korzystamy

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

Umowa o współpracy ponadnarodowej

Umowa o współpracy ponadnarodowej Wzór minimalnego zakresu umowy o współpracy ponadnarodowej w ramach PO KL Umowa o współpracy ponadnarodowej Nazwa Programu Operacyjnego w Polsce: : Numer i nazwa Priorytetu: Numer i nazwa Działania: Numer

Bardziej szczegółowo

Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania inwestycji ekologicznych

Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania inwestycji ekologicznych Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania Bio Alians Doradztwo Inwestycyjne Sp. z o.o. Warszawa, 9 października 2013 r. Wsparcie publiczne dla : Wsparcie ze środków unijnych (POIiŚ i 16 RPO):

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world PROGRAM Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie Tytuł projektu: My dream will change the world Państwa partnerskie: Hiszpania i Włochy Czas realizacji projektu:

Bardziej szczegółowo

Projekt realizowany przez: Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie we współpracy z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Krakowie

Projekt realizowany przez: Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie we współpracy z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Krakowie Warunki zarządzania obszarem dorzecza i ochroną różnorodności biologicznej dla zapewnienia zrównoważonego rozwoju obszarów cennych przyrodniczo na przykładzie zlewni Czarnej Orawy stanowiącej część transgranicznego

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers 10-12 milionów Romów w Europie 6 milionów mieszkających w U E Irlandia Polska Republika Czeska Turcja Populacja społeczności romskiej w liczbach Irlandia Polska

Bardziej szczegółowo

PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie

PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie PROGRAM PROSUMENT 16 września 2014 r. WFOŚiGW w Szczecinie podpisał

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE Możliwości finansowania inwestycji w biomasę DZIAŁALNOŚĆ WFOŚIGW PRZYCHODY Przychody statutowe WF - ogółem Przychody z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska WYDATKI

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie metod kontrfaktycznych w badaniach ewaluacyjnych

Wykorzystanie metod kontrfaktycznych w badaniach ewaluacyjnych 2013 Rafał Trzciński Wykorzystanie metod kontrfaktycznych w badaniach ewaluacyjnych Międzyregionalna konferencja ewaluacyjna: Ewaluacja programów operacyjnych wyzwania, inspiracje, przyszłość Toruń, 25.06.2013

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU

PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Tadeusz Pindór Mariusz Trela PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU Tadeusz Pindór, dr hab. inż. Akademia Górniczo-Hutnicza Mariusz

Bardziej szczegółowo

POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU

POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU by Marek Oppeln-Bronikowski, 17 of March 2005, Brussels POLISH ECONOMICAL SITUATION POLISH ECONOMICAL SITUATION REAL ECONOMY: YEAR GDP CPI year-end Investment

Bardziej szczegółowo

ANALIZA POTRZEB INFRASTRUKTURALNYCH W RAMACH ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM

ANALIZA POTRZEB INFRASTRUKTURALNYCH W RAMACH ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM RAPORT Z BADANIA: ANALIZA POTRZEB INFRASTRUKTURALNYCH W RAMACH ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM Projekt finansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach

Bardziej szczegółowo

Piotr Kukla. Katowice 28.08.2013r.

Piotr Kukla. Katowice 28.08.2013r. Omówienie zasad składania wniosku w zakresie ogłoszonego konkursu przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej konkursu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura Środowisko 2007-2013,

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 29 August 2013 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) ENV 782 MAR 119 MI 708 ONU 86 CODEC 1921 INST 459 PARLNAT 214 COVER NOTE from: Polish Senate date

Bardziej szczegółowo

Plany gospodarki niskoemisyjnej

Plany gospodarki niskoemisyjnej Plany gospodarki niskoemisyjnej Beneficjenci: gminy oraz ich grupy (związki, stowarzyszenia, porozumienia) Termin naboru: 02.09.2013 31.10.2013 Budżet konkursu: 10,0 mln PLN Dofinansowanie: dotacja w wysokości

Bardziej szczegółowo

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE FORUM BRANŻOWYCH ORGANIZACJI GOSPODARCZYCH PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE SZANSA DLA INNOWACJI CZY ZAGROŻENIE DLA GOSPODARKI? STANOWISKO PRZEMYSŁU ANDRZEJ WERKOWSKI PRZEWODNICZĄCY FORUM CO2 WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

Projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 postulaty organizacji pozarządowych

Projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 postulaty organizacji pozarządowych Projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 postulaty organizacji pozarządowych Przemysław Kalinka Ekspert ds. funduszy UE, Polska Zielona Sieć Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. ALOKACJA RPO WSL 2014-2020 2 244,4 mln EUR (RPO)

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

Projekt C-E.N.T.E.R.

Projekt C-E.N.T.E.R. Projekt C-E.N.T.E.R. Projekt: Competence, cooperation and communication in the dissemination and exploitation of EU Projects Program: LLP Key Activity 4 Partnerstwo: 14 partnerów z 13 krajów (AT, BE, DE,

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Konkurs ŚWIĘTOKRZYSKI LIDER OCHRONY ŚRODOWISKA

Konkurs ŚWIĘTOKRZYSKI LIDER OCHRONY ŚRODOWISKA Konkurs ŚWIĘTOKRZYSKI LIDER OCHRONY ŚRODOWISKA Organizator Konkursu Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach KARTA ZGŁOSZENIA Ankietę wypełnić należy rzetelnie i dokładnie uwzględniając

Bardziej szczegółowo

Fundusze Europejskie dla środowiska Warmii i Mazur

Fundusze Europejskie dla środowiska Warmii i Mazur Fundusze Europejskie dla środowiska Warmii i Mazur 2 1 Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie jako element systemu finansowania ochrony środowiska 3 system 2 Najważniejsze

Bardziej szczegółowo

SZCZYRK, Czerwiec 2015 www.w f o s i g w. k a t o w i c e. p l

SZCZYRK, Czerwiec 2015 www.w f o s i g w. k a t o w i c e. p l Wdrażanie Działania 1.7 PO IiŚ na lata 2014-2020 -Kompleksowa likwidacja niskiej emisji na terenie konurbacji śląsko dąbrowskiej SZCZYRK, Czerwiec 2015 www.w f o s i g w. k a t o w i c e. p l Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Kraków, 15 maja 2008 r. 2 Programy operacyjne Realizacja wspieranego projektu Poprawa efektywności

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi System finansowania ochrony środowiska w Polsce 50% 20% 40% 70% 10% 10% Nadwyżka 35% 100% 65% 2 Działalność

Bardziej szczegółowo

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Kierunek Elektronika i Telekomunikacja, Studia II stopnia Specjalność: Systemy wbudowane Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Instrumenty finansowania w zakresie efektywności energetycznej w programach WFOŚiGW we Wrocławiu Aleksander Marek Skorupa Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Centralny element

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do wybranych narzędzi i modeli do zrównoważonego planowania energetycznego na poziomie lokalnym: REAM i SEC-BENCH

Wprowadzenie do wybranych narzędzi i modeli do zrównoważonego planowania energetycznego na poziomie lokalnym: REAM i SEC-BENCH Wprowadzenie do wybranych narzędzi i modeli do zrównoważonego planowania energetycznego na poziomie lokalnym: REAM i SEC-BENCH Endre Ottosen, NEPAS Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dr Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1_GOSPODARKA WIEDZY 2_CYFROWA MAŁOPOLSKA 3_PRZEDSIĘBIORCZA

Bardziej szczegółowo

Procedura oceny wniosków kryteria kwalifikowalności projektów i kryteria oceny

Procedura oceny wniosków kryteria kwalifikowalności projektów i kryteria oceny Procedura oceny wniosków kryteria kwalifikowalności projektów i kryteria oceny Aleksander Kędra Dyrekcja Generalna ds. Badań Naukowych Komisja Europejska Aleksander.Kedra@ec.europa.eu Przygotowanie wniosku

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu Poznań, 28 maja 2013 r. Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW 1 Marek Zieliński Zastępca Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia!

Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia! Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia! 1 st -3 rd May, 2009, Jadwisin by the Jezioro Zegrzyńskie Wikimedia Polska Conference 2009 is a fourth event organized by the

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Możliwość wsparcia ze środków zewnętrznych (w tym unijnych) inwestycji z obszaru efektywności energetycznej

Możliwość wsparcia ze środków zewnętrznych (w tym unijnych) inwestycji z obszaru efektywności energetycznej Możliwość wsparcia ze środków zewnętrznych (w tym unijnych) inwestycji z obszaru efektywności energetycznej ALEKSANDRA MALARZ DYREKTOR DEPARTAMENTU FUNDUSZY EUROPEJSKICH W MINISTERSTWIE ŚRODOWISKA Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne:

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne: Ewaluacja ex post projektu systemowego PARP pt. Utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji w ramach Pilotażu w III osi priorytetowej PO IG Metodologia badania Cel i przedmiot

Bardziej szczegółowo

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Mechanizmy wsparcia gospodarki niskoemisyjnej dotychczasowe doświadczenia i nowa perspektywa finansowa (wprowadzenie do dyskusji na IV sesji panelowej) Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Forum

Bardziej szczegółowo

P R A C A D Y P L O M O W A

P R A C A D Y P L O M O W A POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu P R A C A D Y P L O M O W A Autor: inż. METODA Ε-CONSTRAINTS I PRZEGLĄDU FRONTU PARETO W ZASTOSOWANIU DO ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Fundusze dla MŚP w 7 Programie Ramowym UE

Fundusze dla MŚP w 7 Programie Ramowym UE Fundusze dla MŚP w 7 Programie Ramowym UE Gdynia, 29.03.2007 Dlaczego? MŚP stanowią 99% firm działających na terenie Europy wytwarzają 67% PKB w Europie generują 55% miejsc pracy w sektorze prywatnym i

Bardziej szczegółowo