Ryszard Szpadt. Poznań,

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ryszard Szpadt. Poznań, 26.11.2009"

Transkrypt

1 Ryszard Szpadt Poznań,

2 Wymagania dotyczące składowania odpadów ulegających biodegradacji Ograniczenie masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania do nie więcej niż : 75% wagowo całkowitej masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji - do dnia 31 grudnia 2010 r., 50% - do dnia 31 grudnia 2013 r., 35% - do dnia 31 grudnia 2020 r. w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995r. Cele te przyjęto w Kpgo Kryteria dopuszczania odpadów o kodach (05, 12, 14), oraz z grupy 20 do składowania na składowisku odpadów od 1 stycznia 2013 r. Lp. Parametr Wartość graniczna 1 Ogólny węgiel organiczny (TOC) 5 % suchej masy 2 Strata przy prażeniu (LOI) 8 % suchej masy 3 Ciepło spalania do 6 MJ/kg sm

3 Rzeczywista wymagana redukcja składowania odpadów biodegradowalnych małe i duże miasta, wsie, wg KPGO 2010 (kg/ma i %) duże miasta małe miasta wsie duże miasta małe miasta wsie masa odpadów biodegrad. dopuszczalne składowanie 224,5 206,3 78,7 230,2 211,4 80,7 116,25 116,25 35,30 77,50 77,50 23,50 wymagana redukcja składowania 108,25 48,2% 90,05 43,7% 43,4 55,2% 152,7 66,3% 133,9 63,3% 57,2 70,9%

4 Efekty ograniczenia składowania odpadów ulegających biodegradacji w krajach europejskich Państwo 2006 / / / 2020 Austria Tak Tak Tak Dania Tak Tak Tak Francja Tak Tak Nie Niemcy Tak Tak Tak Holandia Tak Tak Tak Szwecja Tak Tak Tak Włochy Tak? Nie Irlandia Nie Nie Nie Hiszpania*? Nie Nie Wielka Brytania* Nie Nie Nie

5 Metody przetwarzania odpadów ulegających biodegradacji Z polskiego punktu widzenia pierwszeństwo powinny mieć te metody, które: - zapewnią osiągnięcie wymaganych poziomów redukcji składowania odpadów ulegających biodegradacji, - przyczynią się do możliwie największego poziomu wytwarzania energii jako energii ze źródeł odnawialnych, - zapewnią osiągnięcie wymaganych parametrów odpadów do składowania na składowiskach, - zapewnią ograniczenie składowania odpadów, w tym zwłaszcza składowanie odpadów biodegradowalnych.

6 Metody przetwarzania odpadów ulegających biodegradacji Technologie zalecane: - spalanie z odzyskiem energii elektrycznej i cieplnej, - wytwarzanie paliw zastępczych z bioodpadów i innych odpadów biodegradowalnych do odzysku energii elektrycznej i cieplnej, w tym metodą biologicznego suszenia, - fermentacja metanowa odpadów zbieranych selektywnie, a także wysortowanej mechaniczne frakcji rozkładalnej, z odzyskiem energii biogazu oraz dodatkową tlenową stabilizacją fermentatu dla uzyskania kompostu. Wytwarzanie kompostu z bioodpadów zbieranych selektywnie, a także stabilizatu w tlenowych procesach mechaniczno-biologicznych są mniej korzystnymi rozwiązaniami. LCA pokazuje przewagę spalania i fermentacji metanowej nad innymi rozwiązaniami przetwarzania odpadów komunalnych.

7 System gospodarki odpadami ulegającymi biodegradacji Zbieranie Odpady komunalne Odpady pozostałe Frakcje zbierane selektywnie Region > 300,000 Mk Region > 150,000 Mk Bioodpady (ogrodowe /kuchenne) Odpady opakowaniowe Termiczne przekształcanie Mechaniczno-Biologiczne Przetwarzanie (MBP) Biologiczne przetwarzanie Sortownie Kompost Surowce

8 Selektywne zbieranie odpadów surowcowych ulegających biodegradacji Zawartości w odpadach: papier, tektura ( 11% miasta, 6,2% wsie) tekstylia naturalne ( 1,9% i 1,1% ) wielomateriałowe ( 0,9% i 0,7% ) Gdy maks. 50% zbierania selektywnego łącznie maks. 7% w odpadach miejskich i 4% w odpadach wiejskich Wymagania dla selektywnego zbierania wszystkich odpadów KPGO % w 2010, 20% w 2018 Nowa dyrektywa ramowa o odpadach: - 50% wtórnego użycia i recyklingu papieru w 2020 r.

9 Selektywne zbieranie bioodpadów do recyklingu organicznego Odpady z publicznych terenów zielonych maks kg/m rok łatwe do zebrania selektywnego i przetworzenia (nawet 80-90% odpadów wytwarzanych) Odpady ogrodowe trudniejsze do zebrania selektywnego odrębny system zbierania w workach dla terenów peryferyjnych Odpady kuchenne bardzo trudne i kosztowne zebranie w miastach, odpady łatwo zagniwające, wydzielające uciążliwe odory, niestabilne w krajach o zaawansowanych systemach zbierania selektywnego zbiera się nie więcej niż. ok. 50% masy odpadów kuchennych

10 Instalacje mechanicznobiologiczne Stanowią kombinację różnych procesów jednostkowych zintegrowanych w jeden ciąg technologiczny, łączący przetwarzanie mechaniczne i biologiczne. Stosowane dla zmieszanych odpadów komunalnych, pozostałych po selektywnym zbieraniu frakcji materiałowych do recyklingu, w tym recyklingu organicznego.

11 Klasyfikacja procesów mechaniczno-biologicznych Odpady zmieszane Odpady zmieszane Wstępna obróbka mechaniczna Wstępna obróbka mechaniczna Frakcja niskokaloryczna Frakcja wysokokaloryczna Biologiczne suszenie Stabilizacja biologiczna Wytworzenie paliwa Wtórna obróbka mechaniczna Wtórna obróbka mechaniczna Odzysk energii Składowanie Odzysk Odzysk, skład owanie Odzysk Składowanie Odzysk energii

12 MBP - przykład Zmieszane odpady komunalne pozostałe po selektywnym zbieraniu, ( ) Zasobnia Separator elektromagnetyczny Złom żelazny ( ) Wydzielanie: odpadów wielkogab. ( ) odpadów niebezpiecznych ( *, *, *) surowców wtórnych ( , ) Frakcja < 20 mm ( ) Sortowanie mechaniczne Frakcja (100) mm 0 80 (100) mm ( ) Frakcja > 80 mm Frakcja > 100 mm ( ) Kabina sortownicza Separator elektromagnetyczny Złom żelazny ( ) Stabilizacja biologiczna w pryzmach Biostabilizacja I o Reaktor zamknięty Biostabilizacja II o Dojrzewanie w pryzmach Rozdrabnianie Separator powietrzny Inne odpady ( ) Stabilizat ( , ) ( ) ( ) Składowisko D5 Oczyszczanie mechaniczne R14 ( ) R10 ( ) Paliwo zastępcze ( ) R1

13 MBP - suszenie Zmieszane odpady komunalne pozostałe po selektywnym zbieraniu ( ) Zasobnia Separator elektromagnetyczny Wydzielanie: odpadów wielkogab. ( ) odpadów niebezpiecznych ( *, *, *) surowców wtórnych ( , ) Złom żelazny ( ) Wstępne rozdrabnianie <100 mm Reaktor biologicznego suszenia Separator części lekkich i ciężkich, drobnej frakcji mineralnej Rozdrabnianie Peletowanie, brykiet owanie części lekkie, palne Składowisko Separacja Części ciężkie i mineralne: Paliwo luzem ( ) Paliwo w peletach lub brykietach ( ) Metale nfe ( ) Szkło ( ) R1

14 Obróbka mechaniczna Obróbka mechaniczna - uwolnienie i rozluźnienie odpadów, rozdzielenie na różne frakcje granulometryczne i materiałowe, a także wydzielenie składników przeszkadzających i zanieczyszczających Zależnie od miejsca prowadzonej obróbki: obróbka wstępna (zgrubna) obróbka wtórna (dokładna)

15 Sortowanie odpadów zmieszanych w instalacji MBP Nie jest celem samym w sobie, Nie jest stosowane wyłącznie w celu wydzielenia surowców do recyklingu, Nie jest metodą stosowaną dla odniesienia efektów finansowych w wyniku sortowania surowców, które wydziela się w ilości maks. 5-6% masy odpadów, Głównym celem jest wydzielenie frakcji granulometrycznych i materiałowych do dalszego przetwarzania w procesach biologicznych (stabilizacja tlenowa i beztlenowa) i termicznych (wytwarzanie paliwa zastępczego lub frakcji grubej do spalania)

16 Sortowanie mechaniczno-ręczne

17 Skład granulometryczny odpadów (zawartość ziarn wraz z mniejszymi), % masy odpadów udziały frakcji ziarnowych w całej masie odpadów, % masy miasto wieś region średnice ziarn, mm udziały frakcji ziarnowych w całej masie odpadów, % masy miasto wieś region średnice ziarn, mm

18 Skład materiałowy frakcji granulometrycznych odpady z miasta Udział składników we frakcji, % masy frakcji 100% 80% 60% 40% 20% 0% > <40 <60 < Cała < 10 mm mm Inne Inertne Wielomat. Niebezp. Metale Tekstylia Szkło Tw. szt. Papier Drewno Frakcja, mm Kuch.+ ogr.

19 Skład materiałowy frakcji granulometrycznych odpady ze wsi Udział składników we frakcji, % masy frakcji 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% > <40 <60 < Frakcja, mm Cała < 10 mm mm Inne Inertne Wielomat. Niebezp. Metale Tekstylia Szkło Tw. szt. Papier Drewno Kuch.+ ogr.

20 Udziały składników biodegradowalnych we frakcjach granulometrycznych jako % całej masy odpadów składniki biodegradowalne, % całej masy odpadów miasto wieś region < >100 Suma granulacja, mm składniki biodegradowalne, % całej masy odpadów miasto wieś region 0 < >100 granulacja, mm

21 Rozkład udziałów składników biodegradowalnych we frakcjach granulometrycznych jako % całej masy składników biodegradowalnych udział w całkowitej masie biodegradowalnych, % masy średnice ziarn, % udział w całkowitej masie biodegradowalnych, % masy miasto wieś region średnice ziarn, mm miasto wieś region

22 Rozkład udziałów składników biodegradowalnych we frakcjach granulometrycznych jako % całej masy składników biodegradowalnych udział w całej masie składników biodegradowalnych 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% miasto wieś region > <10

23 Zawartości odpadów ulegających biodegradacji we frakcjach granulometrycznych (suma wraz z mniejszymi frakcjami), jako % całej masy odpadów składniki biodegradowalne, % całej masy odpadów miasto wieś region średnica ziarn, mm składniki biodegradowalne, % całej masy odpadów średnica ziarn, mm miasto wieś region

24 Podział procesów biologicznego przetwarzania - jednolite nazewnictwo procesów biologicznych Procesy biologiczne - tlenowe (kompostowanie) i beztlenowe (fermentacja metanowa) - przeznaczone są do przetwarzania czystych, zbieranych selektywnie odpadów ulegających biodegradacji, pochodzenia komunalnego oraz przemysłowego. Produkt stały procesu nie będzie już odpadem, gdy spełniać będzie kryteria jakościowe dla nawozów organicznych lub środków wspomagających uprawę roślin. kompostowanie - proces recyklingu organicznego (R3), którego głównym celem jest wytworzenie kompostu fermentacja metanowa - proces recyklingu organicznego (R3), którego głównym celem jest wytworzenie biogazu oraz przefermentowanego produktu fermentatu (najczęściej kombinacja z dodatkowym kompostowaniem fermentatu wytworzenie kompostu D8-R3).

25 Podział procesów biologicznego przetwarzania - jednolite nazewnictwo procesów biologicznych Procesy mechaniczno-biologicznego przetwarzania (MBP) są przeznaczone głównie do przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (pozostałych po selektywnym zbieraniu frakcji do odzysku, w tym recyklingu) w celu ich przygotowania do: ostatecznego składowania, procesów odzysku, w tym odzysku energii, lub termicznego unieszkodliwiania (suszenie biologiczne). Kombinacja procesów R15 D8 R15 Produkt stały nie spełnia wymagań dla nawozów organicznych lub środków wspomagających uprawę roślin, ale po spełnieniu określonych wymagań może być poddany odzyskowi lub unieszkodliwianiu.

26 Podział procesów biologicznego przetwarzania - jednolite nazewnictwo procesów biologicznych Procesy MBP mogą być realizowane w warunkach tlenowych i beztlenowych: tlenowa stabilizacja - proces biologicznego unieszkodliwiania odpadów w warunkach tlenowych, w wyniku którego wytworzony zostanie nowy odpad stabilizat (D8), fermentacja metanowa - proces biologicznego unieszkodliwiania odpadów w warunkach beztlenowych, w wyniku którego wytworzony zostanie biogaz oraz nowy odpad stabilizat (D8).

27 Proces MBP beztlenowo-tlenowy W przypadku MBP beztlenowotlenowego: proces beztlenowy w I stopniu, proces tlenowy w II stopniu, uzyskuje się stabilizat spełniający wymagany stopień ustabilizowania, a po oczyszczeniu przydatny do odzysku, nie ma praktycznej możliwości wytworzenia nawozu organicznego lub środka wspomagającego uprawę roślin spełniającego wymagania przepisów o nawozach i nawożeniu. Obróbka mechaniczna Proces beztlenowy Proces tlenowy

28 Określenie wymagań odnośnie do rodzajów przekształcanych odpadów Zawartość substancji organicznej min. 60% sm, jeśli celem procesu jest wytworzenie nawozów organicznych, zawierających substancję organiczną w ilości > 30% sm, min. 40% sm, gdy celem procesu jest wytworzenie środków wspomagających uprawę roślin lub biologiczne unieszkodliwianie odpadów, Wilgotność 45-60% (maks., 70% gdy przetwarzane są odpady o stabilnej strukturze), Zawartości składników biogennych NPK generalnie konieczne jest zachowanie we wszystkich mieszankach odpadów do biologicznego przekształcania proporcji węgla organicznego do azotu i fosforu, C/N ok , oraz C/P ok w przypadku odpadów do wytworzenia nawozów organicznych, minimalne zawartości w przetwarzanej mieszaninie azotu > 0,3% sm (gwarancja zachowania w nawozie zawartość azotu 0,3% sm), fosforu > 0,2% sm jako P 2 O 5 (gwarancja zachowania w nawozie ilości 0,2% sm jako P 2 O 5 ), potasu > 0,2% sm jako K 2 O (gwarancja zachowania w nawozie minimalnej zawartości K 2 O 0,2% sm).

29 Maksymalne zalecane zawartości metali w mieszaninie odpadów do kompostowania oraz dopuszczalne nawozach i środkach wspomagających ograniczenie stanowią dopuszczalne zawartości metali w nawozach organicznych i środkach wspomagających uprawę roślin (należy uwzględnić 1,5-2 krotne zatężanie metali w produkcie w stosunku do ich zawartości w mieszaninie przetwarzanych odpadów) Metal Jednostka Zawartości metali ciężkich, mg/kg sm Maksymalne zalecane w odpadach w odpadach przed biologicznym przetwarzaniem Dopuszczalne w nawozie organicznym lub środku wspomagającym uprawę roślin Nikiel, Ni mg/kg sm Chrom, Cr mg/kg sm Cynk, Zn mg/kg sm - - Miedź, Cu mg/kg sm - - Ołów, Pb mg/kg sm Kadm, Cd mg/kg sm 3 5 Rtęć, Hg mg/kg sm 1 2

30 Wymagania BAT dla instalacji biologicznych i mechaniczno-biologicznych Nowe instalacje mechaniczno-biologicznego przetwarzania powinny spełniać wymagania BAT, a instalacje istniejące powinny być do niej dostosowywane. W Polsce brak dokumentów referencyjnych określających BAT dla instalacji biologicznych i mechaniczno-biologicznych. Dokument referencyjny BAT Waste Treatments Industries dla UE (sierpień 2006 r.) zawiera wymagania dla rozwiązań technicznych instalacji fermentacji i mechanicznobiologicznego przekształcania odpadów:

31 Wymagania BAT dla instalacji biologicznych i mechaniczno-biologicznych 66. Należy dostosować dopuszczalne rodzaje odpadów i procesy separacji do typu procesów biologicznego przetwarzania i możliwej do zastosowania techniki ograniczania emisji (np. z w zależności od zawartości odpadów nierozkładalnych), 67. Należy zastosować następujące rozwiązania fermentacji metanowej: ścisła integracja procesu z gospodarką wodną, recyrkulacja możliwie największych ilości ścieków do reaktora, prowadzenie procesu w warunkach termofilowych, jeśli to możliwe, mierzenie wartości TOC, ChZT, N, P i Cl- w dopływie i odpływie z reaktora, należy maksymalizować produkcję biogazu. 68. Należy ograniczać emisje pyłu, NOx, SOx, CO, H 2 S i VOC do powietrza w gazach ze spalania biogazu jako paliwa poprzez zastosowanie odpowiednich kombinacji procesów oczyszczania.

32 Wymagania BAT dla instalacji biologicznych i mechaniczno-biologicznych 69. Należy optymalizować mechaniczno-biologiczne przetwarzanie odpadów poprzez: stosowanie w pełni zamkniętych bioreaktorów, unikanie warunków beztlenowych podczas procesu tlenowej stabilizacji poprzez kontrolę przebiegu procesu i ilość wprowadzanego powietrza i dostosowanie napowietrzania do aktualnej intensywności biodegradacji, efektywne gospodarowanie wodą, izolowanie termiczne ścian hali biologicznej stabilizacji, minimalizację ilości wytwarzanych gazów odlotowych do m 3 /Mg odpadów, zapewnienie jednorodnego składu wsadu do procesu,

33 Wymagania BAT dla instalacji biologicznych i mechaniczno-biologicznych recyrkulację wody poprocesowej lub osadów w ramach instalacji tlenowej stabilizacji dla wyeliminowania emisji tych wód na zewnątrz, prowadzenie ciągłego monitoringu korelacji pomiędzy kontrolowanymi parametrami biodegradacji i mierzonymi emisjami (gazowymi), minimalizację emisji amoniaku przez optymalizację składu masy, a szczególności wartości ilorazu C:N w przetwarzanych odpadach. 70. Należy ograniczyć emisje z instalacji mechanicznobiologicznej do < j.z./m 3 dla odorów oraz do 1-20 mg NH 3 /m Należy ograniczać emisje do wód związków azotu.

34 Minimalne warunki prowadzenia procesów biologicznych i mechaniczno-biologicznych Kompostowanie: proces dwustopniowy, pierwszy stopień w reaktorze zamkniętym lub w zamkniętej hali, o czasie prowadzenia procesu min. 2 tygodnie (optymalnie 4 tygodnie), zalecany proces kompostowania dynamicznego, drugi stopień czas kompostowania od 10 tygodni do 6 tygodni, łączny czas kompostowania w obydwu stopniach min. 8 tygodni. napowietrzanie wymuszone w pierwszym stopniu, otwarte prymy z mechanicznym przerzucaniem w drugim stopniu. Fermentacja metanowa + kompostowanie fermentacja w zakresie mezofilowym przez min. 20 dni, a w zakresie termofilowym min. 12 dni. tlenowa stabilizacja (kompostowanie) przefermentowanego materiału przez min. 4 tygodnie, w tym min. 1 tydzień w reaktorze zamkniętym lub w hali, pozostałe min. 3 tygodnie w pryzmach z mechanicznym przerzucaniem.

35 biofiltr Stabilizacja tlenowa Reaktor zamknięty 2 tygodnie Stabilizacja w pryzmach, 6-10 tyg. powietrze Odzysk energii z biogazu biofiltr Fermentacja mezofilowa 20 d lub termofilowa 12 d Stabilizacja tlenowobeztlenowa Odwadnianie Stabilizacja tlenowa 2-4 tyg. powietrze

36 Proces mechaniczno-biologiczny z tlenową stabilizacją mechaniczne sortowanie zmieszanych odpadów komunalnych na frakcje granulometryczne: minimum 2 frakcje: odsiew - frakcja wysokokaloryczna; do przetwarzania na paliwo zastępcze do odzysku energii bądź do spalania w spalarni komunalnej (jeśli powstaną w Polsce), przesiew, do biologicznej stabilizacji; jednostopniowa lub dwustopniowa, zamknięta, quasi dynamiczna stabilizacja z aktywnym napowietrzaniem i ujmowaniem powietrza oraz przerzucaniem odpadów przez okres od 8 do 12 tygodni (w tym min. 2 tygodnie w zamkniętym reaktorze lub w hali), składowanie tylko pozostałości frakcji grubej, nieprzydatnej do wytworzenia paliwa, frakcji drobnej (jeśli nie będzie poddana dodatkowej stabilizacji z frakcja średnią) oraz stabilizatu (jeśli nie będzie przeznaczony do żadnego z zastosowań).

37 Proces mechaniczno-biologiczny z beztlenową i tlenową stabilizacją mechaniczne sortowanie zmieszanych odpadów komunalnych na frakcje granulometryczne: minimum 2 frakcje: odsiew - frakcja wysokokaloryczna; do przetwarzania na paliwo zastępcze do odzysku energii bądź do spalania w spalarni komunalnej, przesiew, kierowany do biologicznej stabilizacji; proces dwustopniowy, w pierwszym stopniu fermentacja mezofilowa lub termofilowa, w drugim stopniu jednostopniowa, zamknięta, quasi dynamiczna stabilizacja z aktywnym napowietrzaniem i ujmowaniem powietrza oraz regularnym przerzucaniem odpadów przez okres od 2 do 4 tygodni. składowanie tylko pozostałości frakcji grubej, nieprzydatnej do wytworzenia paliwa, frakcji drobnej (jeśli nie będzie poddana dodatkowej stabilizacji z frakcją średnią) oraz stabilizatu (jeśli nie

38 Klasyfikacja odpadów wytwarzanych w wyniku mechaniczno-biologicznego przetwarzania w Polsce Odpad wyjściowy Po mechanicznym sortowaniu różne odpady z podgrupy (w zasadzie bez oraz ), głównie frakcje różne granulometryczne o kodzie (wydzielane podczas sortowania zmieszanych odpadów komunalnych, frakcje tzw. podsitowe <20 mm oraz <40 mm nie mogą być klasyfikowane jako gdyż zawierają ponad 50% składników biodegradowalnych) Po obróbce frakcji grubej paliwo o kodzie Po tlenowej stabilizacji frakcji średniej surowy stabilizat o kodzie , a po jego oczyszczeniu (stabilizat) oraz (zanieczyszczenia) Po beztlenowej stabilizacji frakcji średniej stabilizat o kodzie , a po dodatkowej tlenowej stabilizacji (ewentualnie możliwe spełnienie wymagań dla kompostu lub środków wspomagających uprawę roślin)

39 Frakcja <10 mm Niemożliwe dokładne ręczne rozdzielenie składników - zbyt małe ich wymiary Podczas analizy ciepła spalania odpadów przyjmuje się, że cała frakcja ma charakter biodegradowalny - niskie ciepło spalania (i wartość opałowa) wskazuje, że faktyczny udział części palnych i biodegradowalnych jest stosunkowo niski. Podstawą oszacowania składników biodegradowalnych w całkowitej masie frakcji <10 mm - wartość straty prażenia lub - zawartość węgla organicznego w suchej masie i przeliczenie tej wartości na całkowitą zawartość substancji biodegradowalnej (której składnikiem są także części mineralne) z uwzględnieniem wilgotności frakcji. Badania ponad 20 prób frakcji <10 mm w roku średnie wilgotności w poszczególnych porach roku 27-50% - średnie wartości straty prażenia 27-46% sm.

40 Frakcja mm Ręczne sortowanie próbki frakcji o masie ok. 1 kg Wydzielenie tylko zanieczyszczeń mineralnych szkło, kamienie, metale, drobny gruz, żużel itp. oraz nierozkładalnych organicznych: tworzywa sztuczne, guma itp. Badania w jesieni i zimie 2008 roku - składniki ulegające biodegradacji: - w odpadach z miast ok. 88% - w odpadach z terenów wiejskich ok. 85% masy frakcji. - średnia wilgotność frakcji w porach roku 43-74%, - strata prażenia frakcji 56-72% sm. Jesień Zima Rok Zakres Średnia Zakres Średnia Średnia Miasta 83,8-96,2 92,0 69,1-94,8 83,3 87,7 Wsie 58,4-99,2 89,8 26,8-99,9 79,5 84,6

41 Kryteria oceny jakości produktów i odpadów procesów biologicznych i mechaniczno-biologicznych 3 grupy kryteriów: skład i właściwości fizyczne, fizyko-chemiczne i chemiczne, stan sanitarno-higieniczny (obecność wskaźników organizmów patogennych), stopień dojrzałości lub ustabilizowania, w aspekcie stosowania lub składowania.

42 Skład i właściwości fizyczne, fizyko-chemiczne i chemiczne Obowiązujące prawo, określa wymagany skład chemiczny tylko dla nawozów organicznych oraz środków wspomagających uprawę roślin, w których limitowane są: dopuszczalne zawartości zanieczyszczeń składników szkodliwych, minimalne wymagane zawartości składników organicznych lub nawozowych. Kryteria te dotyczą oceny jakości kompostów lub fermentatów oraz w wyjątkowych przypadkach także oczyszczonych stabilizatów. Nie zostały ustalone wymagania jakościowe dla stabilizatów nie spełniających wymagań dla nawozów organicznych i środków wspomagających uprawę roślin, a także dla innych odpadów z procesów biologicznych i mechaniczno-biologicznych, w aspekcie innych możliwości ich odzysku niż R10. W wytycznych Min. Środowiska z grudnia 2008 r. zaproponowano zasady i kryteria dopuszczenia stabilizatu do składowania.

43 Wymagania jakościowe dotyczące nawozów organicznych oraz środków wspomagających uprawę roślin Rozp. MRiRW z 18 czerwca 2008, Dz.U. 119, poz. 765) Parametr Jednostka nawozy Subst. organ. % sm 30 środki wspomagające Nikiel, Ni mg/kg sm Chrom, Cr mg/kg sm Cynk, Zn mg/kg sm - - Miedź, Cu mg/kg sm - - Ołów, Pb mg/kg sm Kadm, Cd mg/kg sm 5 5 Rtęć mg/kg sm 2 2 Potas, K 2 O % masy 0,2 - Fosfor, P 2 O 5 % masy 0,2 - Azot, N % masy 0,3 -

44 Metody odzysku (oczyszczonego) stabilizatu wg polskiego prawa Rozp. MŚ. nr 356 z 2006 r. w sprawie R14 poza instalacjami do rekultywacji biologicznej zamkniętego składowiska lub jego części (tzw. okrywy rekultywacyjnej), grubość warstwy zależna od nasadzeń i obsiewów Rozp. MŚ. nr 549 z 2003 r. w sprawie lokalizacji składowisk (zmiana z dnia ) w przypadku eksploatacji nadpoziomowego składowiska do wykonywania okrywy rekultywacyjnej (biologicznej), przy czym grubość warstwy zależna od nasadzeń i obsiewów maks. 1 m dla nasadzeń niskich i 2 m dla nasadzeń drzewiastych

45 Metody odzysku oczyszczonego stabilizatu wg polskiego prawa Rozp. MŚ. Nr 1685 z 2007 r. w sprawie R10 rozprowadzanie na powierzchni ziemi w celu nawożenia lub ulepszania gleby ex materiał po procesie kompostowania odpady stosowane równomiernie na całej powierzchni, rozprowadzanie tylko do głęb. 30 cm dawka ustalana dla każdej partii odpadu z uwagi na N i P, na podstawie badań w certyfikowanych laboratoriach wyłącznie na terenach zdegradowanych, pasach zieleni wzdłuż dróg i autostrad grunty badane co 5 lat na ph i zawartość metali ciężkich wymagania jakościowe: granulacja <40 mm, szkło i ceramika <2%, Cd<25, Cr<800, Cu<800, Ni<200, Pb<800, Zn<2500, Hg<25 mg/kg sm, zachowane standardy jakości gleby i ziemi po wprowadzeniu odpadu, zawartości metali ciężkich po wprowadzeniu do gleby wg przepisów dla osadów ściekowych

46 Składowanie stabilizatów Stabilizaty nie spełniające wymagań dla poszczególnych zastosowań mogą być wyłącznie składowane na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne i komunalne pod warunkiem spełnienia wymagań dotyczących stopnia ustabilizowania. Stabilizaty po mechaniczno-biologicznym przekształcaniu odpadów w procesach tlenowych i beztlenowych (z dodatkową tlenową stabilizacją), jeżeli będą usuwane na składowiska, powinny spełniać wymagania określone w rozporządzeniu rozp. Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 7 września 2005 roku w sprawie kryteriów oraz procedur dopuszczania odpadów do składowania na składowisku danego typu. Wytyczne Min. Środowiska z grudnia 2008 r. zawierają dodatkowe kryteria dotyczące oceny stopnia ustabilizowania odpadów stabilizatów przeznaczonych do składowania na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne.

47 Dopuszczalne granice wymywania zanieczyszczeń z odpadów przeznaczonych do składowania na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne (wybrane parametry) Lp. Składnik Dopuszczalne wartości wymywania, w mg/kg sm Test podstawowy Ciecz/f. stała=10 dm 3 /kg Test pomocniczy Ciecz/f. stała = 2 dm 3 /kg 1 Arsen (As) 2 0,4 2 Bar (Ba) Kadm (Cd) 1 0,6 4 Chrom całk. (Cr) Miedź (Cu) Rtęć (Hg) 0,2 0,05 7 Molibden (Mo) Nikiel (Ni) Ołów (Pb) Antymon (Sb) 0,7 0,2 11 Selen (Se) 0,5 0,3 12 Cynk (Zn) Chlorki (Cl - ) Fluorki (F - ) Siarczany (SO 4 2- ) Rozp C org. (DOC) Subst.rozpuszczone

48 Stan sanitarno-higieniczny W polskim prawie, wymagania sanitarno-higieniczne zostały jednoznacznie określone dla nawozów organicznych i środków wspomagających uprawę roślin. Kryteria te powinny być spełnione przez komposty i fermentaty, jeśli mają być zaliczone do w/w produktów. W nawozach i środkach wspomagających uprawę roślin nie mogą występować: żywe jaja pasożytów jelitowych Ascaris sp., Trichuris sp., Toxocara sp., bakterie z rodzaju Salmonella. Dla kompostów i oczyszczonych stabilizatów nie spełniających wymagań ustalonych dla nawozów i środków wspomagających wzrost roślin, stosowanych do odzysku (do rekultywacji terenów), a także dla stabilizatów przeznaczonych do składowania na składowisku, kryteriów higieniczno-sanitarnych w Polsce nie ustanowiono. Kryteriów takich nie ustanowiono także w innych krajach UE. Procesy stabilizacji biologicznej powinny spełniać wymagania dotyczące minimalnego czasu trwania oraz minimalnej temperatury, gwarantujące wystarczający poziom higienizacji przetworzonych produktów i odpadów (nawozów organicznych, środków wspomagających, stabilizatów).

49 Wymagania procesowe dla kompostowania (tlenowej stabilizacji) oraz fermentacji (wg projektu dyrektywy o bioodpadach) Sposób kompostowania Temperatura, o C Czas utrzymywania temperatury, d Liczba przerzucań masy kompostowej W pryzmach 55 2 tygodnie 5 W pryzmach 65 1 tydzień 2 W reaktorach zamkniętych 60 1 tydzień - Fermentacja termofilowa - w okresie min. 24 godzin temperatura min. 55 o C, a czas trwania procesu fermentacji nie krótszy niż 20 dni. Fermentacja w niższych temperaturach lub w krótszym czasie: odpady surowe muszą przez min. 1 godzinę być poddane wstępnej obróbce w temp. 70 o C lub odpady przefermentowane muszą przez min. 1 godzinę być poddane końcowej obróbce w temp. 70 o C lub odpady przefermentowane muszą być dodatkowo poddane kompostowaniu.

50 Stopień dojrzałości lub ustabilizowania, w aspekcie stosowania lub składowania Podstawa - wyniki badań procesów MBP w Niemczech Podstawowe parametry oceny stopnia ustabilizowania odpadów oraz zmniejszenia w nich zawartości składników ulegających biodegradacji - - strata prażenia lub TOC, - AT4. Biorąc pod uwagę koszty i możliwości badań odpadów i stabilizatów w polskich instalacjach MBP zaproponowano następujące podejście: - Uznaje się, że stabilizat nie zawiera już frakcji ulegających biodegradacji gdy: strata prażenia stabilizatów < 35% sm oraz TOC < 20% sm, lub ubytek masy organicznej w stabilizacie w stosunku do masy organicznej w odpadach, mierzony stratą prażenia lub TOC > 40%. - Stabilizaty spełniające jedno z tych kryteriów mogą być składowane bez ograniczeń, jeśli spełniają również wymagania dotyczące wymywalności zanieczyszczeń.

51 Stopień dojrzałości lub ustabilizowania, w aspekcie stosowania lub składowania Jeśli stabilizaty nie spełniają powyższych kryteriów, należy wyznaczyć faktyczny ubytek masy organicznej podczas procesu stabilizacji i obliczyć stopień redukcji składowania odpadów ulegających biodegradacji jako stosunek obliczonego ubytku masy organicznej do przyjętego poziomu odniesienia 40% ubytku. Stopień redukcji składowania odpadów ulegających biodegradacji będzie przyjmował wartości w przedziale od 0 do 100%. Podany sposób wyznaczania stopnia ustabilizowania odpadów w istniejących instalacjach mechaniczno-biologicznych należy przyjąć jako obowiązujący w latach W latach należy wdrażać pomiary wartości AT4 jako uzupełniającego parametru oceny stopnia ustabilizowania odpadów obok straty prażenia lub TOC. Dopuszczalną wartość parametru AT4 dla odpadów przeznaczonych do składowania ustala się wstępnie na poziomie: 15 mg O 2 /g sm do roku 2013, 10 mg O 2 /g sm po roku 2013.

52 Opłacalność procesów biologicznych i mechaniczno-biologicznych (1) Selektywne zbieranie bioodpadów w celu przetworzenia biologicznego na nawóz organiczny, Kompostowanie ma zastosowanie głównie dla małych instalacji (poniżej ton/rok), fermentacja dla większych (powyżej ton/rok), Wyższe koszty inwestycyjne fermentacji niż kompostowania, Niższe koszty operacyjne fermentacji z uwagi na przychody ze sprzedaży energii elektrycznej i certyfikatu energii ze źródła odnawialnego, Przychody ze sprzedaży kompostu niewielkie przeciętnie zł/tonę, Redukcja składowania frakcji biodegradowalnej,

53 Opłacalność procesów biologicznych i mechaniczno-biologicznych (2) Procesy mechaniczno-biologiczne w celu stabilizacji frakcji biodegradowalnej przed składowaniem, wydzielenia surowców do recyklingu, wytworzenia paliwa zastępczego Korzyści MBP W wyniku stabilizacji frakcji średniej i drobnej - zmniejszenie masy odpadów składowanych do ok. 40% całkowitej masy odpadów zmieszanych, zmniejszenie objętości odpadów składowanych do ok. 30% objętości odpadów zmieszanych, zmniejszenie wymaganej pojemności składowiska o 70% w stosunku do składowania odpadów zmieszanych, Obniżenie kosztów budowy składowiska,

54 Opłacalność procesów biologicznych i mechaniczno-biologicznych (3) Korzyści w przeliczeniu na 1 tonę zmieszanych odpadów komunalnych: Wydzielenie z frakcji grubej ok. 5% masy odpadów zmieszanych w postaci surowców do recyklingu (wartość ok. 50 kg x 20 gr/kg = 10 zł), Wytworzenie paliwa zastępczego w ilości ok. 25% masy zmieszanych odpadów komunalnych (wartość paliwa od 0 zł do ok zł/tonę, 5-12,50 zł) Znaczące zmniejszenie opłaty za składowanie odpadów 40% masy początkowej oraz zmniejszenie opłaty z 104,20 zł ( ) do 20,84 zł ( oraz ) zmniejszenie całkowitej opłaty z 104,20 zł do 0,40 x 20,84 zł = 8,34 zł tj. ponad 12-krotnie.

55 Frakcja gruba - odzysk surowców i wytwarzanie paliwa z odpadów Surowce niskiej jakości papier nie spełnia wymagań normy PN-EN 643:2004 Wydajność sortowania nie przekracza 50% zawartości surowców w grubej frakcji (zależna od wielkości ziarn, grubości warstwy odpadów oraz prędkości przesuwu taśmy sortowniczej), Pozostałość po sortowaniu wymaga dodatkowej obróbki dla wydzielenia odpadów niepalnych oraz rozdrobnienia odpadów palnych, Wartość opałowa uzyskanego paliwa MJ/kg Kontrola jakości paliwa (wartość opałowa, chlor, rtęć + inne parametry zależnie od odbiorcy)

56 Średni skład materiałowy frakcji granulometrycznych odpady z miast, jako % całej masy odpadów Frakcja < 10 mm Frakcja mm Inne kategorie Inertne Wielomateriałowe Odpady niebezpieczne Metale Tekstylia Szkło Tworzywa sztuczne Papier i tektura Drewno Kuchenne i ogrodowe Frakcje ( surowcowe i biodegradowalne) > <

57 Średni skład materiałowy frakcji granulometrycznych odpady ze wsi, jako % całej masy odpadów Frakcja < 10 mm Frakcja mm Inne kategorie Inertne Wielomateriałowe Odpady niebezpieczne Metale Tekstylia Szkło Tworzywa sztuczne Papier i tektura Drewno Kuchenne i ogrodowe Frakcje ( surowcowe i biodegradowalne) > <

58 Bariery stosowania MBP MBP nie jest alternatywą dla termicznego przetwarzania odpadów, jest tylko jego uzupełnieniem, Pozostałości po MBP muszą być poddane dalszemu odzyskowi lub unieszkodliwianiu w zewnętrznych instalacjach (konieczni odbiorcy odpadów przetworzonych o zdolności przyjęcia odpadów z MBP), Wysokie wymagania jakościowe dotyczące odpadów przetworzonych w MBP, trudne do spełnienia bez znaczących inwestycji, Wysokie koszty MBP, porównywalne z kosztami termicznego przekształcania odpadów,

59 Ograniczone możliwości odzysku paliwa Jedyny realny odbiorca cementownie, Ilości paliwa możliwe do przyjęcia przez cementownie ok. 1,2 mln ton rocznie dla poziomu substytucji ok. 50% (paliwo o wartości opałowej min. 20 MJ/kg) aktualnie odzysk energii z ok. 0,6 mln ton paliw, pozostaje tylko 0,6 mln ton, Wymagania dotyczące wartości opałowej min. 15 MJ/kg, ale korzystnie MJ/kg nieosiągalne przez paliwa z odpadów komunalnych bez dodatku innych odpadów wysokokalorycznych, Ograniczenia transportowe cementownie zlokalizowane głównie w Polsce południowej i wschodniej

60 Cementownie w Polsce ( B.Środa, Paliwa alternatywne zintegrowany sposób na racjonalne wykorzystanie surowców i zagospodarowanie odpadów. Konf. Abrys, Starachowice-Radom, )

61 Ograniczone możliwości odzysku stabilizatu Wyłącznie jako odzysk odpadu, Stabilizat wymaga dodatkowego oczyszczenia przed stosowaniem (odsianie części nierozłożonych przed odzyskiem na zamkniętym składowisku na warstwy rekultywacyjne) - nie są określone wymagania jakościowe Stabilizat wymaga głębokiego oczyszczenia przed stosowaniem w procesie R10 krytyczny parametr zawartość szkła poniżej 2% - konieczna dwustopniowa separacja szkła i innych części twardych.

62 Stabilizat

63 Stabilizat

64 Skład odpadów i stabilizatu (stabilizacja statyczna, dni w bioreaktorze dni w pryzmach) Składnik Jednostka Frakcja < 50 mm Osad ściekowy Odpady zielone Mieszanina przed stabilizacją Stabilizat oczyszczony Udział % 74,74 15,41 9, Wilgotność % 48,63 84,94 40,16 53,39 39,60 Sucha masa % 51,37 15,06 59,84 46,61 60,40 Strata praż. % sm 56,09 61,00 52,0 55,82 32,85 Nikiel, Ni mg/kg sm 6,33 14,59 4,09 6,47 24,39 Chrom, Cr mg/kg sm 27,81 23,39 24,4 30,21 39,08 Cynk, Zn mg/kg sm 557,57 832,5 520,4 549, ,2 Miedź, Cu mg/kg sm 36,08 114,7 13,09 35,28 297,52 Ołów, Pb mg/kg sm 47,12 56,97 51,19 54,82 127,32 Kadm, Cd mg/kg sm 0,94 3,02 2,53 1,22 4,21 Rtęć mg/kg sm 1,07 0,97 0,16 1,13 1,22

65 Skład materiałowy frakcji stabilizatu z okresu zimowego / letniego (% masy frakcji) (stabilizacja statyczna, dni w bioreaktorze dni w pryzmach) Składnik < 6 mm 6-25 mm mm >40 mm Tworzywa szt. 2,20 / 2,10 2,30 / 4,10 5,40 / 6,70 n.b. / 22,10 Szkło 13,80 / 8,90 29,20 / 23,90 12,20 / 18,20 n.b. / 0,00 Kamienie, gruz 0,0 / 6,40 3,40 / 10,90 13,60 / 19,40 n.b. / 18,50 Metale - - 2,80 / 2,40 n.b. / 6,20 Inne n.b. / 26,00 Oczyszczony stabilizat 84,00 / 82,60 65,10 / 61,10 66,00 / 53,30 n.b. / 27,20

66 Podsumowanie (1) MBP jest metodą przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych w celu wydzielenia frakcji materiałowych i granulometrycznych do składowania i odzysku surowców lub energii, MBP nie jest alternatywą dla spalania odpadów lecz metodą uzupełniającą, Powodzenie MBP jest zależne od rynku odbiorców odpadów przetworzonych, w tym zwłaszcza możliwości przyjęcia paliw przez cementownie oraz dostępności terenów do odzysku stabilizatu w procesie R10, Bardzo wysokie wymagania stawiane odpadom przetworzonym w MBP tj. paliwom do odzysku energii oraz stabilizatom do stosowania w procesie R10 ograniczają możliwości ich odzysku,

67 Podsumowanie (2) Składowanie stabilizatu znacząco obniża uciążliwość składowiska dla otoczenia, a także zmniejsza objętość składowiska nawet o 60-70% w porównaniu do składowania odpadów nieprzetworzonych, W przypadku zapewnienia odzysku frakcji grubej oraz pełnej stabilizacji biologicznej pozostałej frakcji niskokalorycznej uzyskuje się całkowitą redukcję składowania odpadów ulegających biodegradacji (100%) poprzez zmiany parametrów technologicznych instalacji biologicznej można kontrolować poziom stabilizacji dostosowując go do wymagań,

68 Podsumowanie (3) Podczas opracowywania nowej ustawy o odpadach i rozporządzeń wykonawczych do niej należy zmienić dotychczasowe nierealne zapisy rozporządzenia w sprawie kryteriów przyjęcia odpadów na składowiska (wchodzące w życie od ), wprowadzić wymagania dotyczące składowania stabilizatu, a także obniżyć wymagania dotyczące zawartości szkła w stabilizatach do odzysku w procesie R10.

Wymagania dla procesów kompostowania, fermentacji i mechaniczno-biologicznego przekształcania odpadów Jędrczak Andrzej Szpadt Ryszard,

Wymagania dla procesów kompostowania, fermentacji i mechaniczno-biologicznego przekształcania odpadów Jędrczak Andrzej Szpadt Ryszard, Wymagania dla procesów kompostowania, fermentacji i mechaniczno-biologicznego przekształcania odpadów Jędrczak Andrzej Szpadt Ryszard, Opracowanie na zamówienie Ministra Środowiska Zakres prezentacji Cele

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna ZAŁĄCZNIK NR 5 Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna Załącznik Nr 2 do SIWZ Załącznik Nr 1 do SOPZ Lista kontrolna Propozycja listy kontrolnej

Bardziej szczegółowo

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011 Proces Innowacji Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska Wrocław, 23 listopad 2011 Zakres Cel procesu innowacji na Dolnym Śląsku Przedstawienie scenariuszy

Bardziej szczegółowo

Krajowy Plan Gospodarki Odpadami 2014

Krajowy Plan Gospodarki Odpadami 2014 Krajowy Plan Gospodarki Odpadami 2014 - założenia dotyczące selektywnego zbierania, segregacji i recyklingu w Polsce Doc. dr Lidia Sieja Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Katowice Szczecin, marzec

Bardziej szczegółowo

Regionalny zakład przetwarzania odpadów

Regionalny zakład przetwarzania odpadów Kompleksowa gospodarka odpadami Regionalny zakład przetwarzania odpadów Mechaniczno Biologiczne Suszenie Odpadów Kołobrzeg 2011 rok Regionalne instalacje Regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami doc. dr Lidia Sieja Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Plan krajowy w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Mechaniczno biologiczne metody przetwarzania odpadów (MBP) technologie wykorzystania

Mechaniczno biologiczne metody przetwarzania odpadów (MBP) technologie wykorzystania Mechaniczno biologiczne metody przetwarzania odpadów (MBP) technologie wykorzystania odpadów dr Lidia Sieja Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych - Katowice Tarnów, grudzień 2014 Stan gospodarki

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1 Dopuszczanie odpadów do składowania na składowiskach. Dz.U.2015.1277 z dnia 2015.09.01 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 1 września 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1 z dnia 16 lipca 2015 r.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 1 września 2015 r. Poz. 1277 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 16 lipca 2015 r. 2), 3) w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na

Bardziej szczegółowo

Regiony gospodarowania odpadami komunalnymi definicja regionalnej instalacji. Katowice, 12 grudnia 2011 r.

Regiony gospodarowania odpadami komunalnymi definicja regionalnej instalacji. Katowice, 12 grudnia 2011 r. Regiony gospodarowania odpadami komunalnymi definicja regionalnej instalacji Katowice, 12 grudnia 2011 r. Uwarunkowania ogólne hierarchia postępowania z odpadami Unieszkodliwianie Odzysk (w tym odzysk

Bardziej szczegółowo

Frakcja positowa wydzielić co dalej?

Frakcja positowa wydzielić co dalej? Frakcja positowa wydzielić co dalej? dr inż. Andrzej Białowiec Katedra Biotechnologii w Ochronie Środowiska, UWM Olsztyn e-mail: andrzej.bialowiec@uwm.edu.pl tel. 089 523 38 76 Charakterystyka jakościowa

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI ULEGAJĄCYMI BIODEGRADACJI

PROBLEMY GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI ULEGAJĄCYMI BIODEGRADACJI PROBLEMY GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI ULEGAJĄCYMI BIODEGRADACJI Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska Instytut Inżynierii Ochrony Środowiska ryszard.szpadt@pwr.wroc.pl 1. Wprowadzenie Ograniczenie

Bardziej szczegółowo

Nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi - obowiązki wynikające ze nowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi - obowiązki wynikające ze nowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO WYDZIAŁ OCHRONY ŚRODOWISKA Nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi - obowiązki wynikające ze nowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Bardziej szczegółowo

RYNEK BIOMASY W POLSCE ZINTEGROWANY SYSTEM GOSPODARKI BIODEGRADOWALNYMI. Zbigniew Grabowski Politechnika Krakowska

RYNEK BIOMASY W POLSCE ZINTEGROWANY SYSTEM GOSPODARKI BIODEGRADOWALNYMI. Zbigniew Grabowski Politechnika Krakowska RYNEK BIOMASY W POLSCE ZINTEGROWANY SYSTEM GOSPODARKI KOMUNALNYMI ODPADAMI BIODEGRADOWALNYMI Zbigniew Grabowski Politechnika Krakowska W Krajowym planie gospodarki odpadami zgodnie z Dyrektywą składowiskową

Bardziej szczegółowo

Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych. Biologiczne suszenie. Warszawa, 5.03.2012

Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych. Biologiczne suszenie. Warszawa, 5.03.2012 Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych Biologiczne suszenie Warszawa, 5.03.2012 Celem procesu jest produkcja paliwa alternatywnego z biodegradowalnej frakcji wysegregowanej

Bardziej szczegółowo

Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r.

Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r. Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów

Bardziej szczegółowo

Osiągnięty poziom ograniczenia BIO

Osiągnięty poziom ograniczenia BIO Sporządzanie sprawozdań o odebranych odpadach komunalnych, odebranych nieczystościach ciekłych oraz realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi Cz. 3 Obliczanie limitu BIO Dr inż. Paweł

Bardziej szczegółowo

Emisje stałych pozostałości poprocesowych w metodach wykorzystania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Zbigniew Grabowski

Emisje stałych pozostałości poprocesowych w metodach wykorzystania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Zbigniew Grabowski Emisje stałych pozostałości poprocesowych w metodach wykorzystania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych Zbigniew Grabowski Politechnika Krakowska Katarzyna Dohnalik Do obowiązkowych zadań własnych gmin

Bardziej szczegółowo

Projekt planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego 2014.

Projekt planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego 2014. URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO WYDZIAŁ OCHRONY ŚRODOWISKA Projekt planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego 2014. RAJCZA 17.02.2012 Gospodarka odpadami komunalnymi w UE-2009 rok (Eurostat)

Bardziej szczegółowo

Logistyka, koszty i jakość selektywnej zbiórki bioodpadów z odpadów komunalnych - doświadczenia z Włoch i Polski

Logistyka, koszty i jakość selektywnej zbiórki bioodpadów z odpadów komunalnych - doświadczenia z Włoch i Polski Logistyka, koszty i jakość selektywnej zbiórki bioodpadów z odpadów komunalnych - doświadczenia z Włoch i Polski dr Grzegorz Hoppe Poznań, 08.10.2013 Aspekty prawne Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 o odpadach

Bardziej szczegółowo

z dnia.. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych 2)

z dnia.. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych 2) Projekt z dnia 28 lipca 2015 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A Ś R O D O W I S K A 1) z dnia.. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych 2) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Regiony zagospodarowania odpadów - oczekiwania i zadania

Regiony zagospodarowania odpadów - oczekiwania i zadania URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO WYDZIAŁ OCHRONY ŚRODOWISKA Projekt planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego 2014. Regiony zagospodarowania odpadów - oczekiwania i zadania KATOWICE.

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w mechaniczno - biologicznym przetwarzaniu odpadów

Nowe trendy w mechaniczno - biologicznym przetwarzaniu odpadów Otwarte seminaria 2013 Nowe trendy w mechaniczno - biologicznym przetwarzaniu odpadów Katowice, 21 marzec 2013 Nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi Stan gospodarki odpadami komunalnymi w 2011

Bardziej szczegółowo

Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami

Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Doc dr Lidia Sieja INSTYTUT EKOLOGII TERENÓW UPRZEMYSŁOWIONYCH Katowice Bilans odpadów wytworzonych w 2004r Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Gospodarka Odpadami w Krakowie. Dziś i jutro.

Gospodarka Odpadami w Krakowie. Dziś i jutro. Gospodarka Odpadami w Krakowie. Dziś i jutro. Urząd Miasta Krakowa Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu UWARUNKOWANIA PRAWNE PLANOWANIA GOSPODARKI ODPADAMI PLAN GOSPODARKI ODPADAMI zgodny z polityką

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVIII / 209 / 12 RADY MIASTA LĘDZINY. z dnia 29 listopada 2012 r.

UCHWAŁA NR XXVIII / 209 / 12 RADY MIASTA LĘDZINY. z dnia 29 listopada 2012 r. UCHWAŁA NR XXVIII / 209 / 12 RADY MIASTA LĘDZINY z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Projekty rozporządzeń wykonawczych Krystyna Szpadt XXXVIII Zjazd Krajowego Forum Dyrektorów Zakładów Oczyszczania Miast Wisła 26.05.2011 Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Gdańsk, 2012 Odpady komunalne Odpady komunalne to odpady powstające w gospodarstwach domowych, a także odpady nie zawierające

Bardziej szczegółowo

Nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi - obowiązki wynikające ze nowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi - obowiązki wynikające ze nowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO WYDZIAŁ OCHRONY ŚRODOWISKA Nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi - obowiązki wynikające ze nowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Bardziej szczegółowo

odpadów dzisiaj i jutro Prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski

odpadów dzisiaj i jutro Prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski Instalacje mechanicznobiologicznego unieszkodliwiania odpadów dzisiaj i jutro Prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski Zawartość prezentacji Technologie MBP Rozwój instalacji MBP w

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia r. Na podstawie art. 117 ustawy z dnia.r. o odpadach (Dz. U. Nr., poz...) zarządza się, co następuje:

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia r. Na podstawie art. 117 ustawy z dnia.r. o odpadach (Dz. U. Nr., poz...) zarządza się, co następuje: Projekt z dnia 27-3-2012 Wersja nr 0.3 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowisku odpadów danego typu 2) Na podstawie art. 117 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 25 lutego 2015 r. Poz. 257 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych

Warszawa, dnia 25 lutego 2015 r. Poz. 257 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 25 lutego 2015 r. Poz. 257 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lutego 2015 r. 2), 3) w sprawie komunalnych osadów ściekowych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami Lidia Sieja Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Wrocław, marzec 2012 Dyrektywa ramowa

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia.

Opis przedmiotu zamówienia. Opis przedmiotu zamówienia. Zadanie A Przedmiot zamówienia obejmuje unieszkodliwienie (lub odzysk) ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych, w zakresie: - załadunku w miejscu ich magazynowania na

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 stycznia 2013 r. Poz. 38 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 8 stycznia 2013 r.

Warszawa, dnia 10 stycznia 2013 r. Poz. 38 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 8 stycznia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 10 stycznia 2013 r. Poz. 38 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 8 stycznia 2013 r. w sprawie kryteriów oraz procedur dopuszczania odpadów

Bardziej szczegółowo

PROJEKT AKTUALIZACJI PLANU GOSPODARKI ODPADAMI DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

PROJEKT AKTUALIZACJI PLANU GOSPODARKI ODPADAMI DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO PROJEKT AKTUALIZACJI PLANU GOSPODARKI ODPADAMI DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO KONSORCJUM: IETU Katowice IMBiGS CGO Katowice GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI Plan z 2003r zakładał że do do roku 2010 na terenie

Bardziej szczegółowo

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Scientific Works of Institute of Ceramics and Building Materials Nr 10 ISSN 1899-3230 Rok V Warszawa Opole 2012 GRZEGORZ SIEMIĄTKOWSKI * Słowa kluczowe: składowiska,

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie składu morfologicznego. Prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski

Oznaczanie składu morfologicznego. Prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski Oznaczanie składu morfologicznego Prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski Pobieranie i przygotowywanie próbek Przedmiot procedury - metoda oznaczania składu morfologicznego odpadów

Bardziej szczegółowo

Paliwa z odpadów - właściwości

Paliwa z odpadów - właściwości Bogna Burzała ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Centralne Laboratorium Paliwa z odpadów - właściwości 1. Wprowadzenie Prognozowana ilość wytwarzanych odpadów komunalnych, zgodnie z Krajowym Planem Gospodarki Odpadami

Bardziej szczegółowo

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk i recykling założenia prawne Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk Odzysk ( ) jakikolwiek proces, którego wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ODPADÓW KOMUNALNYCH DO PRODUKCJI ENERGII

WYKORZYSTANIE ODPADÓW KOMUNALNYCH DO PRODUKCJI ENERGII WYKORZYSTANIE ODPADÓW KOMUNALNYCH DO PRODUKCJI ENERGII mgr inż. SŁAWOMIR SOBOCIŃSKI MASTER - Odpady i Energia Sp. z o.o. 43-100 Tychy, ul. Lokalna 11, tel. 32 70 70 103 www.zaklad.master.tychy.pl MASTER

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami Lidia Sieja Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Katowice, luty 2012 Cele określone

Bardziej szczegółowo

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Scientific Works of Institute of Ceramics and Building Materials Nr 10 ISSN 1899-3230 Rok V Warszawa Opole 2012 JOANNA POLUSZYŃSKA * GRZEGORZ SIEMIĄTKOWSKI **

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM. Produkcja energii z odpadów w technologii zgazowania Uwarunkowania prawne i technologiczne

SEMINARIUM. Produkcja energii z odpadów w technologii zgazowania Uwarunkowania prawne i technologiczne SEMINARIUM Produkcja energii z odpadów w technologii zgazowania Uwarunkowania prawne i technologiczne Prelegent Arkadiusz Primus Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 24.11.2017 Katowice Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Badania morfologii, właściwości fizykochemicznych i wartości opałowej odpadów dla Regionu tarnowskiego

Badania morfologii, właściwości fizykochemicznych i wartości opałowej odpadów dla Regionu tarnowskiego Badania morfologii, właściwości fizykochemicznych i wartości opałowej odpadów dla Regionu tarnowskiego Badania prowadzone przez: Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach ROT Recycling Odpady

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ WYKORZYSTANIA ODPADÓW BIODEGRADOWALNYCH NA CELE ENERGETYCZNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM

POTENCJAŁ WYKORZYSTANIA ODPADÓW BIODEGRADOWALNYCH NA CELE ENERGETYCZNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM DEPARTAMENT ŚRODOWISKA, ROLNICTWA I ZASOBÓW NATURALNYCH POTENCJAŁ WYKORZYSTANIA ODPADÓW BIODEGRADOWALNYCH NA CELE ENERGETYCZNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM Anna Grapatyn-Korzeniowska Gdańsk, 16 marca 2010

Bardziej szczegółowo

Paliwa z odpadów możliwości i uwarunkowania wdrożenia systemu w Polsce

Paliwa z odpadów możliwości i uwarunkowania wdrożenia systemu w Polsce Paliwa z odpadów możliwości i uwarunkowania wdrożenia systemu w Polsce Dr inż. Ryszard Wasielewski Centrum Badań Technologicznych Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu 2/15 Walory energetyczne

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski. Dr inż. Emilia den Boer Politechnika wrocławska

Prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski. Dr inż. Emilia den Boer Politechnika wrocławska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna III etap ekspertyzy mającej na celu przeprowadzenie badań odpadów w 20 instalacjach do mechaniczno-biologicznego

Bardziej szczegółowo

GMINA BESTWINA. Rodzaj odebranych odpadów

GMINA BESTWINA. Rodzaj odebranych odpadów SPRAWOZDANIE WÓJTA, BURMISTRZA LUB PREZYDENTA MIASTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI ZA 2015 ROK I. NAZWA GMINY (MIASTA) ADRESAT 1) 1) MARSZAŁEK WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO 2)

Bardziej szczegółowo

Ekologia to eksperckim głosem o faktach

Ekologia to eksperckim głosem o faktach Ekologia to eksperckim głosem o faktach Emilia den Boer Zakład technologii odpadów i remediacji gruntów, Politechnika Wrocławska Konferencja Prasowa Dolnośląskiej Inicjatywy Samorządowej, 10.02.2015 Zakres

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych2), 3)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych2), 3) Dziennik Ustaw Nr 137 11129 Poz. 924 924 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych2), 3) Na podstawie art. 43 ust. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych. (Dz. U. z dnia 29 lipca 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych. (Dz. U. z dnia 29 lipca 2010 r. Dz.U.10.137.924 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. 2), 3) w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. z dnia 29 lipca 2010 r.) Na podstawie art. 43 ust. 7 ustawy z dnia 27

Bardziej szczegółowo

DRUGIE ŻYCIE. Myślisz, że niepotrzebnie segregujesz odpady, bo i tak wszystkie trafią na składowisko? Nic bardziej mylnego!

DRUGIE ŻYCIE. Myślisz, że niepotrzebnie segregujesz odpady, bo i tak wszystkie trafią na składowisko? Nic bardziej mylnego! DRUGIE ŻYCIE O D PA D ÓW Myślisz, że niepotrzebnie segregujesz odpady, bo i tak wszystkie trafią na składowisko? Nic bardziej mylnego! nnw tej ulotce pokażemy, dlaczego segregacja jest bardzo ważna i co

Bardziej szczegółowo

Cennik 2014 r. Cennik obowiązuje od r. do r.

Cennik 2014 r. Cennik obowiązuje od r. do r. Radomsko dn. 01.04.2014 r. Cennik 2014 r. Cennik obowiązuje od 01.04.2014 r. do 30.06.2014r. Ceny przyjęcia 1 [Mg] odpadów do Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych- ZUOK dla podmiotów

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Wierzbinek za 2013 r.

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Wierzbinek za 2013 r. Gmina Wierzbinek Pl. Powstańców Styczniowych 110 62-619 Sadlno Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Wierzbinek za 2013 r. Wierzbinek 2014-1 - 1. Wprowadzenie 1.1. Cel przygotowania

Bardziej szczegółowo

WDROŻENIE NOWOCZESNYCH ROZWIĄZAŃ W GOSPODARCE ODPADAMI KOMUNALNYMI ZGODNIE Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

WDROŻENIE NOWOCZESNYCH ROZWIĄZAŃ W GOSPODARCE ODPADAMI KOMUNALNYMI ZGODNIE Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO WDROŻENIE NOWOCZESNYCH ROZWIĄZAŃ W GOSPODARCE ODPADAMI KOMUNALNYMI ZGODNIE Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Prezentuje: dr Lidia Sieja Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA DO BUDOWY BLOKU ENERGETYCZNEGO OPALANEGO PALIWEM ALTERNATYWNYM W KROŚNIE. Krosno, 24 czerwiec 2015r.

ZAŁOŻENIA DO BUDOWY BLOKU ENERGETYCZNEGO OPALANEGO PALIWEM ALTERNATYWNYM W KROŚNIE. Krosno, 24 czerwiec 2015r. ZAŁOŻENIA DO BUDOWY BLOKU ENERGETYCZNEGO OPALANEGO PALIWEM ALTERNATYWNYM W KROŚNIE Krosno, 24 czerwiec 2015r. PLAN PREZENTACJI Przesłanki budowy ITPO opalanego paliwem alternatywnym Założenia dotyczące

Bardziej szczegółowo

Nowa jakość w przetwarzaniu odpadów komunalnych

Nowa jakość w przetwarzaniu odpadów komunalnych TECHNOLOGIA ARROWBIO TM Nowa jakość w przetwarzaniu odpadów komunalnych TECHNOLOGIA ARROWBIO TM Prezentowana przez VACAT ENERGIA Sp. z o. o. technologia A R R O W B I O TM to ekologiczny, spełniający wymogi

Bardziej szczegółowo

Zakłady Pomiarowo-Badawcze Energetyki ENERGOPOMIAR Sp. z o.o.

Zakłady Pomiarowo-Badawcze Energetyki ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Zakłady Pomiarowo-Badawcze Energetyki ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Wymagania jakościowe dla paliw z odpadów w kontekście ich wykorzystania Bogna Kochanek (Centralne Laboratorium) Magdalena Malara (Zakład Ochrony

Bardziej szczegółowo

ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI

ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI Beata B. Kłopotek Departament Gospodarki Odpadami Gdańsk, dnia 16 października 2012 r. Plan prezentacji 1. Dyrektywy unijne odnoszące

Bardziej szczegółowo

ANALIZA RYNKU BIOODPADÓW W GMINIE

ANALIZA RYNKU BIOODPADÓW W GMINIE ANALIZA RYNKU BIOODPADÓW W GMINIE dr inż. Emilia den Boer Zakład Technologii Odpadów i Remediacji Gruntów, Wydział Inżynierii Środowiska, Politechnika Wrocławska Biorecykling, Stowarzyszenie na rzecz recyklingu

Bardziej szczegółowo

MONITORING PRZEGLĄDOWY

MONITORING PRZEGLĄDOWY Załącznik nr 2 Tabela 1. Zakres badań wody, ścieków, osadów i odpadów Lp Przedmiot badań Cena wykonania analizy wraz z poborem i opracowaniem wyników w formie sprawozdania dla wszystkich prób MONITORING

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA FERMENTACJI FRAKCJI MOKREJ (BioPV)

TECHNOLOGIA FERMENTACJI FRAKCJI MOKREJ (BioPV) TECHNOLOGIA FERMENTACJI FRAKCJI MOKREJ (BioPV) FERMENTACJA W BIOREAKTORACH FRAKCJI MOKREJ ODPADÓW ORGANICZNYCH TECHNOLOGIA FERMENTACJI BioPV. FERMENTACJA FRAKCJI MOKREJ ODPADÓW ORGANICZNYCH Firma Sutco

Bardziej szczegółowo

Stan obecny i perspektywy gospodarki odpadami biodegradowalnymi w Polsce

Stan obecny i perspektywy gospodarki odpadami biodegradowalnymi w Polsce Stan obecny i perspektywy gospodarki odpadami biodegradowalnymi w Polsce Kształtowanie Joanna Kwapisz Departament Gospodarki Odpadami Ministerstwo Środowiska Ustawa o odpadach Ustawa z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

Spalarnia. odpadów? jak to działa? Jak działa a spalarnia

Spalarnia. odpadów? jak to działa? Jak działa a spalarnia Grzegorz WIELGOSIŃSKI Politechnika Łódzka Spalarnia odpadów jak to działa? a? Jak działa a spalarnia odpadów? Jak działa a spalarnia odpadów? Spalarnia odpadów komunalnych Przyjęcie odpadów, Magazynowanie

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Paweł Szyszkowski Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Instytut Architektury Krajobrazu

Dr inż. Paweł Szyszkowski Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Instytut Architektury Krajobrazu Opracował zespół pod kierownictwem: Dr inż. Pawła Szyszkowskiego Dr inż. Paweł Szyszkowski Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Instytut Architektury Krajobrazu odpady, które ulegają rozkładowi tlenowemu

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami komunalnymi w kontekście planów gospodarki odpadami r.

Gospodarka odpadami komunalnymi w kontekście planów gospodarki odpadami r. Gospodarka odpadami komunalnymi w kontekście planów gospodarki odpadami 2007 r. Prawo Wspólnotowe Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/12/WE z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów Dla osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Targi POL-EKO-SYSTEM. Strefa RIPOK października 2015 r., Poznań. Selektywna zbiórka a kaloryczność odpadów trafiających do ZTPOK

Targi POL-EKO-SYSTEM. Strefa RIPOK października 2015 r., Poznań. Selektywna zbiórka a kaloryczność odpadów trafiających do ZTPOK Selektywna zbiórka a kaloryczność odpadów trafiających do ZTPOK Włodzimierz Urbaniak Uniwersytet im. A.Mickiewicza POL-ECO SYSTEM 2015 Agenda Jakie są szanse i zagrożenia dla ZTPOK? Czy systematyczny wzrost

Bardziej szczegółowo

SUBREGION ZACHODNI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO SYSTEM KOMPLEKSOWEJ GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI

SUBREGION ZACHODNI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO SYSTEM KOMPLEKSOWEJ GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI SUBREGION ZACHODNI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO SYSTEM KOMPLEKSOWEJ GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI SUBREGION ZACHODNI GOSTE Sp. z o.o. Gospodarka Odpadami Subregionu Zachodniego REGION W LICZBACH 25 gmin i miast

Bardziej szczegółowo

NOWY SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI instalacje regionalne i aktualizacja WPGO

NOWY SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI instalacje regionalne i aktualizacja WPGO Krajowy Plan Gospodarki Odpadami 2014 NOWY SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI instalacje regionalne i aktualizacja WPGO S. Chybiński, A. Krzyśków Jelenia Góra, 21.03.2012 r. budowa regionalnych zakładów zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

Kierunki zmian systemów gospodarowania odpadami komunalnymi. prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski

Kierunki zmian systemów gospodarowania odpadami komunalnymi. prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski Kierunki zmian systemów gospodarowania odpadami komunalnymi prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski System gospodarki odpadami W dniu 2 lipca 2014 r. Komisja Europejska przyjęła komunikat

Bardziej szczegółowo

Rola spalarni odpadów w systemie gospodarki odpadami Zbigniew Grabowski

Rola spalarni odpadów w systemie gospodarki odpadami Zbigniew Grabowski Rola spalarni odpadów w systemie gospodarki odpadami Zbigniew Grabowski zbyszek@kr.home.pl System gospodarowania odpadami komunalnymi Zasadniczą zmianą wprowadzoną przez ustawę o utrzymaniu czystości i

Bardziej szczegółowo

Składowanie odpadów zmiana znaczenia technologii w systemie gospodarki odpadami komunalnymi

Składowanie odpadów zmiana znaczenia technologii w systemie gospodarki odpadami komunalnymi Składowanie odpadów zmiana znaczenia technologii w systemie gospodarki odpadami komunalnymi dr inż. Piotr Manczarski Wydział Inżynierii Środowiska Politechnika Warszawska XXXVI Zjazd Krajowego Forum Dyrektorów

Bardziej szczegółowo

Urząd Gminy Tarnów Opolski

Urząd Gminy Tarnów Opolski WZÓR SPRAWOZDANIA WÓJTA, BURMISTRZA LUB PREZYDENTA MIASTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI SPRAWOZDANIE WÓJTA, BURMISTRZA LUB PREZYDENTA MIASTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU

Bardziej szczegółowo

Nie segregowane (zmieszane) odpady komunalne

Nie segregowane (zmieszane) odpady komunalne SPRAWOZDANIE WÓJTA, BURMISTRZA LUB PREZYDENTA MIASTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI ZA 2013 ROK ADRESAT 1) 1) MARSZAŁEK WOJEWÓDZTWA Opolskiego 2) Opolski Wojewódzki INSPEKTOR

Bardziej szczegółowo

Regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych aspekty praktyczne.

Regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych aspekty praktyczne. Regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych aspekty praktyczne. dr inż. Piotr Manczarski Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej Zadania Gmin 1. tworzenie warunków do wykonywania

Bardziej szczegółowo

Zagospodarowanie pofermentu z biogazowni rolniczej

Zagospodarowanie pofermentu z biogazowni rolniczej Zagospodarowanie pofermentu z biogazowni rolniczej ERANET: SE Bioemethane. Small but efficient Cost and Energy Efficient Biomethane Production. Biogazownie mogą być zarówno źródłem energii odnawialnej

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 199 Nr 72 poz. 813

Dz.U. 199 Nr 72 poz. 813 Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 199 Nr 72 poz. 813 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA z dnia 11 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków, jakie muszą być spełnione przy

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Malbork za 2015r. GMINA MALBORK

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Malbork za 2015r. GMINA MALBORK Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Malbork za 2015r. GMINA MALBORK I. Wstęp. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE (od roku ak. 2014/2015)

ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE (od roku ak. 2014/2015) (od roku ak. 2014/2015) A. Zagadnienia z zakresu Odpady biodegradowalne, przemysłowe i niebezpieczne: 1. Omówić podział niebezpiecznych odpadów szpitalnych (zakaźnych i specjalnych). 2. Omów wymagane warunki

Bardziej szczegółowo

Termiczne metody przekształcania odpadów komunalnych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami

Termiczne metody przekształcania odpadów komunalnych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Termiczne metody przekształcania odpadów komunalnych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Doc. dr Lidia Sieja Zespół Zagospodarowania Odpadów Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Katowice Seminarium

Bardziej szczegółowo

5. PROGNOZOWANE ZMIANY W GOSPODARCE ODPADAMI KOMUNALNYMI

5. PROGNOZOWANE ZMIANY W GOSPODARCE ODPADAMI KOMUNALNYMI 5. PROGNOZOWANE ZMIANY W GOSPODARCE ODPADAMI KOMUNALNYMI 5.1. PROGNOZY ILOŚCI WYTWARZANYCH ODPADÓW KOMUNALNYCH Przewidywane zmiany ilości odpadów dla gminy Włoszczowa opracowano na podstawie przyjętych

Bardziej szczegółowo

68 spotkanie Forum Energia Efekt - Środowisko. Aktualne problemy RIPOK ów ze zbytem frakcji wysokoenergetycznej na przykładzie ZUOK Radkom

68 spotkanie Forum Energia Efekt - Środowisko. Aktualne problemy RIPOK ów ze zbytem frakcji wysokoenergetycznej na przykładzie ZUOK Radkom 68 spotkanie Forum Energia Efekt - Środowisko Aktualne problemy RIPOK ów ze zbytem frakcji wysokoenergetycznej na przykładzie ZUOK Radkom Marian Kozera Warszawa 31 lipiec 2014r Plan prezentacji 1. Informacja

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1 z dnia... 2009 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1 z dnia... 2009 r. Załącznik nr 11.1 do Studium Wykonalności dla projektu FS System gospodarki odpadami i budowa zakładu termicznego przekształcania odpadów dla miast i gmin Pomorza Środkowego Analiza implikacji dla zielonej

Bardziej szczegółowo

Zasada zanieczyszczający płaci w praktyce. Rozwiązania ekonomiczne gospodarki odpadami komunalnymi w innych krajach Unii Europejskiej

Zasada zanieczyszczający płaci w praktyce. Rozwiązania ekonomiczne gospodarki odpadami komunalnymi w innych krajach Unii Europejskiej Zasada zanieczyszczający płaci w praktyce. Rozwiązania ekonomiczne gospodarki odpadami komunalnymi w innych krajach Unii Europejskiej czerwiec 2011 rok Gospodarowanie odpadami WYTWÓRCY ODPADÓW ODZYSK I

Bardziej szczegółowo

Niesegregowane odpady komunalne Gruz ceglany 8,2 R12. Zmieszane odpady z budowy. Odpady wielkogabarytowe Tworzywa sztuczne 54,2 R12

Niesegregowane odpady komunalne Gruz ceglany 8,2 R12. Zmieszane odpady z budowy. Odpady wielkogabarytowe Tworzywa sztuczne 54,2 R12 WZÓR ROCZNEGO SPRAWOZDANIA WÓJTA, BURMISTRZA LUB PREZYDENTA MIASTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI SPRAWOZDANIE WÓJTA, BURMISTRZA LUB PREZYDENTA MIASTA Z REALIZACJI ZADAŃ

Bardziej szczegółowo

Ocena cyklu życia (LCA) systemów gospodarki odpadami

Ocena cyklu życia (LCA) systemów gospodarki odpadami Ocena cyklu życia (LCA) systemów gospodarki odpadami Emilia den Boer Instytut Inżynierii Ochrony Środowiska Politechnika Wrocławska XVI Ogólnopolska Konferencja Szkoleniowa - Kompleksowa gospodarka odpadami;

Bardziej szczegółowo

O F E R T A CENOWA dotyczy zamówienia, którego wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty EURO

O F E R T A CENOWA dotyczy zamówienia, którego wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty EURO Formularz oferty na wykonanie zamówienia którego wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 EURO... ( nazwa wykonawcy )... ( siedziba wykonawcy )... Zakład Gospodarki Odpadami

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi w Gminie Puławy za 2015 rok

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi w Gminie Puławy za 2015 rok Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi w Gminie Puławy za 2015 rok Puławy, 29 kwietnia 2016 r. 1. Podstawa prawna i cel przygotowania analizy Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi w Gminie

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Rzekuń za rok 2014

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Rzekuń za rok 2014 URZĄD GMINY W RZEKUNIU Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Rzekuń za rok 2014 Kwiecień 2015 adres: ul. Kościuszki 33 07-411 Rzekuń telefon: 29 761 73 01 29 761 73 02 faks: 29

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 4 lutego 2013 r. Poz. 591 UCHWAŁA NR XXI/152/12 RADY GMINY I MIASTA BŁASZKI w sprawie ustalenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie

Bardziej szczegółowo

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Otwarte seminaria 2014 2013 Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Katowice, 20 lutego 2014 Otwarte seminaria 2013 2014 Analiza możliwości unieszkodliwiania osadów dennych zanieczyszczonych

Bardziej szczegółowo

Gmina Krzepice ul. Częstochowska Krzepice Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Krzepice za 2014 rok

Gmina Krzepice ul. Częstochowska Krzepice Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Krzepice za 2014 rok Gmina Krzepice ul. Częstochowska 13 42-160 Krzepice Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Krzepice za 2014 rok Krzepice, dn. 29 kwietnia 2015 r. 1 1. Wstęp Zgodnie z art. 3 ust.

Bardziej szczegółowo

711 841 229 959 Mg. 2 078 840 801 904 Mg. 996 145 333 060 Mg. 754 249 245 239 Mg

711 841 229 959 Mg. 2 078 840 801 904 Mg. 996 145 333 060 Mg. 754 249 245 239 Mg Plan gospodarki odpadami dla województwa śląskiego 2014 cele strategiczne Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Mikołów, 26 czerwca 2014 r. Uchwałą Nr IV/25/1/2012 z dnia

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami komunalnymi w układzie zamkniętym, segregacja u źródła, recykling i nowe technologie.

Gospodarka odpadami komunalnymi w układzie zamkniętym, segregacja u źródła, recykling i nowe technologie. Gospodarka odpadami komunalnymi w układzie zamkniętym, segregacja u źródła, recykling i nowe technologie. Stan dzisiejszy oraz plany na przyszłość w Związku Gmin Zagłębia Miedziowego Emilian Stańczyszyn

Bardziej szczegółowo

Co można nazwać paliwem alternatywnym?

Co można nazwać paliwem alternatywnym? Co można nazwać paliwem alternatywnym? Grzegorz WIELGOSIŃSKI Politechnika Łódzka Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Alternatywa Alternatywą dla spalarni odpadów komunalnych może być nowoczesny

Bardziej szczegółowo

ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY MIASTA SUWAŁKI ZA 2014 ROK

ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY MIASTA SUWAŁKI ZA 2014 ROK ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY MIASTA SUWAŁKI ZA 2014 ROK SUWAŁKI, KWIECIEŃ 2015 1 SPIS TREŚCI 1. Wprowadzenie.. 3 1.1 Ramy prawne... 3 1.2 Kształt systemu odbioru

Bardziej szczegółowo

ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK

ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK URZĄD MIEJSKI W SZCZEBRZESZYNIE ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK Wprowadzenie Cel przygotowania analizy Niniejszy

Bardziej szczegółowo

Wczoraj, dzisiaj i jutro polskiej gospodarki odpadami technologie zagospodarowania odpadów komunalnych

Wczoraj, dzisiaj i jutro polskiej gospodarki odpadami technologie zagospodarowania odpadów komunalnych Wczoraj, dzisiaj i jutro polskiej gospodarki odpadami technologie zagospodarowania odpadów komunalnych Prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski Wczoraj i dzisiaj polskiej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Kontrolowane spalanie odpadów komunalnych

Kontrolowane spalanie odpadów komunalnych Kontrolowane spalanie odpadów komunalnych Jerzy Oszczudłowski Instytut Chemii UJK Kielce e-mail: josz@ujk.edu.pl Alternatywne metody unieszkodliwiania odpadów komunalnych Chrzanów, 07-10-2010 r. 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo