1. WSPÓŁPRACA GOSPODARCZA POLSKI Z KRÓLESTWEM NORWEGII...

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1. WSPÓŁPRACA GOSPODARCZA POLSKI Z KRÓLESTWEM NORWEGII..."

Transkrypt

1 Spis treści 1. WSPÓŁPRACA GOSPODARCZA POLSKI Z KRÓLESTWEM NORWEGII SPECYFIKA RYNKU WYMIANA HANDLOWA MOŻLIWOŚCI EKSPORTOWE BRANŻ I TOWARÓW KWESTIE PRAWNE SYSTEM PODATKOWY ZAMÓWIENIA PUBLICZNE OCHRONA WŁASNOŚCI PRZEMYSŁOWEJ ROZSTRZYGANIE SPORÓW, WINDYKACJA NALEŻNOŚCI DOSTĘP DO RYNKU PRZEDSIĘWZIĘCIA TARGOWO-WYSTAWIENNICZE WAŻNE ADRESY I LINKI AMBASADA RP I POZOSTAŁE PLACÓWKI DYPLOMATYCZNE PODMIOTY LOKALNE

2 1. WSPÓŁPRACA GOSPODARCZA POLSKI Z KRÓLESTWEM NORWEGII 1.1. SPECYFIKA RYNKU Królestwo Norwegii leży Europie Północnej, na półwyspie Skandynawskim. Kraj podzielony jest na 19 prowincji (fin. fylke), do których należy kilka wysp i sporne terytorium na Antarktydzie (spór z Rosją). Mimo że Norwegia jest jednym z największych państw w Europie, zamieszkiwana jest jedynie przez 4,5 mln mieszkańców. Norwegia nie jest członkiem Unii Europejskiej, jednakże należy do tzw. Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), dzięki któremu prowadzi ożywione kontakty gospodarcze z krajami Unii, korzystając z obowiązujących na jednolitym rynku swobód. Językiem urzędowym jest norweski, ale większość społeczeństwa posługuje się też językiem angielskim. Gospodarka Norwegii w okresie ostatnich czterech lat sprzed kryzysu rozwijała się w najszybszym tempie na przestrzeni ostatnich pięćdziesięciu lat. Także ogólnoświatowy kryzys nie zachwiał gospodarką norweską, zostawiając Norwegię z jednym z najmniejszych spadków PKB wśród krajów Europy. Niewątpliwie współpraca gospodarcza pomiędzy Polską i Norwegią, w tym wymiana handlowa pomiędzy oboma krajami była zdecydowanym beneficjantem takiej sytuacji. Silny napływ polskich pracowników do Norwegii obserwowany na przestrzeni ostatnich lat był również pochodną silnego wzrostu norweskiej gospodarki. Bliskość geograficzna, wejście Polski do UE oraz napływ obywateli polskich do Norwegii umożliwiły wyraźny wzrost wymiany handlowej. Niemniej jednak niezależnie od pozytywnych zmian Polska w relacji do innych państw w dalszym ciągu odpowiada za jedynie 1,6% wartości norweskiego eksportu i 2,4% importu, co lokuje Polskę na jedenastym miejscu wśród partnerów handlowych Norwegii WYMIANA HANDLOWA Wymiana handlowa pomiędzy Polską i Norwegią od kilku lat rozwija się bardzo pomyślnie notując stały wzrost. Wśród głównych towarów eksportowanych z Polski do Norwegii niezmiennie pozostają łodzie, statki o specjalnym przeznaczeniu. Na znaczeniu zyskuje eksport konstrukcji stalowych, które odpowiadają za eksport na poziomie ponad 700 mln NOK. Tuż za nimi znajduje się eksport konstrukcji na platformy wiertnicze, głównie wyroby ze stali i żelaza. Wśród innych istotnych pozycji należy wymienić samochody transportowe, autobusy, telewizory, płyty CD, meble, sprzęt AGD, części do dźwigów i maszyn, przyczepy, elektrody, łodzie motorowe, materiały z gumy i pianki. Ogółem import z Polski do Norwegii wyniósł w 2008 roku mln NOK. Aktualne dane o obrotach handlu zagranicznego można znaleźć pod adresem: MOŻLIWOŚCI EKSPORTOWE BRANŻ I TOWARÓW Analizując wymianę handlową, warto zauważyć także sektory o znacznie mniejszych obrotach i znaczeniu dla gospodarek obu państw. Przykładem takich nisz jest np. eksport usług de facto, wykonywanych w Polsce zarówno dla firm norweskich, jak i osób prywatnych. WPHI Oslo w dalszym ciągu pośredniczy w nawiązaniu szeregu kontaktów, które prowadzą do kupna w Polsce usług IT, inżynieryjnych, medycznych, szwalniczych, pralniczych. Wbrew kryzysowi, a paradoksalnie nawet dzięki kryzysowi istnieje szansa na zwiększenie zainteresowania Norwegów outsourcingiem bądź zakupem usług w Polsce w zasadzie we wszystkich sekcjach. Wyraźny spadek zamówień dotknął jedynie przemysł stricte morski. Szczególnie ciekawym rynkiem dla polskich firm pozostaje rynek budowlany, gdzie rodzi się szansa na przejęcie części rynku po serii bankructw średnich i małych podwyko- 2

3 nawców. Wypracowując kontakty w czasie kryzysu polskie firmy mogą dodatkowo skorzystać na nadchodzącym wzroście. Dotyczy to zarówno firm wykonawczych, jak i producentów sekcji i konstrukcji ze stali, a także producentów podłóg drewnianych, okien i innych materiałów budowlanych. Obok branży budowlanej perspektywy wzrostu powinny mieć również firmy z sektorów VVS, elektrycznego, elektromechanicznego. W ramach branży High Tech szczególnie interesujące wydaje się podjęcie współpracy z przemysłem offshore. 2. KWESTIE PRAWNE 2.1. SYSTEM PODATKOWY Norweski system podatkowy obejmuje zarówno podatki bezpośrednie, jak i pośrednie. Podatki bezpośrednie płacone są przez osoby fizyczne oraz firmy. Obejmują one m.in. podatek od dochodu z pracy, podatek od otrzymanej emerytury, podatek od świadczeń dodatkowych z pracy, podatek od zysku firmy. Ponadto do podatków bezpośrednich zaliczają podatki od zgromadzonego kapitału: tzw. podatek od majątku, podatek od spadków, podatki od nieruchomości. Decyzja o wprowadzeniu podatków od nieruchomości zależy od poszczególnych gmin. Od 1992 r. w Norwegii wprowadzono podatek liniowy w wysokości 28% od zwykłego dochodu zarówno osób fizycznych, jak i firm. Na zwykły dochód składają się wszystkie dochody pomniejszone o tzw. standardowe odpisy oraz możliwe do obliczenia wydatki, tj. np. odsetki kredytowe. Ponadto pracownicy, jak i osoby samozatrudnione muszą odprowadzać łącznie z podatkiem składki (odpowiednio 7,8% i 11%) na ubezpieczenia społeczne od dochodu osobistego (całkowity dochód bez odliczeń). Podatki pośrednie związane są z produkcją, sprzedażą, importem/eksportem towarów lub usług. Do podatków pośrednich zalicza się VAT (standardowa stawka 25%, 14% na produkty spożywcze, 8% usługi transportu publicznego, usługi hotelowe, wynajem domów wakacyjnych), podatki akcyzowe (podatek samochodowy, podatek środowiskowy, akcyza na alkohol, papierowy, cukier, słodycze) ZAMÓWIENIA PUBLICZNE Wszystkie przetargi, w których oczekiwana wartość kontaktu przekracza NOK, muszą być publikowane na stronie Jednocześnie, jeśli wartość kontraktu przekracza NOK na dostawę towaru lub usług lub NOK na prace budowlane, oferty przetargowe muszą być publikowane na portalu europejskim Przetargi o wartości kontraktu poniżej tych progów są zazwyczaj ogłaszane na portalach internetowych poszczególnych instytucji. Trzy główne tryby udzielania zamówień publicznych w Norwegii to: przetarg nieograniczony (no. åpen anbudskonkurranse), przetarg ograniczony (no. begrenset anbudskokurranse), przetarg z negocjacjami (no. konkurranse med forhandlingen). Wszyscy uczestnicy danego przetargu są informowani o jego wyniku. Ewentualne protesty można zgłaszać w ciągu dni. Podmioty trzecie muszą zazwyczaj oddzielnie wystąpić o wyniki przetargu. Jeśli protest nie został uwzględniony przez instytucję ogłaszająca przetarg, sprawę można wnieść do Krajowej Instytucji Odwoławczej KOFA (www.kofa.no) OCHRONA WŁASNOŚCI PRZEMYSŁOWEJ Wszelkie kwestie związane z ochroną własnego patentu, znaku towarowego czy wzoru należy wyjaśniać w Norweskim Biurze Własności Przemysłowej (no. Patentstyret strona Na stronie internetowej Biura dostępne są w języku angielskim akty prawne regulujące ochronę własności przemysłowej. 3

4 2.4. ROZSTRZYGANIE SPORÓW, WINDYKACJA NALEŻNOŚCI Windykacja należności regulowana jest przez ustawę tzw. no. Inkassoloven z Firmy windykacyjne muszę być zarejestrowane w rejestrze prowadzonym przez Finansową Władzę Nadzorczą (no. Kredittilsynet). Pierwszym etapem procedury jest wysłanie, 14 dni po dacie zapadalności, powiadomienia o istniejącym długu powiększonym o tzw. no. purregebyr (w roku 2009 wynosiła 59 NOK). Jeśli dłużnik nie reaguje w ciągu 14 dni, wierzyciel lub wynajęta firma windykacyjna ponownie wysyła prośbę o płatność no. Betalingsoppfordring, dodając ustawowe odsetki, których wartość podwaja się, jeśli zobowiązanie nie zostanie spłacone w ciągu 28 dni. Prośba o płatność może zostać ponowiona dając kolejne 14 dni na spłatę długu z odsetkami. Po tym czasie brak reakcji ze strony dłużnika upoważnia do ostrzeżenia o możliwości rozpoczęcia prawnej egzekucji długu. List z ostrzeżeniem daje dłużnikowi kolejne 14 dni na spłatę długu wraz z odsetkami. Kwestia niezaspokojonego roszczenia może zostać skierowana do organu pojednawczego tzw. no. Forliksråd w gminie, gdzie dłużnik ma siedzibę. Pozasądowe rozstrzyganie sporów w Norwegii odbywa się na podstawie ustawy o arbitrażu z 14 maja 2004 r. Organem, który zajmuje się krajowymi i międzynarodowymi spornymi sprawami gospodarczymi, handlowymi, z zakresu żeglugi oraz przemysłu off-shore/on-shore jest Instytut Arbitrażu i Rozstrzygania Sporów przy Izbie Gospodarczej w Oslo DOSTĘP DO RYNKU Norwegię charakteryzuje m.in. zdominowanie ilościowe przez małe przedsiębiorstwa często firmy rodzinne. Z drugiej strony jednak w wielu sektorach (np. dystrybucja FMCG, produkcja wyrobów mlecznych, shipping, stocznie, drewno, wydobycie ropy i gazu) rynek jest zdominowany przez maksymalnie 4 5 firm i ma charakter ologopolistyczny. Z uwagi na tradycyjne do niedawna zamknięcie rynku do regionu Skandynawii oraz silną regionalizację w samej Norwegii (trudności komunikacyjne, duże rozproszenie geograficzne głównych ośrodków), a także małe społeczeństwo (ok. 4,5 mln) istnieją bardzo silne powiązania między firmami wewnątrz poszczególnych branż. Mają one przede wszystkim charakter powiązań rodzinnych (właściciele i kadra kierownicza pochodzą z niewielkiej relatywnie ilości rodzin, szczególnie w danym regionie), ale i znajomości od wczesnego dzieciństwa z małych społeczności lokalnych lub z uczelni, których w kraju jest zaledwie kilka (licząca się politechnika w zasadzie tylko jedna). Dotyczy to również takich nowoczesnych segmentów, jak offshore. Nie wyklucza to jednak konkurencji między grupami firm. Jednocześnie mała skala regionów powoduje praktycznie monopolizację dystrybucji w poszczególnych regionach. Ponadto w wielu segmentach artykułów przemysłowych wiodącymi importerami są producenci. Z drugiej strony wiele firm, szczególnie w branży przemysłowej i materiałów budowlanych, to już wytrawni gracze w Europie i z powodzeniem stosują światowe metody eksploatacji słabszych ekonomicznie partnerów zlecając jak najtaniej produkcję o całym przekroju jakości. Odnośnie do jakości, tradycyjnie nadal rynek norweski akceptuje przede wszystkim wysoką jakość (konieczność wynikająca z klimatu), niemniej od kilku lat silna presja na koszty, konkurencja i okazja do szybkiego zysku w związku z boomem gospodarczym powoduje, że nawet wiodące firmy zlecają produkcję o bardzo niskiej jakości. Należy zwrócić uwagę, w związku z opisanymi uwarunkowaniami, na czułość rynku norweskiego na niedotrzymanie umów, także ustnych. Zostaje to zapamiętane na dziesięciolecia, a informacja natychmiast dociera do wielu innych potencjalnych klientów. Trzeba jednocześnie zaznaczyć, że na ogół firmy norweskie wymagają od partnera pełnej elastyczności 4

5 i starają się maksymalizować swój zysk, ale jednocześnie nie wykazują z reguły żadnej elastyczności w stosunku do potrzeb partnera (partnerstwo jednostronne). Kwestie celne. Norwegia nie jest państwem członkowskim Unii Europejskiej i tym samym nie jest objęta unią celną. Na mocy Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym między Norwegią, Islandią i Lichtensteinem a Unią Europejską istnieje strefa wolnego handlu wszystkimi produktami z wyjątkiem produktów rolnych/spożywczych i rybnych. Kwestie wysokości stawek celnych każdorazowo należy wyjaśnić z norweskimi służbami celnymi Wymagane jest uregulowanie podatku VAT w celu zamknięcia procedury importowej. Standardowa stawka wynosi 25%/14% (dla art. spożywczych). Szczegółowe wymagania w odniesieniu do importu produktów spożywczych, żywych zwierząt, roślin oraz kosmetyków można wyjaśnić w Norweskiej Agencji ds. Bezpieczeństwa Żywności (no. Mattilsynet Normy. W zakresie wymiany towarowej, w Norwegii na większość towarów przemysłowych obowiązuje zgodność z normami wewnętrznymi. Za zgodność z normami odpowiada firma, która wprowadza towar na rynek. W praktyce oznacza to, że towar może wjechać na teren Norwegii bez koniecznych certyfikatów, a za ich uzyskanie lub (w przypadku braku takiej potrzeby) zgodność z normą odpowiada importer. Niejednokrotnie nie prowadzi on procedury sprawdzającej, lecz firmuje towar swoją marką. Posiadanie certyfikatu CE znacznie upraszcza procedurę uzyskania certyfikatu norweskiego, a w przypadku braku konieczności jego uzyskania jest dla większości towarów wystarczającą kwalifikacją jakości. W przypadku większości produktów konieczne jest sprawdzenie zgodności z kilkoma normami i w kilku instytucjach. W żadnej branży nie ma centralnych instytucji certyfikujących i zajmujących się sprawdzaniem zgodności z normą. Certyfikacja. W zakresie usług certyfikaty występują powszechnie i są typową barierą pozataryfową. W zasadzie tylko wykształcenie pracowników niewykwalifikowanych z krajów UE zostaje uznane na podstawie tłumaczenia. We wszystkich zawodach technicznych na bazie wykształcenia średniego zasadą jest, że pracownik wykwalifikowany w danej specjalności musi mieć wykształcenie z norweskim, szwedzkim lub fińskim programem nauczania i biegle znać język norweski. W praktyce rząd norweski elastycznie modyfikuje te przepisy w specjalnościach, w których występuje szczególnie dotkliwy brak kadry, jednak są to nieliczne wyjątki. Dyplomy wyższych uczelni unijnych są uznawane, ale pracę można podejmować po zdaniu egzaminów z języka norweskiego. Ponadto w zawodach technicznych również obowiązują ograniczenia wynikające z różnic programów nauczania. W zakresie produktów spożywczych obowiązują norweskie normy sanitarne, fitosanitarne i weterynaryjne, te ostatnie różniące się od unijnych. Osobowość Norwegów. Środowisko przyrodnicze w dużym stopniu wpłynęło na ukształtowanie się osobowości Norwegów. Ludzie zamieszkujący głębokie doliny i dostępne tylko od morza fiordy rzadko kontaktowali się ze sobą. Doprowadziło to do wykształcenia u Norwegów skrajnego indywidualizmu. Przy wysoko rozwiniętym indywidualizmie zaskakuje u Norwegów dyscyplina i poczucie narodowej jedności. W tym kraju o wyjątkowo trudnych warunkach bytowania działanie w pojedynkę zmniejszało szansę powodzenia. Zmaganie z żywiołami czy to morskimi, czy ze śnieżnymi lawinami zawsze wymagało poczucia obowiązkowości i umiejętności współpracy z innymi. Norwegowie lubią prowadzić aktywny tryb życia. Za królewski sport uważa się narciarstwo. Norwegia jest kolebką nart, które w przeszłości były niezbędnym środkiem do przemieszczania się zimą. Latem masowo uprawia się turystykę górską, hołdując generalnie skandynawskiej tradycji zdrowego stylu życia. 5

6 3. PRZEDSIĘWZIĘCIA TARGOWO-WYSTAWIENNICZE Trondheim Oslo/Lillestrøm Bergen Stavanger Miasto Nazwa targów/imprez Adres strony Nor-Fishing Byggmessen Aqua Nor Løvenskiold VVS Dagene Jobb & Utdanning Gave & Interiør Sjøen For Alle Eliaden Nor-Shipping Industridagene Byggedagene Coop Kunst & håndverk inne OTD messe Boligmesse ONS (Offshore) Aqua Vision Boligmesse WAŻNE ADRESY I LINKI 4.1. AMBASADA RP I POZOSTAŁE PLACÓWKI DYPLOMATYCZNE Wydział Promocji Handlu i Inwestycji w Oslo Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Królestwie Norwegii Uranienborg terrasse Oslo Norway / Norwegia tel.: (+47) , (+48) fax: (+47) Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Królestwie Norwegii Olav Kyrres Plass Oslo Norway / Norwegia tel.: (+47) /870 fax: (+47) Wydział Konsularny Ambasady RP w Królestwie Norwegii Nedre Vollgate Oslo Norway / Norwegia tel.: (+47) fax: (0047) PODMIOTY LOKALNE International Network Norway Instytut Badawczo-Certyfikacyjny Urząd Podatkowy 6

7 Portal prowadzenie działalności gospodarczej Usługi e-administracji Norweskie Służy Celne Rejestry Państwowe Agencja ds. Bezpieczeństwa Żywności Giełda w Oslo Portal Informacyjny Rządu Królestwa Norwegii Bank Narodowy Norwegii Norweska Inspekcja Pracy Izby handlowe: Izba Gospodarcza w Oslo Izba Gospodarcza w Bergen Izba Gospodarcza w Ålesund Izba Gospodarcza w Stavanger Izba Gospodarcza w Trondheim Izba Handlowa w Kristiansand 7

Specyfika prowadzenia biznesu 2015-07-13 16:02:39

Specyfika prowadzenia biznesu 2015-07-13 16:02:39 Specyfika prowadzenia biznesu 2015-07-13 16:02:39 2 Rynek norweski, mimo że bliski geograficznie Polsce, to zdecydowanie różni się od naszego czy sąsiednich Danii lub Szwecji. Biznes norweski to przede

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz pracować w Norwegii 2015-07-14 10:42:28

Jeśli chcesz pracować w Norwegii 2015-07-14 10:42:28 Jeśli chcesz pracować w Norwegii 2015-07-14 10:42:28 2 Pracodawcy norwescy oczekują znajomości języka norweskiego - znajomość angielskiego jest niewystarczająca. Wiąże się to z ochroną miejsc pracy Norwegów.

Bardziej szczegółowo

NAV EURES Norwegia. Życie i praca w Norwegii

NAV EURES Norwegia. Życie i praca w Norwegii NAV EURES Norwegia Życie i praca w Norwegii Norwegia kraina północy NAV, 16.07.2010 Side 2 Norwegia - Fakty Statystyka: Długość 1750 km 7. największy kraj w Europie 4,8 mln mieszkańców 19 powiatów Największe

Bardziej szczegółowo

Handel z Polską 2015-06-15 17:00:08

Handel z Polską 2015-06-15 17:00:08 Handel z Polską 2015-06-15 17:00:08 2 Szwajcaria zajmuje 23. miejsce jako partner handlowy Polski. W handlu między Polską a Szwajcarią utrzymuje się trend zmniejszania różnicy wartości między eksportem

Bardziej szczegółowo

Polsko norweska współpraca w ocenie polskiego przedsiębiorcy

Polsko norweska współpraca w ocenie polskiego przedsiębiorcy Polsko norweska współpraca w ocenie polskiego przedsiębiorcy Cezary Wojarski Macposter Sp z o.o. 1 2 WSTĘP Od 2006 r. pracuję w polsko-norweskiej firmie Macposter Sp. z o.o., z siedzibą we Wrocławiu. Jestem

Bardziej szczegółowo

Brama Unii Celnej: Białoruś. Ambasada Republiki Białoruś w Rzeczypospolitej Polskiej

Brama Unii Celnej: Białoruś. Ambasada Republiki Białoruś w Rzeczypospolitej Polskiej Brama Unii Celnej: Białoruś 1 UNIA CELNA Powierzchnia: 20 031 000 km² Ludność: 169 mln. PKB: USD 2,7 bln. (4 % światowego PKB) Handlowy obrót zewnętrzny: USD 913 mld. 2 Co daje Unia Celna i WPG? Swobodny

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 2 Greckie towary sprzedawane są głównie do krajów UE - Włoch, Niemiec, Bułgarii i na Cypr. Polska jako partner handlowy zajmuje 27. miejsce. W 2013 roku 46,4

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15

Spis treści. Wstęp... 15 Spis treści Wstęp............................................................. 15 Rozdział I. Światowa Organizacja Handlu i jej system prawny a transformacja. systemowa Federacji Rosyjskiej..............................

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 2 Eksport jest siłą napędową niemieckiej gospodarki. Niemcy są także znaczącym importerem surowców, głównie energetycznych, ale i wysoko przetworzonych wyrobów

Bardziej szczegółowo

1. ZASADY ZAKŁADANIA I PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ..

1. ZASADY ZAKŁADANIA I PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ.. Spis treści 1. ZASADY ZAKŁADANIA I PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ.. 2 1.1. OMÓWIENIE FORM PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ... 2 1.2. REJESTRACJA PODMIOTU... 4 2. SYSTEM PODATKOWY... 4 3. WAŻNY

Bardziej szczegółowo

Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE

Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE Dr Bernadeta Baran Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Plan wystąpienia Podstawy prawne gospodarczej współpracy transatlantyckiej Skala

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie biznesu i inwestowanie na Białorusi

Prowadzenie biznesu i inwestowanie na Białorusi Warszawa, dnia 26 lutego roku Prowadzenie biznesu i inwestowanie na Białorusi Nowe możliwości dla polskiego biznesu 1 Białoruś. Fakty Stolica Mińsk Powierzchnia całkowita 207 600 km² Liczba ludności ()

Bardziej szczegółowo

Handel z Polską 2015-06-30 17:07:08

Handel z Polską 2015-06-30 17:07:08 Handel z Polską 2015-06-30 17:07:08 2 Od lat Królestwo Belgii jest ważnym partnerem handlowym Polski. W polskich dostawach do tego kraju dominują maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny oraz pojazdy -

Bardziej szczegółowo

Lekcja 31., 32. Temat: Funkcjonowanie systemu podatkowego w Polsce Temat w podręczniku: Podatki

Lekcja 31., 32. Temat: Funkcjonowanie systemu podatkowego w Polsce Temat w podręczniku: Podatki Lekcja 31., 32. Temat: Funkcjonowanie systemu podatkowego w Polsce Temat w podręczniku: Podatki Podatek jest to obowiązkowe bezzwrotne świadczenie o charakterze powszechnym, pobierane przez państwo lub

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wstęp... 13. Część I PODATEK I PRAWO PODATKOWE

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wstęp... 13. Część I PODATEK I PRAWO PODATKOWE Spis treści Wykaz skrótów... 11 Wstęp... 13 Część I PODATEK I PRAWO PODATKOWE Charakterystyka ogólna... 15 Istota podatku... 17 1. Pojęcie podatku... 17 2. Elementy konstrukcji podatku... 21 3. Funkcje

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego

PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny nr 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego powołany został w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01

Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01 Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01 2 Francuski sektor rolniczy jest jednym z najważniejszych sektorów gospodarki tego kraju i zajmuje kluczowe miejsce w handlu zagranicznym

Bardziej szczegółowo

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą.

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. Stosunki gospodarcze między Polską i Litwą regulują przepisy prawne Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Rynek Niemiecki 2015-12-25 20:18:04

Rynek Niemiecki 2015-12-25 20:18:04 Rynek Niemiecki 2015-12-25 20:18:04 2 Republika Federalna Niemiec jest największym partnerem gospodarczym Polski. Także Polska jest ważnym i atrakcyjnym gospodarczo partnerem dla Niemiec, a rozwój gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

RAPORT: MMP a kontrahenci opóźniający zapłatę faktur

RAPORT: MMP a kontrahenci opóźniający zapłatę faktur RAPORT: MMP a kontrahenci opóźniający zapłatę faktur Wyniki badania dotyczącego sposobów postępowania polskich mikro- i małych przedsiębiorstw w stosunku do kontrahentów nieprzestrzegających terminów płatności

Bardziej szczegółowo

Polska chce eksportować do Algierii owoce i warzywa 2015-07-13 15:29:23

Polska chce eksportować do Algierii owoce i warzywa 2015-07-13 15:29:23 Polska chce eksportować do Algierii owoce i warzywa 2015-07-13 15:29:23 2 Polskie owoce i warzywa, ale też sprzęt do przechowywania żywności, maszyny rolnicze czy sprzęt medyczny, mają największe szanse,

Bardziej szczegółowo

Szwajcarski system podatkowy: Podatek VAT 2015-12-27 20:40:52

Szwajcarski system podatkowy: Podatek VAT 2015-12-27 20:40:52 Szwajcarski system podatkowy: Podatek VAT 2015-12-27 20:40:52 2 Osoby objęte obowiązkiem płacenia podatku VAT. Każda osoba (prawna), instytucja, urząd, wspólnota prawna niemająca zdolności prawnej prowadząca

Bardziej szczegółowo

79. Konferencja EUROCONSTRUCT 11-12 czerwca, Warszawa. Warszawa

79. Konferencja EUROCONSTRUCT 11-12 czerwca, Warszawa. Warszawa 79. Konferencja EUROCONSTRUCT 11 i 12 Czerwca Warszawa Warszawa 79. Konferencja EUROCONSTRUCT 11-12 czerwca, Warszawa Program 11 czerwca 2015 Program wieczorny Zwiedzanie Zamku Królewskiego Kolacja na

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka i niwelowanie strat w handlu zagranicznym. Program Rozwoju Eksportu

Profilaktyka i niwelowanie strat w handlu zagranicznym. Program Rozwoju Eksportu Profilaktyka i niwelowanie strat w handlu zagranicznym Program Rozwoju Eksportu Agenda 1. Cele przedsiębiorstw w działaniach eksportowych 2. Ryzyka w handlu zagranicznym 3. Ryzyko sprzedaży z odroczonym

Bardziej szczegółowo

Czego wymaga fiskus 2015-06-22 15:49:38

Czego wymaga fiskus 2015-06-22 15:49:38 Czego wymaga fiskus 2015-06-22 15:49:38 2 W Indonezji podatek jest pobierany bezpośrednio przez urzędy podatkowe w każdym dystrykcie. Podatek muszą płacić osoby fizyczne przebywające w tym kraju dłużej

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 2 Najważniejszym partnerem eksportowym Litwy w 2014 r. była Rosja, ale najwięcej produktów pochodzenia litewskiego wyeksportowano do Niemiec. Według wstępnych

Bardziej szczegółowo

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Kirgiskiej, zwane dalej Umawiającymi

Bardziej szczegółowo

Unijny Kodeks Celny ZABEZPIECZENIE DŁUGU CELNEGO

Unijny Kodeks Celny ZABEZPIECZENIE DŁUGU CELNEGO Zagadnienie z zakresu: Unijny Kodeks Celny ZABEZPIECZENIE DŁUGU CELNEGO Podstawy prawne: Art. 89 100 UKC Art. 81 86 i 250 rozporządzenia delegowanego Art. 147-164, 345 i 346 rozporządzenia wykonawczego

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 Rady Gminy w Jasienicy Rosielnej z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Jasienica Rosielna na lata 2012-2025

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 11

Spis treści. Wstęp 11 Spis treści Wstęp 11 Rozdział 1 Tendencje w rozwoju społeczeństwa niemieckiego 14 1.1. Podstawowe dane liczbowe i cechy społeczeństwa Niemiec 14 1.2. Sytuacja ekonomiczna niemieckich gospodarstw domowych

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE INSTYTUT INFORMACJI RYNKOWEJ DPCONSULTING WWW.IIR-DPC.PL BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE Dla POLSKIEJ IZBY KONSTRUKCJI STALOWYCH lipiec - sierpień 2015 METODOLOGIA Badanie przeprowadzono techniką

Bardziej szczegółowo

1. Dokładny opis planowanej działalności gospodarczej, rolniczej (rozwinąć według punktów, przedstawiając konkretne i wymierne informacje:

1. Dokładny opis planowanej działalności gospodarczej, rolniczej (rozwinąć według punktów, przedstawiając konkretne i wymierne informacje: I. OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA Załącznik nr 2 1. Dokładny opis planowanej działalności gospodarczej, rolniczej (rozwinąć według punktów, przedstawiając konkretne i wymierne informacje: - przedmiot

Bardziej szczegółowo

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Mołdawii, zwane dalej Umawiającymi

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Niemiecki system podatkowy. Podział kompetencji finansowej, podatkowej w Niemczech

Niemiecki system podatkowy. Podział kompetencji finansowej, podatkowej w Niemczech Niemiecki system podatkowy Podstawę niemieckiego systemu podatkowego polegającego na ustalaniu zobowiązania podatkowego, określaniu podmiotu i przedmiotu opodatkowania, wymiaru podatku oraz postępowania

Bardziej szczegółowo

Czego wymaga fiskus 2015-06-16 11:38:45

Czego wymaga fiskus 2015-06-16 11:38:45 Czego wymaga fiskus 2015-06-16 11:38:45 2 Turcja zawarła z ponad 60 krajami, w tym z Polską i z większością państw UE, umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Rodzaje podatków: VAT CIT PIT konsumpcyjny

Bardziej szczegółowo

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kenii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kenii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kenii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Kenii, zwane dalej Umawiającymi się

Bardziej szczegółowo

Francuski sektor łodzi rekreacyjnych 2015-09-07 14:17:04

Francuski sektor łodzi rekreacyjnych 2015-09-07 14:17:04 Francuski sektor łodzi rekreacyjnych 2015-09-07 14:17:04 2 Branża łodzi rekreacyjnych stanowi mocną stronę francuskiego handlu zagranicznego. Od roku 2011 sektor ten osiąga regularne nadwyżki, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

TKT kontenery termoizolacyjne do higienicznego, oszczędnego i bezpiecznego transportu świeżych i mrożonych produktów

TKT kontenery termoizolacyjne do higienicznego, oszczędnego i bezpiecznego transportu świeżych i mrożonych produktów TKT kontenery termoizolacyjne do higienicznego, oszczędnego i bezpiecznego transportu świeżych i mrożonych produktów Obniżanie kosztów, elastyczność transportu. TKT kontenery termoizolowane: sprawny transport

Bardziej szczegółowo

ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO

ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO MARŻA BRUTTO Marża i narzut dotyczą tego ile właściciel sklepu zarabia na sprzedaży 1 sztuki pojedynczej pozycji. Marża brutto i zysk brutto odnoszą się do tego ile zarabia

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Indii w 2013 roku 2014-05-24 07:44:05

Sytuacja gospodarcza Indii w 2013 roku 2014-05-24 07:44:05 Sytuacja gospodarcza Indii w 2013 roku 2014-05-24 07:44:05 2 Brytyjskie Centrum ds. Badań Ekonomicznych i Biznesowych CEBR prognozuje, że w roku 2028 gospodarka indyjska osiągnie pozycję trzeciej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Rozwój obszarów wiejskich Działania rynkowe Płatności bezpośrednie Wieloletnie Ramy Finansowe 2014-2020: WPR stanowi 38,9% wydatków z budżetu UE Wspólna

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO F7/8.2.1/8.5.10806 1/5 Załącznik nr 19b do SIWZ FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO Auditorzy: Data auditu: Osoby zaangażowane w audit ze strony firmy: F7/8.2.1/8.5.10806 2/5 A. INFORMACJE OGÓLNE Firma:

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.uprp.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.uprp.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.uprp.pl Warszawa: Usługi w zakresie tłumaczenia symultanicznego i konsekutywnego oraz wynajmu

Bardziej szczegółowo

Czego wymaga fiskus 2015-10-12 13:25:14

Czego wymaga fiskus 2015-10-12 13:25:14 Czego wymaga fiskus 2015-10-12 13:25:14 2 Na Białorusi obowiązują podatki powszechne, czyli państwowe, lokalne oraz inne opłaty obowiązkowe. Rodzaje podatków: 1 podatki powszechne (państwowe) 2 podatki

Bardziej szczegółowo

Polsko-Czeska Współpraca gospodarcza Wojciech Pobóg-Pągowski I Radca WPHI Ambasady PR w Pradze

Polsko-Czeska Współpraca gospodarcza Wojciech Pobóg-Pągowski I Radca WPHI Ambasady PR w Pradze Polsko-Czeska Współpraca gospodarcza Wojciech Pobóg-Pągowski I Radca WPHI Ambasady PR w Pradze 14 listopada 2013 r. Republika Czeska - 10,5 mln obywateli - PKB per capita 2012 (79% średniej UE 27) - PKB

Bardziej szczegółowo

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU Opracowania sygnalne Białystok, luty 2012 r. Tel. 85 749 77 00, fax 85 749 77 79 E-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/urzedy/bialystok Krajowy

Bardziej szczegółowo

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r.

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r. wmałopolsce branże IT i B&R Kraków, 18 grudnia 2008 r. CEL BADANIA: uzyskanie informacji na temat sytuacji przedsiębiorstw oraz na temat zapotrzebowania na kadry wśród podmiotów gospodarczych działających

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców

Wsparcie dla przedsiębiorców Title of the presentation Date # Wsparcie dla przedsiębiorców Enterprise Europe Network w Polsce XV Forum Edukacyjne dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Enterprise Europe Network w na świecie i w Polsce

Bardziej szczegółowo

ZBIORCZE ZESTAWIENIE DOSTĘPNYCH INSTRUMENTÓW WSPARCIA

ZBIORCZE ZESTAWIENIE DOSTĘPNYCH INSTRUMENTÓW WSPARCIA ZBIORCZE ZESTAWIENIE DOSTĘPNYCH INSTRUMENTÓW WSPARCIA Wg stanu z 1 lipca 2010 r. Lp. Podstawa prawna Forma Beneficjenci PROMOCJA, SZKOLENIA, BAZY DANYCH (14) 1. Portal promocji eksportu PAIiIZ OK. 2. Serwis

Bardziej szczegółowo

Educational curriculum - Harmonogram szkoleń w ramach komponentu 3

Educational curriculum - Harmonogram szkoleń w ramach komponentu 3 Educational curriculum - Harmonogram szkoleń w ramach komponentu 3 Nr działania C3A1 C3A3 C3A5 Data Miejsce Temat szkolenia 14.06.2010 Wydział Ekonomiczny UG, 15.06.2010 Wydział Ekonomiczny UG, 28.06.2010

Bardziej szczegółowo

Wymiana handlowa Polski z USA w 2014 roku 2015-12-30 15:55:44

Wymiana handlowa Polski z USA w 2014 roku 2015-12-30 15:55:44 Wymiana handlowa Polski z USA w 2014 roku 2015-12-30 15:55:44 2 W wymianie handlowej z państwami Unii Europejskiej USA odnotowały w 2014 r. deficyt na poziomie 141 mld. USD. Wartość eksportu amerykańskich

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

Warunki eksportu do Chin Wybór produktu eksportowego. Ograniczenia importowe w Chinach. Znalezienie partnera. Negocjacje cenowe.

Warunki eksportu do Chin Wybór produktu eksportowego. Ograniczenia importowe w Chinach. Znalezienie partnera. Negocjacje cenowe. Warunki eksportu do Chin Wybór produktu eksportowego. Ograniczenia importowe w Chinach. Znalezienie partnera. Negocjacje cenowe. Dlaczego eksport do Chin? Gdy jesteś w Chinach i widzisz ogromne zmiany

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

Wybrane zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (na podstawie projektu uchwalonego przez Sejm w dniu 26.06.2014)

Wybrane zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (na podstawie projektu uchwalonego przez Sejm w dniu 26.06.2014) Dokumentacja cen transferowych Istota zmiany Objęcie obowiązkiem sporządzenia dokumentacji cen transferowych podatników zawierających umowę spółki niebędącej osobą prawną, umowę wspólnego przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Podstawowa analiza rynku

Podstawowa analiza rynku Podstawowa analiza rynku Wykład 4 Jerzy Wilkin Co kryje się za pojęciem: rynek? Miejsce styku kupujących i sprzedających Miejsce przejawiania się popytu i podaży Złożony proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauki o Żywności. Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz

Wydział Nauki o Żywności. Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz Wydział Nauki o Żywności Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz Wydział Nauki o Żywności Chcesz studiować na Wydziale z ponad 65 letnią tradycją, aktywnie współpracującym

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 29.5.2015 r. COM(2015) 231 final 2015/0118 (NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY zmieniająca decyzję 2009/790/WE w celu upoważnienia Polski do przedłużenia okresu stosowania

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM Mikołaj Waszczenko Spośród państw, które przystąpiły w 2004 r. do UE Polska posiada najdłuższą granicę z państwami nieunijnymi. Wynosi ona 1 185 km: 232- z

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-17 10:08:23

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-17 10:08:23 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-17 10:08:23 2 Wielka Brytania to światowy gracz w handlu. Według danych WTO za 2013 rok Zjednoczone Królestwo było 8. globalnym eksporterem z udziałem 2,9 proc. i 6. importerem

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 10 września 2014 r. Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku Badaniem objęte zostały 123 przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Prezentacja inwestorska

Prezentacja inwestorska Prezentacja inwestorska Profil biznesu kooperacja w zakresie produkcji elementów wykonanych z blach + PRODUKCJA SYSTEMÓW ODPROWADZANIA SPALIN WYKONANYCH ZE STALI NIERDZEWNYCH + handel akcesoriami i elementami

Bardziej szczegółowo

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com FREE ARTICLE Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce I połowa 2010 Prognozy na lata 2010-2012 Bartłomiej Sosna Kwiecień 2010 PMR P U B L I C A T I O N S Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

Gdy kontrahent jest niesolidny 2015-06-09 16:18:56

Gdy kontrahent jest niesolidny 2015-06-09 16:18:56 Gdy kontrahent jest niesolidny 2015-06-09 16:18:56 2 W ustawodawstwie białoruskim nie istnieje termin windykacja, działalność windykacyjna, w rozumieniu światowej praktyki prawniczej, określana jako egzekwowanie

Bardziej szczegółowo

Polsko-ukraińska współpraca gospodarcza

Polsko-ukraińska współpraca gospodarcza Polsko-ukraińska współpraca gospodarcza 29 maja 2013 r. Wyszków Konferencja I Regionalne Forum Gospodarcze Baza prawno-traktatowa współpracy gospodarczej Polski z Ukrainą Porozumienie o Partnerstwie i

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców 22 maja 2015 ul. Arkońska 6 (budynek A3), 80-387 Gdańsk tel.: 58 32 33 100 faks: 58 30 11 341 X Pomorskie Forum Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku Jacek Szlachta Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego Białystok 20 luty 2014 roku 1 Struktura prezentacji 1. Zapisy strategii województwa podlaskiego do roku 2020 w

Bardziej szczegółowo

Wymiana handlowa Grecji 2010-08-13 15:05:13

Wymiana handlowa Grecji 2010-08-13 15:05:13 Wymiana handlowa Grecji 2010-08-13 15:05:13 2 Opracowanie nt. wymiany handlowej Grecji - wg danych Narodowego Urzędu Statystycznego Grecji za lata 2008-2009. WYMIANA HANDLOWA GRECJI [1] Od szeregu lat

Bardziej szczegółowo

Bilans Płatniczy nowe standardy statystyczne (BPM6)

Bilans Płatniczy nowe standardy statystyczne (BPM6) Grzegorz Dobroczek, Jacek Kocerka / Departament Statystyki Bilans Płatniczy nowe standardy statystyczne (BPM6) Warszawa / 30 września 2014 Spis treści Nowe standardy statystyczne Zmiany w rachunku bieżącym

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia Ministerstwa Gospodarki

Instrumenty wsparcia Ministerstwa Gospodarki Instrumenty wsparcia Ministerstwa Gospodarki Renata Iwaniuk Warszawa, dnia 1 czerwca 2006 r. 1 grupowe przedsięwzięcia eksportowe proeksportowe przedsięwzięcia podejmowane przez pojedynczych przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

Instytut Rachunkowosci i Podatków

Instytut Rachunkowosci i Podatków Instytut Rachunkowosci i Podatków Program: Dzień 1 Wykładowcy: Firma Audytorska Ernst & Young (Dział Audytu i Doradztwa Gospodarczego). Przedsiębiorstwo energetyczne w sferze prawa bilansowego 1. Procesy

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

W grupie kapitałowej Energomontaż-Południe S.A. wyodrębniono cztery segmenty branżowe: Budownictwo, Produkcja, Handel, Działalność pomocnicza

W grupie kapitałowej Energomontaż-Południe S.A. wyodrębniono cztery segmenty branżowe: Budownictwo, Produkcja, Handel, Działalność pomocnicza Rodzaje segmentów działalności ze wskazaniem produktów (usług) i towarów w ramach każdego wykazywanego segmentu branżowego lub składu każdego wykazywanego segmentu geograficznego oraz wskazanie, który

Bardziej szczegółowo

MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU

MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU POLSKA Centralna lokalizacja Międzynarodowy partner handlowy MOSKWA 1200 km LONDYN 1449 km BERLIN PRAGA WILNO RYGA KIJÓW 590 km 660 km 460 km 660 km 690 km POLSKA

Bardziej szczegółowo

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Wrocław, 22.09.2010 CZYNNIKI MAKROEKONOMICZNE Tekst [24 pkt.] [RGB 0; 0;

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 listopada 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Instrumenty finansowe przedsiębiorstw niefinansowych W niniejszej

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe przedsiębiorstw niefinansowych w 2014 roku

Instrumenty finansowe przedsiębiorstw niefinansowych w 2014 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 20 listopada 2015 r. Opracowanie sygnalne Instrumenty finansowe przedsiębiorstw niefinansowych w 2014 roku W badaniu Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) obejmującym

Bardziej szczegółowo

Działania WPHI Berlin na rzecz polskich przedsiębiorców

Działania WPHI Berlin na rzecz polskich przedsiębiorców Działania WPHI Berlin na rzecz polskich przedsiębiorców Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Berlinie Jan Masalski Radca Poznań, 11.12.2014 Porównanie potencjału obu krajów Wyszczególnienie

Bardziej szczegółowo

SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW. Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa

SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW. Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa Partnerzy: Swiss Business Hub Polska przy Ambasadzie Szwajcarii w Warszawie we współpracy z Polską

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:. Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Zasady pomocy publicznej dla inwestorów zagranicznych na Białorusi 2015-10-12 10:38:48

Zasady pomocy publicznej dla inwestorów zagranicznych na Białorusi 2015-10-12 10:38:48 Zasady pomocy publicznej dla inwestorów zagranicznych na Białorusi 2015-10-12 10:38:48 2 Zasady pomocy publicznej dla inwestorów zagranicznych na Białorusi Zasady pomocy publicznej dla inwestorów zagranicznych

Bardziej szczegółowo

BAZA DANYCH DOSTĘPU DO RYNKÓW Pomoc dla europejskich przedsiębiorstw

BAZA DANYCH DOSTĘPU DO RYNKÓW Pomoc dla europejskich przedsiębiorstw BAZA DANYCH DOSTĘPU DO RYNKÓW Pomoc dla europejskich przedsiębiorstw Seminarium nt. barier w dostępie do rynków krajów trzecich Ministerstwo Gospodarki, Warszawa, 26 marca 2010 Joanna Miksa Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

Egzekucja sądowa i ograniczenie prawa wyboru komornika sądowego. Sylwester Bobowski, Kancelaria Prawna Raven

Egzekucja sądowa i ograniczenie prawa wyboru komornika sądowego. Sylwester Bobowski, Kancelaria Prawna Raven Egzekucja sądowa i ograniczenie prawa wyboru komornika sądowego Sylwester Bobowski, Kancelaria Prawna Raven ZAKRES PROPONOWANYCH ZMIAN Aktualne brzmienie przepisu Art. 8. 5. Wierzyciel ma prawo wyboru

Bardziej szczegółowo

SIWZ a usługi PR. 1 Copyright by M. Halicki oraz K. Sowińska, Warszawa, 13.02.2012 r. Warszawa, 2010 r. s. 7

SIWZ a usługi PR. 1 Copyright by M. Halicki oraz K. Sowińska, Warszawa, 13.02.2012 r. Warszawa, 2010 r. s. 7 1 Copyright by M. Halicki oraz K. Sowińska, Warszawa, 13.02.2012 r. SIWZ a usługi PR Zlecanie usług PR w sektorze publicznym odbywa się w oparciu o Ustawę Prawo Zamówień Publicznych z dnia 29 stycznia

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-07-13 13:10:08

Co kupić, a co sprzedać 2015-07-13 13:10:08 Co kupić, a co sprzedać 2015-07-13 13:10:08 2 Głównym partnerem handlowym Egiptu jest Unia Europejska. Egipski rynek jest w znacznym stopniu chroniony, zwłaszcza w przypadku importu towarów konsumpcyjnych.

Bardziej szczegółowo

Zachęty podatkowe i możliwości prowadzenia biznesu w Polsce i Rosji oraz prawne aspekty wymiany handlowej

Zachęty podatkowe i możliwości prowadzenia biznesu w Polsce i Rosji oraz prawne aspekty wymiany handlowej Zachęty podatkowe i możliwości prowadzenia biznesu w Polsce i Rosji oraz prawne aspekty wymiany handlowej Veronika Konyaeva, prawnik, Russian Desk Hanna Juzyszyn, doradca podatkowy, Departament Podatkowy

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Zagraniczna polityka handlowa Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Podstawowe definicje Zagraniczna polityka gospodarcza oddziaływanie państwa na stosunki wymiany

Bardziej szczegółowo

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Ukrainy, zwane dalej Umawiającymi się Stronami, kierując

Bardziej szczegółowo