Sprawozdanie z działalności w roku 2011 r.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sprawozdanie z działalności w roku 2011 r."

Transkrypt

1 Sprawozdanie z działalności w roku 2011 r. Warszawa, luty 2012

2 2

3 SPIS TREŚCI I. Wstęp Ochota i jej mieszkańcy... 5 II. Zadania Ośrodka Pomocy Społecznej... 5 III. Struktura organizacyjna OPS Komórki organizacyjne Ośrodka Zatrudnienie... 7 IV. Plan i wykonanie budżetu (w tym dochody i wydatki) z podziałem na poszczególne zadania własne i zlecone... 8 V. Świadczenia pomocy społecznej Struktura świadczeniobiorców Struktura rodzin Powody udzielania świadczeń Liczba osób i rodzin objętych pomocą materialną Pomoc pozamaterialna VI. Sprawozdanie z pracy Działu Pomocy Środowiskowej VII. Sprawozdanie z pracy Działu Pomocy Specjalistycznej Zespół ds. rodzin Zespół ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie Zespół ds. osób z zaburzeniami psychicznymi Zespół ds. osób niepełnosprawnych Klub Aktywizacji Zawodowej "Optymista" Konsultanci-psycholodzy Konsultant ds. współpracy ze środowiskiem lokalnym VIII. Pomoc usługowa Usługi opiekuńcze (zadanie własne) Specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi (zadanie zlecone) IX. Działalność ośrodków wsparcia prowadzonych przez OPS Dom Dziennego Pobytu Z Ochotą Ośrodek Wsparcia dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi X. Pozostała działalność Europejski Fundusz Społeczny 62 3

4 4

5 I. Wstęp 1. Ochota i jej mieszkańcy Według stanu na 30 września 2011 r., na Ochocie mieszkało 89 tys. osób (5,17% ludności m. st. Warszawy, wg: Przegląd Statystyczny Warszawa, GUS Warszawa, listopad 2011 r.). Kobiety stanowiły 54,20% mieszkańców dzielnicy. W stosunku do lat poprzednich (dane z 2010 r.) odnotowano ujemny przyrost naturalny (-203 osoby); w wyniku migracji liczba mieszkańców dzielnicy dodatkowo zmniejszyła się o 87 osób. Powierzchnia dzielnicy wynosi 972 ha, w tym 340 ha to tereny zielone. Od kilku lat Ochota jest na pierwszym miejscu wśród dzielnic Warszawy pod względem gęstości zaludnienia - obecnie wynosi ona 9113 osób na km 2. Na Ochocie funkcjonują 2 żłobki, 21 przedszkoli, 14 szkół podstawowych, 5 gimnazjów, 9 liceów, 2 technika; działa 5 uczelni wyższych i 8 domów studenckich. Sferę kultury reprezentuje 21 placówek (domy kultury, kina, teatry itp.). II. Zadania Ośrodka Pomocy Społecznej Cele i zadania Ośrodka Pomocy Społecznej określa Statut Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Ochota m. st. Warszawy (Załącznik Nr 5 do uchwały Nr XXIX/918/2008 Rady m.st. Warszawy z r. w sprawie nadania statutów ośrodkom pomocy społecznej m.st. Warszawy z późn. zm.). Celem działania Ośrodka jest rozpoznawanie i zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin, które własnym staraniem nie są w stanie pokonać trudności życiowych oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ośrodek powinien w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielniania się osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, jak również zapobiegać powstawaniu nowych problemów społecznych rodzących zapotrzebowanie na świadczenia pomocy społecznej. Ośrodek organizuje pracę z rodzinami przeżywającymi trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych, w celu przywrócenia im zdolności do wypełniania tych funkcji. Do podstawowych zadań Ośrodka należy realizacja: zadań własnych m. st. Warszawy, określonych w ustawie o pomocy społecznej i innych ustawach zadań zleconych m.st. Warszawie, określonych w ustawie o pomocy społecznej i innych ustawach oraz zadań wynikających z porozumień zawartych z Wojewodą Mazowieckim, innymi jednostkami samorządu terytorialnego i administracją rządową innych zadań, wynikających z rozeznania lokalnych potrzeb a ponadto: 5

6 opracowanie i realizacja lokalnych programów z zakresu pomocy społecznej na rzecz ograniczania i rozwiązywania występujących problemów społecznych uczestnictwo w realizacji miejskich programów z zakresu polityki społecznej zapewnienie obsługi organizacyjno-technicznej zespołu interdyscyplinarnego ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz udziału swych przedstawicieli w pracach tego zespołu. Ośrodek współdziała z organami administracji rządowej, samorządowej, stowarzyszeniami, fundacjami, związkami wyznaniowymi oraz innymi podmiotami działającymi w obszarze polityki społecznej. Ośrodek Pomocy Społecznej działa na podstawie przywołanego na wyżej statutu oraz: ustawy z r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2001, Nr 142, poz z późn. zm.) ustawy z r. o finansach publicznych (Dz.U. 2009, Nr 157, poz z późn. zm.) ustawy z r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2009, Nr 175, poz z późn. zm.) ustawy z r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2008, Nr 164, poz z późn. zm.) ustawy z r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 2002, Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) ustawy z r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2008, Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) ustawy z r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. 2005, Nr 180, poz. 1493, z późn. zm.) ustawy z dnia r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. 2011, Nr 149, poz. 887). III. Struktura organizacyjna OPS Ośrodek jest jednostką organizacyjną m.st. Warszawy działającą na terenie Dzielnicy Ochota. Mieści się przy ul. Przemyskiej Komórki organizacyjne Ośrodka Struktura organizacyjna OPS określona została w regulaminie organizacyjnym nadanym Zarządzeniem Nr 2/2010 Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Ochota z r. W celu realizacji zadań statutowych wyodrębniono następujące komórki organizacyjne: Tab. 1. Komórki organizacyjne OPS Dzielnicy Ochota Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Adres 1 Dział Administracyjny ul. Przemyska 11 2 Dział Finansowo-Księgowy ul. Przemyska 11 Dział Pomocy Specjalistycznej, w którym działają ul. Przemyska 11 zespół ds. rodzin zespół ds. przemocy w rodzinie 3 zespół ds. osób z zaburzeniami psychicznymi zespół ds. osób niepełnosprawnych Klub Aktywizacji Zawodowej Optymista ul. Powstańców Wlkp Dział Pomocy Środowiskowej ul. Przemyska 11 6

7 5 Dział Świadczeń ul. Przemyska 11 6 Samodzielne stanowisko radcy prawnego ul. Przemyska 11 7 Samodzielne stanowisko ds. kadrowych ul. Przemyska 11 8 Ośrodek wsparcia Dom Dziennego Pobytu Z Ochotą ul. Grójecka Ośrodek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, w którego skład wchodzą: ul. Grójecka 109 Środowiskowy Dom Samopomocy Pod Skrzydłami Klub Integracji Środowiskowej Relaks 10 Zespół ds. projektów EFS ul. Białobrzeska 4a Schemat organizacyjny Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Ochota m.st. Warszawy (stan na r.): DYREKTOR Zastępca Dyrektora Dział Pomocy Środowiskowej Dział Pomocy Specjalistycznej Dział Świadczeń Zespół ds. Rodzin Zespół ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Zespół ds. Osób z Zaburzeniami Psychicznymi Zespół ds. Osób Niepełnosprawnych Klub Aktywizacji Zawodowej Optymista Główny księgowy Dział Finansowo-Księgowy Środowiskowy Dom Samopomocy Pod Skrzydłami Klub Integracji Środowiskowej Relaks Dział Administracyjny Samodzielne Stanowisko Radcy Prawnego Samodzielne stanowisko ds. Kadrowych Dom Dziennego Pobytu Z Ochotą Ośrodek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi Zespół ds. Projektu EFS 2. Zatrudnienie Tab. 2. Zatrudnienie pracowników OPS Dzielnicy Ochota (stan na r.) Lp. Wyszczególnienie Liczba Liczba osób etatów 1 Dyrekcja 2 2,00 2 Dział Administracyjny 8 6,62 3 Dział Finansowo-Księgowy 5 5,00 4 Dział Pomocy Specjalistycznej 18 18,00 5 Dział Pomocy Środowiskowej 19 19,00 6 Dział Świadczeń 6 6,00 7 Samodzielne stanowiska 2 1,25 8 Dom Dziennego Pobytu Z Ochotą 4 4,00 9 Środowiskowy Dom Samopomocy Pod Skrzydłami 6 5,00 10 Klub Integracji Środowiskowej Relaks 2 1,10 11 Zespół ds. projektów EFS 4 2,83 Razem 76 70,80 7

8 Pracownicy OPS podnosili swoje kwalifikacje, uczestnicząc w roku 2011 w szkoleniach, konferencjach i seminariach, dotyczących m.in.: nowych rozwiązań prawnych w zakresie wsparcia rodziny wynikających z Ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dn , ochrony danych osobowych w praktyce, profesjonalnych działań na rzecz osób wykluczonych czy też funkcjonowania społecznego dzieci wychowujących się w rodzinach objętych pomocą społeczną w świetle znowelizowanej ustawy o pomocy społecznej. IV. Plan i wykonanie budżetu (w tym dochody i wydatki) z podziałem na poszczególne zadania własne i zlecone Tab. 3. Budżet OPS Dzielnicy Ochota Dział Rozdział Wyszczególnienie Zadania własne Zadania zlecone plan wykonanie plan wykonanie 851 Ochrona Zdrowia Pozostała działalność - koszty wydania decyzji w sprawach świadczeniobiorców innych niż ubezpieczeni spełniający kryteria dochodowe, o których mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych Pomoc społeczna Ośrodki wsparcia , , Składki na ubezpieczenia zdrowotne opłacane za osoby pobierające niektóre świadczenia z pomocy społecznej oraz niektóre świadczenia rodzinne , Zasiłki i pomoc w naturze oraz składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe , , Zasiłki stałe Ośrodki pomocy społecznej , , Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze , Usuwanie klęsk żywiołowych Pomoc dla cudzoziemców Pozostała działalność - Rządowy program "Posiłek dla potrzebujących" Realizacja projektu EFS ,81 Razem , ,72 Ogółem plan budżetu Ośrodka, łącznie ze środkami EFS, wyniósł zł, wykonanie ,73 zł. Stan środków rachunku pomocniczego na roku wynosił: ,58 zł. Wydatki od 1.01 do roku w paragrafach: 8

9 4110 składki społeczne 1.451, umowa zlecenie , zakup wyposażenia, materiałów biurowych i środków czystości , zakup żywności 2.024, naprawy, konserwacje urządzeń 1.111, zakup usług opiekuńczych i innych , ubezpieczenie OC imprezy Dzień sportu dla osób niepełnosprawnych 602, szkolenia pracowników ,39 Stan środków rachunku pomocniczego na dzień roku wynosił 0 zł. V. Świadczenia pomocy społecznej 1. Struktura świadczeniobiorców W 2011 r. z pomocy społecznej skorzystało ogółem 2897 rodzin z Ochoty (4895 osób). Decyzją administracyjną przyznano świadczenia 1806 osobom z 1408 rodzin. Pozostałe rodziny skorzystały wyłącznie z pracy socjalnej. W stosunku do 2010 r. zanotowano niewielki spadek liczby rodzin (o 59). 2. Struktura rodzin Tab. 4. Struktura rodzin Wyszczególnienie Liczba rodzin w tym: Rok Rodziny ogółem Liczba osób w rodzinie: i więcej Wyszczególnienie 9 Liczba rodzin Rok Rodziny z dziećmi ogółem Liczba dzieci w rodzinie: i więcej

10 Wyszczególnienie Liczba rodzin Rok Rodziny niepełne ogółem Liczba dzieci w rodzinie: i więcej Wyszczególnienie Liczba rodzin Rok Rodziny emerytów i rencistów ogółem Liczba osób w rodzinie: i więcej Powody udzielania świadczeń Tab. 5. Powody udzielania świadczeń Lp. Powód trudnej sytuacji życiowej Liczba rodzin Rok Ubóstwo Sieroctwo Bezdomność potrzeba ochrony macierzyństwa, w tym: wielodzietność Bezrobocie Niepełnosprawność Długotrwała lub ciężka choroba Bezradność w sprawach opiekuńczowychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego - ogółem, w tym: rodziny niepełne rodziny wielodzietne Przemoc w rodzinie Alkoholizm Narkomania Trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego Brak umiejętności w przystosowaniu do życia 15 młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczowychowawcze

11 16 Trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy Zdarzenie losowe Sytuacja kryzysowa Klęska żywiołowa lub ekologiczna Liczba osób i rodzin objętych pomocą materialną Tab. 6. Liczba osób i rodzin objętych pomocą materialną (zadania własne gmin) Rodzaj pomocy Liczba osób, którym decyzją przyznano świadczenia Liczba świadczeń Kwota świadczeń (zł) Liczba rodzin Liczba osób w rodzinach Zasiłki stałe Zasiłki okresowe - ogółem, w tym przyznane z powodu: bezrobocia długotrwałej choroby niepełnosprawności możliwości utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego Posiłek, w tym: dla dzieci Sprawienie pogrzebu, w tym: osobom bezdomnym Inne zasiłki celowe i w naturze ogółem, w tym: 988 x zasiłki specjalne celowe Tab. 7. Liczba osób i rodzin objętych pomocą materialną (zadanie zlecone gminie) Wynagrodzenie należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznane przez sąd x x 5. Pomoc pozamaterialna Pomoc pozamaterialna świadczona mieszkańcom Ochoty (niezależnie od dochodu osoby wymagającej wsparcia) obejmuje w szczególności: pracę socjalną poradnictwo prawne - dyżury radców prawnych poradnictwo psychologiczne - konsultacje psychologa interwencję kryzysową. 11

12 Tab. 8. Pomoc pozamaterialna Lp. Forma udzielonej pomocy Liczba Liczba osób w rodzin rodzinach 1 Praca socjalna ogółem Wyłącznie praca socjalna Poradnictwo specjalistyczne - prawne, psychologiczne, rodzinne Interwencja kryzysowa VI. Sprawozdanie z pracy Działu Pomocy Środowiskowej W Dziale Pomocy Środowiskowej (DPŚ) zatrudnionych było 17 osób (stan na r.). Wyższym wykształceniem legitymuje się 16 pracowników. Do zadań pracowników DPŚ należy: praca socjalna, która powinna pomóc osobom i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolności do zmiany własnej sytuacji życiowej przeprowadzanie wywiadów środowiskowych, pozwalających poznać sytuację osoby lub rodziny w celu postawienia diagnozy i określenia planu pracy z osobą lub rodziną by przezwyciężyć trudną sytuację życiową współdziałanie z instytucjami samorządowymi i pozarządowymi w zakresie zadań realizowanych przez OPS pobudzanie społecznej aktywności i inspirowanie działań samopomocowych. Obszar dzielnicy podzielono na 14 rejonów opiekuńczych, z których każdy przydzielony jest jednemu pracownikowi socjalnemu. Jeden z pracowników zajmuje się wyłącznie przeprowadzaniem wywiadów środowiskowych z osobami zobowiązanymi do alimentacji, na wnioski nadsyłane z innych OPS. W roku 2011 do naszego Ośrodka wpłynęło 3179 wniosków o pomoc. Pracownicy socjalni Działu Pomocy Środowiskowej zajmowali się 2478 wnioskami, w których postępowanie zakończono decyzją administracyjną. Tab. 9. Wnioski o pomoc kierowane do DPŚ w roku ,05% wnioski DPŚ w stosunku do wszystkich wniosków w roku 2011 pozostałe 77,95% 12

13 Oprócz bezpośredniej pracy z mieszkańcami naszej dzielnicy pracownicy socjalni przeprowadzają wywiady dla potrzeb innych instytucji pomocowych, przygotowują odpowiedzi na wnioski sądów, prokuratury, policji oraz urzędów, innych instytucji i organizacji. Spośród 8927 pism, które wpłynęły do Ośrodka, 2773 skierowano do DPŚ. Tab. 10. Pisma wpływające do OPS ( w tym do DPŚ) w roku ,06% pisma kierowane do DPŚ w stosunku do pism wpływających do OPS 68,94% W roku 2011 pracownicy DPŚ objęli pomocą 1354 środowiska. Pomoc materialną i rzeczową otrzymały 904 rodziny, wyłącznie z pracy socjalne skorzystało 458 środowisk. Wśród klientów OPS przeważają niezamożni, niepełnosprawni, dotknięci problemem uzależnienia, długotrwale lub ciężko chorzy, bezrobotni oraz rodziny niepełne i wielodzietne. Aby skutecznie pomagać, pracownicy ośrodka korzystają z narzędzia jakim jest kontrakt socjalny - pisemna umowa między OPS a osobą ubiegającą się o pomoc. Kontrakt socjalny określa uprawnienia i zobowiązania stron, tj. klienta i pracownika socjalnego, które mają doprowadzić do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej osoby lub rodziny korzystającej z pomocy ośrodka. W minionym roku pracownicy DPŚ zawarli z klientami Ośrodka 114 kontraktów socjalnych. Tab. 11. Klienci OPS (w tym DPŚ) w roku ,57% 44,63% klienci DPŚ klienci DPŚ korzystający wyłącznie z pracy socjalnej klienci DzPS 22,80% Ponadto - w przypadku osób bezdomnych (przeważnie byłych mieszkańców dzielnicy) pracownicy socjalni, oprócz kontraktów socjalnych, stosowali indywidualne programy wychodzenia 13

14 z bezdomności, polegające na wspieraniu osoby bezdomnej w rozwiązywaniu problemów życiowych, w tym rodzinnych i mieszkaniowych, oraz pomocy w uzyskaniu zatrudnienia. Program uwzględniał sytuację osoby bezdomnej oraz zapewniał szczególne wsparcie osobie aktywnie uczestniczącej w wychodzeniu z bezdomności. Opracowywany był przez pracownika socjalnego OPS wraz z osobą bezdomną i podlegał zatwierdzeniu przez dyrektora Ośrodka. W 2011 r. programami objęto 6 osób bezdomnych; w pięciu przypadkach realizacja została zaplanowana również na rok Od maja do grudnia 2011 r. w ośrodku realizowano kolejną edycję projektu systemowego współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego - Program aktywizacji zawodowej bezrobotnych i biernych zawodowo osób z Dzielnicy Ochota. Do projektu zakwalifikowano 25 osób. Do obowiązków pracowników należało przeprowadzanie wywiadów środowiskowych i zawieranie kontraktów socjalnych z uczestnikami. W 2011 r. do Ośrodka wpłynęły 163 wnioski o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dla 116 osób wydano decyzję potwierdzającą. Ponadto w ubiegłym roku nadesłano 121 zgłoszeń dotyczących przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w Centralnym Szpitalu Klinicznym przy ul. Banacha 1a w Warszawie, w celu potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla osób bezdomnych lub mieszkających w innych rejonach kraju. Wywiady na terenie szpitala jako dodatkowo powierzona zadania - przeprowadzało dwóch pracowników socjalnych. VII. Sprawozdanie z pracy Działu Pomocy Specjalistycznej Dział Pomocy Specjalistycznej w roku 2011 liczył 19 pracowników, tworzących 4 zespoły oraz grupę konsultantów. * W tym konsultant psycholog. 1. Zespół ds. rodzin Tab. 12. Pracownicy Działu Pomocy Specjalistycznej w 2011 r. Lp. Nazwa Zespołu Liczba pracowników 1 Zespół ds. rodzin 4 2 Zespół ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie 2 3 Zespół ds. osób niepełnosprawnych 4 4 Zespół ds. osób z zaburzeniami psychicznymi 1 5 Konsultanci psycholodzy 4 6 Konsultant ds. współpracy ze środowiskiem lokalnym 1 7 Klub Aktywności Zawodowej Optymista 2* 8 Kierownik Zespołu 1 W 2011 r. zespół prowadził 105 rodzin wymagających zintensyfikowanej pracy socjalnej, w tym 18 wyłącznie w formie pracy socjalnej. W rodzinach tych wychowywało się 177 dzieci. Natomiast pracownik socjalny zajmujący się spokrewnionymi rodzinami zastępczymi nawiązał kontakt z 45 rodzinami. 14

15 Lp. Tab. 13. Przesłanki udzielenia pomocy rodzinom Przesłanki udzielenia pomocy rodzinom Liczba rodzin Liczba dzieci w rodzinach 1 Bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego Rodziny niepełne wychowujące przynajmniej jedno dziecko w wieku do 18 roku życia Ubóstwo Bezrobocie Alkoholizm Długotrwała choroba i niepełnosprawność Wielodzietność Przemoc 7 14 Główne kierunki aktywności zespołu w roku 2011: a. Bezpośrednia praca z osobami i rodzinami poradnictwo, udzielanie informacji, wskazywanie innych instytucji, gdzie można uzyskać profesjonalną pomoc i wsparcie pomoc w załatwianiu spraw urzędowych pomoc w pisaniu pism, wspólne wizyty w urzędach) zawieranie kontraktów socjalnych - zawarto 8 kontraktów. W 2011 r. w systemowym projekcie aktywizacji zawodowej bezrobotnych i biernych zawodowo, z terenu Dzielnicy Ochota, wzięły udział 3 osoby z rodzin prowadzonych przez Zespół planowanie pomocy materialnej i rzeczowej, w tym dożywiania dzieci w placówkach oświatowych (z obiadów skorzystało 79 dzieci w wieku szkolnym i 27 w wieku przedszkolnym). b. Współpraca z przedstawicielami instytucji i organizacji działających na rzecz osób i rodzin Stała współpraca z kuratorami zawodowymi i społecznymi VI Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sądu Rejonowego w Warszawie oraz kuratorami III Wydziału Karnego: stała wymiana informacji oraz ustalenia dotyczące dalszego postępowania i pracy z rodzinami objętymi wspólnymi oddziaływaniami udział pracowników zespołu w rozprawach sądowych w charakterze świadków (w sprawach 2 rodzin w Sądzie Rejonowym VI Wydział Rodzinny i Nieletnich) występowanie do sądu o wgląd w sytuację rodzinno-wychowawczą dzieci z rodzin dysfunkcyjnych, w których zagrożone jest dobro i bezpieczeństwo dzieci (7 rodzin) wystąpienia do Prokuratury z wnioskami o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wobec dzieci (3 rodziny ) osobisty kontakt z kuratorami Wydziału Rodzinnego i Nieletnich - wspólne wizyty środowiskowe uczestnictwo w spotkaniach zespołów interdyscyplinarnych z kuratorami Wydziału Rodzinnego i Nieletnich (7 rodzin) w 2011 r. 4 dzieci z rodzin pozostających w kręgu zainteresowania Sądu i OPS zostało umieszczonych w placówkach opiekuńczo-wychowawczych (1 - w MOW, 1 - w MOS i 3 - w Domu Dziecka) 15

16 Stała współpraca z pedagogami szkolnymi: w celu opłacania przez OPS obiadów szkolnych dla dzieci w sprawach stypendiów socjalnych wypłacanych przez Wydział Oświaty (wydawanie zaświadczeń klientom ubiegającym się o tę pomoc, monitorowanie terminowości załatwiania spraw przez klientów, weryfikacja informacji dotyczących wysokości i terminów otrzymywania stypendiów) bieżąca wymiana informacji dotyczących sytuacji kryzysowych w rodzinach, problemach szkolnych dzieci, zagrożeniach drugorocznością. Współpraca z innymi instytucjami: Ponadto: Wydziałem do Spraw Nieletnich i Patologii Komendy Rejonowej Policji Warszawa III przy ul. Opaczewskiej oraz Dzielnicowymi (wymiana informacji, kierowanie pism o monitorowanie rodzin w godzinach wieczornych i w weekendy w przypadkach, gdy podejrzewamy, że zagrożone jest dobro wychowujących się w nich nieletnich dzieci, wspólne wejścia w środowisko) Warszawskim Centrum Pomocy Rodzinie (współpraca z pracownikami zajmującymi się rodzinami zastępczymi poprzez: wymianę informacji, wspólne wizyty sporządzanie wywiadów środowiskowych dotyczących ustalania odpłatności za pobyt dzieci kierowanych do placówek opiekuńczo-wychowawczych, dyżury pracownika WCPR w siedzibie Ośrodka) Ośrodkiem Wspomagania Rodziny ul. 6-go Sierpnia 1/5 w Warszawie (bezdomna matka z dwójką małych dzieci została objęta programem ww. Ośrodka w okresie od czerwca do grudnia 2011 r.; współpraca i wymiana bieżących informacji) dyrektorami i wychowawcami przedszkoli, do których uczęszczają dzieci z rodzin pozostających w kręgu zainteresowania OPS (poszukiwanie wolnych miejsc, wymiana informacji na temat funkcjonowania dzieci w placówkach, dostrzeganych przez wychowawców problemach i nieprawidłowościach dotyczących dzieci i ich rodziców, współpraca w zakresie opłacania wyżywienia dla dzieci, dofinansowywania opłat za przedszkole przez OPS, wystąpienia do dyrekcji ww. placówek o zwolnienia z opłat za pobyt dzieci w przedszkolach po godzinie dla rodziców, którzy znajdują się w trudnej sytuacji materialnej). Świetlicą Socjoterapeutyczną Caritas, Środowiskowymi Ogniskami Wychowawczymi TPD (kierowanie dzieci na zajęcia, wymiana informacji na temat zachowania dzieci oraz zgłaszanych przez nie trudności i problemów). Przeprowadzanie wywiadów środowiskowych dla potrzeb innych instytucji (przeprowadzono 16 wywiadów na wniosek innych OPS z terenu kraju, Domów Dziecka, Pogotowi Opiekuńczych, Ośrodków Szkolno-Wychowawczych, Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, Wydziału Zasobów Lokalowych Dzielnicy Ochota, Sądu). Udział pracowników zespołu w festynie z okazji Dnia Dziecka oraz Rodzinnym Pikniku Integracyjnym na Szczęśliwicach Przygotowanie list kandydatów do odbioru paczek świątecznych i wyprawek szkolnych w ramach akcji prowadzonych przez Urząd Dzielnicy Ochota. 16

17 c. Rodzina - Ważna Sprawa Od 2009 r. OPS Dzielnicy Ochota realizuje program Rodzina - ważna sprawa, stanowiący element systematycznego i trwałego wsparcia rodzin zastępczych w ich środowisku lokalnym. W 2011 r. na Ochocie mieszkały 52 spokrewnione rodziny zastępcze, w których wychowywało się 67 dzieci. Rodzicami zastępczymi były głównie osoby po 50. roku życia (43), najliczniejszą grupę dzieci wychowujących się w tych rodzinach stanowiły nastolatki w wieku lat (21). Działaniach na rzecz rodzicielstwa zastępczego podejmowane przez Ośrodek obejmowały: Kandydatów na rodziny zastępcze: kompleksowa informacja na temat sprawowania opiekuna zastępczego opinie do Sądu na temat kandydatów wsparcie psychologiczne porady prawne Tab. 14. Działania podjęte w programie Rodzina - ważna sprawa w 2011 r. Lp. Rodzaj działania Charakterystyka Wskaźnik 1 Grupowe 2 Indywidualne 3 Na rzecz dzieci i młodzieży 4 Edukacyjne *W rodzinach tych było 10 dzieci. Spotkania okolicznościowe: Wielkanocne Boże Narodzenie Pomoc specjalistyczna: pomoc prawna pomoc psychologiczna wsparcie socjalne (odwiedzanie rodzin, udzielaniu porad, pomoc w rozwiązywaniu problemów dot. różnych sfer życia pomoc wolontariacka, w tym korepetycje propagowanie właściwego spędzania czasu wolnego m.in. pozyskiwanie dla rodzin zastępczych nieodpłatnych biletów do muzeum,,mikołajki dla dzieci do 5-tego roku życia - wizyta koordynatora projektu z Mikołajem w domu rodziny Pomoc w zaopatrzeniu w art. szkolne Pozyskiwanie i dystrybucja broszur informacyjnych na temat rodzicielstwa zastępczego oraz problemów, z którymi spotykają się rodziny w codziennym funkcjonowaniu Propagowanie rodzicielstwa zastępczego podczas lokalnych imprez integracyjnych 11 rodzin 12 rodzin 7 rodzin 11 rodzin 33 rodzin 3 rodzin 26 rodzin 8 rodzin* 21 rodzin 10 tytułów, (800 egz.) 2 festyny 17

18 Rodziny zastępcze, które korzystały z pomocy OPS zgodnie z kryteriami określonymi w ustawie o pomocy społecznej pomoc finansowa (9 rodzin, łączna wysokość zasiłków zł) pomoc w formie opłacenia obiadów dla dziecka w szkole (1 rodzina). Rodziny zastępcze, które oczekiwały tylko pracy socjalnej i wsparcia indywidualnie i okresowo. W 2011 r. pracownik socjalny nawiązał kontakt z 45 rodzinami zastępczymi. Praca socjalna była realizowana na bieżąco w ramach zgłaszanych potrzeb. Przygotowano również półroczne sprawozdania dla Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy (VI Wydział Rodzinny i Nieletnich) nt. sytuacji rodzin zastępczych, wychowujących się w nich dzieci i udzielanej pomocy (dot. 23 rodzin zastępczych). Dla ułatwienia kontaktu rodzin zastępczych z pracownikiem socjalnym, ustanowiono stały dyżur (poniedziałki w godz ); natomiast w każdy trzeci czwartek miesiąca w Ośrodku dyżurował pracownik socjalny Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie. W 2011 r. spośród ochockich rodzin zastępczych 6 zostało rozwiązanych, ponieważ: 2 dzieci powróciło do rodzin biologicznych 1 dziecko w trybie interwencyjnym umieszczono w placówce opiekuńczo-wychowawczej 3 dzieci uzyskało pełnoletniość i ukończyło szkoły ponadgimnazjalne W 2011 r. 3 rodziny zostały ustanowione rodzinami zastępczymi, jedna rodzina przeprowadziła się do Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. e. Realizacja pilotażowego programu pn. Akademia Rodziny Od września do grudnia 2011 r. Zespół ds. Rodzin realizował pilotażowy program środowiskowej pomocy rodzinom bezradnym w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, w tym rodzinom zastępczym, niepełnym, wielodzietnym pod nazwą Akademia Rodziny. Informacje na temat programu były zamieszczane na stronie internetowej OPS, w formie plakatów i ulotek, w siedzibie OPS przy ul. Przemyskiej 11 oraz w Klubie Aktywizacji Zawodowej Optymista przy ul. Powstańców Wielkopolskich 17. Na każde spotkanie przygotowano indywidualne zaproszenia dla uczestników, wręczane osobiście przez pracowników socjalnych. Było to dobre rozwiązanie i bardzo ważne dla odbiorców: czuli się tym faktem wyróżnieni. Głównym celem programu była poprawa stanu funkcjonowania rodziny poprzez: uświadomienie rodzicom i opiekunom ich zasobów i deficytów w realizowanej funkcji wychowawczej zwiększenie kompetencji wychowawczych edukację w zakresie racjonalnego żywienia. Odbywały się cykliczne, comiesięczne spotkania o tematyce związanej z rodziną. 18

19 Tab. 15. Tematyka spotkań Akademii Rodziny w roku 2011 Lp. Temat Data spotkania Osoba prowadząca 1 Jak stawiać granice dziecku Monika Małecka, psycholog OPS 2 Metody pracy i nauki z dziećmi Adrianna Flis, pedagog 3 Odpowiedzialność prawna Sabina Stepek, mł. aspirant z Komendy rodziców i opiekunów Rejonowej Policji Warszawa III Małgorzata Więch, dietetyk 4 Zasady żywienia dzieci i Witold Klemarczyk, lekarz pediatra młodzieży pracownicy Zakład Żywienia Instytutu Matki i Dziecka W spotkaniach uczestniczyło łącznie 28 podopiecznych oraz pracownicy zespołu ds. rodzin, kierownik DzPS, psycholog, 2 pracowników DPŚ. Wśród uczestników,,akademii Rodziny przeprowadzono ankietę, w której zawarto m.in. pytania dotyczące preferowanych tematów spotkań. Uzyskane odpowiedzi pozwolą na lepsze zaplanowanie tematyki spotkań w roku Uczestnicy spotkań brali udział w dyskusji, zadawali pytania prelegentom, wyrażali także chęć kontynuowania spotkań Akademii Rodziny w roku Pozyskani prelegenci poprowadzili spotkania nieodpłatnie (jako wolontariusze) lub w ramach swoich obowiązków służbowych. Tab. 16. Preferowane tematy spotkań w ramach Akademii Rodziny (wyniki ankiety) Lp. Preferowany temat spotkań Liczba wskazań 1 Sposoby rozwiązywania konfliktów 14 2 Współczesne zagrożenia - dopalacze, narkotyki, alkohol 12 3 Rozwój emocjonalny dzieci 8 4 Trudności wieku dojrzewania a konflikt z prawem 8 5 Jakie szkody i zagrożenia alkohol powoduje u nastolatków? 8 6 Komputer i Internet. Dobrodziejstwo czy zagrożenie? 6 7 Racjonalne gospodarowania budżetem domowym 6 8 Zasady udzielania pierwszej pomocy 5 9 Zasady żywienia dzieci i młodzieży 4 10 Rola ojca i matki w rodzinie 3 Z analizy ankiet wynika, że najwięcej osób jest zainteresowanych uzyskaniem informacji na tematy dotyczące: sposobów rozwiązywania konfliktów współczesnych zagrożeń (dopalacze narkotyki, alkohol, szkody i zagrożenia powodowane przez alkohol u nastolatków) rozwoju emocjonalnego dzieci (trudności wieku dojrzewania a konflikt z prawem). 19

20 W trakcie spotkań uczestnicy otrzymywali: materiały szkoleniowe broszurę pt.: Zaradnik rodzica - podstawowe zasady dobrego komunikowania się z dziećmi informacje o dniach otwartych w muzeach na terenie Warszawy teczkę na przekazywane materiały, długopis, notatnik. 2. Zespół ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie Charakterystyka działań W roku 2011 Zespół zajmował się łącznie 149 środowiskami, w których było 389 osób. W rodzinach tych występował problem przemocy domowej. Wśród nich były środowiska prowadzone wyłącznie przez pracowników zespołu, środowiska prowadzone wspólnie z innymi pracownikami socjalnymi OPS, a także konsultacje i porady. W 70 środowiskach występował problem alkoholowy. a. Zespół prowadził samodzielnie 92 środowiska (242 osób), z których 29 środowisk (75 osób) korzystało jednocześnie z pomocy materialnej i pracy socjalnej. Pozostałe 63 środowiska korzystały wyłącznie z pracy socjalnej oraz wsparcia psychologicznego. W ciągu roku udało się zatrzymać przemoc w 34 środowiskach. b. W przypadku rodzin uwikłanych w przemoc domową prowadzenie pracy socjalnej było szczególnie trudne i rozłożone w czasie ze względu na złożoność problemu. Wymagało to przygotowania indywidualnych programów poprawy sytuacji, monitorowania funkcjonowania całej rodziny, poszukiwania specyficznych form pomocy dla tych środowisk. c. Główny nacisk w działalności Zespołu położono na pracę socjalną, która polegała na: zatrzymaniu przemocy w rodzinie łagodzeniu skutków wieloletniego trwania przemocy w rodzinie uświadamianiu przyczyn trudnej sytuacji, w której się znajdują osoby lub rodziny uświadamianiu strat, jakie poniosły w swoim życiu z powodu alkoholu osoby uzależnione przekonywaniu do podjęcia leczenia odwykowego i utrzymywania abstynencji, uczestnictwa w grupach wsparcia oraz grupach AA aktywizowaniu zawodowym pomocy w załatwianiu spraw urzędowych reprezentowaniu i klientów przed innymi instytucjami wskazywaniu profesjonalnych placówek i miejsc, gdzie można uzyskać pomoc w rozwiązaniu różnorodnych problemów naszych klientów udzielaniu informacji z zakresu prawa i obowiązujących przepisów zwłaszcza ofiarom przemocy w rodzinie udzielaniu wsparcia psychologicznego wdrażaniu klientów do prawidłowego funkcjonowania społecznego d. W okresie sprawozdawczym, w rodzinach prowadzonych przez Zespół, problem alkoholowy, występował w 44 środowiskach. W 4 środowiskach występowało uzależnienie od środków psychoaktywnych. W 44 środowiskach występowała przemoc, której nie towarzyszył problem uzależnień. e. Pracownicy Zespołu przeprowadzili 6 interwencji w środowisku. Do Prokuratury Rejonowej skierowali 9 wniosków o wszczęcie postępowania zgodnie z art. 207 kodeksu karnego, brali 20

21 udział w rozprawach sądowych w charakterze świadków (dot. 5 rodzin). W 2 przypadkach wstępowali do Dzielnicowego Zespołu Realizacji Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych z wnioskami dotyczącymi uruchamiania procedury sądowej zobowiązania do podjęcia leczenia osób uzależnionych od alkoholu i stosujących przemoc wobec członków rodziny. f. Zespół aktywnie współpracował z innymi pracownikami socjalnymi OPS w zakresie prowadzenia i konsultowania trudnych przypadków, w których występował problem przemocy. Prowadzono wspólnie 18 środowisk (49 osób, w tym 10 dzieci). Wśród tych środowisk problem alkoholowy występował w 12 rodzinach. g. W 23 środowiskach realizowano procedurę Niebieskich Kart. Po wprowadzeniu Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska Karta - przekazano do Zespołu Interdyscyplinarnego 7 Niebieskich Kart. W ramach procedury pracownicy Zespołu nawiązali kontakt z rodzinami dotkniętymi zjawiskiem przemocy, monitorowano ich sytuację, motywowano do podjęcia działań, udzielono wszechstronnych informacji dotyczących możliwości rozwiązania problemu. Zespół kierował klientów Ośrodka na konsultacje prawne, na konsultacje indywidualne dla osób doznających przemocy w rodzinie oraz do konsultantów uzależnień, do Punktu Informacyjno-Konsultacyjnego przy ul. Białobrzeskiej 32 w Warszawie. h. W związku z Zarządzeniem Nr 1661/2011 Prezydenta m. st. Warszawy z r. w sprawie powołania Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie dla Dzielnicy Ochota m.st. Warszawy, pracownicy Zespołu weszli w jego skład i pełnią w nim funkcje Przewodniczącego i Zastępcy Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego. W związku z tym w okresie listopad-grudzień 2011 r. Zespół zajmował się organizacją prac Zespołu Interdyscyplinarnego, tworzeniem Regulaminu; uczestniczył w 3 posiedzeniach Zespołu Interdyscyplinarnego. i. Zgodnie z Harmonogramem Realizacji Lokalnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na 2011 r., Zespół podjął następujące działania: pozyskał materiały (ulotki, broszury, plakaty) z różnych źródeł i udostępniał je zarówno pracownikom, jak i klientom OPS uczestniczył w zespole interdyscyplinarnym zorganizowanym przez Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia na rzecz konkretnej rodziny przeprowadził w dniu r. szkolenie dla pracowników socjalnych DPŚ pt. Problem alkoholowy i problem przemocy w rodzinie. W spotkaniu szkoleniowym uczestniczyła 17 osób uczestniczył aktywnie w przygotowaniu i przebiegu konferencji Dom bez przemocy ( r.), organizowanej przez Wydział Spraw Społecznych i Zdrowia Urzędu Dzielnicy Ochota. współpracował z Wydziałem Spraw Społecznych i Zdrowia Urzędu Dzielnicy Ochota, wskazując odbiorców do programów realizowanych na terenie dzielnicy w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie prowadził bazę rodzin, w których rozpoznano zjawisko przemocy w rodzinie, na podstawie informacji przekazywanych z różnych instytucji na tzw. formularzu zgłoszeń współpracował z wieloma instytucjami, organizacjami pozarządowymi oraz ruchami samopomocowymi, działającymi w obszarze profilaktyki i rozwiązywania problemów związanych z uzależnieniami oraz przemocy domowej 21

22 3. Zespół ds. osób z zaburzeniami psychicznymi Zespół ds. osób z zaburzeniami psychicznymi obejmował pomocą osoby przewlekle chore i zaburzone psychicznie, często wielokrotnie hospitalizowane psychiatrycznie, mające poważne trudności w samodzielnym funkcjonowaniu w środowisku oraz wymagające intensywnej pracy socjalnej mającej na celu poprawę ich sytuacji bytowej i zdrowotnej, jak również zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Zespół udzielał także wsparcia psychologicznego osobom potrzebującym, zgłaszającym się do OPS. Zadania realizowane przez Zespół ds. osób z zaburzeniami psychicznymi w roku 2011: a. Podtrzymywanie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego, aktywnego życia u osób zaburzonych psychicznie, objętych pomocą Zespołu, a także kształtowanie ich umiejętności społecznych oraz przeciwdziałanie izolacji społecznej poprzez pomoc psychologiczną i pracę socjalną pracowników Zespołu. b. Organizowanie pomocy osobom zaburzonym psychicznie w ich środowisku z udziałem rodziny, sąsiadów, osób zaprzyjaźnionych, organizacji społecznych i instytucji. c. Kontrola stanu zdrowia psychicznego osób przewlekle chorych, objętych pomocą Zespołu oraz rozmowy wspierające, mające na celu uświadomienie podopiecznym konieczność stałego przyjmowania leków psychotropowych oraz regularnego kontaktowania się z lekarzem psychiatrą, jak również wskazywanie na potrzebę hospitalizacji psychiatrycznej w sytuacjach pogorszenia stanu zdrowia psychicznego a także współpraca w tym zakresie z rodziną chorego. d. Stała współpraca z lekarzami Poradni Zdrowia Psychicznego przy ul. Pawińskiego 2 w sprawach dotyczących stanu zdrowia psychicznego osób objętych pomocą OPS, polegająca m.in. na zamawianiu domowych wizyt oraz konsultacjach lekarskich (także w celu uzyskania zaświadczenia lekarskiego wymaganego przez Sąd) oraz informowanie lekarzy psychiatrów o funkcjonowaniu klientów w środowisku, a także o ewentualnych symptomach nawrotu choroby bądź pogorszeniu stanu psychicznego. e. Współpraca z lekarzami oraz pracownikami socjalnymi Szpitala Nowowiejskiego oraz Instytutu Psychiatrii i Neurologii (gdzie są hospitalizowane osoby chore psychicznie, objęte pomocą Zespołu). f. Współpraca z lekarzami - biegłymi sądowymi, w celu umożliwienia przeprowadzenia badania sądowo-psychiatrycznego w związku z wnioskiem OPS do Sądu o wydanie postanowienia o konieczności leczenia klienta bez zgody w trybie art. 29 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. g. Występowanie do Sądu Rejonowego z wnioskami o leczenie psychiatryczne bez zgody osób chorych psychicznie, których zachowanie wskazuje na pogorszenie ich stanu zdrowia psychicznego, niezdolnych do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych a także realizacja postanowień Sądu poprzez umieszczanie ww. osób w szpitalu psychiatrycznym. h. Występowanie do Sądu Rejonowego z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej wbrew woli osób, które w skutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie są zdolne do zaspokajania swych podstawowych potrzeb życiowych oraz nie mają możliwości zapewnienia opieki we własnym zakresie jak również uzyskania pomocy ze strony innych osób oraz których stan zdrowia wskazuje na potrzebę objęcia ich stałą opieką i pielęgnacją, a ze względu na swój stan psychiczny nie są zdolne do wyrażenia zgody na umieszczenie w DPS 22

23 i. Interwencje w trybie nagłym, gdy zachowanie osoby chorej psychicznie wskazuje, iż z powodu choroby zagraża ona bezpośrednio życiu własnemu bądź życiu lub zdrowiu innych osób, podejmowane wobec klientów objętych pomocą Zespołu, przy współpracy lekarza psychiatry z Poradni Zdrowia Psychicznego przy ul. Pawińskiego 2, Pogotowia Ratunkowego, jak również Policji i Straży Pożarnej j. Organizowanie umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym, zgodnie z postanowieniem sądu wg. art. 23 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. k. Współpraca z pracownikami socjalnymi z Działu Pomocy Środowiskowej i Działu Pomocy Specjalistycznej (pomoc w ocenie stanu zdrowia psychicznego klientów, określenie sposobu pomocy i niezbędnych działań a także w zależności od sytuacji wskazywanie na konieczność interwencji lekarza psychiatry lub przejmowanie trudnych przypadków do prowadzenia w Zespole). l. Superwizje z psychologiem polegające m.in. na omawianiu trudnych przypadków oraz konsultacjach w skomplikowanych sytuacjach pojawiających się w pracy z klientami m. Koordynowanie i przyznawanie pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. 4. Zespół ds. osób niepełnosprawnych Zespół zajmował się 406 osobami, które wymagały usług opiekuńczych z uwagi na wiek, ograniczenia zdrowotne (niepełnosprawność lub długotrwałą chorobę). Charakterystyka działań a. Diagnozowanie potrzeb klientów, ustalenie możliwości ich zaspokojenia poprzez usługi opiekuńcze i specjalistyczne oraz pomoc materialną b. Praca socjalna z rodziną i krewnymi podopiecznych oraz współdziałanie z samorządem terytorialnym, organizacjami, stowarzyszeniami, instytucjami o charakterze pomocowym, placówkami służby zdrowia, policji, sądu, organizacjami kościelnymi, placówkami oświatowymi, związkami wyznaniowymi, ZUS w sprawach klienta c. Pomoc w umieszczaniu osób potrzebujących w stacjonarnych placówkach opieki: kompletowanie dokumentacji dot. umieszczenia w domach pomocy społecznej (20 osób) pomoc w załatwianiu formalności związanych z umieszczaniem klientów w zakładach opiekuńczo-leczniczych i hospicjach (9 osób) udział w sprawach sądowych dotyczących umieszczenia w domu pomocy społecznej lub szpitalu psychiatrycznym, klienta bez jego zgody (7 podopiecznych) organizowanie przejazdów klientów do DPS (2 osoby) 23

24 Tab. 17. Najważniejsze zadania wykonane przez Zespół ds. osób niepełnosprawnych w 2011 r. Lp. Rodzaj wykonanego zadania Liczba zadań 1 Prowadzenie postępowań dotyczących przyznania usług opiekuńczych Umorzenia postępowania 91 3 Pomoc w załatwieniu spraw urzędowych wypełnienie wniosków do WZL, ZUS) 63 4 Wygaśnięcia decyzji 39 5 Kompletowanie dokumentacji specjalistycznej 20 6 Wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu należności 16 7 Uchylenia decyzji 14 8 Interwencje 7 d. Pomoc w kontaktach z urzędami i instytucjami (np. przy pisaniu podań i pism urzędowych (np. odwołania do sądu i ZUS) oraz pomoc przy wypełnianiu i składaniu różnego typu wniosków (np. wniosków emerytalnych i rentowych, o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku mieszkaniowego) - 63 osoby e. Przeprowadzenie nagłych interwencji (7 środowisk) - po wstępnym ustaleniu katalogu podstawowych potrzeb, udzielano stosownej pomocy f. Gromadzenie danych o placówkach służących wsparciem osobom niepełnosprawnym i członkom ich rodzin g. Udzielanie informacji o warunkach i zasadach przyznawania usług opiekuńczych (493 osób zainteresowanych) h. Kontrola jakości usług realizowanych przez firmę opiekuńczą (kontrole w większości środowisk co 3-4 miesiące, w nagłych przypadkach - na bieżąco, usługi opiekuńcze u osób leżących - co 2 miesiące). Pracownicy Zespołu przeprowadzili łącznie 823 kontrole usług. Szczegółowe informacje dotyczące usług opiekuńczych znajdują się w rozdziale VIII. 5. Klub Aktywizacji Zawodowej Optymista Głównym celem Klubu Optymista była aktywizacja zawodowa i pomoc w poszukiwaniu i podejmowaniu pracy świadczona bezrobotnym i poszukującym zatrudnienia mieszkańcom Ochoty - w tym podopiecznym OPS. Działania obejmowały: a. Ustalenie sytuacji zawodowej klienta i jego realnych szans na rynku pracy Metodą ustalania sytuacji był proces doradczy, podczas którego następowało: rozpoznanie zasobów zawodowych i osobistych klienta: wykształcenia, doświadczeń i umiejętności zawodowych, uwarunkowań zdrowotnych i rodzinnych itp. 24

25 ustalenie preferencji zawodowych klienta: charakteru i rodzaju pracy, stanowiska, oczekiwanych warunków zatrudnienia (możliwej formy zatrudnienia, godzin pracy, itp.) weryfikacja oczekiwań klienta co do poszukiwanej pracy z realnymi możliwościami jej podjęcia w kontekście aktualnego rynku pracy (poszukiwanych zawodów i stopnia chłonności), a także wymagań i oczekiwań pracodawców na konkretnym stanowisku ustalenie kierunku i formy podniesienia lub zmiany kwalifikacji zawodowych w przypadku dużych rozbieżności między umiejętnościami i kwalifikacjami klienta, a aktualnymi wymogami rynku pracy uzgodnienie z klientem jego kierunku i sposobów działania zmierzających do znalezienia i podjęcia pracy. b. Aktywizowanie i podtrzymywanie aktywności klienta w trakcie poszukiwania pracy aż do jej znalezienia i podjęcia, m.in.: ustalanie priorytetowych potrzeb i działań pomagających klientowi w znalezieniu i podjęciu pracy realizacja opracowanych z klientami indywidualnych planów działania zmierzających do znalezienia zatrudnienia przygotowanie dokumentów aplikacyjnych (życiorysu, listu motywacyjnego) wyszukiwanie ofert pracy (prasa, portale internetowe, Urząd Pracy, giełdy i targi pracy, bezpośrednio firmy, agencje pośrednictwa itp.) monitoring konkretnych ofert pracy wysyłanie dokumentów aplikacyjnych do pracodawców (faksy, maile) monitoring i korekta wykonywanych rozmów telefonicznych z potencjalnymi pracodawcami przygotowanie klientów do rozmowy bezpośredniej z pracodawcą (trening autoprezentacji) przygotowanie klientów do ewentualnego negocjowania warunków pracy analiza merytoryczna odbytych rozmów i spotkań klientów z pracodawcami pomoc w korzystaniu z internetowych baz danych o ofertach pracy i z portali typu praca pomoc w znajdowaniu informacji na temat firm i rekrutacji w różnych branżach informowanie o prawach i obowiązkach pracownika informowanie zainteresowanych o możliwościach odbycia bezpłatnych (lub płatnych) szkoleń i kursów zawodowych (organizatorzy, terminy, miejsca). c. Wsparcie psychologiczne w procesie aktywnego poszukiwania pracy Ważnym elementem wsparcia było przygotowanie klientów do skutecznego i trwałego odnalezienia się na rynku pracy. Klub Optymista osiągał to poprzez : rozpoznanie realnych problemów klientów i próby ich pozytywnego rozwiązania (w tym również problemów pozazawodowych) kierowanie klientów z konkretnymi problemami do innych placówek pomagających zgodnie z ich kompetencjami budowanie u klientów poczucia własnej wartości, samoakceptacji i pozytywnego myślenia wypracowywanie u klienta poczucia sprawczości - wewnętrznego przekonania o własnych możliwościach i kontroli nad przebiegiem swojego życia zawodowego i osobistego 25

26 udzielanie wsparcia w sytuacjach kryzysu związanego z napotykanymi trudnościami w osiąganiu celu, przekraczaniu własnych lęków i ograniczeń związanych z poszukiwaniem lub zmianą pracy indywidualne rozmowy z psychologiem mające na celu wsparcie psychiczne, zmianę poglądów na własną sytuację, zmianę postawy życiowej, wyjście z kryzysu, rozwiązanie problemów osobistych, pokonanie których jest niezbędnym warunkiem dla pobudzenia aktywności życiowej, samoakceptacji i wiary w osiągnięcie sukcesu wsparcie w sytuacji utraty motywacji, wiary w sukces, wiary we własne możliwości zmiany pracy d. Optymalizację działań podejmowanych w stosunku do klientów - podopiecznych OPS. Było to możliwe dzięki stałym kontaktom i współpracy z pracownikami socjalnymi OPS, w tym: monitorowanie działań i postaw klientów wewnętrzne konsultacje trudniejszych i bardziej skomplikowanych przypadków w uzasadnionych przypadkach - wspólne spotkania z pracownikiem socjalnym, klientem i pracownikiem Klubu w celu wynegocjowania i uzgodnienia dalszych działań pomocy ze strony OPS. W roku 2011 r. w Klubie przyjęto 494 osoby, z tego: 198 osób - stanowili podopieczni OPS (w tym 149 nowych) 296 osób - mieszkańców Ochoty, nie korzystających z pomocy materialnej OPS (w tym 247 nowych). Szczegóły przedstawia poniższa tabela. Tab. 18. Frekwencja w Klubie Aktywizacji Zawodowej Optymista w roku 2011 Lp. Miesiąc Klienci W tym Klienci W tym OPS nowi spoza OPS nowi 1 Styczeń Luty Marzec Kwiecień Maj Czerwiec Lipiec Sierpień Wrzesień Październik Listopad Grudzień Razem Podopieczni skorzystali z następujących form pomocy indywidualnej: doradztwo zawodowe: wszyscy osób porady psychologiczne: 158 porad (w tym 83 porady udzielone podopiecznym z OPS, 75 porad udzielonych osobom spoza OPS) pomoc w pisaniu życiorysu, listu motywacyjnego itp.: 188 osób (w tym 82 osoby z OPS, 106 osób spoza OPS) 26

27 w kursach i szkoleniach zawodowych wzięło udział: 25 osób (w tym 11 osób z OPS., 14 - spoza OPS ) Według posiadanych informacji w tym czasie 294 osoby spośród klientów Klubu Aktywizacji Zawodowej podejmowały pracę (w tym 122 osoby z OPS, 172 osoby spoza OPS). 6. Konsultanci - psycholodzy Konsultanci-psycholodzy udzielali porad, konsultacji wychowawczych, rozmów wspierającodiagnostycznych, wsparcia pracowników socjalnych w diagnozie nowych środowisk. Konsultacje odbywały się w środowisku oraz w siedzibie OPS. Poza tym były to asysty przy przeprowadzaniu wywiadów środowiskowych, przede wszystkim związane z agresywnymi zachowaniami niektórych klientów. Łącznie w ciągu całego roku odbyło się ponad 720 konsultacji w 230 środowiskach. Psycholog w KAZ Optymista realizował zadania związane z rynkiem pracy, polegające na: przeprowadzaniu rozmów doradczych z osobami bezrobotnymi organizowaniu spotkań indywidualnych i konsultacji psychologicznych dotyczących bezrobocia oraz innych spraw i problemów, zgłaszanych przez klientów klubu analizie ofert pracy (w prasie i w Internecie) oraz zmian na rynku pracy, a także rynku szkoleń gromadzeniu i analizowaniu informacji pod kątem zapotrzebowania i aktualnych wymagań stawianych przez pracodawców kandydatom do pracy. Tab. 19. Kategorie problemów i częstotliwość ich występowania w pracy psychologów - konsultantów OPS w 2011 r. Lp. Kategorie problemów Opis Liczba 1 Choroby psychiczne zdiagnozowana schizofrenia, zaburzenia psychotyczne 50 2 Uzależnienia od alkoholu, benzodiazepin lub narkotyków 27 3 Zaburzenia zaburzenia osobowości, zaburzenia depresyjne, adaptacyjne, nerwice, zaburzenia organiczne, związane z procesem demencyjnym; trudności w prawidłowym funkcjonowaniu w wielu sferach: emocjonalnej, społecznej, zawodowej, rodzinnej, w relacjach interpersonalnych. Często współwystępowały z nimi inne problemy: uzależnienia, trudności wychowawcze, rodzinne, problem bezrobocia Przemoc 5 Trudności wychowawcze 6 Traumy 7 Problemy związane z podeszłym wiekiem konsekwencje bycia ofiarą przemocy w rodzinie; poczucie bezradności, niemocy, brak wiary w swoje możliwości lub nie radzenie sobie z trudnymi emocjami, uzależnienie emocjonalne od sprawcy przemocy problemy wychowawcze z dziećmi (szkolne, emocjonalne) wynikające z uzależnienia jednego z członków rodziny, niewydolności wychowawczej, zaniedbań emocjonalnych, bezradności lub braków w umiejętnościach wychowawczych rodziców, problemów rozwojowych dziecka problemy, stres związany z niespodziewanym, trudnym wydarzeniem życiowym zazwyczaj stratą bliskiej osoby (często w tragicznych 34 okolicznościach) problemy z poradzeniem sobie z ograniczoną sprawnością, poczuciem osamotnienia, izolacją społeczną, brakiem wsparcia rodzinnego 37 8 Interwencje kryzysowe środowiska, w których z powodu choroby psychicznej, przemocy lub skrajnego zaniedbania dzieci wymagana jest natychmiastowa interwencja 8 9 Konflikty rodzinne, związane z pracą zawodową Niepełnosprawność intelektualna zazwyczaj współwystępująca z trudnościami wychowawczymi, konfliktami, innymi zaburzeniami psychicznymi Bezdomność współwystępująca zazwyczaj z uzależnieniami i in. zaburzeniami psych Bezrobocie stres związany z trudnościami znalezieniu zatrudnienia

28 7. Konsultant ds. współpracy ze środowiskiem lokalnym Podstawowe zadania konsultanta ds. współpracy ze środowiskiem lokalnym koncentrowały się wokół następujących zagadnień: a. Komunikacja z otoczeniem OPS - strona internetowa Ośrodka Ważnym elementem komunikacji z otoczeniem była strona internetowa Ośrodka. Jej kształt ostateczny pozostał praktycznie nie zmieniony; dodano rubrykę Opinie komentarze, w której pojawiają się dłuższe materiały związane z szeroko rozumianą polityką społeczną oraz innymi dziedzinami życia społecznego naszej dzielnicy. Stale aktualizowano też rubrykę Wydarzenia, gdzie pojawiały się krótsze informacje ilustrowane zdjęciami nt. aktualnych wydarzeń, w których uczestniczy OPS i jego ośrodki wsparcia, a także komunikaty istotne dla bieżącej działalności OPS (16 wpisów). Dodano nowe poddziały strony: Uczestniczymy w projektach ( Wolontariat w OPS i Dobra kadra ) oraz linki m.in. poradnictwo.waw.pl. b. Wolontariat w OPS Dzielnicy Ochota W roku 2011 kontynuowano współpracę z wolontariuszami. Spotkania z wolontariuszami OPS (łącznie ponad 50) - obejmowały m.in. udzielanie informacji ogólnej, zagadnienia szczegółowe dotyczące bieżącej współpracy, udzielanie instruktażu BHP, informacje przed imprezami, uzupełnianie dokumentów, wyznaczanie i omawianie zadań, udzielanie porad i wsparcia itp. Niestety, brak w OPS sali konferencyjnej uniemożliwia kontakty z większą (chociażby kilkuosobową) grupą wolontariuszy; jest przeszkodą w tworzenie wśród nich więzi grupowych i ich pełniejszej integracji z Ośrodkiem. Stanowi to poważną przeszkodę w budowaniu pozycji OPS jako lokalnego centrum wolontariatu. Ważnym elementem organizowania pracy wolontariuszy są stałe kontakty z warszawskim Centrum Wolontariatu - w postaci comiesięcznych spotkań koordynatorów wolontariatu z warszawskich (i mazowieckich) OPS, które zaowocowały m.in. zamieszczeniem wypowiedzi na stronie internetowej Centrum. W trakcie spotkań odbywa się wymiana doświadczeń; korzystano z fachowych porad prawnych i merytorycznych; zaopatrywano się w bezpłatne materiały reklamowo-informacyjne z zakresu wolontariatu (ulotki, plakaty, foldery, które wykorzystano podczas festynów i spotkań lokalnych). Współpraca z Centrum umożliwiła m.in. wzięcie udziału w ekspozycji namiotu europejskiego (wrzesień 2011) poświęconego wolontariatowi osób niepełnosprawnych. Centrum pomagało również w poszukiwaniu wolontariuszy, zdobywaniu wiedzy i ważnych kontaktów. Było organizatorem atrakcyjnych i owocnych warsztatów (Warszawa, październik 2011) i wyjazdów studyjnych (Przasnysz, wrzesień 2011) dla koordynatorów z OPS. Ze strony OPS w ramach współpracy z Centrum udostępniano fotografie z imprez, pomagano w przekazywaniu informacji itp. 28

29 Kontynuowano stosowanie nowego zakresu ubezpieczeń dla wolontariuszy wprowadzającego - oprócz ubezpieczenia NNW - ubezpieczenie OC. Obie formy ubezpieczeń nie są dla OPS obowiązkowe w przypadku porozumień dłuższych niż 30 dni, stwarza to jednak lepszą sytuację zarówno dla Ośrodka, jak i osób współpracujących z nami w charakterze wolontariuszy. Coraz szerzej stosowano w kontaktach z wolontariuszami komunikację elektroniczną m.in. z wykorzystaniem skrzynki poczty internetowej - co znakomicie ułatwiło współpracę i przyspieszyło przekazywanie informacji. Dzielnicowe Święto Wolontariusza Wolontariat z Ochotą było jak co roku najważniejszą imprezą związaną z wolontariatem ochockim. OPS był jej współorganizatorem. Uroczystość odbyła się r. w APS im. M. Grzegorzewskiej, zgromadziła ponad 150 wolontariuszy i koordynatorów z instytucji i organizacji pozarządowych oraz władze Dzielnicy i uczelni. Udział - poza wsparciem finansowym - obejmował także przygotowanie dyplomów i nagród dla najlepszych wolontariuszy działających przy OPS, wykonanie jednej z prezentacji w kuluarach, oraz wykonanie i udostępnienie dokumentacji fotograficznej. Współpraca w zakresie wolontariatu ze Stowarzyszeniem Otwarte Drzwi. W roku 2011 kontynuowano współpracę ze Stowarzyszeniem Otwarte Drzwi w zakresie wolontariatu osób niepełnosprawnych intelektualnie. Projekt polegał na wykonywaniu świadczeń wolontariackich przez podopiecznych Ośrodka Dziennego Pobytu i Rehabilitacji Społecznej dla Osób Niepełnosprawnych przy ul. Białobrzeskiej 11 w Warszawie prowadzonego przez Stowarzyszenie na rzecz osób starszych - klientów OPS. Główne cele programu, to: podnoszenie poziomu aktywności życiowej osób z niepełnosprawnością intelektualną w połączeniu z pomocą niesioną osobom najbardziej potrzebującym - klientom OPS stworzenie możliwości współpracy osobom potrzebującym pomocy polepszenie kondycji psychofizycznej osób z niepełnosprawnością intelektualną (wolontariuszy) oraz klientów OPS wzrost samodzielności życiowej i zaufania do własnych możliwości u wolontariuszy z niepełnosprawnością intelektualną przeciwdziałanie dyskryminacji i marginalizacji osób niepełnosprawnych tworzenie osobom z niepełnosprawnością intelektualną szans do sprawdzenia swoich umiejętności stworzenie klientom OPS możliwości uzyskania dodatkowego wsparcia oraz nawiązania dodatkowych znajomości, sprzyjające poprawie jakości ich życia. W projekcie wzięło udział sześcioro podopiecznych Stowarzyszenia Otwarte Drzwi, posiadających zdolność do czynności prawnych, o lekkim i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności intelektualnej. Były to osoby wykazujące dużą aktywność w działaniach tego typu, radzące sobie w środowisku. Po odpowiednim przeszkoleniu zostali oni wolontariuszami w OPS. Ich zadaniem była pomoc osobom starszym i niepełnosprawnym w pracach domowych, pomoc w spacerach oraz dotrzymywanie towarzystwa, czytanie lektur itp. W ramach partnerskiej współpracy pracownicy OPS pomagali wdrożyć uczestników projektu do pracy wolontariackiej, udzielali instruktaży, prowadzili spotkania i prezentacje. Praca tych wolontariuszy i ich zaangażowanie zostały ocenione bardzo wysoko: otrzymali wyróżnienia Dyrektora OPS, a jeden - wyróżnienie Burmistrza przyznawane z okazji Dnia Wolontariusza. Uroczyste podsumowanie projektu odbyło się r. w ochockiej siedzibie oddziału Stowarzyszenia. Ponieważ realizacja tego projektu została oceniona pozytywnie, będzie on kontynuowany w roku

30 Liczba wolontariuszy w roku 2011: z osobami wykonującymi swe obowiązki przez okres dłuższy niż 30 dni podpisano 33 porozumienia o wykonywaniu świadczeń wolontariackich (jest to więcej o 5 osób niż w roku poprzednim). 8 wolontariuszy podejmowało wykonanie swych obowiązków w okresie do 30 dni (tzw. wolontariat akcyjny - na mocy porozumień ustnych). Najważniejsze prace wykonywane przez wolontariuszy to: udzielanie korepetycji i pomoc w nauce uczniom szkół ochockich, w tym dzieciom z rodzin będących podopiecznymi OPS (w klubie Ostoja-Jakub, przy ul. Lelechowskiej 5) indywidualna pomoc osobom starszym i niepełnosprawnym w miejscu zamieszkania pomoc w przygotowaniu i przeprowadzeniu imprez zewnętrznych (festyny, spotkania) pomoc w zajęciach terapeutycznych w Klubie Relaks, DDP Z Ochotą i ŚDS Pod Skrzydłami pomoc w przedszkolu i poradni zdrowia psychicznego organizowanie warsztatów specjalistycznych dla podopiecznych ośrodków wsparcia pomoc w przygotowaniu materiałów informacyjno-reklamowych. c. Imprezy zewnętrzne Jednym z zadań konsultanta ds. współpracy ze środowiskiem lokalnym było przygotowanie i koordynowanie udziału OPS w zewnętrznych imprezach lokalnych. W roku 2011 najważniejszymi z nich były: Festyn z okazji Dnia Dziecka, Na festynie w Parku Szczęśliwickim, organizowanym przez Urząd Dzielnicy Ochota, OPS promował rodzicielstwo zastępcze: zorganizowano punkt informacyjny dla osób zainteresowanych rodzicielstwem zastępczym, obsługiwany przez pracowników OPS (Zespół ds. Rodzin) oraz zaproszonych przez nas specjalistów Mazowieckiej Fundacji Rodzin Zastępczych. Przygotowano materiały m.in. na temat programu Rodzina ważna sprawa. W stoisku OPS dla najmłodszych uczestników festynu przygotowano różnorodne atrakcje m.in.: konkurs rysunkowy z nagrodami dla najmłodszych pt. Ja i moja rodzina, warsztaty jubilerskie, pracownię chemiczną - pokazy doświadczeń zorganizowane we współpracy ze studentami Chemicznego Koła Naukowego Politechniki Warszawskiej Flogiston, zajęcia plastyczne połączone z galerią prac pt. Uśmiech dziecka i in. W obsłudze stoiska uczestniczyli wolontariusze. IV Targi Pracy Z Ochotą do Pracy, W trakcie Targów Pracy, zorganizowanych przez Urząd Dzielnicy w hali OSiR przy ul. Nowowiejskiej 37b pracownicy OPS (Klubu Aktywizacji Zawodowej Optymista ) informowali o warunkach pomocy udzielanej przez Ośrodek osobom bezrobotnym oraz możliwościach skorzystania z porad w KAZ Optymista (w zakresie aktywnego poszukiwania pracy, przygotowania życiorysu zawodowego, aplikacji itp.). IX Rodzinny Piknik Integracyjny Szczęśliwice 2011, Piknik Integracyjny w Parku Szczęśliwickim to jedna z najważniejszych imprez plenerowych w naszej Dzielnicy. Piknik organizowany jest przy wsparciu Urzędu Dzielnicy, Koalicji na rzecz Ochoty i ochockich organizacji społecznych Dzielnicy Ochota. Od trzech lat towarzyszą mu Ochockie Targi Organizacji Pozarządowych. Udział OPS to właściwie prezentacja oferty i dorobku czterech podmiotów, tj. samego OPS oraz ośrodków wsparcia: ŚDS Pod Skrzydłami, Klubu Relaks i DDP Z Ochotą. W stoiskach zorganizowano m.in.: gry i zabawy sportowo-rekreacyjne dla dzieci i rodziców, konkurs 30

31 rysunkowy z nagrodami pt. Kim chciałbym zostać?, kawiarenkę z drobnym poczęstunkiem, warsztaty jubilerskie, prezentacja prac plastycznych i rękodzielniczych wykonanych przez uczestników warsztatów, warsztaty muzyczne i in., a ponadto udzielano informacji i rozdawano materiały reklamowo-informacyjne. Dzień Wolontariusza Wolontariat z Ochotą, Ochocki Dzień Wolontariusza zorganizowano po raz ósmy; OPS uczestniczy w przygotowaniu tej imprezy od początku jej istnienia. W spotkaniu uczestniczyło ok. 170 wolontariuszy i koordynatorów, w tym 9 wolontariuszy OPS. Do zadań konsultanta należało m.in.: zorganizowanie pomocy wolontariuszy przygotowanie materiałów reklamowych i in. kontakty z prasą wykonywanie i udostępnienie fotografii itp. przygotowanie stoiska informacyjnego pomoc w dokonaniu zakupów przygotowanie nagród i dyplomów dla wolontariuszy wyróżnionych przez Dyrektora OPS ogólna pomoc w organizacji imprezy wykonanie fotografii pomoc w przygotowaniu materiałów reklamowych i informacyjnych Warsztaty w Dniu Wolontariusza, d. Współpraca z organizacjami pozarządowymi w 2011 r. - obejmowała stałe kontakty z NGO działającymi na terenie Dzielnicy i m.st. Warszawy, m.in. z: Koalicją na rzecz Ochoty - przygotowanie imprez lokalnych Stowarzyszeniem WISE - w organizacji korepetycji, spotkań w Klubie przy ul. Lelechowskiej Stowarzyszeniem Centrum Wolontariatu i Stowarzyszeniem Otwarte Drzwi - w zakresie wolontariatu (opisane wyżej) Dzielnicową Komisją Dialogu Społecznego - w zakresie bieżącej współpracy organizacji i instytucji Dzielnicy Ochota e. Promocja i informacja W roku 2011, zgodnie z przyjętym planem działań, wykonano nast. prace z zakresu promocji OPS: materiały informacyjno-reklamowe, niezbędne w działaniu OPS i jego ośrodków wsparcia, min.: ulotki reklamowo-informacyjne OPS pt. Pomagamy oraz DDP Z Ochotą ulotki, plakaty, zdjęcia i zaproszenia dla potrzeb projektu Akademia Rodziny (wykonane we własnym zakresie). 31

32 komunikacja z mediami i instytucjami Dzielnicy Ochota Utrzymywanie stałych kontaktów z mediami lokalnymi, m.in. przekazywanie informacji związanych z najważniejszymi wydarzeniami, w których uczestniczył OPS - zaowocowały publikacją nast. artykułów: Odnaleźć siebie w pomaganiu innym, POŁUDNIE, nr 7(12) z Wolontariat z Ochotą, NASZA GAZETA OCHOTY URSUSA I WŁOCH, nr Relacja z obchodów Dnia Wolontariusza na Ursynowie, Białołęce i Ochocie oraz Refleksje uczestnika projektu, artykuł na stronie internetowej ponadto materiały przesłane przez nas (tekst + zdjęcia)stały się podstawą do powstania 2-3 notatek na stronie Urzędu Dzielnicy Ochota (w rubryce Wydarzenia ). f. Inne prace związane z opracowaniem dokumentów OPS (we współpracy z innymi komórkami OPS) Bilans potrzeb 2012 Ocena zasobów pomocy społecznej w powiecie Aktualizacja wpisów informacyjnych dot. OPS w katalogach i in. publikacjach, m.in. Ochocki informator dla Seniorów, Gazeta targowa, Informator IV Tragów Pracy. VIII. Pomoc usługowa Pomoc usługowa realizowana była jako zadanie własne w formie usług opiekuńczych dla osób starszych i niepełnosprawnych oraz zadanie zlecone w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Lp. Tab. 20. Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze Rodzaj pomocy Liczba osób, którym przyznano świadczenia Liczba świadczeń Kwota świadczeń (zł) Liczba rodzin Liczba osób w rodzinach 1 Usługi opiekuńcze Specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi - zadanie zlecone Usługi opiekuńcze (zadanie własne) Zakres usług opiekuńczych realizowanych w 2011 r. obejmował: pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych: utrzymanie czystości w pomieszczeniach użytkowanych przez osobę korzystającą z pomocy oraz sprzętu sanitarnego i urządzeń sanitarnych, zapewnienie bezpiecznego otoczenia do poruszania się utrzymanie w czystości naczyń stołowych, kuchennych i innego sprzętu gospodarstwa domowego użytkowanego przez osobę korzystającą z usług, dbanie o higienę żywności pranie bielizny osobistej i lekkiej odzieży 32

33 pranie i zmianę bielizny pościelowej (pod warunkiem posiadania przez podopiecznego pralki) lub zanoszenie bielizny do pralni prasowanie odzieży zakup podstawowych artykułów spożywczych i gospodarstwa domowego - pomoc przy sporządzaniu listy zakupów, informowanie o cenach towarów przygotowanie posiłków z uwzględnieniem diet (w tym co najmniej jednego gorącego dziennie) dostarczenie 1 gorącego posiłku z placówki gastronomicznej wskazanej przez Zamawiającego, pomoc przy spożywaniu posiłków palenie w piecu, przynoszenie węgla, wody załatwianie spraw urzędowych, opłacanie rachunków, rzetelne i terminowe rozliczanie się z wydatkowanych środków, pomoc w opiece nad zwierzętami domowymi opiekę higieniczną mycie, czesanie i ubieranie, z uwzględnieniem problemów utrzymania higieny w załatwianiu potrzeb fizjologicznych golenie, kąpiel przesłanie łóżka układanie chorego w łóżku, zmiana pozycji chorego w łóżku zapobieganie powstawaniu odleżyn pielęgnację zaleconą przez lekarza np. podawanie leków, smarowanie, okłady zapewnienie kontaktów z otoczeniem organizowanie spacerów, podtrzymywanie kontaktów ze środowiskiem czytanie, prowadzenie rozmów. Usługi opiekuńcze na zlecenie OPS świadczyła firma Vital s.c. Usługi Opiekuńczo-Pielęgniarskie Ewa i Stanisław Lechowscy, z siedzibą w Warszawie przy ul. Solipskiej 1a, wyłoniona w przetargu nieograniczonym. Cena usług opiekuńczych w ciągu całego roku pozostawała niezmienna i wynosiła 10,99 zł za godzinę. Ze strony ośrodka usługi zleca i koordynuje Zespół do spraw osób niepełnosprawnych Działu Pomocy Specjalistycznej. 2. Specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi (zadanie zlecone) Specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi (zadanie zlecone) - realizowane były na podstawie: art. 8 i 9 ustawy z r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. Nr 111, poz. 535 z późn. zm.) art pkt 3 ustawy z r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 175, poz ) Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. Nr 189, poz z późn. zm.). Zakres usług obejmuje: uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym zwłaszcza: kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspieranie, także w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych 33

34 interwencje i pomoc w życiu w rodzinie pomoc w załatwianiu spraw urzędowych wspieranie i pomoc w uzyskaniu zatrudnienia pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi pielęgnację - jako wspieranie procesu leczenia, w tym: pomoc w dostępie do świadczeń zdrowotnych uzgadnianie i pilnowanie terminów wizyt lekarskich, badań diagnostycznych pomoc w wykupywaniu lub zamawianiu leków w aptece pilnowanie przyjmowania leków oraz obserwowanie ewentualnych skutków ubocznych ich stosowania w szczególnie uzasadnionych przypadkach zmiana opatrunków, pomoc w użyciu środków pomocniczych i materiałów medycznych, przedmiotów ortopedycznych, a także w utrzymaniu higieny pomoc w dotarciu do placówek służby zdrowia pomoc w dotarciu do placówek rehabilitacyjnych. rehabilitację fizyczną i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.): zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub specjalisty z zakresu rehabilitacji ruchowej lub fizjoterapii współpraca ze specjalistami w zakresie wspierania psychologiczno-pedagogicznego i edukacyjno-terapeutycznego zmierzającego do wielostronnej aktywizacji osoby korzystającej ze specjalistycznych usług. pomoc mieszkaniową, w tym: w uzyskaniu mieszkania, negocjowaniu i wnoszeniu opłat, w organizacji drobnych remontów, adaptacji, napraw, likwidacji barier architektonicznych kształtowanie właściwych relacji osoby uzyskującej pomoc z sąsiadami i gospodarzem domu. zapewnienie dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi dostępu do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych, w wyjątkowych przypadkach, jeżeli nie mają możliwości uzyskania dostępu do zajęć, o których mowa w art. 7 ustawy z r. o ochronie zdrowia psychicznego. Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi w 2011 r. były świadczone przez firmę Agencja Służby Społecznej B. Kościelak Spółka Jawna, wybraną w trybie postępowania przetargowego. Cena jednej godziny usług wynosiła 22,00 zł. W 2011 r. z usług skorzystało 37 mieszkańców Ochoty, w tym: 29 to osoby chore psychicznie, 6 osób z niepełnosprawnością intelektualną, 2 dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi. Szczegółową charakterystykę podopiecznych ilustrują tabele. Tab. 21. Struktura wieku i płci osób z chorobą psychiczną korzystających ze specjalistycznych usług opiekuńczych w 2011 r. Poniżej 15 Powyżej Wiek lat lat lat lat Razem lat 60 lat Liczba osób Płeć Kobieta Mężczyzna Razem Liczba osób

35 Tab. 22. Struktura wieku i płci osób niepełnosprawnych intelektualnie korzystających ze specjalistycznych usług opiekuńczych w 2011 r. Poniżej 15 Powyżej Wiek lat lat lat lat Razem lat 60 lat Liczba osób Płeć Kobieta Mężczyzna Razem Liczba osób Tab. 23. Struktura wieku i płci osób z autyzmem korzystających ze specjalistycznych usług opiekuńczych w 2011 r. Poniżej 5 10 Powyżej Wiek lat lat lat Razem 5 lat lat 30 lat Liczba osób Płeć Kobieta Mężczyzna Razem Liczba osób Tab. 24. Sytuacja rodzinna klientów korzystających ze specjalistycznych usług opiekuńczych w 2011 r. Stan rodzinny Liczba osób Samotnie gospodarujące 23 Pozostające we wspólnym gospodarstwie 14 Razem 37 IX. Działalność ośrodków wsparcia prowadzonych przez OPS 1. Dom Dziennego Pobytu Z Ochotą Dom Dziennego Pobytu,,Z Ochotą jest ośrodkiem wsparcia dla osób starszych. Placówka została powołana 25 lat temu w celu zapewnienia osobom starszym, pozbawionym wystarczającego wsparcia ze strony najbliższych warunków do godnej i aktywnej starości. 35

36 Do końca stycznia 2011 r. Dom Dziennego Pobytu,,Z Ochotą mieścił się w kamienicy przy ul. Filtrowej 68, w suterenie o powierzchni 173,3 m kw. W lutym 2011 r. placówka przeniosła się do nowych pomieszczeń przy ul. Grójeckiej 109 o powierzchnia 133,8 m kw. Mimo że jest ona mniejsza od poprzedniej, standard pomieszczeń jest znacznie wyższy. Lokal znajduje się na parterze, jest całkowicie dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. W placówce znajduje się jadalnia, świetlica, 3 łazienki, w tym jedna z natryskiem i jedna dostosowana dla osób poruszających się na wózku, przy balkoniku lub przy pomocy kul. Ponadto zagospodarowano duży hol w taki sposób, że możliwe jest w nim prowadzenie zajęć. W lokalu znajdują się jeszcze: pokój kierownika i pokój biurowy, w których odbywają się indywidualne rozmowy i konsultacje, 2 pomieszczenia kuchenne, magazyn, szatnia i pomieszczenie gospodarcze, w którym są 2 pralki, z których mogą korzystać uczestnicy. W Domu Dziennego Pobytu,,Z Ochotą było zatrudnionych 4 pracowników w pełnym wymiarze czasu pracy: kierownik starszy referent ds. administracyjno-gospodarczych instruktor ds. kulturalno-oświatowych robotnik gospodarczy Ponadto do pracy na rzecz seniorów został oddelegowany psycholog z OPS, który pracował w placówce jeden dzień w tygodniu. Na rzecz placówki w roku 2011 pomoc świadczyło 3 wolontariuszy, w tym jeden w okresie luty kwiecień 2011 r. prowadził cotygodniowe zajęcia dla seniorów z kinezyterapii. a. Uczestnicy Domu Dziennego Pobytu,,Z Ochotą W 2011 r. wydane zostały 34 decyzje administracyjne uprawniające do korzystania z usług DDP skorzystały z nich 32 osoby, w tym 23 samotne oraz 9 z rodzina. Tab. 25. Struktura wieku i płci uczestników DDP,,Z Ochotą Lp. Grupa wiekowa Kobiety 36 Liczba osób Płeć Mężczyźni Razem 1 Do 60 lat Powyżej Razem b. Cele i zadania Domu Dziennego Pobytu,,Z Ochotą oraz sposób ich realizacji Najważniejsze cele i zadania to: podtrzymywanie i zwiększanie umiejętności samodzielnego funkcjonowania i zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych seniorów przeciwdziałanie izolacji społecznej i zapobieganie marginalizacji osób z uwagi na wiek i ograniczoną sprawność aktywizacja uczestników poprzez rozwijanie ich zainteresowań oraz indywidualnych uzdolnień,

37 przedłużenie okresu samodzielnego funkcjonowania w miejscu zamieszkania osób korzystających z oferty DDP,,Z Ochotą integracja społeczna ukierunkowana na kształtowanie postaw tolerancji, życzliwości i zrozumienia wobec seniorów animacja środowiska lokalnego mająca na celu uwrażliwienie na kwestię starości. W nowej siedzibie DDP Z Ochotą. Symboliczne topienie Marzanny Dom Dziennego Pobytu,,Z Ochotą realizował wyznaczone cele m.in. poprzez: terapię zajęciową ukierunkowaną na przywrócenie utraconych z uwagi na wiek, funkcji i sprawności oraz wyrobienie funkcji zastępczych, w tym: ergoterapię, czyli terapię przez zajęcia manualne, głównie w formie zajęć plastycznych arteterapię, czyli terapię sztuką czynny lub bierny kontakt ze sztuką, w tym: biblioterapię, muzykoterapię, choreoterapię, dramatoterapię, poezjoterapię zajęcia grupowe o charakterze edukacyjnym i terapeutycznym, m. in. zebrania społeczności, zajęcia integracyjne, wykłady, spotkania tematyczne zajęcia relaksacyjne zajęcia rozwijające aktywność fizyczną i usprawniające ruchowo kinezyterapię, w tym: gimnastykę dla seniorów spacery i wycieczki wsparcie indywidualne, m. in. poradnictwo psychologiczne, rozmowy wspierające dla osób korzystających z oferty DDP,,Z Ochotą i ich bliskich organizację spotkań integracyjnych i okolicznościowych (wspólne obchody ważnych rocznic, świąt, imienin, itp.) pomoc w rozwiązywaniu trudnych sytuacji życiowych udzielenie wsparcia w zachowaniu więzi rodzinnych udostępnienie urządzeń do utrzymania higieny osobistej natrysk, pralka oraz udzielanie niezbędnej pomocy w tym zakresie zapewnienie jednego gorącego posiłku dziennie organizowanie innych zajęć w zależności od potrzeb świadczeniobiorców i możliwości placówki stałą i systematyczną współpracę z pracownikami socjalnymi Ośrodka Pomocy Społecznej współpracę z innymi organizacjami i instytucjami w celu rozwijania różnych form działalności. działania na rzecz uczestników, wynikające z celów i zadań DDP,,Z Ochotą są realizowane w oparciu o tygodniowy harmonogram pracy placówki, tworzony zgodnie z potrzebami samych zainteresowanych, a także z uwzględnieniem świąt, imprez lokalnych itp. (m.in. Dzień Sąsiada, Piknik Integracyjny w Parku Szczęśliwickim). 37

38 Tab. 26. Usługi i zajęcia oferowane przez DDP,,Z Ochotą dla osób korzystających z oferty placówki na podstawie decyzji administracyjnej Lp. Rodzaj zajęć Liczba uczestników 1 Poranny przegląd prasy; poranna integracja 18 2 Spotkania kulinarne zajęcia charakterze integracyjnym, służące też podtrzymaniu 32 samodzielności 3 Biblioterapia 32 4 Zajęcia plastyczne 21 5 Muzykoterapia 27 6 Zajęcia relaksacyjne 24 7 Oglądanie filmów 24 8 Zajęcia literackie 27 9 Warsztaty psychologiczne Indywidualne rozmowy z psychologiem Zajęcia kulinarne wspólne przygotowywanie deserów Gimnastyka Kinezyterapia* Zebrania społeczności Działalność Rady Seniorów 6 16 Pranie Kąpiele 9 18 Gry towarzyskie Pomiar ciśnienia Spacery Obiad Udział w imprezach lokalnych Udział w imprezach kulturalnych Zajęcia komputerowe Spotkania okolicznościowe, biesiady Zajęcia taneczne Pomoc koleżeńska 9 *Zajęcia realizowane przez wolontariuszkę. Poza zajęciami realizowanymi w systemie cotygodniowym, w placówce organizowane są liczne imprezy okazjonalne dla uczestników. 38

39 Tab. 27. Wykaz imprez organizowanych przez DDP,,Z Ochotą Lp. Data Charakter imprezy Zabawa Noworoczna Uroczyste Spotkanie z okazji Święta Trzech Króli Dzień Wegetarian inne spojrzenie na sposób żywienia; dyskusja ,,A tu znowu Nowy Rok tradycje noworoczne w kulturach Świata Występ Chóru Seniorek,,Karo Występ Iluzjonisty Walentynki - wspólne wyjście z Seniorami do restauracji Bal Karnawałowy w Środowiskowym Domu Samopomocy ul. Grójecka Tłusty Czwartek - biesiada Wizyta aktorki, pani Anny Nehrebeckiej w DDP,,Z Ochotą Wyjście do kina na film pt. Janek Wiśniewski padł Występ Teatru Impresarium - Proszę wstać - Sąd idzie Dzień Świętego Patryka spotkanie z kulturą i tradycją Irlandii Powitanie Wiosny topienie Marzanny wykonanej przez seniorów DDP,,Z Ochotą Światowy Dzień Teatru wykład; dyskusja Wspólne wyjście do Domu Kultury,,Rakowiec na spektakle: Dwa Światy i Parady w ramach Teatralnej Wiosny Występ Teatru Impresarium - Jak Panicz Wania brał się do kochania Uroczyste spotkanie poświęcone pamięci Jana Pawła II Międzynarodowy Dzień Romski biesiada; koncert pt.: Na cygańską nutę Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej wykład; dyskusja Prezentacja,,Czytaka - urządzenia do czytania dla osób niedowidzących produkowanego przez Spółdzielnię Inwalidzką Wspólne wyjście do Domu Kultury,,Rakowiec na spektakl Podróż (przygotowany przez ŚDS) Uroczyste Spotkanie Wielkanocne ,,Z piosenką przez Świat recital Krystiana Makstona Uroczyste spotkanie poświęcone beatyfikacji Jana Pawła II Uroczyste spotkanie z okazji Święta Pracy i 3 Maja oraz Święta Flagi r. Wyjście do Biblioteki przy na spotkanie w ramach akcji,,dzieci czytają dziadkom Miłosza Uroczyste spotkanie z okazji Dnia Matki Dzień Sąsiada impreza lokalna Forum dyskusyjne:,,dzieci ofiary agresji Forum dyskusyjne:,,anonimowi Alkoholicy Forum dyskusyjne:,,dzień krwiodawstwa Spotkanie z poezją wspólne czytanie wybranych wierszy Wycieczka do Kozłówki 35 czerwiec Spotkania z tańcem (4 spotkania z tancerzami; prezentacja tańca, nauka podstawowych kroków) Forum dyskusyjne:,,choroby społeczne Uroczyste Spotkanie z okazji Rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego Uroczyste spotkanie z okazji rocznicy Bitwy Warszawskiej Wyjście na V Spotkania Seniorów DDPS,,Nie bójmy się jesieni Udział w IX Rodzinnym Pikniku Integracyjnym Szczęśliwice Występ Teatru Impresarium - Biuro obsługi samobójców Bal z okazji Dnia Seniora Wyjście na Festiwal Śpiewających Seniorów Impreza Taneczna 39

40 45 Październik/ listopad Udział w warsztatach tanecznych w Domu Kultury,,Rakowiec Uroczyste Spotkanie z okazji Święta Niepodległości Wróżby Andrzejkowe - biesiada Mikołajki Występ Chóru DDP,,Z Ochotą na spotkaniu wigilijnym Uniwersytetu III Wieku,,Omega Gwiazdka Podwórkowa Wspólne wyjście na imprezę integracyjną - podsumowująca realizację projektu,,ochotnik identyfikacji ze społecznością lokalną poprzez działania samopomocowe osób z niepełnosprawnością intelektualną w Stowarzyszeniu,,Otwarte Drzwi przy ul. Białobrzeskiej Uroczyste Spotkanie Wigilijne Bal Sylwestrowy Od marca 2011 r. przeprowadził 142 rozmowy konsultacyjne, z których skorzystały 22 osoby, w tym: 18 uczestników placówki oraz 3 osoby, które nie były uczestnikami, a jedynie seniorami zamieszkałymi na terenie Ochoty. Ponadto zrealizowano 31 warsztatów psychologicznych. Dom Dziennego Pobytu,,Z Ochotą organizuje lub współuczestniczy w organizacji imprez środowiskowych, spotkań integracyjnych, a także realizuje programy adresowane do osób starszych oraz prowadzi zajęcia o charakterze klubowym. Zadania te DDP Z Ochotą realizuje w Klubu Integracji Środowiskowej Seniorów,,Panaceum. Tab. 28. Wykaz imprez o charakterze lokalnym i ogólnowarszawskim, w których uczestniczyli pensjonariusze DDP,,Z Ochotą Lp. Data Charakter imprezy Udział w akcji Dzieci czytają dziadkom Miłosza (Biblioteka przy ul. Grójeckiej 109) Europejski Dzień Sąsiada (DDP współorganizowało punkt przy ul. Grójeckiej 109) IX Rodzinny Piknik Integracyjny Szczęśliwice Październik /listopad 2011 Ochockie Dni Seniora Podwórkowa Gwiazdka /DDP współorganizowało punkt przy ul. Grójeckiej 109/ Impreza integracyjna, podsumowująca realizację projektu,,ochotnik dot. identyfikacji ze społecznością lokalną poprzez działania samopomocowe osób z niepełnosprawnością intelektualną w Stowarzyszeniu,,Otwarte Drzwi przy ul. Białobrzeskiej V Spotkania Seniorów DDPS pod hasłem,,nie bójmy się jesieni (organizowany przez OPS Mokotów) IV Żoliborski Festiwal Śpiewających Seniorów (organizowany przez OPS Żoliborz) X Rocznica istnienia Oddziału Geriatrycznego przy ul. Dolnej 42 40

41 Tab. 29. Usługi i zajęcia oferowane przez DDP,,Z Ochotą dla osób korzystających z oferty placówki w formie klubowej Liczba osób korzystających z oferty w tym: Uczestnicy Osoby, które nie korzystają z Lp. Rodzaj zajęć DDP usług na podstawie decyzji Razem,,Z Ochotą administracyjnej 1 Chór Spotkania z muzyką klasyczną Sobotnie spotkania klubowe W czerwcu 2011 r. odbyły się 4,,Spotkania z tańcem prowadzone przez zawodowych tancerzy wg planu: pokaz taneczny prelekcja poświęcona historii i tradycji prezentowanego tańca nauka podstawowych kroków tanecznych. Uczestnicy placówki biorą także aktywny udział w imprezach o charakterze lokalnym organizowanych na terenie dzielnicy oraz w ogólnowarszawskich przedsięwzięciach dla seniorów. 2. Ośrodek Wsparcia dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi Ośrodek Wsparcia dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi został utworzony w lutym 2010 r., w jego skład weszły: Środowiskowy Dom Samopomocy Pod Skrzydłami Klub Integracji Środowiskowej Relaks - klub samopomocy. Środowiskowy Dom Samopomocy Pod Skrzydłami Środowiskowy Dom Samopomocy Pod Skrzydłami przy ul. Grójeckiej 109 jest dziennym ośrodkiem wsparcia dla osób przewlekle chorych psychicznie. Działalność Domu finansowana jest jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej z budżetu Wojewody Mazowieckiego. ŚDS działa od grudnia 2006 r. Podstawowym celem działalności ŚDS jest zapewnienie osobom chorym psychicznie oparcia społecznego w ich środowisku lokalnym, pozwalającego na zaspakajanie ich podstawowych potrzeb życiowych, poprawę funkcjonowania w środowisku (usamodzielnienie), zapobieganie postępującej izolacji i umożliwienie integracji społecznej. 41

42 a. Cele działalności ŚDS Pod Skrzydłami realizowane w roku 2011 Cele szczegółowe: pomoc w nabywaniu i zwiększaniu umiejętności samodzielnego funkcjonowania i zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych osób chorych psychicznie, przeciwdziałanie izolacji społecznej osób psychicznie chorych, zapobieganie marginalizacji życia i stygmatyzacji zapobieganie nawrotom choroby psychicznej pomoc w nabywaniu nowych umiejętności społecznych i zawodowych kształtowanie i wspieranie postawy wzajemnej pomocy wśród uczestników ŚDS umożliwienie realizacji ekspresji twórczej i rozwoju zainteresowań uczestników ŚDS umożliwienie integracji społecznej osób chorych psychicznie poprzez podejmowanie działań mających na celu nawiązywanie i podtrzymywanie kontaktów ze społecznością lokalną, promocję problematyki zdrowia psychicznego, informowanie lokalnej społeczności o problemach osób chorych psychicznie, przełamywanie uprzedzeń podnoszenie wiedzy i umiejętności radzenia sobie z problemami związanymi z chorobą psychiczną członków rodzin i opiekunów osób korzystających z zajęć Domu poprzez działania o charakterze edukacyjno-terapeutycznym oraz prowadzenie grupy wsparcia dla rodzin osób chorych psychicznie. tworzenie kompleksowego lokalnego systemu oparcia społecznego dla osób chorych psychicznie, poprzez inicjowanie i podtrzymywanie współpracy placówek służby zdrowia, instytucji publicznych i organizacji pozarządowych działającymi na rzecz osób chorych psychicznie na terenie dzielnicy Ochota b. Uczestnicy ŚDS Pod Skrzydłami. W 2011 r. do ŚDS skierowano łącznie 38 osób, w tym 25 mieszkańców Ochoty, 2 osoby z Mokotowa, 3 osoby ze Śródmieścia, 5 osób z Włoch, 1 osoba z Woli oraz 2 osoby z gmin ościennych Warszawy (Lesznowoli i Marek). Na dzień r. ŚDS wspierał 30 osób. Uczestnicy ŚDS to osoby przewlekle chore psychicznie, doświadczające zaburzeń o charakterze psychotycznym, w tym z rozpoznaniem: schizofrenia paranoidalna (w tym 6 osób z podwójną diagnoza, tj. chorobą psychiczną i uzależnieniem od alkoholu i/lub narkotyków i/lub leków psychotropowych) - 28 osób zaburzenia schizotypowe 2 osoby psychoza schizoafektywna 2 osoby choroba afektywna dwubiegunowa 2 osoby zaburzenia psychiczne spowodowane dysfunkcją mózgu 3 osoby (w tym 2 osoby z rozpoznaniem organicznych zaburzeń urojeniowych oraz 1 osoba z zespołem psychoorganicznym), 1 osoba z rozpoznaniem zaburzeń osobowości typu borderline (z epizodami psychotycznymi). W 2011 r. do ŚDS przyjęto 8 nowych uczestników, 8 osób wypisano (2 osoby podjęły pracę, 4 - zrezygnowały z pobytu w ŚDS z różnych przyczyn takich jak wyjazd za granicę lub inne plany życiowe, 2 - została wypisane w związku z przedłużającym się pobytem w szpitalu). 42

43 c. Zajęcia indywidualne prowadzone w ŚDS Pod Skrzydłami. Dla każdego z uczestników ŚDS terapeuci prowadzący wraz z zespołem terapeutycznym przygotowują indywidualne plany postępowania wspierająco-aktywizującego. Programy dostosowane do możliwości, potrzeb oraz motywacji i gotowości do zmiany każdego uczestnika, są weryfikowane (co 6 miesięcy) i oceniane. Stałe spotkania z prowadzącymi terapeutami są ważnym elementem wsparcia dla uczestników, którzy mogą liczyć również na ich pomoc w miejscu zamieszkania (9 odwiedzin), w trakcie pobytu w szpitalu (13), w relacjach z rodziną, kontaktach z różnymi instytucjami, pomoc w sprawach urzędowych (12) itp. Wszyscy uczestnicy ŚDS w związku z przewlekłą chorobą psychiczną objęci są leczeniem farmakologicznym. Uczestnicy przyjmują leki we własnym zakresie, pozostając pod kontrola lekarza psychiatry z Poradni Zdrowia Psychicznego. Dom zapewnia jedynie wsparcie farmakoterapii poprzez stosowanie oddziaływań terapeutycznych, takich jak: treningi lekowe, psychoedukacja, rozmowy wspierające. d. Zajęcia grupowe prowadzone w ŚDS Pod Skrzydłami w 2011 roku Środowiskowy Dom Samopomocy Pod Skrzydłami dąży do kształtowania społeczności terapeutycznej, w skład której wchodzą uczestnicy Domu i terapeuci. Spotkania społeczności stanowią forum wymiany informacji, dają możliwość omawiania i rozwiązywania przez uczestników wzajemnych problemów pojawiających się w codziennym życiu Domu i współdecydowania o organizacji czasu wolnego. Spotkania społeczności mają charakter obowiązkowy, odbywają się 2 razy w tygodniu i stanowią niezwykle istotny element oddziaływań rehabilitacyjnych, mających na celu budowanie poczucia bezpieczeństwa, zrozumienia i akceptacji. Poniższe zestawienie prezentuje katalog zajęć grupowych w 2011 r. realizowanych w ŚDS Pod Skrzydłami, które można podzielić na kilka typów: Zajęcia o charakterze treningowym Trening kulinarny - zajęcia przeznaczone dla wszystkich uczestników, odbywały się 3 razy w tygodniu, w grupach 6-8 osób (jeden dyżur raz w tygodniu) w okresie styczeń - grudzień 2011 przygotowywanie porannego posiłku. W ich trakcie uczestnicy uczą się współdziałania w małej grupie: planowania posiłków, ustalania menu na śniadania, podziału zadań, takich jak zakupy, przygotowanie posiłku, sprzątanie. Uczestnicy starają się przyjmować odpowiedzialność za przygotowanie posiłku, przypominają sobie nawzajem o dyżurach, współpracują miedzy sobą coraz skuteczniej, ćwiczą lub nabywają umiejętność robienia zakupów. Zajęcia miały także funkcję integracyjną oraz diagnostyczną dot. umiejętności samodzielnego przygotowywania posiłków szczególnie wobec nowych uczestników. Uczestnicy próbowali sił w nowych przepisach kulinarnych, często przygotowywali sałatki i potrawy na ciepło. Są obecnie bardziej niż na początku otwarci na nowości i chętniej decydują się na potrawy pracochłonne. W 2011 roku wprowadzono zmiany, jadłospis śniadaniowy ustalano nie na zebraniach społeczności, ale w poszczególnych grupach, wybrane potrawy były dostosowane do możliwości i umiejętności danego zespołu. Obecnie w treningach kulinarnych terapeuci pełnią jedynie funkcję wspierającą, uczestnicy sami dzielą się zadaniami między sobą i w całości odpowiadają za przygotowanie posiłku, co zaowocowało większą samodzielnością i odpowiedzialnością. 43

44 Raz w tygodniu odbywały się tzw. spotkania kulinarne. Na zebraniach społeczności ustalano, co w danym tygodniu w ramach zajęć zostanie przygotowane. Uczestnicy wyszukiwali nowe przepisy w Internecie, przygotowane zespołowo potrawy były później degustowane i oceniane. W wyniku zajęć powstaje książka kucharska z przepisami, które uczestnicy przećwiczyli i wypróbowali. Na przełomie listopada i grudnia 2011r. został zorganizowany konkurs kulinarny O Złotą Chochlę. Przez trzy tygodnie, zgłoszone grupy gotowały i prezentowały społeczności swoje potrawy. Dania były oceniane przez degustujących pod względem smaku, oryginalności oraz sposobu podania. Było też brane pod uwagę kryterium finansowe i porządkowe. Konkurs zakończył się uroczystym wręczeniem dyplomów i nagród. W efekcie tych działań wzrosło zainteresowanie wśród uczestników poszukiwaniem nowych propozycji kulinarnych, a także większa dbałość o sposób podania potraw. Trening umiejętności społecznych uczestnicy ćwiczyli podstawowe umiejętności interpersonalne oraz zasady efektywnej komunikacji. Trening umiejętności społecznych jest obowiązkowy dla wszystkich uczestników; ze względu na potrzebę zwiększenia aktywnego udziału uczestników prowadzony od 2011 r. w podziale na dwie grupy, współprowadzony przez trzech terapeutów, co sprzyja dynamice grupy i stwarza możliwość wspierania uczestników z większymi trudnościami komunikacyjnymi. Podczas zajęć uczestnicy odgrywają scenki, pracują w parach lub małych podgrupach. Zajęcia składały się z kilku bloków tematycznych: o trening prowadzenia rozmowy (komunikacja werbalna i niewerbalna, rozpoczynanie rozmowy, podtrzymywanie rozmowy); o grupa spotkaniowa w okresie wakacyjnym, podczas której uczestnicy w rozmowie kierowanej na wybrany temat ćwiczyli w praktyce umiejętności komunikacyjne, spotkania te charakteryzowały się luźną formułą, bez odgórnie narzuconego przez terapeutę tematu. Podczas tego spotkania uczestnicy rozmawiali o codziennych sprawach, była to także możliwość praktycznego wykorzystania wiedzy zdobytej podczas zajęć z komunikacji; o trening radzenia sobie z emocjami (złość/gniew, radość, wstyd, lęk/strach). Wartością dodaną tych zajęć jest widoczna chęć podejmowania trudnych tematów na forum społeczności, kreatywność, otwartość i zaangażowanie w rozwiązywanie problemów. Uczestnicy zaczęli zwracać większą uwagę na sposób rozmawiania, więcej osób zaczęło włączać się w scenki. Trening higieniczny zajęcia miały na celu ćwiczenie umiejętności związanych z dbaniem o higienę osobistą oraz wygląd zewnętrzny. Podczas zajęć osoby biorące udział wypełniały karty oceny własnego wyglądu zewnętrznego. Uczestnicy dość otwarcie dzielą się swoimi problemami, na zajęciach panuje atmosfera akceptacji i wzajemnego zrozumienia. W efekcie zajęć, niektóre osoby z trudnościami w tym obszarze, zaczęły bardziej regularnie dbać o higienę. Zajęcia były prowadzone w formule grupy wsparcia, poprzez rozmowę kierowaną w grupie uczestnicy motywowali się wzajemnie do regularnego dbania o higienę i estetyczny wygląd. Uzupełnieniem zajęć higienicznych było poruszanie w ich trakcie takich tematów jak: dbanie o paznokcie, włosy i skórę, zęby, środki do mycia się, odpowiedniego prania bielizny, radzenia sobie z nadmiernym poceniem się. Zajęcia z treningu higienicznego prowadzone były raz w tygodniu w okresie (nastąpiła zmiana planów). Trening pamięci zajęcia mające na celu zwiększenie sprawności umysłowej poprzez nauczenie uczestników samodzielnego przezwyciężania trudności związanych z nauką i 44

45 zapamiętywaniem, utrwalania i poszerzania posiadanych umiejętności, poprawę zdolności wysławiania się, koncentracji, powiększania zasobu słów i lepsze jego wykorzystywanie, szybkiego dokonywania operacji logicznych. Luźna, zabawowa forma zajęć pomaga w samodzielnym przezwyciężaniu trudności związanych z nauką i zapamiętywaniem. W roku 2011 najczęściej stosowanymi formami treningu pamięci były quizy wiedzy z różnych dziedzin życia oraz zapamiętywanie i odtwarzanie różnorodnych ciekawostek, uczestnicy zapamiętywali nowe informacje, z powodzeniem je odtwarzali, także po dłuższym czasie, prawie każdy był zaangażowany. Nieco mniej chętnie uczestniczyli w zajęciach, na których proponowano innego rodzaju ćwiczenie pamięci, jak np. zastosowanie mnemotechnik, odświeżanie pamięci autobiograficznej, wykreślanki, rebusy. Quizy pozwalają w rozrywkowy sposób odświeżać wiedzę ogólną, dzięki temu udaje się angażować wszystkich równocześnie, zwiększa to znacząco aktywność umysłowa niektórych uczestników, jednocześnie nieco zmniejszyła się integracyjna funkcja zajęć. Deficyty w funkcjonowaniu poznawczym uczestników, jak trudności w koncentracji uwagi, wnioskowaniu, zapamiętywaniu, znacząco ograniczają możliwość wprowadzania bardziej zaawansowanych ćwiczeń, a równocześnie zwiększają potrzebę kontynuowania treningu pamięci. Zajęcia zapewniały uczestnikom rozrywkę stymulującą do aktywności umysłowej, podtrzymywania i rozwijania sprawności funkcjonowania procesów poznawczych. Do odpowiedzi na forum nierzadko zgłaszały się osoby, które z reguły są małomówne, wycofane. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu przez cały rok Trening poszukiwania pracy - celem zajęć była poprawa orientacji w możliwościach podjęcia pracy przez osoby niepełnosprawne, nauka pisania CV, przygotowanie do rozmów kwalifikacyjnych oraz pomoc w znalezieniu ofert pracy dostosowanych do możliwości i oczekiwań. W zajęciach uczestniczyły osoby, które planowały podjęcie pracy zarobkowej na otwartym rynku pracy i w zakładach pracy chronionej. Zajęcia miały w pewnym stopniu formę grupy wsparcia. Uczestnicy opowiadali o swoich doświadczeniach w szukaniu i podejmowaniu pracy, reszta grupy starała się dzielić swoimi wnioskami lub refleksjami na ten temat. W ciągu roku zajęcia prowadzono w formie indywidualnego wsparcia dla 3 osób (z których 2 podjęły pracę); wznowiono ponownie po zebraniu grupy osób chętnych w grudniu Zajęcia o charakterze edukacyjnym Psychoedukacja w ramach psychoedukacji prowadzony był trening umiejętności aktywnego udziału we własnym leczeniu farmakologicznym. Uczestnicy uczyli się jak rozpoznawać różne objawy psychozy, poszerzali wiedzę na temat działania leków przeciwpsychotycznych, prowadzone były rozmowy dotyczące współpracy z lekarzem prowadzącym. Omawiano sposoby radzenia sobie ze stresem. Większość zajęć prowadzona była bardziej w formie rozmowy poprzedzonej wprowadzeniem, dzielenia się doświadczeniami. Cykl zajęć, które odbywały się raz w tygodniu w okresie , później zastąpione treningiem higienicznym (nastąpiła zmiana planów). Profilaktyka zdrowia - cykl zajęć, podczas których uczestnicy poszerzali i utrwalali wiedzę z zakresu zdrowia somatycznego, zdrowego stylu życia oraz zachowań prozdrowotnych. W ramach zajęć z profilaktyki zdrowia poruszane były zakresy tematyczne, które na początku roku zostały ustalone przez uczestników biorących udział w zajęciach, m.in. dbanie o odporność i zapobieganie infekcjom sezonowym, choroby serca, neurologiczne, profilaktyka nowotworów, a także zdrowy tryb życia. Uczestnicy dzielili się doświadczeniami i uzupełniali lub weryfikowali dotychczasową wiedze na 45

46 temat różnych schorzeń. Zwiększenie wiedzy na te tematy pomoże przyszłości szybciej zareagować w sytuacji, gdy pojawią się pierwsze objawy. W ramach profilaktyki zdrowia uczestnicy wypełniali indywidualne karty zdrowia, okresowo mierzyli ciśnienie i ważyli się. Zajęcia z profilaktyki zdrowotnej odbywały się raz w tygodniu w okresie , kolejny cykl zajęć w okresie Zajęcia o charakterze integracyjnym Spotkania dla Pań - tematyka spotkań była podporządkowana potrzebom uczestniczek, które swoje propozycje zgłaszały podczas omawiania planu na cały rok. Tematy dotyczyły zdrowia, ze szczególnym naciskiem na profilaktykę chorób kobiecych, zdrowego trybu życia, dbania o swój wygląd zewnętrzny, znajomości, zastosowania i właściwy dobór kosmetyków. Ważnym elementem zajęć dla Pań był Salon piękności, który odbywał się 1 raz w miesiącu, w trakcie którego uczestniczki miały możliwość pomalowania sobie paznokci, ścięcia lub ufarbowania włosów, nałożenia maseczki odżywczej na twarz. Uzupełnieniem zajęć było czytanie artykułów i biografii, w których znane kobiety dzieliły się swoją własną receptą na piękny i zdrowy wygląd. Wartością dodaną zajęć jest większa otwartość w mówieniu o sobie, trening umiejętności społecznych, a także powoli postępująca integracja grupy pań. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie Spotkania dla Panów - zajęcia były prowadzone mało dyrektywnie, z ograniczonymi ingerencjami w proces, z dużym zaangażowaniem terapeuty w modelowanie. Najczęściej uczestnicy spędzali czas zajęć towarzysko, panowała swobodna atmosfera, prowadząc spontanicznie inicjowane rozmowy. Spotkania dla panów spełniają funkcje integracyjną, dają też okazję do subtelnych oddziaływań optymalizujących funkcjonowanie w roli mężczyzny, a także funkcję wentylacji emocjonalnej. W ich trakcie wykształciły się normy grupowe pozwalające na bardziej swobodną ekspresję werbalną i emocjonalną. Kilkakrotnie uczestnicy wnosili na zajęcia tematy, które ich szczególnie nurtowały (dotyczące np. relacji interpersonalnych). W grupie było przyzwolenie na wyrażanie gniewu. Trzymanie granic właściwej, tj. nie krzywdzącej ekspresji złości, było potrzebne tylko w niewielkim stopniu. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie Spotkania integracyjno-poznawcze - zajęcia z założenia przeznaczone dla wszystkich uczestników Domu, miały na celu integrację grupy i wzajemne poznanie się uczestników, poznawanie różnych źródeł pozyskiwania informacji (Internet, książki, poradniki, filmy) związanych z wybranym przez grupę zagadnieniem, prezentację zainteresowań uczestników. Zajęcia o charakterze poznawczym polegały głównie na przedstawianiu ciekawych zakątków Polski i świata, np.: województwo świętokrzyskie, Bałtów, Londyn, Bułgaria, parki narodowe USA. Często połączone były z pokazem zdjęć lub filmu dokumentalnego. Cześć zajęć poznawczych polegała na przedstawianiu wiedzy z różnych zakresów, m. in.: ekonomia społeczna, projekt zmian w przepisach dot. zawierania przez osoby chore psychicznie związków małżeńskich, historia i zwyczaje związane z tangiem, bitwa pod Grunwaldem, choroba Alzhaimera, jej przyczyny i zapobieganie. Na zajęciach szerzej omawiano ważne wydarzenia z życia Domu: Dzień Sąsiada, Dzień Otwarty, w których uczestnicy występowali w roli współorganizatorów, oglądano fotoreportaże z tych imprez. Z inicjatywy jednego z uczestników na zajęcia zaproszony został lekarz radiolog, odbyło się także spotkanie ze studentką z APS, która przygotowywała referat na konferencje naukową Współczesność w nauce i społeczeństwie. Część zajęć poświęcono na wspólne planowanie i przygotowanie wycieczek (wyjście do restauracji, wyjazd integracyjny do Korycin) oraz imprez organizowanych przez ŚDS co znacząco wpływa na zwiększenie samodzielności i poczucia wpływu uczestników. Nowym elementem były relacje własne uczestników z 46

47 wydarzeń w których brali udział, m.in. konferencja naukowa dot. praw osób niepełnosprawnych. Część spotkań miała charakter integracyjny, np.: zabawy integracyjne, wspólne postanowienia noworoczne, gry planszowe. Odbywały się aukcje ubraniowe mająca charakter zarówno integracyjny jak i treningowy (trening budżetowy). Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie ŚDS Pod Skrzydłami pracownia plastyczna Zajęcia klubowe - nowa formuła zajęć wprowadzonych w 2011 r., obejmowała: klub filmowy, tworzenie kroniki ŚDS oraz gry i zabawy towarzyskie. Celem zajęć było pobudzanie aktywności własnej uczestników i poznawanie sposobów spędzania czasu wolnego, ćwiczenie współpracy. W ramach klubu filmowego uczestnicy decydowali o wyborze repertuaru, samodzielnie wypożyczali filmy, dzielili się wrażeniami po seansie. W kronice uczestnicy prowadzą zapis zdarzeń z życia ŚDS, wspólnie zastanawiają się nad treścią wpisów do księgi, wybierają zdjęcia ilustrujące ważne wydarzenia z życia domu. Zajęcia obejmowały również gry towarzyskie, m.in. tribond, kolejka, dixit, scriba, scrabble, szachy, koło fortuny. Uczestnicy chętnie brali udział w zabawach integracyjnych, kalamburach i quizach. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie , poza dniami, kiedy organizowano wycieczki. Zajęcia o charakterze relaksacyjnym Muzykoterapia zajęcia traktowane przez uczestników jako forma relaksu, mające na celu odprężenie psychiczne i rozluźnienie. Podczas zajęć uczestnicy słuchali utworów muzycznych i dzielili się własnymi odczuciami i obrazami jakie pojawiały się w trakcie słuchania muzyki. Zajęcia stwarzały możliwość poznania twórczości znanych kompozytorów, rozwijania zainteresowań muzycznych oraz relaksacji. Niektórzy uczestnicy przynosili własne nagrania, oglądaliśmy również koncerty na płytach DVD. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie Biblioterapia w trakcie zajęć uczestnicy mieli okazję dyskutować na tematy związane z treścią czytanych tekstów, dzięki temu uzyskiwali wzory postępowania, korygowali własne zachowania na bardziej akceptowalne społecznie. Działo się to poprzez refleksje nad tekstem, samym sobą, sytuacją a dalej odreagowanie, zmianę postawy i zachowania. W 2011 r. uczestnicy mieli możliwość poznania opowiadań A. Puszkina, Dziecko Noego Schmitta oraz cykl felietonów Różowe tabletki na uspokojenie K. Jandy. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie Psychorysunek zajęcia miały na celu pomoc uczestnikom w wyrażaniu emocji i przeżyć poprzez prace plastyczne oraz ich wspólną interpretację. Zajęcia przyczyniały się do rozwoju ekspresji i kreatywności. Uczestnicy wykonywali również prace integracyjne, 47

48 które umożliwiły im lepsze poznanie się oraz naukę współpracy. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie Trening relaksacyjny zajęcia miały na celu wyciszenie, odprężenie i redukcję napięcia mięśniowego poprzez ćwiczenia oddechowe z wykorzystaniem muzyki relaksacyjnej (prowadzący podaje instrukcję pomagającą w rozluźnianiu kolejnych grup mięśniowych). Uczestniczenie w treningach relaksacyjnych przyczyniało się do zmniejszania napięcia psychicznego i fizycznego oraz poprawy samopoczucia. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie Inne zajęcia grupowe Język angielski zajęcia skierowane do osób mających chęć rozwijania swojej wiedzy, ćwiczenia pamięci poprzez systematyczny udział w zajęciach oraz powtarzanie poznanego materiału, a także zabawę poprzez naukę. Program nauczania na poziomie podstawowym został ustalony wraz z uczestnikami, w formie dla nich najbardziej przystępnej i dostosowanej do indywidualnego poziomu znajomości języka poszczególnych uczestników. Mimo trudności poznawczych i motywacyjnych, zakres słownictwa uczestników poszerzył się, potrafią powiedzieć klika zdań o sobie. Wiadomości były utrwalane poprzez ćwiczenia w parach. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie , poza dniami, kiedy organizowano wycieczki. Przegląd prasy - podczas zajęć omawiane były bieżące wydarzenia w kraju i na świecie, z zakresu kultury i nauki na podstawie przygotowanych przez uczestników artykułów z czasopism i gazet. Przegląd prasy przyczyniał się do zwiększenia aktywności własnej uczestników, stymulował rozwój zainteresowań. Osoby biorące udział w zajęciach wykazywały dosyć dużą samodzielność przy przygotowywaniu artykułów; w ciągu roku nowe osoby zaczęły przygotowywać artykuły na wybrane przez siebie tematy. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie Zajęcia z obsługi komputerów i poruszania się po sieci Internet - zapoznanie uczestników z podstawami obsługi systemu Windows i pakietu MS Office, praca z tekstem. Większość uczestników, która korzystała z zajęć w poprzednich latach potrafiła posługiwać się podstawowymi programami (Word) i osiągnęli podstawowy poziom poruszania się po Internecie. Uczestnicy sami często korzystali z komputerów i Internetu w wolnym czasie, wykorzystując wiadomości zdobyte na zajęciach (samodzielne przelewy internetowe, obsługa poczty elektronicznej, obsługa programów multimedialnych, m.in. do obróbki zdjęć). Większość uczestników przychodziło na zajęcia komputerowe z konkretnym zapotrzebowaniem. Otrzymywali pomoc w obsłudze komputera, w poruszaniu się po sieci www. Pomoc udzielana była w formie instruktażowej. Uczestnicy z powodzeniem samodzielnie pracowali przy komputerze, korzystając z bieżących wskazówek prowadzącego i komentarzy dydaktycznych. Potrzebowali pomocy w poszukiwaniu różnorodnych informacji w Internecie, nagrywaniu płyt ze zdjęciami, w wykonywaniu różnych czynności związanych z fotografią cyfrową. Uczestnicy korzystali z pomocy przy obsłudze edytora tekstu, odtwarzacza multimedialnego, map internetowych, korzystaniu z poczty elektronicznej etc. Cztery osoby częściej uczestniczące w zajęciach, znacząco zwiększyły swoje umiejętności pracy z komputerem i obecnie w dużej mierze korzystają z niego samodzielnie. Dodatkowo na zajęcia komputerowe przychodzili uczestnicy biorący udział w redagowaniu Gazetki ŚDS, którzy potrzebowali pomocy w obsłudze edytora tekstu i w poszukiwaniu materiałów do artykułów w sieci www. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie

49 Zajęcia rozwijające ekspresje twórczą Zajęcia teatralne, grupa teatralna Reflektor - celem zajęć było odreagowanie tłumionych emocji, konfliktów, aktywizowanie uczestników do przeżywania emocji oraz korzystanie z dorobku kultury: muzyki, tańca, teatru. Zajęcia odbywały się z osobami chętnymi, inni uczestnicy angażowali się w przygotowanie scenografii, oprawy muzycznej, oświetlenia, nagłośnienia itp. Od stycznia do maja 2011 r. odbywały się zajęcia pod kierunkiem reżyserki p. Lidii Pedryc, w tym czasie grupa przygotowywała spektakl pt. Podróż, wystawiony w maju w Domu Kultury Rakowiec. W lipcu 2011 r. grupa teatralna z ŚDS wraz z uczestnikami Stowarzyszenia Otwarte Drzwi, wzięła udział w projekcie Strefa Otwarta organizowanym przez Dom Kultury Rakowiec. W programie projektu było przygotowanie pokazu teatralnego pt. Ławka, który został zaprezentowany w przestrzeni publicznej - na Placu Narutowicza. Od czerwca do września 2011 r. grupa pracowała nad własnym projektem, o charakterze humorystycznym. Efektem tej pracy było przedstawienie O kobietach i mężczyznach, które zostało zaprezentowane na Przeglądzie Twórczości Osób Niepełnosprawnych w Sochaczewie oraz podczas Dnia Otwartego w ŚDS. W październiku 2011 r. grupa wznowiła współpracę z p. Lidią Pedryc i rozpoczęła przygotowania do nowego przedstawienia. Na przestrzeni 4 lat pracy grupy teatralnej widoczna jest duża zmiana jakościowa w sferze umiejętności scenicznych, otwartości na publiczność i współpracy w grupie. Rosnące zaangażowanie i odpowiedzialność za udział w przygotowaniach dają wymierne efekty w postaci coraz szerszej działalności grupy. Zajęcia teatralne są bardzo ważne dla uczestników. Dzięki występom przed większą publicznością mają okazję doświadczyć, że ich działania ma sens i pomimo niepełnosprawności potrafią stworzyć dzieło o walorach artystycznych. Podczas prób uczestnicy wykazują się ogromnym zaangażowaniem, a także kreatywnością i otwartością na scenie. Wartością dodana, oprócz samych przedstawień, są nowe kontakty oraz wymiana doświadczeń, a także coraz większa aktywność własna uczestników w przestawieniach i zgłaszanie się nowych osób do grupy. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie Muzykowanie cotygodniowe zajęcia polegały na wspólnym śpiewaniu popularnych piosenek przy akompaniamencie gitary. Cele terapeutyczne tych zajęć były realizowane z powodzeniem, wielu uczestników poprawiło swoją ekspresję emocjonalną, zmniejszyły się ich lęki społeczne, zajęcia pełniły również funkcję integracyjną. Uczestnicy z zaangażowaniem brali również udział w spotkaniach z wykorzystaniem mikrofonów i komputerowego programu karaoke, w okresie świątecznym wspólnie śpiewano kolędy. Zwyczaj wspólnego śpiewania przyjął się w społeczności ŚDS i sprzyja integracji grupy. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie Zespół muzyczny Pod Skrzydłami działalność zespołu wokalno-instrumentalnego nadal co jakiś czas natrafiała na barierę braku motywacji u niektórych osób zdradzających predyspozycje do muzykowania i werbalnie deklarujących chęć uczestnictwa. Zespół wystąpił jednak podczas Zabawy Karnawałowej, Dnia Sąsiada i Dnia Otwartego. Podczas IX Rodzinnego Pikniku Integracyjnego na Szczęśliwcach udało się przeprowadzić otwarte zabawowe warsztaty ekspresji muzycznej. Udane występy uliczne przed siedzibą ŚDS miały duże znaczenie dla promocji problematyki rehabilitacji zaburzeń psychicznych i przezwyciężania stereotypów społecznych dotyczących osób chorych. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie

50 Koło redakcyjne gazetki Potomkowie Ikara rezultatem pracy redakcji jest kolejny numer gazetki pt. Potomkowie Ikara. Wszystkie teksty, grafiki i fotografie zostały przygotowane przez uczestników-redaktorów. Odpowiedzialność za czas pracy nad kolejnym numerem była w dużej mierze przekładana na stronę uczestników. Miało to m.in. zapobiec powstaniu motywacji zewnętrznej. Redaktorzy pracowali w swoim tempie, z własnej inicjatywy, sami proponowali tematy, samodzielnie pisali artykuły. W ciągu roku przygotowali jeden, sześciostronicowy numer gazetki, zawierający głównie autorskie artykuły. Uczestnicy przepisywali własne teksty do komputera, uczestniczyli przy komputerowym redagowaniu gazetki. Ponadto obsługiwali kserokopiarkę, składali i zszywali wszystkie egzemplarze. Uczestnicy byli zadowoleni z rezultatów swojej pracy, z samodzielności, z twórczości. Praca w roli redaktora daje poczucie większej wartości i zaradności, poprawia funkcjonowanie poznawcze i społeczne, rozwija różnego rodzaju umiejętności. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie Zajęcia plastyczne - nauka i doskonalenie umiejętności manualnych, poznanie alternatywnych sposobów spędzania wolnego czasu poza ŚDS, rozwijanie kreatywności i ekspresji twórczej, wykonanie dekoracji do Domu, zapoznanie z różnorodnymi technikami plastycznymi. Na zajęciach plastycznych uczestnicy wykonywali również kartki okolicznościowe, tj.: kartki imieninowe, z podziękowaniami, świąteczne, a także stroiki i ozdoby świąteczne przekazane sponsorom i instytucjom współpracującym z ŚDS. W okresie r. prowadzone były warsztaty fotograficzne przez fotografika z zewnątrz. Grupa zapoznała się z obsługą aparatu cyfrowego. Na różnych zajęciach, również w plenerze powstało wiele zdjęć. Następnie pod okiem profesjonalisty przy pomocy specjalistycznego softwarowego programu komputerowego przygotowano zdjęcia do druku. Efektem zajęć jest wystawa fotograficzna Ochota wczoraj i dziś zaprezentowana na Dniu Sąsiada w Pasażu Pod Skrzydłami. Zdjęcia z warsztatów fotograficznych zostały wykorzystane do wystawy w witrynie pasażu. Jeden z uczestników bardzo zainspirowany warsztatami, zdecydował się przygotować własna wystawę, którą można oglądać w ŚDS. Z inicjatywy studentów z APS zorganizowano warsztaty plastyczne dla uczestników, w wyniku których powstała wystawa prac prezentowana w MDK przy ul. Rokosowskiej. Kontynuacja zajęć z techniki decoupage u. Zdobiono butelki, lusterka, tace, deski kuchenne, kolczyki. Przygotowywano prace indywidualne i grupowe na konkursy plastyczne (organizowane przez PFRON, Stowarzyszenie Empatia, ŚDS z Płocka). Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie Majsterkowanie - w trakcie zajęć wykonywano szereg drobnych prac i elementów wyposażenia ŚDS oraz napraw. Odbyły się również wyjścia do domów uczestników w celu drobnych napraw. Niektórzy z uczestników pożyczają narzędzia i samodzielnie lub przy współpracy wykonują różne prace w swoich domach. W zajęciach brały udział osoby wykazujące się pewną predyspozycja w kierunku prac manualnych. Uczestnicy m.in. samodzielnie wyremontowali witrynę znajdującą się poza ŚDS, w pasażu Pod Skrzydłami, w której obecnie prezentowane są prace fotograficzne. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu w okresie Różnorodne prace konserwatorskoeksploatacyjne dla Domu wykonywano poza ustalonym dla majsterkowania dniem i godziną. Zajęcia sportowe Psychogimnastyka z elementami Tai-Chi - realizowano główne cele zajęć: poprawę stanu psychofizycznego ćwiczących, zwłaszcza ich koordynacji ruchowej i zdolności do podejmowania wysiłku. Zajęcia przyniosły pozytywne rezultaty jeśli chodzi o ogólną 50

51 zdolność mobilizowania się. Wspólne ćwiczenia sprzyjały integracji, wzajemnemu zbliżeniu i wspieraniu, atmosfera zajęć umożliwiała redukcję napięć psychofizycznych. Czasami prowadzenie gimnastyki przejmował jeden z uczestników. Formuła psychogimnastyki była dostosowana do potrzeb i możliwości grupy. Tak jak w ubiegłych latach przełom listopada i grudnia charakteryzował się mniejszą frekwencją. W okresie tym konieczne było bardziej dyrektywne nakłanianie poszczególnych osób do ćwiczeń. W ciągu roku organizowano również wycieczki rowerowe, spacery, a także ćwiczenia w plenerze przed Ochockim Dniem Sportu Osób Niepełnosprawnych. Zajęcia odbywały się 3 razy w tygodniu (poniedziałki, środy, piątki) w okresie Wycieczki, imprezy w ŚDS wyjścia okolicznościowe dla uczestników ŚDS były jak zwykle organizowane w porozumieniu z uczestnikami lub z ich inicjatywy, wynikały z zainteresowań i samopoczucia osób chętnych oraz aktualnej oferty kulturalnooświatowej (wyjścia do kina, teatru, na wystawy, rejs tramwajem wodnym, ogniska, spacery, wycieczki po Warszawie itp.). Zgodnie z planem zrealizowaliśmy również III Zabawę Karnawałową (bal z konkursem na najciekawsze przebranie), dla uczestników Domu i gości zaproszonych z 2-3 zaprzyjaźnionych ŚDS. Obóz integracyjny - w czerwcu 2011 r. odbył się czterodniowy wyjazd integracyjny do Ziołowego Zakątka w Korycinach. Obóz miał charakter rekreacyjno-wypoczynkowy, przygotowany został we współpracy z uczestnikami, a poprzedzony zwiedzaniem Mazowsza i Podlasia (Liw, Drohiczyn, Siemiatycze, Grabarka). W trakcie wyjazdu organizowano wycieczki piesze i rowerowe po okolicy, gry i zabawy integracyjne, z elementami zajęć sportowych, grille i wieczorne ogniska. Odbywały się codzienne zebrania społeczności. Wyjazd przyczynił się do większej integracji uczestników i budowania społeczności ŚDS, którzy mieli możliwość poznania się w sytuacjach dnia codziennego i pogłębienia wzajemnych relacji. Dla niektórych uczestników udział w tak zorganizowanym wyjeździe integracyjnym był znaczącym osiągnięciem w sferze funkcjonowania społecznego i pogłębiania relacji z grupą. Grupa wsparcia dla rodzin i osób bliskich osób chorych psychicznie prowadzona jest od ponad 4 lat, podczas spotkań rodziny osób chorych psychicznie otrzymywały wsparcie poprzez rozmowę w grupie oraz wymianę doświadczeń i sposobów radzenia sobie w relacji z osobą niepełnosprawną w rodzinie. Podczas spotkań rodziny osób chorych psychicznie rozmawiały m.in. jak radzić sobie ze stresem, o procesie pogodzenia się z chorobą psychiczną członka rodziny. Prezentowane były informacje na temat stowarzyszeń rodzin osób z chorobą psychiczną oraz omawiane możliwości aktywizacji zawodowej tej grupy osób niepełnosprawnych. Prowadzone były zajęcia integracyjne oraz relaksacyjne. W ciągu roku do grupy dołączyło 5 nowych osób. Spotkania grupy wsparcia odbywały się raz w miesiącu, z przerwą wakacyjną. e. Zasoby Domu, przeznaczone na jego funkcjonowanie: środki finansowe Środki finansowe przeznaczone z budżetu wojewody na funkcjonowanie ŚDS w 2011 r. wynosiły ,00 zł. Wydatkowano kwotę ,41 zł. Środki własne gminy ,49 zł przeznaczone przez OPS Dzielnicy Ochota na sfinansowanie 5299 obiadów dla uczestników zajęć w ŚDS "Pod Skrzydłami" oraz 7.739,00 zł na realizację projektów socjalnych (warsztaty fotograficzne Świat w naszym obiektywie, organizacja II Ochockiego Dnia Sportu Osób Niepełnosprawnych Ochota na sport, wyjazd integracyjny do Korycin). liczba pracowników ŚDS W 2011 r. w ŚDS zatrudnionych było 6 pracowników na czas nieokreślony, w tym: 1 kierownik ŚDS - 0,8 etatu 51

52 1 psycholog-konsultant - 1,00 etat 4 terapeutów - 3,00 etaty (w tym 2 osoby na cały etat i 2 osoby na 0,5 etatu). f. Imprezy okolicznościowe, integracyjne i in. w których uczestniczył ŚDS Pod Skrzydłami w 2011 r. Tab. 30. Imprezy okolicznościowe i wycieczki organizowane przez ŚDS Pod Skrzydłami w 2011 r. Lp. Data Charakter imprezy Wyjście na film pt.: Weekend Zwiedzanie Telewizji Polskiej SA Spektakl w Teatrze Współczesnym pt. Ludzie i anioły Spektakl w Och-Teatr Zaświaty, czyli czy pies ma duszę 5 Bal Karnawałowy w ŚDS Pod Skrzydłami z udziałem KIŚ Relaks, DDP Z Ochotą, ŚDS Bemowo i ŚDS Łubiec, występ zespołu muzycznego Pod Skrzydłami, konkurs na najciekawsze przebranie z nagrodami Wyjście na film pt.: Czarny czwartek Występ grupy teatralnej Maska pt.: Proszę wstać - Sąd idzie Uroczyste Śniadanie Wielkanocne Ognisko na Boernerowie Wernisaż prac uczestników ŚDS przygotowanych w ramach projektu socjalnego studentów APS Integracja poprzez sztukę prezentacja w Młodzieżowym Domu Kultury Dzień Sąsiada w Pasażu Pod Skrzydłami, we współpracy z bibliotekami, Barem Restauracyjnym, DDP Z Ochotą: występ zespołu muzycznego, konkursy plastyczne dla dzieci, sąsiedzki grill i poczęstunek, rozgrywki szachowe, książkowa loteria fantową, quiz wiedzy o Ochocie, wystawa fotograficzna Ochota wczoraj i dziś ; odwiedziło nas ok. 200 osób Obóz integracyjny ŚDS Pod Skrzydłami w gospodarstwie agroturystycznym Ziołowy Zakątek w Korycinach, zwiedzanie Liwu, Drohiczyna, Siemiatycz i Grabarki II Ochocki Dzień Sportu Osób Niepełnosprawnych Ochota na Sport z inicjatywy Komisji ds. osób niepełnosprawnych działającej w Koalicji na Rzecz Ochoty Rejs tramwajem wodnym po Wiśle Ognisko na Boernerowie Wycieczka na Tory Wyścigów Konnych na Służewcu III Dzień Otwarty ŚDS (warsztaty edukacyjne i integracyjne dla młodzieży licealnej, konkurs na mural Integracja uskrzydla ), Zwiedzanie warszawskiej Pragi Wyjście na film pt.: Bitwa Warszawska Wyjście na film pt.: Listy do M Zabawa Andrzejkowa Spotkanie integracyjne dla uczestników ŚDS Pod Skrzydłami, wyjście mikołajkowe do restauracji Babooshka Spotkanie Wigilijne Zabawa Sylwestrowa 52

53 Uczestnicy Domu Pod Skrzydłami brali także udział w wielu imprezach integracyjnych adresowanych do osób niepełnosprawnych: kwiecień 2011 przedstawienie teatralne pn. Podróż w DK Rakowiec przygotowane w ramach warsztatów integracyjnych z pantomimy pod kierunkiem reżysera p. Lidii Pedryc w projekcie Strefa Otwarta we współpracy z uczestnikami z ŚDS Targówek lipiec 2011 integracyjne warsztaty teatralne Domu Kultury Rakowiec w ramach cyklicznego projektu Strefa Otwarta lipiec 2011 grill i zabawy sportowe zorganizowane przez Oddział Dzienny przy ul. Dolnej 42 sierpień 2011 udział w VII Rajdzie Rowerowym i Pieszym Puszcza Kampinoska 2011 organizowanym przez Krajowe Stowarzyszenie Przyłącz się do nas prowadzące Środowiskowy Dom Samopomocy w Łubcu wrzesień 2011 udział w XII Mazowieckim Przeglądzie Twórczości Artystycznej Środowiskowych Domów Samopomocy w Sochaczewie prezentacja spektaklu O kobietach i mężczyznach wrzesień 2011 udział w IX Rodzinnym Pikniku Integracyjnym w Parku Szczęśliwickim, przygotowano warsztaty muzyczne i robienia biżuterii, gry logiczne dla dzieci, quiz z wiedzy o Warszawie, rozgrywki szachowe wrzesień 2011 udział w Turnieju Scrabble organizowanym przez ŚDS Ursynów grudzień 2011 udział w Integracyjnym Turnieju Szachowym przygotowanym przez ŚDS w Mińsku Mazowieckim. g. Współpraca ŚDS Pod Skrzydłami z OPS, instytucjami, organizacjami pozarządowymi i wolontariuszami - aktywne tworzenie lokalnego systemu wsparcia dla osób chorych psychicznie Tab. 31. Współpraca ŚDS Pod Skrzydłami z OPS, instytucjami, organizacjami pozarządowymi i wolontariuszami Instytucja, organizacja pozarządowa itp. Efekty współpracy Współpraca z rodzinami, opiekunami i innymi osobami bliskimi stała współpraca indywidualna z rodzinami i bliskimi uczestników, którzy zgłaszają taką potrzebę, spotkania z terapeutami, poradnictwo psychologiczne i socjalne, grupa wsparcia dla rodzin osób chorych psychicznie; wśród rodzin jest duża potrzeba spotkań, wymiany doświadczeń, sposobów radzenia sobie z kryzysami oraz uczenia się jak lepiej pomagać osobie chorej w rodzinie oraz samemu radzić sobie z tym trudnym doświadczeniem; dla uczestników ważne są rozmowy na temat problemów własnych oraz trudności w relacji z osobą niepełnosprawną w rodzinie; średnia liczba osób uczestniczących wynosi 8; 53

54 Współpraca z ośrodkami pomocy społecznej oraz powiatowym centrum pomocy rodzinie Pracownicy socjalni OPS Dzielnicy Ochota ul. Przemyska 11 Dom Dziennego Pobytu Z Ochotą ul. Grójecka 109 Klub Integracji Środowiskowej Relaks ul. Grójecka 109 Wydział Spraw Społecznych i Zdrowia Urzędu Dzielnicy Ochota stały kontakt z pracownikami socjalnymi OPS Dzielnicy Ochota zajmującymi się uczestnikami ŚDS, zwłaszcza z Zespołu ds. osób z zaburzeniami psychicznymi (spotkania w indywidualnych sprawach), spotkanie informacyjno-edukacyjne dla nowych pracowników socjalnych Działu Pomocy Środowiskowej OPS Dzielnicy Ochota nt. pomocy ŚDS, m.in. zaproszenie na premierę spektaklu teatralnego uczestników ŚDS pt. Podróż, udział w Balu Karnawałowym i Sąsiedzkiej Gwiazdce; udostępnienie seniorom na zajęcia pracowni komputerowej (2 razy w tygodniu) organizacja wspólnych imprez dla uczestników: Bal Karnawałowy, Dzień Sportu, Dzień Otwarty, Sąsiedzka Gwiazdka współpraca przy organizacji II Ochockiego Dnia Sportu Osób Niepełnosprawnych Ochota na sport, współpraca przy realizacji partnerskiego projektu Integracja. Start! dot. warsztatów edukacyjnych i integracyjnych dla młodzieży licealnej oraz Dnia Otwartego w ŚDS kampania informacyjno-edukacyjna Wiele robimy osobno, zróbmy to razem realizowana przez środowiskowe domy samopomocy z Mazowsza w ramach Platformy Współpracy Na Rzecz Inicjatyw Ekonomii Społecznej, udział kierownika ŚDS w spotkaniach dot. tworzenia i wdrażania Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na terenie Dzielnicy Ochota (4 spotkania) Współpraca z poradniami zdrowia psychicznego, szpitalem psychiatrycznym i innymi zakładami opieki zdrowotnej Lekarze psychiatrzy kontakt indywidualny z lekarzami psychiatrami PZP, przekazanie Poradni Zdrowia Psychicznego informacji o zasadach funkcjonowania i kierowania uczestników ul. Pawińskiego 2 do ŚDS, kontakt z kierownictwem placówki (przekazanie informatorów o ŚDS), współpraca w zakresie pomocy dla konkretnych uczestników, pomoc w załatwianiu wizyt lekarskich, wspólne wizyty z uczestnikami, których stan zdrowia uległ pogorszeniu, współpraca z psychologiem z Poradni dla dzieci i młodzieży przy realizacji partnerskiego projektu Integracja.Start! dot. przeprowadzenia warsztatów edukacyjnych i integracyjnych dla młodzieży licealnej kampania informacyjno-edukacyjna Wiele robimy osobno, zróbmy to razem realizowana przez środowiskowe domy samopomocy z Mazowsza w ramach Platformy Współpracy Na Rzecz Inicjatyw Ekonomii Społecznej; Lekarze psychiatrzy Poradni Zdrowia Psychicznego przy ul. Mariańska, Barska, Andersa współpraca w zakresie pomocy dla konkretnych uczestników, pomoc w załatwianiu wizyt lekarskich, wspólne wizyty z uczestnikami, których stan zdrowia uległ pogorszeniu Szpital Nowowiejski, IPiN kontakt z lekarzami prowadzącymi w przypadku pobytu uczestników ŚDS w szpitalu zgłoszenia za pośrednictwem lekarzy lub pracowników socjalnych szpitala potencjalnych uczestników do ŚDS (2 osoby) 54

55 Psychiatryczny Oddział Dzienny ul. Szczęśliwicka 36 Oddział Dzienny ul. Twarda 1 Oddział Dzienny ul. Dolna 42 Zespół Psychoterapeutyczny dla Pacjentów z Podwójną Diagnozą w IPiN ul. Sobieskiego 1/9 Odwiedziny zespołu terapeutycznego z Oddziału Dziennego na Dniu Otwartym w ŚDS, udział uczestników ŚDS w wernisażu prac grupy plastycznej z Oddziału Dziennego zgłoszenia potencjalnych uczestników do ŚDS kontakt z lekarzami w przypadku pobytu uczestników ŚDS w szpitalu lipiec 2011 udział uczestników ŚDS w grillu i zabawach sportowych zorganizowanych przez Oddział Dzienny; wrzesień 2011 wizyta pacjentów oddziału w ŚDS w III Dniu Otwartym współpraca z Zespołem w zakresie pomocy uczestnikom ŚDS i członkom ich rodzin w związku z rozpoznanymi chorobami psychicznymi i uzależnieniem od alkoholu obecnie 3 osoby spośród uczestników ŚDS z podwójna diagnozą 1 osoba korzystają z terapii w Zespole (w tym 1 osoba od 4 lat) Współpraca z organizacjami pozarządowymi Współpraca w ramach partnerstwa Ochota na Sport - II Ochocki Dzień Sportu Osób lokalnego Koalicja na Rzecz Ochoty Komisja ds. osób niepełnosprawnych: Niepełnosprawnych przygotowanie partnerskiego projektu, którego głównym organizatorem był ŚDS Pod Skrzydłami przy współpracy 3 Ośrodek Dziennego Pobytu i organizacji pozarządowych i instytucji wspierających osoby Rehabilitacji Społecznej dla Osób Niepełnosprawnych przy Stowarzyszeniu Otwarte Drzwi niepełnosprawne na terenie Ochoty Zawody sportowe osób niepełnosprawnych z 5 warszawskich placówek dla osób niepełnosprawnych Warsztat Terapii Zajęciowej przy Stowarzyszeniu Rodziców i Opiekunów Osób Upośledzonych Umysłowo Wiara i Nadzieja Polska Fundacja Pomocy Dzieciom Niedosłyszącym Echo Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Społecznych i Ekonomicznych wrzesień 2011 udział w IX Rodzinnym Pikniku Integracyjnym na Szczęśliwicach organizowanym przez Stowarzyszenie WISE; ŚDS przygotował warsztaty muzyczne i robienia biżuterii, quiz z wiedzy o Warszawie, rozgrywki szachowe Drewnickie Stowarzyszenie Empatia udział uczestników ŚDS w I Mazowieckim Konkursie Plastycznym i Twórczości Terapeutycznej Osób z Zaburzeniami Psychicznymi; wyróżnione prace 2 uczestników ŚDS znalazły się w kalendarzu na 2012 rok prezentacja pracy ŚDS Pod Skrzydłami na konferencji promującej projekt Drewnickiego Stowarzyszenia Empatia Fundacja Metanoia współpraca przy realizacji partnerskiego projektu Integracja.Start! dot. warsztatów edukacyjnych i integracyjnych dla młodzieży licealnej oraz Dnia Otwartego w ŚDS kampania informacyjno-edukacyjna Wiele robimy osobno, zróbmy to razem realizowana przez środowiskowe domy samopomocy z Mazowsza w ramach Platformy Współpracy Na Rzecz Inicjatyw Ekonomii Społecznej Współpraca z ośrodkami kultury i organizacjami kulturalno-rozrywkowymi 55

56 Ośrodek Kultury Ochoty Dom Kultury Rakowiec i warsztaty teatralne pod kierunkiem reżysera p. Lidii Pedryc w DK Rakowiec kwiecień 2011 przedstawienie teatralne pn. Podróż w DK Rakowiec przygotowane przez grupę REFLEKTOR w ramach warsztatów integracyjnych z pantomimy pod kierunkiem reżysera p. Lidii Pedryc w projekcie Strefa Otwarta (współpraca z z ŚDS Targówek) lipiec 2011 udział uczestników ŚDS w integracyjnych warsztatach teatralnych w ramach cyklicznego projektu Strefa Otwarta prowadzonych przez założycieli Unii Teatr Niemożliwy, zakończonych przedstawieniem powarsztatowym Ławka zaprezentowanym w przestrzeni publicznej na Pl. Narutowicza, lipiec/wrzesień 2011 współpraca przy realizacji partnerskiego projektu Integracja.Start! dot. organizacji konkursu na mural Integracja uskrzydla oraz Dnia Otwartego w ŚDS kampania informacyjno-edukacyjna Wiele robimy osobno, zróbmy to razem realizowana przez środowiskowe domy samopomocy z Mazowsza w ramach Platformy Współpracy Na Rzecz Inicjatyw Ekonomii Społecznej październik 2011 udział w międzynarodowym projekcie Guide us into the art warsztat muzyczny w Londynie prowadzony przez Stowarzyszenie Joy of Sound Współpraca z placówkami oświatowymi, innymi jednostkami świadczącymi usługi dla osób niepełnosprawnych Akademia Pedagogiki Specjalnej ŚDS prowadzi praktyki dla studentów APS z kierunków: praca socjalna, im. M. Grzegorzewskiej andragogika, psychologia w 2011 r. na praktykach było 3 studentów, którzy zapoznawali się z metodami pracy z osobami chorymi psychicznie i prowadzili zajęcia dla uczestników 4 studentów realizowało z uczestnikami ŚDS projekt socjalny Integracja poprzez sztukę zakończony wystawą prac w Młodzieżowym Domu Kultury przeprowadzono hospitacje dla Koła Psychologii Klinicznej i Psychoterapii APSI działającego przy APS nt. pracy z osobami chorymi psychicznie w ŚDS XXI Liceum Ogólnokształcące im. H. Kołłątaja współpraca przy realizacji partnerskiego projektu Integracja.Start! dot. warsztatów edukacyjnych i integracyjnych dla młodzieży I klasy LO kampania informacyjno-edukacyjna Wiele robimy osobno, zróbmy to razem realizowana przez środowiskowe domy samopomocy z Mazowsza w ramach Platformy Współpracy Na Rzecz Inicjatyw Ekonomii Społecznej 56

57 Środowiskowe Domy Samopomocy z Bemowa, Bielan, Mokotowa, Ursusa, Ursynowa, Targówka, Łubca, Otwocka, Sochaczewa, Mińska Mazowieckiego wspólnie organizowane przedsięwzięcia: imprezy, spotkania integracyjne, udział w konkursach i przeglądach: marzec 2011 Bal Karnawałowy w ŚDS Pod Skrzydłami z udziałem KIŚ Relaks, DDP Z Ochotą, ŚDS Bemowo i ŚDS Łubiec, występ zespołu muzycznego Pod Skrzydłami, konkurs na najciekawsze przebranie z nagrodami sierpień 2011 wspólnie zorganizowana wycieczka ŚDS Otwock i ŚDS Pod Skrzydłami do Centrum edukacji Leśnej w Śródborowie sierpień 2011 udział w VII Rajdzie Rowerowym i Pieszym Puszcza Kampinoska 2011 organizowanym przez Krajowe Stowarzyszenie Przyłącz się do nas prowadzące ŚDS w Łubcu wrzesień 2011 XII Mazowiecki Przegląd Twórczości Artystycznej Środowiskowych Domów Samopomocy w Sochaczewie prezentacja spektaklu O kobietach i mężczyznach wrzesień 2011 udział w Turnieju Scrabble organizowanym przez ŚDS Dzielnicy Ursynów oraz Dniu Otwartym w ŚDS w Ursusie pn. Jesień na Prawniczej październik 2011 udział w konferencjach Osoba z zaburzeniami psychicznymi Poznaj mnie zorganizowanych przez ŚDS Bielany i ŚDS Mokotów grudzień 2011 udział w Turnieju Szachowym organizowanym przez ŚDS w Mińsku Mazowieckim Współpraca z innymi osobami lub podmiotami działającymi na rzecz integracji społecznej uczestników Mazowieckie Forum Środowiskowych Domów Samopomocy przy Stowarzyszeniu Boris w ramach projektu Platformy W 2011 r. odbyło się kilkanaście spotkań, w tym również spotkań Zarządu MFŚDS, konferencje i seminaria, na których pracownicy ŚDS mieli możliwość aktywnego uczestnictwa w pracach Forum poprzez Współpracy Na Rzecz Inicjatyw Ekonomii udział w dyskusjach, wymianę doświadczeń, opiniowanie Społecznej obowiązujących i projektowanych aktów prawnych, rozwiązywania problemów z zakresu pomocy społecznej, dzielenia się dobrymi praktykami, doskonalenie warsztatu pracy Biblioteka Publiczna Wypożyczalnia Nr 75, Bar Restauracyjny Pod Skrzydłami, Biblioteka dla Dzieci i Młodzieży Nr 5, handlowcy z pasażu Pod Skrzydłami Wolontariusze lipiec - wrzesień 2011 współpraca przy projekcie Integracja.Start! w ramach kampanii informacyjno-edukacyjnej Wiele robimy osobno, zróbmy to razem realizowanej przez środowiskowe domy samopomocy z Mazowsza (Platforma Współpracy Na Rzecz Inicjatyw Ekonomii Społecznej): warsztaty edukacyjne i integracyjne dla młodzieży licealnej, konkurs na mural o tematyce społecznej Integracja uskrzydla, Dzień Otwarty w ŚDS Pod Skrzydłami. maj 2011 Dzień Sąsiada w Pasażu Pod Skrzydłami, w ramach którego przygotowano we współpracy z Biblioteką Publiczną, Barem Restauracyjnym, Domem Dziennego Pobytu Z Ochotą oraz handlowcami z pasażu: występ zespołu muzycznego, wystawę Ochota wczoraj i dziś, sąsiedzki grill i poczęstunek, rozgrywki szachowe, konkurs powiedzonek o sąsiedzie, książkową loterię fantową, quiz wiedzy o Ochocie; odwiedziło nas ponad 200 osób; Dzień Sąsiada świętowany był w 14 miejscach Ochoty z inicjatywy Forum Kultury Ochoty, pod Patronatem Rady i Zarządu Dzielnicy Ochota ŚDS organizował staże wolontariackie: 3 wolontariuszy (studenci psychologii z APS i SWPS) współpracowało przy organizacji zajęć dla uczestników ŚDS 1 wolontariusz (psychoterapeuta) prowadził dla 2 uczestników ŚDS indywidualną terapię. 57

58 Efektem wspólnie przeprowadzanych działań jest zwiększenie poczucia integracji osób chorych psychicznie ze społecznością lokalną, poczucie sprawstwa tych osób, zmniejszenie izolacji społecznej, przełamywanie negatywnych stereotypów społecznych o osobach dotkniętych chorobami psychicznymi, wzrost wiedzy w społeczności o tego typu zaburzeniach. Współpraca ze służbą zdrowia przynosi przede wszystkim indywidualne korzyści uczestnikom ŚDS, nadal jednak ten obszar współpracy wymaga dużej uwagi i kształtowania dobrych relacji, a przede wszystkim edukacji pracowników służby zdrowia w zakresie oferty placówek pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi. h. Rezultaty, próba oceny oddziaływań ŚDS Pod Skrzydłami Środowiskowy Dom Samopomocy Pod Skrzydłami realizował zadania zgodnie z wytyczonymi celami i zadaniami w oparciu o ustawę o ochronie zdrowia psychicznego, ustawę o pomocy społecznej oraz regulamin organizacyjny ŚDS. Cele Domu są realizowane, zwłaszcza cel podstawowy, którym jest zapewnienie osobom z zaburzeniami psychicznymi oparcia społecznego w środowisku lokalnym, poprzez stopniowe usamodzielnianie, zapobieganie izolacji społecznej i umożliwienie integracji. Poszczególne działania realizowane były w zależności od możliwości psychofizycznych podopiecznych Domu, ich samopoczucia i stopnia niepełnosprawności. Należy zaznaczyć, że uczestnicy zajęć ŚDS Pod Skrzydłami to osoby przewlekle chore, które mają za sobą często kilkanaście lat choroby psychicznej i wiele hospitalizacji psychiatrycznych (niektórzy nawet kilkadziesiąt). Część z nich to osoby, wobec których dotychczasowe sposoby oddziaływania medycznego i środowiskowego nie przyniosły rezultatów. W 2011 roku podejmowaliśmy oddziaływania rehabilitacyjne wobec 6 osób z podwójną diagnozą (chorych psychicznie uzależnionych również od alkoholu i/lub środków psychoaktywnych i/lub leków psychotropowych). W tym zakresie od ponad 3 lat współpracujemy z Zespołem Psychoterapeutycznym dla Pacjentów z Podwójną Diagnozą w IPiN, gdzie 3 naszych uczestników korzysta z pomocy psychiatry i terapeutów uzależnień. Przygotowując program działalności Środowiskowego Domu Samopomocy Pod Skrzydłami zakładaliśmy, że postępowanie wspierająco-aktywizujące prowadzone wobec uczestników w ramach organizowanych zajęć, przyczyni się do uzyskania następujących rezultatów: uczestnicy ŚDS nabędą lub zwiększą umiejętności niezbędne do samodzielnego funkcjonowania w tym aspekcie możemy mówić o stopniowym osiąganiu przewidywanych efektów, w zależności od indywidualnych możliwości i potrzeb. Wśród uczestników biorący udział w różnorodnych treningach dostrzegamy, że rozwijają i doskonalą umiejętność samodzielnego przygotowywania posiłków, racjonalnego gospodarowania własnymi środkami finansowymi, a przede wszystkim nabywają nowe umiejętności w zakresie komunikacji interpersonalnej, rozwiązywania problemów, itp. W ostatnim roku obserwowaliśmy znaczący przyrost umiejętności społecznych i wzrost samodzielności, szczególnie w grupie osób, które najdłużej są objęte oddziaływaniem ŚDS. Zaznaczyć należy również, że poprawie uległy umiejętności poszczególnych uczestników w zakresie współpracy w grupie. 2 uczestników usamodzielniło się i podjęło pracę na rynku chronionym. systematycznie prowadzone treningi wyrabiają nawyki i orientację w planowaniu i robieniu zakupów, poznawaniu cen produktów, dbałości o użytkowane pomieszczenia, sprzątaniu oraz czynnościach samoobsługowych (codzienne dyżury kulinarne i porządkowe). Wyjścia organizowane w godzinach pracy placówki i popołudniami sprzyjają wzrostowi umiejętności w zakresie samodzielnego poruszania się w środowisku, poprawie komunikowania się z otoczeniem, rozwojowi zainteresowań oraz ogólnej poprawie funkcjonowania społecznego. Dzięki prowadzonej terapii zajęciowej następuje rozwój zainteresowań indywidualnych i zdolności uczestników, doskonalenie sprawności manualnych w nowo poznanych technikach. 58

59 Zajęcia o charakterze integracyjnym, a przede wszystkim włączanie uczestników ŚDS w przygotowywanie imprez skierowanych do społeczności lokalnej, sprzyja kształtowaniu poczucia sprawstwa i otwartości na innych ludzi. nastąpiła poprawa stanu zdrowia psychicznego osób korzystających z ŚDS wyrażająca się m.in. poprzez uzyskanie lub wzrost krytycyzmu do choroby i uznanie potrzeby leczenia jej, regularność stosowania farmakoterapii, spadek liczby hospitalizacji psychiatrycznych, przestrzeganie zasad higieny psychicznej aby móc ocenić efekty oddziaływań ŚDS w tym zakresie konieczne jest omówienie statystyk. W 2011 r., spośród 38 osób, które uczestniczyły w zajęciach Domu, 5 osób w trakcie pobytu w ŚDS było hospitalizowanych psychiatrycznie (w tym 2 osoby dwukrotnie). Dla porównania w pierwszym roku działalności ŚDS 2007, hospitalizowanych było 11 osób, w osób. A zatem następuje oczekiwane zmniejszenie liczby hospitalizacji. Ponadto zaznaczyć należy, że żadna hospitalizacja nie nastąpiła z powodu odstawienia leków przeciwpsychotycznych, a zatem można wnioskować, że uczestnicy ŚDS mają dość wysoki poziom krytycyzmu do choroby. Spośród 23 osób, które uczestniczyły w zajęciach ŚDS powyżej 2 lat, tylko 2 osoby w ostatnim roku były hospitalizowane. Uczestnicy ŚDS, którzy w minionym roku trafili do szpitala, to osoby przewlekle psychotyczne mimo leczenia środkami farmakologicznymi (z historią nawet kilkudziesięciu hospitalizacji psychiatrycznych), u których oddziaływania terapeutyczne mają na celu zachęcenie zgłoszenia się do szpitala, a wymiernym efektem tych oddziaływań jest wydłużanie okresów pobytu w środowisku i skracanie czasu trwania hospitalizacji. Czas pobytu w szpitalu w przypadku 1 najpoważniej chorego uczestnika, skrócił się z średnio 6 miesięcy w 2009 r., do jednej 1,5 miesięcznej hospitalizacji w 2011 r. Niestety 2 osoby, mimo intensywnych oddziaływań terapeutycznych, zostały z ŚDS wypisana w związku przedłużającym się pobytem w szpitalu. Osoby przewlekle psychotyczne, w okresie pogorszenia, nie są w stanie korzystać z oferty zajęć ŚDS, wymagają wówczas stabilizacji stanu psychicznego w warunkach szpitalnych i zmiany leczenia farmakologicznego. Zajęcia z psychoedukacji przyczyniają się do wzrostu świadomości uczestników ŚDS na temat objawów chorobowych, co znajduje przełożenie na zwiększenie systematyczności leczenia i wzrost krytycyzmu do choroby. Członkowie rodzin i opiekunowie osób chorych psychicznie, dzięki zajęciom edukacyjnoterapeutycznym uzyskają niezbędną wiedzę i możliwość kształtowania umiejętności radzenia sobie z problemami związanymi z chorobą psychiczną osób bliskich, poprawie ulegną relacje w rodzinach od 4 lat prowadzimy grupę wsparcia dla rodzin osób chorych psychicznie będących uczestnikami zajęć ŚDS (lub byłymi uczestnikami), ale również korzystających tylko z pomocy OPS. Wśród rodzin jest duża potrzeba spotkań, wymiany doświadczeń, sposobów radzenia sobie z kryzysami oraz uczenia się jak lepiej pomagać osobie chorej w rodzinie oraz samemu radzić sobie z tym trudnym doświadczeniem. W naszej ocenie rodziny osób chorych psychicznie objęte wsparcie indywidualnym i korzystające z grupy wsparcia stale podnoszą wiedzę i umiejętności radzenia sobie z problemami związanymi z chorobą psychiczną członków rodzin. Środowiskowy Dom Samopomocy Pod Skrzydłami spełnia wszystkie standardy wynikające z Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z r. dot. świadczonych usług, powierzchni, barier architektonicznych i wyposażenia lokalu, a także w zakresie wykształcenia pracowników Domu. 59

60 Klub Integracji Środowiskowej Relaks Klub Integracji Środowiskowej Relaks wraz ze Środowiskowym Domem Samopomocy Pod Skrzydłami wchodzi w skład Ośrodka Wsparcia dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi. Jest klubem samopomocy czyli środowiskową formą pomocy półstacjonarnej dla osób z zaburzeniami psychicznymi. KIŚ Relaks korzysta z lokalu będącego w dyspozycji ŚDS Pod Skrzydłami, z którym ściśle współpracuje. a. Uczestnicy KIŚ Relaks W 2011 r. z oferty Klubu skorzystało łącznie 75 osób, w tym 37 osób mieszkających na Ochocie. Najbardziej aktywni uczestnicy zajęć Klubu, rekrutują się głównie spośród mieszkańców Ochoty i najbliższych dzielnic. Pozostali uczestnicy, mieszkający w bardziej oddalonych rejonach Warszawy bywają rzadziej, np. kilka razy w miesiącu lub okazjonalnie w soboty i mniej angażują się w sprawy Klubu. Klub Relaks dla wielu uczestników jest bardzo ważnym miejscem. Spotykają się tu ze znajomymi, mogą porozmawiać o swoich problemach i w razie potrzeby uzyskać niezbędne wsparcie i fachową pomoc. Osoby samotne, a takich jest wiele wśród klubowiczów, znajdują tu przyjaciół i niejednokrotnie po raz pierwszy od dłuższego czasu mają możliwość swobodnego kontaktu z innymi ludźmi bez obaw o brak akceptacji z ich strony. Przebywanie w Klubie jest doskonałym treningiem umiejętności społecznych. Skłania uczestników do właściwego zachowania, unikania i umiejętnego rozwiązywania sytuacji konfliktowych oraz konfrontowania się z nowymi sytuacjami, np. podczas wycieczek i imprez. Wsparcie społeczne nadaje sens i motywuje uczestników do odwzajemnienia, przyczynia się do powstania poczucia zobowiązania i utrzymywania istniejących więzi. Dzięki różnorodnym zajęciom każdy klubowicz może rozwijać swoje zainteresowania i zdobywać nowe doświadczenia. Dodatkowym atutem jest doskonała lokalizacja klubu blisko węzła komunikacyjnego i przystosowanie lokalu do potrzeb osób niepełnosprawnych. Klubowicze są bardzo zadowoleni z możliwości skorzystania z pralki i prysznica. b. Zajęcia w KIŚ Relaks Klub Relaks był czynny przez 5 dni w tygodniu (oprócz wtorków i niedziel). Klubowicze brali udział w stałych zajęciach typu twórczego, treningach kulinarnych oraz zajęciach komputerowych i tematycznych. Wielu uczestników preferuje spędzanie czasu wolnego przy kawie i herbacie, ewentualnie jakimś poczęstunku. Klubowicze dyskutują między sobą, słuchają radia, grają w gry towarzyskie i wspólnie rozwiązują zagadki logiczne. Zajęcia twórcze poniedziałki i czwartki (osobom, którym taka forma aktywności jest potrzebna częściej umożliwiamy korzystanie z pracowni plastycznej codziennie) Gry i zabawy towarzyskie codziennie Zajęcia komputerowe stała możliwość korzystania z Internetu; osoby które chcą nauczyć się obsługi komputera zgłaszają się do pracowników i korzystają z indywidualnych lekcji Treningi kulinarne głównie w soboty 60

Zakres działania: Główne cele pomocy społecznej:

Zakres działania: Główne cele pomocy społecznej: Zakres działania: Pomoc społeczna umożliwia przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych tym, którzy nie są w stanie sami ich pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wspiera ich

Bardziej szczegółowo

STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ DZIELNICY WŁOCHY M. ST. WARSZAWY. Rozdział II. Postanowienia ogólne

STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ DZIELNICY WŁOCHY M. ST. WARSZAWY. Rozdział II. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 16 do uchwały Nr XXIX/918/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie nadania statutów ośrodkom pomocy społecznej m.st. Warszawy STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ DZIELNICY

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/56/2015 Rady Gminy Kobylnica z dnia 19 marca 2015 roku

UCHWAŁA NR X/56/2015 Rady Gminy Kobylnica z dnia 19 marca 2015 roku UCHWAŁA NR X/56/2015 Rady Gminy Kobylnica z dnia 19 marca 2015 roku w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji zadań z zakresu wspierania rodziny dla Gminy Kobylnica w roku 2014roku Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 2 grudnia 2013 r. Poz. 7037 UCHWAŁA NR XXIII/320/13 RADY MIEJSKIEJ W BYTOMIU z dnia 25 listopada 2013 r. w sprawie nadania Statutu Miejskiemu Ośrodkowi

Bardziej szczegółowo

Zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej: 1. Zadania własne gminy:

Zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej: 1. Zadania własne gminy: Ośrodek Pomocy Społecznej w Łambinowicach realizuje zadania wynikające z ustawy z dnia 12 marca 2004r.o pomocy społecznej, która weszła w życie od 1 maja 2004r. Do podstawowych zadań pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

Kielce, dnia 14 lutego 2013 r. Poz. 899 UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 19 grudnia 2012 r.

Kielce, dnia 14 lutego 2013 r. Poz. 899 UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 19 grudnia 2012 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 14 lutego 2013 r. Poz. 899 UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VIII/71/2015 RADY MIEJSKIEJ W DĘBICY. z dnia 23 czerwca 2015 r.

UCHWAŁA NR VIII/71/2015 RADY MIEJSKIEJ W DĘBICY. z dnia 23 czerwca 2015 r. UCHWAŁA NR VIII/71/2015 RADY MIEJSKIEJ W DĘBICY z dnia 23 czerwca 2015 r. W sprawie: ogłoszenia tekstu jednolitego Statutu Miejskiego Ośrodka Pomocy w Dębicy. Społecznej Na podstawie art. 16 ust. 3, ustawy

Bardziej szczegółowo

STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W LEGIONOWIE

STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W LEGIONOWIE STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W LEGIONOWIE Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Ośrodek Pomocy Społecznej w Legionowie, zwany dalej Ośrodkiem, działa na podstawie: 1) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

MPiPS - 03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach

MPiPS - 03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej ( pieczęć) MPiPS - 03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy

Bardziej szczegółowo

GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ

GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XIII.81.2015 Rady Gminy Miłki z dnia 3 września 2015 r. STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W MIŁKACH Strona2 ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

Zadania realizowane przez gminy

Zadania realizowane przez gminy Zadania realizowane przez gminy Zadania własne gminy o charakterze obowiązkowym : opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa

Ministerstwo Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Ministerstwo Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej ( pieczęć) MPiPS - 03 Adresat Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy

Bardziej szczegółowo

Cel strategiczny nr 1

Cel strategiczny nr 1 Cel strategiczny nr 1 OCENA MOŻLIWOŚCI SKUTECZNEGO REAGOWANIA NA POJAWIAJĄCE SIĘ PROBLEMY SPOŁECZNE 1.Analiza efektywności działań zmierzających do rozwiązania lokalnych problemów społecznych oraz świadczonej

Bardziej szczegółowo

Olsztyn, dnia 17 kwietnia 2013 r. Poz. 1582 UCHWAŁA NR XXV/173/2013 RADY MIASTA BARTOSZYCE. z dnia 21 lutego 2013 r.

Olsztyn, dnia 17 kwietnia 2013 r. Poz. 1582 UCHWAŁA NR XXV/173/2013 RADY MIASTA BARTOSZYCE. z dnia 21 lutego 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO Olsztyn, dnia 17 kwietnia 2013 r. Poz. 1582 UCHWAŁA NR XXV/173/2013 RADY MIASTA BARTOSZYCE z dnia 21 lutego 2013 r. w sprawie nadania statutu Miejskiemu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 19 grudnia 2012 r.

UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 19 grudnia 2012 r. UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2013-2015 w Gminie Sandomierz Na podstawie art. 18 ust.2 pkt.15

Bardziej szczegółowo

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych,

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, MINISTERSTWO PRACY i POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Tel:. Fax:. Numer identyfikacyjny - REGON MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne

Bardziej szczegółowo

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej: Tel. Fax MOPS Rzeszów 35-25 Rzeszów Jagiellońska 26 MPiPS-3-R MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, -513 Warszawa MPiPS-3 Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej: Tel. (32) 422 Fax PMOPS Powiat miejski Rybnik 44-2 Rybnik Żużlowa 25 MPiPS-3-R MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka /3/5, -53 Warszawa MPiPS-3

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE LUBAWA NA LATA 2012 2014

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE LUBAWA NA LATA 2012 2014 Załącznik do uchwały Nr XIX/119/12 Rady Gminy Lubawa z dnia 31 października 2012r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE LUBAWA NA LATA 2012 2014 1 Spis treści Wstęp. 3 1. Diagnoza środowiska lokalnego..

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa

Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej ( pieczęć) MPiPS - 03 Adresat Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa

Ministerstwo Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Ministerstwo Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej ( pieczęć) MPiPS - 03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach MPiPS-3-R Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej: WPS Woj. Lubuskie 66-4 Gorzów Wlkp. ul. Jagiellończyka 8 Tel. 95 7115-248 Fax 95 7115-374 MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XVI/99/2012 Rady Gminy Żukowice z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata

UCHWAŁA Nr XVI/99/2012 Rady Gminy Żukowice z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata UCHWAŁA Nr XVI/99/2012 Rady Gminy Żukowice z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2012-2014 Na podstawie art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 22 kwietnia 2014 r. Poz. 2511 UCHWAŁA NR XXXVII/329/14 RADY MIEJSKIEJ W MIASTECZKU ŚLĄSKIM z dnia 10 kwietnia 2014 r. w sprawie nadania Statutu Miejskiemu

Bardziej szczegółowo

S T A T U T GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ

S T A T U T GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ S T A T U T GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ Dział I. Postanowienia ogólne 1 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Baboszewie, zwany dalej Ośrodkiem jest samodzielną jednostką organizacyjną gminy utworzoną

Bardziej szczegółowo

STATUT MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ŁOMŻY ROZDZIAŁ I. POSTANOWIENIA OGÓLNE.

STATUT MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ŁOMŻY ROZDZIAŁ I. POSTANOWIENIA OGÓLNE. Załącznik do Uchwały Nr 328/LI/05 Rady Miejskiej Łomży z dnia 29 czerwca 2005 r. STATUT MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ŁOMŻY ROZDZIAŁ I. POSTANOWIENIA OGÓLNE..1 Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE OSTRÓW MAZOWIECKA. Rozdział 1. Wprowadzenie

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE OSTRÓW MAZOWIECKA. Rozdział 1. Wprowadzenie Załącznik do Uchwały Nr XIV/175/12 Rady Gminy Ostrów Mazowiecka z dnia 15 czerwca 212 roku GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE OSTRÓW MAZOWIECKA Rozdział 1. Wprowadzenie Do zadań własnych określonych

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa. MPiPS-03

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa. MPiPS-03 MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej: Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej ul. Kolejowa 2 62-200 Gniezno Tel. 061 4262582

Bardziej szczegółowo

Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej

Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej stan prawny na dzień 1 lipca 2009 r. Podstawa prawna: - ustawa z dn. 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 115,

Bardziej szczegółowo

S T A T U T MIEJSKO-GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W KĘPNIE

S T A T U T MIEJSKO-GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W KĘPNIE Statut Miejsko Gminnego Ośrodka pomocy Społecznej w Kępnie został przyjęty uchwałą Nr XLVI/304/2006 Rady Miejskiej w Kępnie z dnia 21 września 2006 r. zmienioną uchwałą Nr VI/27/2007 Rady Miejskiej w Kępnie

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00 513 Warszawa. MPiPS 03

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00 513 Warszawa. MPiPS 03 MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00 513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej: MOPS Wodzisław Śląski ul. Płk. Ks. W. Kubsza 28 44 300 WODZISŁAW ŚLĄSKI Tel. 324556200

Bardziej szczegółowo

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach MPiPS-3-P MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, -513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej: Tel. 774835949 Fax 774835949 MOPS Kędzierzyn-Koźle 47-224 Kędzierzyn-Koźle

Bardziej szczegółowo

STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ w Obrazowie. Rozdział I. Postanowienia ogólne. Ośrodek Pomocy Społecznej w Obrazowie działa na podstawie:

STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ w Obrazowie. Rozdział I. Postanowienia ogólne. Ośrodek Pomocy Społecznej w Obrazowie działa na podstawie: Załącznik do Uchwały Nr XLIV/264 /2013 Rady Gminy Obrazów z dnia 22 lipca 2013r. STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ w Obrazowie Rozdział I Postanowienia ogólne Ośrodek Pomocy Społecznej w Obrazowie działa

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z 12 marca 2004 roku (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz.182 z późn. zm.)

Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z 12 marca 2004 roku (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz.182 z późn. zm.) P O M O C S P O Ł E C Z N A Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z 12 marca 2004 roku (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz.182 z późn. zm.) Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą

Bardziej szczegółowo

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach MPiPS-3 Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej: Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Radomsko Tel. 44 6832885 Fax 97-5 RADOMSKO ul. KOŚCIUSZKI 12A MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka

Bardziej szczegółowo

STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W JARCZOWIE

STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W JARCZOWIE Załącznik do uchwały Nr XII/88/04 Rady Gminy Jarczów z dnia 7 lipca 2004r. STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W JARCZOWIE ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Gminna instytucja pomocy społecznej o

Bardziej szczegółowo

III. Zadania pomocy społecznej

III. Zadania pomocy społecznej III. Zadania pomocy społecznej Pomoc społeczna zajmuje ważne miejsce w systemie zabezpieczenia społecznego. Jej rola ciągle wzrasta, gdyż zakres podmiotowy i przedmiotowy udzielanych świadczeń ulega systematycznemu

Bardziej szczegółowo

Statut Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Przodkowie

Statut Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Przodkowie Statut Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Przodkowie Rozdział I Postanowienie ogólne 1 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, zwany dalej GOPS-em jest jednostką organizacyjną Gminy Przodkowo, którego istnienie

Bardziej szczegółowo

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach MINISTERSTWO PRACY i POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej MOPS Świdnik Wyszyńskiego 12, 21-040 ŚWIDNIK Tel:. Fax:. Numer identyfikacyjny -

Bardziej szczegółowo

MPiPS-03. Adresat MGOPS Nowe. Sprawozdanie półroczne i roczne. WPS Woj. Kujawsko - Pomorskie ul. Plac Św. Rocha 5, 86-170 NOWE

MPiPS-03. Adresat MGOPS Nowe. Sprawozdanie półroczne i roczne. WPS Woj. Kujawsko - Pomorskie ul. Plac Św. Rocha 5, 86-170 NOWE MINISTERSTWO PRACY i POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej MPiPS-03 Adresat MGOPS Nowe Sprawozdanie półroczne i roczne WPS Woj. Kujawsko - Pomorskie

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa. MPiPS-03

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa. MPiPS-03 MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej: Ośrodek Pomocy Społecznej Mickiewicza 40/ 63-100 Śrem Tel. 0612836107 Fax 0612833989

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LII/279/2013 RADY GMINY IWANISKA. z dnia 30 kwietnia 2013 r. uchwalenia Statutu Ośrodka Pomocy Społecznej w Iwaniskach.

UCHWAŁA NR LII/279/2013 RADY GMINY IWANISKA. z dnia 30 kwietnia 2013 r. uchwalenia Statutu Ośrodka Pomocy Społecznej w Iwaniskach. UCHWAŁA NR LII/279/2013 RADY GMINY IWANISKA z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie uchwalenia statutu Ośrodka Pomocy Społecznej w Iwaniskach Na podstawie art. 18 ust.2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r.

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały Nr XXII/137/2013 Rady Gminy Żyrzyn z dnia 21 sierpnia 2013r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE ŻYRZYN NA LATA 2013 2015

Załącznik do uchwały Nr XXII/137/2013 Rady Gminy Żyrzyn z dnia 21 sierpnia 2013r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE ŻYRZYN NA LATA 2013 2015 Załącznik do uchwały Nr XXII/137/2013 Rady Gminy Żyrzyn z dnia 21 sierpnia 2013r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE ŻYRZYN NA LATA 2013 2015 1 I. WPROWADZENIE Rodzina stanowi dla dziecka najlepsze

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 458/XLV/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 14 czerwca 2013 r.

Uchwała Nr 458/XLV/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 14 czerwca 2013 r. Uchwała Nr 458/XLV/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 14 czerwca 2013 r. w sprawie nadania statutu Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie w Ostrołęce Na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Statut Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Radomsku

Statut Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Radomsku Statut Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Radomsku Dział I. Przepisy ogólne. 1 1. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Radomsku, zwany dalej Ośrodkiem, został utworzony na mocy Uchwały Nr X/56/90 Miejskiej

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2013-2015

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2013-2015 Załącznik do uchwały Nr XXVII/204/2013 Rady Gminy Kołczygłowy z dnia 11 marca 2013 r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2013-2015 Gmina Kołczygłowy I. Wprowadzenie Rodzina to podstawowa komórka

Bardziej szczegółowo

ANALIZA Strategii Rozwiazywania Problemów Społecznych w Gminie Zbąszynek na lata 2008-2013

ANALIZA Strategii Rozwiazywania Problemów Społecznych w Gminie Zbąszynek na lata 2008-2013 Problem 1: Problemy Kierunki działania Sposób realizacji Właściwa ocena możliwości lokalnego systemu pomocy społecznej i jego rozwój zgodnie ze zmieniającymi się potrzebami społecznymi. ANALIZA Strategii

Bardziej szczegółowo

ZADANIA WŁASNE GMINY Z ZAKRESU POMOCY SPOŁECZNEJ (OBLIGATORYJNE)

ZADANIA WŁASNE GMINY Z ZAKRESU POMOCY SPOŁECZNEJ (OBLIGATORYJNE) ZADANIA WŁASNE GMINY Z ZAKRESU POMOCY SPOŁECZNEJ (OBLIGATORYJNE) ART. 17 ust. 1 1) opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN MIEJSKO-GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W KĘPNIE. Rozdział I Postanowienia ogólne

REGULAMIN MIEJSKO-GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W KĘPNIE. Rozdział I Postanowienia ogólne Zał. do Zarządzenia Nr MGOPS IX 0161/4/09 Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kępnie z dnia 26 maja 2009 r. REGULAMIN MIEJSKO-GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W KĘPNIE Rozdział I

Bardziej szczegółowo

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych w naturze i usługach

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych w naturze i usługach Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej: PCPR Powiat miejski Grudziądz Tel. 56 46 269 9 Fax 56 46 286 9 86-3 GRUDZIĄDZ ul. HALLERA 1 MPiPS-3-P MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5,

Bardziej szczegółowo

STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W RZECZENICY POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W RZECZENICY POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W RZECZENICY POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Rzeczenicy zwany dalej GOPS lub Ośrodkiem jest gminną jednostką organizacyjną, utworzoną

Bardziej szczegółowo

Ocena zasobów pomocy społecznej. Autorzy: Jakub Brzeziński

Ocena zasobów pomocy społecznej. Autorzy: Jakub Brzeziński Ocena zasobów pomocy społecznej Autorzy: Jakub Brzeziński SPIS TREŚCI STRONA 1 Wprowadzenie 3 2 Dane o sytuacji demograficznej i społecznej 3 3 Dane o korzystających z pomocy i wsparcia 4 3.1 GMINA - ZADANIA

Bardziej szczegółowo

Ocena zasobów pomocy społecznej w Gminie Pilica 2014 r

Ocena zasobów pomocy społecznej w Gminie Pilica 2014 r Ocena zasobów pomocy społecznej w Gminie Pilica 2014 r Autorzy: Elżbieta Szymusik SPIS TREŚCI STRONA 1 Wprowadzenie 3 2 Dane o sytuacji demograficznej i społecznej 3 3 Dane o korzystających z pomocy i

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVIII/716/2000 Rady Miasta Szczecina z dnia 25 września 2000 r. zmieniająca uchwałę w sprawie nadania statutu Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej. Na podstawie art.18 ust.2 pkt.9 lit. h

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A Nr XLI/283/10 Rady Gminy w Bogorii z dnia 25 lutego 2010 roku

U C H W A Ł A Nr XLI/283/10 Rady Gminy w Bogorii z dnia 25 lutego 2010 roku U C H W A Ł A Nr XLI/283/10 Rady Gminy w Bogorii z dnia 25 lutego 2010 roku w sprawie przyjęcia sprawozdania z działalności Ośrodka Pomocy Społecznej w Bogorii. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, ustawy

Bardziej szczegółowo

Ocena zasobów pomocy społecznej. Autorzy: Marta Cichowicz

Ocena zasobów pomocy społecznej. Autorzy: Marta Cichowicz Ocena zasobów pomocy społecznej Autorzy: Marta Cichowicz SPIS TREŚCI STRONA 1 Wprowadzenie 3 2 Dane o sytuacji demograficznej i społecznej 3 3 Dane o korzystających z pomocy i wsparcia 4 3.1 GMINA - ZADANIA

Bardziej szczegółowo

Ocena zasobów pomocy społecznej

Ocena zasobów pomocy społecznej MOPS Sławków Ocena zasobów pomocy społecznej na rok 2012 dla gminy Sławków Autorzy: Ewa Niewiara Maria Paradowska Kuc Justyna Ewa Brzezińska SPIS TREŚCI STRONA 1 Wprowadzenie 3 2 Dane o sytuacji demograficznej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM POMOCY SPOŁECZNEJ NA 2013 R.

PROGRAM POMOCY SPOŁECZNEJ NA 2013 R. Pomoc społeczna jako instytucja polityki społecznej państwa ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 stycznia 2015 r. Poz. 740 UCHWAŁA NR III/17/2014 RADY GMINY STARA KORNICA. z dnia 30 grudnia 2014 r.

Warszawa, dnia 27 stycznia 2015 r. Poz. 740 UCHWAŁA NR III/17/2014 RADY GMINY STARA KORNICA. z dnia 30 grudnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 27 stycznia 2015 r. Poz. 740 UCHWAŁA NR III/17/2014 RADY GMINY STARA KORNICA z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie zatwierdzenia i realizacji Gminnego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR V/27/2015 RADY GMINY POLSKA CEREKIEW. z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017

UCHWAŁA NR V/27/2015 RADY GMINY POLSKA CEREKIEW. z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 UCHWAŁA NR V/27/2015 RADY GMINY POLSKA CEREKIEW z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Na podstawie art.1,8 ust.2 pkt.15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy przyznawane osobom i rodzinom uprawnionym - pomoc finansowa :

Formy pomocy przyznawane osobom i rodzinom uprawnionym - pomoc finansowa : Formy pomocy przyznawane osobom i rodzinom uprawnionym - pomoc finansowa : Zasiłek okresowy gwarantowany - przysługuje osobom, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a wychowują samotnie przynajmniej

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI GMINNEGO ZA ROK 2014

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI GMINNEGO ZA ROK 2014 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU WSPIERANIA RODZINY ZA ROK 2014 GŁUCHOŁAZY, 2015r. 1 SPIS TREŚCI WSTĘP...3 1. SYSTEM PIECZY ZASTĘPCZEJ - DEFINICJA...4 2. ZADANIA GMINY...4 3. PODSUMOWANIE. 9

Bardziej szczegółowo

STATUT Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ełku. Rozdział 1 Postanowienia ogólne

STATUT Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ełku. Rozdział 1 Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 Do Uchwały... Rady Powiatu w Ełku z dnia... STATUT Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ełku Rozdział 1 Postanowienia ogólne 1. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Ełku, zwane dalej Centrum,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IX/50/15 RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017

UCHWAŁA NR IX/50/15 RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 UCHWAŁA NR IX/50/15 RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka //, - Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej: GOPS Pysznica - PYSZNICA ul. Wolności Tel. MPiPS- Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXX/227/13 RADY GMINY SANTOK z dnia 27.06.2013r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2013 2016.

UCHWAŁA NR XXX/227/13 RADY GMINY SANTOK z dnia 27.06.2013r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2013 2016. UCHWAŁA NR XXX/227/13 RADY GMINY SANTOK z dnia 27.06.2013r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2013 2016. Na podstawie art. 176 pkt 1 i art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Projekt z dnia 11 czerwca 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Ocena zasobów pomocy społecznej

Ocena zasobów pomocy społecznej Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie 05-300 Mińsk Mazowiecki, ul. Konstytucji 3-go Maja 16 Ocena zasobów pomocy społecznej na rok 2012 dla powiatu mińskiego Autorzy: Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Mińsku

Bardziej szczegółowo

Ocena zasobów pomocy społecznej za rok 2013 Gminy Ostrów Mazowiecka

Ocena zasobów pomocy społecznej za rok 2013 Gminy Ostrów Mazowiecka Załącznik do uchwały Nr XXXII/334/14 Rady Gminy Ostrów Mazowiecka z dnia 27 czerwca 2014 r. Ocena zasobów pomocy społecznej za rok 2013 Gminy Ostrów Mazowiecka SPIS TREŚCI STRONA 1 Wprowadzenie 3 2 Dane

Bardziej szczegółowo

STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W DZIWNOWIE

STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W DZIWNOWIE STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W DZIWNOWIE Podstawa prawna 1 Ośrodek Pomocy Społecznej w Dziwnowie, zwany dalej Ośrodkiem został powołany na mocy Uchwały Nr XIII/56/90 Rady Narodowej Gminy w Dziwnowie

Bardziej szczegółowo

Program Pomocy Społecznej na rok 2014

Program Pomocy Społecznej na rok 2014 Program Pomocy Społecznej na rok 2014 Pomoc społeczna jako instytucja polityki społecznej państwa ma na celu umożliwienia osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR. RADY MIEJSKIEJ W ZAWIDOWIE. z dnia. w sprawie: Programu Wspierania Rodziny Gminy Miejskiej Zawidów na lata 2012 2014

UCHWAŁA NR. RADY MIEJSKIEJ W ZAWIDOWIE. z dnia. w sprawie: Programu Wspierania Rodziny Gminy Miejskiej Zawidów na lata 2012 2014 PROJEKT UCHWAŁA NR. RADY MIEJSKIEJ W ZAWIDOWIE z dnia. w sprawie: Programu Wspierania Rodziny Gminy Miejskiej Zawidów na lata 2012 2014 Na podstawie art. 176 pkt 1, 179 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLI/311/2013 RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 25 kwietnia 2013 r.

UCHWAŁA NR XLI/311/2013 RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 25 kwietnia 2013 r. UCHWAŁA NR XLI/311/213 RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 25 kwietnia 213 r. sprawie: przyjęcia oceny zasobów pomocy społecznej dla Miasta Sulejówek za rok 212 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR V/16/2015 RADY GMINY SZAFLARY. z dnia 26 stycznia 2015 r. w sprawie : uchwalenia statutu Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Szaflarach

UCHWAŁA NR V/16/2015 RADY GMINY SZAFLARY. z dnia 26 stycznia 2015 r. w sprawie : uchwalenia statutu Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Szaflarach UCHWAŁA NR V/16/2015 RADY GMINY SZAFLARY z dnia 26 stycznia 2015 r. w sprawie : uchwalenia statutu Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Szaflarach Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15 i art. 40 ust. 2 pkt.

Bardziej szczegółowo

Ocena zasobów pomocy społecznej

Ocena zasobów pomocy społecznej GOPS Opinogóra Górna Ocena zasobów pomocy społecznej na rok 2013 dla gminy Opinogóra Górna Autorzy: Marta Frączkowska SPIS TREŚCI STRONA 1 Wprowadzenie 3 2 Dane o sytuacji demograficznej i społecznej 3

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa

Ministerstwo Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Ministerstwo Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej ( pieczęć) MPiPS - 03 Adresat Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach Ośrodek Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności w 2012 r.

Sprawozdanie z działalności w 2012 r. Sprawozdanie z działalności w 2012 r. Warszawa, marzec 2013 SPIS TREŚCI I. WSTĘP... 3 1. MIESZKAŃCY OCHOTY... 3 II. ZADANIA OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ DZIELNICY OCHOTA... 3 III. STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Bardziej szczegółowo

rok Liczba rodzin Liczba osób w rodzinach 2012 1262 3076 2013 1234 2996 2014 1151 2649

rok Liczba rodzin Liczba osób w rodzinach 2012 1262 3076 2013 1234 2996 2014 1151 2649 Projekt z dnia 17 czerwca 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... BURMISTRZA LUBSKA z dnia 17 czerwca 2015 r. w sprawie gminnego programu wspierania rodziny w Gminie Lubsko na lata 2015 2017. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 29 grudnia 2014 r. Poz. 4511 UCHWAŁA NR III/11/14 RADY GMINY RZECZENICA. z dnia 18 grudnia 2014 r.

Gdańsk, dnia 29 grudnia 2014 r. Poz. 4511 UCHWAŁA NR III/11/14 RADY GMINY RZECZENICA. z dnia 18 grudnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 29 grudnia 2014 r. Poz. 4511 UCHWAŁA NR III/11/14 RADY GMINY RZECZENICA z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia statutu Gminnego Ośrodka Pomocy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY

REGULAMIN ORGANIZACYJNY REGULAMIN ORGANIZACYJNY Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Radomiu Rozdział I Zasady ogólne 1 1.Siedzibą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zwanego dalej Ośrodkiem jest miasto na prawach powiatu

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do uchwały Nr XXII/198/2013 Rady Powiatu w Hrubieszowie z dnia 25 kwietnia 2013 r.

Załącznik Nr 2 do uchwały Nr XXII/198/2013 Rady Powiatu w Hrubieszowie z dnia 25 kwietnia 2013 r. Załącznik Nr 2 do uchwały Nr XXII/198/2013 Rady Powiatu w Hrubieszowie z dnia 25 kwietnia 2013 r. Sprawozdanie dyrektora z działalności Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Hrubieszowie z efektów pracy

Bardziej szczegółowo

RADA MIASTA RYBNIKA postanawia:

RADA MIASTA RYBNIKA postanawia: (2003/034228) UCHWAŁA NR 178/XI/2003 RADY MIASTA RYBNIKA z dnia 10 września 2003 r. w sprawie: przyjęcia Statutu Ośrodka Pomocy Społecznej w Rybniku. Działając na podstawie : - art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h),

Bardziej szczegółowo

mgr Małgorzata Bejnarowicz Dyrektor PCPR Kętrzyn, 2013 r.

mgr Małgorzata Bejnarowicz Dyrektor PCPR Kętrzyn, 2013 r. ROCZNE SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KĘTRZYNIE ORAZ ZESTAWIENIE POTRZEB W ZAKRESIE SYSTEMU PIECZY ZASTĘPCZEJ ZA 2012 ROK mgr Małgorzata Bejnarowicz Dyrektor PCPR Kętrzyn,

Bardziej szczegółowo

I. SYSTEM POMOCY SPOŁECZNEJ W POLSCE. 1. Pomoc społeczna i zasady jej udzielania. 2. Podział zadań między administrację publiczną

I. SYSTEM POMOCY SPOŁECZNEJ W POLSCE. 1. Pomoc społeczna i zasady jej udzielania. 2. Podział zadań między administrację publiczną I. SYSTEM POMOCY SPOŁECZNEJ W POLSCE 1. Pomoc społeczna i zasady jej udzielania 2. Podział zadań między administrację publiczną Pomoc społeczna i zasady jej udzielania Polski system pomocy społecznej Pomoc

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 9 marca 2015 r. Poz. 669 UCHWAŁA NR 46.LX.2014 RADY MIEJSKIEJ W DEBRZNIE. z dnia 29 września 2014 r.

Gdańsk, dnia 9 marca 2015 r. Poz. 669 UCHWAŁA NR 46.LX.2014 RADY MIEJSKIEJ W DEBRZNIE. z dnia 29 września 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 9 marca 2015 r. Poz. 669 UCHWAŁA NR 46.LX.2014 RADY MIEJSKIEJ W DEBRZNIE z dnia 29 września 2014 r. w sprawie uchwalenia statutu Ośrodka Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

Opracowanie i uchwalenie programu w pierwszej połowie 2011 roku.

Opracowanie i uchwalenie programu w pierwszej połowie 2011 roku. Załącznik do Uchwały Nr X/48/11 Rady Miasta Bielsk Podlaski z dnia 28 czerwca 2011 r. 3.2.1 Harmonogram wdrażania strategii Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w mieście Bielsk Podlaski została

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wieruszowie

Regulamin organizacyjny Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wieruszowie Regulamin organizacyjny Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wieruszowie 1 1. Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Wieruszowie jest samodzielną jednostką organizacyjną podporządkowaną Burmistrzowi

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE. z dnia... r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji w 2014 roku uchwały w sprawie trybu i sposobu

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE. z dnia... r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji w 2014 roku uchwały w sprawie trybu i sposobu Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE z dnia...... r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji w 2014 roku uchwały w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XX/170/2012 RADY MIEJSKIEJ W SOŚNICOWICACH. z dnia 24 września 2012 r.

UCHWAŁA NR XX/170/2012 RADY MIEJSKIEJ W SOŚNICOWICACH. z dnia 24 września 2012 r. UCHWAŁA NR XX/170/2012 RADY MIEJSKIEJ W SOŚNICOWICACH z dnia 24 września 2012 r. w sprawie przyjęcia Programu Wspierania Rodziny w Gminie Sośnicowice na lata 2012-2015 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Wspierania Rodziny na lata 2014-2016

Gminny Program Wspierania Rodziny na lata 2014-2016 Załącznik do UCHWAŁY XXXI/ 215 /14 RADY GMINY CIECHANÓW z dnia 15 stycznia 2014 r. Gminny Program Wspierania Rodziny na lata 2014-2016 Wprowadzenie 1. 1. Ustawa o wpieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Bardziej szczegółowo

1. Schronisko dla Bezdomnych im. Sabiny Kusznierów Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Olsztynie

1. Schronisko dla Bezdomnych im. Sabiny Kusznierów Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Olsztynie 1. Schronisko dla Bezdomnych im. Sabiny Kusznierów Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Olsztynie ul. Towarowa 18, 10-417 Olsztyn tel. 89 521 04 49 e-mail: schroniskodlabezdomnych@gmail.com poniedziałek

Bardziej szczegółowo

STATUT MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W BIAŁEJ PODLASKIEJ. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W BIAŁEJ PODLASKIEJ. Rozdział I. Postanowienia ogólne Załącznik do Uchwały Nr V/119/04 Rady Miasta Biała Podlaska z dnia 16 września 2004 r. STATUT MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W BIAŁEJ PODLASKIEJ Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 Miejski Ośrodek

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2014-2016 W GMINIE KOZIENICE

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2014-2016 W GMINIE KOZIENICE Załącznik do uchwały Nr XXXVIII/395/2013r. Rady Miejskiej w Kozienicach z dnia 27 listopada 2013r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2014-2016 W GMINIE KOZIENICE Kozienice 2013 I WPROWADZENIE W

Bardziej szczegółowo

STATUT Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mrągowie. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mrągowie. Rozdział I. Postanowienia ogólne Tekst jednolity STATUT Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mrągowie Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Mrągowie zwany dalej Ośrodkiem działa na podstawie: 1. Ustawy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VII/49/15 RADY GMINY ŁAGIEWNIKI. z dnia 28 maja 2015 r. w sprawie zatwierdzenia oceny zasobów pomocy społecznej w Gminie Łagiewniki

UCHWAŁA NR VII/49/15 RADY GMINY ŁAGIEWNIKI. z dnia 28 maja 2015 r. w sprawie zatwierdzenia oceny zasobów pomocy społecznej w Gminie Łagiewniki UCHWAŁA NR VII/49/15 RADY GMINY ŁAGIEWNIKI z dnia 28 maja r. w sprawie zatwierdzenia oceny zasobów pomocy społecznej w Gminie Łagiewniki Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 08 marca 1990 r.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W ZGIERZU

REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W ZGIERZU Załącznik do Uchwały nr / /2013 Zarząd Powiatu Zgierskiego z dnia. maja 2013r. REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W ZGIERZU Rozdział I Postanowienia ogólne. 1 Regulamin określa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY MIEJSKIEGO OSRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W GDYNI ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN ORGANIZACYJNY MIEJSKIEGO OSRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W GDYNI ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik nr 1 do Zarządzenia Dyrektora MOPS Nr 3/2013 z dnia 04.02.2013 r. REGULAMIN ORGANIZACYJNY MIEJSKIEGO OSRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W GDYNI ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Miejski Ośrodek Pomocy

Bardziej szczegółowo