PRAWO ZOBOWIĄZAŃ (prawo obligacyjne) Prawo zobowiązań dział prawa cywilnego, obejmujący zespół norm prawnych regulujących formy wymiany dóbr i usług

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRAWO ZOBOWIĄZAŃ (prawo obligacyjne) Prawo zobowiązań dział prawa cywilnego, obejmujący zespół norm prawnych regulujących formy wymiany dóbr i usług"

Transkrypt

1 PRAWO ZOBOWIĄZAŃ (prawo obligacyjne) Prawo zobowiązań dział prawa cywilnego, obejmujący zespół norm prawnych regulujących formy wymiany dóbr i usług (np. zobowiązania wynikające z umowy sprzedaży, zamiany, umowy o dzieło, umowy zlecenia;).

2 Źródła prawa zobowiązań: - Konstytucja - Kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r.(księga III) - ustawy szczególne: prawo wekslowe, czekowe, bankowe - rozporządzenia i akty prawa miejscowego

3 Pojęcie zobowiązania: Jest to stosunek prawny między dwiema lub więcej osobami, na mocy którego jedna osoba(wierzyciel) może żądać od drugiej (dłużnika) określonego działania lub zaniechania (świadczenia), a dłużnik jest zobowiązany to świadczenie spełnić.

4 Klasycznym przykładem zobowiązania niepieniężnego jest umowa zamiany z art k.c., w której każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie do przeniesienia własności innej rzeczy.

5 Uprawnienie wierzyciela do domagania się spełnienia świadczenia przez dłużnika nazywa się wierzytelnością. Przykład: W ramach umowy przechowania przechowawcy przysługuje roszczenie (wierzytelność) o wydanie przedmiotu przechowania, a w trakcie trwania samej umowy roszczenie o zapłatę wynagrodzenia. Zaś obciążający dłużnika obowiązek spełnienia świadczenia określany jest mianem długu.

6 Zobowiązanie jest rodzajem stosunku cywilnoprawnego, w którym można wyróżnić następujące elementy: podmioty, przedmiot i treść. Podmiot uprawniony- wierzyciel Podmiot zobowiązany- dłużnik

7 Może zdarzyć się, że podmioty stosunku zobowiązaniowego będą występować w podwójnej roli (złożony model zobowiązania). Przykład: W umowie sprzedaży sprzedający jest wierzycielem w zakresie prawa do otrzymania ceny oraz dłużnikiem w zakresie obowiązku przeniesienia własności rzeczy i jej wydania kupującemu. Kupujący natomiast jest dłużnikiem w zakresie obowiązku uiszczenia ceny, wierzycielem zaś w zakresie prawa do otrzymania nabytej rzeczy.

8 Zaś prosty model zobowiązania, tj. taki, w którym jedna strona (wierzyciel) jest wyłącznie uprawniona, zaś druga (dłużnik) wyłącznie zobowiązana: będziemy z nim mieli do czynienia zwłaszcza na gruncie odpowiedzialności odszkodowawczej oraz na gruncie tzw. bezpodstawnego wzbogacenia.

9 Przykład: Gdy więc pracodawca omyłkowo wypłaci swemu pracownikowi zbyt wysokie wynagrodzenie, może od tego ostatniego (jako wzbogaconego bez podstawy prawnej dłużnika) żądać zwrotu nadpłaconej kwoty, sam nie będąc do niczego zobowiązany.

10 Podobnie ukształtuje się sytuacja prawna, gdy X ze swej winy wyrządzi Y szkodę (np. niszcząc należącą do Y rzecz). W takim przypadku, z mocy art. 415 k.c., poszkodowany Y stanie się wierzycielem sprawcy uszczerbku i będzie mógł domagać się od niego odpowiedniego odszkodowania. Oczywiście, skoro on sam nie ma tu żadnych obowiązków wobec X, powstałą między X a Y więź prawną należy ocenić jako prosty stosunek zobowiązaniowy.

11 Przedmiot zobowiązania- świadczenie, tj. określone zachowanie się dłużnika, którego może domagać się wierzyciel Przykład: Świadczeniem jednorazowym jest zapłata ceny z umowy sprzedaży; Świadczeniem ciągłym jest wykonywanie umowy przechowania; Świadczeniem okresowym jest zapłata czynszu w ramach umowy najmu

12 Przykład: Strony zawarły umowę sprzedaży samochodu, z której wynika w konsekwencji zobowiązanie sprzedaży. W tym zobowiązaniu świadczenie sprzedawcy polega na działaniu w postaci przeniesienia na kupującego własności samochodu i wydania go nabywcy. Natomiast świadczeniem kupującego jest działanie mające kształt zapłacenia ceny i odebrania samochodu. Przedmiotem obu tych świadczeń jest sam samochód.

13 Przykład: W drodze umowy X zobowiązał się za wynagrodzeniem - do uczenia Y matematyki. Świadczenie X polega na przekazywaniu Y wiedzy z zakresu nauk matematycznych. Z kolei świadczenie Y to zapłacenie wynagrodzenia za udzielanie korepetycji. Treść stosunku zobowiązaniowego- to uprawnienia wierzyciela i odpowiadające im obowiązki dłużnika.

14 Więź prawna, jaką stwarza stosunek zobowiązaniowy wymaga, aby istniała ona między wierzycielem a dłużnikiem jako oznaczonymi osobami. Uprawnienie wierzyciela jest skierowane przeciw dłużnikowi i tylko dłużnik jest nim związany i za dług odpowiada. Cecha ta odróżnia zobowiązanie od praw bezwzględnych (od praw rzeczowych).

15 Uprawnienia wierzyciela: 1. Główne: przede wszystkim uprawnienie do uzyskania świadczenia oraz uprawnienie do uzyskania odszkodowania zamiast lub obok świadczenia. 2. Uboczne(pomocnicze wobec głównych): np. roszczenie o odsetki, roszczenie o uzyskanie od dłużnika wiadomości o przedmiocie świadczenia.

16 Uprawnienia wierzyciela są zabezpieczone sankcją przymusu państwowego. Jeżeli dłużnik nie wykonuje zobowiązania mimo nadejścia terminu spełnienia świadczenia, to wierzyciel może dochodzić ochrony swego prawa przed odpowiednim organem państwowym, którym z reguły jest sąd. Przymusowa realizacja uprawnień wierzyciela następuje na drodze egzekucji sądowej albo- bardzo rzadko administracyjnej.

17 Dług i odpowiedzialność dłużnika: Odpowiedzialność osobista dłużnika- wierzyciel może skierować egzekucję do całego majątku dłużnika, w takim składzie, w jakim znajduje się on w chwili wszczęcia egzekucji. Odpowiedzialność rzeczowa dłużnika- gwarancję zaspokojenia wierzyciela stanowi nie cały majątek dłużnika, ale tylko ściśle oznaczony przedmiot majątkowy, na którym została zabezpieczona wierzytelność, i to bez względu na to, w czyich rękach znajduje się ten przedmiot w chwili wszczęcia

18 egzekucji(odpowiedzialność rzeczowa powstaje w drodze zastawu i hipoteki). Powstanie zobowiązania: Zobowiązanie powstaje na skutek wystąpienia zdarzeń cywilnoprawnych.

19 Do tych zdarzeń, jako źródła stosunków zobowiązaniowych, należą: czynności prawne, a wśród nich: - umowy obligacyjne czyny niedozwolone (czynem niedozwolonym jest fakt wyrządzenia szkody poza istniejącym stosunkiem zobowiązaniowym. Treścią powstałego wskutek wyrządzenia szkody zobowiązania jest uprawnienie poszkodowanego do uzyskania odszkodowania

20 i odpowiadający temu uprawnieniu obowiązek naprawienia szkody). bezpodstawne wzbogacenie (fakt uzyskania kosztem innej osoby jakiejś korzyści majątkowej bez należytego usprawiedliwienia prawnego-zobowiązanie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia). Ten, kto uzyskał korzyść i przez to się wzbogacił, zobowiązany jest do dokonania jej zwrotu na rzecz zobowiązanego.

21 Akty administracyjne. Akty administracyjne, czyli jednostronne, indywidualne decyzje organów administracji publiczne stanowią specjalne źródło zobowiązań. Takim źródłem zobowiązania jest decyzja organu administracyjnego przyznająca obywatelowi A mieszkanie w budynku należącym do obywatela B. Powoduje ona po przekazaniu lokalu nawiązanie między wymienionymi osobami stosunku zobowiązaniowego,

22 w którym B wystąpi w charakterze wynajmującego, zaś A w charakterze najemcy. Powstanie opisanego zobowiązania nie jest wynikiem zawarcia przez strony umowy najmu, lecz rezultatem aktu administracyjnego. Inne zdarzenia (prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia) Przykład: odebranie przesyłki pocztowej i uiszczenie za nią opłaty pobraniowej, zapłacenie za gaz pod nieobecność sąsiada z własnej gotówki

23 Samo prowadzenie cudzej sprawy połączone z dokonywaniem wydatków i zaciąganiem zobowiązań może spowodować powstanie między tymi osobami stosunku zobowiązaniowego, mimo że strony nie zawarły w tej sprawie żadnej umowy, a nawet że jedna z nich, jak to się dzieje najczęściej, nic nie wie o prowadzeniu jej sprawy przez drugą. Powstanie zobowiązania zależy od tego czy sprawa była prowadzona w sposób korzystny dla zainteresowanego, czy podjęcie i prowadzenie sprawy było zgodne z domniemaną wolą

24 zainteresowanego i wreszcie, czy sprawę prowadzono z zachowaniem należytej staranności. Prowadzący sprawę powinien też w miarę możności powiadomić zainteresowanego i stosownie do okoliczności albo oczekiwać jego zleceń, albo prowadzić sprawę dopóty, dopóki osoba ta nie będzie mogła sama się nią zająć. Spełnienie przez prowadzącego tych wymagań daje mu prawo żądania od osoby, której sprawę bez zlecenia prowadził, zwrotu uzasadnionych wydatków i nakładów wraz z ustawowymi odsetkami.

25 Świadczenie jako przedmiot zobowiązania: Świadczeniem jest zachowanie się dłużnika zgodne z treścią zobowiązania, czyniące zadość interesom wierzyciela. Świadczenie może polegać bądź na działaniu, bądź zaniechaniu, czyli na powstrzymaniu się od działania. Świadczenie musi być oznaczone- wierzyciel musi wiedzieć, czego może domagać się od dłużnika, a dłużnik jak ma się zachować, by zaspokoić chroniony przez prawo interes wierzyciela.

26 Świadczenie musi być możliwe do spełnienia. Gdy ś. nie jest możliwe do spełnienia od samego początku- zobowiązanie w ogóle nie powstaje. Jeśli ś. staje się niemożliwe do spełnienia już po powstaniu zobowiązania- to samo zobowiązanie jest ważne- tym niemniej w zależności od przyczyny powstania niemożliwości świadczenia albo stosunek zobowiązaniowy wygaśnie i dłużnik będzie zwolniony od obowiązku świadczenia, albo też utrzyma się w mocy, a dłużnik będzie obowiązany do dania odszkodowania w miejsce świadczenia.

27 Niektóre rodzaje świadczeń: - ś. jednorazowe (np. wydanie rzeczy nabywcy przy umowie sprzedaży) i ś. ciągłe (np. świadczenie najemcy i wynajmującego) - ś. okresowe (np. świadczenie rentowe, czynsz najmu) -ś. niepodzielne (np. dostarczenie maszyny do szycia) i ś. podzielne (np. zapłata pewnej sumy pieniężnej) -ś. oznaczone indywidualnie- przedmiotem świadczenia jest rzecz oznaczona co do tożsamości( np. obraz Matejki Sobieski pod Wiedniem )

28 ś. oznaczone rodzajowo- przedmiotem świadczenia jest rzecz oznaczona co do gatunku(np. sprzedaż 10 kg. Worków cementu, 5 kg. ziemniaków). -ś. pieniężne- Szczególnym rodzajem świadczenia jest świadczenie pieniężne wyrażone w sumie określonych jednostek pieniężnych np. 50 złotych. Świadczenia pieniężne są przedmiotem zobowiązań pieniężnych stanowiących podstawową formę stosunków występujących w obrocie prawnym.

29 Przykład: Klasycznym przykładem stosunku obligacyjnego, w którym występuje zobowiązanie pieniężne jest umowa sprzedaży. Świadczeniem pieniężnym jest w tym przypadku obowiązek zapłaty ceny przez kupującego. -ś. odszkodowawcze (naprawienie szkody)- szczególny, bardzo ważny rodzaj świadczenia.

30 Świadczenie odszkodowawcze: Polega- bądź na przywróceniu stanu sprzed wyrządzenia szkody, bądź na zapłacie odpowiedniej sumy pieniężnej(rekompensaty, odszkodowania). Aby poszkodowany mógł uzyskać świadczenie odszkodowawcze od innej osoby, musi udowodnić, że ta osoba ponosi względem niego odpowiedzialność odszkodowawczą.

31 Należy wyróżnić w prawie zobowiązań następujące rodzaje odpowiedzialności odszkodowawczej: 1. odpowiedzialność deliktowa, która występuje wtedy, gdy między poszkodowanym a podmiotem odpowiedzialnym za szkodę nie ma stosunku zobowiązaniowego, lub też gdy szkoda zostaje wyrządzona poza istniejącym stosunkiem; zdarzenie wyrządzające szkodę rodzi stosunek zobowiązaniowy jako stosunek samoistny (art. 415 i nast. KC)

32 2. Odpowiedzialność kontraktowa, która powstaje wówczas, gdy szkoda zostaje wyrządzona przez niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania przez dłużnika; odszkodowanie w takim wypadku zastępuje główne świadczenie lub je uzupełnia (art. 471 i nast. KC)

33 Powstanie określonego rodzaju odpowiedzialności odszkodowawczej uzależnione jest od istnienia przesłanek przewidzianych w przepisach prawa cywilnego, które dany rodzaj odpowiedzialności regulują. Wśród tych przesłanek główna role odgrywają: a. wyrządzenie szkody b. zdarzenie, z którym system prawny wiąże powstanie obowiązku jakiegoś podmiotu do naprawienia tej szkody,

34 c. między tym zdarzeniem a szkodą musi zachodzić związek przyczynowy. Oznacza to, że bez tego zdarzenia szkoda nie mogłaby nastąpić. Ad. a) szkoda- uszczerbek, najczęściej o charakterze majątkowym, wyrządzony w dobrach poszkodowanego wbrew jego woli. Szkoda majątkowa podlega naprawieniu w każdym wypadku jej wyrządzenia, o ile tylko poszkodowany jest w stanie wskazać osoby odpowiedzialne za szkodę i potrafi udowodnić przesłanki powstania odpowiedzialności odszkodowawczej tej osoby.

35 Krzywda- szkoda niemajątkowa, podlega naprawieniu tylko wtedy gdy przepis szczególny tak stanowi, w drodze tzw. zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę.

36 Podmioty stosunku zobowiązaniowego: Zobowiązanie solidarne- pojęcie Gdy w stosunku zobowiązaniowym po stronie wierzycielskiej lub dłużniczej występuje więcej niż jeden podmiot (np. oboje małżonkowie sprzedają osobie X samochód osobowy wchodzący do ich majątku wspólnego; w miejsce pożyczkobiorcy wchodzi trzech jego spadkobierców). o

37 Solidarność dłużników (bierna): Po stronie dłużników występuje kilka osób zobowiązanych wobec jednego wierzyciela, który może wedle własnego wyboru żądać wykonania zobowiązania w całości lub w części od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Spełnienia świadczenia przez któregokolwiek z dłużników zwalnia z długu pozostałych.

38 Ten, kto spełnił świadczenie może jednak domagać się od pozostałych współdłużników zwrotu w częściach równych przypadających na nich części (roszczenie zwrotne), chyba że co innego wynika z umowy lub innego stosunku prawnego istniejącego między współdłużnikami. Np. współwłaściciele w częściach równych X, Y, Z zawarli umowę o remont domu mieszkalnego przez A na kwotę 30 tys. złotych, którą to kwotę zapłacił w całości X;

39 o wielkości roszczenia zwrotnego w takim wypadku będzie decydował udział we współwłasności, który wynosi po 1/3, dlatego też X będzie mógł żądać od Y i Z po 10 tysięcy złotych. Źródłem solidarności biernej może być ustawa lub czynność prawna. Z mocy wyraźnego postanowienia ustawy solidarność dłużników powstaje m.in. w wypadku wyrządzenia szkody czynem niedozwolonym, za który odpowiada kilka osób (art. 441 par. 1 KC);

40 solidarnie odpowiadają wszyscy wspólnicy za zobowiązania spółki cywilnej oraz współspadkobiercy za długi spadkowe do działu spadku. Solidarność bierna powstaje, gdy kilka osób zaciągnęło zobowiązanie dotyczące ich wspólnego mienia, np. współwłaściciele domu zawarli umowę z rzemieślnikiem o remont budynku.

41 Solidarność wierzycieli (czynna): Po stronie wierzycieli występuje kilka osób uprawnionych do przyjęcia świadczenia od jednego dłużnika, który może wedle własnego wyboru spełnić świadczenie do rąk któregokolwiek z nich, przez co zwolni się z długu wobec pozostałych. Jednakże po wytoczeniu powództwa przez jednego z wierzycieli dłużnik powinien spełnić świadczenie właśnie jemu.

42 Umowy jako źródło zobowiązań 1. Zasada swobody umów i jej ograniczenia: Zasada swobody umów: 1. podmioty zawierające umowę mają pełną swobodę co do tego, czy chcą zawiązać między sobą stosunek obligacyjny i od ich woli zależy zatem samo powstanie zobowiązania umownego. 2. istnieje pełna swoboda wyboru kontrahenta 3. strony zawierające umowę mogą kształtować jej treść według swojego uznania

43 4. swoboda umów pozwala na daleko posunięte uwolnienie stron od formalizmu prawnego oznacza to że porozumienie stron nie wymaga szczególnej formy. art.353¹k.c. -Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Z przepisu tego wynika, że swoboda stron w określaniu stosunku zobowiązaniowego nie jest absolutna.

44 Jedną ze szczególnych instytucji, ograniczających pole swobody umów jest m.in. instytucja wyzysku (art. 388 KC) Wyzysk (art. 388 k.c.): 1. Jeżeli jedna ze stron, wyzyskując przymusowe położenie, niedołęstwo lub niedoświadczenie drugiej strony, w zamian za swoje świadczenie przyjmuje albo zastrzega dla siebie lub dla osoby trzeciej świadczenie, którego wartość w chwili zawarcia umowy przewyższa w rażącym stopniu wartość jej własnego świadczenia, druga strona może żądać zmniejszenia swego świadczenia lub zwiększenia należnego jej świadczenia,

45 a w wypadku gdy jedno i drugie byłoby nadmiernie utrudnione, może ona żądać unieważnienia umowy. 2. Uprawnienia powyższe wygasają z upływem lat dwóch od dnia zawarcia umowy. Umowa zawarta dla wyzysku nie jest bezwzględnie nieważna. Z przepisu wynika że przede wszystkim należy przywrócić zachwianą równowagę ekonomiczną między wzajemnymi świadczeniami stron.

46 Wyzysk powoduje wadliwość umowy, jeżeli są spełnione dwie przesłanki: -obiektywna, tj. gdy jedna strona w zamian za swoje świadczenie przyjmuje lub zastrzega dla siebie albo dla osoby trzeciej świadczenie, ktrórego wartość majątkowa jest rażąco wysoka w stosunku do wartości świadczenia wzajemnego -subiektywna, która polega na tym, że zastrzeżenie lub przyjęcie swiadczenia rażąco wysokiego następuje poprzez wykorzystanie przymusowaego połozenia niedołęstwa lub niedoświadczenia innej osoby.

47 Pokrzywdzony wyzyskiem może- według swego wyboru- żądać zmniejszenia swego świadczenia albo zwiększenia świadczenia wzajemnego, bądź w ostateczności przysługuje mu nawet uprawnienie do unieważnienia umowy. 2. Umowy odnoszące się do osób trzecich: 1. Umowa o świadczenie przez osobę trzecią 2. Umowa o świadczenie na rzecz osoby trzeciej

48 Umowa o świadczenie przez osobę trzecią: W umowie takiej, zawartej między stronami może znaleźć się przyrzeczenie, że osoba trzecia zaciągnie wobec jednego z kontrahentów zobowiązanie lub spełni świadczenie. Przykład: osoba A zobowiązuje się wobec osoby B że artysta namaluje portret osobie B. Osoba trzecia artysta nie ma tutaj żadnych obowiazków.

49 art.391 k.c. Umowa o świadczenie przez osobę trzecią zalicza się do umów o charakterze gwarancyjnym. Cechą charakterystyczną jest to że gwarant przyjmuje w nich ryzyko związane z realizacją bądź niepowodzeniem określonego w umowie przedsięwzięcia. Jedna ze stron (gwarant) przyrzeka drugiej (beneficjentowi gwarancji), że osoba trzecia zaciągnie określone zobowiązanie albo spełni określone świadczenie. Umowa taka nie wywiera żadnych skutków prawnych wobec osoby trzeciej.

50 Jej skutek polega jedynie na tym, że, ten kto uczynił wyżej wymienione przyrzeczenie (gwarant), jest odpowiedzialny za szkodę, którą ponosi druga strona przez to, że osoba trzecia odmawia zaciągnięcia zobowiązania albo nie spełnia świadczenia. Przyżekający może jednak uwolnić się od obowiązku naprawienia szkody, jeżeli sam spełni świadczenie, chyba, że sprzeciwia się to umowie lub właściwości świadczenia.

51 Umowa o świadczenie na rzecz osoby trzeciej: Umowa o świadczenie na rzecz osoby trzeciej uregulowana jest w art.393 k.c. Umowa ta dopuszcza, że osoba trzecia nabywa bezpośrednie uprawnienia przeciwko dłużnikowi. Osoba ta staje się wierzycielem mimo,że nie brała udziału w zawarciu umowy. Przykładami takich umów są karta gwarancyjna, lub umowa ubezpieczenia.

52 Celem tej umowy jest wola stron, aby trzeciej osobie, niebędącej stroną dać bezpośrednie uprawnienie żądania świadczenia. Dłużnik (przyżekający) zobowiązuje się wobec wierzyciela (zastrzegającego)spełnić świadczenie na rzecz osoby trzeciej, a osoba ta może żądać od przyrzekającego spełnienia świadczenia. Osoba trzecia, chociaż nie brała udziału w zawarciu umowy, staje się wierzycielem. I tak karta gwarancyjna okresla nie tylko zakres udzielonej gwarancji, ale także osobe uprawnioną, którą może być posiadacz gwarancji.

53 3. Szczególne zagadnienia związane z zawarciem umów: A. Umowa przedwstępna: Umowa przedwstępna to umowa przygotowująca zawarcie właściwej umowy między tymi samymi stronami. Strony tej umowy (lub jedna z nich) zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy.

54 Umowa przedwstępna nie wymaga żadnej szczególnej formy(pisemnej, notarialnej), chociaż zawarcie umowy przedwstępnej w jednej z form szczególnych ma istotne znaczenie dla skutków prawnych, jakie wywołuje. Jeżli bowiem u.p. czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej,w szczególności wymaganiom co do formy tej umowy, to strona uprawniona (wierzyciel)z umowy przedswastepnej może przymusowo dochodzic zawarcia umowy przyrzeczonej,

55 a wyrok sądowy zapadły w procesie będzie równoznaczny ze złożeniem oświadczenia przez kontrahenta, który nie wykonywał umowy przedwstępnej (skutek silniejszy u.p.). Skutek słabszy tej umowy polega na tym, że strona uprawniona może dochodzodzić jedynie odszkodowania za niezawarcie umowy przyrzeczonej. Realizacja tego skutku zależy od wykazania przez uprawnionego faktu poniesienia szkody, jakiej doznał przez to, że liczył na zawarcie umowy przyrzeczonej.

56 Jeżeli umowa przedwstępna była zawarta w formie aktu notarialnego to uprawniony może żądać zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeżeli umowa ta nie była zawarta w formie aktu notarialnego to umowa jest ważna, ale skutek jest słabszy i osoba uprawniona może żądać odszkodowania. Termin zawarcia umowy przyrzeczonej: Termin ten może zostać ustalony w samej umowie przedwstępnej.

57 Jeżeli jednak nie zostanie w ten sposób oznaczony, wówczas umowa przyrzeczona powinna zostać zawarta w terminie wskazanym przez stronę uprawnioną do żądania jej zawarcia (ale gdyby obie strony były uprawnione do żądanie zawarcia umowy przyrzeczonej i każda wyznaczy inny termin, to strony będą związane tym terminem, który został wcześniej wyznaczony).

58 Istotne jest, że nie można żądać zawarcia umowy przyrzeczonej, jeżeli w ciągu roku od zawarcia umowy przedwstępnej strony nie wyznaczą terminu do jej zawarcia. Przedawnienie roszczeń: Roszczenia z umowy przedwstępnej ulegają przedawnieniu po roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta.

59 B. Zadatek - dodatkowe zastrzeżenie umowne. Służy do zabezpieczenia interesów obu stron umowy. Strona, która nie wykona swojego zobowiązania traci zadatek, jeśli sama go dała; albo obowiązana jest go zwrócić w dwukrotnej wysokości. Zadatkiem może być określona suma wyrażona w pieniądzu jak również rzecz ruchoma. Wysokość zadatku nie powinna przekraczać wartości przyszłego zobowiązania.

60 Zadatek jest najczęściej stosowany w umowach przedwstępnych (sprzedaży nieruchomości, samochodu itp.). Dzięki niemu każda ze stron zabezpiecza się na wypadek zerwania umowy w ostatniej chwili przez drugą stronę. Zadatek różni się od zaliczki tym, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron, druga strona wzbogaca się o wysokość zadatku; natomiast zaliczka jest po prostu zwracana, bez dodatkowych konsekwencji.

61 Zadatek staje się nim tylko wtedy, gdy zostanie to jasno określone w umowie - bez takiego określenia będzie to zaliczka. Najczęstszy scenariusz: kupujący, zawierając umowę przedwstępną, płaci sprzedającemu zadatek (zwykle 10%). Jeśli umowa właściwa zostanie zawarta, zadatek jest zaliczony jako część zapłaty i kupujący dopłaca brakujące 90% Jeśli kupujący wycofa się z zakupu, to sprzedający może zatrzymać zadatek

62 Jeśli sprzedający wycofa się ze sprzedaży, to kupujący może żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości Jeśli właściwa umowa nie zostanie zawarta z winy obu stron lub z przyczyn niezależnych, to zadatek ulega zwrotowi Zadatek jest zdefiniowany w art. 394 k.c.

63 C. Umowne prawo odstąpienia: Zasadą jest, że strony, które zawarły umowę są nią związane i nie mogą jej rozwiązać bez zgody drugiej strony. W treści zobowiązania można jednak zastrzec możliwość odstąpienia od niego. Jest to umowne prawo odstąpienia. Jednostronne prawo odstąpienia od umowy jest przewidziane tylko w niektórych przypadkach, m.in. w razie niewykonania zobowiązania przez drugą stronę.

64 Natomiast przy zawarciu każdej umowy strony w niej uczestniczące mogą ustalić dodatkowe zastrzeżenie umowne, na mocy którego w ciągu oznaczonego terminu obie lub jedna ze stron mogą od umowy odstąpić. Kiedy można skorzystać z prawa odstąpienia: Strony danego zobowiązania same wyznaczają termin, w którym dopuszczają taką możliwość jak odstąpienie od umowy. Ma to na celu ochronę interesów podmiotu przeciwnego.

65 Musi on bowiem wiedzieć jak długo ma trwać stan niepewności odnośnie tego czy umowa dojdzie do skutku czy nie. Termin powinien być zapisany: przez podanie daty końcowej - np. Odstąpić od umowy można do dnia roku albo przez podanie okresu czasu - np. Od niniejszej umowy można odstąpić w ciągu 3 miesięcy od momentu jej zawarcia. W przypadku niewskazania w umowie terminu na odstąpienie, zapis nie będzie ważny.

66 Jakie są skutki odstąpienia Odstąpienie od umowy skutkuje tym, że umowę uważa się za nie zawartą. To co strony sobie nawzajem świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym. D. Odstępne Odstępne to pewna odmiana umownego prawa odstąpienia od umowy. Strony mogą się umówić, że skorzystać z odstąpienia od umowy można dopiero po zapłaceniu oznaczonej sumy pieniężnej, tzw. odstępnego.

67 Zapłata powinna nastąpić dopiero w momencie skorzystania z prawa do odstąpienia. Odstępne ma tak naprawdę charakter odszkodowawczy. Jest to pewien sposób na wyrównanie strat tej stronie, która liczyła, że umowa dojdzie do skutku. Kwotę odstępnego określają strony.

68 Bezpodstawne wzbogacenie- źródło zobowiązań Bezpodstawne wzbogacenie stanowi samoistne źródło zobowiązań. Obok umów i czynów niedozwolonych bezpodstawne wzbogacenie należy z pewnością do najczęstszych zdarzeń, które rodzą obowiązek świadczenia dłużnika na rzecz wierzyciela.

69 Istotę instytucji bezpodstawnego wzbogacenia wyraża art. 405 k.c., w myśl którego kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

70 Z normy zawartej w art. 405 k.c. wynika, że dla powstania roszczenia o wydanie bezpodstawnego wzbogacenia konieczne jest spełnienie następujących przesłanek: 1) określona osoba uzyskała korzyść, czyli wzbogaciła się; 2) korzyść ta została osiągnięta kosztem innej osoby, czyli nastąpiło zubożenie innej osoby; 3) pomiędzy wzbogaceniem jednej a zubożeniem drugiej osoby zachodził związek; 4) uzyskanie korzyści nastąpiło bez podstawy prawnej.

71 Podstawą prawną jest przyczyna, która usprawiedliwia wzbogacenie, czyli czyni je zgodne z porządkiem prawny. Bezpodstawne wzbogacenie może nastąpić: 1)nie tylko w wyniku działania wzbogaconego np. poprzez wybudowanie na swoim gruncie budynku z cudzych materiałów, ale także poprzez:

72 2) działanie osoby trzeciej np. gdy osoba trzecia wybuduje na nie należącym do niej gruncie budynek z cudzych materiałów; 2) przez działanie tego, czyim kosztem wzbogaca się ktoś drugi np. gdy ktoś stawia budynek ze swoich materiałów na cudzym gruncie;

73 Przedmiotem roszczenia o zwrot z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia jest co do zasady: -zwrot korzyści w naturze, a gdyby to było niemożliwe -zwrot wartości korzyści. To roszczenie będzie mieć miejsce w szczególności, gdy wzbogacony utracił przedmiot wzbogacenia.

74 Czyny niedozwolone- źródła zobowiązań Przykład:Jeżeli hotel nie wykona obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa klientom, to w razie powstania szkody poszkodowanemu, niezależnie od roszczeń kontraktowych, przysługują roszczenia deliktowe, ponieważ wyrządzenie szkody na osobie, stanowiące naruszenie obowiązku umownego, jest jednocześnie czynem niedozwolonym i prowadzi do zbiegu odpowiedzialności kontraktowej z odpowiedzialnością deliktową.

75 Nie ma podstaw do odpowiedzialności, jeżeli hotelowi nie można przypisać żadnej winy, np. jeżeli gość hotelowy na skutek własnej nieostrożności poślizgnął się w mokrej wannie i doznał obrażeń czy spadł z dobrze utrzymywanych schodów albo z bezpiecznego krzesła, doznając złamania ręki. W razie doznania szkody gość hotelowy musi ją udowodnić. Odpowiedzialność hotelarza generalnie opiera się na zasadzie winy.

76 Może to być nawet wina domniemana (np. w razie pogryzienia gościa przez psa hotelowego), a także na zasadzie ryzyka, niezależnie od winy (np. w razie zawalenia się balkonu w hotelu lub szkody doznanej przez gościa przewożonego samochodem hotelowym na dworzec). Hotel odpowiada także za szkodę, której dozna gość hotelowy w restauracji hotelowej, np. na skutek zatrucia nieświeżą potrawą. Tak samo w przypadku, gdy np. gość szedł boso po dywanie w zajmowanym pokoju i nadepnął na igłę, która poważnie zraniła mu stopę, a nie było dowodu, że pokój był sprzątany zanim się do

77 niego wprowadził. Podobnie gdy gość opuszczał hotel i wsiadał do zamówionej taksówki. Drzwi samochodu otwierał i zamykał boy hotelowy. Na skutek nieostrożności przyciął palec gościa, czym spowodował jego szkodę. Boy nie dołożył należytej staranności, dopuścił się niedbalstwa w zamykaniu drzwi, za co ponosi odpowiedzialność hotel. W razie szkody gość hotelowy może żądać pokrycia kosztów leczenia, a w przypadku utraty zdolności do pracy odpowiedniej renty i zadośćuczynienia pieniężnego za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną (art k.c.). Jeżeli zaś na skutek uszkodzenia ciała

78 lub rozstroju zdrowia poniesie śmierć, roszczenia odszkodowawcze mają osoby bliskie pośrednio poszkodowane (art. 446 k.c.). Inne przykłady odpowiedzialności deliktowej: -zarysowanie komuś samochodu -przywłszczenie cudzej własności- kradzież -wybicie szyby piłką w domu sąsiada

79 - w czasie zwiedzania przedsiębiorstwa przez grupę uczniów, jeden z nich dozna obrażeń cielesnych na skutek pracy maszyny, odszkodowanie zostanie wypłacone z tytułu ubezpieczenia OC działalności przedsiębiorstwa, przy czym obowiązek odszkodowania powstanie z tytułu odpowiedzialności deliktowej.

80 1. Przesłanki i zasady odpowiedzialności deliktowej: Za czyn niedozwolony (delikt) uznaje się fakt wyrzadzenia szkody poza istniejącym dotychczas stosunkiem zobowiązaniowym, z którym to faktem ustawa wiąże powstanie obowiązku naprawienia szkody.

81 Treścią nowo powstałego- na skutek wystapienia deliktustosunku obligacyjnego jest uprawnienie poszkodowanego do uzyskania odszkodowania i odpowiadający temu uprawnieniu obowiązek naprawienia szkody. Przepisem mającym podstawowe znaczenie dla tego reżimu odpowiedzialności- deliktowej- ma niewątpliwie art. 415 k. c., który stanowi, że: Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

82 Jak wynika z powołanego przepisu źródłem stosunku prawnego między sprawcą, a poszkodowanym jest sam fakt wyrządzenia szkody. Oznacza to, że w momencie wyrządzenia szkody po stronie sprawcy powstaje obowiązek naprawienia szkody (staje się on dłużnikiem), a po stronie poszkodowanego powstaje uprawnienie do uzyskania stosownego odszkodowania(poszkodowany staje się wierzycielem).

Odpowiedzialność umowna. obowiązek wykonania zobowiązania odpowiedzialność odszkodowawcza odsetki dodatkowe postanowienia umowy

Odpowiedzialność umowna. obowiązek wykonania zobowiązania odpowiedzialność odszkodowawcza odsetki dodatkowe postanowienia umowy Prawo umów 1 Odpowiedzialność umowna obowiązek wykonania zobowiązania odpowiedzialność odszkodowawcza odsetki dodatkowe postanowienia umowy 2 Kontraktowa odpowiedzialność odszkodowawcza Art. 471 Dłużnik

Bardziej szczegółowo

Skrypty Becka. Hanna Witczak Agnieszka Kawałko. Zobowiązania. 5. wydanie

Skrypty Becka. Hanna Witczak Agnieszka Kawałko. Zobowiązania. 5. wydanie Skrypty Becka Hanna Witczak Agnieszka Kawałko Zobowiązania 5. wydanie SKRYPTY BECKA Zobowiązania W sprzedaży: A. Olejniczak, Z. Radwański ZOBOWIĄZANIA CZĘŚĆ OGÓLNA, wyd. 11 Podręczniki Prawnicze Z. Radwański,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny

USTAWA z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny Kancelaria Sejmu s. 1/6 Dz.U. 1996 Nr 114 poz. 542 USTAWA z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny Art. 1. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93,

Bardziej szczegółowo

PRAWO DLA LEKARZY SEMINARIUM DLA STUDENTÓW WUM. Warszawa, 02.04.2015

PRAWO DLA LEKARZY SEMINARIUM DLA STUDENTÓW WUM. Warszawa, 02.04.2015 PRAWO DLA LEKARZY SEMINARIUM DLA STUDENTÓW WUM Warszawa, 02.04.2015 WYKŁAD NR 6 1. Odpowiedzialność prawna lekarza w ogólności 2. Odpowiedzialność karna Mechanizm procesowy Ryzyko dla lekarza 3. Odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. Redaktorzy: Piotr Stec, Mariusz Załucki

Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. Redaktorzy: Piotr Stec, Mariusz Załucki Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. Redaktorzy:, Spis treści: Wykaz skrótów Słowo wstępne do wydania drugiego Część I. Wprowadzenie do prawa cywilnego Rozdział 1. Zagadnienia podstawowe

Bardziej szczegółowo

Temat szkolenia: Zasady wykonania zobowiązań. Skutki niewykonania umowy i odpowiedzialność

Temat szkolenia: Zasady wykonania zobowiązań. Skutki niewykonania umowy i odpowiedzialność Temat szkolenia: Zasady wykonania zobowiązań. Skutki niewykonania umowy i odpowiedzialność Wykładowca: dr Janusz Orłowski Źródła zobowiązań Stosunki zobowiązaniowe w prawie cywilnym mogą powstać na podstawie:

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. KODEKS CYWILNY 1) (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r.) KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA. Tytuł XI.

USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. KODEKS CYWILNY 1) (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r.) KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA. Tytuł XI. Dz.U.1964.16.93 2012.04.28 zm. Dz.U.2011.230.1370 USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. KODEKS CYWILNY 1) (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r.) KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA [ ] Tytuł XI. SPRZEDAŻ [ ] DZIAŁ II. RĘKOJMIA

Bardziej szczegółowo

Spadek Dziedziczenie ustawowe

Spadek Dziedziczenie ustawowe Spadek Dziedziczenie ustawowe Pojęcie i skład spadku Art. 922 k.c., w skład spadku wchodzą następujące prawa i obowiązki: 1) mające charakter cywilnoprawny 2) mające charakter majątkowy 3) niezwiązane

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne - zobowiązania. Naprawienie szkody. Funkcje odpowiedzialności

Prawo cywilne - zobowiązania. Naprawienie szkody. Funkcje odpowiedzialności Prawo cywilne - zobowiązania Świadczenie odszkodowawcze Zobowiązania przemienne Wielość wierzycieli i dłużników Naprawienie szkody Szczególny rodzaj świadczenia Uszczerbek Majątkowy (szkoda) Niemajątkowy

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

Prof. WSAP dr Jacek Krauss. Egzamin 2016 r./2017

Prof. WSAP dr Jacek Krauss. Egzamin 2016 r./2017 Wykaz zagadnień egzaminacyjnych - prawo cywilne Prof. WSAP dr Jacek Krauss Egzamin 2016 r./2017 I. Zagadnienia wstępne. Pojęcie prawa cywilnego. Metoda regulacji II. Podział prawa cywilnego 1 Powszechne

Bardziej szczegółowo

PRAWO HANDLOWE. Mateusz Kabut Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania

PRAWO HANDLOWE. Mateusz Kabut Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania PRAWO HANDLOWE Mateusz Kabut Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania Powtórka z poprzednich zajęć Forma pisemna przewidziana dla celów dowodowych a forma pisemna pod rygorem nieważności

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny Dz.U.1964.16.93 z późn. zm.) wyciąg. Tytuł III. OGÓLNE PRZEPISY O ZźOBOWIĄ ZANIACH UMOWNYCH

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny Dz.U.1964.16.93 z późn. zm.) wyciąg. Tytuł III. OGÓLNE PRZEPISY O ZźOBOWIĄ ZANIACH UMOWNYCH Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny Dz.U.1964.16.93 z późn. zm.) wyciąg Tytuł III. OGÓLNE PRZEPISY O ZźOBOWIĄ ZANIACH UMOWNYCH Art. 384. 1. Ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności

Bardziej szczegółowo

dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Uniwersytet Łódzki

dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Uniwersytet Łódzki UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ PODMIOTU PRZYJMUJĄCEGO ZAMÓWIENIE NA ŚWIADCZENIA ZDROWOTNE, ŚWIADCZENIODAWCY ORAZ INNYCH OSÓB UDZIELAJĄCYCH TAKICH ŚWIADCZEŃ dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

OPINIA PRAWNA. skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna

OPINIA PRAWNA. skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna Sopot, dnia 18 września 2015 r. Sygn.: W-0000001 OPINIA PRAWNA skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna Przedmiot odpowiedzi:

Bardziej szczegółowo

Odszkodowanie za szkody - jak ustalić jego wysokość?

Odszkodowanie za szkody - jak ustalić jego wysokość? Odszkodowanie za szkody - jak ustalić jego wysokość? Wielu przedsiębiorców działających w obrocie na pewno nie raz spotkało się z sytuacją, kiedy po zawarciu umowy kontrahent nie wykonywał jej warunków,

Bardziej szczegółowo

PRAWO CYWILNE. Prawo cywilne I

PRAWO CYWILNE. Prawo cywilne I PRAWO CYWILNE Prawo cywilne I I 1. Osobowość prawną ma a) Uniwersytet Opolski b)wojewoda Małopolski c)lukas Podolski d) odpowiedzi a, b i c są poprawne 2. Jeżeli oświadczenie woli zostało złożone pod wpływem

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDŹ NA PYTANIE PRAWNE

ODPOWIEDŹ NA PYTANIE PRAWNE Sopot, dnia 01.10.2014 r. Sygn.: 000270 ODPOWIEDŹ NA PYTANIE PRAWNE skierowane przez Zleceniodawcę Pana Krzysztofa Bukiel - Przewodniczącego Zarządu Krajowego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Przedmowa Wykaz skrótów Literatura

Spis treści: Przedmowa Wykaz skrótów Literatura Spis treści: Przedmowa Wykaz skrótów Literatura Część ogólna Tabl. 1. Prawo prywatne a prawo publiczne Tabl. 2. Źródła prawa cywilnego Tabl. 3. Stosunek cywilnoprawny Tabl. 4. Zdolność prawna i zdolność

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Sejmu s. 128/234

Kancelaria Sejmu s. 128/234 Kancelaria Sejmu s. 128/234 świadczenie producenta nie zostało spełnione od dnia, w którym powinno było być spełnione. 2. Jeżeli świadczenie producenta było spełniane częściami, przedawnienie biegnie od

Bardziej szczegółowo

Umowa o roboty budowlane

Umowa o roboty budowlane Umowa o roboty budowlane Informacje ogólne Umowa o roboty budowlane Przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz literatury. Przedmowa. CZĘŚĆ I. Zobowiązania - część ogólna

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz literatury. Przedmowa. CZĘŚĆ I. Zobowiązania - część ogólna Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa CZĘŚĆ I. Zobowiązania - część ogólna Rozdział I. Elementy zobowiązaniowego stosunku prawnego 1. Pojęcie i powstanie zobowiązania I. Pojęcie zobowiązania

Bardziej szczegółowo

D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I

D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I Ochrona własności D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I Konstrukcja prawna ochrony własności OCHRONA WŁASNOŚCI Pomoc własna Ochrona sądowa Samoobrona

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do dziesiątego wydania... V Wykaz skrótów... XIX

Spis treści. Przedmowa do dziesiątego wydania... V Wykaz skrótów... XIX Przedmowa do dziesiątego wydania... V Wykaz skrótów... XIX Wykaz literatury... XXIII Rozdział I. Wiadomości wstępne... 1 1. Źródła i miejsce prawa zobowiązań w polskim systemie prawnym... 1 I. Miejsce

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do REGULAMINU SKLEPU INTERNETOWEGO www.fraternity.pl Wyciąg z przepisów kodeksu cywilnego

Załącznik nr 3 do REGULAMINU SKLEPU INTERNETOWEGO www.fraternity.pl Wyciąg z przepisów kodeksu cywilnego Załącznik nr 3 do REGULAMINU SKLEPU INTERNETOWEGO www.fraternity.pl Wyciąg z przepisów kodeksu cywilnego DZIAŁ II Rękojmia za wady Art. 556. (13) Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli

Bardziej szczegółowo

128. USTAWA. Kodeks cywilny. Księga Trzecia. Tytuł XV i XVI

128. USTAWA. Kodeks cywilny. Księga Trzecia. Tytuł XV i XVI 31.08.2007 (aktual.) KODEKS CYWILNY 128-1 128. USTAWA. Kodeks cywilny. Księga Trzecia. Tytuł XV i XVI Dz.U.64.16.93 1971.11.04 zm. Dz.U.71.27.252 art. 1 1976.07.01 zm. Dz.U.76.19.122 art. 15 1982.04.06

Bardziej szczegółowo

Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ

Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ Plan Wykładu I. Charakterystyka przedsiębiorcy II. Podstawowe zasady obowiązujące w obrocie profesjonalnym:

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Definicje 1. za Ustawę uważa się Ustawę z dnia 20 stycznia 2011 o

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań na egzamin licencjacki. Prawo cywilne

Zestaw pytań na egzamin licencjacki. Prawo cywilne Prawo cywilne - część ogólna Zestaw pytań na egzamin licencjacki Prawo cywilne 1. Zdolność do czynności prawnych osób fizycznych 2. Zawarcie umowy przez osobę ubezwłasnowolnioną całkowicie 3. Dokonywanie

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ubezpieczenia OC w ruchu zagranicznym

Ogólne Warunki Ubezpieczenia OC w ruchu zagranicznym 1OWU Zielona Karta Ogólne Warunki Ubezpieczenia OC w ruchu zagranicznym Postanowienia ogólne 1 1. Ogólne warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe

Bardziej szczegółowo

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. (red.), (red.) Oddawany do rąk Czytelników podręcznik stanowi syntetyczny wykład podstawowych instytucji prawa cywilnego w odniesieniu do działalności

Bardziej szczegółowo

KODEKS CYWILNY z dnia 23 kwietnia 1964r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA. Tytuł XXVII. UMOWA UBEZPIECZENIA

KODEKS CYWILNY z dnia 23 kwietnia 1964r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA. Tytuł XXVII. UMOWA UBEZPIECZENIA KODEKS CYWILNY z dnia 23 kwietnia 1964r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA Tytuł XXVII. UMOWA UBEZPIECZENIA Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 805. 1. Przez umowę ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

dr Hubert Wiśniewski 1

dr Hubert Wiśniewski 1 dr Hubert Wiśniewski 1 Agenda: 1. Ogólna charakterystyka umowy ubezpieczenia. 2. Przedmiot ubezpieczenia i świadczenia. 3. Zawarcie umowy ubezpieczenia. 4. Obowiązki ubezpieczającego i ubezpieczonego.

Bardziej szczegółowo

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Wierzyciel może wystąpić do sądu o upoważnienie go do wykonania konkretnej czynności, np. otynkowania warsztatu, na koszt jego dłużnika. Po udzieleniu takiego

Bardziej szczegółowo

Umowa darowizny kwoty pieniężnej

Umowa darowizny kwoty pieniężnej Umowa darowizny kwoty pieniężnej Informacje ogólne Darowizna Darowizna to umowa, przez którą darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego, kosztem swego majątku. Bezpłatny

Bardziej szczegółowo

Przedmiot dziedziczenia

Przedmiot dziedziczenia Rozdział pierwszy Przedmiot dziedziczenia Przedmiotem dziedziczenia są i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób, według zasad dziedziczenia uregulowanych

Bardziej szczegółowo

I. Pojęcie zobowiązania i charakterystyka praw skutecznych inter partes. Stosunek obligacyjny.

I. Pojęcie zobowiązania i charakterystyka praw skutecznych inter partes. Stosunek obligacyjny. I. Pojęcie zobowiązania i charakterystyka praw skutecznych inter partes. Stosunek obligacyjny. Prawo zobowiązań uregulowane zostało w księdze III kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), która obejmuje przepisy

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność prawna nauczyciela

Odpowiedzialność prawna nauczyciela Odpowiedzialność prawna nauczyciela Opracowała: M. Węglowska - Wojt Dwa poziomy zadań i odpowiedzialności nauczyciela: - pracownik w zakładzie pracy - nauczyciel, pracownik pedagogiczny Odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA ADAPTACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW OPTYMALIZACJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ w ramach projektu: DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE

KONFERENCJA ADAPTACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW OPTYMALIZACJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ w ramach projektu: DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE KONFERENCJA ADAPTACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW OPTYMALIZACJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ w ramach projektu: DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE LUBLIN, 18.02.2015 R. AUTORZY: IWONA WOLIŃSKA MAGDALENA BRYGOŁA Człowiek

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY PRAWA CYWILNEGO Systematyka prawa cywilnego

ELEMENTY PRAWA CYWILNEGO Systematyka prawa cywilnego Prawo cywilne składa się z następujących działów: CZĘŚĆ I - OGÓLNA - charakteryzuje podmioty prawa cywilnego: osoby fizyczne oraz osoby prawne. OSOBA FIZYCZNA to po prostu człowiek, który ze względu na

Bardziej szczegółowo

FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA

FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA Obowiązujące zasady dotyczą wszystkich niezależnie od wybranego małżeńskiego ustroju majątkowego i niezależnie od daty zawarcia związku

Bardziej szczegółowo

Umowa najmu samochodu

Umowa najmu samochodu Umowa najmu samochodu zawarta w dniu roku w Krakowie pomiędzy Grupa Wadowscy sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (31-223 Kraków, ul. Pachońskiego 2B) wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy

Bardziej szczegółowo

Jak zabezpieczyć się przed nieuczciwym kontrahentem. radca prawny Ryszard Stolarz

Jak zabezpieczyć się przed nieuczciwym kontrahentem. radca prawny Ryszard Stolarz Jak zabezpieczyć się przed nieuczciwym kontrahentem radca prawny Ryszard Stolarz Podstawowe sprawdzenie kontrahenta Działania, które powinno się podjąć przed podpisaniem określonej umowy. Są to działania,

Bardziej szczegółowo

automatycznie. ZP.271.2.2012 Załącznik nr 5 do SIWZ - Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej

automatycznie. ZP.271.2.2012 Załącznik nr 5 do SIWZ - Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej ZP.271.2.2012 Załącznik nr 5 do SIWZ - Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej UWAGA: Ubezpieczenie dotyczy wszystkich jednostek wymienionych w załączniku nr 1 do SIWZ oraz w każdej lokalizacji, w której

Bardziej szczegółowo

Umowa o PPP 8. Polska

Umowa o PPP 8. Polska Umowa o PPP 8 Polska Wrocław, 9 grudnia 2010 Tytuł prezentacji: Umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym I Prelegent: Witold Grzybowski 2 Zawartość prezentacji: Umowa - aspekty. Charakter umowy o ppp Struktura

Bardziej szczegółowo

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków, Rozdział I. Ustawowy ustrój majątkowy Art. 31 [Pojęcie] 1. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów... Słownik pojęć... Wprowadzenie...

Wykaz skrótów... Słownik pojęć... Wprowadzenie... Wykaz skrótów... Słownik pojęć... Wprowadzenie... XI XIII XVII Rozdział I. Istota odpowiedzialności odszkodowawczej... 1 1. Funkcje odpowiedzialności odszkodowawczej... 1 2. Reżimy odpowiedzialności odszkodowawczej...

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE Podstawy prawa cywilnego dla pracowników sektora energetycznego praktyczne zastosowanie

SZKOLENIE Podstawy prawa cywilnego dla pracowników sektora energetycznego praktyczne zastosowanie PATRON MEDIALNY PARTNER NOWYCH TECHNOLOGII ORGANIZATOR: SZKOLENIE Podstawy prawa cywilnego dla pracowników sektora energetycznego praktyczne zastosowanie MIEJSCE: IGEOŚ - UL. KRUCZA 6/14 - WARSZAWA - S.

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 30 maja 2014r. o prawach konsumenta - Przepisy zmieniające Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121)

Ustawa z dnia 30 maja 2014r. o prawach konsumenta - Przepisy zmieniające Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) Ustawa z dnia 30 maja 2014r. o prawach konsumenta - Przepisy zmieniające Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) Art. 556. Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana

Bardziej szczegółowo

Tytuł II Wielość dłużników albo wierzycieli. Dział I Zobowiązania solidarne

Tytuł II Wielość dłużników albo wierzycieli. Dział I Zobowiązania solidarne Tytuł II Wielość dłużników albo wierzycieli 3. Jeżeli strona uprawniona do wyboru świadczenia wyboru tego nie dokona, druga strona może jej wyznaczyć w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej Dr n. med. Grażyna Rogala-Pawelczyk Uniwersytet Medyczny w Lublinie Warszawa 09.04.2011 ZAWÓD System czynności czy prac, który jest wewnętrznie spójny, skierowany

Bardziej szczegółowo

OC ZARZĄDCY NIERUCHOMOŚCI Dr Maria Błoszczyńska mariabloszczynska@wp.pl. Warszawa 27.10.2015

OC ZARZĄDCY NIERUCHOMOŚCI Dr Maria Błoszczyńska mariabloszczynska@wp.pl. Warszawa 27.10.2015 OC ZARZĄDCY NIERUCHOMOŚCI Dr Maria Błoszczyńska mariabloszczynska@wp.pl Warszawa 27.10.2015 Ogólna charakterystyka odpowiedzialność cywilnej Odpowiedzialność cywilna zarządcy nieruchomości Podstawy prawne

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji. Prawo cywilne w obrocie gospodarczym. Rok studiów II Semestr/-y III

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji. Prawo cywilne w obrocie gospodarczym. Rok studiów II Semestr/-y III Uczelnia Wydział Kierunek studiów Poziom kształcenia Profil kształcenia Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji Kierunek prawno-biznesowy Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Art. 760 [Lojalność stron] Każda ze stron obowiązana jest do zachowania lojalności wobec drugiej.

Art. 760 [Lojalność stron] Każda ze stron obowiązana jest do zachowania lojalności wobec drugiej. Art. 758 [Pojęcie] 1. Przez umowę agencyjną przyjmujący zlecenie (agent) zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, do stałego pośredniczenia, za wynagrodzeniem, przy zawieraniu z

Bardziej szczegółowo

Zadatek czy zaliczka? Oto jest pytanie Tomasz Wachowski

Zadatek czy zaliczka? Oto jest pytanie Tomasz Wachowski Zadatek czy zaliczka? Oto jest pytanie Tomasz Wachowski Prezentacja wygłoszona 9 kwietnia 2011 r. Zadatek czy zaliczka? Oto jest pytanie Zadatek i zaliczka czy jest jakaś różnica? Zadatek i zaliczka czy

Bardziej szczegółowo

Traci moc z dn. 1.07.2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 616). USTAWA z dnia 16 grudnia 1972 r.

Traci moc z dn. 1.07.2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 616). USTAWA z dnia 16 grudnia 1972 r. Kancelaria Sejmu s. 1/6 Traci moc z dn. 1.07.2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 616). USTAWA z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze

Bardziej szczegółowo

Spis treści SPIS TREŚCI

Spis treści SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI KODEKS CYWILNY KSIĘGA PIERWSZA. CZĘŚĆ OGÓLNA Tytuł I. Przepisy wstępne (art. 1-7) 9 Tytuł II. Osoby 10 Dział I. Osoby fizyczne 10 Rozdział I. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

Bardziej szczegółowo

Reżimy odpowiedzialności prawnej lekarzy za błędy medyczne

Reżimy odpowiedzialności prawnej lekarzy za błędy medyczne Reżimy odpowiedzialności prawnej lekarzy za błędy medyczne Łukasz Dyba Radca prawny Kancelaria Prawna Sokrates Janusz Kaczmarek, Łukasz Dyba i Wspólnicy Spółka Komandytowa Wprowadzenie Niniejszy artykuł

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/11 USTAWA z dnia 13 kwietnia 2007 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2007 r. Nr 82, poz. 557. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN Z PRAWA CYWILNEGO 8 września 2010 r. Część testowa

EGZAMIN Z PRAWA CYWILNEGO 8 września 2010 r. Część testowa EGZAMIN Z PRAWA CYWILNEGO 8 września 2010 r. Część testowa TEST JEDNOKROTNEGO WYBORU CZAS NA ROZWIĄZANIE: 60 min. 1. Brak niezwłocznej odpowiedzi na ofertę uważa się za jej przyjęcie: a) w przypadku skierowania

Bardziej szczegółowo

PRAWO HANDLOWE. Mateusz Kabut Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania

PRAWO HANDLOWE. Mateusz Kabut Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania PRAWO HANDLOWE Mateusz Kabut Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania Formy prawne prowadzenia działalności Indywidualna działalność gospodarcza (max. 1 os.) Spółka cywilna (min. 2 wspólników)

Bardziej szczegółowo

www.pokonac-rynek.pl Kodeks cywilny

www.pokonac-rynek.pl Kodeks cywilny www.pokonac-rynek.pl Kodeks cywilny Opracował: Łukasz Zymiera Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) art. 8 221, 33-43, 551 552, 554-116, 353-387, 389-390,

Bardziej szczegółowo

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Zawarcie umowy Pracodawca, który prowadzi działalność jako podmiot gospodarczy, może zabezpieczyć swoje interesy przed ewentualnymi, niepożądanymi zachowaniami aktualnie zatrudnionych, jak

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO SEMESTR I

PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO SEMESTR I PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO SEMESTR I 1 Pojęcie i źródła prawa cywilnego pojęcie - prawo cywilne instytucje prawa cywilnego materialnego i proceduralnego przedmiot i zakres prawa cywilnego przedmiot i zakres

Bardziej szczegółowo

Elementy Prawa Pracy 4.3. Roszczenia pracowników w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia według swojego wyboru

Elementy Prawa Pracy 4.3. Roszczenia pracowników w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia według swojego wyboru 4.3. Roszczenia pracowników w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia Rozwiązanie niezwłoczne jest bezprawne we wszystkich wypadkach, gdy nastąpiło to z naruszeniem przepisów

Bardziej szczegółowo

UMOWA o świadczenie usług zdrowotnych

UMOWA o świadczenie usług zdrowotnych UMOWA o świadczenie usług zdrowotnych Zawarta w dniu r. w Nowym Wiśniczu pomiędzy : Samodzielnym Publicznym Gminnym Zakładem Opieki Zdrowotnej z siedzibą w Nowym Wiśniczu, przy ul. Podzamcze 4, zarejestrowanym

Bardziej szczegółowo

PRZEDWSTĘPNA UMOWA SPRZEDAŻY MIESZKANIA Z HIPOTEKĄ NA KREDYT HIPOTECZNY

PRZEDWSTĘPNA UMOWA SPRZEDAŻY MIESZKANIA Z HIPOTEKĄ NA KREDYT HIPOTECZNY PRZEDWSTĘPNA UMOWA SPRZEDAŻY MIESZKANIA Z HIPOTEKĄ NA KREDYT HIPOTECZNY Dnia r., w, pomiędzy: Panem/Panią, zam. w ( - ), ul., legitymującym się dowodem osobistym o numerze..., PESEL:, zwanym dalej Sprzedawcą

Bardziej szczegółowo

Test na egzamin 9 maja 2016 r.

Test na egzamin 9 maja 2016 r. Test na egzamin 9 maja 2016 r. 1) Umowa sprzedaży zawarta przez 6-letniego Adama: a) jest zawsze bezwzględnie nieważna, nawet jeżeli nie prowadzi do pokrzywdzenia Adama; b) jeśli nie pociąga za sobą rażącego

Bardziej szczegółowo

3) ma obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary.

3) ma obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary. Art. 18. Karami są: 1) areszt, 2) ograniczenie wolności, 3) grzywna, 4) nagana. Art. 19. Kara aresztu trwa najkrócej 5, najdłużej 30 dni; wymierza się ją w dniach. Art. 20. 1. Kara ograniczenia wolności

Bardziej szczegółowo

Monitoring wierzytelności - radykalna poprawa bezpieczeństwa firmy - Przedawnienia, czyli jak nie przespać ostatniej chwili dochodzenia należności

Monitoring wierzytelności - radykalna poprawa bezpieczeństwa firmy - Przedawnienia, czyli jak nie przespać ostatniej chwili dochodzenia należności 2014-07-21 11:52:04 Monitoring wierzytelności - radykalna poprawa bezpieczeństwa firmy - Przedawnienia, czyli jak nie przespać ostatniej chwili dochodzenia należności AUTOR: Artykuł Redakcyjny Nie dopuszczaj

Bardziej szczegółowo

NOTATKA Z WARSZTATÓW Z DNIA r. Sprzedaż koni w świetle prawa zagadnienia praktyczne

NOTATKA Z WARSZTATÓW Z DNIA r. Sprzedaż koni w świetle prawa zagadnienia praktyczne 1 Sz. P. Anna Cuber Polski Związek Hodowców Koni NOTATKA Z WARSZTATÓW Z DNIA 1.10.2016 r. Sprzedaż koni w świetle prawa zagadnienia praktyczne PRZEPISY PRAWA I PODSTAWOWE POJĘCIA PRAWNE Źródłem wiedzy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy...

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... Wykaz skrótów... 11 Przedmowa do wydania drugiego... 13 Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... 20 ROZDZIAŁ 1. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

UMOWA NAJMU SAMOCHODU KEMPINGOWEGO

UMOWA NAJMU SAMOCHODU KEMPINGOWEGO UMOWA NAJMU SAMOCHODU KEMPINGOWEGO zawarta w dniu... w Łambinowicach pomiędzy Caravan-Center-AIR Robert Ziółkowski z siedzibą w Łambinowicach ( 48-316 Łambinowice, ul. Obozowa 17A) NIP 753-197-75-18 zwaną

Bardziej szczegółowo

Tytuł III. OGÓLNE PRZEPISY O ZOBOWIĄZANIACH UMOWNYCH

Tytuł III. OGÓLNE PRZEPISY O ZOBOWIĄZANIACH UMOWNYCH Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm) Tytuł III. OGÓLNE PRZEPISY O ZOBOWIĄZANIACH UMOWNYCH Art. 384. 1. Ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ ZA ZDARZENIA ZWIĄZANE Z ZAKAŻENIAMI SZPITALNYMI DOKTOR NAUK PRAWNYCH ANNA DALKOWSKA SĘDZIA

PODSTAWY ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ ZA ZDARZENIA ZWIĄZANE Z ZAKAŻENIAMI SZPITALNYMI DOKTOR NAUK PRAWNYCH ANNA DALKOWSKA SĘDZIA PODSTAWY ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ ZA ZDARZENIA ZWIĄZANE Z ZAKAŻENIAMI SZPITALNYMI DOKTOR NAUK PRAWNYCH ANNA DALKOWSKA SĘDZIA Akty prawne wyznaczające granice prawnego bezpieczeństwa USTAWA O DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Roszczenia przysługujące pracownikowi z tytułu mobbingu.

Roszczenia przysługujące pracownikowi z tytułu mobbingu. Roszczenia przysługujące pracownikowi z tytułu mobbingu. Aleksandra Kępniak Zjawisko mobbingu w miejscu pracy istnieje od bardzo dawna. Współcześnie stało się ważnym problemem społecznym, dostrzeżonym

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 23 kwietnia 1964 r. KODEKS CYWILNY. (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r. z późniejszymi zmianami) Tytuł VI. CZYNY NIEDOZWOLONE

USTAWA. z dnia 23 kwietnia 1964 r. KODEKS CYWILNY. (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r. z późniejszymi zmianami) Tytuł VI. CZYNY NIEDOZWOLONE USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. KODEKS CYWILNY (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r. z późniejszymi zmianami) Tytuł VI. CZYNY NIEDOZWOLONE Art. 415. Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE. 2.,,Oferent umowę ubezpieczenia OC zawiera najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, od którego obowiązuje niniejsza umowa.

OGŁOSZENIE. 2.,,Oferent umowę ubezpieczenia OC zawiera najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, od którego obowiązuje niniejsza umowa. Nasz znak: ZOZ.I-010/DŚZ/47/11 Sucha Beskidzka 07.11.2011r. OGŁOSZENIE Dotyczy: Konkursu ofert na udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie konsultacji genetycznych dla pacjentów Zespołu Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

Kancelarie Odszkodowawcze i ich rola w kompleksowym dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych.

Kancelarie Odszkodowawcze i ich rola w kompleksowym dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych. Kancelarie Odszkodowawcze i ich rola w kompleksowym dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych. Postępowanie przed Towarzystwami Ubezpieczeniowymi jest postępowaniem toczącym się na wniosek osoby poszkodowanej/roszczącej.

Bardziej szczegółowo

w kontekście odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy Michał Modrzewski

w kontekście odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy Michał Modrzewski w kontekście odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy Michał Modrzewski sytuacja prawna, w której powstaje zobowiązanie podmiotu do świadczenia odszkodowania, jest odpowiedzialnością majątkową sprawcy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 74/16 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 listopada 2016 r. SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka Protokolant Bożena Kowalska w sprawie

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw. Diagnoserw Dawid Stramowski, Chrząstowo 4, 89-100 Nakło Nad Notecią

Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw. Diagnoserw Dawid Stramowski, Chrząstowo 4, 89-100 Nakło Nad Notecią Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw W przypadku cyberprzemocydostępne są dwie drogi ochrony prawnej: karna i cywilna. Należy pamiętać, że: w przypadku cyberprzemocy w stosunku

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA W niniejszym Załączniku opisano zakres i warunki. Zamawiający dopuszcza wprowadzanie zmian w klauzulach, jedynie w wypadku jeśli nie ograniczają one odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

UMOWY W OBROCIE GOSPODARCZYM,

UMOWY W OBROCIE GOSPODARCZYM, UMOWY W OBROCIE GOSPODARCZYM, czyli na co zwrócić uwagę w praktyce przy podpisywaniu umów Magdalena Rakowska-Kuśnierek Adwokat Umowa jest czynnością prawną dwustronną, tzn. taką, do której zawarcia konieczne

Bardziej szczegółowo

Toruń, 20 października 2015 r. DA.381.1.2015.DP. Do uczestników postępowania

Toruń, 20 października 2015 r. DA.381.1.2015.DP. Do uczestników postępowania DA.381.1.2015.DP Toruń, 20 października 2015 r. Do uczestników postępowania Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na świadczenie usługi dozorowania i ochrony terenu, obiektów, mienia

Bardziej szczegółowo

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze Umowa o zachowaniu poufności Aktualne umowy gospodarcze Prawo i zarządzanie Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. al. Krakowska 271, 02-133 Warszawa tel.: 22 559 36 00, 559 36 66, faks: 22 829 27 00,

Bardziej szczegółowo

! Cotygodniowa audycja w każdą środę od godz. 11:00 w Programie I Polskiego Radia.

! Cotygodniowa audycja w każdą środę od godz. 11:00 w Programie I Polskiego Radia. CZY MAŁŻEŃSTWO SIĘ OPŁACA?! Cotygodniowa audycja w każdą środę od godz. 11:00 w Programie I Polskiego Radia. 1. Czy mój małżonek może żądać dostępu do mojego wynagrodzenia za pracę? Jeżeli jeden z małżonków

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej osób sporządzających świadectwa charakterystyki energetycznej - Doradca Energetyczny

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej osób sporządzających świadectwa charakterystyki energetycznej - Doradca Energetyczny Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej osób sporządzających świadectwa charakterystyki energetycznej - Doradca Energetyczny Od 1 stycznia 2009 roku weszły w życie przepisy dotyczące obowiązku sporządzania

Bardziej szczegółowo

Proszę ocenić zasadność obu roszczeń uwzględniając wszystkie przesłanki każdego (nawet gdyby zachodziły przesłanki negatywne).

Proszę ocenić zasadność obu roszczeń uwzględniając wszystkie przesłanki każdego (nawet gdyby zachodziły przesłanki negatywne). Kazus egzamin 23 czerwca 2015 r. Spółka Koleje Pilickie S.A. kupiła od Spółki Wagony Polskie S.A. pięć składów kolejowych. Składy miały być dostarczone do dnia 15 czerwca 2015 r. Koleje Pilickie wniosły

Bardziej szczegółowo

Umowne określenie odpowiedzialności zarządcy nieruchomości. Karol Bulenda

Umowne określenie odpowiedzialności zarządcy nieruchomości. Karol Bulenda Umowne określenie odpowiedzialności zarządcy nieruchomości Karol Bulenda wizerunek zarządcy nieruchomości oczekiwania podmiotów działających na rynku nieruchomości związane z zatrudnieniem zarządcy nieruchomości

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji,

USTAWA. z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Odpowiedzialność majątkowa funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,

Bardziej szczegółowo

Przedwstępna umowa o pracę

Przedwstępna umowa o pracę Przedwstępna umowa o pracę Uwagi ogólne Istota umowy Strony przed właściwą umową o pracę mogą zawrzeć umowę przedwstępną. W związku z tym, że kodeks pracy nie zawiera przepisów regulujących zawieranie

Bardziej szczegółowo

Wspólność majątkowa obejmuje: - majątek osobisty żony, - majątek osobisty męża, - majątek wspólny małżonków. Do majątku wspólnego małżonków należą :

Wspólność majątkowa obejmuje: - majątek osobisty żony, - majątek osobisty męża, - majątek wspólny małżonków. Do majątku wspólnego małżonków należą : Na zawarcie umowy prawnej, regulującej podział majątku, decyduje się coraz więcej osób zamierzających wstąpić w związek małżeński. Jest to intercyza czyli umowa przedmałżeńska, która musi być sporządzona

Bardziej szczegółowo

UMOWA PRZEDWSTĘPNA SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI Z ZADATKIEM

UMOWA PRZEDWSTĘPNA SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI Z ZADATKIEM UMOWA PRZEDWSTĘPNA SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI Z ZADATKIEM Zawarta w dniu... w... pomiędzy: 1.... zamieszkały/a w..., legitymującym się dowodem osobistym serii... numer... zwanym dalej Sprzedającym, a 2....

Bardziej szczegółowo

Obliczanie terminów i przedawnienie

Obliczanie terminów i przedawnienie Obliczanie terminów i przedawnienie 1 Terminy (I) Art. 111 1.Termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. 2.Jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia

Bardziej szczegółowo

Sprawiedliwość idzie za prawem. - bezpłatne poradnictwo i edukacja prawna ZADATEK ZALICZKA. Rzeszów 2010

Sprawiedliwość idzie za prawem. - bezpłatne poradnictwo i edukacja prawna ZADATEK ZALICZKA. Rzeszów 2010 Sprawiedliwość idzie za prawem - bezpłatne poradnictwo i edukacja prawna ZADATEK A ZALICZKA Rzeszów 2010 1 Podkarpacki Ośrodek Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ul. Fredry 4/58 35-959 Rzeszów tel/fax

Bardziej szczegółowo

Zobowiązania. Ogólnie 2014-03-02. Zobowiązania rezultatu i starannego działania. Świadczenie

Zobowiązania. Ogólnie 2014-03-02. Zobowiązania rezultatu i starannego działania. Świadczenie Zobowiązania Świadczenie Ogólnie Zachowanie dłużnika zgodne z treścią zobowiązania. Może polegać na: Działaniu Zaniechaniu Gotowości do świadczenia Dawny podział: dare, facere, non facere, pati Zobowiązania

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne wybrane zagadnienia części ogólnej. Wydział Prawa i Administracji Katedra Prawa Cywilnego Dr Piotr Kostański

Prawo cywilne wybrane zagadnienia części ogólnej. Wydział Prawa i Administracji Katedra Prawa Cywilnego Dr Piotr Kostański Prawo cywilne wybrane zagadnienia części ogólnej Wydział Prawa i Administracji Katedra Prawa Cywilnego Dr Piotr Kostański 24.11.2012 r. 9.45-11.15 (90 ) i 11.30 13.00 (90 ) 1. Pojęcie prawa cywilnego 2.

Bardziej szczegółowo

POTWIERDZENIE ZAWARCIA UMOWY POŻYCZKI

POTWIERDZENIE ZAWARCIA UMOWY POŻYCZKI POTWIERDZENIE ZAWARCIA UMOWY POŻYCZKI Zawartej dnia w miejscowości w związku z zamknięciem Aukcji ogłoszonej w serwisie CapitalClub.pl, na warunkach określonych w Ogólnych Warunkach Umów Pożyczek zawieranych

Bardziej szczegółowo

Umowa najmu samochodu. zawarta w dniu.. w Gliwicach pomiędzy firmą L-SZKOŁA z siedzibą w Gliwicach ul. Jagiellońska 4 którą reprezentuje:

Umowa najmu samochodu. zawarta w dniu.. w Gliwicach pomiędzy firmą L-SZKOŁA z siedzibą w Gliwicach ul. Jagiellońska 4 którą reprezentuje: Umowa najmu samochodu zawarta w dniu.. w Gliwicach pomiędzy firmą L-SZKOŁA z siedzibą w Gliwicach ul. Jagiellońska 4 którą reprezentuje:. zwanym w dalszej części umowy Wynajmującym a. zwanym w dalszej

Bardziej szczegółowo