Leszek Kapler. Rok: 2003 Czasopismo: Terapia Uzależnienia i Współuzależnienia Numer: 6

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Leszek Kapler. Rok: 2003 Czasopismo: Terapia Uzależnienia i Współuzależnienia Numer: 6"

Transkrypt

1 Leszek Kapler Rok: 2003 Czasopismo: Terapia Uzależnienia i Współuzależnienia Numer: 6 W aurze dość powszechnego przyjmowania głównie psychologicznej perspektywy patrzenia na różne zjawiska, warto przypomnieć, że problemy alkoholowe i zachowania, jakie ludzie podejmują w relacji do alkoholu i problemów wynikających z picia, rozgrywają się przede wszystkim w obszarze naszego zdrowia - ogólnego psychofizycznego stanu organizmu. Problem alkoholowy można traktować jako zjawisko psychologiczne, ale przede wszystkim jest on problemem zdrowotnym. Przypominam o tym, bo nie zawsze w praktyce jest takie oczywiste, że prawidłowości wyjaśniające zachowania i problemy zdrowotne, formułowane przez psychologię zdrowia, także sporo wnoszą do problemów alkoholowych. Jest więc jasne, że czynniki wpływające na działania, które podejmują ludzie w sprawie swojego zdrowia w ogóle, takie jak: co zjeść a czego nie, czy otworzyć okno czy siedzieć w dusznym pomieszczeniu, zapalić papierosa czy zjeść jabłko, kiedy iść do dentysty, czy umyć ręce przed jedzeniem itd.itp. odnoszą się także do decyzji i zachowań dotyczące używania alkoholu oraz rozwiązywania problemów, które się z tym wiążą. Warto przypomnieć o tym również z tego powodu, iż jednym z podstawowych założeń nowoczesnego podejścia do rozwiązywania problemów zdrowotnych, jest traktowanie organizmu jako całości i spostrzeganie zależności między różnymi jego obszarami, a z kolei w działaniach naprawczych - formułowanie zaleceń i sposobów odnoszących się też do całego organizmu i ogólnego stanu zdrowia człowieka, a nie tylko jego części. Pozwalam sobie o tym przypominać także w związku z obserwacjami dotyczącymi traktowania problemów zdrowotnych pacjentów lecznictwa odwykowego w placówkach odwykowych jakoś całkowicie odrębnie od problemu alkoholowego! Problemy zdrowotne ma pacjent załatwiać gdzie indziej i z kim innym, a gdzie indziej problemy alkoholowe. Warto prześledzić, co psychologia zdrowia ma do powiedzenia w sprawie decyzji i zachowań zdrowotnych i spróbować zaczerpnąć z tego obszaru, tak dla zrozumienia niektórych aspektów ludzkiego funkcjonowania w odniesieniu do picia alkoholu, jak też i innych zachowań zdrowotnych. Przyjmując także ten holistyczny aspekt, należałoby także częściej myśleć o formułowaniu takich zaleceń, które uczą i motywują pacjenta do dbania o swoje zdrowie i cały organizm, co - jak wiele na to wskazuje - bardzo sprzyjać będzie także jego zdrowieniu z uzależnienia. DECYZJE i ZACHOWANIA ZDROWOTNE Dbanie o stan zdrowia polega na dwóch rodzajach działań: zaprzestawaniu zachowań szkodliwych i ryzykownych dla zdrowia oraz podejmowania działań konstruktywnych - prozdrowotnych. Są to więc dwa różne kierunki działania - "powstrzymywanie się 1 / 6

2 od..." i "utrzymywanie w...". Sposoby oddziaływania na każde z nich są różne, ale też w podstawowym zakresie - podobne. Najistotniejszym czynnikiem uruchamiającym każde z nich jest motywacja do dbania o swoje zdrowie. By była silna - posiadanie dobrego zdrowia musi stać się wartością, umieszczaną wysoko w hierarchii wartości. Po prostu -człowiekowi musi na zdrowiu zależeć. Badania w tym względzie niestety wskazują, iż wprawdzie wśród wartości uznawanych zdrowie liczy się dość znacznie - jak przy okazji toastów - naprawdę sobie i innym go życzymy, to jednak wśród wartości realizowanych spada ono na sam dół hierarchii - jest jedną z takich, które poświęcamy stosunkowo najłatwiej na rzecz czegoś innego i to stosunkowo mało ważnego. Odczuwanie chwilowej przyjemności nie tylko u alkoholików staje się wystarczającym powodem by zaryzykować własnym zdrowiem. Z kolei jest oczywiste, że trudno zdecydować się na wysiłek w sprawie dbania o swój stan zdrowia, jeśli jego osiągnięcie nie jest takie ważne w życiu. Dość dobrym obrazem tego zjawiska jest prosty test wykorzystywany w programach z zakresu promocji zdrowia, który proponuje się uczestnikom zajęć po poinformowaniu ich o tym, że najnowsze osiągnięcia medycyny naprawdę wskazują na to, iż czas zużycia ludzkiego organizmu wynosi prawdopodobnie ponad 120 lat. Następnie zachęca się uczestników, aby każdy zawarł ze sobą umowę, co do długości i jakości życia. Najwyżej 10 % osób, jest gotowe umówić się ze sobą na długie i zdrowe życie - takie ok.100 lat! Przeciętnie wybierają 80, godząc się na to, że przed nimi czas utraty zdrowia. Na pytanie - dlaczego nie 120? - większość osób odpowiada "a po co...?". Analiza motywów takich wyborów doprowadza zawsze w pierwszej kolejności do czynnika odpowiedzialności za własne zdrowie i wartości zdrowia (a co za tym idzie - długiego życia). Ludzie nie chcą w to inwestować, wydaje im się to za trudne, nie chcą uznać swojego wpływu na zdrowie oraz uznają w konsekwencji stan chorowania i umierania wcześnie w wyniku groźnych chorób za naturalny! A jak będzie inaczej - to jest to najwyżej prezent od losu. Oddziaływanie na ten czynnik jest najistotniejszym zadaniem w programach świadomego dbania o zdrowie i odzyskiwania go. Jak pokazuje rzeczywistość - życie samo motywuje nas do przywracania w hierarchii wartości należnej pozycji zdrowiu. Są to dwa momenty: istotnego, realnego zagrożenia utraty zdrowia oraz doświadczenia jakości zdrowego życia. O dbaniu o zdrowie decydują więc tak "same z siebie": lęk (przed kalectwem, niepełnosprawnością, cierpieniem i śmiercią) oraz nadzieja na możliwość wartościowszego długiego życia. Lęk pojawia się przy okazji chorób, dolegliwości i śmierci (zwłaszcza w cierpieniach) kogoś bliskiego. Nadzieja - w kontakcie z realnym zyskiem, powiązanym z jakimś prozdrowotnym zachowaniem (np. regularnie ćwiczę i widzę, że naprawdę czuję się lepiej) oraz bliskimi wzorcami w tym zakresie ("mój dziadek, który dożył setki i do końca był bardzo aktywny"). Posługiwanie się tymi dwoma czynnikami dla podniesienia wartości zdrowia oznaczałoby w praktyce: 1. "nie przeszkadzać" - nie łagodzić objawów dolegliwości bez sięgnięcia do wyjaśnienia przyczyn 2. konfrontować z realnym stanem zdrowia, informować o realnych stratach i zagrożeniach i analizować je, 3. dostarczać pozytywnych wzorców i doświadczeń, kontaktować z nimi i je analizować 2 / 6

3 Ciekawym zjawiskiem jest tutaj ostatni sposób - realne wzorce. Doświadczenia pokazują, iż naprawdę nie chcemy wierzyć i zauważać wszystkich tych doniesień o staruszkach w Japonii, które właśnie przekroczyły 110 rok życia. Po prostu "nie ma takich zwierząt". Ale kiedy rozejrzymy się aktywnie poszukując takich informacji okazuje się, że jest ich dużo i znacznie bliżej niż odległa i - części z nas mogłoby się wydawać - nierealna Japonia. Analiza takiego czynnika motywacji do dbania o swoje zdrowie, jakim jest wartość zdrowia nieuchronnie spotyka nas z kolejnym zjawiskiem - z indywidualnym pojęciem zdrowia. Tak badania, jak i codzienne doświadczenie wskazują, iż zdrowe życie - przeciwstawiamy dobremu i wartościowemu życiu. Dość szczególnie pojmujemy więc to, co zdrowe. Na pytanie: "co to znaczy zdrowie?" - większość z nas - odpowiada - brak dolegliwości. Podstawowa wiedza o zdrowiu i jego stanie jest zatrważająco niepowszechna. Najczęstszym sposobem definiowania zdrowia i jego stanu jest brak choroby i nieodczuwanie dolegliwości. Niestety te wskaźniki informują o zagrożeniu zdrowia, a nie o jego stanie. Nie sposób jest określić stanu zdrowia poprzez stwierdzenie, na co nie jesteśmy chorzy. Ludzie poproszeni o przedstawienie kryteriów, pozwalających im na ocenę swojej kondycji - to ten zdrowszy obszar bycia zdrowym - mają z tym zasadnicze trudności. Ludzie nie wiedzą, że zdrowie, czyli stan, kiedy "wszystko działa jak powinno" ma po pierwsze swoją skalę i ciągłość, po drugie jest charakteryzowany łącznie poprzez różne stopnie takich wskaźników stanu zdrowia, jak: sprawność, odporność, przystosowanie, wytrzymałość, adekwatne do tego stanu samopoczucie i nastrój, prawidłowe wyniki funkcjonalne stanu naszych organów i układów. Oznacza to więc także, iż zmęczenie, bezsenność, brak apetytu, rozdrażnienie, nadwaga, rozkojarzenie są także wskaźnikami stanu zdrowia i mówią o jego nienajlepszym poziomie. Oczywiście na skali są gdzieś niżej niż schorzenia, ale jakbyśmy nie chcieli zauważyć, że prawie żadna choroba nie zaczyna się nagle, w jednej chwili. Nawet złamanie kości! Jak pokazują badania - i te sytuacje zdarzają się częściej osobom przemęczonym! Objawy więc narastają, zawsze dając sygnał wcześniej o nieprawidłowościach. Rozumienie zdrowia sprowadzające je do "dobrego", gdy nic ostro, negatywnie odczuwalnego się nie dzieje oraz "złego", gdy jesteśmy ciężko chorzy, ma takie negatywne konsekwencje, że zaczynamy się o siebie troszczyć wyłącznie poprzez zabiegi lecznicze, znajdując się często już w bardzo złym stanie. Najczęściej wtedy to zdziwiony lekarz pyta "dlaczego tak późno?!" a na powrót do całkowitego wyzdrowienia jest już rzeczywiście późno lub też droga do niego długa i skomplikowana. W Polsce z większością schorzeń pacjenci zgłaszają się do lekarza dużo później niż w innych krajach i w znacznie gorszym stanie. Drogą do zmiany jest przede wszystkim powszechna edukacja na temat pojęcia zdrowia i wskaźników jego stanu. Kolejnym czynnikiem blisko związanym z pojmowaniem zdrowia jest świadomość swego stanu. Im mniej wiedzy o wskaźnikach tym jego ocena trudniejsza. Ludzie naprawdę nie wiedzą, po czym poznać stan zdrowia i jakie powinni mieć indywidualne wskaźniki, uwzględniające płeć, przedział wieku, budowę ciała. Oprócz różnych manipulacji, które wykonują, by tego stanu nie poznać wiele osób naprawdę nie wiele wie, co to znaczy, że coś jest niezdrowe, ryzykowne. Ciągle jeszcze ocena takiego zachowania ryzykownego jak nadużywanie alkoholu, jest dla wielu osób utrudniona, bo nie wiedzą, co to znaczy nadużywanie - nie wiedzą, a nie tylko nie chcą się do tego przyznać. Ale też mają słabą orientację co do pojęcia innych nadużyć: wysiłku, pokarmu, bezpieczeństwa. Na ten czynnik pracuje pewne zjawisko, mające swoje społeczne korzenie: nawyk ignorowania 3 / 6

4 informacji o stanie wewnętrznym. To, czy będziemy zwracać uwagę na informacje o zmęczeniu, bólach, dysfunkcjach zależy od wiedzy na ten temat, ale także od gotowości do odbioru i analizy takich informacji. Badania w tym zakresie wskazują, iż bardzo wcześnie uczymy się rezygnować z monitorowania swego stanu pod presją zostania uznanym za hipochondryka, mazgaja, słabeusza. Norma społeczna mówi, że nie tylko lekceważenie tych sygnałów jest w porządku, ale wręcz należy to robić, a ich doznawszy "cierpieć w milczeniu" i "starać się wytrzymać". Żyjemy w kulturze wartości bezsensownego cierpienia, gloryfikacji braku jakiejkolwiek dbałości o siebie pod względem zdrowotnym oraz pochwały dla braku wiedzy na ten temat. Nie mieć pojęcia o tym "co się ze mną dzieje", ma ciągle wartość i jest całkowicie oczywiste. Jest to jeden z takich obszarów niewiedzy, do których przyznawanie się nie rodzi żadnych negatywnych konsekwencji ani skojarzeń. "A kto się na tym zna?" Co najwyżej lekarz. Jednak trafiamy do niego już w zaawansowanym złym stanie i pobieramy wiedzę o tym jak usunąć to co negatywne - chore, a nie o tym, co jest właściwe. I koło się zamyka. Psychologia zdrowia, jako rozwiązanie tego problemu wskazuje na dwa działania: powszechne konfrontowanie ludzi z ich stanem zdrowia, w tym informowanie o przyczynach tak złego, jak i dobrego stanu oraz wymuszanie nawyku monitorowania. Tutaj podobnie, jak w odniesieniu do problemu alkoholowego nie jest łatwo o dobre przykłady takich działań na co dzień. Znowu: kulturowo jest vous pais powiedzieć komuś: "znowu dziś podobnie, jak wczoraj masz podkrążone oczy i drżą ci ręce. Myślę, że tak wpływa na to długa praca wieczorami i drinki przy tej okazji". Nawet lekarze niezbyt powszechnie udzielają informacji - o poważnym, złym stanie, a co dopiero o takich drobnostkach. Konfrontacja - zgodnie ze sztuką tej metody jest tym bardziej skuteczna, im bardziej jasna, konkretna i skomasowana w czasie. Musiałby to być więc taki przegląd serwisowy stanu zdrowia, a kto dziś ma na to czas ochotę, środki i możliwości - powiemy. Wymuszanie nawyku monitorowania to w najprostszym wymiarze zalecanie obserwacji oraz sprawdzanie wyników. I znowu - nawet lekarz, który wprawdzie czasem zaleca ograniczenie stresu czy tłuszczu, ani tego zalecenia nie odnotowuje, ani tym bardziej nie odpytuje z tego zachowania. I tak umacniamy w sobie przekonanie o błahości tego zalecenia. Ostatnim istotnym czynnikiem, na który chcę tutaj zwrócić uwagę, wpływającym na gotowość do podejmowania zachowań zdrowotnych jest przekonanie ludzi o możliwościach ich realnego wpływu na swoje zdrowie. I tutaj jest podobnie źle, jak z innymi czynnikami. Po pierwsze: większość z nas uważa, że choroba i zły stan zdrowia jest pochodzenia zewnętrznego, niejako "dany od losu", po drugie - jak wskazują badania - nawet informacje i przykłady wskazujące możliwości realnego wpływu na własne zdrowie są odrzucane. Ludzie nie chcą przyjąć wiadomości o własnym wpływie na stan zdrowia. Z kolei inne badania epidemiologiczne mówią o tym, że 70 % (7 pacjentów na 10) w kolejce do lekarza znalazło się tam z powodu własnych destrukcyjnych działań wobec swojego zdrowia, często świadomych. Kiedy z kolei zgłaszamy się już do lekarza po pomoc, to - jak badania wskazują - 80 % jego informacji o koniecznych działaniach naprawczych i zaradczych lekceważymy - po prostu - ulatują one w powietrze. Nawet otrzymawszy zalecenie najbardziej jeszcze respektowane ze wszystkich - dotyczące sposobu zażywania leków, to tylko do 3 dni mamy skłonność je przestrzegać, potem zaczynamy kombinować: "a może nie trzeba tego zażywać 3-4 / 6

5 wystarczy 2 razy dziennie, a może to nie ma znaczenia, czy po jedzeniu czy przed...". Badania większości współczesnych problemów zdrowotnych jako ważne czynniki wpływu na stan zdrowia wskazują na: sposób odżywiania, stres, aktywność fizyczną, środowisko fizyczne (zwłaszcza takie czynniki jak powietrze, ale też hałas, temperaturę), emocje, poczucie sensu życia oraz relacje z innymi. Sprawdźmy, czy to prawda, że którykolwiek z tych składników w ogóle nie zależy od nas. W schorzeniach kardiologicznych wskazuje się na dietę, brak ruchu i stres, w chorobach nowotworowych na stres, w cukrzycy na dietę, w uzależnieniach - znowu na stres. Jest więc absolutnie pewne, że większość z tych czynników jest w naszych rękach, tylko mało się nad tym zastanawiamy lub też aktywnie je ignorujemy. Porównajmy z tym zachowanie alkoholika zaprzeczającego swojemu stanowi, chorobie, wpływowi na to, co się z nim dzieje - nie jest ono niczym różne od takiego postępowania, gdy odwlekamy wizytę u dentysty i znieczulamy się środkiem przeciwbólowym, łudząc się tym, że co..., gdy śpiąc już kolejną noc tylko przez 3 godziny liczymy, że sprawność zawodowa będzie..., objadamy się kolejnym ciastkiem - jęcząc jednocześnie na zbyteczne kilogramy, zgagę... Działania wzmacniające naszą gotowość do brania spraw w swoje ręce wymagają bardziej skomplikowanych i zintegrowanych działań. Po pierwsze konieczne są przekonujące wzorce i kontakt z nimi - że można, że się da, że takie życie pełne troski i uważności na siebie - kiedy mniej bólu a więcej sprawności i możliwości jest naprawdę przyjemne. Po drugie - nie wystarczy sama wiedza - potrzebne są umiejętności. Ludzie często więcej wiedzą o swoim zdrowiu i jego stanie niż realizują - nie umieją tego wcielić w życie. Konieczny jest trening. Wiele osób nie umie i nie ma nawyku samoobserwacji, monitorowania różnych działań pod kątem ich zdrowotności, nie umie unikać zachowań ryzykownych, trwając nawet w postanowieniu o ich zaprzestaniu, nie umie wytrwać w powziętych zamiarach. Zalecenia te prowadzą do wniosku, że w programach różnych rodzajów oddziaływania na zmianę zachowań na bardziej racjonalne i konstruktywne brak jest czegoś, co możnaby nazwać treningiem, czy wręcz - szkołą zdrowotności, w której uczestnicy mogliby posiąść konieczną im wiedzę i umiejętności, i do której mogliby zostać skierowani przez lekarza, psychologa, terapeutę w celu zwiększenia swojej motywacji i kwalifikacji. Pojawia się tutaj niestety przy okazji także inny problem: brak gotowości do uznania tej samowiedzy i samoopieki przez profesjonalistów. Lekarze i terapeuci nie chcą uznać ani roli takich działań, ani dążeń pacjentów do uczestniczenia w nich. Wymaga to wyposażenia pacjenta w część swojej wiedzy i umiejętności, a ta jest zazdrośnie strzeżona. Wymaga to uwzględniania badań mówiących o tym na przykład, iż pacjenci chorzy na nowotwory korzystający z psychoterapii i programów wsparcia i samoopieki - żyją dwa razy (!) dłużej niż ci, którzy w nich nie uczestniczą, subiektywnie mniej cierpią, a nawet - przy słabej poprawie w stanie somatycznym, do końca zachowują lepszą formę psychiczną i cieszą się lepszą jakością życia. Takich badań oficjalnie na polskim gruncie ani nikt nie chce przyjąć, ani tym bardziej popularyzować. I tutaj dochodzimy do kolejnego zjawiska - do motywacji personelu leczącego - nie wierzy on, że ma wpływ na stan zdrowia swoich pacjentów! Nie wie, co możnaby zrobić, aby bardziej zajmowali się oni swym zdrowiem. A gdyby nawet istniały takie "szkoły zdrowotności", trudno by go było namówić do traktowania skierowania do takiej szkoły na równi z takimi zaleceniami, jak skierowanie na badania czy zabiegi, pytanie o obecność i rozliczanie z efektów. Wygląda, więc na to, że zdrowie, a tym bardziej jakiekolwiek problemy zdrowotne wymagają 5 / 6

6 edukowania i trenowania pacjentów w umiejętności dbania o swój stan i motywowania do tego oraz jednoczesnego szkolenia osób zajmujących się człowiekiem chorym, cierpiącym, mającym jakiekolwiek dolegliwości, a zwłaszcza w zakresie umiejętności kształtowania racjonalnych zachowań i decyzji zdrowotnych swoich pacjentów, podopiecznych, klientów. Literatura : 1.Antonowsky A.: Rozwikłanie tajemnicy zdrowia. Fund.IPN Aronson E., Wieczorkowska G., Kontrola naszych myśli i uczuć. Wyd. Jacek Santorski & Co. 3.Eliot R.S.: Od stresu do siły. Wyd. Amber, Friedman H.S., Uzdrawiająca osobowość, GWP, Gdańsk Kunz D.: Duchowe aspekty medycyny. Wyd. Galion Łuszczyńska Aleksandra: Zmiana zachowań zdrowotnych, GWP, Gdańsk Mayerscough P.R., Ford M.: Jak rozmawiać z pacjentem. GWP McDermott I., O Connor J. NLP i zdrowie. Wyd. Zysk i S-ka Ornish D.: Miłość i przetrwanie. Wyd. J.Santorski Paster Z: Kod długowieczności Wyd. Tęcza, Proto L.: Samouzdrawianie. Wyd. AMBER Riessman F., Caroll D.: Nowa definicja samopomocy. Wyd. PARPA Salmon P.: Psychologia w medycynie. GWP, Gdańsk Sheridan Ch.L., Rfadmacher S.A : Psychologia zdrowia. IPZ, Warszawa Siegel S.B. Miłosć, medycyna i cuda. LIMBUS Simonton O.C.: Jak żyć z rakiem i go pokonać. Wyd. Ravi 17.Simonton O.C.: Triumf życia. Wyd.Ravi 18.Wulff H.R., Pendersen S.A., Rosenberg R.: Filozofia medycyny. PWN Warszawa / 6

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Bardziej szczegółowo

Opieka i medycyna paliatywna

Opieka i medycyna paliatywna Lek. med. Katarzyna Scholz Opieka i medycyna paliatywna Informator dla chorych i ich rodzin Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Drodzy Pacjenci, Rodziny.

Bardziej szczegółowo

Psychoterapia poznawczobehawioralna. chorobami somatycznymi. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Psychoterapia poznawczobehawioralna. chorobami somatycznymi. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Psychoterapia poznawczobehawioralna pacjentów z chorobami somatycznymi Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Chory somatycznie i jego sytuacja Poczucie zagrożenia Utrata kontroli Wyłączenie z ról społecznych

Bardziej szczegółowo

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ!

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! Witaj! W tym krótkim PDFie chcę Ci wytłumaczyć dlaczego według mnie jeżeli chcesz wyglądać świetnie i utrzymać świetną sylwetkę powinieneś

Bardziej szczegółowo

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka 1 2 Spis treści Bibliografia......5 Wstęp......6 1. Krótka historia homeopatii......9 2. Podział homeopatii.... 10 3. Produkcja leków homeopatycznych.... 11 4. Koncepcja medycyny w homeopatii.... 14 a)

Bardziej szczegółowo

RADY DLA RODZICÓW PODANE PONIŻEJ RADY MAJĄ POMÓC PAŃSTWU W UCHRONIENIU WASZEGO DZIECKA PRZED ZAŻYWANIEM ŚRODKÓW UZALEŻNIAJĄCYCH

RADY DLA RODZICÓW PODANE PONIŻEJ RADY MAJĄ POMÓC PAŃSTWU W UCHRONIENIU WASZEGO DZIECKA PRZED ZAŻYWANIEM ŚRODKÓW UZALEŻNIAJĄCYCH RADY DLA RODZICÓW PODANE PONIŻEJ RADY MAJĄ POMÓC PAŃSTWU W UCHRONIENIU WASZEGO DZIECKA PRZED ZAŻYWANIEM ŚRODKÓW UZALEŻNIAJĄCYCH Rozmawiaj ze swoim dzieckiem o paleniu papierosów, piciu alkoholu i zażywaniu

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ RODZIC - DZIECKO DZIECKO - RODZIC

PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ RODZIC - DZIECKO DZIECKO - RODZIC PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ RODZIC - DZIECKO DZIECKO - RODZIC DROGI RODZICU! Buduj solidny fundament jakim jest dla dziecka Rodzina. Tylko bliski kontakt z dzieckiem może uchronić je od problemu uzależnienia.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO Załącznik nr 1 ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO I Program szkolenia w zakresie podstawowych umiejętności udzielania profesjonalnej pomocy psychologicznej obejmuje: 1) Trening interpersonalny

Bardziej szczegółowo

W ramach pierwszego projektu zapraszamy na konferencję, poświęconą chorobie alkoholowej. Udział w konferencji jest bezpłatny!

W ramach pierwszego projektu zapraszamy na konferencję, poświęconą chorobie alkoholowej. Udział w konferencji jest bezpłatny! I.Miło nam poinformować mieszkańców dzielnicy, że nasze Stowarzyszenie otrzymało dofinansowanie do realizacji dwóch projektów: 100 Lat Aktywności i Wrota Domu Sąsiedzkiego w Osowej. Obydwa projekty są

Bardziej szczegółowo

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba i strata Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba Proces psychologicznej, społecznej i somatycznej reakcji, będącej odpowiedzią na utratę i jej konsekwencje. Spełnia prawie wszystkie kryteria

Bardziej szczegółowo

Raport indywidualny INFORMACJE POUFNE. Jan Kowalski. Test przeprowadzony za pośrednictwem http://pracabezstresu.pl 5 stycznia 2015

Raport indywidualny INFORMACJE POUFNE. Jan Kowalski. Test przeprowadzony za pośrednictwem http://pracabezstresu.pl 5 stycznia 2015 Jan Kowalski Test przeprowadzony za pośrednictwem http://pracabezstresu.pl 5 stycznia 2015 INFORMACJE POUFNE Wprowadzenie Celem serwisu jest umożliwienie osobom zainteresowanym lub martwiącym się oszacowania

Bardziej szczegółowo

Łatwiej pomóc innym niż sobie

Łatwiej pomóc innym niż sobie Łatwiej pomóc innym niż sobie Spośród wszystkich chorób nowotwory wywierają najsilniejszy wpływ na psychikę człowieka. Fazy przeżywania, adaptacji do choroby, ich kolejność i intensywność zależy od wielu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY Tematy szkolenia PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI Wykład 2 godz. - Podejście do rozwoju psychicznego w kontekście

Bardziej szczegółowo

Żyć zdrowo i aktywnie

Żyć zdrowo i aktywnie Żyć zdrowo i aktywnie Grupa projektowa : - Klaudia Skrobek - Kamila Stasiak - Tomek Stasiak ZSP Reptowo 2013 r. Zdrowie Zdrowie jako stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego,

Bardziej szczegółowo

Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych.

Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych. Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych. Dotyka ich poczucie, że nie pasują do świata. Zamartwiają się czymś,

Bardziej szczegółowo

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM ,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM UZALEŻNIENIE UZALEŻNIENIE TO NABYTA SILNA POTRZEBA WYKONYWANIA JAKIEJŚ CZYNNOŚCI LUB ZAŻYWANIA JAKIEJŚ SUBSTANCJI. WSPÓŁCZESNA PSYCHOLOGIA TRAKTUJE POJĘCIE UZALEŻNIENIA

Bardziej szczegółowo

Pacjent z chorobą nowotworową zwykle NIE JEST pacjentem psychosomatycznym.

Pacjent z chorobą nowotworową zwykle NIE JEST pacjentem psychosomatycznym. Pacjent z chorobą nowotworową zwykle NIE JEST pacjentem psychosomatycznym. Problemy: 1. zagrożenie dla narcystycznej integralności 2. poczucie utraty kontroli 3. zależnośd 4. lęk przed opuszczeniem 5.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 W RAWICZU

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 W RAWICZU PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 W RAWICZU Główne cele Programu Profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 4 - kształtowanie postaw promujących zdrowy tryb życia - wdrażanie do dbałości o własne prawa

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Spis treści Wstęp.... 15 Rozdział 1 Narodziny i rozwój psychologii zdrowia... 19 1.1. Źródła wyodrębnienia się psychologii zdrowia..... 20

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O OŚRODKU STAŻOWYM WOTU w Gdańsku

INFORMACJE O OŚRODKU STAŻOWYM WOTU w Gdańsku INFORMACJE O OŚRODKU STAŻOWYM WOTU w Gdańsku Nazwa i adres ośrodka: Telefon kontaktowy: Kierownik placówki: Kierownik stażu: Opiekunowie stażu: Typ placówki stażowej Ilość godzin udziału stażysty w zajęciach

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki)

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki) DIAGNOZA WSTĘPNA Motywacja do uczenia się definiowana jest jako znaczenie i wartość nauki dla danego człowieka, jaką ów człowiek jej przypisuje, i charakteryzowana przez długoterminowe zaangażowanie się

Bardziej szczegółowo

Dlaczego promocja zdrowia i profilaktyka jest opłacalną inwestycją?

Dlaczego promocja zdrowia i profilaktyka jest opłacalną inwestycją? Dlaczego promocja zdrowia i profilaktyka jest opłacalną inwestycją? Prof. dr hab. med. Barbara Woynarowska Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego Komitet Zdrowia Publicznego PAN Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Polskie Towarzystwo Dietetyki Warszawa 2014 1 P R E A M B U Ł A Poniższy Kodeks Etyki Zawodowej Dietetyka został opracowany przez Polskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA Odżywianie jest ważną sferą w życiu każdego człowieka. Różnorodne przeżywane przez nas stresy są częstym powodem utraty apetytu, podjadania lub nadmiernego apetytu. Różne

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA

PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Język wykładowy Rodzaj modułu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny) Poziom

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOŃCOWE. z wykonania zadania publicznego. w okresie od 01.02 do 31.12

SPRAWOZDANIE KOŃCOWE. z wykonania zadania publicznego. w okresie od 01.02 do 31.12 SPRAWOZDANIE KOŃCOWE z wykonania zadania publicznego Terapia i rehabilitacja osób uzależnionych od alkoholu i członków ich rodzin z terenu Gminy Andrychów (tytuł zadania publicznego) w okresie od 01.02

Bardziej szczegółowo

Zmiana przekonań ograniczających. Opracowała Grażyna Gregorczyk

Zmiana przekonań ograniczających. Opracowała Grażyna Gregorczyk Zmiana przekonań ograniczających Opracowała Grażyna Gregorczyk Główny wpływ na nasze emocje mają nasze przekonania na temat zaistniałych faktów (np. przekonania na temat uprzedzenia do swojej osoby ze

Bardziej szczegółowo

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Kształcenie w zakresie podstaw promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej Zdrowie, promocja zdrowia, edukacja zdrowotna, zapobieganie chorobom. Historia promocji zdrowia.

Bardziej szczegółowo

Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA

Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA Informacje o usłudze Numer usługi 2016/02/03/7294/2820 Cena netto 6 300,00 zł Cena brutto 6 300,00 zł Cena netto za godzinę 0,00 zł Cena brutto

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do procedury opracowywania i okresowego przeglądu programów kształcenia. Prof. Krzysztof Owczarek. III rok. zimowy + letni.

Załącznik nr 2 do procedury opracowywania i okresowego przeglądu programów kształcenia. Prof. Krzysztof Owczarek. III rok. zimowy + letni. 1. Metryczka Nazwa Wydziału: Program kształcenia (Kierunek studiów, poziom i profil kształcenia, forma studiów np.: Zdrowie publiczne I stopnia profil praktyczny, studia stacjonarne): Rok akademicki: 2015/16

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ WYBIERAM ZDROWIE I ZDROWE ODŻYWIANIE

SCENARIUSZ WYBIERAM ZDROWIE I ZDROWE ODŻYWIANIE SCENARIUSZ WYBIERAM ZDROWIE I ZDROWE ODŻYWIANIE CELE: 1. Uczenie dzieci odpowiedzialności za własne zdrowie. 2. Uświadomienie dzieciom roli właściwego stylu życia w trosce o zdrowie i dobre samopoczucie.

Bardziej szczegółowo

Jakość życia nie zależy wyłącznie od dobrostanu fizycznego, bo stan zdrowia ma wpływ na wiele aspektów życia.

Jakość życia nie zależy wyłącznie od dobrostanu fizycznego, bo stan zdrowia ma wpływ na wiele aspektów życia. Jakość życia w chorobie nowotworowej Krzysztof G. Jeziorski Warszawa Definicja jakości życia WHO (1993) Poczucie jednostki co do jej pozycji życiowej w ujęciu kulturowym oraz systemu wartości, w którym

Bardziej szczegółowo

WORK LIFE BALANCE W BIZNESIE

WORK LIFE BALANCE W BIZNESIE czyli o tym, co każdy teoretycznie wie ale mało kto potrafi osiągnąć i utrzymać Lublin, 6.02.2013 1 4. KORZYŚCI 3. JAK? 2. DLACZEGO? 1. CO TO? 2 ŻYCIE PRYWATNE PRACA WARTOŚCI PRIORYTETY 3 CO TO JEST? Równowaga

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 2 PROGRAM PROFILAKTYKI. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Skłodowskiej - Curie W NOWYM TOMYŚLU

Szkoła Podstawowa Nr 2 PROGRAM PROFILAKTYKI. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Skłodowskiej - Curie W NOWYM TOMYŚLU Szkoła Podstawowa Nr 2 PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Skłodowskiej - Curie W NOWYM TOMYŚLU SPIS TREŚCI 1. ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE.. 3 2. PODSTAWA PROGRAMOWA A PROGRAM PROFILAKTYKI.3

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia: Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Anoreksja i bulimia psychiczna epidemią XXI wieku.

Anoreksja i bulimia psychiczna epidemią XXI wieku. Anoreksja i bulimia psychiczna epidemią XXI wieku. mgr inż. Aleksandra Czarnewicz-Kamińska ola@ladydieta.pl Katedra Żywienia Człowieka Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW, Warszawa 14.05.2008

Bardziej szczegółowo

GRUPA WSPARCIA DLA RODZICÓW Odbiorcy: rodzice nastolatków z grup ryzyka, eksperymentujących ze środkami psychoaktywnymi i uzależnionych

GRUPA WSPARCIA DLA RODZICÓW Odbiorcy: rodzice nastolatków z grup ryzyka, eksperymentujących ze środkami psychoaktywnymi i uzależnionych GRUPA WSPARCIA DLA RODZICÓW Odbiorcy: rodzice nastolatków z grup ryzyka, eksperymentujących ze środkami psychoaktywnymi i uzależnionych Cel: przyjrzenie się kontaktowi rodzic dziecko oraz doskonalenie

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

COACHING dla każdego

COACHING dla każdego Kilka słów o mnie Dlaczego analiza egzystencjalna COACHING Trochę historii Podejście fenomenologiczne Wewnętrzna zgoda Cztery podstawowe motywacje człowieka Viktor E. Frankl logoterapia, poradnictwo Człowiek

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY

PROGRAM PROFILAKTYCZNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY TECHNIKUM URZĄDZEŃ I SYSTEMÓW ENERGETYKI ODNAJWIALNEJ 2014/2015 1 1.Wstęp Oto trzy obszary, w których będziemy pracować: I. Profilaktyka uzależnień II. Profilaktyka problemów zdrowotnych

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI

PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Art 72. 2. Konwencja o Prawach Dziecka Art 3, 19 i 33. 3. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U Nr 67

Bardziej szczegółowo

Misją naszej szkoły jest przygotowanie młodych ludzi do życia w nowoczesnym świecie. Edukacja zdrowotna jest w szkole podstawowym prawem każdego

Misją naszej szkoły jest przygotowanie młodych ludzi do życia w nowoczesnym świecie. Edukacja zdrowotna jest w szkole podstawowym prawem każdego Misją naszej szkoły jest przygotowanie młodych ludzi do życia w nowoczesnym świecie. Edukacja zdrowotna jest w szkole podstawowym prawem każdego człowieka. Chcemy, aby nasi uczniowie zdobyli wystarczającą

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.K. NORWIDA W TYCHACH LATA 2014-2017

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.K. NORWIDA W TYCHACH LATA 2014-2017 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.K. NORWIDA W TYCHACH LATA 2014-2017 PODSTAWA PRAWNA DO REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Uzależnienie od słodyczy

Uzależnienie od słodyczy Uzależnienie od słodyczy NA PRZYKŁADZIE WŁASNYM AUTORKI ARTYKUŁU Uzależnienia behawioralne - z czym to się je? Założę się, że każdy z nas zna ze swojego bliższego bądź dalszego otoczenia przykład osoby

Bardziej szczegółowo

Bank pytań na egzamin magisterski 2013/2014- kierunek Zdrowie Publiczne. Zdrowie środowiskowe

Bank pytań na egzamin magisterski 2013/2014- kierunek Zdrowie Publiczne. Zdrowie środowiskowe Bank pytań na egzamin magisterski 2013/2014- kierunek Zdrowie Publiczne Zdrowie środowiskowe 1. Podaj definicję ekologiczną zdrowia i definicję zdrowia środowiskowego. 2. Wymień znane Ci czynniki fizyczne

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie

Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie ul. Słoneczna 5 56 504 Dziadowa Kłoda Tel. 62 785 1780 e-mail: gimdk@wp.p Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie rok 2013/2014-1 - - 2 - Główne założenia programu

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest przedstawienie lekarzom i personelowi medycznemu technik właściwej komunikacji

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) I rok, 1 semestr Przedmiot kształcenia treści podstawowych dr Dorota Ochojska

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) I rok, 1 semestr Przedmiot kształcenia treści podstawowych dr Dorota Ochojska SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Psychologia Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej

Bardziej szczegółowo

DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE

DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE DLACZEGO DRUGA OPINIA MEDYCZNA? Coraz częściej pacjenci oraz ich rodziny poszukują informacji o przyczynach chorób oraz sposobach ich leczenia w różnych źródłach.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

Test: Czy jesteś zmotywowana?

Test: Czy jesteś zmotywowana? Test: Czy jesteś? Jak to się dzieje, że są pośród nas takie osoby, które z łatwością przechodzą na dietę, tracą wagę i tłuszcz i wydaje się to nie być, dla nich, żadnym problemem. Z kolei, inne kobiety,

Bardziej szczegółowo

PROJEKT SOCJALNY UZALEŻNIENIOM. Realizatorzy: Anna Osiewicz Aleksandra Zaborska Joanna Krzemińska Alicja Kowalska Joanna Trytek

PROJEKT SOCJALNY UZALEŻNIENIOM. Realizatorzy: Anna Osiewicz Aleksandra Zaborska Joanna Krzemińska Alicja Kowalska Joanna Trytek PROJEKT SOCJALNY UZALEŻNIENIOM Realizatorzy: Anna Osiewicz Aleksandra Zaborska Joanna Krzemińska Alicja Kowalska Joanna Trytek 1. Opis problemu Rodzina winna zaspokajać potrzeby fizjologiczne jak i psychologiczne

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2014/2015

Sylabus na rok 2014/2015 Sylabus na rok 204/205 () Nazwa przedmiotu Psychologia (2) Nazwa jednostki prowadzącej Wydział Medyczny przedmiot (3) Kod przedmiotu (4) Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Położnictwo

Bardziej szczegółowo

Wykres 27. Często rozmawiasz z rodzicami na temat agresji, autoagresji lub innych problemów?

Wykres 27. Często rozmawiasz z rodzicami na temat agresji, autoagresji lub innych problemów? 1. Wpływ środowiska rodzinnego na zachowania autoagresywne Do czynników środowiskowych wskazujących na źródła agresji zalicza się rodzinę, także jej dalszy wpływ na wielopokoleniowe rodziny, przekazywanie

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA:. Podstawy Kod przedmiotu: 104 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części.

ANKIETA. Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części. ANKIETA Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części. Bardzo proszę, abyś czytał/a uważne i udzielił/a odpowiedzi na wszystkie

Bardziej szczegółowo

Spis Treści 7. Leczenie uzależnień 8.Podsumowanie

Spis Treści 7. Leczenie uzależnień 8.Podsumowanie STOP UZALEŻNIENIOM Spis Treści 1. Uzależnienie 2.Alkoholizm 3. Nikotynizm 4.Uzależnienie od Komputera i Internetu 5.Narkomania 6.Uzależnienie od Dopalaczy 7.Leczenie uzależnień 8.Podsumowanie Uzależnienie

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, 28.01.2015 r.

Zielona Góra, 28.01.2015 r. Zielona Góra, 28.0.205 r. INFORMACJA PEŁNOMOCNIKA DS. PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH O ROZSTRZYGNIĘCIU ZAPROSZENIA DO SKŁADANIA OFERT DOTYCZĄCYCH ZAKUPU USŁUG W 205 ROKU W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Aleksandra Łuszczyńska - Nadwaga i otyłość. Spis treści

Księgarnia PWN: Aleksandra Łuszczyńska - Nadwaga i otyłość. Spis treści Księgarnia PWN: Aleksandra Łuszczyńska - Nadwaga i otyłość Spis treści Od autorki.... 11 CZĘŚĆ I. Nadwaga i otyłość jako problem biopsychospołeczny. Zachowania prowadzące do zmiany wagi.... 13 ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna.

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna. Kontakt: Punkt Pielęgniarski: (087) 562 64 83, Sekretariat: (087) 562 64 79 Kliknij po więcej informacji Regulamin Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego Psychiatrycznego w Specjalistycznym Psychiatrycznym

Bardziej szczegółowo

ANKIETA - Nauczyciele

ANKIETA - Nauczyciele Niniejsza ankieta jest anonimowa. Jej wyniki posłużą tylko i wyłącznie do badań społecznych. Prosimy o uważne przeczytanie ankiety oraz udzielenie rzeczywistych odpowiedzi na załączonej karcie kodowej.

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp

Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp Podstawowe informacje o przedsiębiorstwie Rodzaj działalności:. Liczba pracowników w jednostce lokalnej:. Wdrożony system zarządzania

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE)

KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE) KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE) Pharmaceutical Care Network Europe 6 kategorii problemów lekowych 6 kategorii przyczyn problemów lekowych 4 kategorie możliwych interwencji 3 kategorie wyników działań

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo. Długość szkolenia do wyboru: 4h szkoleniowe (4x45 min.) 6h szkoleniowych (6x45 min.) 8h szkoleniowych (8x45 min.

Szanowni Państwo. Długość szkolenia do wyboru: 4h szkoleniowe (4x45 min.) 6h szkoleniowych (6x45 min.) 8h szkoleniowych (8x45 min. Szanowni Państwo Katarzyna Kudyba Centrum Szkoleń Profilaktycznych EDUKATOR z Krakowa oferuje Państwu szkolenia które mają na celu zwiększenie i usystematyzowanie wiedzy pracowników Domów Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. Montessori MISJA PRZEDSZKOLA Nasze przedszkole jest drogowskazem

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2009

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2009 Załącznik do Uchwały Nr 172 Rady Miejskiej w Tuszynie z dnia 17 marca 2009r. I. Wstęp. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2009 Gminny program profilaktyki i rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Uzależnienie behawioralne. Co to takiego?

Uzależnienie behawioralne. Co to takiego? Uzależnienie behawioralne. Co to takiego? Uzależnienie behawioralne? Nałogowe zachowanie? Czy to jest zaraźliwe?! Na pewno słyszałe(a)ś o uzależnieniu od alkoholu, papierosów i narkotyków. Mówią o tym

Bardziej szczegółowo

Wykłady: Literatura. Nazwa kursu: Promocja zdrowia Autor: prof. dr hab. Władysława Pilecka mgr Stanisław Bobula

Wykłady: Literatura. Nazwa kursu: Promocja zdrowia Autor: prof. dr hab. Władysława Pilecka mgr Stanisław Bobula Nazwa kursu: Promocja zdrowia Autor: prof. dr hab. Władysława Pilecka mgr Stanisław Bobula Wykłady: 1. Pojęcie promocji zdrowia i zjawisk pokrewnych: jakość życia, prewencja zaburzeń, edukacja zdrowotna

Bardziej szczegółowo

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej ...Dobra edukacja to edukacja włączająca, zapewniająca pełne uczestnictwo wszystkim uczniom, niezależnie od płci, statusu społecznego i ekonomicznego, rasy,

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO w dniach 12.09.2014 13.09.2014 Data Godziny Osoba prowadząca Miejsce realizacji zajęć Forma zajęć Liczba godz. 12.09.14 (piątek ) 9.00-12.45

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI im. gen. DEZYDEREGO CHŁAPOWSKIEGO W BOJANOWIE. PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI Podstawę do szkolnego programu profilaktyki stanowią następujące akty prawne:

Bardziej szczegółowo

Psychodietetyka. Opis kierunku. WSB Szczecin - Studia podyplomowe. Psychodietetyka - studia na WSB w Szczecinie

Psychodietetyka. Opis kierunku. WSB Szczecin - Studia podyplomowe. Psychodietetyka - studia na WSB w Szczecinie Psychodietetyka WSB Szczecin - Studia podyplomowe Opis kierunku Psychodietetyka - studia na WSB w Szczecinie Studia podyplomowe na tej specjalności adresowane są do psychologów, psychoterapeutów, pielęgniarek,

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się;

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się; I DZIEŃ COACHING ZESPOŁU PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA MODUŁ TEMATYKA ZAJĘĆ przedstawienie się; SESJA WSTĘPNA przedstawienie celów i programu szkoleniowego; analiza SWOT moja rola w organizacji

Bardziej szczegółowo

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI PACJENT NA RYNKU PRACY 43 lata, stan wolny, wykształcenie średnie Pierwsze objawy w wieku 29 lat. Średnio 1 rok mija od momentu pierwszych

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PROMUJĄCA ZDROWIE. Zespół Szkół Specjalnych przy Szpitalu Uzdrowiskowym Słoneczko w Kołobrzegu

SZKOŁA PROMUJĄCA ZDROWIE. Zespół Szkół Specjalnych przy Szpitalu Uzdrowiskowym Słoneczko w Kołobrzegu Zespół Szkół Specjalnych przy Szpitalu Uzdrowiskowym Słoneczko w Kołobrzegu Ciechocinek 31.05.2012 Prawo dzieci do ochrony zdrowia perspektywy rozwoju lecznictwa uzdrowiskowego Edukacja zdrowotna jest

Bardziej szczegółowo

views porównawczy profil

views porównawczy profil views porównawczy profil Uczestnik: Jurek Ogórek Wykonanie: 05.02.2007 raport wygenerowano: 24.02.2007 cut-e polska ul. Kochanowskiego 21 80-402 Gdańsk tel +48-50-8269.179 E-post: info@cut-e.com www.cut-e.com

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest zapoznanie lekarzy i personelu medycznego

Bardziej szczegółowo

Liceum Ogólnokształcącego im. Janka z Czarnkowa w Czarnkowie. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI okres 2011-2014

Liceum Ogólnokształcącego im. Janka z Czarnkowa w Czarnkowie. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI okres 2011-2014 Liceum Ogólnokształcącego im. Janka z Czarnkowa w Czarnkowie. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI okres 2011-2014 Spis treści WPROWADZENIE... 3 1. Podstawa prawna do działań profilaktycznych szkole.... 3 2. Adresaci

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAŁĄCZNIKÓW: Nr 1 Wzór certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień Nr 2 Wzór certyfikatu instruktora terapii uzależnień Nr 3 Wzór wniosku o

SPIS ZAŁĄCZNIKÓW: Nr 1 Wzór certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień Nr 2 Wzór certyfikatu instruktora terapii uzależnień Nr 3 Wzór wniosku o SPIS ZAŁĄCZNIKÓW: Nr 1 Wzór certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień Nr 2 Wzór certyfikatu instruktora terapii uzależnień Nr 3 Wzór wniosku o potwierdzenie statusu osoby uczestniczącej w programie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT PROMOCJA ZDROWIA SPOŁECZNOŚCI SZKOŁY: nauczycieli i pracowników niepedagogicznych proces i ważniejsze wyniki ewaluacji końcowej

PROJEKT PROMOCJA ZDROWIA SPOŁECZNOŚCI SZKOŁY: nauczycieli i pracowników niepedagogicznych proces i ważniejsze wyniki ewaluacji końcowej PROJEKT PROMOCJA ZDROWIA SPOŁECZNOŚCI SZKOŁY: nauczycieli i pracowników niepedagogicznych proces i ważniejsze wyniki ewaluacji końcowej Magdalena Woynarowska-Sołdan Zakład Zdrowia Publicznego Warszawski

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 9

Szkoła Podstawowa nr 9 Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Pawła II w Ostrowie Wielkopolskim w drodze do uzyskania statusu SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE ZDROWIE to stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego,

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PROMUJĄCA ZDROWIE

SZKOŁA PROMUJĄCA ZDROWIE SZKOŁA PROMUJĄCA ZDROWIE TROCHĘ Z HISTORII Koncepcja szkoły promującej zdrowie narodziła się w Europie w połowie lat osiemdziesiątych. W 1992r. utworzono Europejską Sieć Szkół Promujących Zdrowie, która

Bardziej szczegółowo

Szkolny program profilaktyki na lata 2011-2014

Szkolny program profilaktyki na lata 2011-2014 SOSW nr 2 w Gdyni ZSS nr 8 ULOS LOS nr 3 Szkolny program profilaktyki na lata 2011-2014 Beata Gajewska Opracowały: Jadwiga Wójtowicz-Paciorek 1 Cele szkolnego programu profilaktyki : Celem programu profilaktycznego

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Art therapy and elements of bodywork. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Art therapy and elements of bodywork. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Arteterapia i elementy pracy z ciałem Art therapy and elements of bodywork Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Alina Krzemińska Zespół dydaktyczny Dr Alina Krzemińska

Bardziej szczegółowo

Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Propozycje nowych rozwiązań

Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Propozycje nowych rozwiązań Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Konferencja GRYPA 2013/2014 16 kwietnia 2013 Warszawa Propozycje nowych rozwiązań Dr n. med. Agnieszka Mastalerz-Migas Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ Jesteśmy razem ROK SZKOLNY 2014/2015 Celem Szkolnego Programu Profilaktyki jest wspieranie wszechstronnego i

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 010/011 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Żorach ZAGROŻENIOM. Autorzy programu: mgr Renata Gibas, mgr Barbara Suska

Program wychowawczy Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Żorach ZAGROŻENIOM. Autorzy programu: mgr Renata Gibas, mgr Barbara Suska Program wychowawczy Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Żorach ZAGROŻENIOM Autorzy programu: mgr Renata Gibas, mgr Barbara Suska Wstęp Wychodząc na przeciw potrzebom wynikającym z obserwacji, rozmów i analizy

Bardziej szczegółowo

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Społeczne aspekty chorób rzadkich Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Narodowe Plany w EU - zabezpieczenie społeczne Koordynacja pomiędzy sektorem ochrony zdrowia i zabezpieczenia społecznego.

Bardziej szczegółowo

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci.

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. ZDROWIE definicja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) to stan cechujący się uzyskaniem dobrego samopoczucia na poziomie fizycznym, psychicznym i

Bardziej szczegółowo

V. PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH

V. PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH V. PLAN DZAŁAŃ PROFLAKTYCZNYCH OBSZARY 1 - występowanie zjawiska wagarowania CELE -Zwiększenie motywacji do systematycznego uczęszczania na zajęcia szkolne -Podniesienie poziomu swoje zachowanie -Wykształcanie

Bardziej szczegółowo

Anna Bakuła Rok: 2004 Czasopismo: Świat Problemów Numer: 5 Praca z pacjentem we wstępnej fazie leczenia jest moim zdaniem najtrudniejszym fragmentem

Anna Bakuła Rok: 2004 Czasopismo: Świat Problemów Numer: 5 Praca z pacjentem we wstępnej fazie leczenia jest moim zdaniem najtrudniejszym fragmentem Anna Bakuła Rok: 2004 Czasopismo: Świat Problemów Numer: 5 Praca z pacjentem we wstępnej fazie leczenia jest moim zdaniem najtrudniejszym fragmentem naszej pracy terapeutycznej, wymagającym dużej wiedzy

Bardziej szczegółowo