ISSN Uniwersytecka gazeta geograficzna, nr 1/2014 (9), g. bezpłatna

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ISSN 2084-2406. Uniwersytecka gazeta geograficzna, nr 1/2014 (9), g. bezpłatna"

Transkrypt

1 ISSN Uniwersytecka gazeta geograficzna, nr 1/2014 (9), g. bezpłatna W numerze: Od redakcji Zasady pisania tekstów Co słychać w Samorządzie? EGEA Warszawa Newsletter Reformy programowe Pierwsze forum użytkowników ArcGIS ERC 2014 Koło Naukowe Geografii Politycznej Kilka słów o Erasmusie Trzy małe cziki Current situation in Ukraine Майдан Obrigada! Kraina macochy o kamiennym sercu Kicia Kocia Tam, gdzie deszcz jest najlepszym gospodarzem Wywiad z prof. dr hab. Mirosławą Czerny Nowości książkowe Kalendarium Kupon zniżkowy Krzyżówka ZSS UW Po prawej stronie FotoGeoleria

2 Od redakcji Drodzy czytelnicy! Dla niektórych z Was zbliża się sesja, inni mają przed sobą obronę pracy dyplomowej, jednak w obu przypadkach przyda się miła lektura na odstresowanie. Przedstawiamy majowy numer Geoprzeglądu, a w nim wiele interesujących tekstów i pięknych zdjęć. Zaczynamy od tego, co wielu z Was powinno zainteresować, a mianowicie od reform programowych i bieżących informacji od Zarządu Samorządu Studentów i Kół Naukowych. Kolejne strony przyniosą mnóstwo fascynujących wspomnień z różnych stron świata, a także niezwykłe zdjęcia, które powinny być ostatecznym argumentem na to, że podróżować warto. A pomocny w tych wojażach może być program Erasmus+, o którym opowiedzieli jego koordynatorzy i uczestnicy. W tym numerze pochylamy się także nad sytuacją u naszych wschodnich sąsiadów. Zachęcamy do przeczytania artykułów nadesłanych przez rodowitych Ukraińców - uczestników ostatnich zdarzeń. A na koniec polecamy Waszej uwadze wywiad z panią prof. Mirosławą Czerny i chwilę rozrywki w części kulturalnej. Nie przeoczcie kuponu rabatowego do klubokawiarni Kicia Kocia i ciekawych historii o słynnych żaglowcach i ich właścicielach! Powodzenia na egzaminach! zasady pisania tekstów Drogi Autorze! redakcja Publikujemy tę krótką notkę, by ułatwić Tobie i nam pracę nad tworzeniem Geoprzeglądu. Najpierw zastanów się, jak długi artykuł chcesz napisać i czy będzie on zawierał zdjęcia. W Geoprzeglądzie wyróżniamy trzy rodzaje artykułów, ze względu na ich objętość Artykuł duży (2 str. A4): 6000 znaków (bez spacji) + 2 duże fotografie poziome 2. Artykuł średni (1 str. A4): 3200 znaków (bez spacji) + 1 fotografia pozioma + 2 wyróżnienia w ramce 3. Artykuł mały (1/2 str. A4): 1500 znaków (bez spacji) + 1 mała fotografia pozioma + 1 wyróżnienie w ramce Artykuł powinien mieć tytuł i być podpisany imieniem i nazwiskiem autora (oraz informacją kogo reprezentuje, np. jakieś koło naukowe). Tematyka artykułów może być w dowolny sposób związana z geografią, prosimy jednak powstrzymywać się od nadmiernego subiektywizmu, zwłaszcza w kontrowersyjnych zagadnieniach. Artykuły nie mogą obrażać osób ani ich poglądów. Teksty powinny być napisane zgodnie z zasadami języka polskiego (zwłaszcza zasadami interpunkcji). Nie ma potrzeby formatować tekstu, w procesie składania tekstu formatowanie jest usuwane. Redakcja zastrzega sobie prawo do korekty i skracania tekstów. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść artykułów. Do artykułu powinny być załączone zdjęcia w dużej rozdzielczości (powyżej 2 MB). Prosimy o przesłanie co najmniej 5 zdjęć o różnej orientacji (pionowej i poziomej). Życzymy owocnej pracy! SŁAWNI ŻEGLARZE, SŁAWNE ŻAGLOWCE 1. KRZYSZTOF KOLUMB I JEGO SANTA MARIA Była najwolniejszym statkiem i największym grubasem z trzech okrętów, które admirał Kolumb zabrał w swoją pierwszą wyprawę na zachód, w poszukiwaniu Indii. Mieściła 40 marynarzy licząc zaledwie 21 m długości. Zaraz po zwodowaniu w jednym z galicyjskich portów, nazwano ją La Gallea (z hiszp. Galicyjka). 3 sierpnia 1492 roku, z najsławniejszym podróżnikiem wszechczasów i pomysłodawcą jej nowej nazwy na pokładzie, opuściła port w Kadyksie i, z drobnym postojem na Wyspach Kanaryjskich, rozpoczęła podróż w nieznane. Po ponad dwóch miesiącach to właśnie ten statek stał się pierwszym, który przepłynął Atlantyk na tej szerokości i to z jego pokładu Krzysztof Kolumb ujrzał 12 października coś, co jak się okazało później, zupełnie nie przypominało Półwyspu Indyjskiego. Historia pionierskiego trójmasztowca kończy się jednak dość tragicznie. 25 grudnia tego samego roku statek osiadł na mieliźnie u brzegów Hispanioli (dziś popularniejsza nawa to Haiti), a następnie posłużył za materiał budulcowy do wzniesienia pierwszej europejskiej osady w Nowym Świecie - La Navidad (Boże Narodzenie).

3 Co słychać w Samorządzie? Członkom Zarządu Samorządu Studentów WGiSR kilka ostatnich miesięcy upłynęło pod znakiem przygotowań do wielu wydziałowych wydarzeń. Na samym początku roku akademickiego 2013/14 odbyła się impreza inauguracyjna, która okazała się wielką sensacją, zarówno wśród wchodzących w życie wydziału pierwszaków, jak również starszych studentów. Ponad 200 osób bawiło się w klubie 55, aby hucznie uczcić rozpoczęcie nowego rozdziału w akademickim życiu. Nieco później odbył się legendarny już Bal Geografa, tym razem o tematyce sportowej, w którym studenci wykazali się zaskakującą inwencją twórczą i zaprezentowali się w zaskakujących przebraniach. Wśród niezliczonych koszykarzy, siatkarzy i piłkarzy nie zabrakło również obsad wioślarskich, bobslejowych oraz kajaków! W grudniu, w świątecznej atmosferze odbyła się kolejna, czwarta, wydziałowa Aukcja Wigilijna. Sala nr 102 ponownie po brzegi wypełniła się studentami i kadrą naukową. Wszyscy mieli szansę wzięcia udziału w licytacji fantów. Dźwięk młotka, głośne sprzedane! licytatora, a następnie gromkie brawa, niosły się echem po całym Krakowskim Przedmieściu 30. Wszystko to w szczytnym celu zebrania jak największej kwoty, która następnie została przekazana fundacji SYNAPSIS, działającej na rzecz osób dotkniętych autyzmem. Po zaciętej rywalizacji o najróżniejsze przedmioty, zwycięzcy, przegrani i obserwatorzy, przenieśli się do sali 111, gdzie przełamano opłatek i złożono życzenia, a także delektowano się ciastami i tortami, przygotowanymi przez wydziałową mistrzynię w tej sztuce Martę Piotrowską. W grudniu, w gorączce świątecznych zakupów, studenci nie tylko obdarowywali innych, ale również sobie sprawili małe prezenty w postaci wydziałowych geogadżetów. Każdy mógł wejść w posiadanie wydziałowych koszulek, bluz (w tym roku również w kolorze zielonym) oraz nowości - kubków z logiem WGiSR. Jak co roku, sprzedaż cieszyła się wielkim powodzeniem. organizatorom niezwykła wręcz frekwencja bardzo dobrze rokujących pierwszoroczniaków. Na początku kwietnia ZSS czekało następne nie lada wyzwanie, jakim było zorganizowanie serii wykładów dla licealistów Ogarnij Gegrę. Na szczęście mogliśmy liczyć na wielką i nieocenioną pomoc wolontariuszy. Jak przystało na studentów WGiSR - chętnych do pracy nie brakowało i to właśnie dzięki nim możliwa była organizacja wydarzenia. A było to naprawdę WIELKIE WYDARZENIE, o czym świadczy czas, w jakim zapełniły się wszystkie wolne miejsca podczas rejestracji. 2 minuty 33 sekundy tyle czasu było potrzeba żądnym wiedzy licealistom na zajęcie około 600 miejsc w pierwszej turze zapisów! Trudno się jednak dziwić! W wydarzeniu na Facebooku udział zgłosiło ponad 1,4 tysiąca osób, a limit miejsc wynosił 860. Łącznie w wykładach wzięło udział około 900 osób. Przyszli (miejmy nadzieję) geografowie przygotowywali się do matury, bacznie słuchając wykładów z różnych dziedzin geografii, głoszonych przez naszych wspaniałych prowadzących, którzy czwarty już raz z ogromnym entuzjazmem wsparli inicjatywę. Jak co roku, z wielkim aplauzem spotkały się m.in. spotkania z prof. Plitem oraz dr. Lewandowskim, który tym razem wystąpił z tajemniczym, inaugurującym tygodniowe spotkania wykładem niespodzianką. Jeszcze raz bardzo dziękujemy wszystkim studentom i prowadzącym, którzy poświęcili swój czas, aby wspomóc tę geograficzną inicjatywę promującą nasz wydział wśród potencjalnych kandydatów na studia. Tyle już za nami. A co przed nami? Kolejne, z pewnością nie mniej emocjonujące wydarzenia. W najbliższym czasie planujemy zachęcić studentów do wysiłku sportowego, podczas pierwszej edycji Geosiatki. W maju natomiast, wszyscy razem będziemy bawić się na Regionaliach, w tym roku w nieco innej, niespodziankowej odsłonie! Zapraszamy! Ogarnij Gegrę 2014 Ada Dobrzyńska ZSS, Krzysztof Górny Tuż po feriach zimowych, geografowie i gospodarze przestrzenni mieli wspaniałą okazję, by zdjąć robocze stroje wydziałowe i w eleganckich, wieczorowych kreacjach zabłysnąć na parkiecie połowinkowego Balu Maskowego. Studenci odreagowali wielką bitwę zwaną zimową sesją egzaminacyjną i w niepowtarzalnej atmosferze bawili się do białego rana. Ponieważ życie studenta to jednak nie tylko imprezy, samorząd, mając na uwadze także rozwój zawodowy, zorganizował spotkania o nieco innym charakterze. W styczniu odbył się warsztat Tworzenie nowoczesnego CV, a w marcu Spotkanie z pracodawcą Rainbow Tours. Mamy nadzieję, że każdy znalazł coś dla siebie! W marcu miała także miejsce kolejna, ósma edycja Geobowlingu. W centrum rozrywki HulaKula nie tylko zwycięzcy turnieju Ania Tołoczko i Marcin Szymajda (serdeczne gratulacje!), ale również wielu innych studentów i dinozaurów wykazało się nieprzeciętną zręcznością, celnością rzutów i wolą walki do samego końca. Ogromną satysfakcję sprawiła 3

4 EGEA Warszawa Newsletter EGEA - Experience geography, explore Europe! Zarząd 2013/14 Prezes: Andrzej Keler (III rok geo.) CP1: Natalia Kur (II rok geo.) CP2: Magdalena Golan (II rok GP) Sekretarz: Ada Dobrzyńska (II rok geo.) Reprezentant pierwszego roku geografii: Zuzanna Kupidura Reprezentant pierwszego roku gospodarki przestrzennej: Marcin Żebrowski Nowe logo Przedstawiamy nowe logo Egea Warszawa, którego autorką jest absolwentka naszego wydziału - Anna Bilny. Nawiązuje ono do Warszawskiej Syrenki z tarczą-otoczakiem EGEA, będącym logiem całego stowarzyszenia. A Ty? Dokąd chcesz pojechać? Nadchodzące wymiany EGEA. Tym razem mamy dla Was następujące propozycje: Amsterdam (koordynator: Zuzanna Kupidura, I rok geo.) Marburg (koordynator: Natalia Kur, II rok geo.) Timisoara Lwów Strona goszcząca zapewnia: posiłki, noclegi (u siebie w domu), bilety wstępu i komunikacji miejskiej. Dojazd na własny koszt. Zapisy, pytania, chęć koordynacji prosimy kierować na lub bezpośrednio do: CP1: Natalia Kur ( II rok geo.) Rejestracja na nowej stronie EGEA! CP2: Magdalena Golan (II rok GP) Wszyscy oficjalni członkowie stowarzyszenia zobowiązani są do rejestracji na nowej stronie: Rejestracja na Annual Congress 2014! Pamiętajcie, że do możecie zarejestrować się na AC 2014 w Predeal (Rumunia) organizowany przez EGEA Timisoara tutaj: annual-congress-2014/ Facebook Śledźcie nasz fanpage na Fb. Znajdziecie tam bieżące informacje o lokalnych wydarzeniach, kongresach i wymianach. See you somewhere in Europe! Natalia Kur SŁAWNI ŻEGLARZE, SŁAWNE ŻAGLOWCE 2. FRANCIS DRAKE I JEGO GOLDEN HIND 4 W 1577 roku na świecie był tylko jeden statek, który opłyną glob. Victoria ze słynnej wyprawy dowodzonej przez Magellana ukończyła swój rejs ponad 50 lat przed zwodowaniem Złotej Łani (ang. Golden Hind), jedynego statku, na jakim w latach swą podróżą dookoła świata odbył Francis Drake. Nazwę żaglowcowi nadał kapitan na cześć swojego sponsora i przyjaciela, lorda kanclerza Christophera Hatbana, który w herbie rodowym miał właśnie złotą łanię. Po podróży i powrocie do rodzimej Anglii, statek był po burty wyładowany hiszpańskim złotem, złupionym podczas licznych napaści. Umieszczono go w suchym doku w Deptford (dziś dzielnica Londynu), jako pomnik sławy Drake a i tego, czego dokonał. W 1581 roku na jego pokładzie doszło do zdarzenia bez precedensu. Królowa Elżbieta I Tudor mianowała słynnego korsarza i kapitana Złotej Łani na rycerza, nadając mu równocześnie tytuł sir. Po śmierci Drake a i Elżbiety statek pozostał w dokach, gdzie popadł w zapomnienie i całkowicie zbutwiał. W 1662 roku zlitował się nad nim król Karol II. Kazał z ostatnich nienaruszonych desek zrobić wygodne fotele, następnie ofiarowując je bibliotece uniwersytetu w Oxford, gdzie stoją do dziś. SŁAWNI ŻEGLARZE, SŁAWNE ŻAGLOWCE 3. JAMES COOK I JEGO HMS ENDEAVOUR Okręt flagowy pierwszej wyprawy Cooka z lat był pierwszym statkiem w historii wypraw europejskich, który dopłynął do wschodniego wybrzeża Australii, następnie opłynął je i szczęśliwie z niego powrócił. Było to osiągnięcie wyjątkowo trudne z racji konieczności zmierzenia się z labiryntem Wielkiej Rafy Koralowej. I choć nie obyło się bez zadrapań, kapitan Cook, ogłoszony największym nawigatorem i żeglarzem swych czasów, a może i wszechczasów, nie pozwolił zatonąć swojemu wspaniałemu okrętowi. Jednak można chyba stwierdzić, że pomimo ocalenia żaglowca od klęski, Cook nie śledził losu swoich okrętów po zakończeniu wypraw. Statek po trzech latach pobytu na Falklandach powrócił do czynnej służby wojskowej na kilka miesięcy, transportując żołnierzy brytyjskich do Ameryki Północnej pogrążonej w wojnie o niepodległość. W 1778 roku, podczas blokady wlotu do zatoki Narragansett Bay w stanie Rhode Island, poszedł na dno, celowo zatopiony przez swoich oficerów.

5 REFORMY PROGRAMOWE Ostatnie lata na naszym Wydziale to czas wielkich zmian. Po ponad 50 latach budynek pałacu Uruskich- Czetwertyńskich w końcu doczekał się gruntownego remontu. Jednak szeroki zakres reform objął nie tylko wygląd zewnętrzny i finanse instytucji. Zmieniony został także program studiów na kierunku geografia, zarówno na pierwszym stopniu licencjackim, jak i drugim magisterskim. Od roku akademickiego 2012/13 wszyscy nowo przyjęci studenci pierwszego roku rozpoczęli swoją trzyletnią podróż do licencjatu, podążając zupełnie nową ścieżką. System podziału na 3 specjalności: geografię fizyczną stosowaną, geografię społeczno-ekonomiczną stosowaną i geoinformatykę, po 1,5 roku studiowania służyć ma zwiększeniu potencjału późniejszych absolwentów przez wcześniejsze nakierowanie ich na konkretną dziedzinę geografii, z którą do tej pory odczuwają największy związek emocjonalny (już tutaj chyba trudno mówić o świadomej decyzji popartej doświadczeniem). Do tego wprowadzono szereg zajęć do wyboru oraz przedmiotów stosowanych czegoś, czego do tej pory nie było. Jednak zupełnie nowy program okazał się mieć wady zauważalne już po pierwszym roku od jego wprowadzenia. Dlatego też wydziałowa Komisja Dydaktyczna postanowiła wnieść kilka ważnych poprawek usprawniających działanie całego programu, które obejmą nowy rocznik 2014/15 zaczynający swe studia już we wrześniu. Zmiany zaproponowane przez Komisję poddano pod głosowanie na obradującej 15 kwietnia Radzie Wydziału. Większość z nich spotkała się z aprobatą i została pozytywnie przegłosowana. Wśród kilku zmian niektóre zasługują na większą uwagę. Geografia regionalna powróci na pierwszy semestr w nieco zmienionej wersji. Od nowego semestru wykłady o tym, jak zróżnicowana jest nasza planeta będą prowadzone przez różnych pracowników naszego wydziału, w zależności od tego, którym regionem się specjalizują. Ponadto zwiększono do 30 liczbę godzin ćwiczeń z Podstaw Geologii. Z przedmiotów obowiązkowych wykreślono zaś Fizykę i chemię Ziemi, która zostanie godzinowo zredukowana do 15h wykładu i 15h ćwiczeń oraz przeniesiona do przedmiotów opcjonalnych do wyboru. Z inicjatywy samorządu zaproponowano również zmianę formy prowadzenia matematyki. Jednak z tą zmianą przyjdzie nam jeszcze trochę poczekać, bowiem Rada Wydziału nie zdążyła podjąć decyzji, czy przedmiot zostanie przeniesiony na nasz Wydział, o co gorąco zabiegali studenci i czy możliwe będzie zmienienie zakresu z 15h ćwiczeń i 30h wykładu na 30 h ćwiczeń i 15 h wykładu, przy jednoczesnym prowadzeniu części z tych zajęć w pracowniach komputerowych. Wiadomo na pewno, że zmianie ulegnie nazwa przedmiotu, który teraz będzie nosił tytuł: Zastosowanie matematyki i statystyki w geografii. Chyba trudno znaleźć studenta, który ukończył ostatnimi czasy te zajęcia, prowadzone na Wydziale Matematyki, i nie trzyma mocno kciuków za pomyślne głosowanie w tej sprawie, dlatego namawiamy członków RW do podniesienia ręki na TAK! Jeśli zależy nam na przedstawieniu treści statystycznych w sposób zrozumiały i przydatny w pracy geografa, to nie ma innego wyjścia, niż usłyszeć to od osób znających ich zastosowanie w codziennej praktyce. Studenci nie chcą likwidowania przedmiotów dlatego, że są trudne, a jedynie wyrażają chęć zrozumienia matematyki, mylnie zwanej królową nauk (królowa jest jedna Geografia!). Studia Magisterskie także zostały przeorganizowane. Od następnego roku akademickiego licencjusze będą mieli do wyboru jedną z pięciu (a nie jak do tej pory 11) specjalności magisterskich: geografię globalizacji, geoekologię i kształtowanie krajobrazu, hydrologię i klimatologię, geografię miast i turystyki oraz geoinformatykę, kartografię, teledetekcję. Ponadto zmianie ulegnie forma egzaminu na studia,teraz będzie on dwuczęściowy. Pierwsza część będzie sprawdzała ogólną znajomość prawdziwej królowej nauk, a druga wiedzę ze specjalności wybranej przez kandydata. Warunkiem otworzenia danego kierunku jest zebranie się grupy co najmniej 15 chętnych. Dokładniejsze informacje co do planów zajęć i programu każdej specjalności można znaleźć na stronie wydziału. królowa jest jedna Geografia! Takie zmiany to ogromne przedsięwzięcie i wielka próba dostosowania sylwetki absolwentów do potrzeb i wymagań rynków pracy. Odbywa się to przy jednoczesnym uwzględnieniu ciągłych ograniczeń wydatków i redukcji zadłużenia jednostki, które są konieczne, aby mogła ona dalej istnieć. Przy takim zakresie wprowadzanych zmian z pewnością nie da się uniknąć błędów i pomyłek. Jednak dzięki współpracy Samorządu Studentów i Władz Wydziału udaje się je stopniowo eliminować. Przykładem tego są wspomniane wcześniej poprawki do studiów pierwszego stopnia. Nad ich kształtem i formą pracuje szereg różnych komórek: Komisja Dydaktyczna, Rada Programowa Geografii, Wydziałowy Zespół Zapewniania Jakości Kształcenia oraz Rada Wydziału. Dziesiątki spotkań i konsultacji, których efektem są wprowadzone zmiany, odbywały się, co warto podkreślić, z udziałem przedstawicieli studentów i są w dalszym ciągu z nimi konsultowane, a sugestie z naszej, studenckiej strony są uważnie wysłuchiwane i, gdy tylko to możliwe, respektowane. Z pewnością to nie koniec kompleksowej próby dostosowania studiów geograficznych do dzisiejszej rzeczywistości. Miejmy jednak nadzieję, że zmiany pójdą ku lepszemu, a owa rzeczywistość nie pozbawi nas zdrowego rozsądku oraz dobrego, merytorycznego i praktycznego przygotowania do życia i pracy po ukończeniu studiów. Krzysztof Górny 5

6 Pierwsze forum użytkowników licencji edukacyjnej SITE oprogramowania ArcGIS w Uniwersytecie Warszawskim Technologia GIS jest powszechnie wykorzystywana i znajduje współcześnie zastosowania w nauce, gospodarce i codziennym życiu. Zakres pól jej stosowania jest praktycznie tylko kwestią potrzeb, wyobraźni i umiejętności użytkowników. Sprawia to, że znajomość technik i metod przetwarzania danych przestrzennych traktowane są jako podstawowa umiejętność gwarantująca, a niejednokrotnie decydująca, o możliwości przetworzenia i prezentacji informacji, jej dostępności czy zastosowaniu. Takimi słowami rozpoczyna się agenda I Forum użytkowników licencji edukacyjnej SITE oprogramowania ArcGIS w Uniwersytecie Warszawskim. Czy takie podejście do edukacji GIS nie jest przesadzone, a temat na tyle ważny, aby był dyskutowany? Pytanie chyba zbędne i z gatunku retorycznych. Jako geografowie na każdym kroku stykamy się z wyzwaniami wymagającymi zastosowania GIS-u. Najczęściej jesteśmy użytkownikami gotowych produktów, ale także ich twórcami, choć zdecydowanie rzadziej. Być może dlatego, że niewielu z nas ma odwagę, by samodzielnie zgłębiać tajniki programów GIS-owych, może nie wierzymy w swoje potencjalne kompetencje, bo wielu szans na ich zdobycie nie mamy. Jednocześnie poziom zainteresowania kursami GIS w UW rośnie. Jest to szczególnie widoczne na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych, o czym świadczy znaczny wzrost liczby aktywowanych licencji i dostępnych kursów, w tym takich o zasięgu ogólnouniwersyteckim. Daje to nadzieje na wzrost poziomu umiejętności i wiedzy z zakresu GIS wśród studentów. Jest jednak kilka problemów Pierwszym i podstawowym mankamentem jest brak powszechnej dostępności oprogramowania. Tylko nieliczni studenci Uniwersytetu Warszawskiego mają możliwość korzystania z gratisowych wersji komercyjnego oprogramowania. My, użytkownicy GIS-u, w większości przypadków jesteśmy skazani na korzystanie z licencji czasowych. Tylko pojedyncze firmy udostępniają Uczelni darmowe licencje edukacyjne swoich produktów, choć nie wiadomo na jak długo i co może być przyczyną ewentualnej zmiany ich polityki. Stąd w przypadku ArcGIS, najpopularniejszego spośród komercyjnych produktów, w napięciu oczekiwaliśmy na decyzję władz w sprawie przedłużenia wygasającej licencji. Mieliśmy świadomość, że powszechność i ciągłość wykorzystania tego pakietu w dydaktyce gwarantuje w dużym stopniu nasz przyszły profesjonalizm w stosowaniu GIS w pracy zawodowej. I forum użytkowników ArcGIS zjednoczyło różnorodne środowiska uniwersyteckie i studentów, m.in. z Wydziału Biologii, Wydziału Geologii, Instytutu Archeologii Wydziału Historycznego. Jego organizacja służyła przede wszystkim zademonstrowaniu przez studentów wsparcia 6 liderem w rozwoju GIS w UW jest WGiSR Użyteczność GIS w planowaniu przestrzennym /fot. Filip Przestarz dla kształtującej się koncepcji dydaktyki w zakresie GIS, w tym potrzeby utrzymania licencjonowania programu ArcGIS. W konsekwencji, posłużyło szerokiej wymianie doświadczeń oraz prezentacji poglądów i oczekiwań formułowanych przez studentów i pracowników co do potrzeb w zakresie nauki technik i metod geoinformatycznych, dostępności kursów z zakresu GIS dedykowanych określonym kierunkom studiów i specjalizacjom, poziomu realizowanych kursów, potrzeb w zakresie wdrażania Systemów Informacji Geograficznej, zastosowań interdyscyplinarnych GIS, innowacyjnych i interdyscyplinarnych programów kształcenia, a wreszcie omówieniu współpracy jednostek UW w dziedzinie dydaktyki. Forum rozpoczęło wystąpienie pani Marty Samulowskiej z ESRI Polska, która zreferowała ideę licencji SITE dla edukacji i skalę jej wykorzystania w Polsce. Kolejne prezentacje dotyczyły zastosowania tejże licencji w jednostkach Uniwersytetu Warszawskiego. Gwoździem programu była sesja studencka. Składała się z dziesięciu prezentacji, które omawiały wyniki prac własnych i zespołowych. Ich tematyka była wszechstronna, ukazująca użytkowanie typowe dla poszczególnych dziedzin wiedzy oraz zastosowania interdyscyplinarne. Uczestnicy odbyli nie tylko podróż w przestrzeni (od spojrzenia na Ziemię okiem satelity, po podziemne poszukiwania bursztynu), ale także w czasie (od kultury Jaz z epoki żelaza, po planowanie komunikacji miejskiej w Warszawie). Forum zamykała długa i burzliwa dyskusja. Jej uczestnicy sformułowali opinie i oczekiwania odnośnie zastosowań GIS w dydaktyce. Wnioski objęły swą tematyką spostrzeżenia dotyczące rynku pracy, który dyktuje konieczność opanowania nowoczesnych narzędzi badawczych i technik analitycznych. Omówiono też ofertę zajęć z zastosowaniem GIS w obrębie poszczególnych programów studiów w kontekście wymagań naszych potencjalnych pracodawców.

7 Z dyskusji jasno wynikało, że obecnie liderem w rozwoju GIS w UW jest WGiSR. Pracownicy Wydziału Geografii zadeklarowali wsparcie merytoryczne dla wszelkiego typu inicjatyw mających na celu rozwój programów nauczania i wzrost dostępności kursów z zakresu GIS w UW. Zgodzili się podjąć próbę koordynowania technicznego udostępniania oprogramowania oraz działań służących przygotowywaniu materiałów dydaktycznych i kursów. Teraz można tylko mieć nadzieję, że oczekiwania i wnioski przełożą się na czyny. Czy tak się stanie, dowiemy się na kolejnym Forum. Zatem do zobaczenia w lutym 2015 roku na II Forum użytkowników ArcGIS. Treść prezentacji i raportu z Pierwszego forum użytkowników licencji edukacyjnej SITE oprogramowania ArcGIS w Uniwersytecie Warszawskim można znaleźć na stronie naszego wydziału pod adresem: Magdalena Piskorek analiza nocnego zdjęcia Berlina/ fot. M. Piskorek ERC przyjaźń w języku slavicanto Ludwik Zamenhof, autor międzynarodowego języka esperanto, twierdził, że przyczyną wielu nieporozumień i sporów między ludźmi jest bariera językowa. Esperanto, który miał stać się uniwersalny dla wielu odmiennych kultur, poniósł porażkę. Czego jednak możemy oczekiwać, gdy nowy sztuczny język ma ułatwić porozumienie się zaledwie kilku narodowości z tej samej rodziny językowej? Właśnie wtedy rodzi się slavicanto, który rozumiemy tylko my Słowianie. Połączenie angielskiego, oficjalnego języka EGEA, oraz większości języków słowiańskich, przede wszystkim czeskiego i polskiego. Nowy język zacieśnia więzi między jego użytkownikami, integruje ich, zaciera granice i pozwala dostrzec wiele podobieństw międzykulturowych, które wcześniej umykały niepostrzeżenie. Tegoroczne ERC staje się nieoficjalnie kongresem slavicanto. ERC- Eastern Regional Congress od lat nieodmiennie rozpoczyna sezon kongresów EGEA*. Chociaż większość miejsc przypada członkom wschodnich jednostek** to jak na każdym kongresie EGEA, można tu spotkać studentów geografii i młodych geografów z całej Europy. Tym razem ciężar multikulturowego oblężenia wzięła na swoje barki EGEA Brno zapraszając około setkę jego uczestników do niewielkiej wsi Zderaz pod Pardubicami. Zastávka- Brno EGEA ma geograficzną duszę. Jak mówi popularne wśród nas powiedzenie: Geographer is never lost, he just goes sightseeing. Podróże na kongresy rzadko kończą się na zwiedzaniu miejsc przewidzianych w programowej wycieczce. Często wykorzystujemy nadarzająca się okazję i chcemy zobaczyć jak najwięcej w kraju, do którego akurat trafiliśmy. Mamy sporo możliwości, nie tylko eksplorując na własną rękę, ale też udając się na jedno z wydarzeń towarzyszących kongresom. Zwykle są to tak zwane pre-eventy lub spotkania członków pełniących określone funkcje. Moja podróż po Czechach również nie ograniczyła się do maleńkiego Zderazu. Noc w Pradze, spacer po Hradcu Královém i przede wszystkim CP weekend w Brnie pozwoliły mi poczuć klimat Czech, a sam kongres pomógł poznać czeską duszę mieszkającą w tych niesamowitych ludziach. Zarówno kraj, jak i jego mieszkańcy, niewątpliwie zdobyli moje serce. Moim pierwszym przystankiem (cs. zastávka) u naszych południowych sąsiadów było Brno - urocze miasto z niepowtarzalną atmosferą. Nie pojechałam tam jednak tylko w celach turystycznych. Jako uczestnik Eastern CP Weekendu - spotkania dla wszystkich CP*** wschodnich jednostek EGEA, byłam nastawiona na poszerzanie mojej wiedzy i zdobywanie umiejętności potrzebnych w pracy każdego contact person. Przez dwa dni uczyliśmy się jak pozyskiwać sponsorów, motywować ludzi, organizować eventy oraz rozwiązywać podstawowe problemy w swoich jednostkach. Wykład - Long term land use in Czechia 7

8 Landscape - witness of time Tak właśnie brzmiało hasło przewodnie dwudziestego wschodniego kongresu regionalnego EGEA. Uczestnicy mieli do wyboru aż siedem workshopów, które poruszały zagadnienia zarówno geografii fizycznej jak i społeczno-ekonomicznej (m.in.: Mapping time in GIS, Impact of the climatic change on hydrometeorological extremes in the Czech Republic, Schengen agreement- Europe s rise or falling). Mój wybór padł na temat oscylujący pomiędzy geografią społeczno-ekonomiczną, a gospodarką przestrzenną. Dyskutowaliśmy nad wykorzystaniem terenów określonych bardzo wieloznacznym angielskim słowem brownfields w tworzeniu nowoczesnego krajobrazu miejskiego. Skupiliśmy się głównie na terenach poprzemysłowych i takie wykorzystaliśmy do stworzenia naszych projektów wtórnej adaptacji do krajobrazu miejskiego, chociaż w trakcie sesji okazało się, że w każdym z krajów, z których pochodziliśmy poprzez brownfields rozumie się zupełnie różne rodzaje terenów pod ponowną zabudowę. Dla mnie jednym z najbardziej interesujących przypadków była Malta. Nad wyspą wznoszą się ogromne góry śmieci, które przez turystów brane są za wulkany (odpadki te regularnie się pali). Stanowi to jeden z naczelnych problemów rządu, ponieważ sterty nieczystości mają bardzo niekorzystny wpływ na środowisko. Od kilku lat wprowadza się program zaradczy i zamienia góry śmieci na zielone tereny rekreacyjne dla mieszkańców i turystów. Chociaż ekosystem wyspy jest w ten sposób powoli oczyszczany, nie przekonuje to Maltańczyków, którzy cały czas pamiętają, co znajdowało się tam wcześniej. Mimo, że workshop sessions zajmują większość miejsca w grafiku, to nie są jedynymi formami aktywności podczas pięciu dni kongresu. Poza wykładami i wycieczkami (w tym roku była to m.in. Kutná Hora- miasto z kopalnią srebra wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO, czy browar Na Kopeku ), czas zapełniają nam oficjalne spotkania i obrady przedstawicieli wschodnich jednostek. W tym roku, po raz pierwszy w historii EGEA, Regional Meetingowi ( spotkaniu reprezentantów poszczególnych miast w celu zdania EGEA Brno - OrgaTeam 8 sprawozdania z działalności jednostek i przedyskutowania bieżących spraw) towarzyszył Regional Fair, dający wszystkim wschodnim jednostkom możliwość do zaprezentowania się przed sobą nawzajem i znalezienia partnera do wymiany, czy współpracy. Dla Warszawy była to świetna okazja do rozreklamowania naszego nowego logo, nawiązującego do Warszawskiej Syrenki. Ty umiesz spikować po slavicanto. Can t you? Język slavicanto pokochali wszyscy. Dlaczego? Ponieważ odzwierciedla on słowiańską duszę. Chociaż istnieje w nim kilka podstawowych reguł, opiera się on raczej na intuicji oraz kreatywności w podejściu do zasad gramatyki i składni. To samo zdanie wypowiedziane w slavicanto może brzmieć różnie w zależności od tego, kto je wypowiada, ale zawsze zostaje zrozumiane. Tłumaczenie tytułu tego akapitu jest moje, ale każdy z was intuicyjnie wie, że mogłoby brzmieć inaczej i wciąż być tak samo rozumiane. Tacy są właśnie Słowianie: barwni, głośni i naturalni. Największym atutem OrgaTeamu z Brna była ich słowiańska dusza. Dzięki niej mieli w ręku najsilniejszą broń każdych organizatorów: byli elastyczni. Potrafili spontanicznie rozwiązywać pojawiające się problemy i z łatwością rozładowywali napiętą atmosferę. Kolejne ERC zakończyło się niewątpliwym sukcesem. Czy warto zostać EGEA maniakiem? Podobno każdy członek EGEA po swoim pierwszym kongresie staje się z miejsca EGEA-maniakiem. Nie ma stanów pośrednich. Atmosfera multikulturalnego życia oszałamia, tysiące bodźców atakuje zmysły w tym samym momencie, w naszej percepcji czasu jeden dzień wydłuża się do tygodnia. Na dłuższą metę nie ma znaczenia, czy mówisz w slavicanto, ani nawet, czy wyśmienicie radzisz sobie z angielskim. Banja Luka, Cluj-Napoca, Oulu, Trier te miasta nie leżą

9 wcale w dalekiej Azji, ale w różnych zakątkach Europy, a po swoim pierwszym kongresie nie musisz już zaglądać do atlasu, żeby dowiedzieć się gdzie dokładnie. Jedziesz tam, żeby odwiedzić przyjaciół w święta, wakacje lub po prostu na kolejny kongres. *W trakcie roku odbywa się pięć kongresów EGEA, cztery kongresy regionalne wiosną: wschodni, zachodni, śródziemnomorski i północny oraz kongres roczny jesienią. ** Jednostki EGEA zgrupowane są w cztery regiony: Western, Eastern, North & Baltic, EuroMed ***CP - Contact Person, osoba zajmująca się komunikacją pomiędzy jednostką, a resztą stowarzyszenia (innymi jednostkami, Regional Contact Person, Board of EGEA, Committes) Natalia Kur Zdjęcia: Martin Svatoň, Justyna Plesiewicz Workshop Let s find your holiday destination from a coal mine to the qualified tourism Koło Naukowe Geografii Politycznej i Geopolityki POLIGEOS Śpieszymy poinformować, że nasze Koło sprawnie się rozwija oraz poszerza horyzonty działań i zainteresowań. Podczas ostatniej rekrutacji, 19 marca, zjawiło się sporo zainteresowanych osób, w tym dr Maciej Lechowicz i mgr Adam Snopek. Przyjęliśmy wówczas kilku nowych członków i z wielką chęcią damy szansę kolejnym. Sercem Koła są cotygodniowe spotkania, na których ostatnio poruszaliśmy kwestie dotyczące przyczyn i skutków różnych form zorganizowania państw świata. Tematyka, nie tylko ciekawa, ale i kontrowersyjna. W najbliższym czasie skupimy się na makroekonomii: bankach, długach zagranicznych, parytecie złota, monetaryzmie, inflacji, PKB i wielu innych. Wszystko to, oczywiście, w kontekście geograficznym. Następnie zajmiemy się krajami, w których obecnie trwają konflikty zbrojne lub istnieje duże zagrożenie ich wystąpienia, np.: Kongo, Republika Środkowoafrykańska, Sudan, Somalia, Wenezuela, Tajlandia, Sri Lanka i inne. W minionym czasie, w ramach działalności koła, uczestniczyliśmy w wielu inicjatywach i konferencjach, m.in. w debacie na temat grubej linii premiera Mazowieckiego, organizowanej przez Niezależne Zrzeszenie Studentów, czy w spotkaniu na temat geopolitycznych uwarunkowań polityki gospodarczej Korei Południowej, którego inicjatorem były Centrum Studiów Polska-Azja i Instytut Sobieskiego. W naszych głowach kłębi się wiele pomysłów na przedsięwzięcia i spotkania, o których będziemy na bieżąco informować. Inicjatywa Poligeos nie mogłaby funkcjonować bez ludzi rządnych wiedzy i charyzmatycznych. Zatem zainteresowanych tematyką geograficznych uwarunkowań polityki, a także politycznych podstaw geografii, zapraszamy na nasze spotkania w środy w sali 301 o godzinie 18:30. Obiecujemy, że nie zabraknie zaangażowania, kontrowersji i burzliwych dyskusji. A tymczasem zachęcamy do polubienia naszej strony na facebooku: Koło Naukowe Geografii Politycznej i Geopolityki Poligeos, a także odwiedzenia nieśmiało tworzącej się witryny: knpoligeos. Spotkanie rekrutacyjne Maciej Dołbień, Magdalena Piskorek 9

10 10 Kilka słów o Erasmusie, czyli jak rozpocząć swoją przygodę z programem. Dla chcącego nie ma nic trudnego, jak mawiał holenderski filozof Erazm z Rotterdamu. To właśnie do jego imienia nawiązuje nazwa programu. Zacznijmy jednak od początku. Zapewne każdy student słyszał o Erasmusie, ale mało kto wie na czym ten program polega oraz w jaki sposób można wyjechać. Dla laików kilka słów wprowadzenia: Erasmus+ (dawniej LLP Erasmus) to program umożliwiający studentom wyjazd na studia i praktyki za granicę do kraju, który również bierze udział w programie. Pierwszym krokiem do rozpoczęcia swojej przygody z Erasmusem jest zapoznanie się z informacjami na stronie naszego Wydziału w zakładce Erasmus i MOST. Można znaleźć tam listę umów podpisanych przez nasz Wydział oraz terminy składania dokumentów. Więcej informacji znajdziecie na stronie erasmusplus.org.pl. Ja, aby dowiedzieć się jeszcze więcej na temat programu wybrałam się na rozmowę z dr Anetą Afelt, Pełnomocnikiem ds. Erasmusa na naszym Wydziale. Po pierwsze, czemu warto wyjechać na Erasmusa? Wyjazd daje nam szansę na poznanie nowych osób, kultur, zwiedzenie innych krajów, ale przede wszystkim umożliwia nawiązanie międzynarodowych kontaktów, które przydadzą się w późniejszym życiu zawodowym. Kolejną jego zaletą jest możliwość poznania różnych stylów studiowania. Co ciekawe, na niektórych uniwersytetach oddziela się studentów Erasmusa od studentów miejscowych, co oczywiście ma swoje wady i zalety. Zastanówmy się gdzie możemy wyjechać. Nasz Wydział ma podpisane umowy z uniwersytetami w 12 krajach europejskich, łącznie jest ich 17. A co, jeśli marzycie o studiowaniu w kraju, którego nie ma na liście? Spokojnie, jest szansa by wasze marzenie się spełniło, jednak nie jest to takie proste. Najpierw musicie znaleźć uczelnię w wybranym kraju, której program jest zbliżony do programu na waszym kierunku na uczelni macierzystej. Po drugie, jeśli nie znacie biegle języka narodowego kraju, do którego chcecie wyjechać, musicie szukać uniwersytetów oferujących zajęcia w języku angielskim. Jeśli wszystko pójdzie dobrze, programy będą zbliżone, a uczelnia, na której chcecie studiować wyrazi chęć na podpisanie umowy z naszym Wydziałem, to istnieje duża szansa, że uda wam się tam wyjechać. Wybraliśmy już uczelnię - to teraz czas na rekrutację. Zgodnie z zasadami programu do rekrutacji mogą przystąpić studenci 2 roku studiów licencjackich i roczników starszych. Na naszej stronie wydziałowej można pobrać wykaz dokumentów niezbędnych do rekrutacji. Należy napisać list motywacyjny, dostarczyć certyfikat potwierdzający znajomość języka, a także opinię opiekuna pracy dyplomowej. Istotne jest, aby studenci, którzy planują wyjechać na Erasmusa, już na początku 2 roku studiów licencjackich zaczęli zastanawiać się nad tematyką swojej pracy licencjackiej oraz nad wyborem opiekuna. W procesie rekrutacji ważną rolę odgrywa rozmowa rekrutacyjna. Aby być na nią dobrze przygotowanym trzeba przede wszystkim wiedzieć, dlaczego chce się wyjechać i jaki jest nasz cel. Kolejnym istotnym elementem jest dobra opinia od opiekuna i dlatego bardzo ważne jest, aby dać się poznać na zajęciach z jak najlepszej strony. Średnia ocen nie ma nadrzędnego znaczenia. Oczywiście należy znać język kraju, do którego chcecie wyjechać, ale jeśli czytanie w tym języku nie sprawia wam trudności i nie boicie się mówić w obcym języku, to nie macie się o co martwić. Dobra wiadomość jest taka, że nie należy bać się komisji rekrutacyjnej, ponieważ stara się ona dla każdego znaleźć jak najlepsze rozwiązanie. Nawet jeśli okaże się, że na danym uniwersytecie maksymalny limit miejsc to dwie osoby, a kandydatów jest czterech i Wam nie udało się zakwalifikować, to komisja postara się znaleźć alternatywne rozwiązanie, np. miejsce na innym uniwersytecie. Program Erasmus+ w stosunku do poprzedniej edycji wprowadził kilka istotnych zmian. Przede

11 wszystkim można wyjechać na każdym etapie studiów na maksymalnie na jeden rok, a nie, tak jak poprzednio, na jeden rok w trakcie całej edukacji na studiach wyższych. Kolejną zmianą jest wysokość stypendium, która jest niezmienna bez względu na to, na jakim etapie rekrutacji zostaliście przyjęci. Wysokość stypendium zależy od tego do jakiego kraju jedziecie, jeśli interesują was konkretne kwoty, zajrzyjcie na stronę bwz.uw.edu.pl, tam znajdziecie pełen wykaz. Jeśli już mowa o pieniądzach, to należy zastanowić się ile taki wyjazd będzie kosztował. Koszty utrzymania podczas pobytu w ramach programu są zależne od tego, w jakim kraju będziemy. Nie ma co się łudzić, samo stypendium nie wystarczy, dlatego dobrym rozwiązaniem jest wcześniejsze podreperowanie budżetu. Oczywiście, jeśli otrzymujecie stypendium socjalne od uczelni, to kwota stypendium w ramach programu Erasmus będzie wyższa o 200 euro miesięcznie. Czymże jednak byłby artykuł o Erasmusie bez opinii uczestników? Mateusz Piróg, student 3 roku gospodarki przestrzennej przebywa właśnie na wymianie w Szwecji. W swojej opowieści zwraca on uwagę na to, że w tym kraju sposób studiowania zupełnie różni się od naszego, formy zajęć i same zaliczenia są inne. Mateusz wraz z kilkoma osobami wynajmuje mieszkanie, a jego współlokatorzy pochodzą z różnych stron świata. Jeśli miałabym przekazać wam jakąś wskazówkę od Mateusza to z pewnością poleciłabym wyjazd samodzielny, bez znajomej osoby, ponieważ, jak sam powiedział, życie w innym kraju zmusza nas do samodzielności i bycia odpowiedzialnym za dokonywane decyzje. Mateuszowi spodobało się studiowanie w Szwecji i już wie, że chciałby tam zostać na studia magisterskie. Jeśli chcecie dowiedzieć się czegoś więcej na temat pobytu Mateusza w Szwecji to niebawem ukaże się jego relacja na stronie internetowej naszego samorządu. Serdecznie zachęcam do śledzenia aktualności na stronie, a Mateuszowi życzę samych sukcesów i wielu niesamowitych przygód! I na sam koniec jeszcze kilka ciekawostek. Na naszym Wydziale studiują studenci, którzy przyjechali do nas m.in. z Niemiec, Hiszpanii, Rosji, Kazachstanu, Białorusi, Bangladeszu, Słowacji, Rumunii czy Portugalii. Jeśli chcielibyście bliżej ich poznać, to co roku potrzebne jest kilka/kilkanaście osób, które zostałyby tzw. mentorami. Oznacza to, że będą oni mogli zająć się kolegami z zagranicy tuż po ich przyjeździe do Warszawy, pokazać wydział, pomóc w załatwianiu różnych formalności, bo każdy z nas, gdy znajdzie się w nowym miejscu na początku jest zagubiony i nie wie, gdzie i co może załatwić. Nie mogę również nie wspomnieć, że gdy już znajdziecie się w miejscu, do którego chcieliście wyjechać, nie możecie zapomnieć o tym, żeby wysłać pocztówkę z architekturą do pani dr Anety Afelt! Monika Miklaszewska 11

12 Trzy małe cziki w wielkiej Argentynie Trzy blondyneczki. Sześć tygodni. Ogromny kraj na drugim końcu świata. Kilkanaście tysięcy kilometrów. Namiot, czasem najtańszy hostel w mieście, albo dom dobrych ludzi. Na obiad grillowana wołowina, otrzymana w zupełnie niespodziewanym prezencie. A czasem dworzec autobusowy i zupa gotowana o czwartej nad ranem. Tak w telegraficznym skrócie mogłabym opisać ten wyjazd. Ale wracając do początku Wraz z poznanym w trakcie podróży Valentinem pod Fitz Royem. Kiedy dwa lata temu, jadąc stopem przez Islandię, rozmawiałam z pewnym Nowojorczykiem o podróżach, zapytał mimochodem, dokąd teraz chciałabym pojechać. Bez wahania odpowiedziałam: Argentina. Stwierdził, że to również jego marzenie, a ja nie sądziłam, że mogę się tam naprawdę wybrać, a już na pewno nie w tak niedalekiej przyszłości. A jednak! Gdy pewnego listopadowego wieczora, Aneta Bogdan stwierdziła w gronie znajomych, że jedzie do Argentyny, było jasne, że zamierza swój plan zrealizować szybko i skutecznie. Co prawda nie wiedziała z kim, nie była też pewna jak zdobędzie brakujące pieniądze, ale w lutym zamierzała być już w Buenos Aires. Nagle uświadomiłam sobie, że skoro Ameryka Południowa jest też moim marzeniem, mogłybyśmy pojechać razem. Niewiele myśląc, stwierdziłam: Bogdan, weź mnie ze sobą! Przeżyłam drobny szok, kiedy zgodziła się bez wahania. Wtedy jeszcze nie wiedziałyśmy, że nie ma odwrotu. Klamka zapadła. Musiałyśmy przeprowadzić kilka rozmów z wykładowcami, bo przecież wyjeżdżałyśmy na niemal pół semestru trwania zajęć. Zdobycie dofinansowania nigdy nie było tak łatwe. Los nam sprzyjał! Bilety lotnicze kupiłyśmy w bardzo promocyjnej cenie i już dwudziestego siódmego lutego byłyśmy w Buenos Aires. Ostatecznie pojechałyśmy we trzy. Bogdan, Jula i ja, trzy małe cziki (chica, hiszp. dziewczyna), na dodatek blondynki, w wielkiej Argentynie. I tu historia się zaczyna, bo bycie blondynką, czy blondynem, a także posiadanie niebieskich oczu jest w Ameryce Południowej czymś zupełnie niezwykłym, do tego stopnia, że spośród całej populacji Argentyńczyków, mogłybyśmy sobie wybrać dowolnego męża, a każda kobieta chciała zostać naszą przybraną ciotką, siostrą, czy teściową, albo chociaż zrobić sobie z blondynkami zdjęcie. Pewnej soboty, przechodząc chodnikiem w sąsiedztwie meczu piłki nożnej, wywołałyśmy zmianę obiektu zainteresowania kilkuset kibiców. W kraju, w którym piłka nożna jest jak religia, okazałyśmy się od niej bardziej atrakcyjne. Jednocześnie musiałyśmy często budzić politowanie, bo ludzie nas dokarmiali lub przynajmniej podwozili. Albo jedno i drugie. Wcześniej nie planowałyśmy jeżdżenia stopem ze względu na brak czasu i duże odległości. Jednak okazało się, że na krótkich dystansach jest to najlepsze rozwiązanie. Próbując dostać się do Posadas, trafiłyśmy na dwóch monterów telewizji satelitarnej, którzy nie mieli w samochodzie miejsca, a jednak postanowili nas zabrać. Jadąc w piątkę dwuosobowym samochodem, który, oprócz nas, wiózł też nasze bagaże i talerze satelitarne, aż cztery razy natykaliśmy się na patrol policyjny. Pytali nas tylko: Todo bien? (Wszystko w porządku?) i puszczali wolno. Po drodze zapytałyśmy kierowcę, czy w mieście jest jakiś kemping albo może ogród, gdzie możemy spać. Zadzwonił do swojego przyjaciela i zorganizował nam pobyt za darmo w hotelu dla kapitanów żandarmerii. Innym razem, w kolejce do bankomatu (nawiasem mówiąc, Argentyna jest krajem kolejek), pewna pani zapytała nas, skąd jesteśmy (podobne pytania słyszałyśmy średnio kilka razy dziennie), a dowiadując się, że szukamy choćby kawałka podłogi do spania, bez wahania zaprosiła nas do swojego domu. O wytargowanych cenach za noclegi w hostelach i na kempingach nie będę wspominać. W kraju, w którym cena za każdą atrakcję turystyczną jest dla cudzoziemców wyższa, a dla cudzoziemców z Europy trzy razy wyższa, musiałyśmy jakoś sobie radzić. 12

13 Sześć tygodni w Argentynie W wielkiej Argentynie. Przez cały wyjazd uderzało nas, w jak dużym kraju jesteśmy. Średni czas przejazdu między miastami to ponad 20 godzin autobusem. Spędziłyśmy w nich wiele dni, choć częściej nocy. Park Narodowy Aconcagua leży w sąsiedztwie miasta Mendoza. Jechałyśmy około pięciu godzin. Przyzwyczajone do naszych, polskich odległości, myślałyśmy: Dość dalekie to sąsiedztwo!. Jednak dla Argentyńczyków to krótki dystans. Innym razem poznałyśmy chłopaka, który twierdził, że jest z Buenos Aires. Z tym, że mieszka 300 km od centrum miasta. O tym, jak różna jest percepcja odległości, przekonałyśmy się wielokrotnie i wkrótce same zaczęłyśmy ją pojmować bardziej argentyńsko. Sześć tygodni. Czy to długo? Zdecydowanie za krótko, aby zobaczyć wszystko co chciałyśmy zobaczyć, rozsmakować, nacieszyć oczy i serce, rozkoszować się podróżą powoli, bo Argentyna jest ogromna... A jednocześnie na tyle długo, by pokochać ten kraj, styl bycia ludzi, poczuć się jak w domu, podszkolić język i tęsknić po powrocie do Polski. Aby zdążyć, musiałyśmy narzucić szybkie tempo. Dziś już wiemy, że Argentyna w sześć tygodni, to był szalony pomysł. Nie było wiele czasu na zachwyty dzień, dwa i jedziemy dalej. Planu też nie było. Ograniczały nas tylko daty lotów i kilka celów obowiązkowych, jak Cerro el Chalten (Fitz Roy), lodowiec Perito Moreno, Góra Siedmiu Kolorów, wodospady Iguazu czy Aconcagua. Z Buenos Aires ruszyłyśmy na północ, potem na zachód i południe. A z południa z powrotem do Buenos. Wokół Argentyny. Piękna przyrody nie sposób opisać w kilku zdaniach, już nie wspominając o ilości przygód, które mogłabym opowiadać godzinami! Pozostaje mi zaprosić wszystkich Andy w północnej Argentynie na pokaz slajdów. A teraz uwaga! Specjalne przesłanie od nas dla wszystkich czytających! Realizacja tej podróży nie była trudna i wbrew pozorom nie wymagała wielkich funduszy. Taka przygoda jest w zasięgu każdego z was, wystarczy zrobić pierwszy, stanowczy krok na przód. Realizujcie swoje marzenia! Aneta nika Modzelewska Lodowiec Perito Moreno 13

14 Current Situation in Ukraine: on the Way to Collapse or Renaissance? On the turning point of in Ukraine in the result of complex society transformations and breakthrough events the change of power descended. This revolution got the name Revolution of Dignity, that underlines its origin in discrepancy between formed in Ukrainian society ideas of people being and future development and real organization of human activity and governmental management in Ukraine. On our point of view trial with the victory of new power which began its forming wasn t the great inspiration for experts and analytics in case of its direction on real and focused on community necessities and general effectiveness. The main contradiction, which made difficult the revolutionaries task was fundamental regional differences in the perception and willingness of transformations. This situation changed radically in a consequence of Russian Federation intervention on the territory of Ukraine. In the neighbor country invasion to Crimea was connected with formed vision of Ukrainian society break along the East West axis. Social revolt of Eastern regions population basing on military power of Russia was expected. Understanding of own pipedream turned out to be unpleasing for the aggressor. In Ukraine there are any split in world outlook and it will never be. National unity bases on main ideas of its being. On the same time there is sharply different vision of main direction of future development and reaching of common aim which is the creating of developed society. The main instrument that is traditionally considered in this case is state and its mechanisms. Understanding of different visions of development models (including models which emerge because of regional differences), opportunities of its involving as benefits in changing world is forming among the elites step-by-step. Military aggression has caused sudden effect for foreign experts, which is the unity of nation. It has never been such unity about vision of outward course of Ukrainian state that is the support of joining EU and even NATO. Referendum concerning these positions would have given mostly positive votes in most of regions. The consolidation around one of development models (qualifying Western regions) has emanated in the result of external threat. Some experts consider, that only now Ukraine is taking the path of struggle for independence and state formation, because the independence that was got by peaceful way in 1991 looked like change of faces on the conditions of permissiveness than real reformation of beliefs and mechanisms. The attempt to turn the tide in 2004 hasn t been brought to end, that has led to the emerge of despondency feeling among the people who actively participated there and to stronger discouragement among the people for whom it was the one more defeat of any steps to live in free and uncorrupted country and strengthened confidence about clan mechanism of Ukrainian 14 People, Shevchenko and power everybody is on a junction bureaucracy. Tidal wave of previous several months events has broken this cemented dam about own helplessness and general lack of options. In the same time the activation of cultural life, creative and personal self expression of artists and ordinary people, growing of the interest to national history and culture are extremely important, but not the only ones mental results of this period. Readiness to make sacrifices connected with the reforms that are much more trifling than the treatment of war entrenched. So, the environment for unpopular reforms implementation has been created. Their effectiveness is a key factor of Ukrainian future, the development model of which can be either under-russia or same distanced of Russia and West vectors. In spite of obvious burden of these financial steps for the population, declared financial policy finds support among the citizens, because it is the only way of escaping from economical collapse. The year of 2014 doesn t promise to be easy from economical point of view. According to Arseniy Yatseniuk, during previous three years Ukraine has borrowed $ 37 billion from IMF. In this year Ukraine will get $13,5 billion of financial help and credit from different countries and international organizations. Also endogenous potential will be involved. That means belt tightening and tariff growing. Living wage won t be increased and will stay 1176 HRN. Utility rates on gas and heat enhance is expected on 120 % by 2017 (on 40% during 2014). The growing of dollar and other foreign currencies from one forth to one third has already caused increase of prices. Expected inflation level is 12-14%. Pensions and living wage will be indexed by the budget. In the same time $ 70 billion that were taken out of the Ukraine under the previous government, also would have been superfluous in the state budget.

15 The understanding of financial reforms necessity is one of display of changes in Ukrainian people minds during this period. Maydan without tile and pedestals without Lenin are not the only and the most important inheritage. Nobody knows who is a real producer of all these events but these several months have somehow changed the people, speaking about increased level of consciousness and self-organization. The situation on streets is calm. Social communities are created (http://eduni.com.ua/, volunteers on bikes are ready to meet and to follow with you in the evening (movement BicyclePatrol ). History comes to life through evidence of eyewitnesses, but before is created by Angels are everywhere with us Act, act in the living present heard within and God overhead! (R. Kipling, poem If ) Майдан Ostatnie kilka miesięcy minęły pod hasłem zabij obojętność w sobie. Mam wrażenie, że wszyscy w końcu nauczyli się słów hymnu narodowego, zaopatrzyli się w żółto-błękitne flagi, zaczęli się modlić, pomagać sobie i w końcu pokochali swój kraj. A tak naprawdę, pokazaliśmy, że jesteśmy silniejsi, niż wszyscy myśleli, chociaż sami tego nie oczekiwaliśmy! Cały kraj się zmienia, więc my też mamy się zmienić. Historia ożywa dzięki opowieściom świadków. Lekarz czy dziennikarz, ksiądz, wolontariusz, fotograf, czy walczący każdy ma swoją historię. Majdan od środka - to zupełnie odrębna, dobrze zorganizowana struktura, każdy widzi w nim coś obcego i coś swojskiego. Każdy, kto tu przyszedł, miał swój cel - ktoś przyszedł tu walczyć, ktoś z ciekawości, ktoś nawet po to, by po prostu zjeść czy się ogrzać, a ktoś, by zobaczyć ludzi, który gotowi są umierać za swój kraj i za lepszą przyszłość. Nikt nie pozostał obojętny wobec Majdanu, nawet ci, którzy nie byli tam ani razu, albo nawet w ogóle nie popierają jego idei. Ale Majdan stał się głównym tematem rozmów każdego, codzienne słownictwo Ukraińców wzbogacone zostało wieloma nieprzetłumaczalnymi idiomami, frazeologizmami. Przykładem może być leninopad zjawisko powszechnego zrzucania pozostałych pomników Lenina, które zaczęło się od powalenia kijowskiego tyrana i rozpowszechniło się po całej Ukrainie. them, to say exactly, by us. At last the understanding that peace and prosperity won t fall from sky, reserves of IMF or friendly shoulder of fraternal nations but must be acquired on Ukrainians own has become very clear. Only one thing hasn t changed people are looking forward the morning when they will have the confidence that everything in the country is OK and that everybody including government does the job efficiently. And exactly we are the people who will elect and control it. Anatoliy Melnychuk, Mariia Rastvorova Photos by Lilia Yurkiv Trudno wytłumaczyć komuś, kogo tu nie było, ten klimat strachu i narodowego podniesienia, radości, że coś jednak może się zmienić, że ludzie nie są obojętni. To wszystko często nie znajduje zrozumienia u obcokrajowców, powstają pytania o koktajle Mołotowa, czy walkę z Berkutem. Społeczności zachodnie zarzucają nam, jakoby nasze działania były bezprawne, doradzają pokojowe protesty i cywilizowane uregulowaniu konfliktu, ale my żyjemy w zupełnie innej rzeczywistości, niemożliwej do wyobrażenia w Europie Zachodniej. Nie ma wątpliwości, że ludzie są zmęczeni, czekają na dzień, kiedy nowości staną się czymś bladym i nieistotnym, bo pojawi się pewność, że nic złego się więcej nie wydarzy. Ale na razie wszystko dopiero się zaczyna, więc jesteśmy gotowi walczyć za swój kraj. Nie mamy wyboru, jesteśmy zobowiązani wobec tych, którzy już polegli, broniąc ojczyzny, młodym chłopakom, bez zastanowienia oddającym życie za wolność swego kraju, ludziom z wielkimi osiągnięciami naukowymi, czy też zwykłym rolnikom, z których wielu, będąc już w podeszłym wieku, walczyło za naszą lepszą przyszłość, kobietom-lekarzom, które życie innych postawiły wyżej od własnego. Lilia Yurkiv Tłumaczenie z ukraińskiego: Vlada Moroz 15

16 Obrigada! Początek wyprawy do Brazylii to wydarzenia, które miały miejsce na lotnisku Cuatro Vientos w Madrycie w Wtedy to papież Benedykt XVI ogłosił, że następne Światowe Dni Młodzieży odbędą się w Rio de Janeiro w Brazylii. Na pytanie mojej przyjaciółki, czy wybieram się do Brazylii, już wtedy, bez cienia wątpliwości i wahania, odpowiedziałam, że tak. Wiedziałam, że pielgrzymowanie do Brazylii będzie drogie, dlatego opracowałam plan, aby w ciągu 22 miesięcy uzbierać niezłą sumę pieniędzy, a mianowicie ok. 6 tys. Niemożliwe? Możliwie! Tylko pamiętaj, że nie możesz liczyć tylko na siebie i kobieto, przygotuj się na to, że nie kupujesz sobie, przynajmniej przez rok, nowych ubrań, żadnych butów, czy sukienek Jak masz cel, to wytrwasz Czas na opowieść o cudownym mieście - czyli o Rio de Janeiro. Bez ogródek mogę powiedzieć, że jest to jedno z najbardziej zadziwiających mnie miast, które do tej pory widziałam. Radosne i beztroskie, trzeba zobaczyć na własne oczy, by uwierzyć, że istnieje naprawdę. Z jednej strony, będąc tu, doświadczasz piękna natury, przechadzasz się wspaniałymi plażami, zachwycasz się niezwykłą roślinnością (orchidee beztrosko rosną sobie wzdłuż ulic), z drugiej, stajesz oko w oko z przerażającą biedą, niesprawiedliwością i ogromną dysproporcją między bogatymi i biednymi. Statystyki dla Brazylii są oszałamiające. Jest to ósma gospodarka świata, zajmująca czołowe miejsca w produkcji stali, aluminium, cyny, rudy żelaza, samochodów. Ma też nieporównywalny z innymi krajami potencjał hydroelektryczny oraz największą na świecie elektrownię wodną (naprawdę robi wrażenie). Mało tego, Brazylijczycy eksportują najwięcej kawy i cukru oraz soku pomarańczowego. I powiem: co z tego? Według amerykańskich i europejskich standardów 70 % populacji to ludzie żyjący na granicy ubóstwa. Jednak mają plaże, sambę, karnawał, niektórzy żywą i ogromną wiarę w Boga i oczywiście swoje Cidade Maravilhosa (Cudowne Miasto). Idąc głównymi ulicami Rio, co jakiś czas spotykasz człowieka leżącego na chodniku, prawie całego przykrytego kocem, wystawia tylko nogi (znak, że żyje). Obok, śpiącego we własnym moczu i Bóg sam wie czym innym. Ktoś inny wyciąga rękę po brazylijskiego reala lub coś do jedzenia. Wyciągam z reklamówki mandarynkę i kilka reali. Uśmiechu tej kobiety nie zapomnę do końca życia. Myślę, że cudowność tego miasta wynika z tego, jacy są Cariocas, czyli Brazylijczycy. Przez miesiąc pobytu w tym kraju doświadczyłam od nich autentycznej dobroci, serdeczności, pomocnej dłoni, zaangażowania. To nic, że nałogowo się spóźniają. Jak sami mówią: wy biali macie zegarki, my mamy czas. I to mi się podoba. Nie gonią za nie wiadomo czym, choć nie można mówić o beztrosce, w ich stylu życia jest coś pociągającego, niezwykłego. Brazylijczycy ujęli mnie tym, że naprawdę za wszystko dziękują. Obrigada, obrigado ze szczerym uśmiechem na twarzy. Z pewnością w Polsce mi tego zabraknie. Czego jeszcze? Brazylijskiego jedzenia! Banany dodawane do prawie każdego posiłku. Tylko, do jasnej Nossa Senhora de Copacabana, czemu banany są tu takie drogie? Wczoraj wpadła mi w ręce gazetka z produktami supermarketu w Polsce, banany 2,99 zł, kraj pochodzenia- Ekwador, jestem w Brazylii, a za brazylijskie banany w przeliczeniu na polską złotówkę płacę coś koło 7,5 zł. O co chodzi? Nie wiem. W ogóle jedzenie w Brazylii jest drogie, ale co tam, raz się żyje. Codziennie z dziewczynami zajadamy się tostami z białym serem ze stanu Minas Gerais, do tego zapiekany na toście banan posypany camela, czyli słodkim cynamonem. I Caffe de leite por favor. Na obiad obowiązkowo czerwona fasola z ryżem i ziemniakami, kurczak lub wołowina. Śmiejemy się z Martą, że zaraz nam podadzą chleb do tego. Pada pytanie: nasypać Ci ziemniaczanych chipsów, a może chcesz jajko na twardo do tego? Yyy nie, obrigada. Wymieniamy znaczące spojrzenia, ok, oni tak jedzą i już. O komunikacji miejskiej w Rio de Janeiro z pewnością można byłoby napisać książkę. Po prostu trzeba to poczuć na własnej skórze. Pierwsza wskazówka, o której nie napiszą w przewodniku - przystanki są tam, gdzie pomachasz Favela Santa Marta, Rio de Janeiro 16

17 kierowcy ręką. A jak nie dowidzę z daleka i pomacham za wcześnie? To nic, cariocas Ci wybaczy i z uśmiechem Ci jeszcze powie Obrigado. Załóżmy, że w końcu wsiadasz do autobusu, w sumie to nie wiesz, czy to właściwy autobus, bo rozkłady nie są wywieszane, są tylko magiczne strefy, ale nie martw się, wystarczy, że masz na kartce napisany (wyraźnie) adres miejsca, do którego chcesz się dostać, miła Pani lub Pan, siedzący na specjalnym krześle, powie Ci,gdzie wysiąść, jednak przed tym musisz zapłacić 2,75 reala ( 4,8 zł) i przejść przez wąską bramkę. Żadnej jazdy na gapę! A kierowca jedzie z prędkością przekraczającą z pewnością dozwolony limit. Nie, on pędzi! Czerwone światło? Lekko naciska hamulec, patrzy w prawo, lewo, nic nie jedzie, no to jedziemy Pierwsze trzy dni są najcięższe, po prostu nie do takiej jazdy autobusem miejskim jesteśmy przyzwyczajeni. Teraz, będąc w Polsce i siedząc w autobusie miejskim, tęsknie za, mówiąc bardzo delikatnie, dynamiczną jazdą brazylijskich kierowców. O taksówkach nie wspomnę Skłamałabym, że Rio w całej swej pełni jest cudowne i piękne. To nieprawda. Wiesz, co czyni to miasto miastem grzechu i zapachu rozkładającego się mięsa? Pornografia. Zalew pornografii i kultu ciała. W każdym kiosku na wysokości oczu widzisz zdjęcia wyginających się w dziwaczne pozy dziewczyn. W tych wspomnieniach jest niewiele o tym co się wydarzyło we mnie i mnie na brazylijskiej ziemi. Każdy dzień w Brazylii był jak niespodzianka, coś nowego, zupełnie innego. Żyłam u brazylijskiej rodziny, byłam wolontariuszem ŚDM, doświadczyłam dobra i miłości od tylu ludzi, m. in. Marty i Dominiki. flamingi w Parque das Aves, Foz do Iguaçu Stać mnie tylko na Obriagada, Multo Obrigada!. Podróżowałam z Martą Serdakowską ( III rok geografii) i blondyną Dominiką Wnuk. A.D. Cataratas do Iguaçu/ fot. Marta Serdelek Serdakowska 17

18 Kraina macochy o kamiennym sercu Jest na Ziemi takie miejsce, które magią swą zaraża od pierwszej spędzonej tam chwili. Bo nie codziennie mieszka się w Domku z piernika, rzadko też można przespacerować się szlakiem wilczego tropu Orelec to wieś bieszczadzka, położona ok. 400 m n.p.m. Niby niewiele, ale zwiedzając okolicę na sankach, można się nieźle zmachać. Najwyższe wzgórze, Stefkowa Góra, mierzy sobie 511 m n.p.m., to naprawdę wystarczy, gdy śnieg sięga nam po kolana. I takie zimowe wycieczki polecam najserdeczniej, chociażby ze względu na oznaczenia szlaków. Krwistoczerwone serca, czy przerażające wilcze tropy, to tylko niektóre z pomysłów państwa Marii i Stanisława Orłowskich, które pięknie kontrastują z bielą śnieżnej połaci. Wspomniane małżeństwo nie tylko opracowało szereg wycieczek pieszych i samochodowych po okolicy, ale także otoczyło ten teren swoją miłością i opieką. Związek być może nieprzypadkowy, bo już samo nazwisko jednoczy ich silnie z wsią. Orelec, czyli miejsce życia orłów, a poza nimi także pięknych szczygłów, padalców turkusowych, bocianów czarnych, różnych gatunków motyli, jaszczurek, rysiów i najważniejsze, bobrów! To ku ich chwale powstało Ekomuzeum W krainie bobrów, czyli tak zwane muzeum bez murów. Na czym polega? Jego obiekty tworzą żywą kolekcję, obrazującą wartości przyrodnicze i kulturowe regionu oraz dorobek jego mieszkańców. W jego skład wchodzą wsie: Orelec, Uherce Mineralne, Myczkowce i Zwierzyń wraz ze znajdującymi się w nich interesującymi obiektami, a także ośrodek Caritas w Myczkowcach z Centrum Kultury Ekumenicznej. To właśnie tam można obejrzeć galerię miniatur bieszczadzkich świątyń, a także wiele intersujących gatunków zwierząt, takich jak daniele czy egzotyczne ptaki. W ośrodku można skorzystać z zajęć hipoterapii, a zimą pojechać na konną sannę. Skałki Myczkowieckie, flisz karpacki, zapora wodna na Sanie, stare cerkwie, cudowne źródełko w Zwierzyniu, kamienne serce macochy, bogata i ciekawa tradycja, czujecie się zachęceni? To dodam jeszcze, że za wyjazd w siedem osób samochodem, na cztery dni (trzy noce) zapłaciliśmy po 200 zł od osoby. W tym oczywiście jedzenie, picie i dodatkowe atrakcje. Tajemnica tkwi w niskiej cenie domków Szept, które szczerze polecam. Minusem jest jedynie konieczność rezerwacji z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Tak naprawdę nie musicie się przygotowywać do tego wyjazdu, właściciele zapewnią Wam mapy, książki, a przede wszystkim zajmujące opowieści o historii i przyrodzie regionu. Zaspokoją ciekawość każdego geografa, ponieważ mają szeroką wiedzę na każdy temat. A do tego robią przepiękne zdjęcia niezwykłym zjawiskom i organizmom. Widzieliście kiedyś sublimację śniegu albo niemowlaka rzekotki? Jeśli nie, to polecam towarzystwo państwa Orłowskich. Magdalena Piskorek 18 Domek z piernika

19 Kicia Kocia grochowska klubokawiarnia z duszą Mirona Białoszewskiego Nową alternatywą dla wszystkich znanych wam miejsc, gdzie po zajęciach można udać się ze znajomymi na tradycyjną oranżadę, może okazać się Kicia Kocia. Klubokawiarnia znajduje się na Grochowie, niedaleko ronda Wiatraczna, przy ulicy Garibaldiego 5A. Dedykowana jest ona Mironowi Białoszewskiemu. Białoszewski był taki jak to miejsce, był takim włóczęgą, zbieraczem, słyszę, gdy pytam o szczególne powody takiego wyboru. Wyposażenie wnętrza pochodzi z recyklingu i upcykilngu. Na każdym meblu przyklejona jest karteczka z informacją skąd trafił do Kici Koci. Są tu m.in. krzesła z lat 60., pochodzące z przedszkola na Bielanach, czy meblościanka z przedwojennej willi przy ul. Czeczota. Klimat miejsca jest surowy, iście PRL-owski. Kicia Kocia to klubokawiarnia kulturalna, ku uciesze zarówno umysłu, jak i duszy. Półki uginają się od książek (w klubokawiarni działa biblioteka społeczna, książki wypożyczane są na trzy tygodnie, zbiory pochodzą z darowizn), a bar od przeróżnego rodzaju trunków. Wybór jest naprawdę szeroki i wciąż poszerzany o kolejne ciekawe pozycje, zarówno wśród napojów alkoholowych, jak i bezalkoholowych. Ja szczególnie polecam hamburską Fritz-kole o smaku kawowym. Można tu też przekąsić coś słodkiego lub wegetariańskiego, wypić dobrą kawę. W Kici Koci odbywa się szereg eventów kulturalnych: spotkania literackie, koncerty, warsztaty artystyczne, debaty społeczne i wiele innych. Giełda komiksów, targ winyli, bazar książki, każdy znajdzie coś dla siebie. Brzmi jak jedna z drogich modnych knajp, których coraz więcej na Powiślu? Nic bardziej mylnego. Ceny nie odbiegają od średnich w tego typu miejscach, a jak mówią sami właściciele: Nie jesteśmy hipsterskim lokalem, jesteśmy autentyczni. Klubokawiarnia Kicia Kocia Ul. Garibaldiego 5A Grochów Strona internetowa: klubokawiarniakiciakocia.wordpress. com Facebook: Natalia Kur Mural dedykowany mironowi białoszewskiemu Tam gdzie deszcz jest najlepszym gospodarzem i Afrykańczycy mają zielone oczy czyli Wyspy Zielonego Przylądka. Moją przygodę z tym malowniczym regionem Świata, która istnieje do dzisiaj, rozpoczęłam kilka lat temu. Niezaprzeczalnymi atutami Wysp Zielonego Przylądka, które zwabiają mnie oraz innych turystów, są ciepły klimat i wody oceaniczne. Piękne krajobrazy, w tym zróżnicowana rzeźba terenu, a także brak masowej turystyki dodatkowo podkreślają urok wysp i sprawiają, że wciąż są one na nowo odkrywane wraz ze swoją historią, kulturą i przyrodą. Archipelag Zielonego Przylądka składa się z wygiętej w kształt łuku grupy dziesięciu wysp, pięciu wysepek oraz licznych skalistych kolumn, wystających nad powierzchnię wschodniego Atlantyku. Wysunięta najbardziej na wschód część archipelagu leży 460km od wybrzeży Senegalu, zaś zachodni kraniec jest oddalony o 830km. Na wyspach średnia roczna temperatura powietrza waha się od 22 C do 27 C. Podczas mojego pobytu na wyspie Sal zdarzyło się, że pustynne, płaskie wewnętrzne części wyspy osiągnęły temperatury rzędu 40 C. Środowisko naturalne i gospodarkę Republiki Uliczny zespół w Espargos 19

20 Zielonego Przylądka uformowało kilka osobliwości geograficznych, kombinacja wiatrów i prądów morskich, które niosą ze sobą na przemian ciepło i zimno oraz pył i suche powietrze. Kluczowe znaczenie mają niewielkie opady, związane z zimnym Prądem Kanaryjskim, a jak mawiają mieszkańcy wysp, deszcz jest najlepszym gospodarzem. Coroczne deszcze nie są jednak regularne, zdarzają się kilkunastoletnie susze, na przykład tak, jak to było w latach 60-tych, kiedy susza trwała 12 lat. Historia archipelagu, ze względu na swoją kolonizacyjną przeszłość i handel niewolnikami, była tragiczna, jednak od lat 70. XX w. rozpoczął się w niej nowy, pełen nadziei rozdział. Namiastkę tego rozdziału historii zaobserwowałam podczas swojego dwutygodniowego pobytu na wulkanicznej wyspie Sal, która jest najbardziej jałową z zamieszkałych wysp. Jej powierzchnia obejmuje bure, kamieniste równiny, zwietrzałe stoki starego wulkanu i pustynne piaski przywiane przez wiatr z kontynentalnej Afryki, są to głównie nieużytki rolne. Spacerując po otaczającej wyspę plaży, zewsząd widoczny jest dla nas najwyższy szczyt, Monte Grande, na północnym wschodzie osiąga on wysokość 406 m n.p.m. Alternatywą dla długich spacerów, może być jazda quadem, który możemy wypożyczyć w kilkunastu punktach znajdujących się najczęściej na plaży przy dużych kompleksach hotelowych. Amatorom sportów wodnych, kitesurfingu i windsurfingu, okolica oferuje stale wiejące silne wiatry. Chociaż wyspa Sal nigdy nie cieszyła się opinią dobrego miejsca do mieszkania, zawsze próbowano znaleźć jakiś sposób na efektywne wykorzystanie panujących tam czterech żywiołów : słońca, piasku, wiatru i soli. Obecnie, po raz pierwszy w swojej historii, wyspa dzięki nim zaczęła się prężnie rozwijać, bo to właśnie piasek i słońce przyciągają wielbicieli plaż i odpoczynku. Turystyka i ożywiony rynek nieruchomości uważane są za przyszłość gospodarki wyspy. Większość mieszkańców wyspy żyje w Espargos, głównym mieście usytuowanym w centrum wyspy, gdzie w 1945 r. wybudowano międzynarodowe lotnisko. Na południowym wybrzeżu znajduje się Santa Maria, druga pod względem wielkości wioska o charakterze turystycznym. Natomiast Pedra de Lume, mieszcząca się na wschodzie wyspy, to miejsce wydobycia soli, od której pochodzi nazwa wyspy. Warto odwiedzić znajdujące się tam saliny - baseny solne, i zażyć kąpieli w solance, aby poczuć bezwładność naszego ciała. Po wyjściu z solanki przed oczami ukaże się nam krajobraz rodem jak z Czerwonej Planety. Ważnym punktem na mapie wyspy jest również portowe miasteczko Palmeira z własną przetwórnią ryb. Spacerując po wyspie spotkać można nie tylko rdzennych mieszkańców, ale też ich rodaków z sąsiadujących wysp. Współcześnie ok. 70% stanowią mulaci, reszta to ludność pochodzenia afrykańskiego. Skutkiem kolonizacji i handlu niewolnikami jest zróżnicowana, niespotykana w innych częściach świata uroda mieszkańców wyspy. Przy bardzo ciemnej karnacji mierzą nawet dwa metry wzrostu, mają zielone oczy, delikatne rysy twarzy oraz długie włosy rozjaśnione od słońca, przyjmujące jasny, karmelowy kolor. Bywają też jasnoocy, których karnacja miewa różne odcienie brązu od ciemnobeżowego, typowego dla karnacji ludności arabskiej, po ciemny brąz, charakterystyczny dla przybyszy z Senegalu. Podczas mojej wizyty w miasteczku Espargos odwiedziliśmy jedną z trzech szkół znajdujących się na wyspie. Ponieważ 53% ludności wyspy stanowią analfabeci, to niesamowite wrażenie wywarły na mnie dzieci pochłonięte nauką, ubrane w jednakowe błękitne mundurki. Z oczami przepełnionymi radością i nadzieją na lepszą przyszłość, z uśmiechem na twarzy korzystają z bezpłatnej edukacji. Jak się dowiedziałam, rozkład dnia dla dzieci i młodzieży uwarunkowany jest wysokimi temperaturami w ciągu dnia. Rano, kiedy słońce nie daje się jeszcze tak mocno we znaki, młodsze dzieci idą do szkoły, kończąc zajęcia przed południem. Natomiast starsze dzieci w godzinach porannych pracują w porcie, na targach, sprzedając pamiątki, czy też w hotelach, pełniąc funkcje niższego personelu, pomagając w ten sposób rodzinom w utrzymaniu. Kiedy targ rybny już nie funkcjonuje, alejki ogrodowe w hotelach zostały nawodnione i wysprzątane, muszelki na plaży wyprzedane turystom, nauka dla starszych dzieci organizowana jest po południu. Począwszy od południowo- -zachodniego krańca zatoki, zwanej w legendach Shark Bay, czyli zatoka rekinów, aż po stare, drewniane, jednak niezwykle szerokie molo, znajdujące się w sercu plażowego targu miasteczka Santa Maria, na plażach można spotkać dużo młodzieży. mały mieszkaniec Palmeiry 20

21 Aż 3/4 ludności wysp nie skończyło 15 lat i, co ciekawe, średni wiek mieszkańców w 2000 r. wynosił 17,4. Podczas swojego pobytu na Sal odbyłam kilka spotkań, które ukazały mi wielozadaniowość tamtejszej ludności, to jak niesamowicie łączą swoje obowiązki w ciągu dnia, a przy tym cały czas kierują się słynną w tamtejszym rejonie zasadą No stress, No smoke, No sex, No alcohol radują się codziennym życiem. (96% mieszkańców wysp jest wyznania katolickiego - w miarę możliwości praktykującego, paradoksem jest fakt, iż jedynie około 20% dorosłej populacji zawarło formalny ślub). Spędzając czas na obserwacji miejscowej ludności, poczułam, że chcę spędzić wiecej czasu w ich towarzystwie. Otóż o poranku udałam się do małego, malowniczego, skromnego kościółka położonego w sercu miasteczka Santa Maria, wyśpiewałam psalm w języku angielskim, portugalskim, hiszpańskim i niemieckim, a może nawet francuskim, bo każdy uczestnik mszy otrzymał na karteczce przebieg nabożeństwa w kilku językach. Następnie żwirową drogą udałam się na targ rybny przy molo, zakupiłam niezwykle świeże owoce morza i inne morskie przysmaki. Wróciłam w okolice kapliczki, aby na targu dokupić świeżych owoców, nasion, orzechów i warzyw. Po 30 minutach szalałam już na skimboardzie (mini deska do ślizgania się na falach - coś a la surfing), rzucając się i nurkując w dochodzących do 1,5 metra wysokości falach Oceanu. Natknąć się tam można na delfiny i rekiny. Następnie pod bacznym okiem 8-letniego, mieszkańca Sal pobrałam lekcje obsługi latawca do kitesurfingu, po czym wspólnie udaliśmy się, początkowo, na lot paralotnią przywiązaną asekuracyjnie do łodzi motorowodnej. Następnie wsiedliśmy na czteronapędowego quada i pojechaliśmy szaleć po okolicznych wydmach piaskowych oraz pagórkach powulkanicznych. Późnym popołudniem udałam się na spacer, prowadząc na smyczy malutką małpkę kapucynkę, stanowiącą tutaj źródło dochodu jednego z młodych chłopców ćwiczących codzienne wodno-plażowe akrobacje. Doszłam do wschodniej części wyspy, gdzie występują rafy koralowe. Podczas spaceru mijałam plażowych handlarzy świecidełkami i wyłowionymi o poranku dużymi muszlami, w których został zaklęty szum oceanu. Kiedy już Słońce chyliło się ku zachodowi, zagrałam w koszykówkę z zapoznanym na plaży niespełnionym zawodnikiem mierzącym prawie 220 cm wzrostu, po czym oddałam się grze w minigolfa hotelowego z samym posłem Jerzym Federowiczem, którego również urzekł czar tej wyspy. Po tym wszystkim wysłuchałam opowieści emerytowanego już żeglarza słodkich wód, aby następnie zakończyć swój dzień tańcem w pobliskiej dyskotece, będąc przy tym wytypowaną z widowni do występu w pokazie tanecznym wraz z głośno bębniącym i rytmicznie grającym senegalskim zespołem prosto z Dakaru. Tak oto wyglądał mój dzień na wyspie Sal, spędzony w rytmach bębnów afrykańskich i śpiewu samej Cesarii Evory. Udając się tutaj, warto pamiętać iż Wyspy Zielonego Przylądka są regionem specyficznym, ze względu na swoje położenie geograficzne, a także na dwoistość klimatów kształtujących środowisko naturalne, a co za tym idzie, mających ogromny wpływ na ich mieszkańców, którzy, czy to susza, czy problemy ekonomiczne, potrafią się cieszyć życiem i chwilą... będąc przy tym zawsze niezwykle sympatycznymi i przyjaznymi. Karolina Wardakowska wracając z połowu ryb w miasteczku Palmeira 21

22 22 WYWIAD z prof. dr hab. Mirosławą Czerny Krzysztof Górny: Pani Profesor, ostatnie lata na Wydziale Geografii upływają pod znakiem bardzo wielu reform. Wydaje się, że Instytut, którego jest Pani kierownikiem, doświadczył tego najbardziej. Które z tych zmian wskazałaby Pani, jako te najważniejsze, a które za niepotrzebne? Mirosława Czerny: Generalnie zmiany uważam za pozytywne. Obecne reformy zostały wymuszone przez sytuację finansową i organizacyjną Uniwersytetu. Natomiast z punktu widzenia Instytutu i jego miejsca są pewne kwestie, które nie są korzystne - przede wszystkim lokalizacja. Uważam, że wprowadzenie nowej specjalności to krok pozytywny, natomiast fakt, że nas fizycznie rozdzielono, oceniam bardzo negatywnie. Instytut zawsze stanowił jednostkę bardzo zintegrowaną. Przypominam, że powstał z dawnego Studium Afrykanistycznego, które zostało włączone do Wydziału kilka dekad temu i z założenia była to jednostka interdyscyplinarna. Dziś organizacja nauki bardzo utrudnia taką ścieżkę rozwoju i stąd gorsza sytuacja Instytutu. To bardzo ogranicza przede wszystkim pole badawcze, ale i ofertę dydaktyczną. K.G.: Przechodząc do kolejnego wątku, chciałem zapytać, jaką była Pani studentką? Czy taką ukierunkowaną na dokładne studiowanie literatury do każdego przedmiotu, czy raczej nastawianą na podróżowanie? A może udało się to połączyć? M.C.: Udało się to połączyć, chociaż w tamtych czasach nie było to takie łatwe. Mój rocznik to była bardzo niesforna grupa studentów. Państwo nie znają pewnej historii, którą pozwolę sobie przypomnieć. Geografowie zaczęli organizować wyprawy studenckie w latach 70-tych. To było zupełne novum, możliwe dopiero w czasach Gierka. W 1973 roku odbyła się pierwsza z nich. Studenci pojechali traktorem Ursus na Bliski Wschód i spóźnili się w październiku na kilka dni zajęć, za co wyrzucono ich ze studiów. To były takie czasy. Natomiast w następnym roku nasza grupa zorganizowała wyprawę do Afryki Północnej, ja byłam wtedy po 4 roku studiów. To było karkołomne przedsięwzięcie. Wiem, że nawet powstał film na ten temat o studentach, którzy starali się przełamać sztywne zasady komunistyczne i udało się im wyjechać za granicę. K.G.: Udało się zdążyć na czas? M.C.: Tak, wróciliśmy w końcu września, choć były zagrożenia, ponieważ uciekł nam prom w Tunisie i, zamiast na Sycylię, popłynęliśmy do Genui, przez Sardynię. (śmiech) K.G.: A kiedy odbyła się Pani pierwsza podróż do Ameryki Łacińskiej? M.C.: Rozpoczęła się dość szybko. Mnie zawsze fascynował tzw. wówczas Trzeci Świat, dziś nazywany globalnym Południem. Gdy wyjeżdżałam na wspomnianą już wyprawę, zastanawiałam się czy będę pisała pracę o Afryce, czy o Ameryce Południowej, która mnie zawsze bardziej fascynowała. Jednak odległość jest taka, że wtedy wydawał mi się to region nieosiągalny i nigdy sobie tego nie wyobrażałam, a Afryka była w zasięgu autobusu Jelcz. Kiedy miałam zacząć pisać pracę magisterską, do Polski, po pięciu latach pobytu na Kubie, powrócił pan dr Dembicz (później profesor na naszym Wydziale i założyciel CESLA). Zorganizował on seminarium magisterskie poświęcone Ameryce Łacińskiej. To były fascynujące zajęcia. Przywiózł wtedy mnóstwo map topograficznych Kuby, tworzonych przez Amerykanów, na których śledził z nami wszystkie obiekty. Tłumaczył strukturę użytkowania ziemi, pokazywał gdzie są plantacje trzciny cukrowej, a gdzie są baraki niewolników kiedyś tam mieszkających. Było to na tyle ciekawe, że przekonał mnie, by pisać pracę magisterską na temat Ameryki Południowej. Gdy ją obroniłam, starałam się o przyjęcie na studia doktorancie do instytutu panowskiego, ponieważ nie było możliwości znalezienia pracy na Uniwersytecie. Jednak szczęśliwie profesor Dembicz powiedział mi wtedy: wstrzymaj się, dziecko, ja wyjeżdżam na Kubę, nikt jeszcze o tym nie wie, a ty przyjdziesz na mój etat, tak też się stało. Po czterech miesiącach pracy jako asystent stażysta na UW, przyszły stypendia na Kubę. Kierownikiem mojego zakładu Geografii Regionalnej był wtedy profesor Bogodar Winid i gdy tylko przyszły te stypendia, przybiegł do mnie i mówi: Słuchaj! Szykuj się, jedziesz na Kubę! po czterech miesiącach pracy! Upłynął następny rok, bo tyle trwały przygotowania, i pojechałam na staż na Kubę. Od tego się wszystko zaczęło miałam wtedy 23 lata. K.G.: I co takiego było na tej Kubie, że obudziło tę ogromną pasję do Ameryki Łacińskiej, której poświęciła Pani karierę i życie? M.C.: Kuba była fascynująca! Pasja istniała zawsze, tylko tam ona się zrealizowała. To była fascynująca szkoła latynoamerykanistki. Poczynając od języka wyjechałam z hiszpańskim uczonym tu, na kursach. A tam pierwszego dnia dostałam wiadomość, że mam się udać na Uniwersytet, z pięknej dzielnicy Hawany - Varadero, w której mieszkałam. Powiedziano mi, że gdzieś tam jest przystanek. Poszłam na niego i wyuczonym hiszpańskim zapytałam grzecznie: gdzie odjeżdża taki i taki autobus (autobus po hiszpańsku to autobus). Zapytałam takiego bardzo wysokiego, ciemnoskórego pana. On na mnie popatrzył bez zrozumienia, a ja powtarzałam ciągle to samo pytanie, zastanawiając się, czy coś źle mówię? Ten nic. Po dłuższej chwili on drapie się po głowie (nie zapomnę tego widoku do końca życia) i mówi: aaaaaa Guagua. Wtedy ja już nie wiedziałam, o co chodzi! Po pewnym czasie się wyjaśniło, ze tak właśnie po kubańsku mówi się na autobus. Tak się zaczęło życie na Kubie i cała praktyka hiszpańskiego. Jak, po sześciu miesiącach jeżdżenia codziennie na uniwersytet, zaczęłam rozumieć, o czym rozmawiają ludzie w autobusie, mogłam stwierdzić, że już umiem hiszpański. K.G.: Gdyby miała Pani stwierdzić, gdzie jest Pani miejsce na Ziemi? Tam w Ameryce Łacińskiej, czy tu w Polsce? Jaka

23 byłaby odpowiedź? M.C.: Jest w Polsce, natomiast nie wyobrażam sobie życia bez odwiedzania Ameryki Łacińskiej. To jest w tej chwili nieodłączna część mojego życia. Już się martwię, co zrobię na emeryturze? Będę musiała znaleźć jakiś kluczyk, by tam jeździć. Serce jest w Ameryce Łacińskiej, lecz logika mówi, że jednak jest się Europejczykiem, Polakiem i że to miejsce na Ziemi jest tutaj. K.G.: A czy są w Pani życiu jakieś inne pasje, hobby, którym Ameryka Łacińska, choć trochę oddaje pola? M.C.: Takiego hobby zupełnie oddzielnego nie mam. Od zawsze pasjonowałam się fotografią i oczywiście mogłam się zrealizować jeżdżąc do tych wszystkich krajów. Pasjonuję się także literaturą, ale tu także - przede wszystkim latynoamerykańską. Mam całą kolekcję książek oryginalnych, w języku hiszpańskim. K.G.: Pani mąż jest profesorem kartografii na UMCS-ie w Lublinie. Czy w domu, przy obiedzie lub kawie, dominują tematy geograficzne, czy może są one już tak obecne na co dzień w pracy, że w życiu rodzinnym stanowią pewnego rodzaju tabu? M.C.: Wprost przeciwnie, dominują cały czas. To znaczy my w ogóle w domu bardzo dużo rozmawiamy. Nie tyle o sprawach służbowych, co o problemach. Na przykład: jak dana kwestia została zinterpretowana przez prasę, czy jak mapy zostały źle zrobione (śmiech). Wspólnie z mężem bardzo dużo pracujemy, wiele razem napisaliśmy. On bardzo często robi mapy do moich publikacji, ponieważ sprawia mu to dużą przyjemność. Ludzie się temu dziwią, ale my lubimy na te tematy mówić. Może dlatego ciągle ze sobą rozmawiamy. Mój mąż uważa, że często ma prywatnego przewodnika, bo jak gdzieś wyjeżdżamy to najczęściej sami sobie te wyjazdy organizujemy. Wybieramy region, organizujemy przejazdy, noclegi itp., ale czasem, szczególnie w regionach, których dobrze nie znamy, jeździmy na wycieczki zorganizowane. I w szczególności, gdy jedziemy do globalnego Południa, sytuacja wygląda tak, że przewodnik coś mówi, a ja mężowi dopowiadam i tłumaczę np.: to są przykłady typowego sektora nieformalnego. Już mi się zdarzyło dwa razy, że wycieczka zamiast słuchać przewodnika, słuchała mnie, więc już się staram nie odzywać (śmiech). K.G.: Można powiedzieć, że istnieje jakaś recepta na zostanie profesorem? M.C.: (śmiech) Ja może powiem z mojej kobiecej perspektywy. Trzeba mieć niezwykle tolerancyjnego i wyrozumiałego męża, żeby zrobić karierę naukową. Zawsze twierdzę, że połowę mojego sukcesu zawdzięczam mojemu mężowi. Przecież ja wyjechałam na Kubę cztery miesiące po ślubie i to na 10 miesięcy! Nie wiem czy pan może takie rzeczy pisać, ale wszyscy mówili: przecież ona stamtąd nie wróci, a ona wróciła z tej Kuby. Niezwykła tolerancja i zrozumienie, że kobieta zawodowo musi się spełnić. On od początku to podkreślał, że jeśli uważam, że to jest dla mnie ważne ze względów zawodowych i gdzieś mam jechać, to mam pojechać. I tak do dnia dzisiejszego. W 1994 roku wyjeżdżałam znowu na pół roku, a w Polsce były to trudne czasy. Mąż powiedział tylko: Wiesz, ty pojedź, ale może najpierw kupmy kuchenkę mikrofalową, bo ja już nie będę sobie więcej gotował (śmiech). K.G.: Jakich wskazówek udzieliłaby Pani osobom zaczynającym swoją karierę naukową lub planującym ją? M.C.: W dziedzinie, którą ja reprezentuję, jeśli się zajmujemy geografią nie Polski, to podstawowe są wyjazdy i wszystkim to mówię. Każdy wyjazd wnosi bardzo dużo do przyszłej kariery, bo poznaje się nie tylko język, ale i środowisko naukowe, sposoby pracy w innych ośrodkach, inne kultury, uczy się tolerancji. Absolutnie znajomość kilku języków. Na jednym angielskim w tej chwili kariera naukowa nie może się skończyć, to jest bardzo ważne. Nie bać się kontaktów i obcowania z innymi kulturami, tylko je akceptować. K.G.: Na pewno dochodzi jeszcze ciężka praca. M.C.: Bardzo ciężka praca! Ja już o tym nie mówię, bo to jest tak ciężka praca, że to w ogóle nie należy myśleć w tych kategoriach. Jeśli ktoś poświęca się karierze naukowej to doba nie ma 24 godzin, tylko znacznie więcej. K.G.: A ile śpi profesor? M.C.: Akurat ja się muszę wyspać minimum 7 godzin, żeby być przytomna, ale ta sztuka nie zawsze się udaje. Tu też opowiem panu historię z mojego życia. Pracę habilitacyjną napisałam, gdy moja córka miała 7 lat. Przyszłam do domu i szczęśliwa mówię do męża: w końcu pozbyłam się tego balastu, w końcu będę miała spokój, wtedy moja siedmioletnia córka popatrzyła na mnie i mówi: Mama, czy teraz będzie można z tobą rozmawiać? Mieszkaliśmy w mieszkaniu rotacyjnym na Bernardyńskiej w dwóch pokoikach, dziecko, jak tylko nie musiało iść do przedszkola, trzymaliśmy je w domu, żeby była z nami, ale to nie wystarczyło. K.G.: To było największe wyrzeczenie? M.C.: Chyba tak. Do końca życia nie zapomnę tych słów. Ja sobie nie zdawałam sprawy z tego, bo fizycznie byłam w domu, ale dziecko odczuwało, że mnie nie ma. Praca jest na okrągło. Wraca się do domu i siada przed komputerem i dopóki człowiek nie padnie spać, to siedzi i pracuje. Nie ma sytuacji, że mamy wolne i na to się trzeba nastawić. Ta praca jest pełna wyrzeczeń, ale i przyjemności. Coś za coś. K.G.: Wykładała Pani na bardzo wielu uniwersytetach na całym świecie. W Barcelonie, Moguncji, Madrycie, a także w Ameryce Łacińskiej. Których studentów polubiła Pani najbardziej? Z którymi się najlepiej pracowało? M.C.: Bardzo trudne pytanie. Najbardziej zdyscyplinowani byli jednak Niemcy w Moguncji. Natomiast, jeśli ktoś studiuje w Ameryce Łacińskiej, na przykład w Kolumbii, to jest to awans społeczny, dlatego im bardzo zależy na zdobyciu wykształcenia. Oni również bardzo się przykładają do studiów. Wiedzą, że jak skończą studia z dobrymi wynikami, to będą mieli bardzo dobrą pracę. U nas się często mówi lekceważąco o wykształceniu pozaeuropejskim, natomiast tam poziom jest naprawdę wysoki. K.G.: Czy to oznacza, że uzyskanie stopnia naukowego w Polsce w porównaniu do otrzymania go w Niemczech czy w Kolumbii, jest pod jakimś kątem gorsze? M.C.: Nie. Ja myślę, że jest równe. Wiadomo, każdy chciałby 23

24 być absolwentem Oxfordu, ale to jest niemożliwe. Natomiast nasze uniwersytety dawały bardzo dobre wykształcenie i przygotowanie do pracy własnej. To się trochę zmienia. K.G.: Na gorsze? M.C.: Nie chcę powiedzieć, że na gorsze, dlatego że zmienia się świat, zmieniają się źródła i dostęp do informacji. Studenci nie muszą dzisiaj siedzieć w bibliotece tyle, ile ja siedziałam. Natomiast ze względu na ogromny zalew informacji, trzeba umieć je selekcjonować. Tego nie potrafimy i być może stąd wynikają płytkie i negatywne oceny. K.G.: Może jest tak, że Internet i ten zalew informacji w jakiś sposób wyręczają uniwersytety? M.C.: Ja myślę, że nie, bo Internet jest biblioteką. Ja to tak traktuję i jestem szczęśliwa, że są bazy różnych czasopism, o których kiedyś tylko się słyszało. W 1997 roku byłam pół roku w Oxfordzie, w School of Geography. Pamiętam, że całe dnie siedziałam tam w bibliotece, wróciłam z tonami ksero. Wszystko to dlatego, że dotarłam tam do czasopism, o których słyszałam i o których mi się śniło, żeby je mieć. Dzisiaj nie trzeba tego robić i studenci tego nie doceniają. Jest po prostu inaczej, ale przecież nasz rozwój polega na ciągłych zmianach. Trudno jest wobec tego stwierdzić, czy jest lepiej, czy gorzej. K.G.: Czy, odbywając tak wiele wykładów na całym świecie, najbardziej lubi Pani pracę dydaktyczną? Czy może woli Pani prace w terenie lub pisanie książek? M.C.: Chyba w tej chwili najbardziej lubię pisanie. Ale to zmienia sią z wiekiem, dlatego, że coraz bardziej zdaję sobie sprawę z uciekającego czasu. Człowiek tyle tej wiedzy zgromadził i może należałoby ją jakoś usystematyzować i się nią podzielić. Ja ze studentami bardzo lubię rozmawiać i pracować, ale po prostu tych zajęć jest dużo. Coraz trudniej skupić się na pracy własnej, zdając sobie sprawę, że jest jeszcze bardzo dużo do zrobienia w naszej dziedzinie. Geografia jest miła i przyjemna, ale wcale nie jest łatwa. Nowości książkowe Kanada Wschodnia warta zachodu, Regel Wiesława Kolumb odkrył Amerykę, a ja Kanadę dla siebie - i o tym właśnie chcę opowiedzieć... Kanada to kraj syropem klonowym płynący, emanuje wolnością, oferuje dużą przestrzeń i stwarza pozytywne wibracje. Przekonałam się też, że jego mieszkańcy są gościnni i serdeczni. Inuici, których poznałam w czasie swojej podróży, otworzyli mój umysł na nową wiedzę. Czy marzyłeś kiedyś o Kanadzie? Jaka jest Kanada? Poznaj zupełnie inny kraj, gdzie priorytetem jest nie jak przeżyć, lecz jak pożyć. Dom włóczęgi, Wilk Mariusz Swoją opowieść-dziennik Dom włóczęgi Mariusz Wilk pisze tak, jak się bierze kolejny oddech. Albo tak, jak się po czasie wraca na wytyczoną niegdyś ścieżkę. To, co zdawało się odruchowe, odkryte, rozpoznane, nieoczekiwanie nabiera nowych znaczeń. W domu nad Oniego nastąpiły zmiany. Pojawił się ktoś, kto sprawił, że Wilk na nowo czyta alfabet natury, a własną biografię tłumaczy na nieznane mu wcześniej emocje. Zmiana perspektywy spojrzenia na przyrodę, literaturę, ludzkie losy daje fascynujący efekt odkrywania tego, co bliskie, a dotąd niedostrzeżone. Książka mieni się, jak i poprzednie, zmiennością planów narracyjnych i mikroopowieści. Tym razem Wilcza włóczęga wiedzie drogą wyznaczaną przez zdziwienie dostrzeżone w oczach Martuszy. Góra w Tybecie, Thubron Colin Kajlas, najświętsza ze wszystkich gór świata czczona przez jedną piątą ludzkości wznosi się za wałem centralnych Himalajów, niedostępna i nie całkiem realna. Według najstarszych wierzeń wiruje niczym wrzeciono, oś wszelkiego stworzenia, wznosi się nieskończenie wysoko do pałacu Brahmy, największego i najodleglejszego z bogów. Równie głęboko schodzi pod ziemię. Z jej podnóży wypływają cztery wielkie rzeki, które poją świat Indus, Brahmaputra, Ganges i Satladź. Jest ucieleśnieniem astralnego piękna, źródłem wszechświata. Wielu wierzy, że okrążenie góry Kajlas wymazuje grzechy całego życia. 24

25 GEOKULTURA kalendarium Międzynarodowy tydzień teledetekcji na Uniwersytecie Warszawskim, symposia/2014-symposium-warsaw EARSeL and ISPRS Young Scientist Days 2014, konferencja organizowana przez Koło Naukowe Geoinformatyki i Teledetekcji KONFERENCJA MIĘDZYNARODOWA, Zwierzyniec - Rozwój zrównoważony obszarów wiejskich w regionach peryferyjnych, MEDICAL GEOGRAPHY FORUM 2014, Health and Environment IGU Commission workshop prior to the IGU Meeting in Krakow, organized by: Faculty of Geography and Regional Science, University of Warsaw Polish Geographical Society Workshop of Commission on Gender and Geography of the International Geographical Union, uw.edu.pl/en/igu2014 ostatni tydzień sierpnia - Geożagle Katarzyna Greń, Magdalena Piskorek SŁAWNI ŻEGLARZE, SŁAWNE ŻAGLOWCE 4. ERNEST SCHACKLETON I JEGO ENDURANCE Historia Schackletona jest tak nieprawdopodobna, że gdyby nie ilość świadków trudno byłoby w nią uwierzyć. A było ich wielu, bo pomimo wszystkich nieszczęść, jakie spotkały wyprawę pod wodzą Irlandczyka, wszyscy członkowie przeżyli i cało powrócili do domów, by opowiedzieć, co im się przydarzyło. 1 sierpnia 1914 roku z Londynu ruszyła ekipa, która jako pierwsza w dziejach ludzkości chciała pokonać Antarktydę przechodząc ją pieszo, w poprzek. Gdy statek Endurance dopłynął do morza Weddella sytuacja była tragiczna. Skuty lodem akwen zdawał się blokować drogę i sugerować, że jest ona zamknięta. Po kilku tygodniach oczekiwania na poprawę sytuacji, dowódca wyprawy w końcu postanowił wypłynąć i lawirując wąskimi kanałami pomiędzy spękaną krą, wyprawa zaczęła zbliżać się do brzegów kontynentu. Jednak statek w końcu ugrzązł i przymarzł do lodu na całą, długą i zimną noc polarną. Zrobiono z niego dom dla żeglarzy. W centralnej części, najbardziej odizolowanej od zewnętrznego świata, stworzono kwatery i ustawiono duży piec. Marynarze przetrwali tak prawie rok, do czasu, kiedy kra ponownie zaczęła pękać, otwierając wąskie przesmyki. 27 października 1915 roku, gdy zdawało się, że lada dzień wznowienie podróży będzie możliwe, kadłub został uszkodzony przez napierający lód, a Schackleton zmuszony był ogłosić ewakuację. Rozbity statek częściowo przerobiono na szalupy ratunkowe. Zabrano żywność, liny i deski niezbędne do naprawy. Od najbliższej ludzkiej osady na Georgii Płd. marynarzy dzieliło 800 Mm. Gdyby nie wola walki kapitana i jego troska o zdrowie psychiczne załogi, z całą pewnością wyprawa by się rozpadła, a jej członkowie zginęli. Jednak udało się im przetrwać, a historia ich bohaterstwa opowiadana jest do dziś, pomimo, że nie osiągnęli zamierzonego celu. 25

26 KRZYŻÓWKA od EGEA Geosłówka soft sulfate mineral, used as a plaster ingredient 2. type of glacial lake formed by melting glacier 3. natural form of iron, which is a combination of iron metal with other minerals and rocks 4. a full length of the building measured alongside the road 5. the process of growth of the cities into bigger and less urbanized areas 6. the process of breaking down the rocks through contact with solar energy; water or air 7. a half of the Earth 8. a form of solid precipitation that consists of balls of ice 9. HCl Publikacja Finansowana ze środków zss uw Zarząd Samorządu Studentów UW jest organem wykonawczym samorządu na szczeblu uczelni. Dlaczego rola Zarządu jest tak istotna i ważna dla innych samorządów jednostek? To właśnie on współpracuje z samorządami jednostek, wspiera je, opracowuje projekt budżetu i dokonuje podziału funduszy przeznaczonych na działalność Samorządu Studentów na całym Uniwersytecie Warszawskim. Czym jeszcze zajmuje się Zarząd? Niewątpliwie coroczną organizacją Juwenaliów, imprez muzycznych i spotkań kulturalnych z przedstawicielami świata nauki czy kultury. Przedstawiciele tego organu w ramach projektu UW Here zdobywają zniżki w sklepach, restauracjach, kinach, etc. Zarząd prowadzi także wiele innych projektów, np. internetową telewizję studencką Uniwerek. TV, Raport Studencki czy Akademicki Rozkład Jazdy. Ponadto ZSS UW co roku wita wszystkich studentów pierwszego roku projektem Witaj na UW, w ramach którego organizowane są koncerty, imprezy czy wyjścia do muzeów. Jednym z priorytetowych zadań Zarządu jest dbanie o prawa studentów. Jego przedstawiciele działają w imieniu wszystkich studentów UW na szczeblu ogólnouniwersyteckim i reprezentują społeczność studencką przed władzami. W ramach Zarządu Samorządu Studentów UW działa osiem komisji i trzech pełnomocników, którzy dbają, by każdy z wyżej wymienionych projektów był należycie realizowany. Dostęp do materiałów tych Komisji, tj. sprawozdań, protokołów, informacji o projektach, ma każdy student, tak jak każdy może uczestniczyć w pracach Samorządu Studentów UW. 26 Bezpłatne czasopismo studenckie Ukazuje się na WGiSR UW Geoprzegląd 2014 Adres: Krakowskie Przedmieście Warszawa Mail: Druk: Drukarnia Advert Katowice 500 egzemplarzy Redakcja: Magdalena Piskorek (red. naczelna), Natalia Bojarowska, Krzysztof Górny, Natalia Kur, Maria Monika Miklaszewska, Julia Wasilewska (korekta) Design i łamanie: Bartłomiej Iwańczak, Katarzyna Greń Zdjęcie na okładce: Marta Serdakowska Jeżeli nie zaznaczono inaczej, zdjęcia w artykułach są własnością autorów tekstów lub pochodzą ze zbiorów redakcji. Wstawki: Krzysztof Górny

SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA WYMIANIE STUDENCKIEJ W RAMACH PROGRAMU ERASMUS UNIVERSIDAD DE MURCIA 2013/2014 Maria Malec

SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA WYMIANIE STUDENCKIEJ W RAMACH PROGRAMU ERASMUS UNIVERSIDAD DE MURCIA 2013/2014 Maria Malec SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA WYMIANIE STUDENCKIEJ W RAMACH PROGRAMU ERASMUS UNIVERSIDAD DE MURCIA 2013/2014 Maria Malec Jestem studentką kierunku Zarządzanie na Wydziale Zarządzania Politechniki Lubelskiej.

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ:

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: Bezpłatne zajęcia dodatkowe w Twojej szkole dowiedz się więcej!!!! Projekt

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Prezentacja: Michalina Mościszko Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI Gimnazjalisto! W roku szkolnym 2014/15 oferujemy Ci 5 klas ogólnych od drugiego roku nauczania sprofilowanych zgodnie z preferencjami uczniów. Klasa 1a z rozszerzonym programem nauczania języka polskiego,

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Katedra Marketingu. Wydział Zarządzania. Koło Naukowe Komunikacji Marketingowej PRYZMAT

Katedra Marketingu. Wydział Zarządzania. Koło Naukowe Komunikacji Marketingowej PRYZMAT Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Koło Naukowe Komunikacji Marketingowej PRYZMAT Drogi studencie! Dziękujemy, że zainteresowała Cię oferta Katedry Marketingu Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego!

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi SIERPIEŃ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Egzamin maturalny z języka angielskiego

Bardziej szczegółowo

EuroWeek Szkoła Liderów 2015

EuroWeek Szkoła Liderów 2015 EuroWeek Szkoła Liderów 2015 Tegoroczny Obóz Językowy Euroweek, niewątpliwie był jednym z tych wyjazdów, które zapadają w pamięci na długie lata. Grupa uczniów z naszej szkoły wraz z nauczycielem języka

Bardziej szczegółowo

Przed podróŝą na Litwę

Przed podróŝą na Litwę Przed podróŝą na Litwę Źródło: http://www.hotels-europe.com/lithuania/images/lithuania-map-large.jpg BirŜai to niewielkie miasto litewskie wyznaczone jako miejsce kolejnego, juŝ piątego spotkania przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ Egzamin maturalny maj 2009 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1. E 1.2. A 1.3. Zdający selekcjonuje informacje (II. 1 d)

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka angielskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar

Bardziej szczegółowo

Uczelniane zasady rekrutacji studentów wyjeżdżających na praktyki w ramach programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015

Uczelniane zasady rekrutacji studentów wyjeżdżających na praktyki w ramach programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015 Uczelniane zasady rekrutacji studentów wyjeżdżających na praktyki w ramach programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015 Zasady i warunki wyjazdu 1 1. Wyjazdy studentów na praktyki w ramach programu Erasmus+

Bardziej szczegółowo

POSZE Z RZ R Z H ORYZO Z N O T

POSZE Z RZ R Z H ORYZO Z N O T POSZERZ HORYZONT Istnieje możliwość wyjazdu do ponad 90 państw!!! W Warszawie przyjęliśmy praktykantów z: Hiszpanii Meksyku Rumunii Ukrainy Czech Niemiec Wielkiej Brytanii Czarnogóry Belgii Turcji Bośni

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rzeszowski

Uniwersytet Rzeszowski Erasmus Extended Erasmus University Charter (2007-2013) 67307-IC-1-2007-1-PL-ERASMUS-EUCX-1 Erasmus code: PL RZESZOW02 Universita Degli Studi Di L'Aquila Agnieszka (studentka WF) 1. Czy było organizowane

Bardziej szczegółowo

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról.

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról. 11. W ramach wymiany młodzieżowej gościsz u siebie kolegę / koleżankę z Danii. Chcesz go / ją lepiej poznać. Zapytaj o jego/jej: miejsce zamieszkania, rodzeństwo, zainteresowania. Po przyjeździe do Londynu

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

Stipje Ltd - The European Marketing Force

Stipje Ltd - The European Marketing Force Sprawozdanie z wyjazdu na praktyki Erasmus Stipje Ltd - The European Marketing Force 01.07 27.09.2013r Toulouse, Francja Stipje Ltd to organizacja zajmująca się badaniami rynkowymi, promocją oraz budowaniem

Bardziej szczegółowo

WYJAZDY NA PRAKTYKĘ W PROGRAMIE ERASMUS

WYJAZDY NA PRAKTYKĘ W PROGRAMIE ERASMUS WYJAZDY NA PRAKTYKĘ W PROGRAMIE ERASMUS W programie Erasmus na praktykę studencką można wyjechać do zagranicznej instytucji nieakademickiej, np. przedsiębiorstwa/firmy, placówki naukowo-badawczej, organizacji

Bardziej szczegółowo

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS prof. dr hab. Stanisław Michałowski Rektor UMCS Cel badań oraz charakterystyka respondentów 1. Badania miały na celu poznanie:

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

AIESEC Wrocław Uniwersytet Ekonomiczny ul. Komandorska 118/120 53-345 Wrocław tel: +48 71 36 80 576 e-mail: wroclawue.aiesec@gmail.

AIESEC Wrocław Uniwersytet Ekonomiczny ul. Komandorska 118/120 53-345 Wrocław tel: +48 71 36 80 576 e-mail: wroclawue.aiesec@gmail. Opis organizacji Tuż po drugiej wojnie światowej ośmiu studentów zdecydowało, że zrobią wszystko aby uniknąć kolejnych konfliktów. W ramach tego postanowienia założyli organizację, której wizja wyrażona

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYKULTUROWY TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ

MIĘDZYKULTUROWY TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ MIĘDZYKULTUROWY TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ BYĆ JAK BYĆ JAK DIDIER DROGDA Gdy siedem lat temu piłkarze Wybrzeża Kości Słoniowej pierwszy raz awansowali na mistrzostwa świata, kraj pogrążony był w wojnie domowej.

Bardziej szczegółowo

Co dokładnie musi zrobić student żeby dostać się na studia drugiego stopnia?

Co dokładnie musi zrobić student żeby dostać się na studia drugiego stopnia? Co dokładnie musi zrobić student żeby dostać się na studia drugiego stopnia? 1. Ponieważ na studia II stopnia będzie prowadzona otwarta rekrutacja, należy zarejestrować się w IRK, co będzie można zrobić

Bardziej szczegółowo

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA Projekt: Dwa modele wsparcia zawodowego absolwentów szkół wyższych nr 2013-1-PL1-LEO02-37513 Projekt jest realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono Raport z analizy wyników badania losów zawodowych absolwentów Wydziału Nauk Ekonomicznych UWM w Olsztynie rocznika 2012/2013 w 6 miesięcy po ukończeniu studiów Przedmiotem analizy są wyniki badania losów

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ Bezpłatne zajęcia dodatkowe w Twojej szkole dowiedz się więcej!!! Projekt współfinansowany przez Unię

Bardziej szczegółowo

Pod hiszpańskim niebem

Pod hiszpańskim niebem Pod hiszpańskim niebem 7 dni z Erasmusem ciężko jest z całego pobytu na stypendium opisać tylko siedem dni moja erasmusowa przygoda trwała ich dokładnie sto dziewięćdziesiąt sześć i każdy z tych dni był

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Z wyjazdu za granicę w ramach programu Erasmus

Sprawozdanie Z wyjazdu za granicę w ramach programu Erasmus Sprawozdanie Z wyjazdu za granicę w ramach programu Erasmus Autor: Norbert Witak Kierunek: informatyka Wydział Elektrotechniki i Informatyki Lublin, 30 września 2009r. 1. Informacje ogólne W okresie od

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi CZERWIEC 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie

Bardziej szczegółowo

Darmowy artykuł, opublikowany na: www.fluent.com.pl

Darmowy artykuł, opublikowany na: www.fluent.com.pl Copyright for Polish edition by Bartosz Goździeniak Data: 4.06.2013 Tytuł: Pytanie o czynność wykonywaną w czasie teraźniejszym Autor: Bartosz Goździeniak e-mail: bgozdzieniak@gmail.com Darmowy artykuł,

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

OFERTA ENJOY MY ORIGIN

OFERTA ENJOY MY ORIGIN OFERTA ENJOY MY ORIGIN jako wiarygodny Partner to jedna z największych międzynarodowych organizacji organ pozarządowych na świecie, licząca 60 000 członków, członków działająca globalnie o czym w liczbach

Bardziej szczegółowo

Analiza ankiety ewaluacyjnej dla uczniów dotyczącej wyjazdów kulturowo-językowych organizowanych przez SSP 10 i SG 27 STO

Analiza ankiety ewaluacyjnej dla uczniów dotyczącej wyjazdów kulturowo-językowych organizowanych przez SSP 10 i SG 27 STO Analiza ankiety ewaluacyjnej dla uczniów dotyczącej wyjazdów kulturowo-językowych organizowanych przez SSP 10 i SG 27 STO I. Wprowadzenie Ankieta została przeprowadzona w styczniu 2015 r. i obejmowała

Bardziej szczegółowo

Zasady rekrutacji studentów na wyjazdy stypendialne w ramach programu Erasmus+. ROK AKADEMICKI 2014/2015.

Zasady rekrutacji studentów na wyjazdy stypendialne w ramach programu Erasmus+. ROK AKADEMICKI 2014/2015. Zasady rekrutacji studentów na wyjazdy stypendialne w ramach programu Erasmus+. ROK AKADEMICKI 2014/2015. W związku z rozpoczęciem nowego programu Erasmus+ w roku 2014/15 Uniwersytet Zielonogórski zastrzega

Bardziej szczegółowo

2. Opisz swoje dotychczasowe doświadczenie czym zajmowałeś/łaś się do tej pory?

2. Opisz swoje dotychczasowe doświadczenie czym zajmowałeś/łaś się do tej pory? Aplikacja na Studenckiego Ambasadora Fundacji DKMS Polska Drogi Kandydacie/Kandydatko na Studenckiego Ambasadora Fundacji DKMS Polska, Dziękuję za Twoje zainteresowanie i chęć przystąpienia do Programu

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Lektorat języka angielskiego. 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja. 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Lektorat języka angielskiego. 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja. 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Lektorat języka angielskiego 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II/1 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN:

Bardziej szczegółowo

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek)

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek) Moscovia letni obóz językowy dla ludzi niemalże z całego świata. Wyjazd daje możliwość nauki j. rosyjskiego w praktyce, a także poznania ludzi z różnych stron świata. Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca

Bardziej szczegółowo

Serdecznie zachęcamy studentów PB do wyjazdów w ramach zagranicznych praktyk ERASMUS 2013/2014

Serdecznie zachęcamy studentów PB do wyjazdów w ramach zagranicznych praktyk ERASMUS 2013/2014 Serdecznie zachęcamy studentów PB do wyjazdów w ramach zagranicznych praktyk ERASMUS 2013/2014 w skrócie: - praktyka może trwać 3 miesiące; - student musi być oficjalnie zakwalifikowanym na kierunku studiów

Bardziej szczegółowo

w ofercie język angielski prawniczy i biznesowy

w ofercie język angielski prawniczy i biznesowy w ofercie język angielski prawniczy i biznesowy ERASMUS Hej! Myślałeś kiedyś, by móc spróbować swoich sił na studiach za granicą? Przeżyć niezapomnianą przygodę? Poznać setki ludzi z całego świata?

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

Wyjazd na Erasmusa polecam każdemu. Moim zdaniem wynikają z niego same korzyści zaczynając od udowodnienia samemu sobie na ile nas stać, nauczenia

Wyjazd na Erasmusa polecam każdemu. Moim zdaniem wynikają z niego same korzyści zaczynając od udowodnienia samemu sobie na ile nas stać, nauczenia Nazywam się Anna Janaszkiewicz moja przygoda z Erasmusem zaczęła się przez przypadek. Wyjazdem bardziej zainteresowani byli moi przyjaciele niż ja, po długich namowach zdecydowałam się na udział w programie.

Bardziej szczegółowo

Program Europa Master Opole-Moguncja-Dijon. Seminarium Wspólne studia - korzyść czy kłopot? Warszawa, 7 listopada 2014 r.

Program Europa Master Opole-Moguncja-Dijon. Seminarium Wspólne studia - korzyść czy kłopot? Warszawa, 7 listopada 2014 r. Program Europa Master Opole-Moguncja-Dijon Seminarium Wspólne studia - korzyść czy kłopot? Warszawa, 7 listopada 2014 r. Program Europa Master Czym jest? STUDY EUROPE LIVE EUROPE! Program Europa Master

Bardziej szczegółowo

Czynniki wpływające na wybór studiów technicznych przez kobiety

Czynniki wpływające na wybór studiów technicznych przez kobiety Ireneusz ZAWŁOCKI, Krzysztof NIEWIADOMSKI, Ewa NIEROBA Politechnika Częstochowska, Polska Czynniki wpływające na wybór studiów technicznych przez kobiety Wprowadzenie W roku 2006, jak podaje Bank Danych

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady przeprowadzania rekrutacji na Studia Doktoranckie Wydziału Fizyki w roku akademickim 2015/2016.

Szczegółowe zasady przeprowadzania rekrutacji na Studia Doktoranckie Wydziału Fizyki w roku akademickim 2015/2016. Szczegółowe zasady przeprowadzania rekrutacji na Studia Doktoranckie Wydziału Fizyki w roku akademickim 2015/2016. 1. Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, w roku akademickim 2015/2016 prowadzić będzie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ERASMUS+ INSTYTUT DZIENNIKARSTWA WYDZIAŁ DZIENNIKARSTWA I NAUK POLITYCZNYCH UW ZASADY POSTĘPOWANIA KWALIFIKACYJNEGO NA ROK 2015/2016

PROGRAM ERASMUS+ INSTYTUT DZIENNIKARSTWA WYDZIAŁ DZIENNIKARSTWA I NAUK POLITYCZNYCH UW ZASADY POSTĘPOWANIA KWALIFIKACYJNEGO NA ROK 2015/2016 PROGRAM ERASMUS+ INSTYTUT DZIENNIKARSTWA WYDZIAŁ DZIENNIKARSTWA I NAUK POLITYCZNYCH UW ZASADY POSTĘPOWANIA KWALIFIKACYJNEGO NA ROK 2015/2016 1. Niniejszy dokument zawiera zasady postępowania kwalifikacyjnego

Bardziej szczegółowo

Ankieta - Studia Master

Ankieta - Studia Master Ankieta - Studia Master Internationales Hochschulinstitut Zittau został założony w roku 1993. Ten najmłodszy uniwersytet Saksonii oferuje 4 kierunki studiów: naukę o przedsiębiorstwie, inżyrię ekonomiczną,

Bardziej szczegółowo

Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością

Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Projekt numer: ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się i szkolących zawodowo, realizowany przez

Bardziej szczegółowo

Working holiday Kreta 2013

Working holiday Kreta 2013 Working holiday Kreta 2013 Drogi studencie, jeżeli kiedykolwiek zastanawiałeś się nad pracą za granicą, która pozwoli Ci w zdobyciu doświadczenia i rozwoju Twoich umiejętności społecznych, a także przyniesie

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Przebieg i organizacja kursu

Przebieg i organizacja kursu Przebieg i organizacja kursu ORGANIZACJA KURSU: Kurs Wdrożenie podstawy programowej kształcenia ogólnego w przedszkolach i szkołach. Rola koordynatora w projekcie prowadzony jest przez Internet. Zadania

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie rekrutacji London Study Excursion 2013

Podsumowanie rekrutacji London Study Excursion 2013 Podsumowanie rekrutacji London Study Excursion 203 Rekrutacja do kolejnej edycji London Study Excursion została zakończona. Po trwającym blisko dwa miesiące procesie rekrutacji, który był także okresem

Bardziej szczegółowo

Plik należy pobrać przed wypełnieniem! Aplikacja na Studenckiego Ambasadora Fundacji DKMS Polska

Plik należy pobrać przed wypełnieniem! Aplikacja na Studenckiego Ambasadora Fundacji DKMS Polska Plik należy pobrać przed wypełnieniem! Aplikacja na Studenckiego Ambasadora Fundacji DKMS Polska Drogi Kandydacie/Kandydatko, dziękuję za Twoje zainteresowanie i chęć przystąpienia do Programu Studencki

Bardziej szczegółowo

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki 2017-2018 Zanim zaczniesz wypełniać formularz, zapoznaj się z Instrukcjami! Imię i nazwisko:

Bardziej szczegółowo

Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA

Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA Idea programu W programie Wolontariat studencki grupy liczące od dwóch do pięciu studentów wolontariuszy prowadzą zajęcia edukacyjne

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ STUDENCKIE PRAKTYKI ZAWODOWE 2. CO ZYSKUJE PRACODAWCA 3. GDZIE SZUKAĆ STUDENTÓW NA PRAKTYKI 3.1 Portal

Bardziej szczegółowo

Fundusz Stypendialny i Szkoleniowy MOBILNOŚĆ STUDENTÓW I PRACOWNIKÓW UCZELNI Ankieta Ewaluacyjna Ex-post Odbiorca: Studenci

Fundusz Stypendialny i Szkoleniowy MOBILNOŚĆ STUDENTÓW I PRACOWNIKÓW UCZELNI Ankieta Ewaluacyjna Ex-post Odbiorca: Studenci Fundusz Stypendialny i Szkoleniowy MOBILNOŚĆ STUDENTÓW I PRACOWNIKÓW UCZELNI Ankieta Ewaluacyjna Ex-post Odbiorca: Studenci Szanowni Państwo, ankieta, o wypełnienie której prosimy, jest elementem ewaluacji

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to eat out jeść poza domem Czy często jadasz poza domem?

Bardziej szczegółowo

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA Projekt: Dwa modele wsparcia zawodowego absolwentów szkół wyższych nr 2013-1-PL1-LEO02-37513 Projekt jest realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki dla doktorantów rozpoczynających studia w roku akad. 2014/2015 1. Studia doktoranckie na Wydziale Fizyki prowadzone są w formie indywidualnych

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ Wymiana studentów w Erasmus+ obejmuje: wyjazdy na część studiów do zagranicznej uczelni wyjazdy na praktykę do zagranicznego przedsiębiorstwa, instytucji lub

Bardziej szczegółowo

Dobry zawód otwiera drzwi do Europy 2014-1-PL01-KA102-000428. Prezentacja: Mateusz Sokolnicki, Patryk Witkowski

Dobry zawód otwiera drzwi do Europy 2014-1-PL01-KA102-000428. Prezentacja: Mateusz Sokolnicki, Patryk Witkowski Dobry zawód otwiera drzwi do Europy 2014-1-PL01-KA102-000428 Prezentacja: Mateusz Sokolnicki, Patryk Witkowski Projekt Dobry zawód otwiera drzwi do Europy powstał dzięki współpracy naszej szkoły: Zespołu

Bardziej szczegółowo

Raport WSB 2014 www.wsb.pl

Raport WSB 2014 www.wsb.pl Studenci, Absolwenci, Pracodawcy. Raport WSB 2014 www.wsb.pl WPROWADZENIE prof. dr hab. Marian Noga Dyrektor Instytutu Współpracy z Biznesem WSB we Wrocławiu Z przyjemnością oddaję w Państwa ręce pierwszy

Bardziej szczegółowo

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA. Hiszpania Buenos Tiempos Traducciones

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA. Hiszpania Buenos Tiempos Traducciones Projekt: Dwa modele wzmacniania pozycji absolwentów szkół wyższych na rynku pracy nr 2012-1-PL1-LEO02-27677 Projekt został realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie

Bardziej szczegółowo

Uczelniane zasady rekrutacji studentów wyjeżdżających na praktyki w ramach programu Erasmus w roku akademickim 2013/2014

Uczelniane zasady rekrutacji studentów wyjeżdżających na praktyki w ramach programu Erasmus w roku akademickim 2013/2014 Uczelniane zasady rekrutacji studentów wyjeżdżających na praktyki w ramach programu Erasmus w roku akademickim 2013/2014 Zasady i warunki wyjazdu 1 1. Wyjazdy studentów na praktyki w ramach programu Erasmus

Bardziej szczegółowo

Jak zdobyć atrakcyjną pracę?

Jak zdobyć atrakcyjną pracę? Jak zdobyć atrakcyjną pracę? Cena szkolenia: za darmo Często spotykam kobiety, które mają swoje marzenia, mnóstwo pomysłów, energii i chęci realizacji swoich aspiracji w życiu zawodowym. Niestety w zderzeniu

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII W dniach 24 lipca- 6 sierpnia 2011r. uczestniczyłam w kursie metodycznojęzykowym pt. Teachers of English Course w ramach programu Comenius-

Bardziej szczegółowo

Zasady realizacji Programu ERASMUS+ Mobilność w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w latach 2014-2020

Zasady realizacji Programu ERASMUS+ Mobilność w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w latach 2014-2020 Zasady realizacji Programu ERASMUS+ Mobilność w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w latach 2014-2020 I. Wstęp 1. Uczelnianego Koordynatora ds. Programu Erasmus+ powołuje Rektor osobiście, natomiast Koordynatorów

Bardziej szczegółowo

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych Kim jesteśmy? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy to ogólnopolski, nieodpłatny program edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim UDA-POKL.03.05.00-00-219/12-00 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I

Bardziej szczegółowo

Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych

Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych Dr Kinga Wysieńska Projekt Tygiel kulturowy czy getta narodowościowe? wzory integracji i wzajemne relacje imigrantów

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ WARSZTATÓW NR 7. DLA MŁODZIEŻY GIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZ WARSZTATÓW NR 7. DLA MŁODZIEŻY GIMNAZJALNEJ SCENARIUSZ WARSZTATÓW NR 7. DLA MŁODZIEŻY GIMNAZJALNEJ Temat: Jak przygotować cv i list motywacyjny? Cel: Przybliżenie zasad konstruowania cv oraz listu motywacyjnego. Czas przeznaczony na warsztat: 45

Bardziej szczegółowo

Założenia programowe

Założenia programowe Założenia programowe Nauczanie języków obcych w szkole jest ograniczone czasowo (wymiarem godzin lekcyjnych) i tematycznie (programem nauczania) i z przyczyn oczywistych skupia się często na zagadnieniach

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to take a rest - odpocząć Muszę odpocząć. (5) Czy chcesz

Bardziej szczegółowo

Wersja z dnia 5.02.2010 r.

Wersja z dnia 5.02.2010 r. E-Porozumienie o programie studiów e-learning Agreement (czyli e-la UW krok po kroku) Wersja z dnia 5.02.2010 r. A. Przed wyjazdem 1.1. Wpisz w USOSweb wybrane przez Ciebie przedmioty oferowane przez uczelnię

Bardziej szczegółowo

Kapitan Warszawa ratuje stolicę! 20 wydarzeń rodzinnych w każdej dzielnicy Warszawy - propozycja współpracy przy wyjątkowym warszawskim projekcie!

Kapitan Warszawa ratuje stolicę! 20 wydarzeń rodzinnych w każdej dzielnicy Warszawy - propozycja współpracy przy wyjątkowym warszawskim projekcie! Kapitan Warszawa ratuje stolicę! 20 wydarzeń rodzinnych w każdej dzielnicy Warszawy - propozycja współpracy przy wyjątkowym warszawskim projekcie! List przewodni Szanowni Państwo, Serdecznie zapraszam

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A Przedmiot: Seminarium dyplomowe Wykładowca odpowiedzialny za przedmiot: Cele zajęć z przedmiotu: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU Wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Sala C1 Sala 101 Sala 102. 12:30 14:00 Efektywne uczenie się - lepiej, przyjemniej i szybciej.

Sala C1 Sala 101 Sala 102. 12:30 14:00 Efektywne uczenie się - lepiej, przyjemniej i szybciej. Sala C1 Sala 101 Sala 102 11:30 13:30 ABC pracy w instytucjach i agencjach UE Agnieszka Zakrzewska (EU Careers Ambassador, członek Team Europe) Zapraszamy do kontaktu z pracodawcami przy stoiskach wystawienniczych

Bardziej szczegółowo

Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy

Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy PARTNER O WSZiC WSZiC to uczelnia, której przewodnią ideą jest hasło Profesjonalizm w sporcie. Poprzez nasze działania staramy

Bardziej szczegółowo

PROJEKT GREECE EXPERIENCE 2015!

PROJEKT GREECE EXPERIENCE 2015! ETW,Poland Ul. Europejska 5b/3 71-069 Szczecin www.etw.org.pl e-mail: etw@etw.org.pl Tel. +48 606 199 860 PROJEKT GREECE EXPERIENCE 2015! Kim jesteśmy? Poznajmy się :) Od dziewięciu lat Centrum Edukacyjne

Bardziej szczegółowo

LOGO Filologia dla mediów i biznesu z językiem rosyjskim

LOGO Filologia dla mediów i biznesu z językiem rosyjskim LOGO Filologia dla mediów i biznesu z językiem rosyjskim Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach Filologia dla mediów i biznesu - z językiem

Bardziej szczegółowo

Analiza jakości kursów PERK na maklera papierów wartościowych, 2010 2012

Analiza jakości kursów PERK na maklera papierów wartościowych, 2010 2012 Strona 1 Analiza jakości kursów PERK na maklera papierów wartościowych, 2010 2012 Poniższy raport został przygotowany przez zespół analityczny PERK w celu przedstawienia ilościowej analizy jakości przeprowadzonych,

Bardziej szczegółowo

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015 Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015 Wyjazdy stypendialne Studia za granicą w ramach Programu Erasmus + traktowane są jako część programu studiów

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji finansowanie. Uniwersytet Jagielloński Biuro Obsługi Studentów Zagranicznych uczelniany koordynator Erasmus

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji finansowanie. Uniwersytet Jagielloński Biuro Obsługi Studentów Zagranicznych uczelniany koordynator Erasmus Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji finansowanie Uniwersytet Jagielloński Biuro Obsługi Studentów Zagranicznych uczelniany koordynator Erasmus Centrum Innowacyjnego Rozwoju Społeczeństwa (CIRS) koordynator

Bardziej szczegółowo

Konspekt IntheMC. 1. KONTEKST OGÓLNY Umiędzynarodowienie w Twoim kraju

Konspekt IntheMC. 1. KONTEKST OGÓLNY Umiędzynarodowienie w Twoim kraju Konspekt IntheMC Nr/tytuł ZADANIA: 1. KONTEKST OGÓLNY Umiędzynarodowienie w Twoim kraju Nazwisko UCZNIA Poziom europejskich ram kwalifikacji (EQF) 2 3 4 DATA ROZPOCZĘCIA ZAJĘĆ: DATA ZAKOŃCZENIA: EWALUACJA

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI OTWARTEJ JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE 2 EK

SCENARIUSZ LEKCJI OTWARTEJ JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE 2 EK SCENARIUSZ LEKCJI OTWARTEJ JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE 2 EK TEMAT: The Internet: a blessing or a curse? the role of the Internet in the learning process. (Internet: przekleństwo czy błogosławieństwo?

Bardziej szczegółowo

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Scenariusz wywiadu pogłębionego z Nauczycielem Filozofii Scenariusz wywiadu pogłębionego z nauczycielem filozofii Dzień Dobry, Nazywam

Bardziej szczegółowo

Rozmowa kwalifikacyjna z pracodawcą po angielsku str. 4 Anna Piekarczyk. Od Wydawcy

Rozmowa kwalifikacyjna z pracodawcą po angielsku str. 4 Anna Piekarczyk. Od Wydawcy Spis treści Sposoby na udaną rozmowę kwalifikacyjną...5 Lista czasowników, które warto znać i zastosować podczas rozmowy kwalifikacyjnej...9 Lista przymiotników opisujących charakter... 11 Dla pracodawcy:

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

Publiczne Gimnazjum Nr 6 im. Janusza Korczaka

Publiczne Gimnazjum Nr 6 im. Janusza Korczaka Publiczne Gimnazjum Nr 6 im. Janusza Korczaka Opis organizacji Tuż po drugiej wojnie światowej ośmiu studentów zdecydowało, że zrobią wszystko aby uniknąć kolejnych konfliktów. W ramach tego postanowienia

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

FIFPro Online Academy

FIFPro Online Academy FIFPro Online Academy Zawartość prezentacji: Zalety programu Ogólne informacje o programie Koszty nauki Procedura aplikacyjna Program oferuje wiele możliwości studia przygotowane specjalnie z myślą o potrzebach

Bardziej szczegółowo

Zaczynasz studia i chcesz jak najwięcej z nich wynieść?

Zaczynasz studia i chcesz jak najwięcej z nich wynieść? Zaczynasz studia i chcesz jak najwięcej z nich wynieść? Studiujesz zagadnienia związane z bibliotekarstwem lub informacją naukową i szukasz pomysłu na rozwój zawodowy? Szykujesz się do obrony pracy magisterskiej

Bardziej szczegółowo

Witamy we wspólnym programie UE &CIMA! Instrukcje dotyczące rejestracji i opłat dla uczestników Programu UE & CIMA CBA w roku akademickim 2014/2015

Witamy we wspólnym programie UE &CIMA! Instrukcje dotyczące rejestracji i opłat dla uczestników Programu UE & CIMA CBA w roku akademickim 2014/2015 Witamy we wspólnym programie UE &CIMA! Instrukcje dotyczące rejestracji i opłat dla uczestników Programu UE & CIMA CBA w roku akademickim 2014/2015 Drodzy studenci Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu,

Bardziej szczegółowo