Jak się porozumiewać i być zrozumianym - kilka słów o komunikacji niewerbalnej.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak się porozumiewać i być zrozumianym - kilka słów o komunikacji niewerbalnej."

Transkrypt

1 Jak się porozumiewać i być zrozumianym - kilka słów o komunikacji niewerbalnej. AAC to w skrócie komunikacja alternatywna i wspomagająca. To wszystkie sposoby porozumiewania się, które są wykorzystywane w budowaniu dialogu z osobami niemówiącymi lub posługującymi się mową w ograniczonym stopniu. Nauka alternatywnej i wspomagającej komunikacji nie wyklucza i nie hamuje pojawiania się mowy. Często może powodować pojawianie się pierwszych słów i stymulować do mówienia. UŻYTKOWNIK AAC to osoba, która ma trudności w porozumiewaniu się: - nie mówi lub jej mowa jest niezrozumiała ( trudności z przekazaniem komunikatu), - nie mówi i nie rozumie, co ktoś inny do niej mówi (ma trudności z przekazaniem komunikatu i jego odbiorem), Z komunikacji alternatywnej i wspomagającej może korzystać każdy, komu może ona przynieść korzyści i zmienić całe jego funkcjonowanie. INDYWIDUALNY SYSTEM KOMUNIKACYJNY to składowa wielu elementów, które się wzajemnie uzupełniają i sprawiają, że użytkownik AAC może się porozumiewać. Dla każdego użytkownika taki system tworzony jest w oparciu o dobrą znajomość jego osoby, indywidualne możliwości i potrzeby oraz o drzemiący w użytkowniku potencjał i jego zasoby. Należy stosować wszystko, co jest dla użytkownika funkcjonalne i dostępne. To, z czego i w jaki sposób użytkownik będzie korzystał, powinno być dokładnie opisane w jego INDYWIDUALNYM SYSTEMIE KOMUNIKACYJNYM. STRATEGIE KOMUNIKACYJNE to dokładnie opisane następujące po sobie czynności i działania podczas nauki porozumiewania się w sposób alternatywny. Strategie dotyczą nauki konkretnych komunikatów. Każdy pracujący z osobą z trudnościami w porozumiewaniu się powinien je znać i stosować dokładnie tak, jak zostały one opracowane, dzięki czemu zwiększa się efektywność tych oddziaływań. SYTUACJA KOMUNIKACYJNA to taka sytuacja, której istotą jest porozumiewanie się ROZMOWA. Dziecko w takiej sytuacji nie jest odpytywane i nie musi wykazać się wiedzą. Sytuacja ta powinna być budowana w miarę możliwości w oparciu o zainteresowania osoby, powinna dawać jej realny wpływ na sytuację, a nie tylko możliwość odpowiadania na pytania. 1

2 W zależności od wieku, możliwości rozwojowych oraz potrzeb użytkownik AAC może w ramach alternatywnej i wspomagającej komunikacji korzystać z: wczesnych strategii komunikacyjnych są to sytuacje, które mogą być jednymi z pierwszych doświadczeń komunikacyjnych, budujących poczucie bycia kimś ważnym, dających sprawczość, pierwsze doświadczenia tego, że osoba może, choćby w najmniejszym stopniu o sobie decydować i o tym co się z nią dzieje. Jedną z najważniejszych wczesnych strategii jest przyjmowanie inicjatyw, podczas której to użytkownik AAC jest panem sytuacji, a osoba mu towarzysząca robi dokładnie to, co chce użytkownik. Daje użytkownikowi poczucie bycia ważnym, akceptowanym takim jakim on jest, bycia w centrum uwagi, kreatorem rzeczywistości. Daje też okazję do budowania więzi emocjonalnej, tak ważnej w każdej relacji. Ważna też jest strategia stosowania sygnałów zapowiadających, szczególnie dla osób, które mają trudności w odbiorze otaczającego je świata, a co za tym idzie zaburzone mają poczucie bezpieczeństwa. Sygnały zapowiadające pozwalają to bezpieczeństwo znowu poczuć, dają możliwość zorientowania się w codziennej sytuacji, szansę na zorientowanie się, co się zaraz będzie działo. PIERWSZE STRATEGIE KOMUNIKACYJNE POKAZUJĄ OSOBIE, ŻE MOŻE ONA MIEĆ REALNY WPŁYW NA TO CO SIĘ DZIEJE. przedmiotów rzeczywistych, wykorzystywanych w pracy i w zabawie z dzieckiem; symboli trójwymiarowych najczęściej stosowanych w przypadku osób niewidomych i niedowidzących, które rozpoznają symbole dotykiem; symboli graficznych, do których zaliczamy zdjęcia realnych obiektów oraz całe systemy zbudowane dla osób z trudnościami w porozumiewaniu się. Najpopularniejsze z nich to: symbole Makaton, słownik obrazkowy PCS, piktogramy, symbole Blissa; gestów, które mogą być naturalnymi gestami osoby lub też gestami Makatonu, języka migowego itp.; słowa pisanego. 2

3 GESTY Gesty są naturalnym sposobem komunikacji. Używają ich zarówno osoby mówiące, jak i osoby z dysfunkcją w tym zakresie. Wiele gestów jest naturalnych, pojawiają się spontanicznie lub są uwarunkowane kulturowo jak np. tak (kiwnięcie głową), nie (kręcenie głową), do widzenia, itp. MAKATON - GESTY Jest to opracowany system gestów uproszczony i w miarę możliwości dostosowany do potrzeb użytkowników. Wiele z gestów jest gestami naturalnymi. Jednak dzięki rozpowszechnieniu systemu osoba niemówiąca ma możliwość porozumiewania się w taki sam sposób w wieloma osobami w różnych miejscach w przedszkolu, w szkole, w domu, itd. Polecana strona: Rys. Przykładowe znaki Makaton ZNAKI GRAFICZNE Dla osób którym łatwiej komunikować się poprzez wskazanie znaku graficznego z powodu ograniczeń fizycznych lub trudności w naśladowaniu, również zostały tworzone odpowiednie systemy komunikacji. Główną zasadą przy wyborze systemu jest jego dostępność dla dziecka. Czy dziecko zrozumie symbolikę znaku? Czy będzie widziało znak? Czy chętnie będzie korzystało ze znaków (czy je polubi)? Poniżej znajdują się przykłady symboli z rozpowszechnionych systemów graficznych: Fotografia: - osoby, przedmioty bliskie dziecku - zachęcają, motywują do komunikacji -używane najczęściej na początkowych etapach wprowadzania komunikacji lub obok innego systemu obrazkowego - jednolite tło - jak najmniej elementów dodatkowych 3

4 Picture Communication Symbols (PCS) : - kolorowe obrazki - ze względu na atrakcyjność (żywe kolory/kreskówkowe kształty) preferowane przez dzieci - podpis nad/pod obrazkiem (ułatwia dorosłemu identyfikację znaku) Piktogramy: - biały symbol na czarnym tle - podpis nad obrazkiem Makaton znaki graficzne: - czarny rysunek na białym tle - łatwe do narysowania, schematyczne - podpis nad obrazkiem KILKA UWAG O KOMUNIKACJI Najważniejsze w budowaniu relacji jest: budowanie wspólnego pola uwagi; komentowanie każdego zachowania dziecka; odpowiadanie na każdą intencję komunikacyjną; unikanie ciągłego zadawania pytań; stwarzanie sytuacji motywujących dziecko do rozmowy. Komunikacja na co dzień: zacznij od ulubionych czynności, tematów, tablic dotyczących życia codziennego; używaj języka AAC-owca; zadawaj odpowiednie pytania, które pomogą użytkownikowi wybrać, komentować, sparafrazuj to, co zrozumiałeś z jego wypowiedzi: Powiedziałeś, że..., Mówisz, że.... To da szansę sprawdzenia, czy został dobrze zrozumiany i zapobiegnie nieporozumieniom, daj czas na zastanowienie się i odpowiedź, nie każ dziecku rozpoznawać symbole, to nie egzamin. 4

5 Korzyści płynące ze stosowania AAC: zmniejsza poczucie zagrożenia, a zwiększa poczucie bezpieczeństwa, redukuje frustracje wynikające z braku możliwości wyrażenia siebie, a co za tym idzie zmniejsza ewentualne zachowania trudne, daje możliwość wyrażenia swoich potrzeb, emocji, wyrażenia siebie, umożliwia nawiązanie relacji i wejścia w kontakt z drugim człowiekiem, poprawia jakość życia: daje poczucie sprawstwa, umożliwia kontrolę nad otoczeniem, pozwala na decydowanie o sobie, daje realny wpływ na sytuacje w jakich znajduje się użytkownik AAC, w wielu przypadkach powoduje rozwój mowy werbalnej. Warto poczytać: 1. Bolon B., Smyczek A., Guzik J., Bombińska-Domżał A. Twoje znaki moje słowa i zabawa już gotowa!, Kraków Grycman M., Smyczek A. (red.), Wiem czego chcę!, Kraków M. Grycman, Sprawdź jak się porozumiewam. 4. M. Grycman, B. Kaczmarek, Podręczny słownik terminów AAC komunikacji wspomagającej i alternatywnej. 5. J.J. Błeszyński, Alternatywne i wspomagające metody komunikacji. 6. Piszczek M., Autyści Jak odbierają i rozumieją świat. Kilka uwag o wychowaniu i terapii, Warszawa

Alternatywne i wspomagające metody komunikacji. Opracowała: mgr Olga Heród

Alternatywne i wspomagające metody komunikacji. Opracowała: mgr Olga Heród Alternatywne i wspomagające metody komunikacji Opracowała: mgr Olga Heród KOMUNIKACJA przekazywanie i odbieranie informacji w bezpośrednim kontakcie z drugą osobą (Słownik języka polskiego) AAC Augmentive

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji GAZETKA NR 13 Dorota Roszko Monika Waśkowicz

ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji  GAZETKA NR 13 Dorota Roszko Monika Waśkowicz ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 6 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji 20-863 Lublin, ul. Młodej Polski 30 tel./ fax (81) 741-09- 30; 0-501-37-00-90 www.zp3.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

AAC - Komunikacja alternatywna i wspomagająca

AAC - Komunikacja alternatywna i wspomagająca AAC - Komunikacja alternatywna i wspomagająca Każdy z nas ma potrzebę komunikowania się, wyrażania swoich emocji, odczuć, zadawania pytań, komentowania rzeczywistości. Dla zdecydowanej większości z nas

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim Metody komunikacji alternatywnej i wspomagającej 2. Nazwa przedmiotu / modułu w języku angielskim Methods of

Bardziej szczegółowo

Gdy brakuje słów - wykorzystanie wspomagających i alternatywnych sposobów komunikacji w porozumiewaniu się osób z problemami w mówieniu

Gdy brakuje słów - wykorzystanie wspomagających i alternatywnych sposobów komunikacji w porozumiewaniu się osób z problemami w mówieniu Gdy brakuje słów - wykorzystanie wspomagających i alternatywnych sposobów komunikacji w porozumiewaniu się osób z problemami w mówieniu AAC (ang.) Augmentive and Alternative Communication Wspomagające

Bardziej szczegółowo

MAKATON DONIESIENIA Z WARSZTATÓW

MAKATON DONIESIENIA Z WARSZTATÓW MAKATON DONIESIENIA Z WARSZTATÓW Pragnę podzielić się wiadomościami i umiejętnościami zdobytymi na warsztatach szkoleniowych, poświęconych programowi językowemu MAKATON. Uczestniczyłyśmy w nich lutym 2011

Bardziej szczegółowo

AAC a niepełnosprawność intelektualna

AAC a niepełnosprawność intelektualna AAC a niepełnosprawność intelektualna Potrzeba komunikowania się z otoczeniem jest jedną z najważniejszych potrzeb psychicznych człowieka. Komunikacja jest kluczem do poznawania siebie i otaczającej rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIOWA. Zaburzenia ze spektrum autyzmu od diagnozy do terapii. Cykl szkoleń dla osób pracujących z dziećmi z zaburzeniami rozwojowymi

OFERTA SZKOLENIOWA. Zaburzenia ze spektrum autyzmu od diagnozy do terapii. Cykl szkoleń dla osób pracujących z dziećmi z zaburzeniami rozwojowymi OFERTA SZKOLENIOWA Zaburzenia ze spektrum autyzmu od diagnozy do terapii Cykl szkoleń dla osób pracujących z dziećmi z zaburzeniami rozwojowymi 2 Szkolenia przeznaczone są dla nauczycieli, terapeutów,

Bardziej szczegółowo

Zakład Specjalnej Edukacji Fizycznej Komunikacja niewerbalna

Zakład Specjalnej Edukacji Fizycznej Komunikacja niewerbalna Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia Kod modułu Język kształcenia Wydział Wychowania Fizycznego Katedra Teorii i Metodyki Wychowania Fizycznego Zakład Specjalnej Edukacji

Bardziej szczegółowo

Warunki techniczne: wiek uczestników szkoła ponadpodstawowa, szkoła ponadgimnazjalna, miejsce zajęć szkoła, czas trwania zajęć 90 minut.

Warunki techniczne: wiek uczestników szkoła ponadpodstawowa, szkoła ponadgimnazjalna, miejsce zajęć szkoła, czas trwania zajęć 90 minut. Scenariusz zajęć Temat: Spotkanie z Innym. Tolerancja Cele: uświadomienie uczniom obecności w społeczeństwie osób z problemami komunikacyjnymi, nabycie umiejętności posługiwania się metodami komunikacji

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania ul. Kołłątaja 4, 82-500 Kwidzyn tel./fax. 055 261 80 30

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania ul. Kołłątaja 4, 82-500 Kwidzyn tel./fax. 055 261 80 30 OFERTA SZKOLEŃ ALTERNATYWNE SPOSOBY POROZUMIEWANIA SIĘ DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH PROWADZĄCY: DR MAGDALENA GRYCMAN NEUROLOGOPEDA SPECJALISTA TERAPII ZABURZEŃ MOWY I KOMUNIKACJI WSPOMAGAJĄCEJ Magdalena Grycman

Bardziej szczegółowo

Przygotowała: mgr Justyna Ignaczak

Przygotowała: mgr Justyna Ignaczak Przygotowała: mgr Justyna Ignaczak AAC (Augmentative and Alternative Communication) oznacza wszelkie działania, których celem jest pomoc w porozumiewaniu się osobom niemówiącym lub posługującym się mową

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ PIERWSZA PROGRAMU DLA KOGO?

CZĘŚĆ PIERWSZA PROGRAMU DLA KOGO? Program do nauki porozumiewania się i rozwoju języka przy pomocy serwisu AAC; specjalnego systemu znaków graficznych PIKTOGRAMÓW przeznaczonych dla osób z trudnościami w komunikacji językowej. IDEA PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania ul. Kołłątaja 4, Kwidzyn tel./fax

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania ul. Kołłątaja 4, Kwidzyn tel./fax OFERTA SZKOLEŃ ALTERNATYWNE SPOSOBY POROZUMIEWANIA SIĘ DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH PROWADZĄCY: MAGDALENA GRYCMAN NEUROLOGOPEDA SPECJALISTA TERAPII ZABURZEŃ MOWY I KOMUNIKACJI WSPOMAGAJĄCEJ Magdalena Grycman

Bardziej szczegółowo

Kompetencje językowe i komunikacyjne dzieci z autyzmem co oceniaćżeby dobrze pomóc?

Kompetencje językowe i komunikacyjne dzieci z autyzmem co oceniaćżeby dobrze pomóc? Kompetencje językowe i komunikacyjne dzieci z autyzmem co oceniaćżeby dobrze pomóc? Prowadzenie i opracowanie: Katarzyna Siwek Węgrów, 15.11.2010r. Autyzm a funkcjonowanie językowe Zaburzenia porozumiewania

Bardziej szczegółowo

1.1.4 Zasady skutecznego porozumiewania się

1.1.4 Zasady skutecznego porozumiewania się 1.1.4 Zasady skutecznego porozumiewania się Treść: to co chcemy przekazać musi być krótko i precyzyjnie określone. Wtedy łatwiej będzie to przedstawić, a dla naszego słuchacza zrozumieć. Zainteresowanie:

Bardziej szczegółowo

mgr Marzena Kret mgr Anna Słobodzian Porozumiewanie się z innymi. Czy tylko za pomocą mowy?

mgr Marzena Kret mgr Anna Słobodzian Porozumiewanie się z innymi. Czy tylko za pomocą mowy? mgr Marzena Kret mgr Anna Słobodzian Porozumiewanie się z innymi. Czy tylko za pomocą mowy? Komunikacja jest naszą codziennością. Każdego dnia wyrażamy nasze potrzeby, emocje, dzielimy się naszymi odczuciami,

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIOWA. Zaburzenia ze spektrum autyzmu od diagnozy do terapii. Cykl szkoleń dla osób pracujących z dziećmi z zaburzeniami rozwojowymi

OFERTA SZKOLENIOWA. Zaburzenia ze spektrum autyzmu od diagnozy do terapii. Cykl szkoleń dla osób pracujących z dziećmi z zaburzeniami rozwojowymi OFERTA SZKOLENIOWA Zaburzenia ze spektrum autyzmu od diagnozy do terapii Cykl szkoleń dla osób pracujących z dziećmi z zaburzeniami rozwojowymi 2 Szkolenia przeznaczone są dla nauczycieli, terapeutów,

Bardziej szczegółowo

Reforma edukacji 2017

Reforma edukacji 2017 Reforma edukacji 2017 Alternatywne formy komunikacji Autor: Katarzyna Cichocka-Segiet Skuteczne porozumiewanie się jest warunkiem rozwoju poznawczego, społecznego i edukacji, stanowi podstawową potrzebę

Bardziej szczegółowo

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

POZWÓLMY IM GADAAC! O ZNACZENIU KOMUNIKOWANIA SIĘ. opracowanie: Paulina Wiśniewska

POZWÓLMY IM GADAAC! O ZNACZENIU KOMUNIKOWANIA SIĘ. opracowanie: Paulina Wiśniewska POZWÓLMY IM GADAAC! O ZNACZENIU KOMUNIKOWANIA SIĘ opracowanie: Paulina Wiśniewska POZWÓLMY IM GADAAC! O ZNACZENIU KOMUNIKOWANIA SIĘ Mowa dźwiękowa jest w naszym społeczeństwie najbardziej preferowaną formą

Bardziej szczegółowo

Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r.

Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r. Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r. Kompetencje kluczowe Kompetencje kluczowe to te, których wszystkie osoby potrzebują

Bardziej szczegółowo

Alternatywne i wspomagające metody porozumiewania się informacje wstępne do kursu

Alternatywne i wspomagające metody porozumiewania się informacje wstępne do kursu Alternatywne i wspomagające metody porozumiewania się informacje wstępne do kursu Ewa Przebinda Alternatywne i wspomagające metody porozumiewania się (AAC Alternative and Augmentative Communication) to

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY Z MOWĄ TEMAT NUMERU. Nie mówię,

PROBLEMY Z MOWĄ TEMAT NUMERU. Nie mówię, PROBLEMY Z MOWĄ TEMAT NUMERU 7 Nie mówię, ale komunikuję się Brak mowy ma wielkie znaczenie dla rozwoju intelektualnego człowieka, hamuje procesy poznawcze, powoduje trudności w przekazaniu wiedzy, doprowadza

Bardziej szczegółowo

Skuteczne sposoby wspierania uczniów z trudnościami w komunikacji językowej w szkole

Skuteczne sposoby wspierania uczniów z trudnościami w komunikacji językowej w szkole Skuteczne sposoby wspierania uczniów z trudnościami w komunikacji językowej w szkole Zespół Niepublicznych Szkół Specjalnych Krok za krokiem w Zamościu www.szkola.spdn.pl Agnieszka Pilch aacpilch@gmail.com

Bardziej szczegółowo

Komunikacja. mgr Jolanta Stec-Rusiecka

Komunikacja. mgr Jolanta Stec-Rusiecka Komunikacja Przedstaw się imię w wersji jaką najbardziej lubisz; Doświadczenia w pracy zespołowej; Czym chciałbyś się zająć po ukończeniu studiów? Komunikacja obejmuje przekazywanie i rozumienie znaczeń

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA

KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA Komunikację międzyludzką możemy podzielić na werbalną oraz niewerbalną. Komunikacja werbalna to inaczej słowa, które wypowiadamy, a niewerbalna to kanał wizualny, czyli nasze

Bardziej szczegółowo

SYLABUS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA Lp. Element Opis. Nazwa przedmiotu/ modułu. Podstawy języka migowego kształcenia. Typ przedmiotu/ modułu

SYLABUS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA Lp. Element Opis. Nazwa przedmiotu/ modułu. Podstawy języka migowego kształcenia. Typ przedmiotu/ modułu SYLABUS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA Lp. Element Opis 1 Nazwa Podstawy języka migowego 2 Typ wyboru 3 Instytut Nauk o Zdrowiu 4 Kod PPWSZ-RM-1-110a 5 Kierunek, kierunek: specjalność, specjalność: Ratownictwo

Bardziej szczegółowo

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców wzrokowych a także do ich interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń. Nie jest wyłącznie zdolnością do dokładnego

Bardziej szczegółowo

METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z DZIECKIEM Z AUTYZMEM I Z KLAS MŁODSZYCH

METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z DZIECKIEM Z AUTYZMEM I Z KLAS MŁODSZYCH METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z DZIECKIEM Z AUTYZMEM I Z KLAS MŁODSZYCH CZYM JEST AUTYZM? Autyzm należy do grupy całościowych zaburzeń rozwojowych, które zostały wyodrębnione spośród innych form zaburzeń

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania ul. Kołłątaja 4, Kwidzyn tel./fax

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania ul. Kołłątaja 4, Kwidzyn tel./fax OFERTA SZKOLENIA Z ZAKRESU DIAGNOZY POROZUMIEWANIA SIĘ DZIECI NIEMÓWIĄCYCH STOSOWANIE OCENY EFEKTYWNOŚCI SPRAWDŹ JAK SIĘ POROZUMIEWAM PROWADZĄCY: DR MAGDALENA GRYCMAN NEUROLOGOPEDA SPECJALISTA TERAPII

Bardziej szczegółowo

1. Brearley G., Psychoterapia dzieci niepełnosprawnych ruchowo, WSiP, Warszawa 1999

1. Brearley G., Psychoterapia dzieci niepełnosprawnych ruchowo, WSiP, Warszawa 1999 POLSKA BIBLIOGRAFIA AAC: 1. Andrykowska A., Bernacik- Rakocz M., Pomoce elektroniczne w komunikacji uczniów niemówiących z wieloraką niepełnosprawnością studium przypadku Mikołaja i Andrzeja (w) Wolska

Bardziej szczegółowo

Zajęcia z Dogoterapii w Świetlicy Wsparcia Dziennego dla Dzieci i Młodzieży w Krasnymstawie

Zajęcia z Dogoterapii w Świetlicy Wsparcia Dziennego dla Dzieci i Młodzieży w Krasnymstawie Zajęcia z Dogoterapii w Świetlicy Wsparcia Dziennego dla Dzieci i Młodzieży w Krasnymstawie Co tydzień w naszej Świetlicy Wsparcia Dziennego dla Dzieci i Młodzieży Pani Małgorzata Jarocka prowadzi zajęcia

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania ul. Kołłątaja 4, 82-500 Kwidzyn tel./fax. 055 261 80 30

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania ul. Kołłątaja 4, 82-500 Kwidzyn tel./fax. 055 261 80 30 OFERTA SZKOLEŃ ALTERNATYWNE SPOSOBY POROZUMIEWANIA SIĘ DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH PROWADZĄCY: MAGDALENA GRYCMAN NEUROLOGOPEDA SPECJALISTA TERAPII ZABURZEŃ MOWY I KOMUNIKACJI WSPOMAGAJĄCEJ Magdalena Grycman

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania ul. Kołłątaja 4, Kwidzyn tel./fax

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania ul. Kołłątaja 4, Kwidzyn tel./fax OFERTA SZKOLENIA Z ZAKRESU DIAGNOZY POROZUMIEWANIA SIĘ DZIECI NIEMÓWIĄCYCH STOSOWANIE OCENY EFEKTYWNOŚCI SPRAWDŹ JAK SIĘ POROZUMIEWAM PROWADZĄCY: MAGDALENA GRYCMAN NEUROLOGOPEDA SPECJALISTA TERAPII ZABURZEŃ

Bardziej szczegółowo

Temat: Moje zasoby moją szansą rozwoju kariery zawodowej i edukacyjnej.

Temat: Moje zasoby moją szansą rozwoju kariery zawodowej i edukacyjnej. Temat: Moje zasoby moją szansą rozwoju kariery zawodowej i edukacyjnej. (źródło: Moja przedsiębiorczość materiały dla nauczyciela, Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości) Cele: Zainspirowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Opracowały: mgr Marzena Żegnałek mgr Barbara Wróbel. Hermann Hesse ŻEBY STAŁO SIĘ COŚ MOŻLIWE, TRZEBA STALE, OD NOWA PRACOWAĆ NAD NIEMOŻLIWYM.

Opracowały: mgr Marzena Żegnałek mgr Barbara Wróbel. Hermann Hesse ŻEBY STAŁO SIĘ COŚ MOŻLIWE, TRZEBA STALE, OD NOWA PRACOWAĆ NAD NIEMOŻLIWYM. CHCĘ COŚ POWIEDZIEĆ PROGRAM ZAJEĆ DLA DZIECI Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ UMYSŁOWĄ W STOPNIU UMIARKOWANYM, ZNACZNYM I GŁĘBOKIM, AUTYZMEM ORAZ SPRZĘŻENIAMI ZAPROPONOWANY DO REALIZACJI W RAMACH PROGRAMOWEJ INNOWACJI

Bardziej szczegółowo

Plan kursu: Nauczanie języka szwedzkiego dla imigrantów

Plan kursu: Nauczanie języka szwedzkiego dla imigrantów POLSKA Plan kursu: Nauczanie języka szwedzkiego dla imigrantów Cel nauczania Nauczanie języka szwedzkiego dla imigrantów jest zaawansowanym kursem językowym, którego celem jest przekazanie dorosłym imigrantom

Bardziej szczegółowo

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Anita Duda nauczyciel Szkoły Podstawowej Nr 47 im. Jana Klemensa Branickiego w Białymstoku Białystok, II semestr roku szkolnego 2015/2016 Wszyscy chcemy, aby

Bardziej szczegółowo

Projekt pn. Bajkowe przedszkole jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt pn. Bajkowe przedszkole jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego FER.04.7.07 Częstochowa, 0.0.07 r. Zmiana SIWZ Dot. przetargu nieograniczonego na zakup i dostawę specjalistycznego sprzętu i akcesoriów multimedialnych i cyfrowych, sprzętu komputerowego, sprzętu rehabilitacyjnego

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po autyzmie. Materiał doszkalający dla wolontariuszy

Przewodnik po autyzmie. Materiał doszkalający dla wolontariuszy Przewodnik po autyzmie 1 Czym jest autyzm? Autyzm jest zaburzeniem neurorozwojowym, związanym z nieprawidłowym rozwojem i funkcjonowaniem mózgu we wczesnym dzieciństwie. Symptomy nieprawidłowości rozwoju

Bardziej szczegółowo

Umiejętności interpersonalne w biznesie. Oferta ta skierowana jest do osób, które dzięki swojemu indywidualnemu podejściu

Umiejętności interpersonalne w biznesie. Oferta ta skierowana jest do osób, które dzięki swojemu indywidualnemu podejściu Umiejętności interpersonalne w biznesie PROFIL UCZESTNIKA Oferta ta skierowana jest do osób, które dzięki swojemu indywidualnemu podejściu do zespołu oraz jego zadań chcą zwiększyć efektywność pracy współpracowników

Bardziej szczegółowo

Definicja Mutyzm jest definiowany jako brak lub ograniczenie mówienia przy zachowaniu rozumienia mowy oraz możliwości porozumiewania pisemnego. Obserw

Definicja Mutyzm jest definiowany jako brak lub ograniczenie mówienia przy zachowaniu rozumienia mowy oraz możliwości porozumiewania pisemnego. Obserw Mutyzm Definicja Mutyzm jest definiowany jako brak lub ograniczenie mówienia przy zachowaniu rozumienia mowy oraz możliwości porozumiewania pisemnego. Obserwuje się różny stopień przejawów mutyzmu; dziecko

Bardziej szczegółowo

Komunikacja społeczna. Opracowanie: Aneta Stosik

Komunikacja społeczna. Opracowanie: Aneta Stosik Komunikacja społeczna Opracowanie: Aneta Stosik Proces komunikowania się Komunikowanie się to wzajemne przekazywanie informacji, umiejętności, pojęć, idei, uczuć, itp. za pomocą symboli tworzonych przez

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY CZYTANIE W znaczeniu psychofizycznym: techniczne rozpoznawanie znaków. W znaczeniu psychologicznym: zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu. Dorota Kalinowska - psycholog

Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu. Dorota Kalinowska - psycholog Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu Dorota Kalinowska - psycholog Zespół Aspergera vs Autyzm Podobieństwa: Nieprawidłowości w zakresie interakcji społecznych; Stereotypowy, ograniczony repertuar

Bardziej szczegółowo

Proces komunikacji - materiały szkoleniowe

Proces komunikacji - materiały szkoleniowe Proces komunikacji - materiały szkoleniowe Profesjonalna komunikacja Profesjonalna komunikacja to umiejętność odbierania informacji płynących od rozmówcy i przekazywania treści jakie chcemy podać, przy

Bardziej szczegółowo

Jacek J. Błeszczyński (red.), Alternatywne i wspomagające metody komunikacji, Impuls, Kraków 2006, ss. 506.

Jacek J. Błeszczyński (red.), Alternatywne i wspomagające metody komunikacji, Impuls, Kraków 2006, ss. 506. Recenzje 235 Jacek J. Błeszczyński (red.), Alternatywne i wspomagające metody komunikacji, Impuls, Kraków 2006, ss. 506. Niepełnosprawność stanowi poważne wyzwanie nie tylko dla osób, które dotyka ten

Bardziej szczegółowo

Kompetencje komunikacyjne dzieci w okresie późnego dzieciństwa w aspekcie rozwojowym

Kompetencje komunikacyjne dzieci w okresie późnego dzieciństwa w aspekcie rozwojowym UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU SERIA PSYCHOLOGIA I PEDAGOGIKA NR 166 KINGA KUSZAK Kompetencje komunikacyjne dzieci w okresie późnego dzieciństwa w aspekcie rozwojowym POZNAŃ 2011 3 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Alternatywne i wspomagające metody komunikacji szansą dla katechezy dzieci i młodzieży

Alternatywne i wspomagające metody komunikacji szansą dla katechezy dzieci i młodzieży Małgorzata Hajduk Alternatywne i wspomagające metody komunikacji szansą dla katechezy dzieci i młodzieży z autystycznym spektrum zaburzeń. Komunikacja pełni bardzo ważną rolę w naszym życiu. Służy do dzielenia

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY KOMUNIKOWANIA SIĘ OSÓB Z GŁĘBSZĄ NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ

SPOSOBY KOMUNIKOWANIA SIĘ OSÓB Z GŁĘBSZĄ NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ ROCZNIK KOMISJI NAUK PEDAGOGICZNYCH Tom LXVII, 2014: 127 138 PL ISSN 0079-3418 Klaudia Piotrowska-Madej SPECJALNY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY NR 3 W KRAKOWIE SPOSOBY KOMUNIKOWANIA SIĘ OSÓB Z GŁĘBSZĄ NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

Tematyka szkolenia Zakres szkolenia Forma szkolenia

Tematyka szkolenia Zakres szkolenia Forma szkolenia Lp Tematyka szkolenia Zakres szkolenia Forma szkolenia Liczba godzin lekcyjnych szkolenia Liczna dni szkoleniowych Proponowany termin szkolenia 1. Nowoczesne standardy obsługi klienta 1. Profesjonalne

Bardziej szczegółowo

Ja- inni- Nawiązywanie relacji z otoczeniem

Ja- inni- Nawiązywanie relacji z otoczeniem Ja- inni- Nawiązywanie relacji z otoczeniem Irena Krukowska Szopa Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja Kurs jest realizowany w ramach projektu pn.: Liderzy Natury ogólnopolska kampania promująca dobre praktyki

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-III

SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-III SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-III I. Sposób oceniania Uczniowie oceniani są na podstawie obserwacji nauczyciela prowadzonych cały rok szkolny w następujących

Bardziej szczegółowo

Metody terapeutyczne wspomagające rozwój umiejętności komunikacyjnych u dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.

Metody terapeutyczne wspomagające rozwój umiejętności komunikacyjnych u dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Metody terapeutyczne wspomagające rozwój umiejętności komunikacyjnych u dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Katarzyna Szamburska-Lewandowska Tomasz Srebnicki Anita Bryńska Klinika Psychiatrii Wieku

Bardziej szczegółowo

OCENA OPISOWA OCENA OPISOWA - KLASA I

OCENA OPISOWA OCENA OPISOWA - KLASA I OCENA OPISOWA OCENA OPISOWA - KLASA I 6pkt UCZEŃ: Rozumie polecenia nauczyciela i właściwie na nie reaguje Próbuje używać znanych poleceń w codziennym życiu (na zajęciach języka angielskiego) Posługuje

Bardziej szczegółowo

WIDEOAKADEMIA HR. Nina Sosińska

WIDEOAKADEMIA HR. Nina Sosińska WIDEOAKADEMIA HR Nina Sosińska Nina Sosińska Autorka książki Magia Rozwoju Talentów Laureatka konkursu Dyrektor Personalny 2004 Zwyciężczyni konkursu Najlepsza Strategia HR 2006. 16 lat jako pracownik

Bardziej szczegółowo

Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne

Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne Doskonalenie analizy rysunku dziecka i możliwości pracy z rysunkiem Agnieszka Nalepa, Urszula Stobnicka Agnieszka Nalepa nauczyciel dyplomowany,

Bardziej szczegółowo

Jeszcze nie mówi, a już porozumiewa się - rozwój komunikowania się małych dzieci

Jeszcze nie mówi, a już porozumiewa się - rozwój komunikowania się małych dzieci Jeszcze nie mówi, a już porozumiewa się - rozwój komunikowania się małych dzieci Pierwsze miesiące życia dziecka 1. interakcje twarzą w twarz z opiekunem Pierwsze miesiące życia dziecka 1. interakcje twarzą

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla grup przedszkolnych i klas pierwszych Jestem wesołym uczniem

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla grup przedszkolnych i klas pierwszych Jestem wesołym uczniem Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla grup przedszkolnych i klas pierwszych Jestem wesołym uczniem Opracował zespół wychowawców klas 0-III 1. Idea i założenia teoretyczne

Bardziej szczegółowo

Jednostka dydaktyczna 4: Komunikacja i relacje z ludźmi niepełnosprawnymi

Jednostka dydaktyczna 4: Komunikacja i relacje z ludźmi niepełnosprawnymi Jednostka dydaktyczna 4: Komunikacja i relacje z ludźmi niepełnosprawnymi W tej jednostce dydaktycznej dowiesz się jak się zachowywać z osobą niepełnosprawną, aby poprawić jej komunikację i kwestie relacji

Bardziej szczegółowo

PIERWSZE EKSPERYMENTALNE BADANIA NAD DZIEĆMI I MŁODZIEŻĄ NIEMÓWIĄCĄ

PIERWSZE EKSPERYMENTALNE BADANIA NAD DZIEĆMI I MŁODZIEŻĄ NIEMÓWIĄCĄ PIERWSZE EKSPERYMENTALNE BADANIA NAD DZIEĆMI I MŁODZIEŻĄ NIEMÓWIĄCĄ Grupa osób niemówiących nigdy nie została zidentyfikowana jako wymagająca specyficznych oddziaływań i pomocy mającej na celu kompensowanie

Bardziej szczegółowo

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Wydział Psychologii, Uniwersytet Warszawski U dzieci w wieku szkolnym zaburzenia językowe mogą być trudne do rozpoznania Poprawa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Edukacja czytelniczo integracyjna

Edukacja czytelniczo integracyjna Edukacja czytelniczo integracyjna Międzyszkolny Program Czytelniczo Integracyjny Poczytaj mi, przyjacielu Autorka programu: Marzena Gołębiowska nauczyciel bibliotekarz 1 Spis treści: Wstęp do programu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OCENIANIA UCZNIÓW KLAS I-III SP nr 36 W POZNANIU Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO.

REGULAMIN OCENIANIA UCZNIÓW KLAS I-III SP nr 36 W POZNANIU Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO. REGULAMIN OCENIANIA UCZNIÓW KLAS I-III SP nr 36 W POZNANIU Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO. 1. W klasach I-III uczniowie są oceniani w sposób opisowy uwzględniający rozwój indywidualny ucznia i jest dostosowana

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA I WARSZTATY OFERTA 2017 / 2018

SZKOLENIA I WARSZTATY OFERTA 2017 / 2018 SZKOLENIA I WARSZTATY OFERTA 2017 / 2018 Zapraszamy na szkolenia i warsztaty dotyczące: przebiegu rozwoju małego dziecka (od narodzin do 6 roku życia) wieloprofilowej oceny rozwoju małego dziecka prawidłowej

Bardziej szczegółowo

Dlaczego logopedzi boją się jąkania? Analiza lingwistyczno-terapeutyczna zjawiska. dr Anna Walencik-Topiłko

Dlaczego logopedzi boją się jąkania? Analiza lingwistyczno-terapeutyczna zjawiska. dr Anna Walencik-Topiłko Dlaczego logopedzi boją się jąkania? Analiza lingwistyczno-terapeutyczna zjawiska dr Anna Walencik-Topiłko adiunkt w Katedrze Logopedii Uniwersytetu Gdańskiego; językoznawca, neurologopeda, terapeuta głosowy,

Bardziej szczegółowo

Czemu służy nauczanie języków obcych w przedszkolu? dr Radosław Kucharczyk Instytut Romanistyki Uniwersytet Warszawski

Czemu służy nauczanie języków obcych w przedszkolu? dr Radosław Kucharczyk Instytut Romanistyki Uniwersytet Warszawski Czemu służy nauczanie języków obcych w przedszkolu? dr Radosław Kucharczyk Instytut Romanistyki Uniwersytet Warszawski Cele europejskiej polityki edukacyjnej: znajomość przynajmniej 2 języków obcych nauka

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO KL.VI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO KL.VI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO KL.VI I. Obszary aktywności ucznia w zakresie wiedzy, umiejętności i postaw, będące przedmiotem oceny. 1. Mówienie poprawne pod względem gramatycznym

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola marketingu we współczesnym świecie Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 7. maja 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKACJA MIĘDZYLUDZKA. mjr Danuta Jodłowska

KOMUNIKACJA MIĘDZYLUDZKA. mjr Danuta Jodłowska KOMUNIKACJA MIĘDZYLUDZKA mjr Danuta Jodłowska KOMUNIKACJA WERBALNA Komunikacja werbalna to przekazywanie informacji za pomocą wyrazów. Dużą rolę odgrywają tu takie czynniki, jak: akcent (badania dowiodły,

Bardziej szczegółowo

Szwedzki dla imigrantów

Szwedzki dla imigrantów Szwedzki dla imigrantów Cel kształcenia Celem kształcenia w ramach kursu Szwedzki dla imigrantów (sfi) jest zapewnienie osobom dorosłym, które nie posiadają podstawowej znajomości języka szwedzkiego, możliwości

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE W KLASACH 1-3 Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO ROK SZKOLNY 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018

WYMAGANIA EDUKACYJNE W KLASACH 1-3 Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO ROK SZKOLNY 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018 WYMAGANIA EDUKACYJNE W KLASACH 1-3 Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO ROK SZKOLNY 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018 Kryteria oceniania poszczególnych aktywności w klasie pierwszej: Ocena celująca (6) -uczeń rozumie wszystkie

Bardziej szczegółowo

Dialogi projektowe zaburzenia w komunikacji zespołu projektowego

Dialogi projektowe zaburzenia w komunikacji zespołu projektowego Dialogi projektowe zaburzenia w komunikacji zespołu projektowego dr Olgierd Annusewicz Carrywater Consulting Sp. z o.o. Al. Jerozolimskie 65/79, Centrum LIM, XV piętro, 00-697 Warszawa, (22) 630 66 55,

Bardziej szczegółowo

Ekspresja słowna a autyzm Ewa Kiśluk

Ekspresja słowna a autyzm Ewa Kiśluk Ekspresja słowna a autyzm Ewa Kiśluk Porozumiewanie się to przekazywanie treści, tego co się myśli lub czuje, między dwoma osobami, które wchodzą w interakcję ze sobą. Porozumiewanie dochodzi do skutku

Bardziej szczegółowo

Przekazywanie i zdobywanie informacji jest ważne! opracowanie Dorota Tłoczkowska, Warszawa luty 2007 r.

Przekazywanie i zdobywanie informacji jest ważne! opracowanie Dorota Tłoczkowska, Warszawa luty 2007 r. Przekazywanie i zdobywanie informacji jest ważne! Zdobywanie informacji Wszyscy potrzebujemy różnych informacji. Osoby z niepełnosprawnością intelektualną mają większa trudność, żeby zdobyć potrzebne im

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski Program wychowawczy SPIS TREŚCI: 1. Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

3. Czy ciało może przekazywać informacje? Wprowadzenie do komunikacji niewerbalnej

3. Czy ciało może przekazywać informacje? Wprowadzenie do komunikacji niewerbalnej 3. Czy ciało może przekazywać informacje? Wprowadzenie do komunikacji niewerbalnej Kraków, 19 listopada 2016 roku grudnia Warsztaty z komunikacji interpersonalnej mgr Dominik Borowski www.dominikborowski.eu

Bardziej szczegółowo

Komunikacja alternatywna i wspomagająca w pracy z dzieckiem ze spektrum autyzmu

Komunikacja alternatywna i wspomagająca w pracy z dzieckiem ze spektrum autyzmu Konteksty Pedagogiczne 2(7)/2016, s. 151 161 doi: 10.19265/KP.2016.027151 Anna Borzęcka Komunikacja alternatywna i wspomagająca w pracy z dzieckiem ze spektrum autyzmu Wprowadzenie Dziecko, u którego rozpoznano

Bardziej szczegółowo

Komplementarność diagnozy i zaleceń edukacyjnych w przypadku dziecka z mutyzmem

Komplementarność diagnozy i zaleceń edukacyjnych w przypadku dziecka z mutyzmem Komplementarność diagnozy i zaleceń edukacyjnych w przypadku dziecka z mutyzmem mgr Monika Andrzejewska Konferencja Usłysz dziecko z mutyzmem w ciszy 21.11.2014 Rzetelna diagnoza - zebrana z różnych źródeł

Bardziej szczegółowo

Magia komunikacji. - Arkusz ćwiczeń - Mapa nie jest terenem. Magia prostego przekazu

Magia komunikacji. - Arkusz ćwiczeń - Mapa nie jest terenem. Magia prostego przekazu Magia komunikacji - Arkusz ćwiczeń - Mapa nie jest terenem Twoja percepcja rzeczywistości opiera się o uogólnionieniach i zniekształceniach. Oznacza to, że to, jak widzisz rzeczywistość różni się od rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY

PROGRAM PROFILAKTYCZNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY IV Liceum Ogólnokształcącego im. A. Mickiewicza w Warszawie w roku szkolnym 2011/2012 i 2012/2013 na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia

Bardziej szczegółowo

CZY NASZE DZIECKO MOŻE

CZY NASZE DZIECKO MOŻE CZY NASZE DZIECKO MOŻE JUŻ IŚĆ DO SZKOŁY? Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 2 im. ks. dra S. Wilczewskiego w Katowicach OBOWIĄZEK SZKOLNY W KRAJACH EUROPEJSKICH GOTOWOŚĆ SZKOLNA Osiągnięcie przez

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

Dziecko z Zespołem Aspergera w szkole

Dziecko z Zespołem Aspergera w szkole Dziecko z Zespołem Aspergera w szkole Upośledzenie interakcji społecznych Kłopoty z komunikacją i porozumiewaniem się Szczególne zainteresowania/natręctwa Powtarzające się zachowania, brak elastyczności

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Efektywna edukacja W poszukiwaniu inspiracji, czyli jak rozwijać aktywność poznawczą dziecka? Lech Stempel Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 13 kwietnia 2015 r. Gdyby

Bardziej szczegółowo

Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej

Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej Plan prezentacji pytania: - Jak dzieci uczą się języka obcego? - Jak rodzic może uczyć języka obcego swoje dziecko? - Jak sprawić, aby dziecko polubiło

Bardziej szczegółowo

Komunikacja dziecka niesłyszącego w przedszkolu

Komunikacja dziecka niesłyszącego w przedszkolu Opieka i wychowanie Komunikacja dziecka niesłyszącego w przedszkolu mgr Bożena Litwin pedagog specjalny, nauczyciel Publicznego Przedszkola nr 23 w Rzeszowie WPROWADZENIE Możliwość porozumiewania się w

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego. Wymagania procentowe z prac kontrolnych na daną ocenę: dla uczniów klas I III

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego. Wymagania procentowe z prac kontrolnych na daną ocenę: dla uczniów klas I III Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego dla uczniów klas I III Przy ocenianiu bieżącym w klasach I III oprócz oceny opisowej stosuje się: Pochwały ustne Symbole cyfrowe 1,2,3,4,5,6 Przyjmuje

Bardziej szczegółowo

Grupa wsparcia dla młodzieży. trudnej

Grupa wsparcia dla młodzieży. trudnej Grupa wsparcia dla młodzieży trudnej 1.Tytuł projektu GRUPA WSPARCIA DLA MŁODZIEŻY TRUDNEJ 2. Beneficjenci projektu Projekt skierowany jest do młodzieży trudnej w wieku od 11 do 17 lat przebywających w

Bardziej szczegółowo

Mówienie. Rozumienie ze słuchu

Mówienie. Rozumienie ze słuchu Kryteria oceniania z języka angielskiego Ocena celująca Stopień CELUJĄCY otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie kryteria potrzebne na ocenę bardzo dobrą, ponadto opanował wiadomości i umiejętności wykraczające

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja PROJEKT 2010-2013 Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Człowiek najlepsza inwestycja PROJEKT 2010-2013 Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROJEKT Przedszkole Równych R Szans 2010-2013. Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet: IX. Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Poddziałanie9.1.1: Zmniejszanie nierówności w stopniu upowszechniania

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS I. Założenia podstawowego modułu szkoleniowego dla AON 2 II. Warsztat

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-III

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-III WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-III Uczniowie oceniani są na podstawie obserwacji nauczyciela prowadzonych cały rok szkolny w następujących obszarach: słuchanie, mówienie, czytanie,

Bardziej szczegółowo

śyję na tej Ziemi chcę wiedzieć!

śyję na tej Ziemi chcę wiedzieć! śyję na tej Ziemi chcę wiedzieć! Innowacja pedagogiczna realizowana w ramach: Wiedza o społeczeństwie Moduł: Wychowanie obywatelskie Treści wychowania patriotycznego Opracowanie mgr Danuta Kornaga Gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Migać każdy może. Anna Piestrzyńska Akademia Ignatianum w Krakowie. Z wizytą w Niepublicznym Przedszkolu Czas dziecięcych marzeń w Ochotnicy Dolnej

Migać każdy może. Anna Piestrzyńska Akademia Ignatianum w Krakowie. Z wizytą w Niepublicznym Przedszkolu Czas dziecięcych marzeń w Ochotnicy Dolnej Z wizytą w /Visiting the... EETP 35(2015)1, ISSN 1896-2327 Anna Piestrzyńska Akademia Ignatianum w Krakowie Migać każdy może Z wizytą w Niepublicznym Przedszkolu Czas dziecięcych marzeń w Ochotnicy Dolnej

Bardziej szczegółowo

ŻYWIOŁ WODY - ĆWICZENIA

ŻYWIOŁ WODY - ĆWICZENIA Strona1 ŻYWIOŁ WODY - ĆWICZENIA Cz. III Aby uzyskać namacalny efekt oddziaływania energii Żywiołu Wody w Twoim życiu - jednocześnie korzystaj i z przygotowanych tu ćwiczeń i z opisu procesów nagranych

Bardziej szczegółowo

Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży.

Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży. Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży. (Terapia Krótkoterminowa Skoncentrowana na Rozwiązaniu) Kontakt tel.: +48 600779294 e-mail: iwona@gabinetterapeutyczny.eu Iwona Czerwoniuk psychoterapeuta

Bardziej szczegółowo

Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie PROPONUJE

Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie PROPONUJE Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie PROPONUJE Kształcenie uczniów niepełnosprawnych w szkołach ogólnodostępnych Autyzm Zespół Aspergera Ewa Pisula: Autyzm - przyczyny, symptomy,

Bardziej szczegółowo

Komunikacja. Ewa Pisula Wydział Psychologii Uniwersytet Warszawski. Ewa.Pisula@psych.uw.edu.pl

Komunikacja. Ewa Pisula Wydział Psychologii Uniwersytet Warszawski. Ewa.Pisula@psych.uw.edu.pl Komunikacja Ewa Pisula Wydział Psychologii Uniwersytet Warszawski Ewa.Pisula@psych.uw.edu.pl Leo Kanner (1943) Osoby z autyzmem nie mówią lub też występuje u nich taki rodzaj mowy, który nie służy międzyosobowej

Bardziej szczegółowo