Korzyści i koszty wynikające z wprowadzenia euro w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Korzyści i koszty wynikające z wprowadzenia euro w Polsce"

Transkrypt

1 Barbara Galimska Korzyści i koszty wynikające z wprowadzenia euro w Polsce Praca dyplomowa Promotor: dr Paweł Szudra Praca przyjęta... (data i podpis promotora) Uniwersytet Zielonogórski Wydział Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt dofinansowany przez Narodowy Bank Polski Zielona Góra 2015 r.

2 2

3 Barbara Galimska Benefits and costs resulting from the introduction of the euro in Poland Diploma Thesis Supervisor dr Paweł Szudra University of Zielona Góra Faculty of Economics and Management Postgraduate Studies: The mechanisms of the Euro Area Project part-financed by the National Bank of Poland Zielona Góra 2015 r. 3

4 4

5 SPIS TREŚCI WSTĘP... 6 ROZDZIAŁ Euro jako waluta międzynarodowa Definicja pojęcia euro Warunki konieczne do kreacji pieniądza międzynarodowego Warunki uczestnictwa Polski w strefie euro ROZDZIAŁ Problematyka wprowadzenia euro w Polsce Korzyści i szanse wynikające z Unii Walutowej Zagrożenia i koszty związane z przyjęciem Euro w Polsce ROZDZIAŁ Opinie respondentów dotyczące wprowadzenia euro w Polsce Charakterystyka badanej grupy respondentów Opinie badanych na temat przystąpienia Polski do strefy euro ZAKOŃCZENIE SPIS LITERATURY SPIS STRON INTERNETOWYCH ANEKS

6 WSTĘP Waluta euro jest jednym z kluczowych efektów procesu integracji gospodarczej, która swój początek miała w Europie Zachodniej. Niemal 50-letni okres postępującej kooperacji gospodarczej i politycznej, w czasie którego państwa Unii Europejskiej przeszły wszelakie fazy integracji, począwszy od strefy wolnego handlu, poprzez unię celną i wspólny rynek, aż do momentu zwieńczenia, tj. utworzenia 1 stycznia 1999r. Unii Gospodarczej i Walutowej. W skład jej członków wchodzą kraje, które postanowiły porzucić swoją narodową walutę i przyjąć wspólną i jednolitą walutę europejską, i stać się jednocześnie pełnoprawnymi członkami strefy euro. Państwa te uchyliły przeróżne ograniczenia w obopólnym obrocie gospodarczym, jak i również ujednoliciły prawo m.in. w zakresie polityki pieniężnej. Nowa waluta praktycznie od swojego debiutu stała się, tuż po dolarze amerykańskim, drugą najważniejszą walutą. Bycie częścią grona państw Euro landu wiąże się z licznymi korzyściami, ale również z kosztami. Celem mojej pracy jest jak sam temat wskazuje nie tylko ocena korzyści i szans, ale również kosztów i zagrożeń, które wiążą się z członkostwem w strefie euro. Główną hipotezą mojej pracy jest założenie, że jest bardzo dużo efektów pozytywnych, jak i aspektów negatywnych, aczkolwiek przeważają efekty. Praca składa się ze wstępu, trzech rozdziałów i zakończenia. W pierwszym rozdziale przy pomocy dostępnej literatury przedstawiłam definicję pojęcia EURO. Opisałam również funkcje pieniądza międzynarodowego oraz warunki jakie są niezbędne do kreacji takiego pieniądza. W tym rozdziale poruszyłam również temat korzyści i zagrożeń jakie wynikają z posiadania pieniądza międzynarodowego. Drugi rozdział został poświęcony problematyce wprowadzenia euro w Polsce. Opisałam tutaj zarówno korzyści i szanse jakie niesie za sobą taka decyzja, jak i również zagrożenia i koszty z tym związane. W trzecim rozdziale zajęłam się opiniami dotyczącymi wprowadzenia euro w Naszym kraju. Do napisania pracy korzystałam zarówno z dostępnej literatury przedmiotu w bibliotekach, jak i w formie elektronicznej. Pomocne okazały się również 6

7 publikacje Narodowego Banku Polskiego oraz Ministerstwa Finansów, jak również materiały zdobyte podczas wykładów w trakcie Studiów Podyplomowych Mechanizmy Funkcjonowania strefy euro. Do napisania pracy wykorzystano dostępną literaturę przedmiotu, zarówno dostępną w bibliotekach, jak i w formie elektronicznej. Pomocne okazały się również źródła internetowe. 7

8 1.1. Definicja pojęcia euro ROZDZIAŁ 1 Euro jako waluta międzynarodowa Zanim zdefiniuję pojęcia euro, należy omówić pojęcie ECU - waluta ta była poprzedzającą walutą Europy. ECU ( European Currency Unit ) czyli Europejska Jednostka Walutowa swój początek miała w Przyjęcie nazwy ECU, było pewnego rodzaju kompromisem, dlatego że anglojęzyczny skrót podkreślał znaczenie gospodarcze Wielkiej Brytanii jak i Londynu jako światowego ośrodka finansowego. Odwołanie się do historycznej waluty francuskiej, pokazało rolę Francji, która była jednym z twórców Europejskiego Systemu Walutowego. Natomiast Niemcy, jako Ci najsilniejsi gospodarczo Europy, posiadali największy udział w koszyku walutowym. ECU jest walut, która od innych walut różni się znacząco. ECU nie jest pieniądzem w pełnym tego słowa znaczeniu. Jest to umowna jednostka rozliczeniowa 1. Teraz przejdziemy do omówienia pojęcia Euro. Euro jest obowiązującą od roku wspólną jednostką walutową krajów Wspólnoty Europejskiej. Decyzja o tym by wprowadzić euro została podjęta w Maastricht w 1991 roku. Utworzenie Unii gospodarczej i walutowej miało odbywać się w 3 etapach.. Etap pierwszy przewidywał: 1. wprowadzenie swobody przepływu kapitału; 2. stworzenie wspólnego obszaru finansowego; 3. koordynacja polityki gospodarczej krajów Wspólnoty Europejskiej; 4. ścisłą współpracę banków centralnych; 5. ratyfikacje traktatu z Maastricht przez wszystkie kraje. Etap drugi zakładał: 1. powstanie Europejskiego Banku Centralnego, który wraz z narodowymi bankami emisyjnymi stanowić będzie Europejski System Banków Centralnych; 2. wprowadzenie swobody wymienialności walut i płatności trans granicznych; 3. nadanie praw Komisji Europejskiej do nadzoru nad krajami Unii Europejskiej w zakresie ich dyscypliny budżetowej i długu publicznego; 4. ustalenie kryteriów konwergencji (zbieżności). 1 Leksykon politologii, praca zbiorowa pod red. A. Antoszewskiego i R. Herbuta, Wrocław 2000, s

9 Etap trzeci: 1. do unii walutowej wstępują państwa spełniające kryterium zbieżności; 2. początek wprowadzania EURO najpierw w formie bezgotówkowej; 3. wprowadzenie banknotów i monet euro a zarazem wycofywanie z obiegu walut narodowych 2. Pomysłodawcą nazwy Euro był niemiecki minister finansów Theo Waigel. Symbol ( ) nowej waluty przedstawiła Komisja Europejska w grudniu 1996 roku. Symbol waluty zawiera dwie równoległe kreski, które mają symbolizować stabilność, a także: W ten sposób plastycznie ukazano historię dochodzenia do Euro: greckie korzenie cywilizacji europejskiej, próby zintegrowania naszego kontynentu oraz wyzwanie, jakie stanowi wspólna WALUTA Europy wobec dolara amerykańskiego, w którego znaku są dwie pionowe linie. Poziome linie w symbolu Euro wyrażają marzenie o Europie - obszarze stabilnej wewnętrznie i zewnętrznie waluty. 3 Symbol literowy europejskiego pieniądza, czyli trzy wielkie litery EUR, został przydzielony przez Organizacje Standardów Międzynarodowych - ISO. Odbiega on znacznie od przejętych zasad skrótowego przedstawiania kodów walut. Z zasady dwie pierwsze litery kodu oznaczają nazwę państwa skąd pochodzi waluta, natomiast ostatnia litera oznacz nazwę waluty. Decyzja o przemianie nazwy waluty europejskiej z ECU na Euro nakreślona była także tym, że nowa nazwa spełniała trzy podstawowe wymagania: 1. była krótka i w każdym państwie Europy, łatwa do wymówienia ( nazwa ECU była wymawiana z francuskim akcentem i z tego powodu było często niezrozumiałe dla Anglosasów lub Niemców ); 2. posiada odniesienie do całej Europy; 3. wolna była od złych kojarzeń z przeszłością. EURO jest podzielone na 100 centów. Banknoty występują w siedmiu nominałach: 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500. Nominały wyrażone są jedynie cyframi. Szata graficzna banknotów została opracowana przez austriackiego artystę Roberta Kalinę. Na każdym banknocie figuruje jeden z trzech elementów architektonicznych: brama, most lub okno, które reprezentują określone epoki w architekturze między innymi takie jak: klasycyzm, styl romański, gotyk, renesans, barok, rokoko, architektura żelaza i stali 2 L. Oręziak, Euro nowy pieniądz, Warszawa 1999, s Ibidem. 9

10 XIX wieku i współczesna architektura XI wieku 4. Na banknotach mieści się flaga Unii Europejskiej z dwunastoma gwiazdami, oznaczenia Europejskiego Banku w pięciu językach i podpis prezesa Europejskiego Banku Centralnego. Wyraz euro napisany jest w języku łacińskim i greckim. Monety mają osiem nominałów: 1, 2, 5, 10, 20, 50 centów oraz 1 i 2 euro. Awers monet jest identyczny we wszystkich krajach Unii, w tle znajduje się dwanaście gwiazd. Monety o nominałach 1, 2 oraz 5 centów ukazaną położenie Europy na kuli ziemskiej. Bilony o wartości 10, 20, 50 centów pokazują Unie Europejską, jako związek narodów, natomiast o nominale 1 i 2 euro; Europę bez granic. Na rewersie jest krąg dwunastu gwiazd, w który kraj członkowski może wpisać, swój SYMBOL narodowy 5. Wspólna WALUTA to nie tylko integracja gospodarczo-walutowa, to przede wszystkim coś, co łączy państwa Europy. Oznacza zrezygnowanie z partykularnych interesów państw narodowych Europy, które sprawiły, że wybuchły dwie straszliwe wojny światowe. Mogę się zgodzić ze słowami przewodniczącego Komisji Europejskiej Romano Prodi, EURO: To początek nowego rozdziału w historii Europy Warunki konieczne do kreacji pieniądza międzynarodowego Ludzie bardzo często pytają, czy euro zniesie dolara z pozycji dominującej waluty na arenie światowej. Żeby poznać odpowiedź na to pytanie warto sobie przeanalizować czynniki powodujące dana jednostka pieniężna jest jednostką międzynarodową. Kluczowymi czynnikami o charakterze strukturalnym są wielkość produkcji i handlu oraz wielkość ryku finansowego kraju. Im większy jest udział kraju emitenta waluty w produkcji światowej i handlu międzynarodowym, tym większe są możliwości używania jego waluty przez podmioty z inny krajów do fakturowania, rozliczania, handlu jak i transakcji na rynku walutowym, a przez władze monetarne państw trzecich jako denominator systemu kursów walutowych, waluty rezerwowej i inwestycyjne. Gospodarka jest dynamicznie rozwijająca się, a integracja walutowa i polityczna, która jest w Europie postępująca, zdecydowanie może przyspieszyć rozwój rynku instrumentów finansowych w strefie euro, tak samo udziałowych, jak i dłużnych 4 K. Jakubiszyn, B.Karski, D. Rybińska, Euro nowa waluta, Warszawa 1999, s Ibidem. 6 Wielka Encyklopedia Świata, T.IV, Warszawa

11 dzięki czemu poziom rozwoju rynku finansowego strefy euro być może przybliży się do poziomu jaki ma rynek finansowy Stanów Zjednoczonych. Krajowa jednostka pieniężna może urosnąć do rangi waluty międzynarodowej tylko wtedy, gdy w kraju jej emitenta jest prowadzona rozważna polityka pieniężna i fiskalna Warunki uczestnictwa Polski w strefie euro Akcesja Naszego kraju do UGW jest strategicznym celem polskiej polityki gospodarczej. Realizacji tego celu sprzyjają pertraktacje prowadzone od 1998 roku z Unią Europejską, które określają w jakim stopniu Nasz kraj jest przygotowany do stosowania się do reguł, jakie obowiązują w krajach Piętnastki. Polska wędrówka do strefy euro jest dokładnie sformułowana, dlatego że niestety na uzyskanie specjalnego statusu tak jak Wielka Brytania czy Dania nie możemy liczyć. Uzgodniły one traktacie z Maastricht specjalną klauzulę, pozwalającą im czasowo nie brać udziału w UGW. Zanim jednak Polska stanie się nieodzowną częścią rodziny euro, konieczne jest by spełniła pewne warunki. Przyłączenie się Naszego kraju do UGW jest związane, m. in. z 7 : 1. silnym poparciem politycznym 2. akceptacją społeczną 3. spełnieniem kryteriów z Maastricht. Mówiąc o pierwszym z wyżej wymienionych warunków, mogłoby się wdawać, że wprowadzenie wspólnej waluty jest powodem do porozumienia większej, znaczącej klasy politycznej w Polsce. Stanowisko porozumiewawcze Polski nie pozostawia w tym temacie żadnych wątpliwości. Nasz kraj całkowicie podziela oraz akceptuje zasady jakie obowiązują w UE w obrębie negocjacyjnym Unia Gospodarcza i Walutowa, na co istotnym dowodem jest deklaracja przyjęcia prawa europejskiego w tym zakresie do dnia 31 grudnia 2002 roku 8. Dodatkowo Polskie prawo w tym zakresie jest już w danym 7 T. Gromek, Gospodarka UE 1999, Unia Europejska, nr 2/2000, s Por. Przyst pienie do Unii Gospodarczej i Walutowej, Unia Europejska, nr 8/2000, s

12 obszarze, w dużej mierze zbliżone z odpowiednimi aktami prawnymi opisującymi zasady członkostwa w UE. W wyniku tego rząd nie ubiega się o czas przejściowy i nie ma powodu zgłaszać żadnych problemów negocjacyjnych. Odpowiednie akty prawne określające zakres porozumiewawczy Unia Gospodarcza i walutowa można pogrupować na 4 obszary tematyczne 9 : 1. koordynacja polityki gospodarczej 2. polityka fiskalna 3. polityka monetarna i polityka kursu walutowego 4. docelowy etap przyjęcia jednolitej waluty euro. W pierwszym obszarze mogę stwierdzić, że Polska polityka gospodarcza będzie najprawdopodobniej prowadzona dokładnie tak, jak wymaga tego koordynacja z odpowiednią polityką prowadzoną w Unii Europejskiej. Jej głównymi instrumentami są Narodowy Program Przygotowań do Członkowstwa, a także Wspólna Ocena Średnioterminowych Priorytetów Polityki Gospodarczej 10. Polska wyraża chęć sprostania wszystkim wymogom Unii Europejskiej jeśli chodzi o dyscyplinę budżetową, stabilny kurs walutowy i zapewnienie niezależności banku centralnego. Określenie konkretnej daty przyjęcia waluty euro nie jest konieczne i obligatoryjne, dlatego, że przystąpienie do UGW nastąpi w czasie kiedy polska gospodarka spełni całość wymogów zrównoważonej gospodarki rynkowej. Jeżeli chodzi o poparcie ze strony społeczeństwa, by Nasze złotówki zastąpić walutą europejską, to będzie ono uzależnione przede wszystkim od konkretnej, rzetelnej i profesjonalnie przeprowadzonej kampanii informującej obywateli zarówno o korzyściach jakie niesie za sobą to przedsięwzięcie, jak i o zagrożeniach jakie mu towarzyszą. Powszechnie wiadomym jest fakt, że rezygnacja z Naszej narodowej waluty będzie niezwykle trudną decyzją. Musimy wtedy pamiętać o słowach Michaela Mussy, który na temat roli waluty, roli która jest niezwykle ważna w świadomości narodowej Polaków. Zdaniem Mussy można ją porównać do takich symboli państwowych jakimi są godło, flaga czy też herb narodowy 11. Dlatego zrezygnowanie z Naszego narodowego pieniądza będzie niezwykle trudnym krokiem pod względem emocjonalnym. 9 Unia Gospodarcza i Walutowa. Omówienie stanowiska negocjacyjnego, Unia Europejska, nr 1/2000, s Ibidem. 11 Por. P. Kowalewski, Trochę ostrożniej z tym euro, Gazeta Bankowa, nr 50/2001, s

13 Ogromne znaczenie dla budowania zaufania dla nowej waluty mają też, zapisane w traktacie z Maastricht, wymagania zakwalifikowania danego państwa do Unii Gospodarczo Walutowej, zwane kryteriami konwergencji. Są to wartości podstawowych parametrów ekonomicznych, które świadczą o tym, że gospodarka jest ustabilizowana. Mówią one, że kandydujące państwo do Unii Gospodarczej i Walutowej musi spełniać 12 : 1. Kryteria monetarne: a) Stabilności cen średnia stopa inflacji w roku poprzedzającym badanie dotyczące spełnienia kryteriów spójności nie powinna być wyższa niż o 1,5 pkt. proc. od wskaźnika odnotowanego w trzech najlepszych pod tym względem krajach. b) Stopy procentowej średnia nominalna długookresowa stopa procentowa nie powinna być wyższa niż o 2 pkt. proc. od stopy procentowej w trzech krajach o najniższym poziomie inflacji w roku poprzedzającym badanie. c) Udziału w mechanizmie kursowym Europejskiego Systemu Walutowego rynkowe kursy walutowe potencjalnych członków UGW powinny być stałe przez odpowiednio długi okres czasu, ponieważ będzie to traktowane jako test rynkowy zdolności danego kraju do adoptowania się do wewnętrznych i zewnętrznych szoków bez potrzeby zmiany kursów walutowych, oraz 2. Kryteria fiskalne: a) Deficytu budżetowego stosunek planowanego lub aktualnego deficytu rządowego do PKB, mierzony w cenach rynkowych, w roku poprzedzającym badanie, nie powinien przekraczać 3%. b) Długu publicznego w roku poprzedzającym badanie udział zadłużenia w PKB, mierzony w cenach rynkowych, nie powinien przekraczać 60%. Powszechna jest opinia, że najtrudniejszymi kryteriami dla Polski do spełnienia jest stopa inflacji i stopa procentowa. Obydwa parametry pozostają w związku funkcjonalnym, ponieważ oczekiwania inflacyjne mają wpływ na oprocentowanie dziesięcioletnich papierów dłużnych Por. R. Pohl, Kryteria fiskalne z Maastricht jako przes anki stabilnej unii walutowej w Europie, Ekonomista, nr 1/1998, s i M. Klamut, Polityka gospodarcza a konwergencja regionów w Unii Europejskiej, Gospodarka Narodowa, nr 3/1999, s R. Stawarska, Teoretyczne przesłanki członkostwa Polski w Europejskiej Unii Walutowej w: Teoretyczne i empiryczne aspekty współczesnych międzynarodowych stosunków gospodarczych, T. Rynarzewski (red.), Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań 2001, nr 8, s

14 ROZDZIAŁ 2 Problematyka wprowadzenia euro w Polsce 2.1. Korzyści i szanse wynikające z Unii Walutowej Wprowadzenie wspólnej WALUTY europejskiej - EURO, niesie ze sobą wiele korzyści, najważniejsze z nich to: a) stabilizacja gospodarki - Proces dochodzenia do unii gospodarczej i walutowej spowodował, że nastąpił spadek inflacji, nastąpiła zbieżność narodowych stóp procentowych oraz stabilizacja kursów walutowych. Jak wskazują doświadczenia z dwu i pól letnim funkcjonowaniem unii walutowej, EBC prowadzi nadal politykę antyinflacyjną, oraz wykazuje się dużą odpornością na naciski polityczne. Stabilizacja gospodarcza obniża znacznie ryzyko inwestycyjne, co jest szczególnie ważne dla przedsiębiorstw 14. b) wyeliminowanie ryzyka kursowego - Powstanie jednej waluty obowiązującej w dwunastu państwach Unii Europejskiej, wyeliminowało ryzyko występujące na obszarze, na którym funkcjonują różne waluty. Zlikwidowanie ryzyka kursowego zwiększa swobodę i dynamikę działalności gospodarczej co obniża koszty jej działalności, ponieważ nie muszą one już ponosić kosztów zabezpieczenia się przed ryzykiem kursowym i ubezpieczenia kontraktów 15. c) integracja i wzrost efektywności rynków finansowych - Euro przyczyniło się do pełniejszego zintegrowania rynków finansowych, co powoduje zwiększenie ich efektywności i płynności. Wspólna waluta ma ogromny wpływ na europejskie rynki akcji i obligacji. Zwiększa możliwość inwestowania bez ryzyka kursowego. Integracja gospodarczo-walutowa pozwala inwestorom tarkować AKCJE z innego państwa strefy euro, jak akcje wyemitowane przez ich państwo. W dalszej kolejności integracja aktywizuje tendencje do integracji giełd europejskich. Fakt połączenia się giełdy w Paryżu, Amsterdamie i Brukseli w jedną giełdę, daje nam podstawę do przypuszczanie, że może powstać wspólna giełda Unii Europejskiej 16 ; d) wyrównanie poziomu cen w europie - Wyrównanie cen w europie jest podstawowym warunkiem powstania jednolitego rynku wewnętrznego. Różnice cen w poszczególnych państwach Wspólnoty, zmuszają konsumentów do straty Z.J. Marski, Europa ma wspólną gotówkę, Bank i kredyt 2002, nr Ibidem. 14

15 czasu i energii, które marnuje szukając tańszych produktów. W ciągu dwóch lat funkcjonowania UGW postęp w wyrównywaniu cen pomiędzy poszczególnymi państwami był niższy niż oczekiwano. Jednakże proces wyrównywania cen może nigdy się nie zakończyć z powodów obiektywnych 17. Istnieją także inne korzyści związane z przyjęciem euro takie jak na przykład: 1. korzyści w ruchu turystycznym - gdzie odpadają koszty związane z wymianą waluty; 2. łatwiejszą ekspansje podmiotów gospodarczych na rynki krajów sąsiadujących. Korzyścią prestiżową, jedyną w swoim rodzaju jest sam fakt przynależności do tak wielkiego organizmu gospodarczego jakim jest UGW, która obok Japonii i USA, jest ogromną potęgą gospodarczą. Co powoduje również to, że euro jest jedną z najważniejszych walut międzynarodowych jakie istnieją w obiegu. 1 stycznia 2002 roku z rynku zniknęło 11 walut państw członkowskich Unii Europejskiej. Na własne oczy widzieliśmy jak do historii przechodzą marki niemieckie, czy franki FRANCUSKIE. W ich miejsce pojawiło się EURO - wspólna waluta europejska. Unia Europejska stała się wspólnotą także i pod tym względem. Analiza doświadczeń krajów członkowskich, które zdecydowały się na wejście do strefy euro, umożliwia ocenę ewentualnych zagrożeń i korzyści płynących z przystąpienia do unii walutowej. Możliwe też staje się ocenienie wpływu wspólnej europejskiej waluty na gospodarki państw "piętnastki", szczególnie na ceny. Oczywiście, jak wszystko, tak i euro ma zwolenników i przeciwników. Zdaniem zwolenników ceny w strefie euro wyrównają się Zagrożenia i koszty związane z przyjęciem Euro w Polsce Jak mówi stare przysłowie nie ma róży bez kolców. Za wszystkie oczekiwane korzyści zapłacimy dość wysoką cenę stracimy możliwość samodzielnego prowadzenia polityki pieniężnej i kursowej. Te decyzje będą już zapadały w Europejskim Banku Centralnym i będą podejmowane w interesie całego Eurolandu, nie tylko Naszej Polski. Wchodząc do strefy euro, ryzykujemy więc, że decyzje które będą tam podejmowane nie będą tylko i wyłącznie optymalne z punktu widzenia Naszej sytuacji gospodarczej, lecz najlepsze dla ogółu. Polska po przyjęciu euro będzie współdecydować o polityce pieniężnej EBC. Formalnie nie będzie to miało znaczenia 17 Ibidem. 15

16 ogromnego jednak, jak jednak wiadomo w Unii Europejskiej ogromne znaczenie mają również wpływy nieformalne. Dodatkowo w pracach Eurogrupy będzie uczestniczył polski przedstawiciel, czyli ministrów finansów państw strefy euro, co zwiększa wpływ Naszego kraju na kształtowanie głównych kierunków polityki gospodarczej UE. Może się również okazać, że obniżenie stóp procentowych i także kredyty, mogą doprowadzić do nadmiernego wzrostu konsumpcji a co za tym idzie do zbyt szybkiego wzrostu cen i płac. To z kolei zmniejszyłoby konkurencyjność Naszych przedsiębiorstw na wspólnym rynku. Istnieją również takie obawy, że pozbywając się złotego, zrezygnujemy z ochrony jaką daje Nam kurs wymiany Naszej waluty na euro w przypadku, tzw. szoków asymetrycznych, czyli wzrostów gospodarczych które w różnym stopniu dotykają Polskę i strefę Euro 18 ROZDZIAŁ 3 Opinie respondentów dotyczące wprowadzenia euro w Polsce 3.1. Charakterystyka badanej grupy respondentów Charakterystykę badanej grupy respondentów lub terenu badań precyzyjnie opisują T. Pilch i T. Bauman. Ich zdaniem wybór terenu badań nie opiera się jedynie na wyborze terytorium, ale także obejmuje wszelkiego rodzaju instytucje, ograny, jednostki, w których zamierza się przeprowadzić sondaż. Dokładna definicja mówi, że wybór ten to przede wszystkim typologia wszystkich zagadnień, cech i wskaźników, jakie muszą być zbadane, odnalezienie ich na odpowiednim terenie, u odpowiednich grup społecznych lub w układach i zjawiskach i następnie wytypowanie rejonu, grup zjawisk i instytucji jako obiektów naszego zainteresowania 19. Badanie zostało przeprowadzone w kwietni 2015 roku wśród mieszkańców Zielonej Góry. W badaniu uczestniczyło 100 osób, które zostały wybrane celowo w sposób losowy. Wszyscy, którzy uczestniczyli w badaniu zostali poinformowanie zarówno o temacie i celu jaki mu przyświeca jak i o ich dobrowolnym udziale. Dodatkowo 18 https://www.nbp.pl/edukacja/dodatki_edukacyjne/fakt3/polak_przedsiebiorczy_fakt.pdf 19 T. Pilch, T. Bauman,Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe, Wyd. Żak, Warszawa 2001, s

17 wszystkie osoby zostały poinformowane o sposobie wypełnienia ankiety oraz, że jest im zapewniona całkowita anonimowość. Badanie bazuje na metodzie reprezentacyjnej (sondażowej). Polega ona na wykonaniu badania, w tej sytuacji mamy do czynienia z ankietą pośród wybranej zbiorowości. W celu zdobycia danych społeczno- demograficznych ankietowani zapytani zostali o wiek, wykształcenie, płeć oraz miejsce zamieszkania. Rozłożenie płci wygląda następująco: 39% kobiet i 61% mężczyzn na stu badanych. Ankietowani to w większości młodzi studenci 60% oraz pracownicy najemni 40%. Miejsce zamieszkania uczestników ankiety wygląda następująco: 30% na wsi i 70% w miastach Opinie badanych na temat przystąpienia Polski do strefy euro W tym podrozdziale postaram się szczegółowo przeanalizować ankietę dotyczącą Korzyści i kosztów wynikających z wprowadzenia euro w Polsce. Badanie rozpoczyna się pytaniami dotyczącymi poziomu wiedzy ankietowanych dotyczącej waluty międzynarodowej jaką jest euro oraz tematu szans i zagrożeń wynikających z wprowadzenia euro w Naszym kraju. 50 % ankietowanych ocenia swoją wiedzę na temat euro jako waluty międzynarodowej na poziomie dobrym, złą wiedzę ma 14 % ankietowanych, natomiast aż 35 % nie ma na ten temat zdania. Może to wynikać z faktu, iż opinia publiczna i media nie przeprowadzają na ten temat specjalnych konferencji i wykładów, jak i również z tego, że ludzie w natłoku obowiązków jakie niesie za sobą praca i rodzina, nie mają czasu by tą wiedzę zdobywać i czekają na gotowe informacje. Z badań wynika, że ponad połowa respondentów, bo aż 62 % uważa, że wstąpienie Polski do Unii Europejskiej było dla Polski i Polaków korzystnym przedsięwzięciem. Jedynie 18 % respondentów uważa, że nie pozyskaliśmy z tego żadnych korzyści. Kwestia wprowadzenia euro w Polsce przedstawia się niepokojąco. Nieco ponad połowa ankietowanych uważa, że Polska nie powinna zamieniać złotego na euro. Można przypuszczać, że po części wynika to z małej wiedzy na temat korzyści jakie za 17

18 tym płyną, jak i tego, że ludzie obawiają się zmian. 36 % ankietowanych pozytywnie odbiera fakty przyjęcia wspólnej waluty. Z niskiej świadomości ludzi na temat tego jakie niesie za sobą szansy i zagrożenia zmiana waluty narodowej mogą wynikać również odpowiedzi na pytanie dotyczące konsekwencji związanych z wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Negatywne odczucia ma aż 51 % respondentów, natomiast 36 % z nich uważa, że to była dobra decyzja i przyniosła pozytywne skutki dla Naszego kraju. 23 % ankietowanych nie ma zdania. W badaniu poruszono również kwestię dotyczącą korzyści i zagrożeń wynikających z przystąpienia Polski do strefy euro, odpowiedzi przedstawia (Rys. 1. oraz Rys. 2. Jeśli chodzi o korzyści to odpowiedzi respondentów rozłożyły się następująco: wzrost inwestycji 23 %, wzrost PKB 24 %, obniżenie stóp procentowych 20 %, umocnienie pozycji Polski w Unii Europejskiej 21 %. Najmniejszą popularnością cieszyła się odpowiedź dotycząca redukcji ryzyka kursowego, tj. 12 %. Niestety respondenci nie zdają sobie sprawy z tego, że dzięki redukcji ryzyka kursowego zwiększa się pewność warunków wymiany handlowej między Polską a strefą euro importerzy i eksporterzy wiedzą znacznie lepiej na czym stoją. Wyeliminowane również zostają koszty ubezpieczenia od tego ryzyka Korzyści wynikające z wstąpieina do strefy euro redukcja ryzyka kursowego wzrist inwestycji wzrost PKB obniżenie stóp procentowych umocnienie pozycji Polski w UE Rys. 1. Korzyści wynikające z wstąpienia do strefy euro Źródło: opracowanie własne 18

19 Zagrożenia związane z zastąpieniem złotego przez euro uzakeżnenie polskiej gospodarki od innych krajów UE wzrost cen utrata elementu tożsamości koszty związane z wprowadzeniem euro Rys. 2. Zagrożenia związane z zastąpieniem złotego przez euro Źródło: opracowanie własne Ankietowani zostali również zapytani o zagrożenia związane z przystąpieniem do strefy euro. Polacy najbardziej obawiają się utraty elementu tożsamości jakim jest Nasz narodowy złoty. Jest to 30 % ankietowanych. Nieco więcej osób obawia się podwyżki cen oraz kosztów związanych z wprowadzeniem euro do obiegi. Odpowiednio jest to 35 % i 22 %. Jedynie 13 % respondentów obawia się uzależnienia polskiej gospodarki od innych krajów Unii Europejskiej. 19

20 ZAKOŃCZENIE Wielu wybitnych ekonomistów takich jak Balcerowicz czy też Belka, uważają, że wprowadzenie waluty europejskiej będzie bardzo korzystne dla polskiej gospodarki w dłuższym okresie. Badania opinii publicznej dają możliwość stworzenia rachunku korzyści i kosztów wprowadzenia euro w skali mikro, tzn. dla poszczególnych obywateli takich jak ja. Komunikacja z różnymi grupami społecznymi zdecydowanie da możliwość poznania i rozwiania ich bardziej bądź mniej uzasadnionych obaw oraz ustalić jaka jest ich świadomość odnośnie tego, jakie korzyści wiążą się z wprowadzeniem nowej waluty. Wato rozpowszechniać tą wiedzę wśród studentów, ponieważ oni stanowią grupę ludzi, którzy ze względu na swoje wykształcenie i otwartość na wszelakie zmiany najlepiej ze wszystkich grup określą uzasadnione obawy społeczeństwa. Dzięki takim studiom, jakim są Mechanizmy funkcjonowania strefy euro ludzie mają możliwość, by po ich zakończeniu uświadamiać społeczeństwo odnoście wiedzy na ten temat. Jedno jest pewne mniejsze koszty ponosimy przystępując do UGiW niż pozostając poza strefą euro w dłuższym okresie. Należy przekonać społeczeństwo, że zmiany będą korzystne dla typowego konsumenta. Jest to możliwe jeśli obawy i oczekiwania opinii publicznej, studentów staną się przesłankami działań regulujących i informacyjnych rządu. Jedno jest pewne, brakuje Nam klarownej strategii wejścia Naszego kraju do strefy euro i jego orientacyjnej daty. Niestety opór społeczny wobec wprowadzenia euro jest znaczący. Konieczna jest dlatego lepsza komunikacja rządu ze społeczeństwem i działania, które będą łagodziły niepożądane skutki zmian. Dobrym rozwiązaniem mogłyby okazać się programy edukacyjne prowadzone w formie seminaryjnej o charakterze interaktywnym, uwzględniając problematykę euro. 20

21 SPIS LITERATURY 1. Gromek T., Gospodarka UE 1999, Unia Europejska, nr 2/ Jakubiszyn K, Karski B., Rybińska D., Euro nowa waluta, Warszawa Konwergencja regionów w Unii Europejskiej, Gospodarka Narodowa, nr 3/ Kowalewski P., Trochę ostrożniej z tym euro, Gazeta Bankowa, nr 50/ Leksykon politologii, praca zbiorowa pod red. A. Antoszewskiego i R. Herbuta, Wrocław Łastawiski K.. Od idei do integracji europejskiej, Warszawa Oręziak L., Euro nowy pieniądz, Warszawa Pilch T., Bauman T, Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe, Wyd. Żak, Warszawa Polh R., Kryteria fiskalne z Maastricht jako przesłanki stabilnej unii walutowej w Europie, Ekonomista, nr 1/1998; M. Klamut, Polityka Unia Gospodarcza i Walutowa. Omówienie stanowiska negocjacyjnego, Unia Europejska, nr 1/ Przystąpienie do Unii Gospodarczej i Walutowej, Unia Europejska, nr 8/ Stawarska R., Teoretyczne przesłanki członkostwa Polski w Europejskiej Unii Walutowej w: Teoretyczne i empiryczne aspekty współczesnych międzynarodowych stosunków gospodarczych, T. Rynarzewski (red.), Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań 2001, nr Wielka Encyklopedia Świata, T.IV, Warszawa Żukowski P. Euro, Świat, Europa, Polska, Warszawa SPIS STRON INTERNETOWYCH 1. dostęp dostęp dostęp SPIS RYSUNKÓW Rys. 1. Korzyści wynikające z wstąpienia do strefy euro 18 Rys. 2. Zagrożenia związane z zastąpieniem złotówki przez euro

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy CELE LEKCJI: Ogólny: - poznanie waluty euro. Szczegółowe: - uczeń zna

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro dr Marta Musiał Katedra Bankowości i Finansów Porównawczych Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński 17 listopad 2016 r. PLAN

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Warunki uzyskania zaliczenia

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro część I Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

D Huto. UTtt. rozsieneoia o Somne

D Huto. UTtt. rozsieneoia o Somne D Huto UTtt rozsieneoia o Somne Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne Warszawa 2007 Wstęp 9 ROZDZIAŁ I Zarys teoretycznych podstaw unii monetarnej 15 1. Główne koncepcje i poglądy teoretyczne 15 1.1. Unia monetarna

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed Polską gospodarką Paweł Kruk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 04-12-2014 r. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, chodzi o : Pieniądze

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel dr Monika Pettersen-Sobczyk Uniwersytet Szczeciński 3 grudnia 2015 r. Temat: Walutowa Wieża Babel 1) Czy potrzebujemy własnej waluty? 2) Czy ma sens

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Euro wspólny pieniądz

Euro wspólny pieniądz Euro wspólny pieniądz dr Agnieszka Kłos Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa - opis przedmiotu

Unia walutowa - opis przedmiotu Unia walutowa - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Unia walutowa Kod przedmiotu 14.9-WZ-EkoPD-UW-S16 Wydział Kierunek Wydział Ekonomii i Zarządzania Ekonomia / Ekonomia menedżerska Profil

Bardziej szczegółowo

Data Temat Godziny Wykładowca

Data Temat Godziny Wykładowca Harmonogram zajęć w ramach Studiów Podyplomowych Mechanizmy funkcjonowania strefy EURO (IV edycja) organizowanych przez Uniwersytet Opolski przy wsparciu Narodowego Banku Polskiego (zajęcia odbywać się

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE Spis treści Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa xiii xv WPROWADZENIE l Rozdział l. Ekonomiczne opisanie świata 3 1.1. Stany Zjednoczone 4 1.2. Unia Europejska 10 1.3. Chiny 15 1.4. Spojrzenie na inne

Bardziej szczegółowo

Unia Gospodarcza i Pieniężna

Unia Gospodarcza i Pieniężna Unia Gospodarcza i Pieniężna Polityka gospodarcza i pieniężna (art. 119 TfUE) Dla osiągnięcia celów określonych w artykule 3 Traktatu o Unii Europejskiej, działania Państw Członkowskich i Unii obejmują,

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CZY POLACY CHCĄ EURO? BS/20/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, STYCZEŃ 2002

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CZY POLACY CHCĄ EURO? BS/20/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, STYCZEŃ 2002 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej STABILIZACJA KURSU WALUTOWEGO PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO STREFY EURO Joanna Stryjek, SGH Wejście

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy

Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy Co zazwyczaj się mówi o wejściu do Strefy Euro? Polska musi spełniać 5 kryteriów z Maastricht Wejście Polski do strefy Euro jest generalnie korzystne Musimy wejść

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Deficyt budżetowy i dług publiczny w dłuższym okresie. Joanna Siwińska

Deficyt budżetowy i dług publiczny w dłuższym okresie. Joanna Siwińska Deficyt budżetowy i dług publiczny w dłuższym okresie Joanna Siwińska Dług publiczny, jako % PKB Dług publiczny kraje rozwinięte 1880 1886 1892 1898 1904 1910 1916 1922 1928 1934 1940 1946 1952 1958 1964

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Nowa Teoria Optymalnego Obszaru Walutowego

Nowa Teoria Optymalnego Obszaru Walutowego Nowa Teoria Optymalnego Obszaru Walutowego dr Grzegorz Tchorek Biuro ds. Integracji ze Strefą Euro, Narodowy Bank Polski Uniwersytet Warszawski, Wydział Zarządzania Poglądy wyrażone przez autora nie stanowią

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia. gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r.

Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia. gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r. Bruksela, dnia 12 maja 2010 r. Sprawozdanie nr 29/2010 Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r. Wstęp W sprawozdaniu z konwergencji

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r.

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.6.2014 r. COM(2014) 324 final 2014/0170 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. PL PL UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU

Bardziej szczegółowo

Warszawa, luty 2013 BS/22/2013 POPARCIE DLA RATYFIKACJI PAKTU FISKALNEGO

Warszawa, luty 2013 BS/22/2013 POPARCIE DLA RATYFIKACJI PAKTU FISKALNEGO Warszawa, luty 2013 BS/22/2013 POPARCIE DLA RATYFIKACJI PAKTU FISKALNEGO Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii

Bardziej szczegółowo

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego Pojęcie integracji Integracja to proces scalania grupy elementów, który ma miejsce w ramach poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Ś W I A TEORIA I PRAKTYKA Z PERSPEKTYW RACJONALNYCH WYBORÓW EKONOMICZNYCH. Eugeniusz M. Pluciński

Ś W I A TEORIA I PRAKTYKA Z PERSPEKTYW RACJONALNYCH WYBORÓW EKONOMICZNYCH. Eugeniusz M. Pluciński Ś W I A E U R O P A P O L S K A TEORIA I PRAKTYKA Z PERSPEKTYW RACJONALNYCH WYBORÓW EKONOMICZNYCH Eugeniusz M. Pluciński BYDGOSZCZ - KRAKÓW 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚCI WPROWADZENIE DO EKONOMII GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA III EDYCJI STUDIÓW PODYPLOMOWYCH MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO. Prof. dr hab. Krzysztof Opolski Jarosław Górski

EWALUACJA III EDYCJI STUDIÓW PODYPLOMOWYCH MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO. Prof. dr hab. Krzysztof Opolski Jarosław Górski EWALUACJA III EDYCJI STUDIÓW PODYPLOMOWYCH MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Prof. dr hab. Krzysztof Opolski Jarosław Górski agenda 1. Podstawowe informacje o badaniu 2. Charakterystyka respondentów

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA EKONOMICZNA W POZNANIU B wydanie drugie zmienione

AKADEMIA EKONOMICZNA W POZNANIU B wydanie drugie zmienione AKADEMIA EKONOMICZNA W POZNANIU B 373185 wydanie drugie zmienione POZNAŃ 2008 SPIS TREŚCI Wstęp Część I PODSTAWOWE PROBLEMY WSPÓŁCZESNEGO PIENIĄDZA Rozdział 1 Zenobia Knakiewicz, Teoretyczne podłoże tworzenia

Bardziej szczegółowo

BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO

BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII PRODUKCJI BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO Arkadiusz Skowron O P O L E 2 0 0 7 SPIS TREŚCI WSTĘP...3 1. Zagrożenia i koszty

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl Teoria optymalnych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ 629-35 - 69, 628-37 - 04

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ 629-35 - 69, 628-37 - 04 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Sveriges Riksbank

Sveriges Riksbank BANKOWOŚĆ CENTRALNA 1668 - Sveriges Riksbank W 1694 r. powstaje Bank of England, prawie wiek później Banco de Espana (1782), Bank of the United States (1791) czy Banque de France (1800). W XIX wieku powstały

Bardziej szczegółowo

Chcesz efektywnie inwestować? Zwróć uwagę na wskaźnik CPI, który bardzo wiele znaczy w praktyce

Chcesz efektywnie inwestować? Zwróć uwagę na wskaźnik CPI, który bardzo wiele znaczy w praktyce Chciałbyś wiedzieć, czy twoja lokata bankowa rzeczywiście na siebie zarabia? Albo czy warto brać teraz kredyt w tej lub innej walucie? Wreszcie, czy warto w ogóle inwestować w danym momencie w akcje? Odpowiedź

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Art. 127 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: 1. Głównym celem ESBC (Eurosystemu) jest utrzymanie stabilności cen.

Art. 127 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: 1. Głównym celem ESBC (Eurosystemu) jest utrzymanie stabilności cen. Jednolita polityka pieniężna EBC, a zróżnicowanie strefy euro mgr Dominika Brózda Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Rozbieżność gospodarek strefy euro, a jednolita polityka

Bardziej szczegółowo

1) jednostka posiada wystarczające środki aby zakupić walutę w dniu podpisania kontraktu

1) jednostka posiada wystarczające środki aby zakupić walutę w dniu podpisania kontraktu Przykład 1 Przedsiębiorca będący importerem podpisał kontrakt na zakup materiałów (surowców) o wartości 1 000 000 euro z datą płatności za 3 miesiące. Bieżący kurs 3,7750. Pozostałe koszty produkcji (wynagrodzenia,

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Złoty Polski po I Wojnie Światowej.

Złoty Polski po I Wojnie Światowej. Złoty (skrót zł, lub aktualny kod ISO 4217 PLN), to podstawowa jednostka monetarna w Polsce, która dzieli się na 100 groszy. Nazwę polskiej jednostki monetarnej wprowadzono w 1919 roku, parytet złota określono

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz Rezerwa obowiązkowa FINANSE dr Bogumiła Brycz Zakład Analiz i Planowania Finansowego Rezerwa obowiązkowa - częśćśrodków pienięŝnych zdeponowanych na rachunkach bankowych, jaką banki komercyjne muszą przekazać

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

Fundamental Trade USDCHF

Fundamental Trade USDCHF Fundamental Trade USDCHF W związku z ostatnimi bardzo burzliwymi wydarzeniami na rynku szwajcarskiej waluty warto poświęcić większą uwagę temu przypadkowi, gdyż mimo potężnej aprecjacji CHF w czwartek

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 11

Spis treści. Wstęp... 11 Spis treści Wstęp... 11 Rozdział 1. Pojęcie i znaczenie handlu międzynarodowego... 13 1.1. Elementy handlu zagranicznego... 13 1.1.1. Pojęcie i funkcje handlu zagranicznego... 13 1.1.2. Formy handlu zagranicznego...

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 182 do Zarządzenia Członka Zarządu Banku nr 523/2014 z dnia 30 października 2014 r. PEŁNOMOCNICTWO

Załącznik nr 182 do Zarządzenia Członka Zarządu Banku nr 523/2014 z dnia 30 października 2014 r. PEŁNOMOCNICTWO ., dnia... PEŁNOMOCNICTWO Działając w imieniu...... (nazwa Klienta), zarejestrowanego w... (kraj siedziby), pod numerem....... (numer w rejestrze), adres siedziby....., adres do korespondencji, numer identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Warszawa,.7. r. Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Instytut Ekonomiczny Projekcja PKB lipiec % 9 8 9% % % proj.centralna 9 8 7 7-8q 9q q q

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

Fundamental Trade EURGBP

Fundamental Trade EURGBP Fundamental Trade EURGBP Euro to bez wątpienia jedna z najsłabszych walut w obecnym czasie, co z resztą widać po zachowaniu w stosunku do większości walut G10. EURUSD schodzi na coraz to niższe pułapy,

Bardziej szczegółowo

Anna Antkowiak Łojko Katarzyna Mądrowska

Anna Antkowiak Łojko Katarzyna Mądrowska Anna Antkowiak Łojko Katarzyna Mądrowska Korzyści oraz koszty przystąpienia do strefy euro na podstawie porównania przedsiębiorców zajmujących się handlem i usługodawstwem w Gubinie oraz przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

Ocena odpowiedniości

Ocena odpowiedniości Szanowni Państwo, Ocena odpowiedniości przedstawiona Państwu do wypełnienia ankieta ma na celu dokonanie oceny, czy w świetle posiadanej przez Państwa wiedzy o inwestowaniu w zakresie instrumentów finansowych*

Bardziej szczegółowo

BIULETYN 11/2013. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ

BIULETYN 11/2013. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ Źródło: http://polskawue.gov.pl/euro,94.html WSPÓLNA WALUTA EURO Euro wprowadzenie W Traktacie Rzymskim z 1957 roku, ustanawiającym Europejska Wspólnotę Gospodarczą, założono coraz ściślejszą koordynację

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie CZĘŚĆ I TEORETYCZNE PODSTAWY POLITYKI GOSPODARCZEJ

Wprowadzenie CZĘŚĆ I TEORETYCZNE PODSTAWY POLITYKI GOSPODARCZEJ Spis treści Wprowadzenie...... 11 CZĘŚĆ I TEORETYCZNE PODSTAWY POLITYKI GOSPODARCZEJ Rozdział 1 Istota i zakres przedmiotowy polityki gospodarczej - Aneta Kosztowniak, Marzena Sobol 17 1.1. Pojęcie, zakres

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac magisterskich

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac magisterskich Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac magisterskich Promotorzy prac magisterskich Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab. Bogusław FIEDOR Prof. dr hab. Andrzej

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie CZĘŚĆ I TEORETYCZNE PODSTAWY POLITYKI GOSPODARCZEJ

Wprowadzenie CZĘŚĆ I TEORETYCZNE PODSTAWY POLITYKI GOSPODARCZEJ Książka Współczesna polityka gospodarcza" jest podzielona na pięć części: Teoretyczne podstawy polityki gospodarczej; Główne obszary polityki rozwoju gospodarczego; Polityka stabilizacyjna państwa; Polityka

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY

MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY MINISTERSTWO FINANSÓW MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY Warszawa, październik 2008 r. Poniższy dokument ma posłużyć ustaleniu kolejności niezbędnych działań w ramach procesu

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie*drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Analiza Fundamentalna. Co dalej z USA? Perspektywy polityki monetarnej, głównych indeksów oraz dolara.

Analiza Fundamentalna. Co dalej z USA? Perspektywy polityki monetarnej, głównych indeksów oraz dolara. Analiza Fundamentalna Co dalej z USA? Perspektywy polityki monetarnej, głównych indeksów oraz dolara. USA Agenda PKB rynek pracy inflacja Fed giełdy dolar główne wyzwania 2 Główne pytania dotyczące gospodarki

Bardziej szczegółowo

Europejska waluta jest owocem współpracy państw członkowskich od samego początku po dzień dzisiejszy.

Europejska waluta jest owocem współpracy państw członkowskich od samego początku po dzień dzisiejszy. Euro i eurosystem Euro informacje podstawowe Europejska waluta jest owocem współpracy państw członkowskich od samego początku po dzień dzisiejszy. Euro waluta w większości krajów Unii Europejskiej obowiązuje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2014/2015

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2014/2015 Tryb studiów Niestacjonarne Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 01/015 Nazwa kierunku studiów Finanse i Rachunkowość Poziom studiów Stopień pierwszy Rok studiów/ semestr

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 11

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 11 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 11 Wstęp do ekonomii międzynarodowej Gabriela Grotkowska. Agenda Kartkówka Czym gospodarka otwarta różni się od zamkniętej? Pomiar otwarcia gospodarki Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy ekonomicznej

Konkurs wiedzy ekonomicznej POZIOMO: 1. zdolność pieniądza do przechowywania wartości 2. pośrednik giełdowy 3. stan rachunku lub konta 4. punkt wymiany walut 5. waluta zjednoczonej Europy 6. spadek cen kursu papierów wartościowych

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Państwem

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 1 CO TO SĄ FINANSE? Definicja Finanse 1. Dziedzina nauki zajmująca się analizą, jak ludzie lokują dostępne zasoby w danym okresie. 2. Ogół

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Pieniądz. Polityka monetarna

Pieniądz. Polityka monetarna Pieniądz. Polityka monetarna Definicja Pieniądz można więc najogólniej zdefiniować jako powszechnie akceptowany w danym kraju środek płatniczy. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka wymiany

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład I Podstawowe pojęcia i formy integracji Integracja ekonomiczna Stopniowe i dobrowolne eliminowanie granic ekonomicznych między niepodległymi państwami,

Bardziej szczegółowo

W kwietniu liderami były fundusze akcji inwestujące na rynkach rozwiniętych Europy i Ameryki Północnej.

W kwietniu liderami były fundusze akcji inwestujące na rynkach rozwiniętych Europy i Ameryki Północnej. W kwietniu liderami były fundusze akcji inwestujące na rynkach rozwiniętych Europy i Ameryki Północnej. W kwietniu wśród funduszy przynoszących największe zyski najwięcej było tych inwestujących w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Spójność w UE15 po kryzysie fiskalnym

Spójność w UE15 po kryzysie fiskalnym Konferencja Wyzwania dla spójności Europy 21-22 kwietnia 2016 Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Spójność w UE15 po kryzysie fiskalnym dr Agnieszka Tomczak Politechnika Warszawska atomczak@ans.pw.edu.pl

Bardziej szczegółowo