IX Kongres Ekonomistów Polskich

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "IX Kongres Ekonomistów Polskich"

Transkrypt

1 Lidia Jabłonowska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego IX Kongres Ekonomistów Polskich EDUKACJA BIZNESOWA W OBLICZU NOWYCH WYMAGAŃ RYNKU UJĘCIE MODELOWE Streszczenie Edukacja biznesowa to zjawisko wielowymiarowe. Zmiany zachodzące w jej otoczeniu wymuszają zmiany w kulturze edukacji biznesowej. Współczesna gospodarka znajduje się pod wpływem procesów związanych ze swobodą wymiany i otwartością ze wszystkimi tego konsekwencjami. Szybkość, taniość i rosnąca niezawodność technologii informacyjnych, tworzą relatywnie wciąż nowe możliwości komunikacji, w tym komunikacji edukacyjnej. Rynek pracy stawia na kompetencje, które do tej pory nie były eksponowane. Wymienione zjawiska i procesy wymagają przewartościowania dotychczasowych układów i zmiany utrwalonego modelu pracy edukacyjnej oraz poszukiwania takich rozwiązań, które odpowiadałyby nowym warunkom. W praktyce edukacyjnej można wyróżnić jakościowo odmienne modele pracy dydaktycznej, które w sposób syntetyczny opisują możliwości i ograniczenia każdego z nich, m.in. w odniesieniu do celów, kluczowych wartości kształcenia, jego efektywności, roli podmiotów, stosowanych strategii metodycznych. Artykuł stanowi analizę podstawowych stylów pracy dydaktycznej w edukacji biznesowej i wskazuje ich przydatność w kształceniu menedżerów w kontekście nowych wymagań rynku. BUSINESS EDUCATION AND NEW MARKET CHALLENGES - THE MODEL APPROACH Summary Business education is a multi-faceted phenomenon. Ongoing changes in its environment put a pressure for changes in the culture of business education. Modern economy is affected by processes related to free exchange and openness, with all its possible consequences. Speed, cheapness and ever-increasing reliability of Information Technologies constantly create relatively possibilities of communication, also in education. The job market requires competencies which were not highlighted before. The said phenomena and processes force the re-evaluation of current systems and the change of the accepted model of educational work and search for solutions which meet new conditions. In the educational practice, we can distinguish qualitatively different models of didactic work, which describe in a comprehensive way the potential and limitations of each of them, with regard to their goals, key educational values, educational effectiveness, role of the subjects and used methodical strategies. This article is an analysis of basic styles of didactic work in business education and describe their usefulness in education for managers in the context of new market challenges. Słowa kluczowe: edukacja biznesowa, modele pracy edukacji biznesowej: technologiczny, humanistyczny, krytycznokreatywny. Wstęp Edukacja definiowana jest jako ogół działań zmierzających do przystosowania człowieka do życia w społeczeństwie, jako kształtowanie osobowości pod względem intelektualnym, moralnym, a też psychicznym. 1 W tym kontekście pojawia się kategoria edukacji biznesowej, która poszerza wymiary edukacji o aspekt szczegółowego rozumienia zjawisk i procesów zachodzących w gospodarce rynkowej i świadomej aktywności w tym obszarze. W ocenie Mc Kinsey Institute współczesny system edukacyjny w zbyt małym stopniu uwzględnia zmieniające się potrzeby i wyzwania rynku. 2 Edukacja biznesowa w sposób szczególny warunkowana jest zmianami zachodzącymi w jej otoczeniu. W porównaniu z innymi jest ona najbardziej wyczulona i narażona na (nie)ład społeczno-gospodarczy, a też polityczny. Najszybciej odbiera sygnały z rynku i najszybciej na nie reaguje, tworząc w danym okresie historycznym swoistą kulturę edukacji biznesowej. Celem artykułu jest analiza podstawowych modeli pracy dydaktycznej w edukacji biznesowej i wskazanie ich przydatności w kształceniu menedżerów w oparciu o modele kultury edukacji dorosłych w kontekście nowych wymagań. To także okazja do refleksji nad praktykowanymi stylami pracy dydaktycznej. Kontekst zmian - inspiracje na rzecz edukacji biznesowej Obecnie uczestnicy życia społeczno-gospodarczego odczuwają postępującą siłę globalizacji, która oznacza swobodę wymiany i otwartość niemal w każdym obszarze. Nawet najbardziej odległe od siebie części świata są coraz mocniej i wyraźniej ze sobą powiązane, a rosnąca współzależność uświadamia konieczność koordynacji globalnej coraz szerszego zakresu działań. Taka koordynacja jest niezbędna, by chronić się przed narastaniem sprzeczności i niespójności, poprawiać efektywność i jakość przedsięwzięć oraz wzajemnie się wspierać w ujawnianiu nowych 1 I. Kamińska-Szmaj, Słownik wyrazów obcych, Wydawnictwo Europa, Wrocław 2001, s CEOs on strategy and social issues, McKinsey Quartely, October 2001, s. 4 i nast. 1

2 trendów. Jednym z nich jest edukacja globalna, rozumiana m.in. jako koncepcja umiędzynarodowienia edukacji, której celem jest wyposażenie człowieka uczącego się w globalną świadomość. 3 Współczesne pokolenia są świadkami przejścia gospodarki od ery przemysłowej do ery finansowej, opartej na strukturze projektowej. Organizacje ukierunkowane są na często nieosiągalne, superambitne cele i sukces komercyjny w krótkim okresie, koncentrują się na pogoni za dużym i szybkim zyskiem ( rent seeking ), maksymalizują wartość firmy, nierzadko utożsamiając ją z najwyższą wartością dla akcjonariuszy. 4 Stanem normalnym są takie cechy gospodarki, jak niestabilność, chaos i burzliwość. Dotychczasowe pewność i ład ulegają stopniowej anihilacji, a nastawienie na ciągłość, powtarzalność, przewidywalność i zdolność do całkowitej kontroli staje się anachroniczne. Nowa rzeczywistość wymaga zmiany postaw w kierunku zwiększenia elastyczności, wprowadzania innowacji oraz rozwoju działań kreatywnych, które z kolei są charakterystyczne dla ryzyka i niepewności. Przedsięwzięcia stabilizacyjne stanowią kolejne czynniki zmian, pogłębiając stare i kreując nowe źródła braku pewności i zwiększając chwiejność. 5 Dynamika, tempo i poczucie opresywnych warunków życia oraz towarzyszące im wcześniej opisane zjawiska przybierają na sile, stając się standardem w aktywności zawodowej i życiu codziennym, co pobudza potrzebę podmiotowego funkcjonowania. Z tą rzeczywistością zderza się pokolenie Millenium, które nadając priorytet relacjom międzyludzkim coraz śmielej chroni indywidualny styl życia i odżegnuje się od autorytetów. 6 Opisane zjawiska i procesy nie byłyby możliwe, gdyby nie szybki dostęp do informacji elektronicznej, jej taniość, rosnące niezawodność i bezpieczeństwo. Społeczeństwo informacyjne, które tworzy, przetwarza i dysponuje informacją elektroniczną, stało się faktem. 7 Na co dzień powszechnie stosowane są portale społecznościowe. Nowoczesne technologie informacyjne umożliwiły globalny i totalny zakres procesów i systemów informacyjnych i tworzą relatywnie wciąż nowe możliwości komunikacji, w tym komunikacji edukacyjnej. Nieobce są już terminy, takie jak: edukacja na odległość (distance learning), kształcenie przy użyciu technologii (e-training technology based learning), kształcenie przez internet (WEB - based training), kształcenie przy użyciu komputera (computer based training) związane z edukacją zdalną. 8 Jednocześnie stosowanie nowych technologii w życiu codziennym i zawodowym przyczynia się do przeobrażenia struktury potrzeb ich użytkowników oraz jakościowo nowego ich poziomu, które z kolei objawiają się w wymaganiach procesów edukacyjnych. Stają się coraz bardziej złożone, zmienne i zróżnicowane. Rynek pracy stawia na kompetencje, które do tej pory nie były mocno eksponowane. Badania z zakresu bilansu kapitału ludzkiego dowodzą, że do najważniejszych kompetencji, pożądanych przez pracodawców, nie należą już wiedza i umiejętności zawodowe. 9 Rankingi kompetencji przydatnych na rynku w ocenie pracodawców i studentów wskazują, że najwyżej cenione są cztery grupy umiejętności: umiejętność uczenia się (gotowość do uczenia się, szybkie uczenie się, niepowtarzanie błędów), umiejętność pracy własnej (trafny dobór metod i środków, umiejętność pracy samodzielnej, zdolność do korzystania z doświadczeń innych, rozpoznawanie zadań ważnych, terminowe kończenie pracy), umiejętność zdobywania i stosowania wiedzy (zdobywanie informacji, ich porządkowanie, strukturyzacja i redukcja, jasna prezentacja informacji, wnioskowanie) oraz umiejętność przestrzegania wysokich standardów zachowania. 10 Składają się one na zbiór kompetencji kluczowych, łącząc umiejętności oparte na wiedzy i postawę dążenia do samorealizacji oraz rozwoju osobistego, integracji społecznej, a też bycia aktywnym. 11 Szczególnie wysoko oceniane i uznawane dotychczas w uczelniach o profilu ekonomicznym umiejętności techniczne i językowe oraz pracy w zespole, badane grupy oceniają zdecydowanie niżej. 12 Ranking, dotyczący przydatności wymienionych kompetencji w opinii nauczycieli akademickich, różni się od hierarchii ocen pracodawców i studentów, a to przecież nauczyciele tworzą podstawy kultury kształcenia biznesowego, decydując ostatecznie o sposobach realizacji całej sieci procesów edukacyjnych. Brak zgodności w perspektywie triady: pracodawcy, studenci, nauczyciele akademiccy rzutuje na jakość kształcenia biznesowego. 3 Nowa Encyklopedia Powszechna PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa C. Sołek, Szkolnictwo ekonomiczne w obliczu zmian gospodarczych na rynku, [w:] R. Bartkowiak, J. Ostaszewski, Nauki ekonomiczne w świetle nowych wyzwań gospodarczych, OW SGH, Warszawa 2010, s R. Sobiecki, J.W. Pietrewicz, Przedsiębiorstwo a narastająca niestabilność otoczenia, OW SGH, Warszawa 2012, s. 58, 11-12, K.T. Smith, Work-life balance perspectives of marketing professionals in generation Y. Services Marketing Quarterly, 2010, no, 31, s. 434; M. Czajkowska, Autorytet nauczyciela akademickiego w realiach współczesności. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica 2013, nr 283, s Zob. szerzej: Megatrends. The New Directions Transforming Our Lives. New York, z dnia 8 października Zob.: Raporty PARP z lat oraz wyniki badań realizowanych w roku 2012/2013 przez Zespół Katedry Rozwoju Kapitału Ludzkiego SGH pod kierunkiem prof. dr hab. Marty Juchnowicz na zlecenie Instytutu Badań Edukacyjnych, pt. Bilans kwalifikacji i kompetencji w wybranych sektorach. 10 D. Buttler, Studenci, pracodawcy, wykładowcy różne wizje kompetentnego pracownika, Edukacja Ekonomistów i Menedżerów 2012, nr 3(25), s Definicja przyjęta przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie (2006/962/WE); Por.: Przeprowadzenie badań jakościowych realizowanych w ramach badania: Bilans kwalifikacji i kompetencji w wybranych sektorach, L. Jabłonowska, B. Mazurek-Kucharska, I. Rostkowska, KRKL-SGH, Warszawa 2012, s Ibidem oraz zob. szerzej: P. Michoń, M. Ławrynowicz, Trzy światy badania rynku pracy w Wielkopolsce, Edustacja.pl, Poznań

3 Modelowanie kultury edukacji biznesowej W praktyce edukacyjnej można wyróżnić trzy jakościowo odmienne modele pracy dydaktycznej: technologiczny, humanistyczny i krytyczno-twórczy. 13 Każdy z nich opisuje w sposób syntetyczny możliwości i ograniczenia w różnych obszarach edukacji, w odniesieniu do celów, ideałów i kluczowych wartości kształcenia, jego efektywności, roli, zadań, pozycji i odpowiedzialności podmiotów uczestniczących w zachodzących procesach, stosowanych strategii metodycznych oraz problemów społeczno-gospodarczych, które obejmuje. Bazują one na odmiennych doktrynach filozoficznych, innych orientacjach psychologicznych i teoriach pedagogicznych. Model technologiczny pracy edukacji biznesowej Model technologiczny operuje wizją, że społeczeństwo, w tym pojedynczy człowiek i jego otoczenie stanowią gigantyczny układ, w którym zachodzi przetwarzanie informacji. Poszczególne elementy tej machiny można niemal dowolnie wymieniać i modernizować, ponieważ jest sterowana zewnętrznie. Aktywność poznawcza i behawioralna opiera się na kilku podstawowych założeniach: 14 - dla wszelkich zjawisk społeczno-gospodarczych można ustalić związki przyczynowo-skutkowe, - wszystko da się wyliczyć i zmierzyć, co pozwala na wykluczenie niepewności i błędów, - aktywny i poszukujący podmiot to czynnik zakłócający wymagane spokój i harmonię, - najważniejszy jest rozwój społeczny, a jego podstawą wąska specjalizacja i poszukiwanie coraz bardziej wyrafinowanych środków. W tych warunkach wiedza ma charakter obiektywny i wyraża się w formie niepodważalnych prawd, twierdzeń i teorii naukowych, traktowanych w edukacji jako obowiązujące i niekwestionowane treści kształcenia (np. prace J.M. Keynes a, M. Friedmana). Nauczyciel akademicki pełni rolę eksperta, który przekonuje, odwołując się do swojej wiedzy i doświadczenia, ale też działa według ukrytego programu: wiem lepiej, jestem dobry, a Ty nie. Jego zadaniem jest przekaz gotowych, logicznie uporządkowanych treści, bez konieczności odwoływania się do doświadczeń własnych uczących się, ich opinii, sądów i ocen zgodnie z zasadami encyklopedyzmu dydaktycznego. Nacisk położony jest na nauczanie (LMS Learning Management System), a sterujący procesem nauczyciel narzuca temat, ocenia, daje wskazówki, instrukcje, formułuje polecenia. Ostatecznie bierze na siebie odpowiedzialność za końcowe efekty kształcenia, których miarą jest zdolność do reprodukcji wiedzy poznanej na zajęciach, zawartej w obowiązującej literaturze, ale też przygotowanej i transmitowanej za pomocą nowoczesnych technologii informatycznych (zgodnie ze strategią top down). Uczący się (student) w ujęciu technologicznym jest istotą, której głównym celem jest poznanie, prowadzące do bezpiecznego i spokojnego życia w dostatku, w duchu eskapistyczno-ochronnym. W modelu technologicznym zasadnicze kroki postępowania to: dawka wiedzy teoretycznej, model, rozwiązanie (R), przykład (P), powrót do teorii (R). Procesy edukacji biznesowej przebiegają zatem zgodnie z cyklem: R=>P=>R, a wiedza gromadzona jest na zapas (system push learning). Zarówno w edukacji formalnej (np. nauka w szkołach, uczelniach), jak i pozaformalnej (np. nauka na kursach, szkoleniach, studiach podyplomowych, organizowanych przez pracodawców, szkoły wyższe i in.) 15 dominują zasady naukowej organizacji pracy, przełożonej na proces nauczania-uczenia się przez Franklina Bobbit z Uniwersytetu Chicago. Cały wysiłek jest skierowany na osiągnięcie krótkookresowych celów operacyjnych, szczegółowo zaprojektowanych na rzecz pojedynczych procesów dydaktycznych i zakończonych kontrolą ich realizacji. 16 Nauczającego nie interesuje zdobywanie wiedzy o uczącym się, o jego osobowości, choć nie zapomina o jego motywowaniu. Polega ono głównie na mieszance wzmocnień pozytywnych (np. akceptacja) i negatywnych, z założeniem, że procesy psychiczne nie odgrywają żadnej roli w sterowaniu (teorie E.L. Thorndike a, B.F.Skinner a). W długim okresie takie zachowanie może wyzwalać działania nieetyczne, typu: manipulacja, sterowanie przez konflikt, sterowanie przez mobbing. Technologiczny model pracy edukacji biznesowej jest charakterystyczny dla ery przemysłowej. Model humanistyczny pracy edukacji biznesowej W modelu humanistycznym podstawą jest założenie, że uczestnik procesów edukacji biznesowej jest aktywny, samodzielny i ma potencjał kapitał, który może pomnażać. Jego natura jest pragmatyczna, co przejawia się nie tylko pragnieniem poznawania, ale też wolą działania wykazuje postawę badacza. Znaczenia nabiera zatem nie tylko końcowy produkt efekt uczenia się, ale niezbędne do wzrostu produktywności są sam proces i koncentracja na jego przebiegu, zgodnie z zasadą: proces i cel są rzeczą jedną i tą samą (J. Dewey). Zorientowanie na proces czyni stawiane cele osiągalnymi i rozstrzyga o jakości uzyskanych efektów końcowych, poprzez nieustanne jego monitorowanie i ulepszanie Por.: M. Malewski, Modele pracy edukacyjnej z ludźmi dorosłymi, [w:] Andragogiczne wątki, poszukiwania, fascynacje, red. E. Przybylska, Wyd. Naukowe Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu, Toruń 2001, s Por. H. Siebert, Theorien fuer die Praxis. Studientexte fuer Erwachsenenbildung, Bertelsman, Bielefeld 2004, s. 26, za: A. Matlakiewicz, H. Solarczyk-Szwec, Dorośli uczą się inaczej, Wyd. CKU w Toruniu, Toruń 2005, s A glossary of key concepts related to the national qualifications system, wersja elektroniczna, s J.J. Bonstingl, Szkoły jakości. Wprowadzenie do Total Quality Management w edukacji, Wydawnictwo CODN, Warszawa 2002, s L. Jabłonowska, Metoda przypadku w zapewnieniu jakości kształcenia menedżerów, Edukacja Ekonomistów i Menedżerów 2011, nr 1(19), s

4 Osoby uczące się (studenci) są w centrum procesu, a ich rozwój zależy od zebranych przez nich, indywidualnych doświadczeń i zakodowanych myśli, zestawionych z informacjami napływającymi z otoczenia. Dążenie do samorealizacji i osiągania stawianych celów powoduje artykulację oczekiwań wobec procesów edukacyjnych, które z kolei oddziałują na formułowanie celów, konstruowanie programów i dobór treści kształcenia. Tym samym w ujęciu humanistycznym wiedza biznesowa traci swój sakralny charakter, przestaje być nienaruszalną strukturą, a staje się zestawem treści wyselekcjonowanych według kryterium użyteczności, tj. ważności dla użytkownika 18, zgodnie z rozumowaniem, że ekonomia ma swoje korzenie w rzemiośle opartym na praktyce. W tym podejściu nacisk położony jest na kooperatywne zarządzanie treściami kształcenia (LCMS - Learning Content Management System). Relacja między nauczającym a uczącym się w modelu humanistycznym jest partnerska. Nauczyciel akademicki staje się trenerem, który nie tyle pełni funkcję przekaźnika wiedzy, co organizatora procesu edukacyjnego, specjalisty od metod, moderatora zespołowych analiz oraz konsultanta rozwiązań złożonych problemów. Trener, bazując na strategii poszukującej, stwarza warunki do uczenia się w drodze wykorzystania wcześniejszych i/lub bieżących doświadczeń studentów oraz ich samodzielnego dochodzenia do teorii lub jej potwierdzania. Zasadnicze kroki postępowania w tym modelu zawsze rozpoczynają się od doświadczeń i refleksji związanych z problemem merytorycznym, które stwarzają wrażenie chaosu, aby w dalszej kolejności przejść do określenia związków i zależności analizowanych zjawisk biznesowych i efektywnego zarządzania oraz porządkujących uogólnień (teorii), podlegających eksperymentom w praktyce (wdrożenie). W odróżnieniu od modelu technologicznego proces edukacyjny rozpoczyna się opisem przypadku/sytuacji z praktyki biznesu (P), a następnie jego analizą i rozwiązaniem (R), tj. przebiega w sposób: P=>R. 19 W procesie metodycznym podstawowy staje się cykl D. Kolba, który uwzględnia całościowe uczenie się, integrujące sferę emocjonalną (doświadczenie-refleksja, inspiracja), intelektualną (refleksja-teoria, idea) i sprawnościową (praktyczne zastosowanie, wdrożenie). 20 W ramach podziału odpowiedzialności dipolu: trener-uczący się w zakresie doboru treści, form, metod i czasu pracy edukacyjnej, to nauczyciel akademicki dba o spójność programów w całej sieci procesów w odniesieniu do konstruowania konkretnych kompetencji i kwalifikacji zawodowych. W tym sensie w edukacyjnych procesach biznesowych w ujęciu humanistycznym rośnie ranga kompetencji społecznych (postaw), takich jak np.: rozumienie siebie i innych w kontekście biznesu, umiejętność porozumiewania się, współpracy w zespole, lojalność wobec wzajemnych związków, identyfikacja z organizacją. Integracja na poziomie kompetencji pociąga za sobą integrację na poziomie instytucjonalnym, co w pracy edukacyjnej oznacza nie tylko konieczność szerokiego stosowania przykładów z praktyki biznesu, preparowanych na potrzeby dydaktyczne studiów przypadków i symulacji biznesowych, ale też wizyt praktyków na zajęciach w uczelni oraz wizyt studyjnych w przedsiębiorstwach, jako wyraz kooperacji triady: biznes, uczelnia, studenci. Wymienione formy i metody pracy edukacji biznesowej stosowane w bezpośrednim kontakcie (classroom learning, praxis) w ujęciu humanistycznym są wspomagane za pomocą platform e-learningowych, dostępnych często dla wybranej, konkretnej grupy uczących się, co może się wiązać z zagrożeniem odseparowania wiedzy od życia i jej potencjalnych odbiorców (społeczeństwa). W kulturze humanistycznej edukacji biznesowej aktywność na portalach społecznościowych ma charakter uzupełniający. 21 Model krytyczno-twórczy pracy edukacji biznesowej Swoistym znakiem rozpoznawczym podejścia krytyczno-twórczego edukacji biznesowej jest szerokie pojmowanie wiedzy wspierane swobodą korzystania z mobile learning. Wiedza w ujęciu krytyczno-twórczym nie jest jedynie dostępna dla osób uprzywilejowanych, tj. dla wąskiej grupy specjalistów, deklarujących potrzebę edukacji w dziedzinie biznesu. Ta wiedza jest oznajmiana światu najszybciej jak to możliwe, lokowana w różnych miejscach codziennego życia, a więc dostępna dla wszystkich, którzy ją potrzebują oraz chcą z niej skorzystać. Pojawia się na żądanie w porcji, która jest na bieżąco wymagana i przydatna w praktyce, w dowolnym miejscu i czasie, zgodnie z zamówieniem potrzebującego uczącego się studenta (system pull learning), niezależnie od jego specjalności. Kultura krytyczno-twórcza sprzyja interdyscyplinarności, co pociąga za sobą konieczność włączania do jednego cyklu zajęć (course) nauczycieli akademickich i konsultantów (consulting profesor) z różnych dziedzin naukowych, obszarów społecznych i branż biznesowych. Podstawą procesu edukacji biznesowej w kulturze krytyczno-twórczej nie jest kontakt bezpośredni (classroom learning) oraz sposób pracy online, w którym materiał edukacyjny przygotowywany jest przez nauczającego i adresowany do konkretnej grupy formalnej (szkolnej). Podstawą jest gotowość do szybkiej i swobodnej komunikacji w każdych warunkach czasowo-przestrzennych, z wykorzystaniem urządzeń bezprzewodowych, takich jak smartfony, palmtopy i in. (mobile learning) oraz narzędzi, jak np.: podcasty, repozytoria wideo, blogi. 22 Uczący się krytycznie 18 M. Malewski, Modele pracy edukacyjnej z dorosłymi, s. 275, za: A. Matlakiewicz, H. Solarczyk-Szwec, Dorośli uczą się, s L. Jabłonowska, Metoda przypadku, op. cit., s Zob.: D.A. Kolb, R.E. Boyatzis, Ch. Mainemelis, Experientaial learning theory: Previous Research and new directions, [w:] Perspectives on thinking, learning and cognitive styles, eds. R.J. Sternberg, L.Zhang, London A. Stecyk, ABC elearningu: System LAMS (learning activity management system), CDiI Difin, Warszawa 2008, s , zob. też: Z. Zieliński, E-learning w edukacji: jak stworzyć multimedialną i w pełni interaktywną treść dydaktyczną, Wyd. Helion, Katowice D. Morrison, E-learning strategies, Jon Wilzy&Sons LTD, 2003, s. 44 i nast. 4

5 egzekwują swoje potrzeby, a siła ich kreatywności wyzwala kolejne zagadnienia i tematy, łącznie z tworzeniem nowych kursów, szkoleń, studiów podyplomowych, czy specjalności metodą od dołu (bottom-up). Opisana samodzielność studenta przekłada się na umiejętność uczenia się, zdobywania i stosowania wiedzy, doboru metod i środków w pracy własnej. Znaczącą rolę w tym ujęciu pełni środowisko wirtualne (VLE Virtual Learning Environment), a nacisk położony jest na komunikację, w tym sensie też kooperatywne uczenie się i wyzwalanie ciekawości i zaangażowania poprzez nawet drobne sukcesy. Blended learning w postulacie krytyczno-twórczym nabiera nowego wymiaru. Bezpośrednie spotkania w grupie formalnej z nauczycielem akademickim (classroom learning) pełnią rolę konsultacji (rozmowy) i służą głównie krytycznej prezentacji zebranych informacji, formułowaniu wniosków i przemyśleń uzyskanych jako wynik pracy samodzielnej z wykorzystaniem wyselekcjonowanych przez uczącego się źródeł zewnętrznych. Proces edukacyjny w znaczącym stopniu odbywa się poza uczelnią. Tym samym gros treści generowanych jest przez uczących się studentów w grupach nieformalnych, np. na forach internetowych. Stąd trudność planowania sieci możliwych procesów. Ujęcie krytyczno-twórcze sprawdza się zatem nie tylko w edukacji formalnej i pozaformalnej, ale też, a nawet przede wszystkim w samokształceniu, tj. edukacji nieformalnej. Spoiwem, łączącym wymienione formy jest refleksyjne uczenie się. Wywołuje ono świadomą aktywność podmiotu w odniesieniu do siebie samego (autorefleksja), w kontekście studiowanych zagadnień biznesowych i szerokiej perspektywie społecznej, kształtuje relację między jednostką a rzeczywistością, widzianą przez pryzmat burzliwego otoczenia, gdzie decydującą rolę odgrywają przypadek i intuicja. 23 Znaczenia nabierają takie kompetencje, jak: zdolność kalkulowania zmian generowanych przez rynek, uwrażliwienie na kwestie etyczne, społeczne oraz ich rozpoznawanie, odwoływanie się do tożsamości profesyjnej (nie organizacyjnej), radzenie sobie z trudnościami i lękiem (np. prezentowanie), niepewnością (np. dawanie uwag i przyjmowanie uwag) oraz momentami krytycznymi w życiu (np. w odniesieniu do płynnych kryzysów E.H. Eriksona). To również kształtowanie odpowiedzialności, która jest przejawem dojrzałości oraz samodzielności (autonomii) działania przy jednoczesnej zdolności do współpracy z innymi. 24 Poznawcza i emocjonalna identyfikacja uczącego się w przewadze z samodzielnie studiowanymi zagadnieniami powoduje, że treści edukacyjne stają się częścią jego tożsamości. W tak rozumianym modelu nauczyciel akademicki pełni rolę coacha. Punktem wyjścia w jego pracy edukacyjnej jest poznanie osoby uczącej się, jej mocnych stron, luk, ograniczeń oraz motywów (czym się kieruje) i indywidualnych potrzeb i oczekiwań. Spersonalizowane podejście zgodnie z zindywidualizowanymi potrzebami edukacyjnymi uczących się pozwala coachowi na pomoc w znalezieniu indywidualnych dróg rozwoju studenta, przyspieszeniu jego harmonijnego rozwoju i dokonaniu w nim zmian. Coach oświetla pole problemowe, inspiruje, prowokuje, zachęca do aktywności, ale niekoniecznie zamyka dialog i krytyczną refleksję konkretnym rozwiązaniem. Postulat krytyczno-twórczy większą odpowiedzialność za proces edukacyjny nakłada na uczącego się. Podsumowanie Rozważania na temat różnych kultur edukacji biznesowych przeprowadzone zostały na wysokim poziomie ogólności. Z całą pewnością jednak współczesne uwarunkowania rynku oraz obserwowane tendencje powodują, że na znaczeniu traci ujęcie technologiczne, jako system logistyczny, ze wszystkimi swoimi atrybutami. Nie oznacza to jednak, że z niektórych jego elementów można całkowicie zrezygnować, szczególnie w odniesieniu do obszaru edukacji formalnej, np. w przekazie kulturowym, wyrażonym znajomością historii myśli ekonomicznej. Niektóre są konieczne, ale nie ostateczne. Tabela 1. Modele kultury edukacji biznesowej podstawowe różnice Rodzaje cech Model technologiczny Model humanistyczny Model krytyczno-twórczy Kontekst edukacji ład i porządek społecznogospodarczy, przewidywalność indywidualna osobowość, wysokie technologie Rozumienie człowieka poznający, producent aktywny, działający, konsument Kluczowa wartość Charakter wiedzy spokojne życie w dostatku, wartości i cele zewnętrznego autorytetu obiektywna, dążenie do indywidualnych celów, satysfakcja z samorealizacji praktyczna, użyteczna ryzyko, niepewność, ja wśród innych, dążenie do emancypacji, technologie mobilne wolny, zdystansowany do produkcji i konsumpcji poczucie wolności i wyjątkowości, samodzielność, zdrowy styl życia szeroka, dostępna 23 J. Gill, Send sociologists in to Tame the masters of the universe, Times Higher Education, 30 X 2008, s. 35 i nast. oraz B.M. Lichtenstein, M. Mendenhall, Non-linearity and response-ability: Emergent order in 21 st century careers, Human Relations 2002, vol. 39, no L. Jabłonowska, Kariera jako mnożenie doświadczeń z wykorzystaniem szans na sukces, [w:] Absolwentki kierunków technicznych dla rozwoju regionów, red. A. Krzętowska, OW Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2011, s

6 niekwestionowana, zawsze prawdziwa na żądanie, interdyscyplinarność Charakter edukacji Proces edukacyjny/dydaktyczny Rola nauczyciela akademickiego Relacje między podmiotami Metody nauczania Rola doświadczenia w uczeniu się Zadania nauczyciela nauczanie, sterowanie w oparciu o zasady naukowej organizacji pracy (LMS) szczegółowo planowany, konsekwentnie realizowany, kontrola na końcu procesu uczenie się, zasady TQM w edukacji, (LCMS) planowany, na bieżąco monitorowany, elastyczny ekspert trener coach dominacja nauczyciela partnerstwo między podmiotami krytyczna refleksja, uczenie się w środowisku wirtualnym (VLE) trudności w planowaniu, wariantowość doradztwo liberalne strategia podająca strategia poszukująca dialog, ustrukturyzowana rozmowa z samym sobą nieistotne przewodzenie, transmisja wiedzy, też z wykorzystaniem technologii informatycznych punkt wyjścia w uczeniu się organizowanie procesu, motywowanie, konstruowanie kompetencji Odpowiedzialność nauczający rozłożona między nauczającym i uczącym się Kryteria efektywności Zdolność do odtwarzania (reprodukcja wiedzy i umiejętności) umiejętność analizy i rozwiązywania problemów w sposób etyczny podstawowe źródła samowiedzy poznanie osobowości uczącego się, budzenie (globalnej) świadomości, inspirowanie, angażowanie przewaga uczącego się zdolność do ciągłych zmian, innowacyjności, odpowiedzialności Źródło: Opracowanie własne na podstawie: M. Malewski, Modele pracy edukacyjnej z ludźmi dorosłymi, poz. cyt., s Codzienność dowodzi, że w całym systemie sieci procesów dydaktycznych nieodwracalne jest podejście humanistyczne oraz krytyczno-twórcze. Ich podstawą jest założenie o wysokim potencjale uczącego się i motywacji. Jednocześnie praca w stylu humanistycznym i krytyczno-twórczym wymaga złożonych kompetencji nauczyciela akademickiego nie tylko w odniesieni do meritum, ale także rozbudowanych o umiejętności metodyczne, w tym podtrzymania motywacji, posługiwania się najnowszymi technologiami, rozumienia i rozwoju grupy oraz zdolności do prowadzenia indywidualnego doradztwa, ( ) żadna szkoła nie jest lepsza niż jej nauczyciele. 25 Literatura Bonstingl J.J., Szkoły jakości. Wprowadzenie do Total Quality Management w edukacji, Wydawnictwo CODN, Warszawa 2002 Buttler D., Studenci, pracodawcy, wykładowcy różne wizje kompetentnego pracownika, Edukacja Ekonomistów i Menedżerów 2012, nr 3(25) CEOs on strategy and social issues, McKinsey Quartely, October 2001 Czajkowska M., Autorytet nauczyciela akademickiego w realiach współczesności. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica 2013, nr 283. Gill J., Send sociologists in to Tame the masters of the universe, Times Higher Education, 30 X z dnia 8 października Jabłonowska L., Kariera jako mnożenie doświadczeń z wykorzystaniem szans na sukces, [w:] Absolwentki kierunków technicznych dla rozwoju regionów, red. A. Krzętowska, OW Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2011 Jabłonowska L., Metoda przypadku w zapewnieniu jakości kształcenia menedżerów, Edukacja Ekonomistów i Menedżerów 2011, nr 1(19) Kolb D.A., Boyatzis R.E., Mainemelis Ch., Experientaial learning theory: Previous Research and new directions, [w:] Perspectives on thinking, learning and cognitive styles, eds. R.J. Sternberg, L.Zhang, London 2001 Lichtenstein B.M., Mendenhall M., Non-linearity and response-ability: Emergent order in 21 st century careers, Human Relations 2002, vol. 39, no. 1 Malewski M., Modele pracy edukacyjnej z ludźmi dorosłymi, [w:] Andragogiczne wątki, poszukiwania, fascynacje, red. E. Przybylska, Wyd. Naukowe Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu, Toruń K. Robins, How to escape education s death valley, wykład TED, kwiecień

7 Megatrends. The New Directions Transforming Our Lives. New York, 1984 Michoń P., Ławrynowicz M., Trzy światy badania rynku pracy w Wielkopolsce, Edustacja.pl, Poznań 2009 Morrison D., E-learning strategies, Jon Wilzy&Sons LTD, 2003 Siebert H., Theorien fuer die Praxis. Studientexte fuer Erwachsenenbildung, Bertelsman, Bielefeld 2004 Smith K.T., Work-life balance perspectives of marketing professionals in generation Y. Services Marketing Quarterly, 2010, no, 31, s. 434 Sobiecki R., Pietrewicz J.W., Przedsiębiorstwo a narastająca niestabilność otoczenia, OW SGH, Warszawa 2012 Sołek C., Szkolnictwo ekonomiczne w obliczu zmian gospodarczych na rynku, [w:] R. Bartkowiak, J. Ostaszewski, Nauki ekonomiczne w świetle nowych wyzwań gospodarczych, OW SGH, Warszawa 2010 Stecyk A., ABC elearningu: System LAMS (learning activity management system), CDiI Difin, Warszawa 2008 Zieliński Z., E-learning w edukacji: jak stworzyć multimedialną i w pełni interaktywną treść dydaktyczną, Wyd. Helion, Katowice

ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA

ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA Warunki uczenia się Słuchacze odczuwają potrzebę uczenia się Zasady nauczania 1. Nauczyciel ujawnia studentom

Bardziej szczegółowo

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP w Warszawie. Specjalność: Pedagogika pracy z zarządzaniem i marketingiem,

Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP w Warszawie. Specjalność: Pedagogika pracy z zarządzaniem i marketingiem, Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP w Warszawie Katedra Pedagogiki Pracy dr hab. Henryk Bednarczyk Technologia kształcenia zawodowego Plan nauczania Specjalność: Pedagogika pracy z zarządzaniem i marketingiem,

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE PROGRAMU STUDIÓW W OPARCIU O EFEKTY KSZTAŁCENIA W WARUNKACH ISTNIENIA RAM KWALIFIKACJI

PROJEKTOWANIE PROGRAMU STUDIÓW W OPARCIU O EFEKTY KSZTAŁCENIA W WARUNKACH ISTNIENIA RAM KWALIFIKACJI PROJEKTOWANIE PROGRAMU STUDIÓW W OPARCIU O EFEKTY KSZTAŁCENIA W WARUNKACH ISTNIENIA RAM KWALIFIKACJI Seminarium Bolońskie PWSZ w Lesznie 10.03.2011 Tomasz SARYUSZ-WOLSKI Politechnika Łódzka Ekspert Boloński

Bardziej szczegółowo

Początki e-learningu

Początki e-learningu E-learning Początki e-learningu Początków nauczania na odległość można doszukiwać się w Stanach Zjednoczonych w latach 80. Technikę tą początkowo wykorzystywało tylko kilka uczelni wyższych. Widząc zainteresowanie

Bardziej szczegółowo

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji 1 Najwyższa jakość działania [kultura osobista, lojalność, prawość i uczciwość, dbałość o ład i porządek, terminowość] Wyznacza oczekiwania dbając o ład

Bardziej szczegółowo

Poziom 5 EQF Starszy trener

Poziom 5 EQF Starszy trener Poziom 5 EQF Starszy trener Opis Poziomu: Trener, który osiągnął ten poziom rozwoju kompetencji jest gotowy do wzięcia odpowiedzialności za przygotowanie i realizację pełnego cyklu szkoleniowego. Pracuje

Bardziej szczegółowo

PROCES GRUPOWY , Łódź Iwona Kania

PROCES GRUPOWY , Łódź Iwona Kania PROCES GRUPOWY 19.0.2011, Łódź Iwona Kania Człowiek jest istotą nastawioną na bycie z innymi i jego życie w większości wiąże się z grupami. Pierwszą grupą, z jaką się styka, i w której się rozwija, jest

Bardziej szczegółowo

Organizacja i Zarządzanie

Organizacja i Zarządzanie Kazimierz Piotrkowski Organizacja i Zarządzanie Wydanie II rozszerzone Warszawa 2011 Recenzenci prof. dr hab. Waldemar Bańka prof. dr hab. Henryk Pałaszewski skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku POLITYKA SPOŁECZNA

Efekty kształcenia dla kierunku POLITYKA SPOŁECZNA Efekty kształcenia dla kierunku POLITYKA SPOŁECZNA studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Forma studiów: stacjonarne i niestacjonarne Wydział Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu Umiejscowienie

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Zarządzanie Specjalność INNOWACJE W BIZNESIE projektowanie i wdrażanie

Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Zarządzanie Specjalność INNOWACJE W BIZNESIE projektowanie i wdrażanie Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Zarządzanie Specjalność INNOWACJE W BIZNESIE projektowanie i wdrażanie Istota specjalności ODPOWIEDŹ na pytanie: Jak tworzyć i skutecznie wdrażać

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka najważniejszych kompetencji trenerskich

Charakterystyka najważniejszych kompetencji trenerskich Charakterystyka najważniejszych kompetencji trenerskich Komunikacja Komunikacja jest fundamentalną kompetencją trenerską, bez której niemożliwa jest skuteczność w szkoleniu. Następujące cztery czynniki

Bardziej szczegółowo

Nauczyciel wychowawcą

Nauczyciel wychowawcą Nauczyciel wychowawcą Rok 2005 konferencja Edukacja kształcenia: różne systemy kształcenia i szkolenia wspólne cele Próba ujednolicenia kwalifikacji pracowników Refleksja nad kompetencjami absolwentów

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET WARSZAWSKI WYDZIAŁ HISTORYCZNY

UNIWERSYTET WARSZAWSKI WYDZIAŁ HISTORYCZNY UNIWERSYTET WARSZAWSKI WYDZIAŁ HISTORYCZNY Koncepcja kształcenia na studiach I i II stopnia, studiach doktoranckich i studiach podyplomowych, uchwalona przez Radę Wydziału Historycznego 24.10.2012 r. Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

Blended learning w uczelni - efektywny sposób integracji kształcenia tradycyjnego z kształceniem na odległość

Blended learning w uczelni - efektywny sposób integracji kształcenia tradycyjnego z kształceniem na odległość Blended learning w uczelni - efektywny sposób integracji kształcenia tradycyjnego z kształceniem na odległość dr Katarzyna Mikołajczyk Dział Rozwoju Edukacji Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Czym jest

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy zarządzania kompetencjami pracowniczymi w aspekcie kształcenia zawodowego

Wybrane elementy zarządzania kompetencjami pracowniczymi w aspekcie kształcenia zawodowego Wybrane elementy zarządzania kompetencjami pracowniczymi w aspekcie kształcenia zawodowego Autor referatu: Marek Goliński Prezentuje: Joanna Kijewska Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie kompetencjami

Bardziej szczegółowo

Projektowanie strategii HR

Projektowanie strategii HR Projektowanie strategii HR Design Thinking stając się architektami celów, talentów i wiedzy. Pokazują jak transformować wiedzę i kompetencje w konkretne inicjatywy. Dzięki ich wsparciu zespoły nabierają

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Opracowanie: Eleonora Żmijowska-Wnęk Wrocław 2014 SPIS TREŚCI: 1. WSTĘP... 3 2. CELE OGÓLNE SZKOLENIA... 4 3. METODY PRACY... 4 4. TREŚCI I PRZEWIDYWANE

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie

WyŜsza Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie WyŜsza Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie KARTA PRZEDMIOTU 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu PEDAGOGIKA Rocznik studiów 2012/13 Wydział Wydział Stosowanych

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY. wyboru szkoły i zawodu?

WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY. wyboru szkoły i zawodu? WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY Jak przygotować dziecko do właściwego Jak przygotować dziecko do właściwego wyboru szkoły i zawodu? RYNEK PRACY XXI WIEKU Wymagania rynku pracy: Kształtowanie u uczniów umiejętności

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr)

Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr) Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr) Termin: 25.03.2017; 22.04.2017 godz. 9:00 Czas trwania 3 semestry (kwalifikacyjne) Łączna

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej jeden z 13 wydziałów Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od kilkunastu lat główną siedzibą Wydziału oraz Instytutu

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Efekty kształcenia dla kierunku MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE - studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki Forma Studiów: stacjonarne i niestacjonarne Wydział Gospodarki Międzynarodowej Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

CELE SZKOLENIA POZNAJMY SIĘ!

CELE SZKOLENIA POZNAJMY SIĘ! Człowiek najlepsza inwestycja CELE SZKOLENIA JAK UCZĄ SIĘ DOROŚLI? Magdalena Bergmann Falenty, 14-16 listopada 2012 r. podniesienie świadomości czynników warunkujących uczenie się osoby dorosłej poznanie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr

Bardziej szczegółowo

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? 1 Prawdziwe wartości edukacji Europejskie ramy odniesienia Polskie ramy odniesienia Badania PISA 2 Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r.

Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r. Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla menedżerskich studiów podyplomowych Master of Business Administration (MBA) prowadzonych

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU

OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Edukacja a kapitał ludzki Wydział Humanistyczny

Bardziej szczegółowo

czy samorządność szkolnictwa wyższego = samorządność i niezależność uniwersytetu? Jerzy M. Mischke, em. prof. AGH

czy samorządność szkolnictwa wyższego = samorządność i niezależność uniwersytetu? Jerzy M. Mischke, em. prof. AGH czy samorządność szkolnictwa wyższego = samorządność i niezależność uniwersytetu? Jerzy M. Mischke, em. prof. AGH o czym będę mówił? o kulturotwórczej roli wolności akademickich i ich ochronie o współczesnych

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki Załącznik nr 7 Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Psychologię jako kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW NAUK O RODZINIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW NAUK O RODZINIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW NAUK O RODZINIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów nauki o rodzinie należy do obszarów

Bardziej szczegółowo

Kształcenie na odległość - opis przedmiotu

Kształcenie na odległość - opis przedmiotu Kształcenie na odległość - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kształcenie na odległość Kod przedmiotu 05.5-WP-PEDP-KSOD Wydział Kierunek Wydział Pedagogiki, Psychologii i Socjologii Pedagogika

Bardziej szczegółowo

Specjalnościowe efekty kształcenia. dla kierunku. KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia Specjalność: edukacja artystyczna

Specjalnościowe efekty kształcenia. dla kierunku. KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia Specjalność: edukacja artystyczna Załącznik do Uchwały nr 46/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Specjalnościowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Wzornictwo studia I stopnia

Efekty kształcenia dla kierunku Wzornictwo studia I stopnia Efekty kształcenia dla kierunku Wzornictwo studia I stopnia Oznaczenia: KW kierunkowe efekty kształcenia dla Wzornictwa studia I stopnia W kategoria wiedzy w efektach kształcenia U kategoria umiejętności

Bardziej szczegółowo

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek Andragogika Opr. Katarzyna Verbeek 1. Wprowadzenie do andragogiki Andragogika to dziedzina zajmująca się szeroko pojętym kształceniem dorosłych, ich edukowaniem, wychowaniem i rozwojem. Wywodzi się z pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) obowiązuje od 01.10.2015 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK. Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :...

Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK. Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :... Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :... 1 I Udokumentowanie realizacji praktyk przedmiotowo-metodycznych przez studenta

Bardziej szczegółowo

Elementy procesu kształcenia istotne z punktu widzenia wdrażania. Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego

Elementy procesu kształcenia istotne z punktu widzenia wdrażania. Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego Elementy procesu istotne z punktu widzenia wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego Maria Próchnicka Seminarium Bolońskie Wdrażanie programów opracowanych zgodnie z założeniami Krajowych

Bardziej szczegółowo

Kompetencje w zarządzaniu projektem

Kompetencje w zarządzaniu projektem Kompetencje w zarządzaniu projektem Zarzadzanie projektami (ang: Project Management) to jedna z najbardziej dynamicznie rozwijających się dziedzin zarządzania. Dotyczy to szczególnie ludzkich aspektów

Bardziej szczegółowo

Człowieka nie można niczego nauczyć. Można mu tylko ułatwić naukę.

Człowieka nie można niczego nauczyć. Można mu tylko ułatwić naukę. AKADEMIA KOMPETENCJI TRENERSKICH WPROWADZENIE: POTENCJAŁ ZAWODOWY I OSOBISTY TRENERA Magdalena Bergmann Toruń, 9 września 2011 r. Fundacja Gospodarcza Pro Europa www.fundacja-proeuropa.org.pl Człowieka

Bardziej szczegółowo

ROLA SZKOŁY WYŻSZEJ W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI NAUCZYCIELI DO PRACY Z MŁODSZYMI DZIEĆMI

ROLA SZKOŁY WYŻSZEJ W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI NAUCZYCIELI DO PRACY Z MŁODSZYMI DZIEĆMI ROLA SZKOŁY WYŻSZEJ W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI NAUCZYCIELI DO PRACY Z MŁODSZYMI DZIEĆMI (na przykładzie kompetencji autokreacyjnych) dr Ewa Kochanowska Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Bardziej szczegółowo

finansjalizacji gospodarki

finansjalizacji gospodarki Finansjalizacja gospodarstw domowych jako zewnętrzny efekt finansjalizacji gospodarki Artur Borcuch Instytut Zarządzania, Wydział Zarządzania i Administracji, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej

Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej mgr Sylwia Polcyn-Matuszewska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Informacja o autorce: mgr Sylwia Polcyn-Matuszewska

Bardziej szczegółowo

Specjalność międzykierunkowa Edukator przedmiotów ekonomicznych - Studium Pedagogiczne

Specjalność międzykierunkowa Edukator przedmiotów ekonomicznych - Studium Pedagogiczne Specjalność międzykierunkowa Edukator przedmiotów ekonomicznych - Studium Pedagogiczne Chcesz prowadzić zajęcia dydaktyczne, chcesz być trenerem, szkoleniowcem? Chcesz zdobyć drugi zawód? Chcesz lepiej

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2014/2015. Pedagogika, studia II stopnia

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2014/2015. Pedagogika, studia II stopnia ZAGADNIENIA KIERUNKOWE 1. Pedagogika jako nauka źródła pedagogiki jako nauki teoretycznej i praktycznej, miejsce pedagogiki w systemie nauk oraz jej powiązania z innymi dyscyplinami; interdyscyplinarność

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne STRATEGIC MANAGEMENT

Zarządzanie strategiczne STRATEGIC MANAGEMENT KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2013/2014 Zarządzanie strategiczne STRATEGIC MANAGEMENT A. USYTUOWANIE MODUŁU W

Bardziej szczegółowo

Coachingowy styl zarządzania. Jak zwiększać efektywność oraz motywację pracowników?

Coachingowy styl zarządzania. Jak zwiększać efektywność oraz motywację pracowników? Coachingowy styl zarządzania. Jak zwiększać efektywność oraz motywację pracowników? Terminy szkolenia Cele szkolenia Szkolenie dedykowane jest przede wszystkim menedżerom, którzy chcą wypracować styl zarządzania

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE Opis efektów kształcenia dla kierunku bezpieczeństwo narodowe I stopnia przyjętych uchwałą Rady Wydziału Nauk Politycznych w dniu 27 lutego 2012 r., zmodyfikowanych 24 września 2012 r. Efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Kierunki studiów: Europeistyka Filozofia Kognitywistyka Kreatywność społeczna Socjologia Zarządzanie w politykach publicznych

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Lp. K_W01 K_W02 Nazwa Wydziału: Wydział Filozoficzny Nazwa kierunku

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Bezpieczeństwo Wewnętrzne

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Bezpieczeństwo Wewnętrzne Efekty kształcenia dla kierunku studiów Bezpieczeństwo Wewnętrzne Jednostka prowadząca kierunek studiów: Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Kierunek studiów: Bezpieczeństwo wewnętrzne Poziom kształcenia:

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent:

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent: Efekty kształcenia dla kierunku studiów ekonomia Studia pierwszego stopnia profil praktyczny 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze. Kierunek studiów ekonomia należy do dziedziny nauk ekonomicznych w ramach

Bardziej szczegółowo

I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem:

I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem: Załącznik nr 2 do uchwały nr 182/09/2013 Senatu UR z 26 września 2013 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOLOGIA POLSKA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia

Bardziej szczegółowo

Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK. Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :...

Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK. Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :... Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :... 1 I Udokumentowanie realizacji praktyk przedmiotowo-metodycznych przez studenta

Bardziej szczegółowo

Oczekiwania pracodawców względem kompetencji zawodowych co robić na studiach, aby zdobyć kompetencje wymagane przez pracodawców?

Oczekiwania pracodawców względem kompetencji zawodowych co robić na studiach, aby zdobyć kompetencje wymagane przez pracodawców? Aneta Tylutka Oczekiwania pracodawców względem kompetencji zawodowych co robić na studiach, aby zdobyć kompetencje wymagane przez pracodawców? Plan prezentacji 1. Informacje na temat Manpower 2. Kompetencje

Bardziej szczegółowo

1. Nazwa przedmiotu METODY EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ I STUDIOWANIA MEDYCYNY

1. Nazwa przedmiotu METODY EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ I STUDIOWANIA MEDYCYNY Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE / ZARZĄDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE / ZARZĄDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE / ZARZĄDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM NAUKI SPOŁECZNE Forma kształcenia STUDIA PODYPLOMOWE

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Nauk o Ziemi

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Załącznik nr 1 do uchwały nr 383 Senatu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach z dnia 16 grudnia 2014 r. Szczegółowe EFEKTY KSZTAŁCENIA związane z kwalifikacjami uprawniającymi

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z platformy e-learning w projekcie Czas Zawodowców Wielkopolskie Kształcenie Zawodowe

Regulamin korzystania z platformy e-learning w projekcie Czas Zawodowców Wielkopolskie Kształcenie Zawodowe Regulamin korzystania z platformy e-learning w projekcie Czas Zawodowców Wielkopolskie Kształcenie Zawodowe Zadania szkół biorących udział w projekcie 1. Realizacja zajęć kształcenia zawodowego z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia

Kierunkowe efekty kształcenia Kierunkowe efekty kształcenia Kierunek: ekonomia Obszar kształcenia: nauki społeczne Poziom kształcenia: studia drugiego stopnia Profil kształcenia: ogólnoakademicki Uzyskane kwalifikacje: magister Symbol

Bardziej szczegółowo

Administracja - studia II stopnia WP-AD-2, WP-ADZ-2 studia drugiego stopnia ogólnoakademicki stacjonarne/niestacjonarne magister. 120 pkt.

Administracja - studia II stopnia WP-AD-2, WP-ADZ-2 studia drugiego stopnia ogólnoakademicki stacjonarne/niestacjonarne magister. 120 pkt. Załącznik nr 3 do uchwały nr 53/2012 Senatu UKSW z dnia 24 maja 2012 r. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia na kierunku ADMINISTRACJA II STOPNIA. Nazwa kierunku studiów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08 Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Wprowadzenie do zarządzania projektami 11 1.1. Istota projektu 11 1.2. Zarządzanie projektami 19 1.3. Cykl życia projektu 22 1.3.1. Cykl projektowo realizacyjny 22 1.3.2.

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Nasza szkoła realizuje potrzeby i oczekiwania całej społeczności szkolnej i środowiska lokalnego. Kształci i

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 011/01 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki Forma

Bardziej szczegółowo

Samokształcenie i samodoskonalenie. Edukacja ustawiczna

Samokształcenie i samodoskonalenie. Edukacja ustawiczna Wykład 3 Samokształcenie i samodoskonalenie. Edukacja ustawiczna Potrzeba edukacji ustawicznej: wewnętrzna i zewnętrzna Cele edukacji ustawicznej Możliwości edukacji ustawicznej w ramach systemu oświaty

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

O czym chcemy mówić Wprowadzenie: trendy we współczesnej edukacji Jakość i efektywność: definicje Ocena jakości i pomiar efektywności: zarys koncepcji

O czym chcemy mówić Wprowadzenie: trendy we współczesnej edukacji Jakość i efektywność: definicje Ocena jakości i pomiar efektywności: zarys koncepcji Organizacja pomiaru jakości i efektywności kursów zdalnych Jerzy Mischke, emerytowany profesor AGH, WSHE Polski Uniwersytet Wirtualny Anna K. Stanisławska, UMCS Polski Uniwersytet Wirtualny O czym chcemy

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno - promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego

POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno - promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno - promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego Doradztwo zawodowe i edukacja dorosłych jako systemy wspierania rozwoju człowieka

Bardziej szczegółowo

WAKACYJNY WARSZTAT DYDAKTYCZNO-METODYCZNY NOWOCZESNE NAUCZANIE

WAKACYJNY WARSZTAT DYDAKTYCZNO-METODYCZNY NOWOCZESNE NAUCZANIE INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI WAKACYJNY WARSZTAT DYDAKTYCZNO-METODYCZNY NOWOCZESNE NAUCZANIE SOPOT, LEGIONOWO CO PROPONUJEMY? Warsztat dydaktyczno-metodyczny to innowacyjny kurs rozwojowy dla nauczycieli na

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNA ORGANIZACJA I JEJ POTRZEBY

NOWOCZESNA ORGANIZACJA I JEJ POTRZEBY NOWOCZESNA ORGANIZACJA I JEJ POTRZEBY Kontekst zarządzania sprawnością społeczną Zarzadzanie projektami szkoleniowymi Opracowanie: aneta stosik PRZYSZŁOŚĆ Otoczenie współczesnej organizacji Następują istotne

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11 SPIS TREŚCI WSTĘP (Wiesław Stawiński)........................ 9 ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)..................11 1.1. Problemy globalizacji........................

Bardziej szczegółowo

NAZWA KWALIFIKACJI MODUŁY KWALIFIKACJI. Trener Zarządzania. I. Identyfikacja i analiza potrzeb szkoleniowych (IATN) II. III. IV.

NAZWA KWALIFIKACJI MODUŁY KWALIFIKACJI. Trener Zarządzania. I. Identyfikacja i analiza potrzeb szkoleniowych (IATN) II. III. IV. NAZWA KWALIFIKACJI Trener Zarządzania MODUŁY KWALIFIKACJI I. Identyfikacja i analiza potrzeb szkoleniowych (IATN) II. Kontakt z klientem (CC) III. Projektowanie szkoleń (TDS) IV. Prowadzenie szkoleń (TDL)

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Turystyka i rekreacja studia stacjonarne i niestacjonarne profil praktyczny

Efekty kształcenia dla kierunku Turystyka i rekreacja studia stacjonarne i niestacjonarne profil praktyczny Załącznik do Uchwały nr 24/2015/2016 Senatu Akademickiego Ignatianum z dnia 1 marca 2016 r. Efekty kształcenia dla kierunku Turystyka i rekreacja studia stacjonarne i niestacjonarne profil praktyczny Użyte

Bardziej szczegółowo

Do projektu przystąpiło 48 placówek z terenu powiatu głogowskiego i 1086 nauczycieli.

Do projektu przystąpiło 48 placówek z terenu powiatu głogowskiego i 1086 nauczycieli. Powiatowe Centrum Poradnictwa Psychologiczno Pedagogicznego i Doskonalenia Nauczycieli w Głogowie od dnia 01.08.2013 r. realizuje projekt pn. Kompleksowe wspomaganie rozwoju szkół i przedszkoli Powiatu

Bardziej szczegółowo

System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół

System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół Wnioski z pilotażowego wdrażania projektu przez Miasto Łódź Małgorzata Zwolińska Lidia Dyndor 1 Z perspektywy dyrektora

Bardziej szczegółowo

Badanie losów Absolwentów Szkół Coachów i Szkół Trenerów

Badanie losów Absolwentów Szkół Coachów i Szkół Trenerów Badanie losów Absolwentów Szkół Coachów i Szkół Trenerów Podsumowanie wyników Inicjatywa Wszechnicy UJ Poniższy raport stanowi podsumowanie Badań Losów Absolwentów Szkół Coachów i Szkół Trenerów Wszechnicy

Bardziej szczegółowo

Por. P. Kotler, H. Kartajaya, I. Setiawan, Marketing 3.0, MT Biznes, Warszawa 2010, s. 20. 2

Por. P. Kotler, H. Kartajaya, I. Setiawan, Marketing 3.0, MT Biznes, Warszawa 2010, s. 20. 2 Inicjatywy społeczne młodzieży poprzez nowe media Tomasz Zacłona W połowie drugiej dekady XXI w. jesteśmy świadkami przemian społecznych zapowiadanych od końca ostatniego stulecia. W turbulentnym otoczeniu

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Chemia z przyrodą

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Chemia z przyrodą KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Chemia z przyrodą.. (nazwa specjalności) Nazwa Dydaktyka przyrody 1, 2 Nazwa w j. ang. Didactic of natural science Kod Punktacja ECTS* 6 Koordynator Dr

Bardziej szczegółowo

Promocja Biur Karier uwarunkowania i wyzwania

Promocja Biur Karier uwarunkowania i wyzwania P.Zeller, # Promocja Biur Karier uwarunkowania i wyzwania Promocja Biur Karier uwarunkowania i wyzwania Wrcoław, 2012 # 2 Marka Promocja Wyższa Biur Szkoła Karier Bankowa uwarunkowania i wyzwania Program

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki dla doktorantów rozpoczynających studia w roku akad. 2014/2015 1. Studia doktoranckie na Wydziale Fizyki prowadzone są w formie indywidualnych

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 1: Multimedia w edukacji i e-learning

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 1: Multimedia w edukacji i e-learning KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Seminarium dziedzinowe 1: Multimedia w edukacji i e-learning Discipline seminar 1: Multimedia in education and e-learning Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator dr Maria Zając

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Instytut Pedagogiczny Karta przedmiotu obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 011/01 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

Geneza koncepcji zzl. pierwotnie: podejście do sprawowania funkcji personalnej w przedsiębiorstwach amerykańskich w latach 80-tych XX

Geneza koncepcji zzl. pierwotnie: podejście do sprawowania funkcji personalnej w przedsiębiorstwach amerykańskich w latach 80-tych XX dr Joanna Purgał-Popiela ZZL Geneza koncepcji zzl Human Resources Management (HRM) pierwotnie: podejście do sprawowania funkcji personalnej w przedsiębiorstwach amerykańskich w latach 80-tych XX Modelowe

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy placówki

Koncepcja pracy placówki Koncepcja pracy placówki Edukacja jest podstawowym prawem człowieka oraz uniwersalną wartością. [ ] powinna organizować się wokół czterech aspektów kształcenia, [...] uczyć się, aby wiedzieć, tzn. aby

Bardziej szczegółowo

Moodle i złudzenia na temat Moodle. dr Małgorzata Miranowicz Zakład Dydaktyki Chemii Wydział Chemii UAM, Poznań

Moodle i złudzenia na temat Moodle. dr Małgorzata Miranowicz Zakład Dydaktyki Chemii Wydział Chemii UAM, Poznań Moodle i złudzenia na temat Moodle dr Małgorzata Miranowicz Zakład Dydaktyki Chemii Wydział Chemii UAM, Poznań Jak nie rozumieć e-learningu? Czy e-learning to jest e-uczenie się? Czy samochód to jest to

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW

SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW Prezentacja przedstawiona podczas VIII Kongresu Zarządzania Oświatą, OSKKO, Warszawa 25-27.09.2013 www.oskko.edu.pl/kongres/ SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW DR ROMAN

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 1: Badanie mediów społecznościowych i marketingu internetowego

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 1: Badanie mediów społecznościowych i marketingu internetowego KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Seminarium dziedzinowe 1: Badanie mediów społecznościowych i marketingu internetowego Discipline seminar 1: Social media and internet marketing research Kod Punktacja

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ. nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ. nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo