STANY NAGŁE W PSYCHIATRII

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STANY NAGŁE W PSYCHIATRII"

Transkrypt

1 STANY NAGŁE W PSYCHIATRII Mariusz Furgał, Janusz Heitzman 16 Pacjent lat 46, hospitalizowany psychiatrycznie po raz trzeci. Na oddział przyjęty z powodu ciągu alkoholowego oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. W trakcie przyjęcia niespokojny, agresywny słownie, bez poczucia choroby, niechętnie wyraził zgodę na leczenie. Przy przyjęciu podstawowe parametry życiowe były w normie, pobrano krew do badań laboratoryjnych. Ze względu na nasilający się niepokój pacjenta zabezpieczono go kaftanem bezpieczeństwa. Pacjent zgłaszał, że jest mu duszno, odczuwa ból w okolicy klatki piersiowej. Wezwano lekarza internistę, który zalecił wykonanie EKG, wynik wykazał zawał mięśnia sercowego. Stanami nagłymi w psychiatrii możemy nazwać takie sytuacje, które bezpośrednio wiążą się z zagrożeniem życia czy zdrowia człowieka, albo takie okoliczności, gdzie objaw nie jest zagrażający, ale natychmiastowe udzielenie pomocy może przynieść wyraźną poprawę stanu psychopatologicznego i funkcjonowania chorego. Do najczęściej występujących stanów nagłych w psychiatrii możemy zaliczyć: tendencje i próby samobójcze, zachowania agresywne i autoagresywne, silne pobudzenie ze zdezorganizowanym działaniem, nagłe stany lęku, stany, w których objawy psychopatologiczne są przejawem zagrażającego pacjentowi schorzenia somatycznego. Lekarz psychiatra jest zwykle kolejnym elementem łańcucha pomocy. Pierwsza interwencja w wielu z powyższych sytuacji podejmowana jest przez pogotowie ratunkowe, policję, straż pożarną, centra interwencji kryzysowej oraz pracowników szkół i ośrodków opiekuńczych. Do najczęst- 243

2 szych błędów popełnianych przez przedstawicieli tych służb, ale też lekarzy psychiatrów, należą: brak diagnozy zagrażających życiu somatycznych uwarunkowań występujących nagle zaburzeń psychicznych; nieuzasadnione podanie silnych leków uspokajających lub neuroleptyków, zacierające obraz kliniczny, utrudniające diagnozę lub w wypadku intoksykacji powodujące zagrożenie życia pacjenta; stosowanie środków przymusu bezpośredniego w postaci kajdanek, kaftana bezpieczeństwa itd. bez próby wcześniejszego nawiązania kontaktu z zabezpieczaną osobą i oceny realnego zagrożenia przemocą; w wypadku podejrzenia intoksykacji przewożenie pacjenta do szpitala psychiatrycznego zamiast do oddziałów toksykologicznych, co wydłuża oczekiwanie na pomoc; nadmierny lęk dotyczący samouszkodzeń, myśli i deklaracji popełnienia samobójstwa prowadzący do nagłych nieuzasadnionych skierowań do szpitali psychiatrycznych. Badanie psychiatryczne w stanie nagłym trwa zwykle dłużej niż rutynowa wizyta psychiatryczna. Często już samemu badaniu towarzyszy konieczność dokonywania interwencji terapeutycznych. Czas trwania takiej wizyty może wynosić kilka godzin. Dlatego też w chwili przystąpienia do badania wykluczyć należy te stany, które mogą bezpośrednio zagrozić życiu badanego. Najczęściej należą do nich: ciężka choroba somatyczna, uraz głowy, przypadkowe lub samobójcze nadużycie leków, objawy ostrej intoksykacji lub objawy odstawienne, w tym zwłaszcza alkoholowe. Od samego początku konsultacji należy też zwracać uwagę na ewentualną konieczność siłowego zabezpieczenia pacjenta przed wyrządzeniem sobie krzywdy, opuszczeniem pomieszczenia, stosowaniem przemocy w stosunku do badającego lub innych osób. Osoby udzielające w takich sytuacjach pomocy muszą niejednokrotnie podejmować działania wbrew woli pacjenta, w tym używać wobec niego środków przymusu bezpośredniego. Stykają się ze skierowaną do siebie agresją pacjenta, narażeni są na gwałtowne, nieprzewidywalne, niekontrolowane zachowania. Mogą mieć znaczne trudności w kontakcie z pacjentem. Muszą podejmować trudne decyzje dotyczące ewentualnego zabezpieczenia pacjenta, hospitalizacji itp. 244

3 16.1. Tendencje i próby samobójcze Zagadnienia dotyczące samobójstw zostały szerzej omówione w następnym rozdziale niniejszego podręcznika. Szczególną, wartą dodatkowego omówienia sytuację stanowi zagrożenie popełnienia samobójstwa przez pacjenta w warunkach oddziału psychiatrycznego. Myśli i tendencje samobójcze mogą pojawiać się nie tylko u pacjentów przyjmowanych do oddziału psychiatrycznego w stanie głęboko obniżonego nastroju, poczucia lęku i niepokoju. Mogą one towarzyszyć np. zaburzeniom osobowości i być wyrazem nieprawidłowej reakcji adaptacyjnej na stres związany z hospitalizacją. Jeśli to możliwe, pacjenta, o którym wiadomo, że może chcieć odebrać sobie życie, należy umieścić w sali obserwacyjnej. Pozwala to na natychmiastową reakcję. Pacjent ma również wówczas poczucie, że nie jest sam ze swoim problemem i że komuś zależy na tym, aby mu pomóc w walce z przerażającymi go często myślami. Nadmierne obawy i zbytni nadzór mogą nasilić tendencje samobójcze u niektórych chorych. Pomimo usilnych starań i zabiegów próby samobójcze w ramach oddziałów stacjonarnych zdarzają się stosunkowo często. Ważne jest, aby w takiej sytuacji zachować możliwie największy spokój. Pielęgniarka natychmiast musi powiadomić lekarza dyżurnego, zadbać także o innych pacjentów, aby nie wywołać wśród nich niepotrzebnej paniki i niepokoju. Pacjent, który próbował odebrać sobie życie przez zażycie większej ilości leków (często przyniesionych z domu czy z przepustki), powinien niezwłocznie zostać przeniesiony do sali, w której można go stale obserwować. Jeśli można się z nim porozumieć, pielęgniarka powinna spróbować dowiedzieć się, jakie leki zażył i kiedy. W sytuacji, kiedy pacjent jest nieprzytomny, powinna ułożyć go w bezpiecznej pozycji. Do momentu przybycia lekarza pielęgniarka dla zaoszczędzenia czasu powinna przygotować zestaw do płukania żołądka, wkłucia dożylnego, zorientować się, czy ma potrzebne numery telefonów do transportu pacjentów czy do oddziału toksykologii, na który pacjent może być przekazany. Próba samobójcza przez zadzierzgnięcie lub powieszenie wymaga natychmiastowego przecięcia pętli. Stąd też w trakcie dyżuru dobrze jest wiedzieć, gdzie znajdują się odpowiednio ostre nożyczki. W wypadku zadzierzgnięcia przecinana jest pętla wokół szyi, w wypadku powieszenia sznur, na którym wisi pacjent. Brak funkcji życiowych wymaga podjęcia resuscytacji krążeniowo-oddechowej. 245

4 16.2. Pobudzenie, agresja i zdezorganizowane zachowanie Należy pamiętać, że znakomita większość pacjentów psychiatrycznych nie jest agresywna ani niebezpieczna. Wśród pacjentów z zaburzeniami psychicznymi agresję i niekontrolowane, gwałtowne pobudzenie spotyka się głównie w psychozach, niektórych zaburzeniach osobowości, uzależnieniach i zaburzeniach związanych z organicznym uszkodzeniem mózgu w wyniku urazu czy procesu chorobowego. Agresja wynikać może zarówno z lęku i poczucia zagrożenia, jak i z psychotycznych przeżyć pacjenta. Może być też wynikiem reakcji na realny konflikt pomiędzy pacjentami. Często do przeciwdziałania zachowaniom agresywnym wystarczy poświęcenie pacjentowi trochę czasu, porozmawianie z nim, wytłumaczenie mu jego wątpliwości i niepokojów. W razie konieczności należy mu ułatwić kontakt z lekarzem dyżurnym. Pielęgniarka bywa też mediatorem między pacjentami, musi umieć rozładowywać napięcia i łagodzić konflikty między nimi. W sytuacjach, kiedy rozmowa i perswazja nie pomagają, a pacjent staje się bardzo agresywny, należy zadbać o bezpieczeństwo jego i innych pacjentów. Współpacjentów dobrze jest poprosić, aby starali się dodatkowo nie rozdrażniać chorego. Można im zaproponować, aby udali się do swoich sal. W przypadku pacjentów psychotycznych bezcelowe jest tłumaczenie, że to, co czują i spostrzegają, nie jest prawdziwe. Należy w takiej sytuacji niezwłocznie powiadomić lekarza dyżurnego, który powinien podjąć dalsze kroki. Zdarza się, że agresja pacjenta w stosunku do innych chorych, personelu czy samego siebie jest tak silna, że ze względu na zagrożenie, jakie niesie ona za sobą, niezbędne jest zastosowanie przymusu bezpośredniego. Bywa, że konieczna jest pomoc grupy interwencyjnej czy policji. W takiej sytuacji należy pamiętać o tym, że zachowanie, które prezentuje pacjent, jest wynikiem jego choroby lub problemów emocjonalnych. W trakcie stosowania przymusu należy do chorego zwracać się stanowczo, ale z szacunkiem 5. W sytuacji, kiedy u pacjenta zostanie zastosowane unieruchomienie, konieczna jest stała obserwacja pacjenta, jego zachowania, ale także parametrów życiowych. Przy unieruchamianiu pacjenta pasami należy pamiętać o tym, by robić to w kilka osób, najlepiej tak, by każdą z kończyn i głowę zabezpieczała inna osoba. Pacjentowi powinno się wytłumaczyć, co jest powodem jego unieruchomienia. Pozycja leżąca powinna być w miarę wygodna, tak by w razie potrzeby łatwo zapewnić możliwość wkłucia dożylnego. Głowa powinna być lekko uniesiona. Pacjenta należy obserwować i zapewnić mu kontakt z personelem. Nie można go zostawiać bez dozoru w obecności innych pacjentów. Pasy powinny być okre- 5 Zasady stosowania przymusu bezpośredniego określa rozporządzenie Ministra Zdrowia. 246

5 sowo zwalniane. Należy pamiętać, by zwalniając pacjenta z pasów dwie ostatnie kończyny uwalniać jednocześnie, by uniknąć ryzyka uszkodzenia kończyny, gdyby pacjent gwałtownie się wyrwał. Stosując przymus bezpośredni, musimy uważać, aby nasze własne emocje nie wymykały się spod kontroli. W takich sytuacjach bowiem lęk czy agresja są naturalnie doświadczanymi emocjami. Stosowanie przymusu bezpośredniego nie może być pretekstem do odreagowania lub odegrania się na pacjencie Silny lęk Nagły, silny lęk jest przeżyciem zdecydowanie negatywnym i powodem do szybkiego poszukiwania pomocy. Rzadko bywa to stan, w którym zagrożone jest życie czy zdrowie pacjenta. W nagłych przypadkach z lękiem stykamy się zazwyczaj w zaburzeniu lęku napadowego i psychozach. Lękowi oprócz trwogi i poczucia zagrożenia towarzyszą wówczas liczne zjawiska somatyczne, takie jak tachykardia, poczucie duszenia się, uderzenia zimna i gorąca, pocenie się, drżenia, zawroty głowy, mdłości lub wymioty, drętwienia palców. Dla zaburzenia lęku napadowego charakterystyczna jest obawa przed zbliżającą się śmiercią lub utratą kontroli. W psychozach podłożem lęku bywają doznania urojeniowe czy omamowe. W napadzie lęku zwykle nie musimy działać wbrew woli pacjenta. Doraźna pomoc polega na podaniu środków przeciwlękowych, uspokojeniu pacjenta, że zagrożenie jest pozorne. W lęku napadowym zwykle podaje się benzodiazepiny, w stanach psychotycznych także neuroleptyki. Ważne jest, by w takiej sytuacji różnicować zaburzenia lękowe ze stanami somatycznymi, w obrazie których lęk może występować (np. niewydolność oddechowa) Zaburzenia somatyczne Niektóre zaburzenia somatyczne, które mogą być nagłym zagrożeniem dla życia czy zdrowia pacjenta, oprócz manifestacji somatycznych powodują nagłe zaburzenia psychiczne. Należy zawsze pamiętać o takiej możliwości, gdyż nawet bardzo skuteczne leczenie objawowe środkami psychotropowymi może w takiej sytuacji prowadzić do braku właściwej diagnozy i nasilenia zagrożenia życia czy zdrowia pacjenta. Do takich sytuacji należy silny lęk pojawiający się w przebiegu schorzeń kardiologicznych, głównie zawału serca czy poważnych zaburzeń rytmu serca. 247

6 Lęk może towarzyszyć epizodom hipoglikemii czy aktywności guza chromochłonnego. W wielu sytuacjach znacznego rozstroju zdrowia somatycznego pojawiają się zaburzenia świadomości w postaci zespołu majaczeniowego. Taka sytuacja ma miejsce np. w encefalopatii wątrobowej czy zaburzeniach gospodarki wodno-elektrolitowej. Gdy mamy do czynienia z zespołem majaczeniowym, poszukiwanie ewentualnej przyczyny somatycznej jest podstawową regułą postępowania. W wielu intoksykacjach, nie tylko w tych wywołanych środkami psychotropowymi, występują intensywne objawy psychopatologiczne. Szczególnymi somatycznymi zaburzeniami, które mają nie tylko reprezentacje psychopatologiczne, ale i związek z leczeniem psychofarmakologicznym, są opisane w rozdziale 18 złośliwy zespół neuroleptyczny i zespół serotoninowy. Zaburzeniem psychicznym mającym silną manifestację somatyczną jest także ostra śmiertelna katatonia Ratownictwo medyczne a zaburzenia psychiczne Postępowanie w stanach nagłych ma szczególne znaczenie dla ratownictwa medycznego. Sytuacje, z którymi styka się ratownik medyczny, z reguły są silnie nasycone emocjonalnie. Ludzie w chwili nagłego zagrożenia zdrowia i życia przeżywają intensywne emocje. Gdy ich normalne sposoby radzenia sobie z emocjami zawodzą, może dojść do dekompensacji psychicznej. Można się oczywiście spotkać z reakcjami zupełnie konstruktywnymi w obliczu zagrożenia, jednak nieraz ratownik oprócz ratowania zdrowia fizycznego będzie miał do czynienia z koniecznością poradzenia sobie z zaburzeniami psychicznymi osoby ratowanej. Dużym problemem w czasie akcji ratowniczych może być czasem trudność w nawiązaniu kontaktu i brak współpracy z osobą, z którą ze względu na poziom przeżywanych emocji nie można się porozumieć. Jeśli nawiązanie kontaktu nie jest możliwe i mamy wątpliwości, czy dana osoba chce współpracować, należy traktować tę sytuację jako stan zagrożenia, w którym osoba ratowana nie jest w stanie reagować adekwatnie z powodu zaburzeń psychicznych. Jeśli taki stan zagraża jej życiu, mamy prawo stosować przymus bezpośredni zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia psychicznego. Kierujemy się tutaj potrzebą szybkiego zażegnania niebezpieczeństwa, pozostawiając decyzję co do dalszego postępowania lekarzowi. Agresja jest stanem wymagającym od ratownika podjęcia działań w celu ochrony albo ofiary agresji, albo osoby przejawiającej zachowania agresywne. Ważne jest, aby pamiętać w takiej sytuacji o własnym bezpieczeństwie. Zgodnie z ustawą w czasie stosowania przymusu wobec osoby 248

7 z zaburzeniami psychicznymi do pomocy są zobowiązane policja i straż pożarna. Należy pamiętać o możliwości korzystania z tej pomocy i nie przeceniać własnych sił. Może to bowiem zaszkodzić i ratownikowi i osobie ratowanej. Gdy istnieje realna możliwość wystąpienia agresji, należy pokazać w sposób niekonfrontacyjny własną przewagę i gotowość jej użycia. Niezbędne jest wyraźne pokazanie, jakie są granice nieakceptowanych zachowań, jeszcze na etapie agresji na poziomie werbalnym. Należy obserwować własne przeżycia. Czasem jeszcze przed etapem okazywania agresji pojawia się nieokreślony niepokój, który może być sygnałem ostrzegawczym, pozwalającym nam uprzedzić reakcje osoby agresywnej. Gdy zachowania agresywne przechodzą na poziom przekraczania granic fizycznych, należy podejmować zdecydowaną akcję. Gdy dochodzi do agresji, jak najszybciej należy zapewnić właściwe siły (wezwać pomoc), jedna osoba musi objąć dowodzenie, aby nie dopuścić do chaotycznych działań. Należy unikać wszelkich niespodzianek uniemożliwić pacjentowi dostęp do niebezpiecznych narzędzi, ciężkich przedmiotów (popielniczki, figurki itp.), wrzątku, prądu, a nawet zrewidować pacjenta w celu upewnienia się, czy nie ma broni. Jeśli pacjent nie reaguje na polecenia zaprzestania agresji, należy użyć przymusu bezpośredniego, pamiętając równocześnie o kontrolowaniu własnej agresji i niedopuszczeniu do działań odwetowych wobec pacjenta. Gdy konieczne jest negocjowanie z osobą agresywną czy konfrontacja z osobą usiłującą popełnić samobójstwo, ważne jest, aby przejąć inicjatywę i w maksymalnym stopniu kontrolować sytuację. W tym celu należy podjąć rozmowę na jakikolwiek temat, jaki zaakceptuje osoba agresywna czy autoagresywna. Rozmowę, jeśli uda się ją nawiązać, należy przeciągać jak najdłużej zwiększa się wtedy szansa, że emocje prowadzące do agresji lub autoagresji osłabną, zachowanie przestanie być impulsywne. Pamiętać należy też o umiejętności słuchania i empatii w takiej sytuacji. Na negocjatorze spoczywa olbrzymia odpowiedzialność i ogromna jest presja emocji, które muszą być kontrolowane. Należy zachowywać spokojny ton rozmowy i nie dawać wyrazu swojemu zniecierpliwieniu czy lękowi. Schemat postępowania ratownika i pielęgniarki w nagłych stanach psychiatrycznych prezentuje rycina 4. Interwencjom w stanach nagłych towarzyszą intensywne emocje. Odczuwać możemy lęk, agresję, bezradność, przeżywamy niejednoznaczność wyborów. Osoba pomagająca pacjentowi w ostrym stanie musi być świadoma swoich przeżyć. Pomaga to w dystansowaniu się od nich i ograniczeniu ich wpływu na racjonalność podejmowanych decyzji. Nikt nie jest w stanie w warunkach silnego napięcia funkcjonować bezbłędnie. Do naszych obowiązków należy minimalizowanie możliwych skutków błędów. Służy temu m.in. praca nad zrozumieniem własnych emocji i motywów działania w różnych sytuacjach klinicznych. Można samodzielnie 249

Stany nagłe. Andrzej Wakarow Dariusz Maciej Myszka

Stany nagłe. Andrzej Wakarow Dariusz Maciej Myszka Stany nagłe Andrzej Wakarow Dariusz Maciej Myszka Definicja Zachowanie pacjenta, które ze względu na swą niezwykłość, niezrozumiałość, niedostosowanie, gwałtowny charakter może stwarzać zagrożenie Kontakt

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

Raport indywidualny INFORMACJE POUFNE. Jan Kowalski. Test przeprowadzony za pośrednictwem http://pracabezstresu.pl 5 stycznia 2015

Raport indywidualny INFORMACJE POUFNE. Jan Kowalski. Test przeprowadzony za pośrednictwem http://pracabezstresu.pl 5 stycznia 2015 Jan Kowalski Test przeprowadzony za pośrednictwem http://pracabezstresu.pl 5 stycznia 2015 INFORMACJE POUFNE Wprowadzenie Celem serwisu jest umożliwienie osobom zainteresowanym lub martwiącym się oszacowania

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia..(poz. ) WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 1 Lp. Nazwa

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI. Świadczenia szpitalne

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI. Świadczenia szpitalne Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia

Bardziej szczegółowo

I. PODSTAWY TEORETYCZNE WSPÓŁCZESNEJ PSYCHIATRII, PSYCHOPATOLOGII I DIAGNOSTYKI PSYCHIATRYCZNEJ... 15

I. PODSTAWY TEORETYCZNE WSPÓŁCZESNEJ PSYCHIATRII, PSYCHOPATOLOGII I DIAGNOSTYKI PSYCHIATRYCZNEJ... 15 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA Janusz Heitzman........................ 5 I. PODSTAWY TEORETYCZNE WSPÓŁCZESNEJ PSYCHIATRII, PSYCHOPATOLOGII I DIAGNOSTYKI PSYCHIATRYCZNEJ... 15 1. ETIOLOGIA, PATOGENEZA I EPIDEMIOLOGIA

Bardziej szczegółowo

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Resuscytacja Szpitale Uniwersyteckie Coventry i Warwickshire NHS Trust Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Informacje przeznaczone dla pacjentów szpitali Coventry and Warwickshire, ich

Bardziej szczegółowo

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Zespół Leczenia Środowiskowego Wieliczka Paweł Sacha specjalista psychiatra Idea psychiatrycznego leczenia środowiskowego, a codzienna

Bardziej szczegółowo

W szpitalach psychiatrycznych organizuje się całodobowe oddziały wyspecjalizowane, takie jak oddziały:

W szpitalach psychiatrycznych organizuje się całodobowe oddziały wyspecjalizowane, takie jak oddziały: Oddzialy psychiatryczne szpitalne - Opieka całodobowa Opieka całodobowa Psychiatryczne oddziały szpitalne Psychiatryczne leczenie szpitalne powinno być stosowane tylko w przypadkach ciężkich zaburzeń psychicznych

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA IMIĘ I NAZWISKO PESEL. 1. Czy leczy się Pan/Pani? Jeśli tak to na jakie schorzenie? TAK / NIE 2. Jakie leki przyjmuje Pan/Pani obecnie? TAK / NIE 3. Czy był/a Pan/Pani operowana?

Bardziej szczegółowo

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją.

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją. Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją. mgr Irena Ewa Rozmanowska specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego fot. Vedran Vidovic shutterstock.com Depresja ma w psychiatrii pozycję podobną

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska

DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska KRYZYS stan dezorganizacji, w którym ludzie doświadczają frustracji ważnych celów życiowych lub naruszenia cyklów życiowych, a także zawodności metod

Bardziej szczegółowo

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń Załącznik nr 2 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia gwarantowanego i, Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Dorota Karło - społeczny edukator diabetologiczny

Dorota Karło - społeczny edukator diabetologiczny Dorota Karło - społeczny edukator diabetologiczny CUKRZYCA TYPU 1 Cele leczenia cukrzycy typu I u dzieci i młodzieży możliwość przeżycia cofnięcie objawów klinicznych, unikanie ostrych powikłań cukrzycy,

Bardziej szczegółowo

Prawo w psychiatrii. Marcin Wojnar

Prawo w psychiatrii. Marcin Wojnar Prawo w psychiatrii Marcin Wojnar Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego (z dnia 19 sierpnia 1994 r.) Art. 22 1. Przyjęcie osoby z zaburzeniami psychicznymi do szpitala psychiatrycznego następuje za jej

Bardziej szczegółowo

VOCALMED jest projektem realizowanym w ramach programu Leonardo da Vinci - transfer Innowacji.

VOCALMED jest projektem realizowanym w ramach programu Leonardo da Vinci - transfer Innowacji. VOCALMED VOCALMED jest projektem realizowanym w ramach programu Leonardo da Vinci - transfer Innowacji. Ankieta kierowana jest do osób, które miały pod opieką pacjentów mówiących innymi językami niż język

Bardziej szczegółowo

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób Dziennik Ustaw 22 Poz. 1386 Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki

Bardziej szczegółowo

Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Europejski System Transferu Punktów Karta opisu przedmiotu Nazwa przedmiotu: Kierunek: Specjalność:- Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Pielęgniarstwo Wymiar godzin: 195godzin Wykłady: 45godzin,

Bardziej szczegółowo

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39 Wioleta Kitowska Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10 zaburzenia psychiczne organiczne, włącznie z zespołami objawowymi Zespół czołowy F00-F09 zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane używaniem

Bardziej szczegółowo

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA PAMIĘTAJ!!! TEKST PODKREŚLONY LUB WYTŁUSZCZONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA. Opracował: mgr Mirosław Chorąży Zasłabnięcie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE

PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE Podstawa prawna: Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2006 r. Nr 191 poz. 1410 ze zm.),

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii.

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Nazwa modułu / przedmiotu (przedmiot lub grupa przedmiotów) Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

SP ZOZ Lotnicze Pogotowie Ratunkowe STRUKTURA I ZADANIA

SP ZOZ Lotnicze Pogotowie Ratunkowe STRUKTURA I ZADANIA SP ZOZ Lotnicze Pogotowie Ratunkowe STRUKTURA I ZADANIA STRUKTURA LOTNICZE POGOTOWIE RATUNKOWE Zespoły Śmigłowcowej Służby Ratownictwa Medycznego HEMS DYSPOZYTORNIA KRAJOWA Samolotowe Zespoły Transportowe

Bardziej szczegółowo

Dopalaczom powiedz nie

Dopalaczom powiedz nie Dopalaczom powiedz nie 1. Co to są dopalacze? 2. Podział dopalaczy. 3. Objawy i skutki zażywania dopalaczy. 4. Powody brania narkotyków przez ludzi 5. Przykłady dopalaczy. 6. Wygląd ciała po zażyciu dopalaczy.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE PROGRAM PROFILAKTYKI DLA DZIECI ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE Katowice 2007 Śl.C.Z.P Dział Chorobowości Hospitalizowanej 23 luty Ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia29 kwietnia 2011 r. Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Mikołaj Majkowicz Zakład Psychologii Klinicznej Katedry Chorób Psychicznych AMG Zaburzenia występujące pod postacią somatyczną Główną cechą zaburzeń pod postacią

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY ODDZIAŁU PSYCHIATRYCZNEGO WSZ W KALISZU

REGULAMIN ORGANIZACYJNY ODDZIAŁU PSYCHIATRYCZNEGO WSZ W KALISZU REGULAMIN ORGANIZACYJNY ODDZIAŁU PSYCHIATRYCZNEGO WSZ W KALISZU Oddział Psychiatryczny wchodzi w skład WSZ im. L. Perzyny w Kaliszu. Swoją działalność prowadzi na podstawie następujących przepisów prawa:

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 2 Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczenia

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD I PSYCHIATRIA I PIELĘGNIARSTWO PSYCHIATRYCZNE

WYKŁAD I PSYCHIATRIA I PIELĘGNIARSTWO PSYCHIATRYCZNE WYKŁAD I PSYCHIATRIA I PIELĘGNIARSTWO PSYCHIATRYCZNE TEMAT : Problemy opieki pielęgniarskiej nad pacjentem z oddziału podsądnych i oddziału psychiatrii ostrej 1. POSTĘPOWANIE LEKARSKIE I PIELĘGNIARSKIE

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2013/2014 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

BADANIE KLINICZNE PACJENTA Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI KONTAKT TERAPEUTYCZNY

BADANIE KLINICZNE PACJENTA Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI KONTAKT TERAPEUTYCZNY BADANIE KLINICZNE PACJENTA Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI KONTAKT TERAPEUTYCZNY BADANIE KLINICZNE PACJENTA Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI Zbieranie wywiadu psychiatrycznego Ocena osobowości pacjenta Badanie

Bardziej szczegółowo

Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej

Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej Małgorzata Dąbrowska-Kaczorek Lekarz specjalizujący się w psychiatrii i psychoterapii pozn-behehawioralnej Centrum Diagnozy i Terapii ADHD Zaburzenia psychiczne

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Nazwa przedmiotu PSYCHIATRIA Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka realizująca Instytut Nauk

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia lękowe: Zaburzenia lękowe w postaci fobii: Agorafobia Fobie specyficzne Fobia społeczna. Zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk paniczny)

Zaburzenia lękowe: Zaburzenia lękowe w postaci fobii: Agorafobia Fobie specyficzne Fobia społeczna. Zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk paniczny) Zaburzenia lękowe Zaburzenia lękowe: Zaburzenia lękowe w postaci fobii: Agorafobia Fobie specyficzne Fobia społeczna Zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk paniczny) Zaburzenia lękowe-fobie: Występuje

Bardziej szczegółowo

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz.

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. moduł V foliogram 34 UTRATA ŚWIADOMOŚCI Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. Możliwe przyczyny: uraz czaszki, krwotok, niedotlenienie mózgu, choroby wewnętrzne,

Bardziej szczegółowo

pujących w środowisku pracy na orzekanie o związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki

pujących w środowisku pracy na orzekanie o związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki Wpływ stresorów w występuj pujących w środowisku pracy na orzekanie o długotrwałej niezdolności do pracy związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki 1 Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu

Bardziej szczegółowo

Wpływ ciężkiego urazu oparzeniowego na zachowania emocjonalne dziecka

Wpływ ciężkiego urazu oparzeniowego na zachowania emocjonalne dziecka Stanisława Cieślak, Joanna Szałkowska Wpływ ciężkiego urazu oparzeniowego na zachowania emocjonalne dziecka Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w Olsztynie Oddział Kliniczny Chirurgii i Urologii

Bardziej szczegółowo

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba i strata Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba Proces psychologicznej, społecznej i somatycznej reakcji, będącej odpowiedzią na utratę i jej konsekwencje. Spełnia prawie wszystkie kryteria

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 14/2012 Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu I nforma cje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

Bardziej szczegółowo

Procedury postępowania z dzieckiem chorym Podstawa prawna:

Procedury postępowania z dzieckiem chorym Podstawa prawna: Procedury postępowania z dzieckiem chorym Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 97 poz. 674 ze zm.), Art.5 ust.7 pkt 1 oraz art.1 ust.1 pkt 10 ustawy

Bardziej szczegółowo

Sposób współpracy jednostek systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne z jednostkami współpracującymi z systemem

Sposób współpracy jednostek systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne z jednostkami współpracującymi z systemem Strona 1. Cel... 2 2. Zakres stosowania... 2 3. Odpowiedzialność... 2 4. Definicje... 2 5. Opis postępowania... 5 5.1. Działania na miejscu zdarzenia... 5 5.2. Działania na miejscu zdarzenia jednostek

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest przedstawienie lekarzom i personelowi medycznemu technik właściwej komunikacji

Bardziej szczegółowo

Rok. II, sem. III C Rodzaj zajęć i liczba godzin. Zajęcia z bezpośrednim udziałem nauczyciela

Rok. II, sem. III C Rodzaj zajęć i liczba godzin. Zajęcia z bezpośrednim udziałem nauczyciela SYLABUS MODUŁU/PRZEDMIOTU KSZTAŁCENIA Lp. Element Opis 1 Nazwa Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne modułu/przedmiotu 2 Instytut Pielęgniarstwa 3 Kierunek, Pielęgniarstwo, studia pierwszego, profil

Bardziej szczegółowo

Dylematy w pracy socjalnej. psychicznymi

Dylematy w pracy socjalnej. psychicznymi Dylematy w pracy socjalnej z osobami z zaburzeniami psychicznymi W ramach Specjalistycznego Zespołu Pracy Socjalnej w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w Poznaniu Misja Zespołu Pracownicy Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA WYPADEK UCZNIA W SZKOLE

PROCEDURA WYPADEK UCZNIA W SZKOLE I. Podstawa prawna PROCEDURA WYPADEK UCZNIA W SZKOLE Rozporządzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003

Bardziej szczegółowo

Procedury w sprawie bezpieczeństwa uczniów na terenie szkoły:

Procedury w sprawie bezpieczeństwa uczniów na terenie szkoły: Procedury w sprawie bezpieczeństwa uczniów na terenie szkoły: PODSTAWY PRAWNE Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256 poz. 2572 z późniejszymi zmianami) Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013 Załącznik do uchwały Nr III/7/11 Rady Gminy Ulan-Majorat z dnia 23 lutego 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013 1 I. WSTĘP Rodzina jest podstawowym i najważniejszym

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJI WYPADKU UCZNIA I KONIECZNOŚCI UDZIELENIA PIERWSZEJ POMOCY w Publicznym Gimnazjum nr 1 im.

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJI WYPADKU UCZNIA I KONIECZNOŚCI UDZIELENIA PIERWSZEJ POMOCY w Publicznym Gimnazjum nr 1 im. PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJI WYPADKU UCZNIA I KONIECZNOŚCI UDZIELENIA PIERWSZEJ POMOCY w Publicznym Gimnazjum nr 1 im. KEN w Siedlcach Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

Postępowanie w sytuacjach kryzysowych. Procedury wprowadzone w życie zarządzeniem Dyrektora nr 39/2015 z dniem 1 września 2015r.

Postępowanie w sytuacjach kryzysowych. Procedury wprowadzone w życie zarządzeniem Dyrektora nr 39/2015 z dniem 1 września 2015r. Postępowanie w sytuacjach kryzysowych. Procedury wprowadzone w życie zarządzeniem Dyrektora nr 39/2015 z dniem 1 września 2015r. 1 Zasady funkcjonowania Szkolnego Zespołu Interwencji Kryzysowej. I.Skład

Bardziej szczegółowo

Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli

Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli 1. Każdy nauczyciel/pracownik szkoły zobligowany jest do doskonalenia swoich umiejętności w zakresie udzielania pomocy przedmedycznej. 2. W przypadku

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 7 Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. Załącznik nr 4 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 17 listopada 2015 r. Poz. 1887 USTAWA z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ustawy o działalności leczniczej

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Wychowanie fizyczne SYLABUS. Nazwa przedmiotu.

WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Wychowanie fizyczne SYLABUS. Nazwa przedmiotu. PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Wychowanie fizyczne SYLABUS Nazwa przedmiotu Fakultet Kwalifikowane

Bardziej szczegółowo

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007 Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży Elbląg, 27.10.2007 . Rodzice są dla dziecka najbliższymi osobami. To oni powołują je na świat i mają dbać o zapewnienie mu

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna Załącznik nr 6 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego) oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

Psychoterapia poznawczobehawioralna. chorobami somatycznymi. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Psychoterapia poznawczobehawioralna. chorobami somatycznymi. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Psychoterapia poznawczobehawioralna pacjentów z chorobami somatycznymi Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Chory somatycznie i jego sytuacja Poczucie zagrożenia Utrata kontroli Wyłączenie z ról społecznych

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia 4 KZ/ 2013 z dnia 30 sierpnia 2013 roku

Załącznik nr 1 do zarządzenia 4 KZ/ 2013 z dnia 30 sierpnia 2013 roku Załącznik nr 1 do zarządzenia 4 KZ/ 2013 z dnia 30 sierpnia 2013 roku PROCEDURA POSTĘPOWANIA W SYTUACJI ZAISTNIENIA WYPADKU W SZKOLE MUZYCZNEJ I STOPNIA W DOBCZYCACH Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia i problemy psychiczne pacjentów onkologicznych.

Zaburzenia i problemy psychiczne pacjentów onkologicznych. Zaburzenia i problemy psychiczne pacjentów onkologicznych. Diagnoza choroby nowotworowej i leczenie onkologiczne wymagają psychicznego przystosowania do nowej sytuacji. Zarówno pacjent, jak i jego bliscy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY obowiązuje od 28 marca 2014 roku

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY obowiązuje od 28 marca 2014 roku PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY obowiązuje od 28 marca 2014 roku Procedura obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99);

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99); Dziennik Ustaw 51 Poz. 1386 Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

Bardziej szczegółowo

Warto rozróŝnić 3 pojęcia:

Warto rozróŝnić 3 pojęcia: Kampania 1997 1 Warto rozróŝnić 3 pojęcia: złość jest to uczucie nie mamy wpływu na emocje, one powstają jako reakcja na potrzeby agresja jest to zachowanie skierowane przeciwko sobie i innym związane

Bardziej szczegółowo

Informacja dla pacjentów. Witamy na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym

Informacja dla pacjentów. Witamy na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Informacja dla pacjentów Witamy na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Witamy na naszym oddziale W imieniu całego zespołu witamy Cię serdecznie na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym. Doskonale rozumiemy, że możesz

Bardziej szczegółowo

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu Informacje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Obowiązkowy Wydział Nauk o Zdrowiu Położnictwo

Bardziej szczegółowo

Opieka i medycyna paliatywna

Opieka i medycyna paliatywna Lek. med. Katarzyna Scholz Opieka i medycyna paliatywna Informator dla chorych i ich rodzin Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Drodzy Pacjenci, Rodziny.

Bardziej szczegółowo

2. Profilaktyka selektywna II stopnia - działania adresowane do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka

2. Profilaktyka selektywna II stopnia - działania adresowane do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka Współdziałanie pedagogów szkolnych, nauczycieli i wychowawców oraz rodziców w przeciwdziałaniu powstawania czynników depresjogennych w szkole, otoczeniu szkoły, domach rodzinnych I Poziomy profilaktyki

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW YJNEJ 1 2 świadczenia w oddziale psychiatrycznym świadczenia w oddziale psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży 4700 4701 4703 4705 oddział psychiatryczny oddział psychiatryczny dla dzieci, oddział psychiatryczny

Bardziej szczegółowo

Katastrofy: budowlane, drogowe, kolejowe.

Katastrofy: budowlane, drogowe, kolejowe. Katastrofy: budowlane, drogowe, kolejowe. Katastrofa budowlana Katastrofa budowlana jest to niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań,

Bardziej szczegółowo

Pomiar świadczeń zdrowotnych w Psychiatrycznym Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym.

Pomiar świadczeń zdrowotnych w Psychiatrycznym Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym. mgr ElŜbieta Trutkowska mgr Marek Moszczak Pomiar świadczeń zdrowotnych w Psychiatrycznym Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym. Metoda pomiaru, wyniki badań. Konferencja Jakość 2010 Warszawa, dnia 7.10.2010r.

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

Komunikacja z pacjentem - profesjonalna obsługa pacjenta

Komunikacja z pacjentem - profesjonalna obsługa pacjenta Komunikacja z pacjentem - profesjonalna obsługa pacjenta Pacjenci szpitali, klinik, Zakładów Opieki Zdrowotnej coraz częściej oczekują profesjonalnej obsługi ze strony personelu placówek medycznych. Aby

Bardziej szczegółowo

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE Organizm człowieka jest zbudowany z narządów i tkanek. Czasem mogą być uszkodzone od urodzenia (np. w skutek wad genetycznych), częściej w ciągu życia może dojść do poważnego

Bardziej szczegółowo

Procedura Organizacja pierwszej pomocy (postępowanie w przypadku konieczności udzielenia pierwszej pomocy wychowankom przedszkola)

Procedura Organizacja pierwszej pomocy (postępowanie w przypadku konieczności udzielenia pierwszej pomocy wychowankom przedszkola) Procedura Organizacja pierwszej pomocy (postępowanie w przypadku konieczności udzielenia pierwszej pomocy wychowankom przedszkola) Podstawa prawna: Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie

Bardziej szczegółowo

Pomoc dla osób z problemami zdrowia psychicznego

Pomoc dla osób z problemami zdrowia psychicznego Front Page Kent and Medway NHS NHS and Social Care Partnership Trust Pomoc dla osób z problemami zdrowia psychicznego Informacje o tym jak uzyskać dostęp do usług i otrzymać wsparcie dla siebie i swojej

Bardziej szczegółowo

BLIZEJ SIEBIE DALEJ OD NARKOTYKÓW, DOPALACZY

BLIZEJ SIEBIE DALEJ OD NARKOTYKÓW, DOPALACZY BLIZEJ SIEBIE DALEJ OD NARKOTYKÓW, DOPALACZY Narkotyki i prawo Posiadanie narkotyków jest czynem karalnym, ale łamanie prawa przez dziecko biorące narkotyki związane bywa także ze zdobywaniem pieniędzy.

Bardziej szczegółowo

Stres w pracy negocjatora. Wydział Psychologów Policyjnych KGP

Stres w pracy negocjatora. Wydział Psychologów Policyjnych KGP Stres w pracy negocjatora Rozwiązania przyjęte w zakresie korzystania z psychologa konsultanta konkretny psycholog przypisany do zespołu osoby pełniące dyżur telefoniczny w danej jednostce powoływana konkretna

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY DLA UCZNIÓW KLAS 0-III JESTEM BEZPIECZNY- BO WIEM, UMIEM I STOSUJĘ.

PROJEKT EDUKACYJNY DLA UCZNIÓW KLAS 0-III JESTEM BEZPIECZNY- BO WIEM, UMIEM I STOSUJĘ. PROJEKT EDUKACYJNY DLA UCZNIÓW KLAS 0-III JESTEM BEZPIECZNY- BO WIEM, UMIEM I STOSUJĘ. TERMIN REALIZACJI: od 18.11.2013 do 28.11.2013roku. GŁÓWNE CELE PROJEKTU: 1. Wdrożenie dzieci w wieku wczesnoszkolnym

Bardziej szczegółowo

STOP UDAROM. Informator edukacyjny dla pacjenta z migotaniem przedsionków

STOP UDAROM. Informator edukacyjny dla pacjenta z migotaniem przedsionków STOP UDAROM Informator edukacyjny dla pacjenta z migotaniem przedsionków WITAMY Prosimy o skorzystanie z informacji zawartych w tej broszurce, aby dowiedzieć się więcej na temat migotania przedsionków,

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIALANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIALANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE Załącznik do Uchwały nr LXIII/554/2010 Rady Miasta Starogard Gd. z dnia 28 października 2010 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIALANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE CEL STRATEGICZNY

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz...... 13 ROZDZIAŁ 2 CELE ZNIECZULENIA I MOŻLIWOŚCI WSPÓŁCZESNEJ ANESTEZJOLOGII

Bardziej szczegółowo

ALKOHOLIZM NA CZYM POLEGA ALKOHOLIZM?

ALKOHOLIZM NA CZYM POLEGA ALKOHOLIZM? ALKOHOLIZM NA CZYM POLEGA ALKOHOLIZM? Termin "alkoholizm" odnosi się do choroby zwanej także zespołem uzależnienia od alkoholu. Jest to najcięższe stadium grupy problemów alkoholowych, do której należą

Bardziej szczegółowo

Procedury postępowania nauczycieli i pracowników Publicznego Gimnazjum Nr 1 w Kozienicach w sytuacjach kryzysowych

Procedury postępowania nauczycieli i pracowników Publicznego Gimnazjum Nr 1 w Kozienicach w sytuacjach kryzysowych Procedury postępowania nauczycieli i pracowników Publicznego Gimnazjum Nr 1 w Kozienicach w sytuacjach kryzysowych W związku z wciąż wzrastającą liczbą zachowań problemowych występujących u dzieci i młodzieży,

Bardziej szczegółowo

Stanowisko z dnia 03 czerwca 2011r. konsultanta krajowego w dziedzinie piel gniarstwa ratunkowego w sprawie transportu pacjentów z symptomatologi

Stanowisko z dnia 03 czerwca 2011r. konsultanta krajowego w dziedzinie piel gniarstwa ratunkowego w sprawie transportu pacjentów z symptomatologi Kraków 2011-06-03 Stanowisko z dnia 03 czerwca 2011r. konsultanta krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego w sprawie transportu pacjentów z symptomatologią: ostrego zespołu wieńcowego, udaru niedokrwiennego

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W ŚRODZIE ŚLĄSKIEJ

PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W ŚRODZIE ŚLĄSKIEJ PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W ŚRODZIE ŚLĄSKIEJ I PROCEDURA POWIADAMIANIA O ZAKŁÓCENIU TOKU LEKCJI Założeniem wdrożenia niniejszej procedury jest

Bardziej szczegółowo

Prawa i obowiązki pacjenta

Prawa i obowiązki pacjenta Prawa i obowiązki pacjenta Podstawowe unormowania prawne Wynikają one z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) oraz następujących ustaw: z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL WAŻNE INFORMACJE DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA: INSTANYL, AEROZOL DO NOSA LEK STOSOWANY W LECZENIU PRZEBIJAJĄCEGO BÓLU NOWOTWOROWEGO Szanowny Farmaceuto, Należy

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNA UCZNIOM I RODZICOM W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH

POMOC PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNA UCZNIOM I RODZICOM W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH POMOC PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNA UCZNIOM I RODZICOM W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH Katarzyna Orkisz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 2 w Rzeszowie POMOC PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNA Obowiązującym uregulowaniem

Bardziej szczegółowo

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna.

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna. Kontakt: Punkt Pielęgniarski: (087) 562 64 83, Sekretariat: (087) 562 64 79 Kliknij po więcej informacji Regulamin Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego Psychiatrycznego w Specjalistycznym Psychiatrycznym

Bardziej szczegółowo