Dolnoœl¹skie Centrum Studiów Regionalnych MIEJSCE INNOWACJI WE WSPÓ CZESNYCH KONCEPCJACH ROZWOJU REGIONALNEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dolnoœl¹skie Centrum Studiów Regionalnych MIEJSCE INNOWACJI WE WSPÓ CZESNYCH KONCEPCJACH ROZWOJU REGIONALNEGO"

Transkrypt

1 Dolnoœl¹skie Centrum Studiów Regionalnych PRACE NAUKOWE SERIA KONFERENCJE NR MIEJSCE INNOWACJI WE WSPÓ CZESNYCH KONCEPCJACH ROZWOJU REGIONALNEGO TEORIA I PRAKTYKA 2006 Projekt finansowany z Europejskiego Funduszu Spo³ecznego i bud etu pañstwa Wroclaw 2007

2 Dolnoś l ą skie Centrum Studiów Regionalnych PRACE NAUKOWE SERIA KONFERENCJE NR Miejsce innowacji we współczesnych koncepcjach rozwoju regionalnego - teoria i praktyka Wrocław, czerwiec 2007

3 2 Organizatorzy konferencji: Dolnośląskie Centrum Studiów Regionalnych Politechnika Wrocławska Katedra Gospodarki Przestrzennej i Administracji Samorządowej Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu Redaktor wydania Marta Zalewska Recenzent Prof. dr hab. inż. Dorota Korenik Printed in Poland Copyright by Dolnośląskie Centrum Studiów Regionalnych Wydawca: Oficyna Wydawniczo Reklamowa Hanna Wolska na zlecenie Dolnośląskiego Centrum Studiów Regionalnych Politechnika Wrocławska Wrocław, ul. Smoluchowskiego 25 ISBN

4 SPIS TREŚCI INNOWACJA JAKO PODSTAWA ROZWOJU LOKALNEGO - PRÓBA SYNTEZY DOŚWIADCZEŃ Z BUDOWY STRATEGII INNOWACJI DLA WYBRANYCH GMIN I POWIATÓW WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO... 7 STANISŁAW KORENIK ILE "INNOWACJI" W REGIONALNYM PROGRAMIE OPERACYJNYM DLA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO NA LATA ? IRENEUSZ RATUSZNIAK ZMIANY PARADYGMATÓW ROZWOJU JAKO UWARUNKOWANIA REGIONALNYCH I LOKALNYCH POLITYK INNOWACJI W POLSCE DR KRZYSZTOF SZOŁEK KAPITAŁ ZAGRANICZNY JAKO CZYNNIK INNOWACYJNOŚCI REGIONU - ZARYS WYBRANYCH KONCEPCJI TEORETYCZNYCH ALICJA ZAKRZEWSKA-PÓŁTORAK ANALIZA CZĘŚCI DIAGNOSTYCZNEJ REGIONALNYCH STRATEGII INNOWACJI (RIS) WYBRANYCH REGIONÓW UNII EUROPEJSKIEJ PIOTR HAJDUGA UWARUNKOWANIA INNOWACYJNE JAKO JEDEN Z ELEMENTÓW STRATEGII INNOWACJI JEDNOSTKI PRZESTRZENNEJ NIKI DERLUKIEWICZ, MAŁGORZATA ROGOWSKA KONKURENCYJNOŚĆ I INNOWACYJNOŚĆ W ROZWOJU REGIONALNYM ANNA MEMPEL-ŚNIEŻYK, IWONA POTOCZNA

5 4

6 Wprowadzenie We współczesnych warunkach Regionalne Strategie Innowacji są podstawowym narzędziem kreowania przyszłych struktur społeczno - ekonomicznych regionów, w tym także Unii Europejskiej. Strategie tego typu opracowane zostały już dla wszystkich regionów (województw) w Polsce, a kolejne tworzone są także dla mniejszych jednostek przestrzennych (powiatów, gmin). Niniejsze opracowanie zawiera treści dotyczące innowacji w regionach, warunków tworzenia i wdrażania regionalnych strategii innowacji oraz teoretyczne koncepcje dotyczące innowacyjności i konkurencyjności regionów. Seminarium na temat "Miejsce innowacji we współczesnych koncepcjach rozwoju regionalnego - teoria i praktyka" zorganizowane przez Politechnikę Wrocławską wraz z Katedrą Gospodarki Przestrzennej i Administracji Samorządowej Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu w ramach realizacji projektu: "Dolnośląskie Centrum Studiów Regionalnych" jest wkładem w szeroko prowadzoną dyskusję na temat poziomu innowacyjności w regionie Dolny Śląsk i jego poszczególnych jednostkach przestrzennych. Organizatorzy mają nadzieję, że artykuły zamieszczone w niniejszym zeszycie oraz dyskusja, która odbyła się na seminarium przyczynią się do upowszechnienia wiedzy dotyczącej tworzenia i wdrażania regionalnych strategii innowacji oraz ich roli w budowaniu konkurencyjnego i innowacyjnego regionu. Prof. dr hab. Stanisław Korenik Dr hab. inż. Jerzy Kaleta

7

8 Innowacja jako podstawa rozwoju lokalnego - próba syntezy doświadczeń z budowy strategii innowacji dla wybranych gmin i powiatów województwa dolnośląskiego STANISŁAW KORENIK Katedra Gospodarki Przestrzennej i Administracji Samorządowej Wydział Nauk Ekonomicznych Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu Wyższa Szkoła Zarządzania i Finansów we Wrocławiu Streszczenie: Współcześnie innowacja jest podstawowym czynnikiem rozwoju lokalnego. W artykule zdefiniowano pojęcie rozwoju lokalnego oraz wskazano specyficzne uwarunkowania lokalne, które sprzyjają i pobudzają innowacje w wybranych jednostkach przestrzennych. Słowa kluczowe: rozwój lokalny, innowacja, strategia innowacji Innovation as a basis of local development - test of synthesis of experiences in creating the innovation strategy for selected districts and counties of Lower Silesia Voivodeship Abstract: At present innovation is the most important factor in local development. The article covers the definition of local development and specific favorable local conditions, that stimulate innovations in selected spatial units. Key words: local development, innovation, innovation strategies 1. Wprowadzenie Pojęcie rozwoju lokalnego nie ma jednoznacznej wykładni. Jest określeniem wieloznacznym i posiada do tego zabarwienie często ideologiczne, przy czym należy pamiętać, że w praktyce, w konkretnym przypadku można dość precyzyjnie określić jego zakres. Samo określenie rozwój w literaturze najprościej określane jest jako proces pozytywnych zmian w sensie ilościowym (np. zwiększenie liczby produkowanych samochodów) i jakościowy (np. unowocześnienie wprowadzone w tych samochodach). Koncepcja rozwoju lokalnego w pełni weszła do praktyki gospodarczej dopiero w latach 80-tych XX w. Powstała ona jako alternatywa do wcześniej promowanych, a nie akceptowanych w latach 70-tych tegoż wieku, modeli rozwojowych (m.in. unifikacji, masowej konsumpcji, państwa) i przeciwstawienie im małej skali, różnorodności, odrębności oraz odkrycie faktu, że małe jest piękne.

9 8 2. Modele rozwoju lokalnego W wypracowanych modelach rozwoju lokalnego, oprócz aspektów czysto ekonomicznych (w których zgodnie z najnowszym archetypem ekonomii współzawodnictwo łączy w sobie konkurencję i kooperację jako podstawowe wymogi rentowności) wymienia się równocześnie elementy społeczne i aspekty ideologiczne. Obecnie występuje wiele różnorodnych definicji rozwoju lokalnego (nawet Komisje Europejskie podjęły próbę definicje tego problemu, stwierdzając, że celem rozwoju jest bardziej sprawiedliwa repartycja bogactwa oraz zrównoważenie i rewitalizacja terytoriów). Dla potrzeb niniejszego opracowania wystarczające wydaje się określenie, według którego przyjmuje się, że rozwój lokalny to: w podstawowym zakresie kreowanie nowych wartości. Do tych wartości w skali gospodarki lokalnej zalicza się przede wszystkim: nowe rodzaje działalności (gospodarczej, społecznej, administracyjnej usługowej itp.), nowe firmy i instytucje, nowe miejsca pracy, nowe produkty, dobra i usługi zaspokajające zapotrzebowanie wewnętrzne jak i zewnętrzne, atrakcyjne oferty lokalizacyjne, wysoka jakość środowiska życia, dostępność różnorakich usług. Jest to nic innego jak uzupełnienie czystych ekonomicznie koncepcji m.in. o elementy takie jak różnorodność, waloryzacja potencjału ludzkiego i stosunków pozarynkowych. Przy czym koncepcja rozwoju lokalnego jako procesu generowania nowych wartości we współczesnej gospodarce musi się wiązać bezpośrednio z innowacjami. Dotyczy to zarówno kreowania (czyli tworzenia nowych rozwiązań), jak i dyfuzji oraz absorpcji. Innowacja współcześnie coraz częściej wykracza poza klasyczne schumpeterowskie ujęcie i nabiera nie tylko wymiaru materialnego, ale też jej pojęcie rozciąga się na nowe wartości niematerialne i określone postawy. Przy tym bezwzględnie jest ona łączona z wiedzą oraz określonymi zachowaniami i postawami zwanymi kapitałem ludzkim czy społecznym, którymi uzupełnia się współcześnie kapitał materialny i finansowy jako podstawy procesu produkcji. Takie łączenie innowacji z tymi dwoma formami kapitału powoduje, że jest ona obdarzona atrybutem miejsca, to znaczy powstaje w określonym punkcie przestrzeni społeczno-ekonomicznej i następnie w wyniku dyfuzji rozprzestrzenia się w tej przestrzeni. Podejście to powoduje, że należy bezwzględnie innowacje łączyć z rozwojem lokalnym. Wynika to z faktu, że głównym motorem rozwoju staje się permanentna innowacja jako reakcja adaptacyjna do turbulentnego otoczenia i wzrostu niepewności. W takiej sytuacji, zarówno społeczność lokalna jak i jej władze muszą stale stymulować rozwój w taki sposób, aby zapewniać dopływ do gospodarki nowych kadr o wysokich kwalifikacjach oraz wysokiej techniki i nowoczesnych technologii [2]. Efektem tych działań powinno być ukształtowanie się lokalnego, czy też sublokalnego systemu innowacyjnego, przy czym istotne są tu relacje wytworzenia w ramach tego układu tzw. reguły wzajemności, będącej podstawą tworzenia kapitału społecznego. W efekcie wytwarzają się sprzężenia zwrotne odziaływujące mobilizująco na członków danej społeczności w postaci zwiększenia

10 9 uczestnictwa w życiu społecznym poprzez zacieśnianie różnego rodzaju więzi nieformalnych. W sposób naturalny jest to powiązane z zasadą bliskości czy wręcz sąsiedztwa. Czyli bliskość (sąsiedztwo) wzmacnia kapitał społeczny i staje się podstawą rozwoju lokalnego (związane jest to z trwałymi i powtarzalnymi relacjami między członkami danej społeczności). Powszechnie uważa się, że kapitał społeczny ma swoje źródła w tradycjach obywatelskiego zaangażowania, pozytywnych doświadczeń we współpracy w społeczności lokalnej i regionalnej, w organizacjach i stowarzyszeniach o charakterze pożytku lokalnego, postawie liderów lokalnych oraz także w systemie edukacji. Najbardziej znaną definicję tego kapitału stworzył R. Putnam, według niego kapitał społeczny odnosi się do takich cech organizacji społeczeństwa jak zaufanie, normy i sieci, które mogą zwiększyć sprawność społeczeństwa ułatwiając skoordynowane działanie [1]. Należy przy tym zwrócić uwagę na znaczenie niehandlowych zależności i wzajemnych powiązań między firmami, jednostkami oraz innymi instytucjami w tym systemie. Skutkuje to w sposób bezpośredni promowaniem postaw innowacyjnych. Konkludując, podstawą rozwoju lokalnego staje się permanentna innowacja kreowana przez zasoby niematerialne, jak i aktywna postawa władz publicznych, które przywiązują duże znaczenie do pobudzania czynników wpływających na rozwój nauki, badań, doskonalenie kadr, stosowanie wysokiej technik itp. Przy czym innowacyjność w skali lokalnej kreowana jest w prawidłowym przebiegu procesu zarządzania strumieniem informacji oraz tworzenia wiedzy. Równocześnie jest ona wynikiem integracji informacji i innych zasobów środowiska lokalnego, które jest otwarte w znacznym zakresie także na zewnątrz. 3. Endogeniczne czynniki rozwoju Niezmiernie istotnym warunkiem jest duża wewnątrzregionalna korelacja przedsiębiorstw, liderów lokalnych i regionalnych, instytucji usługowych z otoczenia biznesu, co powoduje, że gospodarka staje się wysoce elastyczna, a równocześnie wykazuje dużą stabilność. Wynika to zarówno z innowacyjnych postaw firm, pracowników jak i organizacji otoczenia. Innowacyjność ta przejawia się także w reakcjach na niedoskonałość rynku w zakresie utrudnień pozyskania najnowszych informacji czy kapitału. W ostateczności o poziomie rozwoju poszczególnych jednostek przestrzennych, w tym także o jego pozycji w ujęciu gospodarki narodowej czy przekroju międzynarodowym, decydują ultranowoczesne czynniki endogeniczne. Jak wynika z powyższych spostrzeżeń, współcześnie trwałym motorem rozwoju w skali lokalnej, jak i regionalnej jest permanentna innowacja. Jednak tak jak samo pojęcie rozwoju lokalnego, tak i sama innowacja dla każdej jednostki przestrzennej zawiera pewne niepowtarzalne zabarwienie poza treściami uniwersalnymi. Dla każdej społeczności lokalnej można więc wskazać na pewne unikatowe zachowania czy też postępowania kreujące tą innowacje. Budując strategie innowacji dla wybranych jednostek samorządowych na szczeblu lokalnym w regionie dolnośląskim można wskazać, poza ogólnymi ważnymi dla nich uwarunkowaniami, pewne unikatowe zjawiska, które nie uwzględnione mogą nie tylko osłabić tworzenie środowiska innowacyjnego, ale go wręcz uniemożliwić.

11 10 4. Strategie innowacji na poziomie lokalnym Do ogólnych warunków sprzyjających i pobudzających innowacje należy oczywiście zaliczyć wiedzę oraz połączenie nauki z praktyką. Niewątpliwie w warunkach Dolnego Śląska ośrodkiem motorycznym w kwestii innowacji jest Wrocław z licznymi uczelniami i instytucjami naukowymi. Pełne wykorzystanie tego potencjału wiedzy służyć będzie nie tylko temu ośrodkowi, ale każdej jednostce, która umiejętnie się z nim połączy tworząc specyficzne relacje symbiozy. Chodzi o to, że tworzenie w każdej z poszczególnych jednostek przestrzennych regionu własnej bazy naukowej jest przedsięwzięciem nierealistycznym. Tylko umiejętne wykorzystanie potencjału naukowo-badawczego Wrocławia może być elementem inicjującym szybszy, a co ważniejsze trwały rozwój. Przykłady takiej współpracy coraz liczniej występują, skutkując pozytywnie dla obu stron. Należy zdawać sobie sprawę, że tylko tego typu powiązania i kooperacja są dla poszczególnych społeczności lokalnych szansą, a niedostrzeganie tego problemu, albo też próba rywalizacji z potencjałem naukowo-badawczym Wrocławia prowadzić będzie do nieuzasadnionych kosztów i na dłuższą metę do nieakceptowanych rozwiązań. O ile w tym względzie świadomość tego faktu jest coraz szersza, o tyle nie każdy uświadamia sobie, że należy się oprzeć także na własnych, unikatowych walorach o charakterze lokalnym. Potencjał naukowo-badawczy Wrocławia jest faktem dostrzegalnym i akceptowalnym, natomiast często ignorowane są miejscowe walory o specyficznym charakterze, które mogą stać się podstawą rozwoju opierającego się na innowacjach. Z dotychczasowych spostrzeżeń wynikających z prac nad lokalnymi strategiami innowacji dla wybranych jednostek przestrzennych regionu można dokonać pewnych uogólnień. Spośród wielu różnorodnych zjawisk mających wpływ na rozwój trzy wydają się istotne. Wystąpiły one w trzech różnych jednostkach przestrzennych tworząc sprzyjające warunki do ogólnego rozwoju innowacji. Pierwszy przypadek dotyczy specyficznych postaw charakteryzujących określone społeczności lokalne, a przynajmniej znaczną jej część. Przejawia się to w poszukiwaniu nowych sposobów na samorealizację, m.in. poprzez czasową, a przy tym powtarzalną mobilność przestrzenną. Przedstawiciele tej społeczności wyjeżdżają przede wszystkim do krajów Unii Europejskiej zarówno w celach zarobkowych, jak i handlowych. Nabyte tam zarówno umiejętności, jak i towary, ale też i wzorce zachowań przenoszą na swój obszar stając się łącznikiem pomiędzy nowymi rozwiązaniami a przedstawicielami innych społeczności lokalnych. Co znamienne dotychczas w nieznacznym zakresie wykorzystywali nabyte umiejętności, czy też wiedzę na własnym terenie, a zazwyczaj przekazywali ją dalej na inne obszary regionu, czy kraju. Bez wątpienia, nie następowało tutaj pełne wykorzystanie tej specyficznej postawy w celu przekształcenia jej w rozwój lokalny. Wydaje się, że władze lokalne nie do końca doceniają potencjał, jaki tkwi w takich zachowaniach własnej społeczności i w otwarciu jej na nowe wzorce czy też zachowania. Bez wykorzystania tych zachowań w celu przełożeniach ich na rozwój lokalny, chociażby poprzez sprzyjanie tworzeniu małych podmiotów gospodarczych o charakterze spółek międzynarodowych, czy też nastawionych na współpracę z zagranicą nie nastąpi pełne wykorzystanie tych uwarunkowań. Drugi, specyficzny przypadek, który wystąpił na obszarach, mających w przeszłości profil o przewadze przemysłu, gdzie występują duże zasoby wykwalifikowanej siły roboczej. Na

12 11 terenie tym występowały wcześniej duże przedsiębiorstwa, a obecnie w wyniku ich likwidacji występuje wysokie bezrobocie. Obecnie coraz bardziej cechuje się ten obszar wzrostem przedsiębiorczości. Postawa taka wśród mieszkańców, wspierana działaniami władz lokalnych skutkuje powstawaniem dużej liczby małych i średnich podmiotów gospodarczych. Przedsiębiorstwa te nakierowane są zarówno na zaspakajanie potrzeb lokalnych ale także wchodząc w kooperacje z podmiotami z otoczenia coraz częściej produkują na eksport. Przedsiębiorczość reprezentowana przez członków wspólnoty lokalnej sprzyja tworzeniu się powiązań gospodarczych zarówno o charakterze miejscowym, jak i z otoczeniem. Warunkuje to w sposób bezpośredni upowszechnianie się innowacji, a przy tym postawa ta jest wspierana przez władze lokalne. Właśnie zachowanie władz lokalnych jest swoistym katalizatorem rozwoju przedsiębiorczości na terenie tej jednostki przestrzennej i stanowi główny warunek realizacji strategii innowacji. Ostatni przypadek charakteryzuje się proinnowacyjną postawą władz lokalnych. Na obszarach typowo rolniczych duży nacisk kładziony jest na kontakty z ośrodkami naukowymi i badawczymi, które świadcząc potrzeby na rzecz wspólnoty lokalnej oraz tworząc swoje komórki na tym obszarze dokonują przenoszenia impulsów innowacyjnych z zewnątrz. Taka współpraca na różnych płaszczyznach sprzyja nie tylko wymianie doświadczeń, realizacji różnego typu przedsięwzięć na rzecz wspólnoty lokalnej, ale też wzmacnia procesy rozwojowe na tym terenie, tworząc trwałe podstawy do wzrostu. 5. Zakończenie Reasumując, budując lokalne strategie innowacji dla trzech różnych obszarów regionu, wykorzystano w nich jako podstawę specyficzne lokalne uwarunkowania charakterystyczne tylko dla tych wspólnot. Podbudowane ogólnymi uwarunkowaniami wdrażania rozwiązań proinnowacyjnych w regionie stają się istotnymi czynnikami rozwoju lokalnego opartego na innowacjach w analizowanych jednostkach. Literatura [1] Putnam R., Demokracja w działaniu. Znak, Kraków, 1995 [2] Grosse T. G., Przegląd koncepcji teoretycznych rozwoju regionalnego. [w] Studia Regionalne i Lokalne, nr 1(8)/2002.

13

14 Ile innowacji w Regionalnym Programie Operacyjnym dla Województwa Dolnośląskiego na lata ? IRENEUSZ RATUSZNIAK Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, Wydział Funduszy Europejskich i Polityki Regionalnej Streszczenie: Regionalny Program Operacyjny dla Województwa Dolnośląskiego na lata jest najważniejszym wojewódzkim dokumentem przedstawiającym działania rozwojowe jakie Samorząd Województwa zamierza wspierać do 2013 r. Program bazuje na analizie sytuacji społeczno-gospodarczej Dolnego Śląska. Przeprowadzona ewaluacja programu wskazuje, że jest on zgodny z wszystkimi najważniejszymi dokumentami programowymi na szczeblu Unii Europejskiej i Polski. W ramach programu przewiduje się realizację działań wspierających innowacyjność oraz badania i rozwój. Na ich wdrażanie przeznaczonych zostanie ok. ok. 278,75 mln euro co stanowi ponad 23 % wartości alokacji Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i w tym zakresie przekracza wszystkie inne działania. Spodziewany efekt makroekonomiczny realizacji programu to wzrost regionalnego PKB o 2,29 punktu procentowego oraz zmniejszenie bezrobocia o 0,726% w roku Słowa kluczowe: innowacje, badania i rozwój, Fundusze Strukturalne, Regionalny Program Operacyjny, Dolny Śląsk How much innovationess in Regional Operational Programme for the Lower Silesian Voivodship for ? Abstract: The Regional Operational Programme for Lower Silesia for (ROP) is the most important regional document presenting development measures that the Self -government intends to support by the year The Programme is based on the socio-economic analysis of Lower Silesia. The carried out evaluation indicates that the Programme is coherent with all relevant documents of the European Union and Poland. The Programme includes measures supporting innovation and research and development (R&D). For their implementation, a sum of million has been allocated that represents over 23% of the total ERDF allocation for the Programme, and that exceeds the amount apportioned for all other measures. It is anticipated that in the year 2013 the macro-economic effect of the Programme shall yield about a 2.29% increase of the regional GDP and a 0.726% decrease in unemployment rate. Key words: innovation, research & development, Structural Funds, Regional Operational Programme

15 14 1. Podstawowe uwarunkowania Najważniejsze europejskie i krajowe dokumenty programowe Jednym z najważniejszych dokumentów strategicznych o randze europejskiej odnoszących się do kwestii innowacyjności oraz badań i rozwoju (B+R) jest Strategia Lizbońska (SL). Przyjęta przez Radę Europejską w marcu 2000 roku stawia za cel uczynienie z obszaru UE najbardziej dynamicznego i konkurencyjnego regionu gospodarczego w perspektywie do 2010 r. [1] Średniookresowa ocena dot. wdrażania strategii, przygotowana w 2004 r. wykazała jednak, iż dystansu rozwojowy pomiędzy Unią Europejską i najszybciej rozwijającą się gospodarką USA nie tylko nie zmniejsza się, ale różnice ulegają pogłębieniu. W związku z tym państwa członkowskie zobowiązały się do przygotowania Krajowych Programów Reform (KPR) wspierających wdrażanie SL. Polski program przedstawia działania jakie rząd ma zamiar realizować w latach W priorytecie 3 KPR Wzrost innowacyjności przedsiębiorstw znalazły się działania dot. rozwoju rynku innowacji oraz otoczenia instytucjonalnego służącego współpracy między sferą B+R i gospodarką oraz wspieranie sfery badawczo-rozwojowej [2]. Najważniejszymi dokumentami odnoszącymi się do operacyjnego poziomu programowania rozwoju na szczeblu Unii Europejskiej (UE) i krajowym są odpowiednio: Strategiczne Wytyczne Wspólnoty (SWW) oraz Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia (NSRO). Określają one sposób wydatkowania funduszy strukturalnych w nowej perspektywie finansowej UE i odnoszą się do sfery innowacji opierając się na wytycznych zawartych SL i KPR. Istotnym w tym kontekście jest fakt określenia w SWW minimalnego limitu wydatków przeznaczonych na wdrażanie Strategii Lizbońskiej (monitorowane z wykorzystaniem kategorii interwencji przypisanych do SL, tzw. earmarking ). Dla krajów, objętych celem Konkurencyjność pułap ten został określony na poziomie 60% alokacji Funduszy Strukturalnych. Polska pomimo braku formalnego obowiązku (obszar całego kraju objęty jest celem Konwergencja ) dobrowolnie zadeklarowała zastosowanie zaproponowanego limitu. W odniesieniu do Regionalnych Programach Operacyjnych w NSRO wskazano, że należy dążyć do osiągnięcia wydatków związanych z wdrażaniem SL na poziomie 40% alokacji Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego [3]. Najważniejsze regionalne dokumenty programowe W dniu 30 listopada 2005 roku Sejmik Województwa Dolnośląskiego uchwalił najważniejszy regionalny dokument programowy Strategię Rozwoju Województwa Dolnośląskiego (SRWD) do 2020 roku. Jednym z celów określonych w tym dokumencie jest Zbudowanie konkurencyjnej i innowacyjnej gospodarki Dolnego Śląska. Cel ten będzie realizowany między innymi poprzez wdrożenie priorytetu Budowa gospodarki opartej na wiedzy oraz działań: Wzmacnianie potencjału innowacyjności, Rozwijanie nowoczesnych technik i technologii również w sferze usług, oraz umiejętności ich wykorzystania i Wsparcie dla transferu technologii. Na podstawie Ustawy o Zasadach Prowadzenia Polityki Rozwoju z dnia 06 grudnia 2006 r. SRWD stanowi podstawę do przygotowania przez Zarząd Województwa programów operacyjnych. Programy te poprzez wykorzystanie instrumentu kontraktu wojewódzkiego mogą być finansowane z budżetu państwa i unii europejskiej. Kolejnym istotnym dokumentem w zakresie innowacji, przygotowywanym i zatwierdzanym na szczeblu Województwa Dolnośląskiego, jest Regionalna Strategia Innowacji (RIS). Przedstawiono w niej osiem celów, których osiągniecie przyczyni się do stworzenia z obszaru naszego województwa regionu innowacyjnego jak również kwestie dotyczące monitoringu i koordynacji realizacji strategii.

16 15 Pozostałe uwarunkowania W trakcie prac nad przygotowaniem projektu RPO WD Ministerstwo Rozwoju Regionalnego wydało szereg wytycznych dotyczących warunków jakie musi spełniać program, aby mógł uzyskać akceptacje Rządu RP. Jednym z ważniejszych założeń było określenie minimalnego 40% limitu środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego przeznaczonych na wspieranie sfery produkcyjnej. Nie jest on jednak tożsamy z limitem dotyczącym Strategii Lizbońskiej, (np. projekty związane z promocją czystego transportu miejskiego realizujące działania SL, nie zostały zakwalifikowane do grupy interwencji wspierającej sferę produkcyjną). Ponadto wyznaczono podział zadań (linia demarkacyjna) pomiędzy programami zarządzanymi na szczeblu województw oraz krajowymi programami operacyjnymi. Samorządom Województw przekazano większość zadań mających charakter regionalny. W zakresie spraw związanych z wspieraniem projektów inwestycyjnych dotyczących innowacyjności ciężar wdrażania przeniesiono do Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, natomiast zagadnienia związane z rozwojem zasobów ludzkich umieszczono w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki. Istotne dla konstrukcji RPO WD było również zalecenie Komisji Europejskiej stwierdzające, że co do zasady jeden priorytet programu nie powinien zawierać więcej niż jednego priorytetu wymienionego w Rozporządzeniu Rady 1083/2006 r. z dnia 11 lipca 2006 r. Wyżej wymienione uwarunkowania w sposób zasadniczy wpłynęły na kształt RPO WD. 2. Problematyka Innowacyjności w Regionalnym Programie Operacyjnym dla Województwa Dolnośląskiego na lata Regionalny Program Operacyjny dla Województwa Dolnośląskiego na lata Celem głównym RPO WD jest Podniesienie poziomu życia mieszkańców Dolnego Śląska oraz poprawa konkurencyjności regionu przy respektowaniu zasad zrównoważonego rozwoju. Cel główny programu zostanie osiągnięty poprzez wdrożenie trzech celów szczegółowych i jedenastu priorytetów. Pomimo tego, że kwestie innowacyjności nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w celu głównym programu to pierwszy z trzech celów szczegółowych bezpośrednio odwołuje się do gospodarki opartej o wiedzę i innowacyjność. Jest on realizowany przez dwa priorytety, z których na szczególną uwagę zasługuje priorytet Przedsiębiorstwa i Innowacyjność. Jego wdrażanie odbywać się będzie między innymi poprzez następujące działania: poprawę dostępności przedsiębiorstw do źródeł finansowania inwestycji. W tym zakresie przewiduje się zastosowanie dotacji oraz finansowych instrumentów odnawialnych (fundusze poręczeniowe i fundusze pożyczkowe). Wśród dotacji inwestycyjnych dominować będą projekty nie przekraczające 2 mln euro realizowane przez Małe i Średnie Przedsiębiorstwa. W tym zakresie preferowane będą zadania wspierające innowacyjność produktową i procesową. Zakłada się również wsparcie inwestycyjne firm (w tym dużych) w zakresie działalności badawczo-rozwojowej (B+R), poprzez dotacje do przedsięwzięć związanych z prowadzeniem prac B+R. W tym przypadku wartość projektu nie może przekraczać 50 tys. euro; wsparcie w zakresie nawiązywania współpracy pomiędzy sektorem B+R i przedsiębiorstwami poprzez wzmocnienie potencjału usługowego instytucji naukowych i badawczych

17 16 oraz otoczenia biznesu jak również ułatwienie dostępu do specjalistycznego wsparcia doradczego dla przedsiębiorstw, szczególnie w zakresie innowacyjności oraz wykorzystania osiągnięć sektora B+R, prowadzone będą również działania zmierzające do tworzenia infrastruktury proinnowacyjnej, takie jak np.: centra transferu technologii, inkubatory technologiczne, centra innowacji. W związku z ustaleniami dotyczącymi linii demarkacyjnej w regionalnym programie operacyjnym dotowane będą projekty o wartości do 40 mln zł (w tym infrastruktura jednostek naukowych w zakresie działalności badawczo-rozwojowej do ok. 4 mln zł). Poniższa tabela przedstawia opisane powyżej cele i priorytety Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego Tabela 1. Cele i priorytety Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata Cele szczegółowe RPO WD I. Wzrost aktywności gospodarczej opartej o wiedzę i innowacyjność Priorytety RPO WD 1. Wzrost konkurencyjności dolnośląskich przedsiębiorstw ( Przedsiębiorstwa i innowacyjność ) 2. Rozwój społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku ( Społeczeństwo informacyjne ) II. Rozwój infrastruktury służącej poprawie jakości środowiska, warunków inwestowania i prowadzenia działalności gospodarczej 3. Rozwój infrastruktury transportowej na Dolnym Śląsku ( Transport ) 4. Poprawa stanu środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwa ekologicznego i przeciwpowodziowego Dolnego Śląska ( Środowisko i bezpieczeństwo ekologiczne ) 5. Regionalna infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku ( Energetyka ) 6. Wykorzystanie i promocja dolnośląskiego potencjału turystycznego i uzdrowiskowego ( Turystyka ) III. Poprawa bytu mieszkańców i wzrost konkurencyjności regionu poprzez modernizację i rozbudowę infrastruktury społecznej 7. Zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego oraz rozwój kultury na Dolnym Śląsku ( Kultura ) 8. Rozbudowa i modernizacja infrastruktury edukacyjnej na Dolnym Śląsku ( Edukacja ) 9. Modernizacja infrastruktury ochrony zdrowia na Dolnym Śląsku ( Zdrowie ) 10. Odnowa zdegradowanych obszarów miejskich na terenie Dolnego Śląska ( Miasta ) 11.Pomoc techniczna

18 17 Budżet Budżet przeznaczony na realizację RPO WD wynosił będzie 1561,5 mln euro. Wkład Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego to 1213,1 mln euro. Tabela 2. Budżet Regionalnego Programu Operacyjnego dla Woj. Dolnośląskiego na lata Priorytety RPO WD Wkład wspólnotowy (mln euro) Razem (mln euro) Przedsiębiorstwa i innowacyjność 309,79 461,01 Społeczeństwo informacyjne 97,05 119,89 Transport 228,62 274,25 Środowisko i bezpieczeństwo ekologiczne 130,92 154,61 Energetyka 36,39 48,04 Turystyka 66,79 84,86 Kultura 44,53 53,66 Edukacja 101,12 122,48 Zdrowie 54,72 67,06 Miasta 109,31 135,71 Pomoc techniczna 33,89 39,88 Razem 1213, ,50 Tabela 3. Środki przeznaczone na realizację projektów innowacyjnych wg kategorii interwencji 1 Kategoria Opis ERDF (mln euro) interwencji Badania i rozwój technologiczny (BRT), innowacje i przedsiębiorczość RAZEM 2 Infrastruktura BRT oraz ośrodki specjalizujące się w konkretnej technologii 278,75 27,90 3 Transfer technologii i ulepszanie sieci współpracy 49,32 4 Wspieranie BRT, szczególnie w MŚP (w tym dostęp do usług BRT w ośrodkach badawczych) 5 Zaawansowane usługi wsparcia na rzecz firm i grup firm 49,32 7 Inwestowanie w firmy bezpośrednio związane z badaniami i innowacjami 5,58 15,35 8 Inne inwestycje w firmy 120,12 9 Inne środki pobudzania badań i innowacji oraz przedsiębiorczości w MŚP 11,16 1 Dane Wydziału Funduszy Europejskich i Polityki Regionalnej, Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Zmiany paradygmatów rozwoju jako uwarunkowania regionalnych i lokalnych polityk innowacji w Polsce Krzysztof Szołek

Zmiany paradygmatów rozwoju jako uwarunkowania regionalnych i lokalnych polityk innowacji w Polsce Krzysztof Szołek Zmiany paradygmatów rozwoju jako uwarunkowania regionalnych i lokalnych polityk innowacji w Polsce Katedra Gospodarki Przestrzennej i Administracji Samorządowej Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 1 Mazowsze wobec wyzwań przyszłości Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 2 Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje Katowice, 02.09.2015r Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje RPO WSL Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego (RPO WSL) przewiduje

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę?

Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę? Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę? Magdalena Bednarska - Wajerowska Dyrektor Wydziału Koordynacji Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Budżet Unii

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne jako narzędzie wspierające rozwój województwa podkarpackiego

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne jako narzędzie wspierające rozwój województwa podkarpackiego Zintegrowane Inwestycje Terytorialne jako narzędzie wspierające rozwój województwa podkarpackiego Adam Hamryszczak Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego 16 grudnia 2014 r. 1 ZIT a STRATEGIA ROZWOJU

Bardziej szczegółowo

Analiza benchmarkingowa innowacyjności polskich regionów aneks dla województwa pomorskiego

Analiza benchmarkingowa innowacyjności polskich regionów aneks dla województwa pomorskiego Analiza benchmarkingowa innowacyjności polskich regionów aneks dla województwa pomorskiego Niniejsze opracowanie stanowi uzupełnienie Raportu pt. W czym tkwi sekret liderów innowacji? - analiza benchmarkingowa

Bardziej szczegółowo

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 2014 Paulina Zadura-Lichota Dyrektor Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Kraków,

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Plan prezentacji System finansowy a sfera realna Rozwój w ujęciu krajowym,

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Marcin Twardokus Departament Programów Regionalnych Główny Punkt

Bardziej szczegółowo

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Katowice, 24.03.2015 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje przedsiębiorczośd

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Warszawa, 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 16 grudnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r.

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4 Katowice, 28 marca 2014 r. Alokacja na działania skierowane dla Przedsiębiorców w okresie 2007-2013 Alokacja na poddziałania skierowane

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Invest Expo, Katowice, 08.12.2014 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia)

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji województwa lubuskiego. Dokument przedstawia

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków ekspertka: z UE. Barbara Pędzich-Ciach prowadząca: Dorota Kostowska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie innowacyjności przedsiębiorstw przez Programy Ramowe Unii Europejskiej

Wspomaganie innowacyjności przedsiębiorstw przez Programy Ramowe Unii Europejskiej Aleksander Bąkowski, Krajowy Punkt Kontaktowy 6. Programu Ramowego Unii Europejskiej, koordynator programu Horyzontalne działania z udziałem MŚP oraz programu Badania i Innowacje Wspomaganie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 1 w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 2 Fundusze zewnętrzne 2014 2020, (projekty programów operacyjnych) 1. REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Perspektywa finansowa 2014-2020

Perspektywa finansowa 2014-2020 Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Perspektywa finansowa 2014-2020 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Europa 2020 1. Inteligentny rozwój budowanie gospodarki opartej

Bardziej szczegółowo

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu dr inż. Arkadiusz Borowiec 08.12.2011 r. WND POIG.01.01.01-30-014/09 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Konferencja pt. Innowacyjność i e-rozwój Województwa Mazowieckiego jako kluczowe czynniki wdrażania polityki strukturalnej w latach 2007-2013 26

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej

Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej 1 Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej Seminarium naukowe Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Warszawa, 11 marca 2014r. Atrakcyjne miejsce dla 2 obecnych i przyszłych

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 Streszczenie

Załącznik nr 5 Streszczenie Załącznik nr 5 Streszczenie Raport jest podsumowaniem badania pn. Ewaluacja ex-ante Projektu Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 zrealizowanego przez ASM Centrum Badań i Analiz Rynku Sp. z

Bardziej szczegółowo

Brygida Beata Cupiał. Keywords: competitiveness, innovativeness, small and medium-sized enterprises, regional support policy

Brygida Beata Cupiał. Keywords: competitiveness, innovativeness, small and medium-sized enterprises, regional support policy Zarządzanie Publiczne, 2(18)/2012, s. 75-85 Kraków 2012 Published online September 10, 2012 doi: 10.4467/20843968ZP. 12.012.0536 Wsparcie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw w województwie

Bardziej szczegółowo

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Maciej Tarkowski Sympozjum Wsi Pomorskiej. Obszary wiejskie - rozwój lokalnego rynku pracy - przykłady, szanse, bariery 31 maja - 1 czerwca

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Regionalne podejście do inteligentnych specjalizacji Regionalna Strategia Innowacji Śląskiego. Warszawa, 2 marca 2012r.

Regionalne podejście do inteligentnych specjalizacji Regionalna Strategia Innowacji Śląskiego. Warszawa, 2 marca 2012r. Regionalne podejście do inteligentnych specjalizacji Regionalna Strategia Innowacji Województwa Śląskiego Warszawa, 2 marca 2012r. 1. Inteligentna specjalizacja kraj czy region? 2. Inteligenta specjalizacja

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

Akcje i strategie innowacyjne w zakresie ICT w regionach krajów w członkowskich UE podsumowanie rezultatów w piętnastu lat eksperymentów

Akcje i strategie innowacyjne w zakresie ICT w regionach krajów w członkowskich UE podsumowanie rezultatów w piętnastu lat eksperymentów Akcje i strategie innowacyjne w zakresie ICT w regionach krajów w członkowskich UE podsumowanie rezultatów w piętnastu lat eksperymentów Robert BARYS SMWI, 2006 Wiele pozostaje do zrobienia Innowacja nie

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych regionu Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Struktura opracowania 1. Źródła informacji, metoda oceny

Bardziej szczegółowo

Klaster szansą dla innowacyjności w turystyce

Klaster szansą dla innowacyjności w turystyce Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Klaster szansą dla

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na działalność badawczo - rozwojową i infrastrukturę B+R

Dofinansowanie na działalność badawczo - rozwojową i infrastrukturę B+R RPO Lubuskie 2020, OP 1 PI 1b Regionalny Program Operacyjny Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 - Gospodarka i innowacje Priorytet inwestycyjny 1b: Zwiększona aktywność badawczo-rozwojowa przedsiębiorstw RPO

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 18 grudnia 2014 r. Negocjacje POIR z KE 8-10 lipca br. (Warszawa)

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Gospodarka oparta na wiedzy i jej znaczenie dla kształtowania się e-regionu, rekomendacje dla Dolnego Śląska

Gospodarka oparta na wiedzy i jej znaczenie dla kształtowania się e-regionu, rekomendacje dla Dolnego Śląska Gospodarka oparta na wiedzy i jej znaczenie dla kształtowania się e-regionu, rekomendacje dla Dolnego Śląska Prof. AE dr hab. Stanisław Korenik Katedra Gospodarki Przestrzennej i Administracji Samorządowej

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 maja 2012 r. Tomasz Geodecki Piotr Kopyciński Łukasz Mamica Marcin Zawicki Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do

Bardziej szczegółowo

UNIA EUROPEJSKA Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

UNIA EUROPEJSKA Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego Podstawowa dokumentacja konkursowa Podstawowa dokumentacja konkursowa Regionalny Program Operacyjny Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 Szczegółowy opis priorytetów RPO WZ Przewodnik do

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp

GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp Podręcznik oddawany do rąk Czytelników jest rezultatem wyników badań Zespołu Katedry Samorządu Terytorialnego i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Oferta PARP dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020

Oferta PARP dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 2014 Jakub Moskal Dyrektor Departamentu Koordynacji Wdrażania Programów PARP Oferta PARP dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 Warszawa, 5 czerwca 2014 r. Nowa perspektywa

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie nakładów na działalność B+R i transfer technologii w RPO WM na lata 2007-2013

Podsumowanie nakładów na działalność B+R i transfer technologii w RPO WM na lata 2007-2013 Podsumowanie nakładów na działalność B+R i transfer technologii w RPO WM na lata 2007-2013 Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych Warszawa, 11 grudnia 2013 br. DIAGNOZA WYZWAŃ, POTRZEB I POTENCJAŁÓW

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programową Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

Założenia Umowy Partnerstwa 2014-2020. Warszawa, 24 stycznia 2013 r.

Założenia Umowy Partnerstwa 2014-2020. Warszawa, 24 stycznia 2013 r. Założenia Umowy Partnerstwa 2014-2020 Warszawa, 24 stycznia 2013 r. Dokumenty strategiczne na lata 2014-2020 Założenia Umowy Partnerstwa, zaakceptowane przez Radę Ministrów 15 stycznia 2013 r. stanowią

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów partnerskich z udziałem kapitału zwrotnego oraz PPP Wybrane aspekty. MARCIN TUMANOW 29 sierpnia 2014 r.

Finansowanie projektów partnerskich z udziałem kapitału zwrotnego oraz PPP Wybrane aspekty. MARCIN TUMANOW 29 sierpnia 2014 r. Finansowanie projektów partnerskich z udziałem kapitału zwrotnego oraz PPP Wybrane aspekty. MARCIN TUMANOW 29 sierpnia 2014 r. PRZEGLĄD REGULACJI UE Zestawienie aktualnych dokumentów Strategia Europa 2020

Bardziej szczegółowo

Znaczenie Strategii Rozwoju Uniwersytetu Warszawskiego dla realizacji projektów PO WER.

Znaczenie Strategii Rozwoju Uniwersytetu Warszawskiego dla realizacji projektów PO WER. Wojciech Lasota (BWR), koordynacja procesu tworzenia strategii jednostek UW Znaczenie Strategii Rozwoju Uniwersytetu Warszawskiego dla realizacji projektów PO WER. Znaczenie Strategii Rozwoju Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego. Dokument przedstawia w formie tabelarycznej szacunkową

Bardziej szczegółowo

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a w perspektywie roku 2020 Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Wrocław 2010 Spis treści Wprowadzenie...7 1. Szanse i zagrożenia dla rozwoju Polski

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Finansowe w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020

Instrumenty Finansowe w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 Instrumenty Finansowe w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 Decyzja

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo