Globalizacja szansa czy zagrożenie. Autor: Beata Łuba Królik

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Globalizacja szansa czy zagrożenie. Autor: Beata Łuba Królik"

Transkrypt

1 Globalizacja szansa czy zagrożenie Autor: Beata Łuba Królik

2 Skrócony opis lekcji W trakcie lekcji uczniowie poznają i prezentują różne stanowiska, poglądy, fakty na temat procesu globalizacji. Lekcja omawia również zagadnienia związane z inwestycjami zagranicznymi w Polsce oraz uświadamia uczniom czynniki przyciągające lub/i odpychające potencjalnych inwestorów. Cele lekcji Uczeń powinien: umieć zdefiniować pojęcia: globalizacja, inwestycje zagraniczne, koncerny globalne, uświadomić sobie korzyści i zagrożenia wynikające z globalizacji, rozumieć znaczenie inwestycji zagranicznych w tworzeniu gospodarki globalnej, poznać słabe i mocne strony Polski z punktu widzenia potencjalnych inwestorów, umieć analizować dane statystyczne oraz prezentować argumenty. Słowa kluczowe globalizacja, handel zagraniczny. Metody realizacji zajęć łańcuch skojarzeń, myślące kapelusze, analiza danych statystycznych, praca z tekstem, analiza SWOT. Adresat uczniowie szkół ponadgimnazjalnych. 2

3 Materiały pomocnicze tabela Globalne bingo, tekst Myślące kapelusze, tekst W globalnej sieci, dane statystyczne dotyczące inwestycji zagranicznych w Polsce, studium przypadku Bez nas nie pojadą, papierowe kapelusze, po 2 sztuki w kolorach: żółty, czerwony, niebieski, czarny, zielony, biały. Wstęp merytoryczny Rozwijający się handel międzynarodowy jest przyczyną globalizacji procesu łączenia się gospodarek poszczególnych ów w światowy organizm gospodarczy. Gospodarki owe stają się coraz silniej powiązane i wzajemnie uzależnione od siebie, działają na podobnych zasadach, dzięki czemu przepływ dóbr, kapitału, informacji, technologii jest coraz łatwiejszy. Przedsiębiorstwa narodowe rozwijają się w międzynarodowe koncerny, posiadające oddziały w różnych ach. Proces globalizacji gospodarki ma swoich zwolenników i przeciwników. Prof. Jan Winiecki, kierownik Katedry Międzynarodowego Handlu i Finansów Uniwersytetu Europejskiego Viadrina we Frankfurcie mówi, że Globalizacja nie jest niczym nowym, lecz logiczną konsekwencją liberalnego kapitalizmu, ponieważ jego zdolności tworzenia bogactwa są w tych warunkach jeszcze większe. Globalizacja zwiększa też zakres wolności mas. Odmiennego zdania jest Peter Kenen z Instytutu Gospodarki Międzynarodowej w Waszyngtonie Wskutek globalizacji możemy być podzieleni na zdrowe, stabilne państwa i morze upadających ów. To może być nowa zimna, wojna. źródło NBPortal 3

4 Proponowany przebieg zajęć 1. Na początku lekcji, jako rozgrzewkę zaproponuj uczniom zabawę Globalne bingo. Rozdaj uczniom karty (materiał pomocniczy nr 1), zadaniem uczniów będzie jak najszybsze zebranie podpisów na kartce. Osoba, która pierwsza zbierze podpisy jest zwycięzcą. 2. Podsumowując zabawę zapytaj uczniów, jakie państwa znalazły się na ich kartach, jaki rodzaj miały te powiązania (gospodarczy, kulturalny itp.). Powiedz uczniom, że te wszystkie powiązania Polski z innymi państwami określają relacje naszego u z resztą świata. Zaznacz, że tak się dzieje na całym świece - gospodarki owe stają się coraz bardziej powiązane i uzależnione od siebie. Następuje proces łączenia się gospodarek poszczególnych ów w światowy system gospodarczy, proces ten nazywamy globalizacją. Powiedz, że globalizacja jest skutkiem coraz większej specjalizacji ów i rozwijającego się handlu międzynarodowego. Dzięki swobodnemu przepływowi towarów, kapitału, pracy, technologii przedsiębiorstwa narodowe mają możliwość tworzenia filii w innych ach. Powstają koncerny, przedsiębiorstwa międzynarodowe. Jednym z ważniejszych czynników rozwoju gospodarki światowej, oprócz handlu międzynarodowego, są inwestycje zagraniczne. 3. Zapytaj uczniów, czy w Polsce działają koncerny międzynarodowe? Czy w regionie zamieszkania uczniów istnieją przedsiębiorstwa zagraniczne? Podkreśl, że również w polskiej gospodarce napływający kapitał zagraniczny odgrywa coraz większą rolę. Polska wchodząc w system gospodarki globalnej musi uczestniczyć i uczestniczy w światowym wyścigu o kapitał. 4. Poproś o zgłoszenie się 12 ochotników oraz wylosowanie wcześniej przygotowanych papierowych kapeluszy. Przygotuj po 2 kapelusze w sześciu kolorach: czarny, zielony, żółty, czerwony, niebieski, biały. W ten sposób powstanie 6 par. Każdej parze daj odpowiednią instrukcję (materiał pomocniczy nr 2). Wyjaśnij, że zadaniem grup będzie przygotowanie się do dyskusji na temat globalizacji. Każdy kapelusz symbolizuje sześć różnych sposobów myślenia, analizy, rozwiązywania problemów i argumentacji. W ten sposób uczniowie będą mogli spojrzeć na omawiany problem z różnych perspektyw. Daj uczniom min na przygotowanie argumentów. 4

5 5. W tym czasie pozostałych uczniów poproś o przygotowanie krótkiej wypowiedzi na temat inwestycji zagranicznych w Polsce (materiał pomocniczy nr 3). 6. Po zakończeniu prac poproś osoby przygotowujące informacje o inwestycjach zagranicznych o krótkie sprawozdanie z pracy. Zwróć uwagę pozostałych uczniów, biorących udział w dyskusji, na to, że przedstawione informacje mogą być przydatne w trakcie dyskusji. 7. Osoby biorące udział w dyskusji poproś o zajęcie miejsca na środku klasy i przedstawienie swoich stanowisk na temat procesu globalizacji. 8. Po zakończeniu dyskusji, podziel uczniów na grupy, rozdaj arkusze analizy SWOT (materiał pomocniczy nr 4). Poproś uczniów, aby korzystając z informacji przedstawionych w trakcie lekcji określili korzyści i zagrożenia jakie wynikają z globalizacji oraz wskazali silne i słabe strony polskiej gospodarki (czynniki przyciągające i odpychające potencjalnych inwestorów) w procesie włączania się do gospodarki globalnej. 9. Po zakończeniu pracy, poproś przedstawicieli grup o prezentację wyników. Podsumowując zajęcia, poproś uczniów o zapoznanie się z tekstem Bez nas nie pojadą (materiał pomocniczy nr 5), przedstawiającym, na przykładzie przemysłu motoryzacyjnego, powiązania polskiej gospodarki z gospodarką światową. Zaproponuj, aby w domu uczniowie znaleźli inny przykład globalnych powiązań oraz podali firmy ponadnarodowe działające w Polsce. 5

6 Uwagi dla prowadzącego W trakcie lekcji wykorzystano m.in. metodę myślących kapeluszy, dzięki której uczniowie będą mogli spojrzeć na omawiany problem z różnych perspektyw oraz analizę SWOT, która uczy pracy zespołowej, zmusza do wnikliwego analizowania problemu, jednak jest czasochłonna. Ważny jest dobór grup. W każdej powinni się znaleźć uczniowie aktywni, kreatywni oraz tacy, którzy są słabszymi uczniami. Zapewni to mniej więcej równe tempo pracy nad zadaniem. Ważne jest dokładne omówienie z uczniami pytań stawianych w analizie SWOT, co ułatwi wykonanie zadania. Przygotowując dyskusję na temat globalizacji, możesz poprosić uczniów o samodzielne zebranie informacji na ten temat z gazet, TV, Internetu. Omawiane w trakcie lekcji zagadnienie inwestycji zagranicznych nie wyczerpuje tematu, chcąc je rozszerzyć należy uzupełnić informacje o aktualne dane na ten temat. 6

7 Materiały dla uczniów Materiał pomocniczy nr 1 Tabela Globalne bingo. Znajdź osoby, które spełniają warunki wymienione w tabeli. Każda osoba z grupy może podpisać się na Twojej kartce tylko raz. Kto pierwszy zbierze wszystkie podpisy, krzyczy BINGO!!! Jest zwycięzcą w tej grze. Tabela do uzupełnienia Globalne Bingo Globalne bingo Podróżował za granicę Kibicuje zagranicznemu sportowcowi (drużynie) Ma przyjaciela za granicę Ma zagraniczny samochód Ma na sobie ubranie wyprodukowane za granicą Oglądał niedawno film zagraniczny

8 Tabela do uzupełnienia Globalne Bingo Globalne bingo Lubi jedzenie z jakiegoś innego u Uczy się języka obcego Lubi zespół zagraniczny Potrafi wymienić nazwisko polityka z innego u Czytał ostatnio jakiś reportaż o innym u Używa zagranicznych kosmetyków Tabela do uzupełnienia Globalne Bingo Globalne bingo Posiada w domu zagraniczny sprzęt Dostaje listy z zagranicy Zna obiekt architektoniczny charakterystyczny dla innego u Fascynuje się kulturą innego u... Lubi literaturę obcą... Zna nazwisko zagranicznego malarza... 8

9 Materiał pomocniczy nr 2 Myślące kapelusze instrukcja dla grup Przeczytajcie instrukcje odpowiednią dla Waszego kapelusza i przygotujcie się do przeprowadzenie dyskusji na temat Globalizacja szansa czy zagrożenie. Każdy kapelusz symbolizuje sześć różnych sposobów myślenia, analizy, rozwiązywania problemów i argumentacji. Przedstawione w instrukcjach argumenty są tylko przykładem, możecie również przedstawiać własne poglądy, znane fakty, dane itp. Pamiętajcie, w jakim kolorze myślicie. Kapelusz czerwony emocje Czerwień ukazuje emocje i uczucia, wyraża przypuszczenia i kieruje się intuicją (zarówno pozytywną jak i negatywną). Mając czerwony kapelusz na głowie masz prawo do wyrażania emocji bez ich uzasadniania. Brzmi to mniej więcej tak- czuję, że to świetny pomysł lub nie podoba mi się to, nie mogę się z tym zgodzić, to jest okropne, precz z tym! Waszym zadaniem jest myślenie w kolorze czerwonym, a więc reagowanie emocjami na przedstawiane w trakcie dyskusji argumenty innych osób. Kapelusz biały fakty Biały to czystość, sterylność, chłodna logika oparta na faktach, które są sprawdzalne. Ludzie biali operują konkretnymi zestawami z dokumentów, analiz, statystyk. Nie oceniają zdarzeń tylko je komentują na tyle na ile pozwalają im posiadane dane. Oto kilka informacji, które mogą być przydatne w trakcie dyskusji: Jeden z ostatnich raportów Banku Światowego Globalizacja, wzrost i bieda ukazuje wiele faktów związanych z globalizacją. 9

10 Autorzy dokumentu wskazują, że w ostatnich 130 latach można wyróżnić 3 fale globalizacji, czyli otwierania się na przepływ ludzi, towarów, kapitału i informacji. I fala, czyli megamigracja miała miejsce w latach Rozwój transportu i redukcja ceł doprowadziły do podwojenia udziału eksportu w światowym dochodzie. Trzykrotnie wzrósł udział zagranicznego kapitału w relacji do dochodu ówczesnych rozwijających się ów Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej. 60 mln. osób wyemigrowało z Europy, głównie do Ameryki Północnej i innych części Nowego Świata. Podobna grupa opuściła Chiny i Indie, kierując się do mniej zaludnionych ów, takich jak Sri Lanka, Wietnam, Birma i Filipiny. W okresie międzywojennym nastąpił regres globalizacji, zatriumfował protekcjonizm. Tempo wzrostu gospodarki światowej wyraźnie spadło, a zróżnicowanie dochodów zaczęło się zwiększać. Z II falą globalizacji mieliśmy do czynienia w latach Objęła ona głównie bogate państwa Zachodu i polegała na usuwaniu barier handlowych między nimi. Większość ów Trzeciego Świata pozostawała w okowach protekcjonizmu, starając się pod osłoną ceł rozwinąć owy przemysł. W państwach bogatych tempo wzrostu gospodarczego było zdecydowanie szybsze, a jednocześnie zmniejszyło się zróżnicowanie dochodów między tymi ami. Mniej więcej od 1980 r. świat objęła trzecia fala globalizacji, która trwa do dziś. Od drugiej odróżnia ją to, że wiele ów Trzeciego Świata otworzyło się na handel międzynarodowy i napływ zagranicznego kapitału. Do liberalizacyjnej czołówki należą Chiny, Brazylia, Indie, Meksyk, Malezja, Tajlandia oraz niektóre e postsocjalistyczne, w tym Węgry, Polska i państwa nadbałtyckie. W biedniejszych ach objętych globalizacją, gdzie żyje około 3 mld ludzi, tempo wzrostu gospodarczego wzrosło z 1 proc. w latach 60. do 5 proc. w latach 90. Natomiast e Trzeciego Świata, które pozostały poza nawiasem globalizacji zdecydowana większość Afryki i Bliskiego Wschodu pozostają coraz bardziej w tyle. Ich dochód w latach 90. wręcz spadł i odpowiednio rosły obszary nędzy. Trzecia falę globalizacji cechuje również ogromny wzrost inwestycji w tych ach Trzeciego Świata, które zlikwidowały bariery blokujące napływ zagranicznego kapitału. W efekcie wartość zainwestowanych funduszy wzrosła z 28 mld USD w latach 70. Do 306 mld USD w 1997 r. Zwiększyły się zwłaszcza inwestycje bezpośrednie, które polegają na kupowaniu przedsiębiorstw lub zakładaniu firm przez zewnętrznych inwestorów. A właśnie te inwestycje według cytowanych badań potężnie wzmacniają wzrost gospodarczy ów przyjmujących. 10

11 Wyjątkowy sukces w przyciąganiu zagranicznych inwestycji bezpośrednich odniosły Chile i Malezja. Wartość inwestycji przekracza tam 2 tys. USD na mieszkańca. Ale w USA wskaźnik ten jest jeszcze wyższy 3,2 tys. USD. Tymczasem na przeciętnego Afrykanina przypadają 124 USD zagranicznych inwestycji bezpośrednich. W ach Trzeciego Świata, które włączyły się w proces globalizacji, obszar biedy zmniejszył się w latach o 14 proc., w tym samym czasie wzrósł on o 4 proc w państwach mniej otwartych. Historia gospodarcza i współczesność pokazują, że otwarte gospodarki zawsze miały się lepiej niż chronione przez konkurencję. I to zarówno bogate, jak i biedne. Otwarte Niemcy zachodnie, osiągnęły znacznie wyższy poziom zamożności niż zamknięte za murem Niemcy wschodnie. Podobnie Korea Południowa osiągnęła wielokrotnie wyższy standard niż Korea Północna. Rozpaczliwie biedny Hongkong stał się klasyczną liberalną otwartą gospodarką po II wojnie światowej, podczas gdy Chiny poszły w odwrotną drogę. Rezultat? Pod koniec XX wieku PKB na mieszkańca w Hongkongu był 25 razy wyższy. Kapelusz czarny pesymizm Kolor czarny kojarzy się z krytyką, przerysowaniem sytuacji zagrożenia, niepowodzenia. Ludzie czarni uwielbiają krytykować, wskazywać zagrożenia, niedociągnięcia, widzą wszystko w czarnych kolorach. Przygotowując się do dyskusji zapoznajcie się z argumentami antyglobalistów. Globalizacja zwiększa przepaść między bogatą i biedną częścią świata. Kraje biedne są wykorzystywane przez korporacje międzynarodowe inwestujące u nich, nigdy om biednym nie uda się dołączyć do tych, którzy na globalizacji zyskają. Kraje bogate wbrew deklaracjom nie otwierają swoich rynków dla towarów z państw słabo rozwiniętych np. dla tekstyliów czy towarów rolnych, aby umożliwić im rozwój. Zawsze, kiedy dochodzi do wyboru między interesem ubogich rolników z ów Trzeciego Świata a interesem rolników z własnego u, e rozwinięte zawsze bronią tych drugich. Większość zysków zabierają i tak korporacje międzynarodowe. Globalizacja więc zubaża - szczególnie biedne społeczeństwa. Doprowadza do wzrostu bezrobocia, gdyż najczęściej koncerny globalne zaczynają swoją działalność od zwalniania części pracowników. Globalizacja przyczynia się również do niszczenia środowiska naturalnego. Firmy zagraniczne prowadzą rabunkową gospodarkę i nie dbają o ochronę środowiska naturalnego w u, w którym inwestują. 11

12 Globalizacja zagraża wolności uzależnia biednych od bogatych. Kraje biedne uzależniają się od ów bogatych i tracą wolność gospodarczą, a w konsekwencji polityczną. Kraje biedne uspokaja się pomocą zagraniczną, która w większości przypadków nie jest odpowiednio wydatkowana. Kapelusz niebieski równowaga Niebieski to kolor chłodnego, bezstronnego obserwatora. Ludzie niebiescy kontrolują, pilnują innych kapelusz ( wewnętrzny szef grupy). Waszym zadaniem jest kontrolowanie i porządkowanie przebiegu dyskusji. Kapelusz żółty optymizm Ludzie żółci są optymistami, widzą świetlaną przyszłość, wszystko jest dla nich pozytywne. Przygotowując się do dyskusji przeczytajcie poniższy tekst: Globalizacja to nic innego jak otwarte gospodarki i wynikające stąd możliwości swobodnego przepływu towarów, usług, kapitału i siły roboczej. W ach objętych globalizacją zmniejsza się zróżnicowanie dochodów i wzmacnia się wzrost gospodarczy w porównaniu z tymi częściami świata, do których globalizacja nie dotarła. Przykładem mogą być otwarte Niemcy zachodnie, które osiągnęły znacznie wyższy poziom zamożności niż zamknięte za murem Niemcy wschodnie. Napływ know how, nowoczesnych metod zarządzania umożliwiają dostęp do rynków zewnętrznych. Im bardziej jest otwarty gospodarczo, tym większe prawdopodobieństwo, że wraz z towarami trafiać będą do niego nowe idee polityczne, społeczne itp. Obecność globalnych koncernów zmusza lokalne firmy do modernizacji oraz restrukturyzacji produktów i usług, zwiększa efektywność, a poprzez przepływ kadr przekazuje im wiedzę pozwalającą sprostać tym wyzwaniom. Globalizacja oznacza przede wszystkim obniżanie kosztów (głównie poprzez redukcję zatrudnienia), spadek cen towarów i usług, podnoszenie wydajności firm oraz wzrost dochodów akcjonariuszy. Doświadczenia państw zachodnich pokazują, że redukcja zatrudnienia nie wiąże się z dramatami pracowników otrzymują oni odprawę, która pozwala na założenie własnych firm bądź przekwalifikowanie się. Niektóre firmy, np. Novartis, tworzą wręcz specjalne fundusze wspomagające zakładanie firm przez zwalniane osoby. 12

13 W miarę bogacenia się u, co w dużej mierze zależy od otwarcia na świat, poziom zanieczyszczenia środowiska spada. Kraje bogatsze bardziej dbają o swoje środowisko, mogą więcej funduszy przeznaczyć na nowoczesne technologie i ochronę środowiska. Jesteśmy świadkami powstawania globalnego kapitalizmu sieciowego - wielkie korporacje obrośnięte są mniejszymi kooperantami. Doskonale sobie radzą w tym systemie małe i średnie firmy, pod warunkiem, że mają stabilne kontakty z ponadnarodowymi korporacjami. Co prawda korporacje zbierają gros zysków, ale też ponoszą ryzyko i koszty wprowadzania nowych produktów i technologii. Małe i średnie firmy korzystają z napływu innowacji i nowoczesnych standardów zarządzania, co pozwala osiągać szybki wzrost wydajności. W społeczeństwach rozwiniętych coraz bardziej widać wzrost świadomości konieczności pomocy om biednym, ale e bogate muszą też widzieć jasne korzyści dla siebie. Kapelusz zielony możliwości Zielony to kolor innowacyjnych badaczy. Zielony oznacza twórczość, nowe pomysły. W trakcie dyskusji zwróćcie uwagę na to, jak pomóc biednym om Trzeciego Świata czy poprzez zwalczanie liberalizmu, czy raczej walcząc z protekcjonizmem w ach bogatych, który jest wymierzony w import z ów biednych,. Dotyczy to zwłaszcza przywozu tekstyliów i produktów rolnych. Wykorzystajcie też opinie prof. Stanisława Gomułki, wykładowcy w London School of Economics (źródło: Gazeta Wyborcza ). Mówiąc o gospodarce światowej i zmniejszaniu różnic pomiędzy ami biednymi i bogatymi, powinniśmy zwrócić uwagę na Indie i Chiny. Moim zdaniem to właśnie te dwa e w dużej mierze zdecydują o tym, jak będzie wyglądał globalny wzrost gospodarczy. Chiny są najludniejszą i bardzo dynamicznie rozwijającą się gospodarką. Indie wkrótce do nich dołączą pod względem populacji i również rozwijają się szybko. To nowi gracze na globalnym rynku. Te e będą importerami żywności, wiec może to pomóc najbiedniejszym, otworzą się dla nich nowe rynki zbytu. Jeśli chodzi o handel międzynarodowy, sprawa kluczową są tekstylia, słabo przetworzone produkty, towary rolne. I tu w ramach WTO mamy postęp, członkowie tego ugrupowania stopniowo będą dążyć do liberalizacji rynków, może nie od razu, ale tendencje do otwierania rynków już widać. I to jest szansa na prawdziwie globalną gospodarkę. 13

14 Źródło: Opracowano na podstawie artykułów: Globalizacja i aberracja J. Winiecki, Wprost, , Rozumu i odwagi L. Balcerowicz, Wprost, , W globalnej sieci L. Balcerowicz, Wprost,

15 Materiał pomocniczy nr 3 Tekst W globalnej sieci Bezpośrednie inwestycje zagraniczne oraz związane z nimi korporacje transnarodowe występowały na szeroką skalę w XIX wieku. Największym zagranicznym inwestorem były w wówczas przedsiębiorstwa brytyjskie, zaś główne miejsce lokat stanowiły kopalnie, plantacje i koleje w ach obecnego Trzeciego Świata, a także w Stanach Zjednoczonych. W okresie międzywojennym nabrały rozpędu zagraniczne inwestycje w przemyśle przetwórczym, a w czołówce zagranicznych inwestorów pojawiły się firmy amerykańskie. Wtedy to właśnie Ford i General Motors ustanowiły swoje filie w Niemczech i Wielkiej Brytanii. Większość amerykańskich inwestycji nadal jednak trafiała do ów rozwijających się i przemysłu surowcowego. Wielki kryzys lat 30. i związane z nim cofnięcie liberalizmu w gospodarce świata, a następnie II wojna światowa doprowadziły do spadku rozmiarów bezpośrednich inwestycji zagranicznych i skali działania korporacji międzynarodowych. W 1949 r. Przypadała na nie znacznie mniejsza część światowej działalności gospodarczej niż w 1920 r. Lata stoją pod znakiem ekspansji amerykańskich inwestycji i korporacji. Głównym miejscem ich lokat staje się przemysł w Europie Zachodniej i w mniejszym stopniu w Kanadzie. Zasób amerykańskich inwestycji w ach zachodnioeuropejskich powiększył się w tym czasie piętnastokrotnie. Jednocześnie dramatycznie obniżył się udział ów rozwijających się jako miejsca napływu zagranicznych inwestycji. Wynikało to nie tylko ze spadku ich naturalnej atrakcyjności w porównaniu ze światem już rozwiniętym, ale także z niechętnej zagranicznym inwestycjom polityki gospodarczej wielu z nich. Niektóre e Trzeciego Świata odgrodziły się od zagranicy murem protekcjonizmu, spoza którego starały się przyciągnąć międzynarodowe korporacje do wybranych sektorów swojej gospodarki. Była to wyjątkowo zła polityka, gdyż kapitał zagraniczny nie był wystawiany na zewnętrzną konkurencję, a więc mógł w u lokaty swobodnie realizować zyski monopolowe np. przez ustalanie wyjątkowo wysokich cen. Koszty protekcjonizmu w handlu zagranicznym i selektywnego przyciągania zagranicznych przedsiębiorstw ponosili obywatele tych państw. Również w Polsce od kilku lat obserwuje się systematyczny wzrost wartości napływającego kapitału. Inwestorzy zagraniczni najchętniej lokują kapitał w produkcję żywności, papierosów, napojów, samochodów ciężarowych, chemii, papieru. Ostatnio zwiększyło się również zainteresowanie pośrednictwem finansowym i przemysłem motoryzacyjnym. Specjaliści PAIZ uważają, że już wkrótce drugą po przetwórstwie żywności wiodącą branżą przyciągającą kapitał zagraniczny stanie się przemysł motoryzacyjny. 15

16 Tak jest w przypadku Hiszpanii, do której tak często jest porównywana Polska. Kraj ten osiągnął nowoczesny poziom rozwoju głównie dzięki napływowi zagranicznego kapitału. Jest jednym z największych w Europie producentów samochodów. Tyle, że hiszpańskie fabryki samochodów są własnością niemieckiego Volkswagena i francuskiego Renaulta. Czy to przeszkadza rozwojowi hiszpańskiej gospodarki? Wytwarzany w Hiszpanii produkt daje zatrudnienie i płace hiszpańskim pracownikom, a podatki hiszpańskiemu państwu. Zapewne podobna będzie droga Polski. Jak podkreśla Edward M. Graham, dzięki zagranicznym inwestycjom od kilkunastu lat dokonuje się najgłębsza w historii integracji gospodarki światowej. Około jednej trzeciej światowego handlu to przepływy w ramach międzynarodowych korporacji. Na przedsiębiorstwa te przypada też większość na badania i prace rozwojowe. Źródło: za Wprost ; Gazeta Wyborcza ; Gazeta Wyborcza ; Wprost l

17 Materiał pomocniczy nr 4 Dane statystyczne Tabela 1. Kto ile inwestuje w Polsce wartość BIZ w 2012r Kraj mln euro Niemcy ,6 Holandia ,4 Francja ,4 Luksemburg ,8 Włochy 9982,9 Hiszpania 9703,8 Szwecja 8363,6 USA 8129,9 Wielka Brytania 7540,9 Cypr 5923,8 Źródło: NBP 17

18 Tabela 2. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Polsce w latach (dane w mld euro) rok Mld euro , , , , , , , , , , , , , , , , , ,6 Źródło: NBP 18

19 Materiał pomocniczy nr 5 Studium przypadku Bez nas nie pojadą" Polska jest uznanym w świecie producentem części samochodowych. Polska Izba Motoryzacyjna doliczyła się aż 52 producentów markowych akcesoriów i podzespołów samochodowych. Zatrudniają one ok. 86 tys. osób (2001r). Ten rynek ciągle się rozwija, w przeciwieństwie do producentów gotowych aut, by wspomnieć tylko o kłopotach polskich fabryk Daewoo i Fiata. Polskim robotnikom zaufało wiele samochodowych koncernów. Wśród nich jest Toyota, która zainwestuje w 2003r. w rozbudowę kieleckiej fabryki łożysk i świec zapłonowych. Z Kielc będą pochodziły wszystkie łożyska montowane w europejskich modelach toyoty. Oprócz Toyoty już od 35 lat nasze firmy produkują części dla Fiata. Dziś nie ma europejskiego samochodu, w którym nie byłoby części z Polski. Nawet w luksusowych jaguarach montuje się węże gumowe, używane m.in. do chłodzenia i klimatyzacji, a wiec produkowane w wałbrzyskim Metzeller Automotive Hose Systems. Wielu naszych producentów nie zadowala się współpraca z jednym tylko koncernem samochodowym. Z 52 wymienionych na liście PIM trzy czwarte to filie markowych producentów akcesoriów, takich jak Bosch, sprzedające swoje wyroby zarówno Peugeotowi i Citroenowi, jak i Renault czy Suzuki. Podobnie działa też kilka rodzimych firm, które samodzielnie nawiązały kontakty handlowe z producentami. Przykładem może być Zakład Elektrotechniki Motoryzacyjnej w Ełku, obsługujący i Forda, i Volkswagena, i parę jeszcze innych firm. Zaskakuje wszechstronność ełckiego zakładu, który w ofercie ma kilkanaście urządzeń, od reflektorów, przez klamki, po przewody akumulatorowe. Tylko na cztery firmy wyłączność mają poszczególne koncerny. Są to: Volkswagen Motor Polska z Polkowic (silniki turbo diesel), Volkswagen Elektrosystemy z Gorzowa Wielkopolskiego (wiązki elektryczne), wspomniana Toyota Motor Manufacturing Poland z Wałbrzycha i Isuzu Motor Polska z Tych. Ta ostatnia firma jest jak dotąd największym producentem części w Polsce. Wszystkie zakłady motoryzacyjne działające w Polsce mają europejskie certyfikaty, zapewniające jakość zgodną z normami ISO, a większość - także certyfikaty zgodności produkcji ze znacznie bardziej rygorystycznymi normami amerykańskimi QS Dziesięć lat temu było to nie do pomyślenia, ale Polacy okazali się świetnymi fachowcami. Na przykład montowane najpierw na Żeraniu, a potem w Gliwicach ople miały lepsze oceny w centrali General Motors niż oryginalne pojazdy wyprodukowane w Niemczech. 19

20 Niestety do tego, by zmontować własne auto, nie wystarczą zdolni inżynierowie oraz technologiczny potencjał. Musi się jeszcze znaleźć koncern samochodowy, który wyłoży pieniądze na organizację produkcji, badania, marketing. Dopóki nie udaje się ściągnąć do Polski takiego inwestora, dopóty możemy się tylko pocieszać, że bez naszych części światowy przemysł samochodowy daleko nie pojedzie. Żródło: Newseek, r. 20

21 Słownik Globalizacja proces łączenia się gospodarek poszczególnych ów w światowy system gospodarczy. Inwestycje bezpośrednie polegają na tym, że przedsiębiorstwo z jednego u tworzy w innym u - jako właściciel - przedsiębiorstwo, albo przejmuje znaczący udział w już istniejącej owej firmie. Słowo bezpośredni sygnalizuje, że zagraniczny inwestor jest aktywny, tzn. ma wpływ na działanie swojej firmy za granicą. Przedsiębiorstwo tworzone lub przejmowane w danym u przez korporację zagraniczną nazywa się jego filią. Inwestycje pośrednie polegają na nabyciu przez inwestora niewielkich pakietów akcji lub obligacji firm. Bezpośrednie oddziaływanie na funkcjonowanie firmy jest niemożliwe, lecz pozwala partycypować w zyskach firmy. Głównym motywem dokonywania inwestycji portfelowych jest rozkładanie ryzyka (tak czynią np. wielkie towarzystwa emerytalne lub ubezpieczeniowe), a także nadzieja na wzrost kursu nabytych papierów wartościowych w przypadku aktywnych uczestników giełdy. Bibliografia Krystyna Brząkalik Pracuję, zarabiam, gospodaruję, Juka, Warszawa 2002, Edward de Bono Sześć kapeluszy, czyli sześć sposobów myślenia Wyd. medium, 1996, E. Brudnik, A. Moszyńska, B. Owczarska Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie- przewodnik po metodach aktywizujących, SFS Kielce Przydatne adresy internetowe 21

22

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

Poszukiwanie energii przyjaznej ludziom i środowisku

Poszukiwanie energii przyjaznej ludziom i środowisku TEMAT LEKCJI: Poszukiwanie energii przyjaznej ludziom i środowisku AUTOR: PRZEDMIOT: Fizyka CZAS TRWANIA: 90 minut CELE EDUKACYJNE: 0 Zapoznanie się z problema tyką źródeł energii elektrycznej, wpływu

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Przemysł motoryzacyjny w Polsce inwestycje, trendy i kierunki rozwoju Anna Polak - Kocińska Wiceprezes PAIiIZ S.A. Zawiercie, 28-29.05.2014 Średnie

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 4. Procesy demograficzne a polityka społeczna Averting... rozdz. 1, Clark et al. (2004) Społeczeństwo się starzeje. Coraz więcej osób dożywa starości, ale również

Bardziej szczegółowo

Specjalne Strefy Ekonomiczne - zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej Polski

Specjalne Strefy Ekonomiczne - zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej Polski Specjalne Strefy Ekonomiczne - zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej Polski Mimo, że w tym roku upływa już 20 lat od uchwalenia ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych, to w warunkach globalnej konkurencji

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15 Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15 2 Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Republice Południowej Afryki to przede wszystkim domena Brytyjczyków i Amerykanów. Coraz mocniejszą pozycję zdobywają Chiny.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Wynająć fachowca, czyli działalność funduszy inwestycyjnych

Wynająć fachowca, czyli działalność funduszy inwestycyjnych Wynająć fachowca, czyli działalność funduszy inwestycyjnych Skrócony opis lekcji Na zajęciach uczniowie poznają działanie funduszy inwestycyjnych, różne typy funduszy inwestycyjnych oraz opłacalność inwestycji

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Elżbieta Ostrowska Uniwersytet Wrocławski Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Napływ kapitału zagranicznego regulowany jest w każdym kraju goszczącym przez pakiet aktów prawnych dotyczących różnych

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Podstawowym używanym w Polsce pierwotnym nośnikiem energii jest: a) ropa naftowa

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 2 Eksport jest siłą napędową niemieckiej gospodarki. Niemcy są także znaczącym importerem surowców, głównie energetycznych, ale i wysoko przetworzonych wyrobów

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚĆ / POTĘGA KRAJÓW WSCHODZĄCYCH

PRZYSZŁOŚĆ / POTĘGA KRAJÓW WSCHODZĄCYCH PRZYSZŁOŚĆ / POTĘGA KRAJÓW WSCHODZĄCYCH 50 % światowego produktu brutto generowane jest w ramach krajów wschodzących. Wnioski same się nasuwają. Warto inwestować w rosnące przedsiębiorstwa oraz przybierające

Bardziej szczegółowo

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku Perspektywy dla polskiego eksportu w 20 roku Rok 20 był bardzo udany dla polskiego eksportu Polski eksport w 20 roku osiągnął wartość 135,8 mld euro i był wyższy o,8 proc. niż rok wcześniej wynika z opracowania

Bardziej szczegółowo

Już wkrótce matura 2008, czyli jak przygotować się do egzaminu?

Już wkrótce matura 2008, czyli jak przygotować się do egzaminu? Scenariusz 3 Już wkrótce matura 2008, czyli jak przygotować się do egzaminu? Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: zapoznać się

Bardziej szczegółowo

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur 27-28 listopada 2014 roku, Działdowo Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Radosław Zawadzki Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Rzecznik Prasowy Prezesa GUS seminarium naukowe pod patronatem naukowym prof. dr hab. Józefa Oleńskiego Prezesa GUS RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY prof. nadzw. dr

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI 2014 SEKTOR AUTO-MOTO

KIERUNKI 2014 SEKTOR AUTO-MOTO KIERUNKI 2014 SEKTOR AUTO-MOTO Rola i wpływ auto-moto na gospodarkę Wraz z efektem mnożnikowym auto-moto tworzy 7,8% wartości dodanej (104 mld PLN w 2012 r.); wpływ bezpośredni części produkcyjnej jest

Bardziej szczegółowo

PressPack. Sztuka doradzania. O firmie

PressPack. Sztuka doradzania. O firmie PressPack PressPack Rynek usług finansowych i ubezpieczeniowych w Polsce rośnie bardzo dynamicznie. I choć do Niemiec, gdzie jeden doradca finansowy przypada średnio na 1000 mieszkańców jeszcze nam daleko

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami?

Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami? Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami? W przeciągu ostatnich 20 lat, polskie firmy znacząco powiększyły swoje możliwości finansowe i wiele z nich zdecydowało się wyjść

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji AID Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji Pod redakcją Elizy Frejtag-Mika SPIS TREŚCI Wstęp 7 l t Przyczyny rozwoju bezpośrednich inwestycji zagranicznych w świetle teorii... 9 1.1. Wstęp.\

Bardziej szczegółowo

Ranking gospodarek świata 2010

Ranking gospodarek świata 2010 Drukuj zamknij Ranking gospodarek świata 2010 03.11.2010, 12:04 Instytut Globalizacji ogłosił III edycję rankingu najszybciej rozwijających się państw, z którego wynika, że Państwo Środka posiada najbardziej

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-20 14:39:55

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-20 14:39:55 Kto i gdzie inwestuje 2015-07-20 14:39:55 2 Polska dla Portugalii jest największym rynkiem inwestycyjnym w Europie Środkowej i Wschodniej. Natomiast wartość polskich inwestycji w Portugalii jest stosunkowo

Bardziej szczegółowo

Monika Borowiec. Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.9 Temat zajęć: Powtórzenie wiadomości z działu 2. 1. Cele lekcji: 2. Metody i techniki:

Monika Borowiec. Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.9 Temat zajęć: Powtórzenie wiadomości z działu 2. 1. Cele lekcji: 2. Metody i techniki: Strona1 Monika Borowiec Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.9 Temat zajęć: Powtórzenie wiadomości z działu 2 1. Cele lekcji: Uczeń: sprawdza stopień opanowania wiedzy i umiejętności z działu 2, dokonuje

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa / Badanie koniunktury AHK Polska, edycja 2012

Informacja prasowa / Badanie koniunktury AHK Polska, edycja 2012 Warszawa / 29 / 03 / 2012 Informacja prasowa / Badanie koniunktury AHK Polska, edycja 2012 Inwestorzy zadowoleni z Polski 95% inwestorów zagranicznych w Polsce ponownie wybrałoby nasz kraj na lokalizację

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości

Scenariusz zajęć z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości Scenariusz zajęć z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości Temat: Dochody z kapitału Opracowała Grażyna Drożdżowska Uwagi realizacyjne Lekcja jest przewidziana jako jednostka 2- godzinna stanowiąca utrwalenie

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

Bezrobocie pojęcie, rodzaje, skutki. Autor: Beata Łuba-Królik

Bezrobocie pojęcie, rodzaje, skutki. Autor: Beata Łuba-Królik Bezrobocie pojęcie, rodzaje, skutki Autor: Beata Łuba-Królik Skrócony opis lekcji Zjawisko bezrobocia jest problemem naszej gospodarki. Chociaż stopa bezrobocia spada, to nadal utrzymuje się na wysokim

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 2 Zamieszczamy podsumowanie analizy rynkowej wraz z aneksem statystycznym, przygotowanej dla Centrów Obsługi Eksportera i Inwestora (COIE),

Bardziej szczegółowo

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra TEMAT: Zadłużenie międzynarodowe 9. 8. Funkcje kredytów w skali międzynarodowej: eksport kapitałów; możliwość realizacji określonych inwestycji np. przejęcie kontroli nad firmą znajdującą się zagranicą,

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 2 Wielka Brytania plasuje się w czołówce globalnych inwestorów. Według danych OECD zajmuje 5. miejsce na świecie. Według wstępnych danych OECD w 2012 r. poziom

Bardziej szczegółowo

Rola przemysłu motoryzacyjnego w gospodarce Polski

Rola przemysłu motoryzacyjnego w gospodarce Polski www.pwc.com Rola przemysłu motoryzacyjnego w gospodarce Polski W kontekście "Priorytetów Polityki Przemysłowej 2015-2020+ Wrzesień 2015 r. Raport powstał na zlecenie i przy współpracy ze Związkiem Pracodawców

Bardziej szczegółowo

Potrzeby konsumentów i środki ich zaspokajania. Autor: Krystyna Brząkalik

Potrzeby konsumentów i środki ich zaspokajania. Autor: Krystyna Brząkalik Potrzeby konsumentów i środki ich zaspokajania Autor: Krystyna Brząkalik Skrócony opis lekcji Lekcja Potrzeby konsumentów oraz środki ich zaspokajania jest przeznaczona dla uczniów gimnazjum, ale po dokonaniu

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Niskiej emisji mówimy NIE!

TEMAT: Niskiej emisji mówimy NIE! Scenariusz lekcji geografii dla klasy III gimnazjum TEMAT: Niskiej emisji mówimy NIE! Hasło programowe: zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego. Zakres treści: zanieczyszczenia powietrza, działania

Bardziej szczegółowo

NIEPOKOJĄCE TENDENCJE W WYKORZYSTANIU ZIEMI ROLNICZEJ WE WSPÓŁCZESNEJ GOSPODARCE ŚWIATOWEJ

NIEPOKOJĄCE TENDENCJE W WYKORZYSTANIU ZIEMI ROLNICZEJ WE WSPÓŁCZESNEJ GOSPODARCE ŚWIATOWEJ NIEPOKOJĄCE TENDENCJE W WYKORZYSTANIU ZIEMI ROLNICZEJ WE WSPÓŁCZESNEJ GOSPODARCE ŚWIATOWEJ Jerzy Wilkin Wydział Nauk Ekonomicznych UW i Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN Wielkość użytków rolnych w skali

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki dr Iwona Pawlas Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 23 maja 2011 r. 1 Handel międzynarodowy/ handel zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA GEOGRAFICZNEGO

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA GEOGRAFICZNEGO PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA GEOGRAFICZNEGO Jak dobrze znasz Ziemię? poznaj ciekawe regiony świata wykorzystując nowoczesne technologie informacyjne. mgr Joanna Imiołek mgr Katarzyna Kwiatek-Grabarska 2008-01-29

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie Maciej Strzębicki Własna firma Inkubator przedsiębiorczości Kryzys Praca na uczelni Garaż VC/PE Wdrożona idea Innowacje Wydatki na badania i rozwój Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców 22 maja 2015 ul. Arkońska 6 (budynek A3), 80-387 Gdańsk tel.: 58 32 33 100 faks: 58 30 11 341 X Pomorskie Forum Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Edycja 8 Ankieta wskaźnikowa 2015

Edycja 8 Ankieta wskaźnikowa 2015 P1. Proszę zaznaczyć poniżej, jaka jest forma prawna Państwa firmy? 1. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą 2. Spółka jawna 3. Spółka partnerska 4. Spółka komandytowa 5. Spółka komandytowo-akcyjna

Bardziej szczegółowo

Inwestorzy w obrotach giełdowych

Inwestorzy w obrotach giełdowych Inwestorzy w obrotach giełdowych (II połowa roku) Giełda Papierów Wartościowych Warszawa, 28 lutego 2007 www.gpw.pl 1 Agenda: Udział inwestorów w obrotach giełdowych w II półroczu r. Udział inwestorów

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Leona Koźmińskiego Wprowadzenie (1) Celem artykułu jest

Bardziej szczegółowo

DOTACJE NA INNOWACJE W POLIGRAFII 2014-2020

DOTACJE NA INNOWACJE W POLIGRAFII 2014-2020 DOTACJE NA INNOWACJE W POLIGRAFII 2014-2020 inż. Paweł Szarubka Integrator Systemów Poligraficznych Sp. z o.o. Reprograf Group Warszawa Polska poligrafia posiada bardzo duży potencjał, a dzięki ogromnym

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Marketing międzynarodowy Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Agenda Analiza szans na rynkach międzynarodowych 3 sposoby wchodzenia na rynek międzynarodowy Marketing mix standaryzacja czy adaptacja 3 sposoby

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Dr Krzysztof Jończyk Kongres Innowacji Polskich, Kraków, 10.03.2015 1 r. Rolnictwo ekologiczne Rozp. Rady (WE) 834/2007

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r.

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Dane na ten temat pojawiają się w serwisach informacyjnych, np. w agencji Bloomberg, są także podawane przez specjalistyczne serwisy informacyjne

Bardziej szczegółowo

Bilans przedsiębiorstwa co to takiego? Autor: mgr Gabriela Jagsz

Bilans przedsiębiorstwa co to takiego? Autor: mgr Gabriela Jagsz Bilans przedsiębiorstwa co to takiego? Autor: mgr Gabriela Jagsz Cele lekcji W trakcie zajęć uczeń powinien: ćwiczyć umiejętności pracy w grupie, ćwiczyć umiejętności autoprezentacji, prezentować efekty

Bardziej szczegółowo

Ewolucja polsko-niemieckiej wymiany handlowej na przełomie XX i XXI wieku

Ewolucja polsko-niemieckiej wymiany handlowej na przełomie XX i XXI wieku Ewolucja polsko-niemieckiej wymiany handlowej na przełomie XX i XXI wieku Nr 146 / 2013 22 11 13 INSTYTUT ZACHODNI im. Zygmunta Wojciechowskiego Instytut Naukowo-Badawczy, Poznań Autor: Piotr Misztal Handel

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

Struktura przestrzenno-organizacyjna korporacji General Motors

Struktura przestrzenno-organizacyjna korporacji General Motors PRACE KOMISJI GEOGRAFII PRZEMYSŁU Nr 6 KRAKÓW 2003 WARSZAWA Akademia Pedagogiczna, Kraków Struktura przestrzenno-organizacyjna korporacji General Motors We współczesnym świecie rozwój gospodarczy jest

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT 69--69; 68-7-0 UL. ŻURAWIA A, SKR. PT. INTERNET http://www.cbos.pl OŚRODEK INFORMACJI 69-6-9, 6-76- 00-0 W A R S Z A W A E-mail: sekretariat@cbos.pl TELEFAX

Bardziej szczegółowo

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Krynica - Warszawa - Gdynia 5 września 2013 r. Uwagi wstępne 1. W opracowaniu przeanalizowano

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Zmiany na ekonomicznej mapie świata

Zmiany na ekonomicznej mapie świata Zmiany na ekonomicznej mapie świata Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku, Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego Starogard Gdański, 22.10.2010 1 Agenda Wschodząca Azja motorem światowego

Bardziej szczegółowo

Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE

Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE Dr Bernadeta Baran Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Plan wystąpienia Podstawy prawne gospodarczej współpracy transatlantyckiej Skala

Bardziej szczegółowo

ROLA AGENCJI UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH (ECA) W KSZTAŁTOWANIU RELACJI HANDLOWYCH POMIĘDZY KRAJAMI UPRZEMYSŁOWIONYMI I SŁABIEJ ROZWINIĘTYMI

ROLA AGENCJI UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH (ECA) W KSZTAŁTOWANIU RELACJI HANDLOWYCH POMIĘDZY KRAJAMI UPRZEMYSŁOWIONYMI I SŁABIEJ ROZWINIĘTYMI ROLA AGENCJI UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH (ECA) W KSZTAŁTOWANIU RELACJI HANDLOWYCH POMIĘDZY KRAJAMI UPRZEMYSŁOWIONYMI I SŁABIEJ ROZWINIĘTYMI dr Henryk Czubek Katedra Handlu Zagranicznego Akademia

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Andrzej Karpmski V UNIA EUROPEJSKA - POLSKA DYLEMATY PRZYSZŁOŚCI. Warszawa 1998

Andrzej Karpmski V UNIA EUROPEJSKA - POLSKA DYLEMATY PRZYSZŁOŚCI. Warszawa 1998 A- Andrzej Karpmski V UNIA EUROPEJSKA - POLSKA DYLEMATY PRZYSZŁOŚCI Warszawa 1998 SPIS TREŚCI Przedmowa 12 Od autora 13 Rozdział I. Czy i jak można zdynamizować rozwój Europy 18 1. Główne przejawy słabości

Bardziej szczegółowo

Czy potrafimy żyć bez pieniędzy. Autor: Małgorzata Zagórska

Czy potrafimy żyć bez pieniędzy. Autor: Małgorzata Zagórska Czy potrafimy żyć bez pieniędzy Autor: Małgorzata Zagórska Skrócony opis lekcji Celem głównym jest zaprezentowanie uczniom funkcji pieniądza, w gospodarce oraz dawnych i współczesnych jego form. Zajęcia

Bardziej szczegółowo

Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne w dobie kryzysu na świecie w latach 2006-2009 SPIS TREŚCI

Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne w dobie kryzysu na świecie w latach 2006-2009 SPIS TREŚCI mgr Anna Górska Doktorant SGH referat nt. Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne w dobie kryzysu na świecie w latach -2009 SPIS TREŚCI WSTĘP... 2 1. POJĘCIE I FORMY BIZ... 2 2. BIZ NA ŚWIECIE... 3 WNIOSKI...

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Postępująca globalizacja polskiej gospodarki a napływ inwestycji zagranicznych do Polski stan obecny oraz prognozy

Postępująca globalizacja polskiej gospodarki a napływ inwestycji zagranicznych do Polski stan obecny oraz prognozy Postępująca globalizacja polskiej gospodarki a napływ inwestycji zagranicznych do Polski stan obecny oraz prognozy Od czasu wprowadzenia Polsce wolnego rynku oraz międzynarodowego otwarcia polskiej gospodarki,

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo