Słowa kluczowe: bezpośrednie inwestycje zagraniczne, pomiar inwestycji, analiza przestrzenna

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Słowa kluczowe: bezpośrednie inwestycje zagraniczne, pomiar inwestycji, analiza przestrzenna"

Transkrypt

1 Domański B., 2002, Problemy metod badań inwestycji zagranicznych w układach przestrzennych [Problems of spatial analysis of foreign direct investment] (w:) Rogacki H. (red.) Możliwości i ograniczenia zastosowań metod badawczych w geografii społecznoekonomicznej i gospodarce przestrzennej. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, s Słowa kluczowe: bezpośrednie inwestycje zagraniczne, pomiar inwestycji, analiza przestrzenna Key words: foreign direct investment, measurement of FDI, spatial analysis Zarys treści: Badanie zagranicznych inwestycji bezpośrednich wymaga rozwiązania wielu problemów metodycznych. Dotyczą one w pierwszej kolejności szeroko rozumianego pomiaru wielkości zaangażowania zagranicznych inwestorów, w tym doboru odpowiednich mierników, źródeł informacji oraz sposobów weryfikacji i szacowania niepełnych danych. Badania geograficzne rodzą jednak szczególne problemy przyporządkowanie inwestycji do jednostek przestrzennych: województw, powiatów, gmin lub miejscowości. Źródłem trudności jest po pierwsze fakt, że wielkość inwestycji oraz inne dane podawane są najczęściej dla całych przedsiębiorstw, lub nawet grup przedsiębiorstw, a nie zakładów. Problem ten występuje przykładowo w przypadku inwestycji w wielozakładowe przedsiębiorstwa przemysłowe oraz sieci handlowe. Obserwowane czasem przypisanie sumarycznych danych do miejsc zarejestrowania (siedziby) przedsiębiorstw oznacza nieuzasadnione zawyżanie roli tych miejsc kosztem miejsc, w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Istnieje konieczność przejścia od zagregowanych danych dla przedsiębiorstw do wielkości rzeczywistych nakładów inwestycyjnych zrealizowanych w poszczególnych miejscach (zakładach i oddziałach). Dyskusyjne jest to jakie miejsca należy uznać za miejsce prowadzenia działalności bankowej, ubezpieczeniowej lub telekomunikacyjnej. Dodatkowym problemem jest geograficzny podział nakładów poniesionych przez zagranicznego inwestora na zakup akcji i udziałów przedsiębiorstwa wielozakładowego. Ogólnie rzecz biorąc, jedyną możliwością uchwycenia rozmiarów aktywności inwestorów zagranicznych w poszczególnych jednostkach przestrzennych są szerokie badania własne wykorzystujące informacje pochodzące z różnych źródeł i dokonujące ich porównawczej weryfikacji. Zjawiskiem, które wzbudza duże zainteresowanie i któremu przypisuje się znaczący wpływ na gospodarkę krajów postsocjalistycznych są inwestycje zagraniczne. Napływ zagranicznego kapitału do miast i regionów traktowany jest nierzadko jako wyraz ich atrakcyjności lub konkurencyjności w gospodarce krajowej lub europejskiej. Wyciąganie wniosków na temat rozmieszczenia zagranicznego kapitału w układach regionalnych i lokalnych wymaga jednak refleksji nad konsekwencjami różnych rozstrzygnięć metodycznych podejmowanych przy analizie tego rozmieszczenia. W artykule zwrócono uwagę na wybrane problemy metodyczne związane z empirycznymi badaniami inwestycji zagranicznych, a w szczególności z pomiarem wielkości inwestycji. Przedmiotem dyskusji są kolejno:

2 1. rodzaj badanych inwestycji; 2. dobór mierników; 3. źródła informacji; 4. sposoby weryfikacji i szacowania danych; 5. dobór jednostek przestrzennych; 6. przyporządkowanie danych do jednostek przestrzennych (przestrzenna dezagregacja danych). Rodzaje inwestycji Metodyczne konsekwencje tego jakie inwestycje są przedmiotem analizy dyskutowane są niezbyt często. Tymczasem inwestycje zagraniczne są zjawiskiem zróżnicowanym i nie uwzględnianie przestrzennej specyfiki poszczególnych rodzajów inwestycji prowadzić może do błędnych uogólnień. Rozważania niniejsze dotyczą wyłącznie zagranicznych inwestycji bezpośrednich, pominięto problematykę analizy inwestycji portfelowych oraz innych transferów finansowych, które nie mieszczą się w pojęciu inwestycji bezpośrednich. Za zagraniczne inwestycje bezpośrednie (foreign direct investment) uznaje się inwestycje, które mają na celu uzyskanie przez zagraniczny podmiot trwałego dochodu poprzez efektywny wpływ na decyzje miejscowego przedsiębiorstwa (Stępniak, Umiński 1993). Jako miarę tego wpływu przyjmuje się zazwyczaj znaczący udział własnościowy inwestora w przedsiębiorstwie. Państwowa Agencja Inwestycji Zagranicznych, wzorując się na definicji OECD i zaleceniach EUROSTAT, przyjmuje za taki posiadanie co najmniej 10% akcji lub udziałów firmy (European Community 1992; Detailed benchmark definition 1994). Na inwestycje bezpośrednie składają się wszelkie, spełniające powyższy warunek, transgraniczne transfery kapitału między firmą-inwestorem a przedsiębiorstwem zależnym, stowarzyszonym lub filią, to jest środki zaangażowane w nabywanie akcji/udziałów, średnio- i długoterminowe pożyczki własne oraz zyski reinwestowane (zatrzymane) w firmie miejscowej. Zagraniczne inwestycje bezpośrednie stanowią więc dla kraju importującego szczególną formę dopływu kapitału nie powodującą stosunku kredytowo-dłużnego między stronami (Dziworska, Szczęśniak 1996). Zapytać należy czy istnieją uniwersalne prawidłowości rozmieszczenia zagranicznych inwestycji bezpośrednich w ogóle? Odpowiedź jest, jak sądzę, negatywna. Rozważmy, co się dzieje gdy interesuje nas rozmieszczenie całości inwestycji zagranicznych w kraju. Obraz rozmieszczenia ogółu inwestycji jest zagregowanym obrazem rozmieszczenia działalności o 2

3 krańcowo różnych tendencjach lokalizacyjnych i odmiennych czynnikach lokalizacji: banków, firm ubezpieczeniowych, wielkich sieci handlowych, zakładów przemysłowych, aby wymienić tylko kilka najbardziej podstawowych. Interpretowanie prawidłowości rozmieszczenia inwestycji zagranicznych na podstawie zagregowanych danych o rozmieszczeniu wszystkich rodzajów działalności gospodarczej ujętych łącznie oznacza: 1) uogólnianie prawidłowości dla działalności o różnych czynnikach lokalizacji oraz odmiennych skutkach lokalnych i regionalnych, 2) analizowanie działalności o różnych możliwościach przestrzennej dezagregacji danych (co jest przedmiotem dyskusji w dalszej części artykułu). Wynika stąd celowość, czy wręcz konieczność, poznania prawidłowości przestrzennych odrębnie dla głównych rodzajów działalności gospodarczej, np. handlowej, finansowej, produkcyjnej itd. Bez poznania tych prawidłowości wnioski na temat rozmieszczenia zagranicznego kapitału ogółem mogą być z gruntu błędne. Kolejny spotykany błąd to interpretowanie ogólnego rozmieszczenia inwestycji w Polsce jako wyrazu przestrzennych preferencji inwestorów z zagranicy. Tymczasem z przestrzennego punktu widzenia mamy do czynienia z dwoma całkowicie odmiennymi typami inwestycji: 1. inwestycjami w istniejące jednostki gospodarcze (zakłady); 2. budową nowych zakładów (tzw. inwestycje greenfield). Tylko w przypadku tych drugich ma miejsce wybór miejsca lokalizacji na terenie Polski, wyrażający preferencje przestrzenne zagranicznego inwestora i odzwierciedlający atrakcyjność inwestycyjną miasta lub regionu. Zaangażowanie w istniejące firmy lub zakłady przekształca działalność, która usytuowana została w danym miejscu przed pojawieniem się inwestora. Zagraniczny inwestor może mieć daleko idący wpływ na zmianę skali i rodzaju prowadzonej w danym miejscu działalności, a tym samym oddziaływać na przestrzenny układ danej dziedziny gospodarki w kraju, nie dokonuje jednak wyboru lokalizacji. Nie można na podstawie przestrzennego rozkładu inwestycji ogółem wyciągać wniosków o preferencjach przestrzennych inwestorów, jak to się nierzadko obserwuje, zwłaszcza, że inwestycje typu greenfield stanowią w większości działów gospodarki zdecydowaną mniejszość kapitału zagranicznego, np. w przemyśle poniżej 30%. Ostatnie istotne rozróżnienie dotyczy wielkich korporacji ponadnarodowych oraz małych i średnich firm zagranicznych. Miernikiem przy badaniu rozmieszczenia tych ostatnich może być liczba firm. W przypadku wielkich inwestorów, którzy wnoszą gros kapitału napływającego do Polski, muszą to być inne mierniki, pozwalające uchwycić 3

4 rozmiary ich zaangażowania. Posługiwanie się liczbą firm z kapitałem zagranicznym lub ich udziałem w liczbie firm zarejestrowanych w jakimś regionie lub mieście daje obraz rozmieszczenia małych podmiotów z A Iloraz lokalizacji 0,60 0,95 1,30 1,65 B zagranicy, a nie skali inwestycji zagranicznych. Ilustruje to porównanie rozmieszczenia nakładów inwestycyjnych zrealizowanych w przemyśle Polski przez korporacje ponadnarodowe oraz średnie i małe firmy z kapitałem zagranicznym (Rys. 1). Duża aktywność mniejszych podmiotów w Polsce zachodniej oznacza, że miernik liczby firm zawyża znaczenie tej części kraju w stosunku do ogólnej wartości inwestycji zagranicznych. Rys. 1 Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w przemyśle Polski w latach w stosunku do liczby ludności Iloraz lokalizacji A inwestycje korporacji ponadnarodowych B inwestycje małych i średnich firm 0,60 0,85 1,10 1,35 Źródło: Domański (2002) Mierniki aktywności inwestorów zagranicznych Dla pomiaru wielkości zaangażowania zagranicznych podmiotów posługiwać się można różnymi miernikami, które eksponują różne cechy tych działalności i obarczone są różnymi wadami. Zaletą miernika liczby przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym jest stosunkowo łatwa dostępność danych, co nie usprawiedliwia, jak wskazano wyżej, stosowania liczby firm jako miernika wielkości inwestycji zagranicznych. Liczba pracowników stanowi niewątpliwie jeden z najważniejszych mierników, przy znanych ograniczeniach związanych z różną wydajnością pracy w poszczególnych rodzajach 4

5 działalności gospodarczej i w różnych miejscach. Jest to miernik szczególnie przydatny w badaniach w miarę jednorodnej działalności, przy szerszym zakresie analizowanych inwestycji powinien być stosowany równolegle z miernikami wartościowymi. Rys. 2 ilustruje silne przestrzenne zróżnicowanie kapitałochłonności (wartości inwestycji na 1 zatrudnionego) w przypadku inwestycji w przemyśle, pokazując, że miernik liczby pracowników zawyża znaczenie regionów i miejscowości peryferyjnych, gdzie usytuowane są jednostki o niższej kapitałochłonności, w tym małe firmy. Rys. 2 Kapitałochłonność inwestycji zagranicznych w nowe zakłady przemysłowe w Polsce w latach Wartoœæ inwestycji w tys. USD na 1 zatrudnionego Źródło: Domański (2002) Wartość kapitału zakładowego lub akcyjnego jest miernikiem interesującym, nie oddaje jednak w żaden sposób i nie może zastąpić wielokrotnie większej wartości inwestycji bezpośrednich. Wartość inwestycji bezpośrednich stanowi miernik najważniejszy i najpowszechniej stosowany, zarówno w porównaniach międzynarodowych, jak i międzyregionalnych i lokalnych. Pełne i dokładne dane na temat wartości inwestycji bezpośrednich nie są jednak dostępne, sposób ich zbierania ma istotne znaczenie, o czym mowa jest dalej. Miernik ten wyraża strumień przepływów kapitału i wymaga sprecyzowania jakiego okresu dotyczy; najczęściej ujmuje się napływ inwestycji kumulacyjnie za wiele lat (np. w Polsce od 1990 r.). Trzeba zwrócić uwagę, że nie wszystkie inwestycje realizowane przez spółki z udziałem zagranicznym mają charakter inwestycji bezpośrednich, część z nich stanowić mogą nakłady finansowane za pomocą kredytów bankowych zaciąganych przez spółki-córki. Szczegółową dyskusję na temat metodologii obliczania inwestycji bezpośrednich przedstawia praca Instytutu Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego (Metodologia 1998). Ważne jest przy tym odróżnianie nakładów zrealizowanych od deklarowanych (planowanych) przez inwestora. 5

6 Przychody ze sprzedaży oraz wartość majątku trwałego są miernikami wielkości przedsiębiorstw, które można również wykorzystywać w odniesieniu do firm z kapitałem zagranicznym. Problemem bywa zebranie danych dla odpowiednio dużej liczby przedsiębiorstw funkcjonujących na interesującym nas obszarze. Istnieją ponadto, pomocnicze mierniki charakteryzujące pewne cechy firm zagranicznych, np. wynik finansowy netto, odsetek eksportu i importu, itd. Niektóre z wymienionych mierników charakteryzują stan zjawiska w pewnym momencie czasowym (np. liczba firm lub pracowników), a inne strumień w pewnym okresie, niektóre mierzą wielkość nakładów (inwestycje, zatrudnienie), inne efekty działalności (przychody, zysk). Omawiane mierniki mają w większości charakter komplementarny i mogą, a nawet powinny, być wykorzystywane równolegle dla uchwycenie różnych cech aktywności inwestorów zagranicznych. Stanowią one podstawę do konstruowania różnorodnych wskaźników, na przykład przez odnoszenie mierzonych wielkości do liczby mieszkańców lub potencjału gospodarczego regionów lub miast. Trzeba przy tym zauważyć, że wskaźniki tego rodzaju, na przykład na 1 mieszkańca, zawyżają zazwyczaj pozycję regionów niżej rozwiniętych i mniejszych miejscowości. Źródła informacji Dane pozwalające mierzyć działalność zagranicznych inwestorów pochodzić mogą z licznych źródeł wtórnych (GUS, NBP, PAIZ, baz danych o firmach, administracji publicznej, prasy) lub pierwotnych (przedsiębiorstw). Główny Urząd Statystyczny dysponuje jedyną w miarę pełną bazą danych na temat liczby firm z udziałem zagranicznym zarejestrowanych w poszczególnych miejscach (REGON). Aktualność owej bazy pozostawia jednak wiele do życzenia, w szczególności nie odnotowuje ona często zaprzestania przez firmy działalności lub odejścia udziałowców zagranicznych. Corocznie ukazuje się również publikacja zatytułowana Działalność gospodarcza spółek z udziałem kapitału zagranicznego przedstawiająca podstawowe dane o wynikach finansowych, majątku trwałym, kapitale akcyjnym/zakładowym, zatrudnieniu oraz inwestycjach (ale nie wartości inwestycji bezpośrednich) oparte o bieżącą sprawozdawczość przedsiębiorstw (Tab. 1). Sprawozdania te składane są niestety tylko przez część firm zagranicznych, co ogranicza przydatność tych danych dla analiz geograficznych (dane prezentowane są według województw). Istotnym ograniczeniem wszystkich danych GUS jest 6

7 także to, że nie stosuje on definicji inwestycji bezpośrednich OECD, obejmując analizą spółki z bardzo niewielkim udziałem kapitału zagranicznego (poniżej 10%). Tab. 1 Podstawowe mierniki i źródła informacji w badaniach zagranicznych inwestycji bezpośrednich w Polsce Miernik GUS NBP PAIZ Bazy danych Badania firm Liczba firm + + Liczba pracowników Kapitał zakładowy Inwestycje bezpośrednie Przychody ze sprzedaży Wynik finansowy (zysk/strata) Majątek trwały informacje dostępne brak informacji Wartość inwestycji bezpośrednich dla podmiotów spełniających kryteria definicji OECD podaje Narodowy Bank Polski. Metodologia stosowana przez NBP dostosowana jest do obliczeń międzynarodowych przepływów i bilansów finansowych, wartość inwestycji zagranicznych pomniejszana jest m.in. o straty przedsiębiorstw zagranicznych, co powoduje, że wielkości podawane przez NBP są niższe od wartości napływu kapitału obliczanych przez PAIZ (zob. Metodologia 1998). 7

8 Państwowa Agencja Inwestycji Zagranicznych zbiera informacje na temat wartości inwestycji bezpośrednich firm zagranicznych (tj. wyłącznie napływu kapitału), które zainwestowały co najmniej 1 mln USD (GUS i NBP nie stosują tego progu) i spełniają kryterium OECD. Źródłem danych są ankiety rozsyłane dwa razy w roku do firm oraz różne inne źródła m.in. prasowe. Z geograficznego punktu widzenia istotne jest to, że sumaryczne dane PAIZ dla poszczególnych inwestorów zagranicznych, podobnie jak dane NBP, nie zawierają informacji o lokalizacji większości pojedynczych inwestycji, a tym samym służyć mogą jedynie jako źródło pomocnicze. Informacje o wielkości firm (przychody, zatrudnienie) oraz ich zagranicznych akcjonariuszach/udziałowcach uzyskiwane mogą być również z baz danych o firmach, takich jak np. Hoppenstedt Bonnier i TeleAdreson. Różnorodne inne źródła również pozwalają na uzyskanie danych na temat niektórych przedsiębiorstw. Wymienić tu można m.in.: serwis giełdowy, administrację regionalną i lokalną, agencje rozwoju, podmioty zarządzające specjalnymi strefami ekonomicznymi oraz prasę gospodarczą. Wszystkie ww. źródła bazują bezpośrednio lub pośrednio na informacjach pochodzących z przedsiębiorstw z udziałem zagranicznym. Badający inwestycje zagraniczne mogą w celu uzupełnienia lub weryfikacji owych danych wtórnych poszukiwać informacji bezpośrednio u firm-inwestorów lub ich polskich spółek zależnych. Źródłem informacji mogą być raporty roczne firm, ich oficjalne serwisy prasowe i internetowe oraz ankiety pocztowe lub wywiady telefoniczne. Zdaniem autora badania własne wykorzystujące wszystkie ww. źródła oraz uzupełnione ankietami w firmach są jedynym sposobem w miarę pełnego i wiarygodnego przeanalizowania aktywności inwestorów zagranicznych w interesujących badacza jednostkach przestrzennych. Sposoby weryfikacji i szacowania danych Zebranie kompletnych danych na temat wszystkich inwestycji zagranicznych jest praktycznie niemożliwe. Dąży się w tej sytuacji do objęcia analizą podmiotów, które reprezentują łącznie jak największą część kapitału zagranicznego obecnego w badanych jednostkach przestrzennych. Badania pozwalają zazwyczaj zidentyfikować znaczną liczbę dużych i średnich firm z kapitałem zagranicznym, stanowiących razem większość inwestycji, nie dla wszystkich z nich udaje się jednak zebrać pełne lub najbardziej aktualne dane. Zachodzi wówczas potrzeba oszacowania części brakujących danych. Posłużenie się danymi szacunkowymi jest rozwiązaniem lepszym od całkowitego pominięcia owych inwestycji, co równoznaczne byłoby z uznaniem ich za nie istniejące. 8

9 Szacowanie wartości inwestycji bezpośrednich zastosował autor w swoich badaniach nad rozmieszczeniem kapitału zagranicznego w przemyśle Polski, suma nakładów oszacowanych dla ponad 600 małych i średnich firm stanowiła 4,4% ogólnej wartości inwestycji w przemyśle Polski. Dokonano tego przede wszystkim poprzez porównanie zdolności produkcyjnych, przychodów ze sprzedaży lub liczby pracowników zakładów z zakładami o podobnym profilu, dla których znano wartość inwestycji zagranicznych w oparciu o wiarygodne źródła (uwzględniając wielkość udziałów zagranicznych oraz specyfikę inwestycji greenfield i zakupu istniejących zakładów). Dobrą podstawę do szacowania wartości inwestycji w niedużych spółkach stanowić może wysokość kapitału zakładowego/akcyjnego i wielkość udziałów zagranicznych. Szczegółowe metody szacowania przedstawiono w innej pracy (Domański 2001). Dobór jednostek przestrzennych Analiza inwestycji zagranicznych prowadzona może być według wszystkich podstawowych jednostek terytorialnych kraju województw, powiatów, gmin lub miejscowości. Zaletą badań na poziomie gmin lub miejscowości jest nie tylko możliwość równoczesnego uchwycenia zjawiska w skali jednostek większych, ale również analizy w układach przestrzennych nie związanych z podziałem administracyjnym, np. względem sieci dróg, portów, granic i przejść granicznych. Możliwości takie daje przede wszystkim przypisanie zdezagregowanych przestrzennie danych o inwestorach do lokalizacji określonej w układzie współrzędnych geograficznych i ich analiza za pomocą systemów informacji geograficznej. Odrębnym problemem jest określenie geograficznego pochodzenia kapitału. Najprostsze jest posługiwanie się miejscem rejestracji spółki inwestującej w Polsce, tak postępują m.in. PAIZ i GUS. Rozwiązanie takie prowadzi jednak do absurdalnych wyników, np. rozlewnie Coca Coli traktowane są raz jako inwestycja australijska, a raz brytyjska, podczas gdy inwestorem pozostaje niezmiennie koncern amerykański z siedzibą w Atlancie. Uzasadnione jest przypisanie inwestycji krajowi pochodzenia głównego właściciela, co wymaga zebrania informacji na temat grupy kapitałowej (koncernu), w skład której wchodzi podmiot inwestujący. Przyporządkowanie danych do jednostek przestrzennych (przestrzenna dezagregacja danych) Geograficzne badania inwestycji rodzą szczególne problemy przyporządkowania danych o aktywności inwestorów zagranicznych do konkretnych miejsc w przestrzeni kraju. 9

10 Uzasadnione jest niewątpliwie przypisywanie zjawiska rzeczywistemu miejscu prowadzenia działalności gospodarczej i realizacji inwestycji. Realizacja tego postulatu napotyka na trzy poważne grupy trudności: 1. rozstrzygnięcia jakie jednostki przestrzenne powinny być traktowane jako miejsce prowadzenia przez inwestora działalności (realizacji inwestycji), 2. uzyskania przestrzennie zdezagregowanych danych dla poszczególnych miejsc prowadzenia działalności (zakładów, oddziałów), a nie całego przedsiębiorstwa, 3. geograficznego podziału nakładów na zakup akcji i udziałów przedsiębiorstwa. Problemy te dotyczą przedsiębiorstw, które prowadzą działalność w więcej niż jednej miejscowości. Rozpatrzone one zostaną kolejno poczynając od ostatniego, a kończąc na pierwszym jako najtrudniejszym i najbardziej dyskusyjnym. W przypadku nabycia istniejącej firmy/zakładu inwestor ponosi nakłady, po pierwsze na zakup akcji/udziałów spółki lub jej majątku, po drugie na inwestycje realizowane w spółce. Te pierwsze nie występują w przypadku nowych inwestycji uruchamianych od podstaw przez odrębną spółkę zagraniczną. Nakłady na zakup spółki prowadzącej działalność w więcej niż jednym miejscu można rozdzielić pomiędzy poszczególne zakłady: a) zgodnie z wielkością zakładów (np. według zdolności produkcyjnej, sprzedaży, zatrudnienia) b) zgodnie z wielkością późniejszych nakładów inwestycyjnych realizowanych w poszczególnych zakładach/oddziałach. Istotną trudność w badaniach przestrzennych stanowi fakt, że dostępne dane dotyczą najczęściej przedsiębiorstw. Posługiwanie się sumarycznymi danymi zbieranymi metodą przedsiębiorstw oznacza ich nieuzasadnione przypisanie miejscom zarejestrowania (siedzibie) firm, a tym samym zawyżanie roli tych miejsc kosztem obszarów, w których prowadzona jest działalność gospodarcza (zakłady, oddziały itp.). Istnieje konieczność przejścia od zagregowanych danych dla przedsiębiorstw do wielkości rzeczywistych nakładów inwestycyjnych zrealizowanych w poszczególnych miejscach (zakładach i oddziałach). Stosunkowo najprostsze jest uzyskanie informacji o liczbie pracujących w poszczególnych miejscach. Dotarcie do danych na temat wielkości nakładów inwestycyjnych w każdym z nich bywa znacznie trudniejsze. W przypadku ich nie uzyskania koniecznością staje się dokonanie przez badacza szacunkowej dezagregacji nakładów zrealizowanych w całym przedsiębiorstwie między poszczególne miejscowości (oddziały). Kryterium podziału może być wielkość owych oddziałów mierzona: zdolnością produkcyjną, wielkością obrotów lub liczbą pracowników. 10

11 Jeśli analizujemy inwestycje w produkcję przemysłową, rolniczą i sieci handlowe określenie miejsca prowadzenia działalności nie nastręcza zazwyczaj trudności i głównym problemem pozostaje uzyskanie lub oszacowanie danych dla pojedynczych zakładów (miejsc). W przypadku zaangażowania zagranicznego kapitału w inne działalności gospodarcze pojawia problem trudniejszy: jakie jednostki przestrzenne powinny być traktowane jako miejsca prowadzenia działalności i realizacji nakładów inwestycyjnych. Wątpliwości co do zasadności podziału nakładów między oddziały pojawiają się przy zagranicznych inwestycjach w przedsiębiorstwa budowlane i transportowe, największe rodzi jednak zaangażowanie kapitału w telekomunikację i finanse. Czy wydatki France Telecom na zakup akcji TP S.A. powinny być w całości przypisane Warszawie, jako siedzibie spółki, czy rozdzielone między wszystkie regiony i miejscowości, gdzie firma ta prowadzi swoją działalność (posiada swoje placówki)? Czy kapitał zagraniczny zaangażowany w bankach lub towarzystwach ubezpieczeniowych należy traktować jako zainwestowany w miastach, w których mają one swoje siedziby, czy dzielić proporcjonalnie, na przykład według wielkości zatrudnienia, między miejscowości gdzie znajdują się jego oddziały i inne placówki? W odniesieniu do działalności prowadzonej w miarę równomiernie w skali ogólnopolskiej, np. TP S.A., możliwy jest również podział całości nakładów inwestycyjnych w oparciu o udział jednostek przestrzennych w liczbie ludności kraju. Ogólnie rzecz biorąc, podział nakładów odzwierciedlający w przybliżeniu rozmieszczenie działalności firmy w kraju ma, jak wskazano wcześniej, swoje uzasadnienie. Z drugiej jednak strony, w przeciwieństwie do firm produkcyjnych czy handlowych, nie można odmówić racjonalności na przykład przypisaniu całości kapitału siedzibie banku. Przyjęcie tego ostatniego rozwiązania nie wyklucza równoległego zastosowania miernika zatrudnienia dla uchwycenia rozmieszczenia działalności. Wobec dużych rozmiarów inwestycji w sektorze finansowym i telekomunikacji sposób rozstrzygnięcia powyższych problemów ma olbrzymi wpływ na uzyskany obraz koncentracji inwestycji zagranicznych, przede wszystkim w mieście stołecznym, a częściowo także w innych wielkich miastach. Wnioski W sumie celowe jest badanie prawidłowości przestrzennych zaangażowania zagranicznego kapitału odrębnie dla handlu, działalności finansowej, przemysłu itd. Formułowanie wniosków na temat generalnych prawidłowości rozmieszczenia zagranicznych inwestycji bezpośrednich bez wcześniejszego poznania prawidłowości w zakresie rozmieszczenia inwestycji produkcyjnych, handlowych i finansowych grozi formułowaniem 11

12 nieuprawnionych uogólnień, a nawet artefaktów badawczych. Ich odrębne badanie uzasadniają ponadto odmienne problemy i możliwości przestrzennej dezagregacji danych dla poszczególnych rodzajów działalności gospodarczej. Szczególny charakter inwestycji greenfield (w nowe jednostki) i zaangażowania w zakłady istniejące oznacza, że konieczne jest zwrócenie uwagi na lokalizację tych pierwszych dla uchwycenia preferencji przestrzennych inwestorów. Również specyfika działania małych i średnich firm oraz korporacji ponadnarodowych wymaga odrębnego wnioskowania na temat prawidłowości ich rozmieszczenia. Konieczne jest przypisywanie danych do miejsc rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej, a nie siedziby firmy. Dyskusyjne pozostaje to jakie miejsca należy uznać za miejsce prowadzenia np. działalności finansowej. Uchwycenie istotnych cech inwestycji zagranicznych wymaga analizy w dłuższych okresach czasowych, a także stosowania kilku komplementarnych mierników, np. skumulowanej wartości inwestycji bezpośrednich, liczby pracujących i przychodów ze sprzedaży. Wobec braku jednego źródła pełnych i wiarygodnych danych jedyną możliwością uchwycenia rozmiarów aktywności inwestorów zagranicznych w poszczególnych jednostkach przestrzennych są szerokie badania własne wykorzystujące informacje pochodzące z różnych źródeł (m.in. PAIZ, baz danych, prasy, przedsiębiorstw) i dokonujące ich porównawczej weryfikacji. Literatura Detailed benchmark definition of foreign direct investment, 1994, Paris: OECD. Domański B., 2001, Kapitał zagraniczny w przemyśle Polski. Prawidłowości rozmieszczenia, uwarunkowania i skutki, Kraków: Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, Uniwersytet Jagielloński. Dziworska K., Szczęśniak A., 1996, Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Polsce [w:] Bąk M., Kulawczuk P. (red.) Analiza wpływu inwestycji zagranicznych na polską gospodarkę, Warszawa: PAIZ, European Community Direct Investment , 1992, Brussels: Eurostat. Metodologia opracowywania danych o bezpośrednich inwestycjach zagranicznych w Polsce, 1998, Warszawa: Instytut Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego. Stępniak A., Umiński S., 1993, Polska WE. Możliwości inwestowania na obszarze Wspólnoty, Gdańsk: Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową. 12

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w województwie podkarpackim do końca 2003 roku

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w województwie podkarpackim do końca 2003 roku Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w województwie podkarpackim do końca 2003 roku Agnieszka Sobala-Gwosdz Zakład Rozwoju Regionalnego Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ k.gwosdz@geo.uj.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Plan prezentacji 1. Metody badań 2. Dynamika napływu inwestycji 3. Typy inwestycji 4. Struktura branżowa inwestycji

Bardziej szczegółowo

Polskie inwestycje bezpośrednie za granicą w 2013 roku

Polskie inwestycje bezpośrednie za granicą w 2013 roku Polskie inwestycje bezpośrednie za granicą w 2013 roku Informacja o polskich inwestycjach bezpośrednich za granicą w 2013 roku została przygotowane po raz pierwszy w oparciu o nowe standardy Organizacji

Bardziej szczegółowo

Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce w 2013 roku

Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce w 2013 roku Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce w 2013 roku Informacja o zagranicznych inwestycjach bezpośrednich w Polsce w 2013 roku została przygotowana po raz pierwszy w oparciu o nowe standardy Organizacji

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a Warszawa, 2011.07.08 Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a W 2010 r. badaniem objęto 59 firm pośrednictwa kredytowego. Wśród nich przeważały spółki kapitałowe (20 spółek akcyjnych

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w przemyśle Polski

Kapitał zagraniczny w przemyśle Polski Bolesław Domański Kapitał zagraniczny w przemyśle Polski Prawidłowości rozmieszczenia, uwarunkowania i skutki Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego Kraków 2001 Spis

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r.

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r. GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU 8 Marca 2010 r. ZASTRZEŻENIE Niniejsza prezentacja została opracowana wyłącznie w celu informacyjnym na potrzeby klientów

Bardziej szczegółowo

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU Opracowania sygnalne Białystok, luty 2012 r. Tel. 85 749 77 00, fax 85 749 77 79 E-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/urzedy/bialystok Krajowy

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2011 roku a

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2011 roku a Warszawa, 01.07.0 Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 011 roku a Badaniem GUS w 011 r. objęto 64 przedsiębiorstwa pośrednictwa kredytowego. Wśród nich było 1 spółek akcyjnych, 35 spółek

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R.

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki Warszawa, dnia 12 września 2011 r. BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Materiały i metody. Dr Grażyna Adamczyk

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Materiały i metody. Dr Grażyna Adamczyk Materiały i metody Dr Grażyna Adamczyk Materiały Źródła informacji Klasyfikacja źródeł informacji Źródła informacji Źródła wewnętrzne Źródła zewnętrzne Wtórne Pierwotne Krajowe Zagraniczne Wtórne Pierwotne

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej

Bardziej szczegółowo

PROFIL SPOŁECZNO GOSPODARCZY GMINY CZECHOWICE-DZIEDZICE

PROFIL SPOŁECZNO GOSPODARCZY GMINY CZECHOWICE-DZIEDZICE Załącznik nr 3 do Planu operacyjnego na lata 2008 2015 PROFIL SPOŁECZNO GOSPODARCZY GMINY CZECHOWICE-DZIEDZICE Wydział Strategii i Rozwoju Miasta Urzędu Miejskiego w Czechowicach-Dziedzicach 2007 SPIS

Bardziej szczegółowo

... (pełna nazwa Wnioskodawcy zgodnie z dokumentem rejestrowym oraz adres siedziby)

... (pełna nazwa Wnioskodawcy zgodnie z dokumentem rejestrowym oraz adres siedziby) OŚWIADCZENIE O SPEŁNIANIU KRYTERIÓW MSP Załącznik 1 do wniosku o pożyczkę W związku z ubieganiem się o przyznanie pożyczki z Regionalnego Towarzystwa Inwestycyjnego S.A....... (pełna nazwa Wnioskodawcy

Bardziej szczegółowo

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Leona Koźmińskiego Wprowadzenie (1) Celem artykułu jest

Bardziej szczegółowo

Definicja mikro, małych i średnich przedsiębiorstw

Definicja mikro, małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, listopad 2004 r. Definicja mikro, małych i średnich przedsiębiorstw Z dniem 1 stycznia 2005 r. załącznik I do rozporządzenia 364/2004 zastąpi dotychczas obowiązujący załącznik I do rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE O SPEŁNIANIU KRYTERIÓW MSP

OŚWIADCZENIE O SPEŁNIANIU KRYTERIÓW MSP OŚWIADCZENIE O SPEŁNIANIU KRYTERIÓW MSP W związku z ubieganiem się o przyznanie dofinansowania w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Działanie 5.1 Dyfuzja Innowacji POIG.05.01.00-00-008/08

Bardziej szczegółowo

Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki

Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki Plan prezentacji 1. Ceny transferowe uwagi wstępne 2. Definicja podmiotów powiązanych 3. Zasada ceny rynkowej 4. Podatkowe

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Rola bezpośrednich inwestycji zagranicznych w tworzeniu miejsc pracy w Polsce w latach 2000 2009

Rola bezpośrednich inwestycji zagranicznych w tworzeniu miejsc pracy w Polsce w latach 2000 2009 Jan Hybel Wyższa Szkoła Ekonometrii i Ekonomii w Olsztynie Rola bezpośrednich inwestycji zagranicznych w tworzeniu miejsc pracy w Polsce w latach 2000 2009 Wstęp Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ)

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. Według stanu z końca grudnia 2007 r. w rejestrze REGON województwa świętokrzyskiego zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Koszty wypadków przy pracy w przedsiębiorstwach

Koszty wypadków przy pracy w przedsiębiorstwach BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka 2/1999, s. 2-4 mgr JAN RZEPECKI Centralny Instytut Ochrony Pracy Koszty przy pracy w przedsiębiorstwach Praca wykonana w ramach Strategicznego Programu Rządowego pn.

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo

Forum Akcjonariat Prezentacja

Forum Akcjonariat Prezentacja Forum Akcjonariat Prezentacja 1 Zastrzeżenie Niniejsza prezentacja została opracowana wyłącznie w celu informacyjnym na potrzeby klientów i akcjonariuszy PKO BP SA oraz analityków rynku i nie może być

Bardziej szczegółowo

Informacja o zmianach w statystyce bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej w 2014 roku

Informacja o zmianach w statystyce bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej w 2014 roku Informacja o zmianach w statystyce bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej w 2014 roku Narodowy Bank Polski w dniu 30 września br. opublikuje dane bilansu płatniczego i międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej M.Ryng Wroclaw University of Economycs Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej Working paper Słowa kluczowe: Planowanie finansowe, metoda procentu od sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego.

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Tło legislacyjne dla rozważań nad sposobami efektywnego lokowania nadwyżek środków pieniężnych

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

Bilans Płatniczy nowe standardy statystyczne (BPM6)

Bilans Płatniczy nowe standardy statystyczne (BPM6) Grzegorz Dobroczek, Jacek Kocerka / Departament Statystyki Bilans Płatniczy nowe standardy statystyczne (BPM6) Warszawa / 30 września 2014 Spis treści Nowe standardy statystyczne Zmiany w rachunku bieżącym

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2009 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2009 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2009 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej REGON

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO

WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO L 247/38 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 18.9.2013 WYTYCZNE WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 30 lipca 2013 r. zmieniające wytyczne EBC/2011/23 w sprawie wymogów sprawozdawczości statystycznej

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Przykład analizy opłacalności przedsięwzięcia inwestycyjnego WSTĘP Teoria i praktyka wypracowały wiele metod oceny efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych.

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Kondycja ekonomiczna drzewnych spółek giełdowych na tle innych branż

Kondycja ekonomiczna drzewnych spółek giełdowych na tle innych branż Annals of Warsaw Agricultural University SGGW Forestry and Wood Technology No 56, 25: Kondycja ekonomiczna drzewnych spółek giełdowych na tle innych branż SEBASTIAN SZYMAŃSKI Abstract: Kondycja ekonomiczna

Bardziej szczegółowo

RADA NADZORCZA SPÓŁKI

RADA NADZORCZA SPÓŁKI Poznań, 07.04.2015 r. OCENA SYTUACJI SPÓŁKI INC S.A. ZA ROK 2014 DOKONANA PRZEZ RADĘ NADZORCZĄ Rada Nadzorcza działając zgodnie z przyjętymi przez Spółkę Zasadami Ładu Korporacyjnego dokonała zwięzłej

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Warszawa, 31 maja 2013 Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych w 2012 roku. 1) W 2012 r. procesem prywatyzacji

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586

Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586 Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586 USTAWA z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Województwo łódzkie. Raport o sytuacji mikro i małych przedsiębiorstw w roku 2011 235

Województwo łódzkie. Raport o sytuacji mikro i małych przedsiębiorstw w roku 2011 235 Województwo łódzkie Raport o sytuacji mikro i małych przedsiębiorstw w roku 2011 235 Tabela 1 Dane statystyczne POLSKA ŁÓDZKIE Łódzki Miasto Łódź Piotrkowski Sieradzki Skierniewicki PKB na 1 mieszkańca

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO NOTATKA DOTYCZĄCA SYTUACJI FINANSOWEJ DOMÓW MAKLERSKICH W 2012 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, KWIECIEŃ 2013 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 WSTĘP... 3 I. PODSTAWOWE INFORMACJE O RYNKU DOMÓW

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w 2014 r.

Wyniki finansowe banków w 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 2.4.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w 214 r. W 214 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 16,2, o 7,1% więcej niż w poprzednim roku. Suma

Bardziej szczegółowo

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Elżbieta Ostrowska Uniwersytet Wrocławski Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Napływ kapitału zagranicznego regulowany jest w każdym kraju goszczącym przez pakiet aktów prawnych dotyczących różnych

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2014 roku

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2014 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 25.06.2015 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2014 roku Wartość aktywów ogółem zgromadzonych przez

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych

Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych opiera się na deklaracjach składanych przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Kryterium decydującym o zaliczeniu do danej kategorii

Bardziej szczegółowo

MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA W POLSCE W OKRESIE ŚWIATOWEGO KRYZYSU EKONOMICZNEGO

MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA W POLSCE W OKRESIE ŚWIATOWEGO KRYZYSU EKONOMICZNEGO ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 677 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 43 2011 MARIA KOLA-BEZKA Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA W POLSCE

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A I. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródło informacji o firmie Sporządzania i czytania bilansu, wyjaśnienie

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A wersja 2004-1 (A/D) 1. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródła informacji o firmie Celem tej części jest

Bardziej szczegółowo

Streszczenie raportu końcowego w języku nietechnicznym

Streszczenie raportu końcowego w języku nietechnicznym Streszczenie raportu końcowego w języku nietechnicznym Dezagregacja danych dotyczących nakładów sektora przedsiębiorstw na działalność badawczą i rozwojową (B+R) oraz personel B+R na poziom podregionów

Bardziej szczegółowo

Temat 1: Wykorzystanie sprawozdań finansowych spółek akcyjnych do oceny ich sytuacji finansowej i wyniku finansowego

Temat 1: Wykorzystanie sprawozdań finansowych spółek akcyjnych do oceny ich sytuacji finansowej i wyniku finansowego W ykorzystanie sprawozdań finansowych materiały pomocnic ze d o ćwicz eń s t r o n a 1 Temat 1: Wykorzystanie sprawozdań finansowych spółek akcyjnych do oceny ich sytuacji finansowej i wyniku finansowego

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2015 roku

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2015 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 21.10.2015 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2015 roku Wartość aktywów ogółem zgromadzonych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Finansów

Przedmiotowy System Oceniania z Finansów Przedmiotowy System Oceniania z Finansów Ocena dopuszczająca wymagania konieczne Ocena dostateczna wymagania konieczne + podstawowe Ocena dobra wymagania konieczne + podstawowe + rozszerzające Ocena bardzo

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl t en m l ragek.p f wy kart o rm.bez a D ww w Recenzenci Prof. zw. dr hab. Ewa Kucharska-Stasiak Prof. zw. dr hab. Halina Henzel Opracowanie graficzne i typograficzne Jacek Tarasiewicz Redaktor Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 2 Wielka Brytania plasuje się w czołówce globalnych inwestorów. Według danych OECD zajmuje 5. miejsce na świecie. Według wstępnych danych OECD w 2012 r. poziom

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014 Rynek kapitałowy jak skutecznie pozyskać środki na rozwój Gdańsk Styczeń 2014 Plan spotkania Kapitał na rozwój firmy Możliwości pozyskania finansowania na rozwój Kapitał z Giełdy specjalna oferta dla małych

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski ANALIZA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Wykład 6 Trzy elementy budżetowania kapitałowego Proces analizy decyzji inwestycyjnych nazywamy budżetowaniem kapitałowym.

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji AID Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji Pod redakcją Elizy Frejtag-Mika SPIS TREŚCI Wstęp 7 l t Przyczyny rozwoju bezpośrednich inwestycji zagranicznych w świetle teorii... 9 1.1. Wstęp.\

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Informacja sygnalna Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ Stowarzyszenie Klon/Jawor to wiodąca polska organizacja zajmująca się badaniami sektora pozarządowego. Naszą

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie Wnioskodawcy

Oświadczenie Wnioskodawcy ... Nazwa i adres Wnioskodawcy Oświadczenie Wnioskodawcy 1) Oświadczam, że wszystkie informacje, które zawarłem w niniejszym wniosku oraz dane zamieszczone w załączonych dokumentach są prawdziwe. 2) Oświadczam,

Bardziej szczegółowo

Formy prowadzenia działalności gospodarczej 2015-11-06 10:53:00

Formy prowadzenia działalności gospodarczej 2015-11-06 10:53:00 Formy prowadzenia działalności gospodarczej 2015-11-06 10:53:00 2 Firmy zagraniczne chcące prowadzić działalność gospodarczą na terytorium Szwajcarii mają m.in. następujące możliwości : Założenie spółki

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Warszawa,16 października 2009 r. Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Dane te prezentują wyniki finansowe 42 domów i 7 biur maklerskich (przed rokiem 39 domów i 6 biur maklerskich)

Bardziej szczegółowo

Badanie przeprowadzono w biurze rachunkowym w dniach od 10.04 do 12.05.2010 r.

Badanie przeprowadzono w biurze rachunkowym w dniach od 10.04 do 12.05.2010 r. Sprawozdanie Rady Spółki DOMEX-BUD DEVELOPMENT Spółka Akcyjna z siedzibą we Wrocławiu z oceny sprawozdania finansowego, sprawozdania Zarządu z działalności Spółki oraz wniosku Zarządu w sprawie podziału

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

BLUE COLLAR OFERTA PAKIETOWA MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA

BLUE COLLAR OFERTA PAKIETOWA MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA OFERTA PAKIETOWA MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA BLUE COLLAR SIŁA PRASY BRANŻOWEJ W POLSCE Na rynku wydawniczym istnieje ponad 5000 tytułów. Zdecydowaną większość z nich stanowi prasa branżowa (specjalistyczna)

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI Zasady ogólne wypełniania wniosku o udzielenie pożyczki: 1. Wniosek należy wypełnić w języku polskim przy użyciu komputera. 2. Nie należy zmieniać formatu

Bardziej szczegółowo

Wielkość i struktura nakładów inwestycyjnych przedsiębiorstw w Polsce w latach 2001 2008

Wielkość i struktura nakładów inwestycyjnych przedsiębiorstw w Polsce w latach 2001 2008 Ekonomia Menedżerska 2009, nr 6, s. 105 117 Joanna Duda*, Anna Wolak-Tuzimek** Wielkość i struktura nakładów inwestycyjnych przedsiębiorstw w Polsce w latach 2001 2008 1. Wprowadzenie Rozwój przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Są to zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pienięŝnych na cele działalności gospodarczej przedsiębiorstwa.

Są to zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pienięŝnych na cele działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Finanse przedsiębiorstwa Są to zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pienięŝnych na cele działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Zarządzanie Polega na pozyskiwaniu źródeł

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE. - pozostałych definiować pozostałe koszty i przychody operacyjne,

WYMAGANIA EDUKACYJNE. - pozostałych definiować pozostałe koszty i przychody operacyjne, PRZEDMIOT: Rachunkowość handlowa KLASA: IV TH WYMAGANIA EDUKACYJNE L.p. Dział programu 1. Pozostałe koszty i przychody operacyjne - pozostałych definiować pozostałe koszty i przychody operacyjne, Poziom

Bardziej szczegółowo

Omówienie programu nauczania Przedmiotowy system oceniania. Pojęcie finansów. Definiowanie pojęcia finansów publicznych i prywatnych

Omówienie programu nauczania Przedmiotowy system oceniania. Pojęcie finansów. Definiowanie pojęcia finansów publicznych i prywatnych Zakres treści z przedmiotu Finanse Klasa 2TE1, 2TE2 LP Temat Zakres treści 1 Lekcja organizacyjna Omówienie programu nauczania Przedmiotowy system oceniania 1 Pojęcie finansów Definiowanie pojęcia finansów

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Majątek przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Spółki BPX Spółka Akcyjna

Spółki BPX Spółka Akcyjna Sprawozdanie Rady Nadzorczej Spółki BPX Spółka Akcyjna z siedzibą we Wrocławiu z oceny sprawozdania finansowego, sprawozdania Zarządu z działalności spółki oraz wniosku Zarządu w sprawie podziału zysku

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Stan na koniec 2013 r.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Stan na koniec 2013 r. Kontakt: tel. 71 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/wroc INFORMACJA SYGNALNA nr 1/2014 PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku w sprawach: przystąpienia Gminy Kowalewo Pomorskie do Lokalnego Funduszu Pożyczkowego Samorządowa Polska Kowalewo

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych.

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Rozwinięciem wstępnej analizy sprawozdań finansowych jest analiza wskaźnikowa. Jest ona odpowiednim narzędziem analizy finansowej przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r.

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 19.6.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w I kwartale 215 r. W I kwartale 215 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 4,, o 1,6% więcej niż

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP

Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP Konin, 24 marca 2014 r. BGK jedyny Bank Państwowy w Polsce założony w 1924 r. www.jeremie.com.pl 2 Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r.,

Bardziej szczegółowo

W grupie kapitałowej Energomontaż-Południe S.A. wyodrębniono cztery segmenty branżowe: Budownictwo, Produkcja, Handel, Działalność pomocnicza

W grupie kapitałowej Energomontaż-Południe S.A. wyodrębniono cztery segmenty branżowe: Budownictwo, Produkcja, Handel, Działalność pomocnicza Rodzaje segmentów działalności ze wskazaniem produktów (usług) i towarów w ramach każdego wykazywanego segmentu branżowego lub składu każdego wykazywanego segmentu geograficznego oraz wskazanie, który

Bardziej szczegółowo

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu - Pojęcie i kształt systemu finansowoprawnego

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej I N F O R M A C J A o gospodarowaniu środkami w wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej w roku 27 Warszawa, maj 28 SPIS TREŚCI:

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo