Rocznik. Political Science Annual No. 8 9/2012/2013 Special Edition

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rocznik. Political Science Annual No. 8 9/2012/2013 Special Edition"

Transkrypt

1 Rocznik Nr 8 9/2012/2013 Wydanie specjalne Politologiczny Political Science Annual No. 8 9/2012/2013 Special Edition Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach Wydział Zarządzania i Administracji Instytut Nauk Politycznych Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego Kielce 2013

2 Kolegium redakcyjne/editorial Committee prof. zw. dr hab. Roman Bäcker, prof. zw. dr hab. Józef M. Fiszer, prof. zw. dr hab. Jerzy Jaskiernia, prof. dr hab. Kazimierz Kik, Assoc. prof. PhDr. Jan Koper, PhD, prof. PhDr. Peter Kulašik, CSc., prof. zw. dr hab. Edward Olszewski, prof. zw. dr hab. Krzysztof Pałecki, Assoc. prof. PhDr. Peter Terem, PhD Redaktor naukowy/editor-in-chief Agnieszka Kasińska-Metryka, Urszula Wasińska Sekretarz redakcji/assistant Editors Magdalena Molendowska Recenzent/Reviewers dr hab. Robert Wiszniowski, prof. nadzw. Opracowanie redakcyjne/editorial study Olga Darewicz-Uberman Formatowanie komputerowe/computer formating Józef Bąkowski Copyright by Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, Kielce 2013 Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego Kielce, ul. Żeromskiego 5 tel tel./fax

3 Spis treści wstęp Krzysztof Pałecki O typologii kandydatów na polityków... 9 Z historii i filozofii w stronę marketingu Adam Zamojski Tożsamość europejska próba analizy SWOT Andrzej Szczypka Wybory do Sejmu PRL z 1952 r. i rad narodowych z 1954 r. w propagandzie w powiecie częstochowskim (wybrane zagadnienia).. 29 Rafał Klepka Marketing polityczny: szansa czy zagrożenie dla demokracji? Agnieszka Kasińska-Metryka Rozwój marketingu politycznego w Polsce a szanse i zagrożenia dla systemu demokratycznego Marek Sempach Marketingowy proces budowania wizerunku nowoczesnej zorientowanej rynkowo organizacji politycznej Marketing polityczny wczoraj i dziś Izabela Podobas Wpływ komercjalizacji życia politycznego na regres wartości etycznych w polityce Anna Szwed Kampania wyborcza w dobie postpolityki. Wybory Magdalena Wojtoń Kampanie profrekwencyjne w Polsce analiza problemu Anna Sobczuk Regulacje prawne działalności mass mediów w okresie wyborów Iwona Płachta, Iwona Nogaj Kryzys polskich mediów i ich wpływ na dyskurs polityczny

4 4 Spis treści Od teorii do praktyki analiza wybranych kampanii i ich problemów Karolina Pałka Specyfika językowa Naszego Dziennika. Wokół katastrofy smoleńskiej Ewelina Kancik Internet jako słabo wykorzystana płaszczyzna marketingu politycznego. Casus wyborów do Senatu RP 2011 na Lubelszczyźnie Urszula Wasińska Analiza polityki promocyjnej Kielc i jej wpływ na kształtowanie wizerunku regionu

5 Contents INTRODUCTION Krzysztof Pałecki About the typology of political candidates... 9 From history and philosophy to political marketing Adam Zamojski The european identity: an attempt at SWOT analysis Andrzej Szczypka Elections to the Polish Sejm in 1952 and to the National Councils in Propaganda in Częstochowa region (the outline of the problem) Rafał Klepka Political marketing: opportunity or threat for democracy? Agnieszka Kasińska-Metryka Developing of political marketing in Poland chances and threats Marek Sempach The marketing process of image creation of the modern market oriented political organization POLITICAL MARKETING YESTERDAY AND TODAY Izabela Podobas The impact of political life commercialization on regress of ethical values in politics Anna Szwed Political campaign in the time of post-policy. Elections in Magdalena Wojtoń Political attendance of Polish society. Case of study Anna Sobczuk Legal regulations activities of the mass media in the election period Iwona Płachta, Iwona Nogaj The crisis of the Polish media and their influence on political discourse

6 6 Contents FROM THEORY TO PRACTICE THE ANALYSIS OF SELECTED COMPAIGNS AND THEIR PROBLEMS Karolina Pałka The specificity of the language of Nasz Dziennik. Around the Smolensk air crash Ewelina Kancik The Internet as a poorly utilized the plane of political marketing. Casus of elections to the Senate in 2011 in the Lublin region Urszula Wasińska Analysis of Kielce promotion policy and its influence on the image of the region

7 Wstęp

8

9 Rocznik Politologiczny 2012/2013, nr 8/9, 9-12 Krzysztof Pałecki 1 O typologii kandydatów na polityków 1 About the typology of political candidates Rok temu na konferencji poświęconej marketingowi politycznemu mówiłem o problemie odpowiedzialności a raczej jej braku marketingowców politycznych (spin doktorów), nie tylko za efekty ich pracy (za sukces polityczny osób poddanych ich zabiegom), ale także, co nawet ważniejsze, za społeczne następstwa funkcjonowania takich osób na scenie politycznej. Dzisiaj, obarczony całym bagażem zastrzeżeń i wątpliwości co do tego, na czym miałby polegać kryzys tej dziedziny wiedzy stosowanej (rodzaj inżynierii społecznej), pozwolę sobie powiedzieć parę słów na temat, a jednak inaczej. Punktem wyjścia niech będzie zaufanie do receptur w starych książkach kucharskich, w których za końcową jakość przyrządzanej potrawy w co najmniej równym stopniu odpowiadała jakość użytych do niej komponentów (produktów), jak i sam sposób jej przygotowania (słynne babcine: weź najlepszą część mięsa..., kopę świeżych jaj..., rybę tego ranka złowioną, półtorafuntową... itp.). Kierując się taką wskazówką, skierujmy naszą uwagę na jakość osobniczą ludzi, z których nasi marketingowcy polityczni zamierzają uczynić liderów politycznych, czyli bez względu na rodzaj uzasadnienia dla takiej desygnacji członków społecznej elity. Przyjmijmy założenie, być może kontr-faktyczne, że podobnie jak z potrawami nie każdy człowiek posiada cechy osobowe predestynujące go w ogóle, lub w takim samym stopniu, do pełnienia funkcji politycznych (zawodu polityka). Oczywiście już słyszę protesty niektórych spin specjalistów, którzy będą przekonywali: dajcie mi człowieka, a ja zrobię z niego prezydenta. Wykluczmy też tzw. kariery losowe (chciałoby się powiedzieć: dyzmatyczne ), gdy liczącym się politykiem staje się ktoś przypadkowy przez zbieg okoliczności, pomyślną sytuację społeczną, układy towarzyskie lub przypadki tzw. just to be. Możemy je pominąć, ponieważ redukują one, całkowicie lub znacząco, konieczność podejmowania zabiegów marketingowych. Zatem jeżeli chcemy dokonać racjonalnej promocji kandydatów na rządzących i mamy takie możliwości, warto zastanowić się, jakie osobowo- 1 Wprowadzenie wygłoszone na Ogólnopolskiej Konferencji, pt. Kryzys marketingu politycznego, Kielce, r.

10 10 Krzysztof Pałecki ści z jakimi rodzajami kariery politycznej są ze sobą wystarczająco koherentne, aby stwarzać szansę sukcesu. Zacznijmy od typologizowania tych ostatnich. Zaczynając od wierzchołka hierarchii społecznej (politycznej) ważności, wyróżnimy typ polityka męża stanu. Gdyby trzeba było wskazać imienne wcielenia tego typu w rzeczywistości politycznej, to służę przykładami Lincolna, de Gaulle a, Gorbaczowa lub z bliższych nam geograficznie, w skromniejszym wymiarze, Masaryka czy Benesza. Bez wątpienia także Józefa Piłsudskiego. Mąż stanu to twórca własnej wizji porządku społecznego, idei i programów politycznych w skali makro oraz zasad ich realizowania, często na przekór liczącej się opozycji lub w niesprzyjającej sytuacji. Polityk mąż stanu jest najczęściej utożsamiany z jego ideami i społecznie rozliczany właśnie z ich realizacji lub/i porażki. Cechy osobowe, w szczególności ujawniające się w życiu prywatnym słabości (słabostki), z pewnymi wyjątkami są mało istotne, bo ukryte pod powagą, wielkością i znaczeniem jego idei. Ale bez wątpienia musi być zdolny do tworzenia oryginalnych, abstrakcyjnych, intelektualnych kreacji. Inwentywność ideologiczna to jego cecha niezbywalna, zatem jest to typ myśliciela, samoistnego filozofa, wizjonera. Powinien być wyposażony także w umiejętność przekonywującego komunikowania swoich idei. Mieć coś z osobowości wieszcza, potrafiącego fascynować swoich zwolenników i przyprawiającego o bezsilną złość przeciwników. Upór i odwaga, a może i brak skrupułów, wynikające z niezachwianego przekonania o swoich racjach, to także konieczna część jego osobowego wyposażenia. Kandydat na męża stanu powinien być osobnikiem epatującym pewnością siebie, ale jednocześnie umiejącym skutecznie przekonać otoczenie, że nie jest ona bezzasadna. Brak tej cechy odbiera mu możliwość przewodzenia, co czyni go w odbiorze otoczenia zarozumialcem niewartym uwagi i narażonym na kpiny. Wszystkie niezbędne cechy męża stanu łącznie występują nadzwyczaj rzadko, a jak się już zdarzają, to stwarzają nie lada wyzwanie dla zabiegów marketingu politycznego. Takie osoby chadzają własnymi drogami i niechętnie poddają się jakimkolwiek zaleceniom innych. Marketing właściwie jest im potrzebny tylko do upublicznienia samej osoby i jej politycznego programu. Powinno go być mało, z nastawieniem na techniki zachowawcze, utrwalające raczej społeczny wizerunek takiej postaci niż ją kreujące. Inaczej mówiąc, kandydaci na męża stanu, jeżeli już się tacy trafią, nie są dla marketingu politycznego najlepszym materiałem do ukształtowania i zaprezentowania. Kolejnym wyróżnionym typem jest polityk technokrata. Jego kariera (losy publiczne) jest tym razem uzależniona przede wszystkim od stopnia posiadanej stosowalnej wiedzy i praktycznych, akurat poszukiwanych, umiejętności. Co więcej, społeczna opinia o nim jest uzależniona od dowiedzionej (lub niepotwierdzonej) skuteczności jego działań. Kandydat na takiego polityka bez tych przymiotów pozostanie również bez znaczniejszych sukcesów, bo niechybnie ujawni się, że brakuje mu odpowiedniej wiedzy lub/i umiejętności (zdolności) praktycznych, a takich ułomności nie uda się poprawić, całkiem ukryć, dobrze zamaskować nawet przy naj-

11 O typologii kandydatów na polityków 11 większych wysiłkach marketingowych. Natomiast z osoby rzeczywiście gruntownie wykształconej lub/i z doświadczonego, sprawdzonego praktyka, pozostającego z najrozmaitszych powodów poza lub w cieniu sceny politycznej, marketingowcy polityczni są w stanie stworzyć liczącego się gracza politycznego. Typem polityka wartym wyróżnienia jest moralista. Jego pozycja jest głównie uzależniona od pozytywnej społecznej opinii na temat motywów jego publicznej i prywatnej działalności. Powinna to być zatem osoba o tzw. nieskazitelnym charakterze, niekwestionowany wzór godnych naśladowania cnót obywatelskich i osobistych. W związku z tym oczekuje się od niego niezachwianej pryncypialności, zdolności do publicznej, jednoznacznej oceny postępowań innych instytucjonalnych uczestników sceny politycznej, bez względu na przewagi ich organizacyjnej pozycji, zakres prerogatyw politycznych lub rozmiary możliwości korzystania z władzy politycznej. Oceny, według czystych kryteriów aksjologicznych, przede wszystkim odnoszących się do tzw. wartości uniwersalnych (np. dobra wspólnego, sprawiedliwości, solidarności, uczciwości, bezinteresowności). Nie będzie zatem dobrym materiałem do zabiegów marketingowych osobnik wzbudzający nawet tylko drobne wątpliwości co do swojej moralności, nie mówiąc już o wywołującym oburzenie z powodu przypisywanych mu powszechnie zasłużenie lub niekoniecznie zachowań uznawanych za skandaliczne, ktoś niewzbudzający zaufania albo co gorzej uważany za kontestatora powszechnie akceptowanych zasad. Nie jest ważne, czy opinia ta znajduje podstawy w rzeczywistych skłonnościach lub/i czynach, czy jest tylko następstwem ustalonej opinii (np. krążących plotek). Skuteczność marketingu politycznego będzie i w tym przypadku nader ograniczona. Plotkę można co prawda niekiedy zneutralizować anty-plotką, a wykreować i upowszechnić medialnie kryształowy charakter kandydata, ale w opinii społecznej i tak pozostaną śladowe wątpliwości. Tak już bowiem jest, że lubimy myśleć o innych niepochlebnie. To nie rokuje zbyt dobrze sukcesowi marketingowemu w grze o pozycję polityczną. Jako ostatniemu przyjrzyjmy się kandydatowi do stanowisk politycznych, który spełnia wymogi tzw. polityka medialnego, czyli kogoś, kto jest wyjątkowo dobrze odbierany przez publiczność medialną. Uroda, elegancja, elokwencja, stała obecność w mediach, ale także niezmienne bycie en vogue, funkcja uznanego arbitra mody, nie tylko dotyczącej stroju, ale co ważniejsze mody na określone wystąpienia polityczne, posiadania zdolności do ich sugestywnego propagowania, są tym razem przymiotami niezbędnymi. Kandydat noszący swój garnitur w sposób niebudzący niczyjej wątpliwości, że jest to przeszkadzające mu, okazjonalne przebranie, chociaż na początku nie będzie obiecującym materiałem do zabiegów marketingowych, to jednak inaczej niż poprzednio tego rodzaju ułomności mogą zostać dosyć łatwo wyrugowane. Dlatego może to uzasadniać przekonanie niektórych spin doktorów, że każdy, no może niemal każdy, jest w stanie przy ich pomocy osiągnąć spory sukces polityczny (np. wyborczy). Powinien tylko całkowicie podporządkować się fachowym radom specjalistów od kształtowania wizerunku. Kariera polityczna ta-

12 12 Krzysztof Pałecki kiej postaci jest jednak dosyć labilna; w dużym stopniu pozostaje uzależniona np. od zmiennych decyzji szefów określonych mediów, dla których taki polityk to z reguły tylko: jedna z wielu możliwości. Również w momentach kryzysowych, gdy pojawiają się trudności, uwaga i poparcie publiczne mogą zwrócić się w kierunku innych kandydatów na polityków, nie tak dobrze prezentujących się, lecz uznanych za bardziej kompetentnych. To naraża z kolei na szwank prestiż zawodowy osób trudniących się marketingiem politycznym. Z oczywistych powodów nie każdy może stać się mężem stanu i żadne zabiegi marketingu tu nie pomogą, Oczywiście przedstawiona typologia, jak to typologia, nie jest ani zupełna, ani rozłączna. Ale nie takie było jej przeznaczenie. Chodziło o to, żeby przekonać specjalistów z dziedziny marketingu politycznego, że jednym ze sposobów przezwyciężenia denuncjonowanego przez nich kryzysu tej dyscypliny może okazać się zmiana strategii jej uprawiania. Zmiana do pewnego stopnia wyglądająca na kosmetyczną, ale zdaniem piszącego te słowa znacząca. Polega ona na przekierowaniu nadmiernej jak sądzę uwagi ze skuteczności technik kształtowania opinii publicznej i wizerunku kandydata na jego cechy własne, pozwalające lub uniemożliwiające ukształtowanie polityka danego typu (modelu idealnego). Oczywiście używając odpowiednich technik marketingowych. A to z konieczności wymaga trafnego rozpoznania właściwości materiału ludzkiego będącego przedmiotem takich zabiegów. I tak powracamy do mądrości starych ksiąg kucharskich. Podpowiadają one, że sukces gwarantuje dobry surowiec, umiejętnie przyrządzony. Kiepski, nawet najlepiej przyrządzony, to, powracając do marketingu politycznego, recepta na jego kryzys.

13 Z historii i filozofii w stronę marketingu

14

15 Rocznik Politologiczny 2012/2013, nr 8/9, Adam Zamojski Tożsamość europejska próba analizy SWOT The european identity: an attempt at SWOT analysis Zmienność współczesnego świata zachęca do szukania nowych interdyscyplinarnych obszarów badawczych i otwierania się na dorobek nowych dyscyplin naukowych. Wydaje się, że wypływa z tego pożytek dla wszystkich stron biorących udział w tym procesie. Tak stało się chociażby z marketingiem politycznym, który jak zauważa Agnieszka Kasińska-Metryka, nie rozwinął się samodzielnie, ale w drodze ewolucji, poczynając od marketingu ekonomicznego i jego dorobku, poprzez marketing społeczny, aż do implementacji narzędzi marketingowych na pole polityki 1. Marketing polityczny przysposabiając nową metodologię, doprowadził do pojawienia się cennej jakości na rynku informacyjnym. Jest to z pewnością istotny kierunek badań, mimo zauważanego przez badaczy spadku dynamiki rozwoju tej młodej dyscypliny i objawów pewnego kryzysu. Mariusz Kolczyński dostrzega w tym miejscu pojawienie się syndromu redukcji marketingowej kreatywności 2. W ramach niniejszego artykułu proponuje się wykorzystanie interdyscyplinarnego podejścia i spojrzenie przez pryzmat wybranych narzędzi marketingowych (analiza SWOT) na problematykę ewoluującej tożsamości europejskiej (określenie mocnych i słabych stron tożsamości europejskiej oraz szans i zagrożeń przed nią stojących). Tego typu ujęcie koresponduje z coraz częściej stosowanym w nauce i coraz bardziej docenianym systemowym paradygmatem. 1 A. Kasińska-Metryka, Dokąd zmierza marketing polityczny? Bariery i możliwości, w: Marketing polityczny. Doświadczenia polskie, red. R. Wiszniowski, A. Kasińska-Metryka, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2012, s M. Kolczyński, Marketing polityczny w Polsce w poszukiwaniu utraconej dynamiki rozwoju, w: Kryzys marketingu politycznego, red. A. Kasińska-Metryka, R. Wiszniowski, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2013, s. 42.

16 16 Adam Zamojski Analiza SWOT w marketingu Zdaniem Philipa Kotlera Przedsiębiorstwo powinno obserwować kluczowe siły makrootoczenia (demograficzne/ekonomiczne, technologiczne, polityczno-prawne, społeczno-kulturowe), a także ważnych aktorów mikrootoczenia (klientów, konkurentów, kanały dystrybucji, dostawców), mogących mieć wpływ na zdolność do osiągania zysku na danym rynku. Jednostka biznesu powinna stworzyć system wywiadu marketingowego, śledzącego trendy i wszelkie ważne wydarzenia. Następnie dla każdego trendu lub wydarzenia specjalista od marketingu powinien określić wynikające z nich możliwości i zagrożenia 3. Menedżer powinien oczywiście realistycznie oceniać sytuację rynkową. Cele, które stawia przed organizacją, powinny być też możliwe do osiągnięcia. Nie znaczy to oczywiście, że należy rezygnować z celów ambitnych. Chodzi po prostu o to, żeby w procesie myślowym uwzględniać wszystkie elementy analizy SWOT 4. Analiza SWOT wskazuje najważniejsze silne i słabe strony firmy oraz stojące przed nią szanse i zagrożenia (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats SWOT) wynikające z audytu strategicznego 5. Analiza SWOT ma na celu umożliwienie antycypacji istotnych wydarzeń mogących wpływać na firmę 6. Analiza szans rynkowych polega na trafnym odczytaniu zmian zachodzących w otoczeniu. Jerzy Altkorn zauważa, że Lista czynników określających rynkowe szanse jest właściwie nieskończona, a ich oddziaływanie wielokierunkowe 7. Szanse mogą wypływać z klimatu gospodarczego, zmian demograficznych (dzietność rodzin, starzenie się społeczeństwa), rynku, technologii. Zagrożenia mogą zaś być związane z działalnością konkurencyjną, presją ze strony kanałów dystrybucji, zmianami demograficznymi, polityką. Nie wszystkie z tych zagrożeń wymagają oczywiście jednakowej uwagi. Dla każdego zagrożenia należy określić prawdopodobieństwo i potencjalne szkody, jakie może ono wyrządzić 8. Zidentyfikowane zagrożenia powinny być sklasyfikowane według ich wagi i prawdopodobieństwa zajścia 9. Następnie należy się skupić na najbardziej prawdopodobnych zagrożeniach oraz przygotować plany, które pozwolą im zaradzić. Szanse pojawiają się wtedy, gdy trendy w otoczeniu działają na korzyść przedsiębiorstwa. Należy ocenić każdą 3 P. Kotler, Marketing. Analiza, planowanie, wdrażanie i kontrola, Wydawnictwo Gebethner i S-ka, Warszawa 1994, s T. Domański, P. Kowalski, Marketing dla menedżerów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Łódź 1998, s P. Kotler, G. Armstrong, J. Saunders, V. Wong, Marketing. Podręcznik europejski, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2002, s Ibidem, s J. Altkorn, Marketing w turystyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004, s P. Kotler, G. Armstrong, J. Saunders, V. Wong, Marketing. Podręcznik europejski, s P. Kotler, Marketing. Analiza, planowanie, wdrażanie i kontrola, s. 73.

17 Tożsamość europejska próba analizy SWOT 17 Rys. 1. Schemat blokowy źródeł SWOT Źródło: Opracowanie własne na podstawie P. Kotler, G. Armstrong, J. Saunders, V. Wong, Marketing. Podręcznik europejski, s ; P. Kotler, Marketing. Analiza, planowanie, wdrażanie i kontrola, s szansę według jej potencjalnej atrakcyjności i prawdopodobieństwa przyczynienia się do sukcesu firmy. Siły i słabości w analizie SWOT odnoszą się do krytycznych czynników sukcesu. Są one względne, nie zaś absolutne, wszystko zależy bowiem od siły konkurencji. Siła powinna być oczywiście oparta na faktach i racjonalnych przesłankach 10. Zdaniem Philipa Kotlera Każdy biznes musi okresowo dokonywać oceny swoich sił i słabości P. Kotler, G. Armstrong, J. Saunders, V. Wong, Marketing. Podręcznik europejski, s P. Kotler, Marketing. Analiza, planowanie, wdrażanie i kontrola, s. 74.

18 18 Adam Zamojski Silne strony mogą wypływać z wiodącej pozycji rynkowej, dostępu do technologii, jakości, dystrybucji, wiodącej pozycji na zdywersyfikowanych rynkach. Słabe strony mogą zaś wynikać z dalekiego miejsca na rynku, mało znanej marki, niskiego budżetu na reklamę i promocję, słabej obecności na dużych rynkach, niskiej dochodowości i atrakcyjności propozycji 12. Fundamenty tożsamości europejskiej Tożsamość europejska ma charakter dynamiczny. Europejskie dziedzictwo kulturowe czerpie z nurtu przyrodniczego i humanistycznego filozofii starożytnej Grecji, rzymskiego prawa, religijności judeochrześcijańskiej, licznych kultur europejskiego barbarzyństwa oraz dorobku, który dała cywilizacji epoka oświecenia. Z drugiej strony badania nad tożsamością europejską (także nad tożsamością innych cywilizacji i kręgów kulturowych) powinny cechować się systemowym podejściem i interdyscyplinarnym charakterem. Takie ujęcie wymusza na badaczach tożsamości europejskiej chociażby homogeniczny charakter genotypu populacji zamieszkującej Europę, potwierdzony przez międzynarodowy zespół naukowców wykorzystujących najnowocześniejsze technologie mapowania mitochondrialnego Rys. 2. Schemat blokowy źródeł tożsamości europejskiej Źródło: A. Zamojski, W poszukiwaniu tożsamości europejskiej, w: Europejskie stosunki narodowościowe. Aspekty duchowe i materialne, red. B. Nitschke, Instytut Politologii, Uniwersytet Zielonogórski, Wydawnictwo MAjUS s.c., Zielona Góra 2010, s P. Kotler, G. Armstrong, J. Saunders, V. Wong, Marketing. Podręcznik europejski, s. 125.

19 Tożsamość europejska próba analizy SWOT 19 DNA. W rozpoczętym z inicjatywy National Geographic w 2005 roku projekcie genograficznym Geno 2.0, wzięło już udział ponad 653 tys. uczestników z ponad 140 krajów 13. Dzięki wspomnianemu programowi badawczemu uzyskano wgląd w historię migracji homo sapiens oraz określono genetyczne pochodzenie i zróżnicowanie gatunku ludzkiego w globalnej skali. Na rysunku 2 przedstawiono zestawienie naturalnych i symbolicznych źródeł tożsamości europejskiej. SWOT tożsamości europejskiej Pantha rhei znana konstatacja wariabilisty Heraklita z Efezu dotyczy także materii, którą się zajmujemy. Tożsamość europejska również podlega zmianie. Można już dostrzec zarys kierunków jej transformacji. Miejsce tradycyjnych systemów filozoficznych zaczynają zajmować postmodernizm i recentywizm. Chrześcijaństwo (mimo prób modernizacji w rodzaju ewolucjonizmu chrześcijańskiego P. Teilharda de Chardin) jest wypierane przez konsumpcjonistyczną religię zakupów skrzyżowaną z ateizmem i indyferentyzmem religijnym (wypadkową upowszechnienia idei oświeceniowych) oraz skomercjalizowane wierzenia sekt religijnych i New Age Movement. Renesans przeżywa religijność neopogańska. Dodatkowo mamy do czynienia z niskimi wskaźnikami dzietności rdzennej ludności Europy (poniżej prostej zastępowalności pokoleniowej), na co nakłada się demograficzna ekspansja napływowych wyznawców Allaha. Strengths (silne strony) Siłę tożsamości europejskiej buduje bogactwo kultury Starego Kontynentu, będącej wypadkową zróżnicowanych źródeł symbolicznych, oraz homogeniczny charakter dziedzictwa genetycznego zamieszkującej tu populacji. Wspomniane bogactwo kultury opiera się na dorobku antyku grecko-rzymskiego i wpływie fundamentu judeochrześcijańskiego oraz aksjologii z nim związanej (prawo naturalne), ale niemniej istotnym czynnikiem jest fundament barbarzyński i oświeceniowy. Starożytnej Grecji zawdzięczamy filozofię, sztukę, naukę i politykę 14. Postać Sokratesa i jego heroiczna postawa podczas procesu przed sądem Aten są legendarne. Zdaniem Leszka Kołakowskiego z Sokratesem identyfikują się wszyscy europejscy 13 Geno 2.0: The Greatest Journey Ever Told. Your Story. Our Story. The Human Story, https:// genographic.nationalgeographic.com/ [dostęp: ]. 14 K. Łastawski, Historia integracji europejskiej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2006, s. 15.

20 20 Adam Zamojski Źródło: Opracowanie własne. Rys. 3. Schemat blokowy SWOT tożsamości europejskiej filozofowie, choćby nawet w całości odrzucali jego idee 15. Twierdził on nawet, że Filozof niezdolny utożsamić się z tą archetypiczną postacią nie należy do tej cywilizacji 16. Filozofia europejska jest uznawana za ciąg przypisów do Platona i Arystotelesa. Starożytnym Grekom zawdzięczamy w końcu wynalazek demokracji. Miał on ważki wpływ na formowanie się antycznej przestrzeni kulturowej, stając się jednym z fundamentów europejskiej tożsamości. Od około 753 r. p.n.e. tożsamość Europy wykuwana była także w starożytnym Rzymie. Wzbogacił on kulturę europejską, dając jej działa Horacego, Wergiliusza, Owidiusza i Cycerona. Fundamentem dalszego rozwoju Europy stały się: wspólne 15 L. Kołakowski, Horror Metaphysicus, Wydawnictwo Znak, Kraków 2012, s Ibidem.

21 Tożsamość europejska próba analizy SWOT 21 prawo, wspólnota cywilizacyjna rzymskiego imperium oraz utrzymywany siłą pokojowy porządek Pax Romana 17. W Rzymie powstał oryginalny system prawa, będący podstawą współczesnych kodeksów. Dzięki niemu w życiu publicznym Europy podstawową rolę zaczęła odgrywać norma prawna, która stała się zasadą generującą społeczny ład. Właśnie w Rzymie po raz pierwszy w historii pojawił się testament norma prawna odnosząca się do jednostkowego wymiaru. Był to istotny zwrot cywilizacyjny, ponieważ w praktyce oznaczał on usankcjonowanie zdolności jednostki do decydowania o własnej woli. Zdaniem Franciszka Gołembskiego do osiągnięć cywilizacji rzymskiej trzeba również zaliczyć system sądowniczy oraz rozwiązania formalne stosowane w procedurach legislacyjnych 18. Ważnym fundamentem tożsamości europejskiej jest religia chrześcijańska. Niosła ona światu hellenistycznemu Dobrą Nowinę o zbawieniu w Chrystusie, ale i przejmowała święte miejsca religii przedchrześcijańskich oraz ich praktyki i formy kultu: relikwie, procesje czy pielgrzymki. Chrześcijański zwyczaj pielgrzymowania był kontynuacją pielgrzymek grecko-rzymskich. Wielką czcią w czasach antycznych otaczano chociażby sanktuarium Diany-Artemidy w Efezie 19. Edykt cesarza Konstantyna Wielkiego z 313 r. otworzył drogę do uznania przez cesarza Teodozjusza I Wielkiego w 391 r. chrześcijaństwa za państwową religię rzymskiego imperium. Po upadku Rzymu antycznego pojawiły się w dziejach Europy wieki ciemne. Zdaniem Franciszka Gołembskiego czynnikiem, który w istotny sposób wpłynął na możliwość powstania nowej przestrzeni symbolicznej o wymiarze uniwersalnym było chrześcijaństwo. To jego system wartości stał się podstawowym budulcem dla nowej przestrzeni symbolicznej, która z czasem stała się nośnikiem dla formowania wielkiej kultury europejskiego średniowiecza 20. Istotnym momentem dla ugruntowania się tożsamości europejskiej było powstanie chrześcijańskiego deontologicznego (opartego na obowiązku i powinności) systemu wartości. Jego źródła miały oczywiście heteronomiczny charakter (prawodawcą był transcendentny Bóg), ale okolicznością nie do przecenienia stało się powstanie konstrukcji prawa naturalnego, wkład Doktora Anielskiego św. Tomasza z Akwinu. Jan Paweł II pisał w Pamięć i tożsamość o kształtowaniu się pluralizmu kultur narodowych na fundamencie wartości chrześcijańskich uznawanych na całym kontynencie. Jego zdaniem ewangelizacja stworzyła Europę, dała początek cywilizacji narodów i ich kulturze K. Łastawski, Od idei do integracji europejskiej, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej TWP, Warszawa 2003, s F. Gołembski, Cywilizacja europejska, Wydawnictwo Poltext, Warszawa 2012, s A. Flis, Chrześcijaństwo i Europa. Studia z dziejów cywilizacji Zachodu, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków 2003, s F. Gołembski, Tożsamość europejska (aspekty teoretyczne), w: Tożsamość europejska, red. F. Gołembski, Biblioteka Europejska nr 1, Uniwersytet Warszawski, Instytut Nauk Politycznych, Zakład Instytucji Europejskich, Warszawa 2005, s Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość, Wydawnictwo Znak, Kraków 2005, s. 96.

22 22 Adam Zamojski Akcentuje się również znaczenie tzw. barbarzyńskich aspektów tożsamości europejskiej. Chodzi o dziedzictwo kulturowe ludów celtyckich, germańskich, słowiańskich, ugrofińskich, bałtyjskich wspólnot plemiennych zamieszkujących krainy określane przez Rzymian wspólną nazwą barbaricum, za północną granicą Cesarstwa Rzymskiego. Karol Modzelewski uważa, że bez zbadania tych źródeł nie można zrozumieć złożonej historii Europy oraz kulturowej różnorodności naszego kontynentu 22. Plemionom barbarzyńskim zawdzięczamy najprawdopodobniej zróżnicowanie kultury. Hans-Georg Gadamer twierdził nawet, że różnorodność kultury europejskiej jest najcenniejszym skarbem, jaki Europie udało się ocalić z pożogi dziejowej i jaki ma ona światu do zaoferowania 23. Wpływ na kształtowanie się europejskiej tożsamości i przestrzeni kulturowej wywarło także oświecenie. Ustanowienie rozumu głównym arbitrem, próby wyzwolenia umysłu z nietolerancji i fanatyzmu, idea postępu i doskonalenia się gatunku ludzkiego oraz wiara w omnipotencję i wychowawczą siłę sprawczą oświeconych filozofów doprowadziły do modernizacji Europy 24. Genetycznym bagażem Europejczyków od dwóch dziesięcioleci zajmuje się Bryan Sykes z University of Oxford. Jest profesorem genetyki człowieka, ale również prezesem firmy Oxford Ancestors zajmującej się pochodzeniem i migracją homo sapiens, przy wykorzystaniu analizy DNA 25. Sykes jest badaczem interdyscyplinarnym. Korzysta z dorobku genetyki, biochemii, antropologii i historii. Specjalizuje się w analizie dziedziczenia 37 genów mitochondrialnego DNA. W swoich badaniach nie jest zresztą już dziś osamotniony. Podobny program badawczy realizują Rebecca L. Cann, Mark Stoneking i Allan C. Wilson z Wydziału Biochemii University of California 26. Bryan Sykes zlokalizował na kontynencie siedem obszarów, gdzie prawdopodobnie żyły pramatki wszystkich współczesnych Europejczyków. Sykes stoi na stanowisku, że 95 proc. Europejczyków może znaleźć w sobie ślady genetycznego powinowactwa prowadzącego do jednej z siedmiu tzw. córek Ewy, a tak na prawdę do jednej z siedmiu grup mtdna dziedziczonych w linii żeńskiej 27. Grupom tym przypisano wiek między 43 tys. a 8 tys. lat p.n.e K. Modzelewski, Barbarzyńska Europa, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2004, s Pisze o tym Zygmunt Bauman w eseju Tożsamość różnica dialog. Kultura w jednoczącej się Europie, tenże, Kultura w płynnej nowoczesności, Narodowy Instytut Audiowizualny, Warszawa 2011, s Główne oświeceniowe motywy i idee syntetycznie przedstawia Zbigniew Drozdowicz w pracy Filozofia oświecenia; tenże, Filozofia oświecenia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, s Oxford Ancestors. Explore Your Genetic Roots, [dostęp: ]. 26 Zob. R.L. Cann, M. Stoneking, A.C. Wilson, Mitochondrial DNA and human evolution, [dostęp: ]. 27 Por. B. Sykes, Siedem matek Europy, Wydawnictwo Amber, Warszawa 2002, s Por. B. Sykes, Przekleństwo Adama. Przyszłość bez mężczyzn, Prószyński i S-ka, Warszawa 2007, s. 109.

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP W centrum uwagi Roczny plan pracy Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia Klasa II I. Społeczeństwo socjologia formy życia społecznego normy

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia I. Społeczeństwo socjologia

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI GRUDZIEŃ 2011 Numer zadania 1. 2.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1 W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U.1997.78.483) wprowadza się następujące zmiany: 1)

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE

POSTANOWIENIE. pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Sygn. akt III SW 31/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 10 czerwca 2014 r. SSN Krzysztof Staryk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Nauczyciel prowadzący: Jacek Foszczyński Liczba tygodni nauki: 38 Liczba godzin w tygodniu: 3 Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. politologia studia I stopnia stacjonarne

SYLABUS. politologia studia I stopnia stacjonarne Rzeszów, 1 październik 2014 r. SYLABUS Nazwa przedmiotu Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Marketing polityczny Wydział Socjologiczno-Historyczny

Bardziej szczegółowo

Opublikowane scenariusze zajęć:

Opublikowane scenariusze zajęć: mgr Magdalena Tomczyk nauczyciel dyplomowany historii, wiedzy o społeczeństwie oraz wychowania do życia w rodzinie w Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Tarnowie. Naukowo zajmuje się historią XIX i

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

ADMINISTRACJA PUBLICZNA NA PROGU XXI WIEKU. Wyzwania i oczekiwania

ADMINISTRACJA PUBLICZNA NA PROGU XXI WIEKU. Wyzwania i oczekiwania ADMINISTRACJA PUBLICZNA NA PROGU XXI WIEKU. Wyzwania i oczekiwania Red.: Joachim Osiński Wprowadzenie Administracja publiczna na tle ewolucji instytucji państwa w XX i XXI wieku (Joachim Osiński) 1. Instytucja

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk Badania Marketingowe Kalina Grzesiuk definicja Badania marketingowe systematyczny i obiektywny proces gromadzenia, przetwarzania oraz prezentacji informacji na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych.

Bardziej szczegółowo

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski Projekt okładki Jan Straszewski Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Copyright by Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa im. Heleny

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

Budowanie wizerunku współczesnego polityka. Opracowała: mgr Diana Mościcka Uniwersytetu Warmińsko Mazurskiego w Olsztynie

Budowanie wizerunku współczesnego polityka. Opracowała: mgr Diana Mościcka Uniwersytetu Warmińsko Mazurskiego w Olsztynie Budowanie wizerunku współczesnego polityka Opracowała: mgr Diana Mościcka Uniwersytetu Warmińsko Mazurskiego w Olsztynie Wizerunek wart jest więcej niż tysiąc słów Carlos Ruiz Zafón Współcześnie potencjał

Bardziej szczegółowo

Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza.

Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza. Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza. W znaczący wkład w jej rozwój ma także kultura Starożytnego Rzymu oraz

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYKULTUROWY PRZYSZŁOŚĆ W JEDNOŚCI. http://www.solidarnosc.org.pl/

MIĘDZYKULTUROWY PRZYSZŁOŚĆ W JEDNOŚCI. http://www.solidarnosc.org.pl/ DIALOG MIĘDZYKULTUROWY PRZYSZŁOŚĆ http://www.solidarnosc.org.pl/ W JEDNOŚCI Dialog międzykulturowy Pożądany efekt spotkania z inną kulturą. Dialog międzykulturowy może być niezwykle cennym źródłem wiedzy

Bardziej szczegółowo

Autorka prezentacji: Magdalena Buzor

Autorka prezentacji: Magdalena Buzor Autorka prezentacji: Magdalena Buzor Pojęcie wychowania Wychowanie w szerokim znaczeniu wszelkie zjawiska związane z oddziaływaniem środowiska społ. i przyr. na człowieka, kształtujące jego tożsamość,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA * Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 1994 r. Sygn. akt W. 8/94

UCHWAŁA * Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 1994 r. Sygn. akt W. 8/94 25 UCHWAŁA * Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 1994 r. Sygn. akt W. 8/94 w sprawie wykładni art. 34 ust. 2 i 3 oraz art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy

Bardziej szczegółowo

Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne

Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne 1. Struktura społeczna współczesnego polskiego społeczeństwa - główne kierunki zmian. 2. Religijność Polaków dynamika i uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

Ma podstawową wiedzę na temat podstaw prawnych, organizacji i zakresu działania instytucji tworzących państwowy aparat bezpieczeństwa wewnętrznego.

Ma podstawową wiedzę na temat podstaw prawnych, organizacji i zakresu działania instytucji tworzących państwowy aparat bezpieczeństwa wewnętrznego. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych nauki

Bardziej szczegółowo

1. Termin: 20-21 czerwca 2013r.

1. Termin: 20-21 czerwca 2013r. Informacja na temat udziału w krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych w latach 2007-2014 udział w 32 konferencjach; wygłoszonych 27 referatów 1. Termin: 20-21 czerwca 2013r. Organizator: Wydział

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia Załącznik nr 1 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Literatura przykładowa

Literatura przykładowa Literatura przykładowa Samorząd terytorialny w RP Zbigniew Leoński Podręcznik "Samorząd terytorialny w RP" omawia formy organizacyjne lokalnego życia publicznego, tj. gminy, powiatu i województwa. Tok

Bardziej szczegółowo

TEKST JEDNOLITY STATUTU TOWARZYSTWA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ

TEKST JEDNOLITY STATUTU TOWARZYSTWA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ TEKST JEDNOLITY STATUTU TOWARZYSTWA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ I 1. 1. Towarzystwo Edukacji Obywatelskiej, zwane dalej Towarzystwem jest stowarzyszeniem zarejestrowanym i posiada osobowość prawną. 2. Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Kryteria oceniania historia kl. I Ocena dopuszczająca. Poziom wymagań konieczny. - zna pojęcia źródło historyczne, era, zlokalizuje na

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Społeczny ład informacyjny dr inż. Janusz Górczyński 1 Podstawowe pojęcia (1) Informacja, procesy informacyjne i systemy informacyjne odgrywały zawsze istotną rolę w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8 Od autorów....................................... 8 I. Wprowadzenie do historii 1. Dzieje historia historiografia...................... 12 Czym jest historia?............................... 12 Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Demokracja elektroniczna (e-demokracja) to rządy demokratyczne z wykorzystaniem elektronicznych technologii komunikacyjnych.

Demokracja elektroniczna (e-demokracja) to rządy demokratyczne z wykorzystaniem elektronicznych technologii komunikacyjnych. Demokracja elektroniczna (e-demokracja) to rządy demokratyczne z wykorzystaniem elektronicznych technologii komunikacyjnych. W szerszym znaczeniu termin "demokracja elektroniczna" obejmuje również elektroniczny

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Pedagogika, Wykład III - Filozofia archaiczna

Filozofia, Pedagogika, Wykład III - Filozofia archaiczna Filozofia, Pedagogika, Wykład III - Filozofia archaiczna 2009-09-04 Plan wykładu 1 Jońska filozofia przyrody - wprowadzenie 2 3 Jońska filozofia przyrody - problematyka Centralna problematyka filozofii

Bardziej szczegółowo

Autor: Ewelina Brzyszcz Studentka II roku II stopnia Dziennikarstwo i komunikacja społeczna Uniwersytet Jana Kochanowskiego Kielce

Autor: Ewelina Brzyszcz Studentka II roku II stopnia Dziennikarstwo i komunikacja społeczna Uniwersytet Jana Kochanowskiego Kielce Autor: Ewelina Brzyszcz Studentka II roku II stopnia Dziennikarstwo i komunikacja społeczna Uniwersytet Jana Kochanowskiego Kielce Wraz z upowszechnieniem Internetu narodziło się nowe pokolenie. Świat

Bardziej szczegółowo

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Proces budowania strategii Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Strategia nie jest badaniem obecnej sytuacji, ale ćwiczeniem polegającym na wyobrażaniu

Bardziej szczegółowo

Spotkanie B2B Polskie firmy w Unii Europejskiej Szanse, moŝliwości i wyzwania MenadŜer XXI wieku Inauguracja II tury projektu 07. 06.

Spotkanie B2B Polskie firmy w Unii Europejskiej Szanse, moŝliwości i wyzwania MenadŜer XXI wieku Inauguracja II tury projektu 07. 06. II TURA PROJEKTU Spotkanie B2B Polskie firmy w Unii Europejskiej Szanse, moŝliwości i wyzwania MenadŜer XXI wieku Inauguracja II tury projektu 07. 06. 2006 9.15 9.30 Rozpoczęcie Konferencji MenadŜerowie

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d

WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d Wolne wybory Wybory parlamentarne w Polsce w 1989 roku (tzw. wolne wybory) odbyły się w dniach 4 i 18 czerwca 1989. Zostały przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim Media w edukacji 2. Nazwa przedmiotu / modułu w języku angielskim Media in Education 3. Jednostka prowadząca

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ GH-H8

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ GH-H8 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ GH-H8 KWIECIEŃ 2016 Zadanie 1. (0 3) 2. Cywilizacje liskiego

Bardziej szczegółowo

PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE. ks. Artur Aleksiejuk

PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE. ks. Artur Aleksiejuk PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE ks. Artur Aleksiejuk Pojęcie praw człowieka Przez prawa człowieka rozumie się te prawa, które są bezpośrednio związane z naturą człowieka jako istoty rozumnej i wolnej (osoby)

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku Uchwała Nr 69 /2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 31 maja 2012 roku w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunku zarządzanie na poziomie drugiego stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

Sylwia Kowalska-Myśliwiecka Człowiek w reklamie czy reklama w człowieku? Wpływ reklamy na życie człowieka Abstrakt Wprowadzenie

Sylwia Kowalska-Myśliwiecka Człowiek w reklamie czy reklama w człowieku? Wpływ reklamy na życie człowieka Abstrakt Wprowadzenie Współczesne uwarunkowania promocji i reklamy. Contemorary conditions of promotion and advertising. red. naukowa Artur Jan Kukuła Książka ma charakter interdyscyplinarnego namysłu nad miejscem promocji

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: STUDIA HISTORYCZNO-SPOŁECZNE

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: STUDIA HISTORYCZNO-SPOŁECZNE Załącznik nr 16 do Uchwały nr 21/2012 Senatu UPJPII z dnia 21 maja 2012 r., wprowadzony Uchwałą nr 6/2014 Senatu UPJPII z dnia 20 stycznia 2014 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH)

Bardziej szczegółowo

Edukacja w społeczeństwie demokratycznym

Edukacja w społeczeństwie demokratycznym Edukacja w społeczeństwie demokratycznym aspekty edukacji: "uczyć się, aby wiedzieć", "uczyć się, aby działać", "uczyć się, aby żyć wspólnie", "uczyć się, aby być Według raportu UNESCO Edukacja - jest

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy ZAGADNIENIA Z PRZEDMIOTÓW KIERUNKOWYCH 1. Podstawowe typy i rodzaje przedsiębiorstw turystycznych w Polsce. Zakres ich funkcjonowania. Struktury organizacyjne

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY UMIEJSCOWIENIE KIERUNKU W OBSZARZE Kierunek studiów zarządzanie

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje. PRELEGENT: Bogdan Kępka

TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje. PRELEGENT: Bogdan Kępka TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje PRELEGENT: Bogdan Kępka Definicja ekoinnowacji Według Ziółkowskiego - innowacje ekologiczne to innowacje złożone z nowych procesów,

Bardziej szczegółowo

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA Autor: Prof. PAWEŁ TYRAŁA Tytuł: TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA zarys teorii oraz metodyki wychowania Recenzja Prof. Igor Kominarec Liczba stron: 240 Rok wydania: 2012 Spis treści WSTĘP Rozdział I TEORIA

Bardziej szczegółowo

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku!

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Wraz z podręcznikiem oddajemy do twoich rąk zeszyt ćwiczeń. Zawarte są w nim różne polecenia i zadania. Powinny one pomóc ci zrozumieć zagadnienia omawiane w podręczniku

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z seminarium pt: Zarządzanie Państwem

Sprawozdanie z seminarium pt: Zarządzanie Państwem Radom, 6 lipca 2015 r. Sprawozdanie z seminarium pt: Zarządzanie Państwem W dniu 3 lipca 2015 r. w Domu Technika w Radomiu przy ul. Krukowskiego 1 odbyło się seminarium na temat: Zarządzanie państwem przez

Bardziej szczegółowo

sprofilowanych zawodowo ścieżek tematycznych, ocenę wyróżniającą. 1. Badania rynkowe Marketing Zachowania konsumenckie 2. Innowacje społeczne

sprofilowanych zawodowo ścieżek tematycznych, ocenę wyróżniającą. 1. Badania rynkowe Marketing Zachowania konsumenckie 2. Innowacje społeczne Program studiów na kierunku socjologia zorganizowany jest wokół sprofilowanych zawodowo ścieżek tematycznych, które rozpoczynają się już na pierwszym roku studiów, zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III Ważnym elementem procesu dydaktycznego jest ocena, która pozwala określić zakres wiedzy i umiejętności opanowany przez ucznia.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wartości w wychowaniu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wartości w wychowaniu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wartości w wychowaniu prof. Ewa Chmielecka Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 20 października 2009 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTETDZIECIECY.PL O czym

Bardziej szczegółowo

GWSP GIGI. Filozofia z aksjologią. dr Mieczysław Juda

GWSP GIGI. Filozofia z aksjologią. dr Mieczysław Juda GWSP Filozofia z aksjologią dr Mieczysław Juda GIGI Filozofia z aksjologią [5] Systemy nowożytne: empiryzm Locke a i sceptycyzm Hume a Filozofia z aksjologią [5] Systemy nowożytne: empiryzm Locke a i sceptycyzm

Bardziej szczegółowo

Miasto jako produkt. Wojciech Jarczewski INSTYTUT ROZWOJU MIAST

Miasto jako produkt. Wojciech Jarczewski INSTYTUT ROZWOJU MIAST Miasto jako produkt Wojciech Jarczewski Trzy generacje marketingu terytorialnego 1. Promocja miejsca (place promotion) 2. SprzedaŜ miejsca (selling places) 3. Marketing strategiczny trzecia generacja marketingu

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Kierując się dobrem ogółu jakim jest zagwarantowanie równego dla wszystkich obywateli prawa do ochrony zdrowia stanowiącego zarazem sprawę o szczególnym znaczeniu dla Państwa jako

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie... 9

Spis treści. Wprowadzenie... 9 STUDIA POLITOLOGICZNE VOL. 16 Spis treści Wprowadzenie............................................. 9 STUDIA I ANALIZY Grażyna Ulicka Marketing polityczny a treści i postrzeganie polityki........... 11

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: TURYSTYKA HISTORYCZNA

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: TURYSTYKA HISTORYCZNA Załącznik nr 18 do Uchwały nr 21/2012 Senatu UPJPII z dnia 21 maja 2012 r., wprowadzony Uchwałą nr 6/2014 Senatu UPJPII z dnia 20 stycznia 2014 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH)

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji A 399316 POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji pod redakcją Krzysztofa Zagórskiego i Michała Strzeszewskiego Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2005 Spis treści WSTĘP. OPINIA

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 REKLAMA W GOSPODARCE OKRESU TRANSFORMACJI WARSZAWA, SIERPIEŃ 1993

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 REKLAMA W GOSPODARCE OKRESU TRANSFORMACJI WARSZAWA, SIERPIEŃ 1993 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

WROCŁAWSKIE STUDIA POLITOLOGICZNE 18/2015

WROCŁAWSKIE STUDIA POLITOLOGICZNE 18/2015 WROCŁAWSKIE STUDIA POLITOLOGICZNE 18/2015 Rada Naukowa Andrzej Antoszewski (Uniwersytet Wrocławski) Wiesław Bokajło (Uniwersytet Wrocławski) Nebojša Blanuša (Uniwersytet w Zagrzebiu) Zbigniew Czachór (UAM

Bardziej szczegółowo

Druk nr 3586 Warszawa, 15 listopada 2010 r.

Druk nr 3586 Warszawa, 15 listopada 2010 r. Druk nr 3586 Warszawa, 15 listopada 2010 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Komisja Nadzwyczajna do rozpatrzenia niektórych projektów ustaw z zakresu prawa wyborczego NOW-020-1-2010 Pan Grzegorz

Bardziej szczegółowo

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Charakterystyka ustroju System polityczny charakter głowy państwa republika republika republika republika monarchia parlamentarna budowa terytorialna państwo

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Wszystkie Semestr: Forma studiów: I stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 20 września 2010 r. PAŃSTWOWA KOMISJA WYBORCZA ZPOW-703-41/10

Warszawa, dnia 20 września 2010 r. PAŃSTWOWA KOMISJA WYBORCZA ZPOW-703-41/10 Informacja Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 20 września 2010 r. o prawie wybierania (czynnym prawie wyborczym) i prawie wybieralności (biernym prawie wyborczym) w wyborach do rad gmin, rad powiatów

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY LICENCJACKI SOCJOLOGIA I stopnia

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY LICENCJACKI SOCJOLOGIA I stopnia ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY LICENCJACKI SOCJOLOGIA I stopnia Zagadnienia kierunkowe: 1. Indywidualizm a idea wspólnego dobra (w świetle etyki społecznej) 2. Pojęcie ponowoczesności we współczesnych

Bardziej szczegółowo

Por. P. Kotler, H. Kartajaya, I. Setiawan, Marketing 3.0, MT Biznes, Warszawa 2010, s. 20. 2

Por. P. Kotler, H. Kartajaya, I. Setiawan, Marketing 3.0, MT Biznes, Warszawa 2010, s. 20. 2 Inicjatywy społeczne młodzieży poprzez nowe media Tomasz Zacłona W połowie drugiej dekady XXI w. jesteśmy świadkami przemian społecznych zapowiadanych od końca ostatniego stulecia. W turbulentnym otoczeniu

Bardziej szczegółowo

RELACJA Z KONFERENCJI NAUKOWEJ. W służbie ludziom służby specjalne w Polsce demokratycznej a prawa człowieka i obywatela

RELACJA Z KONFERENCJI NAUKOWEJ. W służbie ludziom służby specjalne w Polsce demokratycznej a prawa człowieka i obywatela RELACJA Z KONFERENCJI NAUKOWEJ W służbie ludziom służby specjalne w Polsce demokratycznej a prawa człowieka i obywatela TERMIN 12.04.2011 MIEJSCE Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Polityka społeczna (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Spis treści 1Wstęp...3 2Cele polityki społecznej...3 3Etapy rozwoju politechniki społecznej...4 3.α Od prawa ubogich do

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: Załącznik do uchwały nr 145/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Administracja studia drugiego stopnia poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy

Bardziej szczegółowo

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem naukowym prof. dr hab. Tomasz

Bardziej szczegółowo

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Małgorzata Kosiorek Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Oicyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Oicyna Wydawnicza Impuls, Kraków

Bardziej szczegółowo

Polacy o wierze i Kościele

Polacy o wierze i Kościele IMAS International Polacy o wierze i Kościele Wrocław, luty/marzec 2009 Doceniamy ważność Kościoła katolickiego i darzymy go zaufaniem. Widzimy działania charytatywne Kościoła a niemalże połowa z nas chce

Bardziej szczegółowo

Organizacja i Zarządzanie

Organizacja i Zarządzanie Kazimierz Piotrkowski Organizacja i Zarządzanie Wydanie II rozszerzone Warszawa 2011 Recenzenci prof. dr hab. Waldemar Bańka prof. dr hab. Henryk Pałaszewski skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów bezpieczeństwo wewnętrzne należy do

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne: Europeistyka Rok akademicki 2007 / 2008. Przedmiot: Socjologia Wykładowca: dr Adam DrąŜek. Wykład obligatoryjny

Studia niestacjonarne: Europeistyka Rok akademicki 2007 / 2008. Przedmiot: Socjologia Wykładowca: dr Adam DrąŜek. Wykład obligatoryjny Studia niestacjonarne: Europeistyka Przedmiot: Socjologia 1. Poznanie socjologii w czasie jako dyscypliny naukowej. 2. Przedmiot nauczania socjologii i korelacje z innymi naukami. 3. NajwaŜniejsi przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Aspekty kształcenia WIEDZA I stopień II stopień III stopień Wiedza dotycząca fundamentów nauk przyrodniczych (fizyki, chemii, na poziomie

Bardziej szczegółowo

Prof. UJK dr hab. Agnieszka Kasińska-Metryka

Prof. UJK dr hab. Agnieszka Kasińska-Metryka Prof. UJK dr hab. Agnieszka Kasińska-Metryka Monografie: 1. Prezydenci Rzeczypospolitej Polskiej 1989-1999, Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej, Kielce 2000. 2. Od propagandy do public relations. Zarys

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do protokołu nr 7 posiedzenia Senatu w dniu 17 kwietnia 2013 r.

Załącznik nr 1 do protokołu nr 7 posiedzenia Senatu w dniu 17 kwietnia 2013 r. Załącznik nr 1 do protokołu nr 7 posiedzenia Senatu w dniu 17 kwietnia 2013 r. UCHWAŁA NR 71 SENATU UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie zatwierdzenia zmiany efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy W jaki sposób firmy tworzą strategie? Prof. nadzw. dr hab. Justyna Światowiec-Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 19 listopada 2015 r. Dr Tomaszie Projektami

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08 Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Wprowadzenie do zarządzania projektami 11 1.1. Istota projektu 11 1.2. Zarządzanie projektami 19 1.3. Cykl życia projektu 22 1.3.1. Cykl projektowo realizacyjny 22 1.3.2.

Bardziej szczegółowo

ogółem 2173 gmin uprawnionych

ogółem 2173 gmin uprawnionych Ryszard Wilczyński Geografia funduszu sołeckiego W kraju są 2173 gminy wiejskie i miejsko-wiejskie uprawnione do tworzenia funduszu sołeckiego. Wszelkie dane o funkcjonowaniu funduszu sołeckiego trzeba

Bardziej szczegółowo

HISTORIA - GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE

HISTORIA - GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE HISTORIA - GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA I PRAHISTORIA Czas w historii. Klasyfikacja źródeł historycznych. Pradzieje ludzkości. Ocena dopuszczająca: zna pojęcia źródło historyczne, era ; zlokalizuje

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do efektów kształcenia w obszarze (obszarach)

Odniesienie do efektów kształcenia w obszarze (obszarach) Załącznik nr 42 do Uchwały Nr 54/2012 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 20 czerwca 2012 r. Nazwa wydziału: Wydział Filologiczny Nazwa kierunku studiów: informacja naukowa i bibliotekoznawstwo Obszar

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014

PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 PAŃSTWO to suwerenna organizacja polityczna, obejmująca swym działaniem ludność określonego terytorium. PAŃSTWO Cechy państwa: - własne terytorium

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE DZIAŁ OCENA OCENA OCENA OCENA OCENA Ocena CELUJĄCA BARDZO DOBRA DOBRA DOSTATECZNA DOPUSZCZAJĄCA niedostateczna Podstawowe Uczeń opanował wszystkie

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów radio telewizja Internet publikacje książkowe ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU wideokasety filmy fonografia wysokonakładowa prasa płyty kasety dzienniki czasopisma serwisy agencyjne

Bardziej szczegółowo

1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny

1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny 1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości 1. Cele ogólne: a. Uczeń rozumie charakter wystąpień społecznych przeciw władzy w okresie

Bardziej szczegółowo

FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY

FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 2 Egzamin maturalny z filozofii Część I (20 punktów) Zadanie 1. (0 3) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

numer 4 (55) 2013 Warszawa 2013

numer 4 (55) 2013 Warszawa 2013 numer 4 (55) 2013 Warszawa 2013 Spis treści TO SAMOŒÆ NAUK O MEDIACH MICHA DRO D Etyczne aspekty mediów integraln¹ czêœci¹ nauk o mediach.......11 JERZY OLÊDZKI Public relations i marketing medialny: zarz¹dzanie

Bardziej szczegółowo

Ocena Demokracji i Rządów Prawa w Polsce

Ocena Demokracji i Rządów Prawa w Polsce Ocena Demokracji i Rządów Prawa w Polsce dla Wyniki badania Metodologia i cele badania Badanie zostało przeprowadzone w dniach 24.05-3.06.2013 metodą internetowych zestandaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych

Bardziej szczegółowo

Program Studiów Doktoranckich Instytutu Historii im Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk

Program Studiów Doktoranckich Instytutu Historii im Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk Program Studiów Doktoranckich Instytutu Historii im Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk ROK Obowiązkowe Fakultatywne 1 RAZEM (obowiązkowe + fakultety) I praca pisemna A/ 6 2 seminarium promotorskie

Bardziej szczegółowo

O POTRZEBWIE WPROWADZENIA REJESTRU ZAGRANICZNYCH LOBBYSTÓW

O POTRZEBWIE WPROWADZENIA REJESTRU ZAGRANICZNYCH LOBBYSTÓW O POTRZEBWIE WPROWADZENIA REJESTRU ZAGRANICZNYCH LOBBYSTÓW Dr Andrzej Pogłódek Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Żeby prowadzić wojnę potrzeba trzech rzeczy: pieniędzy, pieniędzy i

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. MK_10 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Politologia studia II stopnia stacjonarne Rodzaj przedmiotu

SYLABUS. MK_10 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Politologia studia II stopnia stacjonarne Rodzaj przedmiotu Rzeszów, 1 październik 014 r. SYLABUS Nazwa przedmiotu Psychologia polityki Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii Kod przedmiotu MK_10 Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo