Skanery wrota do wirtualnego świata

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Skanery wrota do wirtualnego świata"

Transkrypt

1 ROZWIĄZANIA Skanery wrota do wirtualnego świata TEKST: MICHAŁ RYCHLIK Jeszcze 10 lat temu na pytanie, co kryje się pod pojęciem Inżynierii Odwrotnej zdecydowana większość osób nie potrafiłaby udzielić poprawnej odpowiedzi, a tylko niewielki odsetek widział urządzenia do skanowania przestrzennego. Nawet obecnie istnieje spora grupa osób, które nigdy wcześniej nie spotkały się z tą technologią i nie widziały skanera 3D podczas pracy. Czym zatem są te tajemnicze urządzenia, do czego służą, jak działają i czy faktycznie są one tak tajemnicze jak się wydaje na pierwszy rzut oka? W poniższym artykule postaram się przybliżyć czytelnikom skanery 3D oraz udzielić odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania Najpierw wyjaśnię termin Inżynieria odwrotna. Inżynieria Odwrotna (ang. Reverse Engineering) zajmuje się wszelkimi metodami umożliwiającymi wprowadzenie rzeczywistego obiektu do wirtualnej rzeczywistości. Dlaczego właściwie Inżynieria Odwrotna? Nazwa ta swą genezę zawdzięcza kolejności, w jakiej wykonywany jest dany projekt inżynierski. W przypadku technologii RE najpierw mamy do czynienia z obiektem rzeczywistym a dopiero później przy użyciu skanerów 3D otrzymywany jest komputerowy model wirtualny, czyli odwrotnie w porównaniu do tradycyjnego procesu projektowania. Inżynieria Odwrotna obejmuje swym zakresem obszary związane z akwizycją danych, (czyli wszelkimi technikami skanowania przestrzennego i samymi urządzeniami pomiarowymi), rekonstrukcją geometrii mierzonych obiektów oraz przetwarzaniem danych do postaci akceptowalnej przez systemy CAD. Stanowi ona wejście do systemu CAD, przyśpieszając proces projektowania, testowania i przygotowania produkcji. Skanery trójwymiarowe są urządzeniami umożliwiającymi tworzenie w pamięci komputera cyfrowych kopii obiektów istniejących w świecie rzeczywistym. Otrzymane tą drogą cyfrowe modele można poddać dowolnej obróbce cyfrowej. Urządzenia te są niejako wrotami do wirtualnego świata. Inżynieria odwrotna wraz ze skanerami 3D zajmuje bardzo określone miejsce w strukturze komputerowego wspomagania projektowania i wytwarzania CAD/ CAM. Istnieją dwa aspekty zastosowania RE (rys. 1). W pierwszym ujęciu obiekt rzeczywisty np. model nadwozia samochodu wykonany w glinie przez designera zostaje wprowadzony do systemów CAD za pomocą skanerów 3D. Jako obiekt cyfrowy może on być dowolnie RYS. 1. Inżynieria odwrotna w strukturze CAD/CAM Obiekt rzeczywisty przetwarzany i modelowany. W kolejnym kroku można wykonać numeryczne analizy wytrzymałościowe z wykorzystaniem MES, dokonać niezbędnych korekt i wykonać detal przy użyciu obrabiarek sterowanych numerycznie. Otrzymany gotowy produkt jest obarczony pewnym błędem w stosunku do jego elektronicznego wzorca powstałego w CAD, wynikającym z zastosowanej technologii wykonania oraz dokładności użytych maszyn. Aby określić wielkość i rodzaj powstałych błędów, należy pozyskać informację o geometrii powstałego elementu. Ten etap jest drugim ujęciem Inżynierii Odwrotnej, stanowiąc element sprzężenia zwrotnego, zamykającego pętlę życia projektu. Ponowne zeskanowanie wytworzonego obiektu umożliwia, bowiem dokonanie oceny jakości produktu jak i wprowadzenie stosownych korekt w modelu CAD tak, aby produkt finalny odpowiadał początkowym założeniom i oczekiwaniami projektowym. Rodzaje skanerów 3D Ze względu na metodę pomiaru wyróżnia się dwie podstawowe grupy skanerów: skanery bezstykowe oraz skanery stykowe (rys. 2). W pierwszej grupie znajdują się skanery, w których podczas pomiaru geometrii nie dochodzi do bezpośredniego kontaktu głowicy pomiarowej z powierzch- INŻYNIERIA ODWROTNA Skanery 3D Programy CAD Gotowy produkt Analizy numeryczne MES Programy CAM obrabiarki CNC 36 DESIGN NEWS Polska [www.designnews.pl] kwiecień 2007

2 ROZWIĄZANIA Skanery laserowe SKANERY BEZSTYKOWE Tomografia, NMR nią mierzonego obiektu. Głównymi przedstawicielami tej grupy są skanery laserowe a także skanery wykorzystujące różne metody wizyjne (w tym przede wszystkim światło strukturalne) oraz urządzenia specjalizowane takie jak skanery ultradźwiękowe czy radarowe. Z racji definicji można także do nich zaliczyć urządzenia medyczne takie jak tomografia komputerowa CT i rezonans magnetyczny NMR. Druga grupę stanowią skanery stykowe, których znamienną cechą jest to, iż pomiar odbywa się za pośrednictwem głowicy pomiarowej przemieszczającej się bezpośrednio po powierzchni skanowanego obiektu. Podstawowymi urządzeniami tego typu są, tzw. ramiona pomiarowe, współrzędnościowe maszyny pomiarowe wyposażone w głowice skaningowe oraz przezbrojone obrabiarki CNC (wyposażone w specjalne głowice pomiarowe i oprogramowanie). Ze względu na zakres pomiarowy skanery trójwymiarowe dzielą się na: mikroskanery pracujące w zakresie od [μm] do kilku [mm] np. mikrotomograf, krótkiego zasięgu operujące w przedziale od [cm] do [m], są to najczęściej skanery stacjonarne i skanery ręczne, średniego zasięgu z zakresem pomiarowym od kilku do kilkuset [m], zazwyczaj skanery przenośne a także mobilne (np. montowane na autonomicznych robotach), SKANERY 3D Metody wizyjne (skanery prążkowe) Skanery mikrofalowe, radarowe RYS. 2. Podział skanerów 3D ze względu na sposób pomiaru SKANERY STYKOWE Przezbrojone Maszyny Współrzędnościowe i obrabiarki CNC Ramiona Pomiarowe dalekiego zasięgu o zakresie pomiarowym od kilkuset [m] do [km], montowane najczęściej na samolotach, promach kosmicznych i satelitach. RYS. 3. Przykładowe skanery stykowe: a) ScanMax o mieszanym układzie osi pomiarowych, b) ramie pomiarowe FaroArm a) b) Przybliżmy tymczasem trzy podstawowe techniki pomiarowe najczęściej spotykane i wykorzystywane w Inżynierii Odwrotnej. Są nimi skanery: stykowe, laserowe oraz prążkowe (tzw. światła strukturalnego). Skanery stykowe wykorzystują technologię mechanicznego przesuwania końcówki głowicy skanującej po powierzchni przedmiotu (analogicznie jak w przypadku współrzędnościowych maszyn pomiarowych). Współrzędne punktów pomiarowych otrzymywane są w czasie rzeczywistym podczas pomiaru i wynikają z położenia ramion urządzenia w przestrzeni pomiarowej. Skanery te najczęściej budowane są jako ramiona pomiarowe o 5-ciu stopniach swobody (rys. 3b), natomiast rzadziej o układzie typowym dla współrzędnościowej techniki pomiarowej (rys. 3a). Ponieważ skanery stykowe zazwyczaj posiadają napęd ręczny, ich główną wadą jest, długotrwały i pracochłonny proces akwizycji danych. Dlatego też w przypadku tej techniki pomiaru nie dokonuje się akwizycji danych z całej powierzchni obiektu a jedynie punktowo, w pewnych charakterystycznych obszarach Ponadto ze względu na nacisk głowicy pomiarowej na powierzchnię obiektu, niemożliwe jest skanowanie elementów miękkich wykonanych np. z kauczuku czy wszelkiego typu tkanin. Podstawową zaletą tych urządzeń jest bardzo prosta budowa oraz brak konieczności stosowania wyrafinowanego oprogramowania. Przekłada się to bezpośrednio na stosunkowo niską cenę (w porównaniu do skanerów optycznych o tej samej dokładności). Zakres pomiarowy tych urządzeń zależy od wielkości ramion pomiarowych i wynosi zazwyczaj od kilkudziesięciu centymetrów do kilku metrów. Dokładność pomiarowa wacha się w zakresie od 0,3 mm do 0,005 mm. Zależy ona od klasy układów pomiarowych zastosowanych w urządzeniu jak również od dokładności wykonania i sztywności urządzenia. Z grupy skanerów bezstykowych najliczniej reprezentowane są skanery laserowe oraz prążkowe (rys. 4). W obu technikach pomiaru wykorzystuje się efekt zniekształcenia linii w postaci promienia światła oświetlającego powierzchnię przedmiotu (tzw. efekt prążków Moire a). W przypadku skanera laserowego wykorzystuje się pojedynczy prążek lasera (najczęściej klasy II dla wyeliminowania niebezpieczeństwa uszkodzenia oka) a w przypadku skanera prążkowego zestaw linii światła białego generowanego przez rzutnik (zazwyczaj jest nim komputerowy rzutnik multimedialny). Przedmiot mierzony oświetlany [www.designnews.pl] DESIGN NEWS Polska 37

3 ROZWIĄZANIA a) b) c) RYS. 4. Zasada działania skanerów bezstykowych: a) laserowego widok głowicy pomiarowej, b) prążkowego układ prążków Moire a na skanowanym obiekcie (światło strukturalne), c) zasada pomiaru jest rastrem o znanych parametrach (zestaw linii o znanej gęstości). Linie proste ulegają zniekształceniu adekwatnie do wielkości deformacji powierzchni mierzonego obiektu. Obraz oświetlonego przedmiotu, przechwytywany jest przez kamerę i analizowany w komputerze. Ustawienie lasera lub rzutnika względem kamery jest znane i ustalane w procesie kalibracji głowicy pomiarowej. Położenia punktów leżących na powierzchni obiektu wyznaczane są na podstawie trójkąta powstałego między źródłem światła, kamerą i powierzchnią mierzonego obiektu (najczęściej kamera ustawiona jest pod kątem 45 względem osi oświetlacza rys. 3c). W przypadku tej techniki pomiaru zakres pomiarowy sprowadza się do objętości, będącej częścią wspólną dwóch przecinających się stożków: oświetlacza i kamery rejestrującej obraz. Wielkość tego obszaru zależy od bazy głowicy pomiarowej (odległość A między źródłem światła a kamerą), zastosowanych soczewek (ogniskowych) oraz od kąta między osią kamery a rzutnikiem. Dokładność pomiarowa ściśle związana jest z objętością pomiarową i jest do niej odwrotnie proporcjonalna. Zatem im objętość pomiarowa jest mniejsza tym uzyskuje się większą dokładność pomiaru i odwrotnie dla większych objętości pomiarowych dokładność maleje. Zazwyczaj objętość pomiarowa wynosi od kilkudziesięciu centymetrów do kilku metrów a dokładność od ok. 0,002 mm do 0,5 mm (dla dużych objętości). Podstawowa różnica pomiędzy urządzeniami wykorzystującymi do oświetlania przedmiotu laser lub rzutnik, polega na tym, że w przypadku laserowego oświetlacza w trakcie jednej sekwencji pomiaru (jedna klatka filmu z kamery) uzyskuje się jeden prążek danych. W przypadku techniki wykorzystującej rzutnik multimedialny, w trakcie jednego pomiaru uzyskuje się cały zestaw prążków z danymi pomiarowymi. Do czego można użyć skanera? Zakres zastosowań skanerów jest bardzo szeroki i swym zasięgiem obejmuje najważniejsze sfery życia, wciąż zdobywając uznanie na nowych polach stale poszerzając listę możliwych aplikacji. Główne obszary zastosowań to: przemysł inżynieria odwrotna, design (wzornictwo przemysłowe), ergonomia, kontrola jakości, prototypowanie; medycyna akwizycja danych antropometrycznych, budowa modeli numerycznych (CAD) obiektów biologicznych, wykonywanie i dopasowywanie protez (tzw. protezy na miarę ), planowanie przedoperacyjne; archeologia i paleontologia wykonywanie cyfrowych modeli znalezisk i dokumentacji stanowisk archeologicznych, rekonstrukcja obiektów (uzupełnianie braków, wirtualna odbudowa antycznych budowli), wykonywanie kopii artefaktów, tworzenie wirtualnych muzeów; przemysł filmowy efekty specjalne, cyfrowe modele aktorów (elektroniczny dubler), animacja i tworzenie postaci; inne wykonywanie przestrzennych map terenu, nawigacja robotów w terenie. Wspólną cechą a może powinno się napisać wadą wszystkich skanerów jest to, iż ich cena jest wciąż stosunkowo wysoka, znacznie ograniczając w ten sposób liczbę potencjalnych odbiorców. Obecnie na rynku praktycznie nie znajduje się żaden produkowany seryjnie skaner 3D, który byłby dostępny cenowo dla zwykłego przeciętnego użytkownika komputera klasy PC. Dla tych, którzy chcieliby rozpocząć swa przygodę z tymi urządzeniami a z przyczyn finansowych dotąd nie mieli takiej możliwość, poświęcono pozostałą część niniejszego artykułu. Zrób to sam, czyli jak skanować przestrzennie bez skanera. Zapewne większość czytelników w tym miejscu pomyślała, że to absolutnie niemożliwe. W jaki sposób można odtworzyć geometrię powierzchni bez użycia tak wyrafinowanego sprzętu? A jednak postaram się państwa przekonać, iż jest to całkowicie realne. Co więcej, możliwe do wykonania w zasadzie w warunkach domowych. Omówiona metoda pomiaru jest metodą bezstykową wykorzystującą efekt prążków Moire a i zasadniczo z punktu widzenia metodologii jest powszechnie znana i w niczym nie odbiega od komercyjnych systemów. Opis stanowiska pomiarowego. Jako że nawet w najprostszym przypadku należy posłużyć się pewnym sprzętem, tak i w prezentowanej metodzie należy skorzystać z kilku elementów. Optymalne wyposażenie stanowiska stanowią (rys. 5): RYS. 5. Wyposażenie stanowiska pomiarowego (od lewej): rzutnik multimedialny, aparat cyfrowy, wzór rastra 38 DESIGN NEWS Polska [www.designnews.pl] kwiecień 2007

4 ROZWIĄZANIA rzutnik multimedialny, aparat cyfrowy lub kamera, wzór rastra oraz dowolny program do modelowania 3D. W wersji najuboższej wystarczy: dowolny rzutnik (nawet znany przed laty Jacuś;), zwykły aparat fotograficzny + skaner 2D do digitalizacji zdjęć, przeźrocze z naniesioną siatką rastra i dowolny program 3D. Przygotowanie stanowiska. Rzutnik multimedialny należy podłączyć do komputera klasy PC. Wzór rastra można wykonać w dowolnym programie graficznym, wykreślając na czarnym tle zestaw pionowych białych linii. Należy jednak ściśle przestrzegać następującej zasady: szerokość wszystkich prążków oraz odległości między nimi powinna być stała na całym obszarze obrazu. Można stosować różne kolory tła i linii jednak najlepsze efekty otrzymuje się dla siatek o dużych kontrastach. Gęstość upakowania linii bezpośrednio określa ilość otrzymywanych danych. Im więcej jest linii na rastrze tym więcej danych pomiarowych będzie można uzyskać z jednego pomiaru. Zbyt gęste upakowanie nie jest polecane, bowiem zmniejszy to czytelność otrzymanego z kamery obrazu a w konsekwencji, błędy odczytywania danych. Gdy raster będzie gotowy można przystąpić do ustawiania wszystkich elementów skanera na odpowiednich miejscach zgodnie z rys. 6. Projektor, aparat cyfrowy i obiekt skanowany powinny być ustawione w jednej płaszczyźnie, a kąt zawarty między aparatem a osią projektora jak najbliższy 45. Odległość A (między aparatem a projektorem) jest tzw. bazą skanera i określa objętość pomiarową naszego urządzenia. Akwizycja danych pomiar. W celu uzyskania najlepszego efektu pomiary należy przeprowadzić w ciemnym pomieszczeniu. Przedmiot badany oświetlamy przygotowanym wcześniej rastrem. W niniejszym artykule obiektem skanowanym jest twarz człowieka. Po odpowiednim ustawieniu ostrości projektora oraz aparatu przystępujemy do wykonania kilku zdjęć (rys. 7). Najlepsze ze zdjęć, posłuży do dalszej obróbki i rekonstrukcji obiektu. Rekonstrukcja geometrii. Uzyskany z pomiaru obraz należy umieścić w dowolnym programie do modelowania 3D. RYS. 7. Obraz pozyskany z aparatu fotograficznego (widoczne prążki rastra) W tym celu należy pozyskaną bitmapę umieścić jako tło w jednym z rzutów podstawowych programu (np. w płaszczyźnie przedniej). Należy jednak zachować właściwą wielkość bitmapy tak, aby uzyskany rezultat był we właściwej skali. Następnie używając krzywą spline, odrysowujemy jasne prążki zachowując przy tym możliwie najwyższą dokładność otrzymując w ten sposób zestaw linii (rys. 8). Niemniej jednak linie te, nie są trójwymiarowe, bowiem leżą na jednej płaszczyźnie. Aby możliwe stało się rzetelne odtworzenie kształtu twarzy, należy odpowiednio zrekonstruować układ płaszczyzn referencyjnych odpowiadających poszczególnym prążkom. W tym celu do programu należy wprowadzić nową płaszczyznę odchyloną od bazowej o 45 i przechodzącą przez oś projektora wymiar A (rys. 9). RYS. 6. Rozmieszczenie elementów skanera względem obiektu pomiarowego RYS. 8. Wykreślanie krzywych spline na podstawie bitmapy w programie CAD [www.designnews.pl] DESIGN NEWS Polska 39

5 ROZWIĄZANIA a) b) RYS. 9. Tworzenie płaszczyzn referencyjnych: a) pojedyncza płaszczyzna, b) zestaw płaszczyzn odpowiadających kolejnym prążkom Należy następnie wykonać taką liczbę nowych płaszczyzn ile wynosiła liczba prążków oświetlająca nasz obiekt. Każda z płaszczyzn swój początek ma w punkcie obiektywu projektora a koniec w kolejnych punktach odpowiadających gęstości prążków oświetlających obiekt skanowany (odległość między prążkami na skanowanej powierzchni. Aby uzyskać krzywe leżące w przestrzeni należy każdą z płaskich krzywych zrzutować na odpowiadającą jej płaszczyznę referencyjną (rys. 10). Na podstawie tak otrzymanych krzywych można już pokusić się o wykonanie przestrzennej rekonstrukcji powierzchni (operacja wyciągnięcie po profilach Loft). Jednak uzyskany efekt może nie być zadowalający ze względu na złożony charakter powierzchni w stosunku do liczby danych. Lepszym rozwiązaniem jest uzupełnienie otrzymanych danych dodatkowymi krzywymi prowadzące (rys. 11), oddającymi charakter zmian powierzchni. Na zakończenie wystarczy odpowiednio wykończyć i wygładzić otrzymaną powierzchnię 3D oraz wykonać powyższe operacje dla drugiej połowy twarzy. Przedstawiona metoda jest mało precyzyjna i nie stanowi konkurencji dla systemów komercyjnych, w których większość procedur jest w pełni zautomatyzowana. RYS. 10. Rzutowanie krzywych 2D na płaszczyzny referencyjne Jednak w warunkach domowych może być ciekawą formą poznawczą przybliżającą zwykłemu użytkownikowi techniki Inżynierii Odwrotnej. Mam nadzieję, że udało mi się Państwa zachęcić do bliższego zapoznania się z tą technologią a może niektórych do przeprowadzenia udanych pomiarów prezentowaną techniką. Artykuł ten, w żaden sposób nie wyczerpuje zagadnienia Reverse Engineering a jedynie przedstawia pewien jego zarys tak by posłużyć jako punkt wyjścia do dalszych poszukiwań wiedzy na temat skanerów 3D. Życzę Państwu wielu udanych pomiarów przestrzennych i rekonstrukcji. Dr inż. Michał Rychlik jest pracownikiem naukowym Zakładu Metod Projektowania Maszyn Politechniki Poznańskiej RYS. 11. Etapy tworzenia powierzchni: a) krzywe profilu oraz prowadzące (kolor fioletowy), b) generowanie powierzchni operacją wyciagnięcie po profilach z użyciem krzywych prowadzących, c, d) efekt końcowy w postaci gotowej powierzchni a) b) c) d) 40 DESIGN NEWS Polska [www.designnews.pl] kwiecień 2007

6 PROGRAMY CGTech VERICUT wersja 6.1 TEKST: RYSZARD SKOCZYLAS CGTech kontynuuje rozwój oprogramowania do symulacji i weryfikacji CNC najnowsza wersja VERICUT 6.1 zawiera szereg ulepszeń, w większości wynikających z sugestii użytkowników VERICUT jest programem weryfikującym, optymalizującym i symulującym pracę obrabiarki CNC. Ponadto optymalizuje programy NC skracając czas i dając wyższą jakość obrabianej powierzchni.vericut symuluje wszystkie rodzaje obrabiarek CNC, w tym takich wytwórców jak: Mazak, Matsuura, Hermle, DMG, DIXI, Mori Seiki i Chiron. Jest programem samodzielnym, ale także może być zintegrowany z systemami typu CAM takimi jak CATIA V5, Unigraphics, PTC, MasterCAM i EdgeCAM. W VERICUT 6.1 podgląd programu NC (NC Program Review), jest zintegrowany z głównym oknem umożliwiając użytkownikowi cofanie się od ostatniego symulowanego rekordu programu NC. Gdy wskażemy miejsce kolizji z półfabrykatem lub uchwytami, odpowiednia linia w kodzie NC i wiadomość o błędzie zostaną podświetlone. Opcjonalnie, podczas przeglądania symulacji obróbki wstecz materiał może być przywracany, a podczas kroków w przód ponownie usuwany, co daje możliwość łatwej identyfikacji problematycznych obszarów. W trybie przeglądu programu (Review) aktywne są zarówno widok pracy obrabiarki i obrabianego detalu oraz opcjonalnie wyświetlanie linii ścieżki narzędzia w widoku obrabianego detalu. Ponadto w trybie tym można wyświetlać symulację podukładów synchronicznych (takich jak frezarko-tokarki czy sterowniki wielokanałowe). Nowe okno rejestratora pokazuje komunikaty błędów w postaci przewijanej listy. Komunikaty są teraz zgrupowane w kategorie. Każda z nich w razie potrzeby może być ukryta lub pokazana. Zaznaczenie w liście wiadomości błędu podświetla w oknie kodu NC skojarzoną z nią linię programu. Okno rejestratora jest dokowalne i może być umieszczone poziomo w dowolnym miejscu obszaru roboczego lub poza nim. Moduł AUTO-DIFF może teraz opcjonalnie sprawdzić minimalną grubość naddatku do dalszej obróbki. Zapewnia także lepsze wyniki dla dużych i skomplikowanych detali, gdy detal w stanie wyjściowym i po obróbce niewiele się od siebie różni. Symulacja ręcznego wprowadzenia danych (Manual Data Input MDI) została znacząco ulepszona poprzez dodanie graficznych przycisków osi i pozycjonowania narzędzia. Mogą one być stosowane do upewnienia się, czy obrabiarka jest w stanie osiągnąć wszystkie niezbędne obszary obrabianej części. Pozycjonowanie narzędzia uwzględnia odsunięcia wzdłuż osi i boku narzędzia. Pliki konfiguracji sterowania i zarządzania obrabiarką W przedsiębiorstwach mających wiele obrabiarek i kilku programistów, celowe może być blokowanie konfiguracji wirtualnej obrabiarki. Zabezpieczone hasłem pliki sterowników i obrabiarek zapewniają ochronę konfiguracji obrabiarki przed przypadkową modyfikacją. Menu zostało tak zmienione, aby ustawienia symulacji związane z projektem były wyraźnie oddzielone od ustawień obrabiarki i sterownika. Użycie zaszyfrowanych plików obrabiarki i sterownika automatycznie wyłącza menu konfiguracji obrabiarki i sterownika, a w razie potrzeby może ono zostać całkowicie usunięte z głównego menu VERICUT. Ulepszenie narzędzia W programie zostały uwzględnione narzędzia tokarskie z wieloma osadzeniami (takimi jak narzędzia typu Flash lub podobnymi) włączając definicję wielu punktów charakterystycznych. Dokonywane jest sprawdzenie położenia każdego osadzenia pod kątem poprawnej orientacji toczenia przed wykonaną obróbką. Sprawdzanie ograniczeń przejścia narzędzia ulepszono, dodając kontrolę wartości minimalnej i maksymalnej prędkości obrotowej. Zaktualizowany interfejs CAD/CAM/PLM Następujące interfejsy CAD/CAM/PLM zostały zaktualizowane w wersji 6.1: Interfejs Unigraphics łączy narzędzia z sesji UG z biblioteką narzędzi. Interfejs CATV użytkownicy programu CATIA V5 mogą wybrać, w jaki sposób zorientować obrabianą część w symulacji VERICUT poprzez wybór tabeli odsunięć VERICUT (zero programu, odsunięcie robocze, itp.) i relacji z obrabiarką (narzędzie, centralna oś obrotu). CATV pozwala także użytkownikowi wybrać geometrię szkicu użytego do definicji kształtu w programie CATIA. Geometria ta jest następnie wykorzystana do utworzenia narzędzia w programie VERICUT. Jednostki długości użyte w programie CATIA (milimetry lub cale) są teraz automatycznie wykrywane i przekazywane do VERICUT. [www.designnews.pl] DESIGN NEWS Polska 41

7 PROGRAMY NX CAM Express przełamuje bariery TEKST I RYSUNKI: KRZYSZTOF AUGUSTYN UGS światowy lider i dostawca oprogramowania i usług w dziedzinie PLM wprowadził na światowy rynek CAD/CAM nowy produkt NX CAM Express Jeszcze do niedawna ograniczeniami przy korzystaniu z rozwiązań wyższego rzędu była wysoka cena, trudność obsługi programu i brak polskiej wersji. NX CAM Express skutecznie znosi te bariery. Firma UGS Corp. posiada ugruntowaną pozycję na rynku CAD/CAM. Pod względem przychodów (ponad 1.2 miliarda $ w obszarze PLM) plasuje się na 1-2 miejscu w ciągu ostatnich kilku lat. UGS jest producentem rodziny programów Unigraphics i Solid Edge oraz właścicielem kernelu Parasolid, na którym oparte są te programy. Parasolid jest licencjonowany również innym producentom oprogramowania CAD/CAM, co jest jego najlepszą rekomendacją. Obecnie ponad 4 miliony stanowisk na świecie opartych jest o technologię firmy UGS. Moduł obróbki Unigraphics (NX CAM), wg raportu niezależnej firmy CIMdata z 2006 roku, posiada wiodącą pozycję w przemyśle narzędziowym, samochodowym i lotniczym. Liczba stanowisk modułu NX CAM zainstalowanych na świecie w firmach wynosi ponad 40 tysięcy, co wraz z blisko 30-letnią obecnością rozwiązań UGS w przemyśle stanowi niewątpliwy kapitał wiedzy i doświadczenia. NX CAM Express jest niezależnym systemem CAM zbudowanym na bazie NX CAM, przeznaczonym do średnich i małych firm. Posiada konfiguracje dostosowane do potrzeb przemysłu produkcyjnego i narzędziowego. Umożliwia programowanie obrabiarek CNC RYS. 1. Element wielkogabarytowy z firmy ADBOR Kamyk k/częstochowy w zakresie frezowania osi (w tym HSM), wieloosiowych centrów tokarsko-frezarskich oraz wycinarek drutowych. Posiada niespotykaną w innych systemach CAM kontrolę nad ścieżką narzędzia i jakością wykonania powierzchni czerpiąc rozwiązania bezpośrednio ze sprawdzonych funkcji NX CAM. Program jest dostosowany do pracy zarówno na Windows 32-bit oraz Windows 64-bit i Linux. Umożliwia to wydajne programowanie obróbki dużych czy skomplikowanych elementów. Sama standardowa wersja NX CAM Express na Windows 32-bit liczy ścieżki kilkakrotnie szybciej od innych systemów CAM. Możliwość korzystania praktycznie z nieograniczonej ilość pamięci na systemach 64-bit, pociąga za sobą dalsze przyspieszenie obliczeń, co czyni NX CAM Express wiodącym rozwiązaniem na rynku CAM. NX CAM Express posiada w pełni konfigurowalny przyjazny interfejs dostosowany do potrzeb i specyfiki pracy technologa-programisty. Poza standardowymi funkcjami umożliwia dowolne kształtowanie okien dialogowych operacji obróbki dodawanie/odejmowanie parametrów kontrolujących ścieżkę narzędzia. Parametry obróbki są reprezentowane przez ilustracje, umożliwiające łatwą interpretację i zrozumienie poszczególnych opcji obróbki. Magazyn narzędzi i operacje obróbki obsługują złożone kształt narzędzi np. od standardowych frezów walcowych do 10- parametrowych frezów baryłkowych. Programowanie obróbki odbywa się za pomocą łatwych w obsłudze operacji przydzielonych do określonych typów obróbki. System posiada przejrzystą definicję geometrii, która podzielona jest na część obrabianą, uchwyty i półfabrykat, co zapewnia bezkolizyjność ścieżek i duży komfort pracy programisty. Do obróbki można wskazać cały model części lub bezpośrednio powierzchnie/grupy bez konieczności definicji zakresów obróbki. Podczas generowania ścieżki system uwzględnia RYS. 2. Interfejs operacji NX CAM Express część z firmy KARO Śrem cały model części, aby nie dochodziło do kolizji, ale ścieżki są tworzone tylko na wybranych powierzchniach z automatycznym pozycjonowaniem styczności narzędzia. Eliminuje to znaną z innych systemów czasochłonną definicję zakresów obróbki. W skład pakietu NX CAM Express poza określonymi możliwościami obróbki wchodzą ponadto: komplet translatorów importu/exportu plików do współpracy z systemami CAD. Oprócz wczytywania plików bryłowych i powierzchniowych istnieje możliwość obróbki plików STL, okienkowy kreator postprocesorów z predefiniowanymi szablonami popularnych sterowań np. Heidenhain, Fanuc, Sinumerik, moduł weryfikacji obróbki umożliwiający pełną symulację ścieżek również przy udziale bryły obrabiarki z uwzględnieniem jej kinematyki oraz na bazie zewnętrznego kodu NC. Cena oprogramowania została dostosowana do możliwości finansowych naszych rodzimych firm. Specjalne warunki są oferowane firmom posiadającym już inny system CAM. Poza przejrzystym i konfigurowalnym interfejsem program posiada polską wersję językową, co przy łatwości tworzenia postprocesorów i pełnych możliwości weryfikacji ścieżki stanowi niezwykle atrakcyjne rozwiązanie dla naszego przemysłu. Najnowsza wersja oprogramowania oparta na NX 5.0 wprowadza szereg usprawnień do operacji obróbki. Szczegółowy opis nowości znajdą Państwo na stronie 42 DESIGN NEWS Polska [www.designnews.pl] kwiecień 2007

8

9 PROGRAMY Projektowanie funkcjonalne w Autodesk Inventor 2008 Jesteśmy już po premierze najnowszej wersji programu Inventor Jak w przypadku każdej nowej wersji i tym razem mamy do czynienia z mnóstwem nowości, których nie sposób opisać w jednym artykule. Dziś przyjrzymy się wybranym udoskonaleniom narzędzi z grupy tzw. projektowania funkcjonalnego, czyli modułom zebranym pod nazwą Design Accelerator TEKST I RYSUNKI: ANNA NOWAK, PRZEMYSŁAW SOKOŁOWSKI Projektowanie funkcjonalne oznacza znacznie szersze podejście do tworzenia typowych układów elementów mechanicznych w stosunku do tradycyjnego składania zespołów z pojedynczych części. Dzięki zaawansowanym kreatorom wałków, połączeń śrubowych, przekładni, sprężyn itp. projektant nie musi zajmować się takimi zagadnieniami jak rozmiary zębów na kołach zębatych czy profile i kształty zwojów w przekładniach ślimakowych. W rozbudowanych oknach dialogowych projektant może w wygodny sposób (z graficznym podglądem w kontekście złożenia) dobierać odpowiednie rozmiary poszczególnych elementów z list rozmiarów normatywnych (bądź na bazie danych użytkownika), zachować prawidłowe wiązania RYS 1. Generator wałków między nimi i dodatkowo przeliczyć dobrane elementy np. pod kątem przeniesienia odpowiednich obciążeń, co zapewniają kalkulatory wbudowane w poszczególne kreatory. Poniżej postaramy się przybliżyć kluczowe nowości i rozszerzenia istniejącej funkcjonalności Design Acceleratora w programie Autodesk Inventor Generator wałków Po wywołaniu narzędzia Generator wałków ukazuje się całkowicie przeprojektowane okno dialogowe tworzenia wałków. W centralnej części okna znajduje się lista poszczególnych segmentów. Nie ma problemu z identyfikacją składników modyfikujących każdy segment, jak: wpusty, rowki, ścięcia czy zaokrąglenia, ponieważ wszystkie te modyfikatory są klarownie przyporządkowane do swojego segmentu. Przy pierwszym uruchomieniu generatora zawiera on domyślnie cztery pozycje. Jednocześnie kursor przyjmuje kształt krzyżyka, gdyż program oczekuje na zaczepienie początkowego punktu wałka oraz określenie kierunku jego głównej osi tak, aby został wyświetlony prawidłowy podgląd projektowanego elementu dokładnie w takim miejscu, w jakim projektant zamierza go zamontować. Po określeniu tych parametrów na ekranie ukazuje się podgląd, który odzwierciedla każdą zmianę, jaką wprowadzimy w oknie dialogowym. Nowością jest możliwość zapisania każdej konfiguracji wału z modyfikacjami, jako szablonu dla zastosowania w bieżącym lub kolejnych projektach. W zakładce Obliczenia projektant może określić materiał, sprawdzić właściwości materiałowe elementu i zdefiniować siły działające na wał, z możliwością analizy wyników obliczeń wału, widocznych w prawym panelu okna. W zakładce Wykresy możemy obejrzeć wykresy sił i momentów występujących w projektowanym elemencie. Generator przekładni łańcuchowych W nowej wersji Inventora cały proces tworzenia przekładni sprowadza się do wybrania konkretnego typu łańcucha z listy znormalizowanych wałków. Dostępne tu są trzy kryteria doboru: pierwsze pozwala dobrać łańcuch pod kątem rozmiaru, drugie pozwala dobrać rozwiązanie przy zachowaniu stałej liczby zębów i jednocześnie zapewnia poprawną wytrzymałość łańcucha. Ostanie dobrać łańcuch przy zachowaniu najbliższej możliwej średnicy kół. To kryterium jest szczególnie przydatne, gdy dysponujemy ograniczoną przestrzenią, w której przekładnia będzie pracować. Kolejny krok to wskazanie płaszczyzny pracy łańcucha oraz rozmieszczenie kół zębatych i napinaczy. Każde koło zębate możemy wybrać z listy gotowych elementów standardowych. Lista jest już wstępnie odfiltrowana i pokazuje tylko koła zębate, które mogą współpracować 44 DESIGN NEWS Polska [www.designnews.pl] kwiecień 2007

10 PROGRAMY RYS 2. Generator przekładni łańcuchowych RYS 3. Generator sprężyn z danym typem łańcucha. Podobnie postępujemy dobierając napinacz. Każde kolejne dobrane koło natychmiast zostaje wyświetlone w przestrzeni zespołu w postaci podglądu łańcucha rozpiętego na kołach. Kolejny krok to rozpięcie łańcucha na elementach przenoszenia napędu w zespole maszynowym. Mamy tu możliwość osadzenia kół na wałkach lub zaczepienia ich w konkretnym punkcie w przestrzeni. W przypadku napinacza możemy wskazać płaszczyznę ruchu lub określić krzywą obrotu, jaka jest przewidziana dla danego elementu. W czasie rozpinania łańcucha projektant cały czas otrzymuje informację zwrotną o poprawności mechanicznej projektu. Każde odstępstwo od standardu powoduje podświetlenie problematycznego elementu na kolor czerwony. W takiej sytuacji projektant może zmienić typ łańcucha, zmienić średnicę i liczbę zębów na kołach zębatych lub przesunąć napinacz w nowe miejsce. Zmiana średnicy kół lub położenia napinacza obywa się skokowo. Inventor pozwala tylko na zmianę takich ustawień, które zapewnią poprawność mechaniczną przekładni. Należy pamiętać, że sama poprawność mechaniczna nie zawsze gwarantuje sprawne działanie przyszłej przekładni. Przekładnia powinna także być tak dobrana, aby mogła sprostać zakładanym wymaganiom technicznym. Generator przekładni łańcuchowej udostępnia wygodny w użyciu moduł obliczeniowy. Projektant musi tylko wprowadzić odpowiednie warunki robocze. Są to znane dane wejściowe: moc, prędkość i moment oraz sprawność, czas życia i dopuszczalna zmiana długości łańcucha. Opcjonalnie moduł pozwala na wprowadzenie szeregu wartości określających parametry łańcucha, współczynniki korekcji mocy, wibracje itp. Wyniki obliczeń prezentowane są w postaci zestawienia wyznaczonych wartości. Jeżeli przekładnia nie spełnia założonych wymagań, niepoprawne wyniki wyświetlane są w kolorze czerwonym (podobnie jak i w innych generatorach) wraz ze wskazówkami, które dane wejściowe mogą odpowiadać za błędy. Dzięki temu łatwo jest zlokalizować błędne parametry wejściowe i doprowadzić do uzyskania poprawnej mechanicznie i wytrzymałościowo przekładni. Mając już dobraną przekładnię, projektantowi pozostaje tylko zakończyć pracę generatora i poczekać, aż program wygeneruje automatycznie zespół przekładni łańcuchowej. Generator sprężyn W jego przypadku zwraca uwagę przede wszystkim udoskonalony sposób umieszczania projektowanych elementów w kontekście zespołu, w którym to procesie pomocny jest trójwymiarowy podgląd. Do wyboru mamy cztery rodzaje sprężyn: sprężyny ściskane, naciągane, skrętne i talerzykowe. W przypadku tych ostatnich istnieje możliwość tworzenia od razu całych stosów w parach bądź poprzez podanie ilości jednostkowej w danym stosie. Podobnie jak w przypadku pozostałych generatorów mamy do czynienia z integracją z bazami elementów znormalizowanych Content Center przykładowo dla sprężyn talerzykowych po wyborze standardu są dostępne listy rozwijalne typowych rozmiarów sprężyn. Kalkulator pasowań Okienko Kalkulatora pasowań posiada przyjazny interfejs i jest wyposażone w dynamiczne pola graficzne, ułatwiające dobór pasowań zależnie od preferencji. Wszystkie dane są wyświetlane w zrozumiałym formacie. Preferowane pasowania można wybierać z list rozwijalnych bądź poprzez wskazanie kursorem odpowiednich oznaczeń w polu graficznym. W prawym panelu na bieżąco są przeliczane wyniki obliczeń pomocnicznych. RYS 4. Kalkulator pasowań RYS 5. Kalkulator belek i prętów zakładka Model Kalkulator belek i prętów Dotychczasowe dwa osobne kalkulatory zostały połączone w jeden, zatem okno kalkulatora belek i prętów zyskało nowy wygląd. Sam kalkulator dostępny jest z zarówno z poziomu narzędzi Design Acceleratora jak również, z uwagi na pokrewieństwo z elementami konstrukcyjnymi, z poziomu Generatora ram. Część informacji potrzebnych dla obliczeń projektant może pobrać z istniejącej geometrii poprzez wskazanie na rysunku analizowanego elementu. Następnie należy doprecyzować materiał, z jakiego wykonany jest element i określić rodzaje i położenie podpór lub zamocowań. W prawym panelu można na bieżąco śledzić wyniki obliczeń. Zakładka Wykresy oferuje długą listę rodzajów wykresów dla poszczególnych. typów sił i momentów. Opisane narzędzia to tylko niewielka część spośród generatorów Design Acceleratora. W artykule zostały opisane tylko te narzędzia, których sposób działania zmienił się w najnowszej wersji programu Autodesk Inventor, pominęliśmy zatem generator połączeń śrubowych, generator przekładni zębatych i pasowych, łożysk, sworzni, i niezwykle przydatny Poradnik inżyniera, w którym projektant znajdzie mnóstwo informacji teoretycznych z zakresu wiedzy inżynierskiej. Dzięki znacznemu przyspieszeniu tworzenia zespołów i szerokim opcjom analitycznym i obliczeniowym program pozwala utworzyć, wirtualny prototyp o funkcjonalności w pełni odpowiadającej przyszłemu produktowi, co pozwala na wczesne wykrycie błędów projektowych, łatwiejszą komunikację z działem wytwarzania i znaczące obniżenie kosztów. W następnym artykule poświęcimy trochę więcej uwagi cyfrowym prototypom w kontekście analizy kinematycznej oraz analizy naprężeń. PM MSD Anna Nowak i PM MSD Przemysław Sokołowski Man and Machine Software [www.designnews.pl] DESIGN NEWS Polska 45

11 PROGRAMY Elementarz modelowania powierzchniowego (cz. VI) TEKST I RYSUNKI: ANDRZEJ WEŁYCZKO Kontynuując rozważania na temat opisu matematycznego elementów geometrycznych w systemach CAD trzeba jeszcze dodać, że model matematyczny powierzchni jest rozszerzeniem modelu matematycznego krzywej Przestrzeń parametryczna takiego modelu zostaje rozszerzona z jednowymiarowej (u) w przypadku krzywych do dwuwymiarowej (u, v) w przypadku powierzchni. I tak, jeśli mamy 4 krzywe Béziera stopnia d =3 (4 punkty kontrolne), zamykające pewien obszar w przestrzeni 3D (Rys. 1), to powierzchnia Béziera rozpięta na tych krzywych jest opisana siecią 4 x 4 = 16 punktów kontrolnych. Jeśli jedna z krzywych podstawowych powierzchni jest typu NUPBS lub NURBS, to powierzchnia wynikowa też jest typu NUPBS lub NURBS. Stopień powierzchni w każdym z jej kierunków głównych (u lub v) jest oczywiście taki, jak stopień jej krzywych podstawowych w tych kierunkach, a modyfikacje dowolnego punktu kontrolnego sieci powodują podobnie jak w przypadku krzywych stosowne zmiany kształtu powierzchni: globalne w przypadku powierzchni Béziera i lokalne w przypadku powierzchni typu NUPBS lub NURBS. Ponadto, podobnie jak dla krzywych, obowiązują te same zasady dotyczące zachowania warunków ciągłości pomiędzy definiowanymi powierzchniami. Nie zamierzam jednak rozwijać tego tematu, uznając, że jest bardzo intuicyjny, zwłaszcza po szczegółowym wyjaśnieniu tego zagadnienia w zakresie krzywych. Po takiej, mam nadzieję nie za dużej dawce teorii powróćmy do konstruktora mechanika, który ma za zadanie zdefiniowanie modelu powierzchniowego jakiejś części. Napisałem mechanika, aby ograniczyć zestaw funkcji CAD do takich, których używa mechanik, a nie stylista (patrz RYS. 1. RYS. 2. Sztuka modelowania powierzchniowego w systemach CAD, Design News, Wrzesień 2006). Załóżmy, że tenże konstruktor ma już zdefiniowane dwie powierzchnie (A i B na Rys. 2), a jego zadaniem jest zdefiniowanie kolejnej powierzchni C łączącej A z B. Mechanik rozpoczyna definiowanie powierzchni od definicji krzywych. Tu może zastosować szereg różnych funkcji, z których najprostsze wydaje się zdefiniowanie konturu (środowisko Sketcher w systemie CATIA V5). Jeśli kształt definiowanej powierzchni, a dokładniej krzywa przekroju przez tą powierzchnię nie jest trywialnym przypadkiem krzywej drugiego stopnia (łuk okręgu, wycinek elipsy lub paraboli), to taka krzywa może być zdefiniowana poleceniem Spline (Rys. 2). Oczywiście, skoro trzeba dopasować tą krzywą do wcześniej zdefiniowanych powierzchni A i B, to należy zdefiniować zgodność (Coincidence) jej punktów końcowych z krzywymi przekrojów powierzchni A i B (ciągłość typu G0) oraz jeśli w modelu końcowym nie powinno byś ostrej krawędzi, to także styczność (Tangency) do tych przekrojów (ciągłość typu G1). Rodzaj oraz liczba krzywych, jakie trzeba przygotować przed rozpoczęciem definicji powierzchni zależy od rodzaju funkcji, którą konstruktor zamierza zastosować. Zanim jednak przejdę do definicji powierzchni chciałbym przypomnieć, że jakość powierzchni końcowej zależy od jakości krzywych zastosowanych do jej definicji. Dlatego, mimo że mechanika na ogół nie interesuje matematyczny model krzywej, a jedynie spełnienie wymagań konstrukcyjnych (zgodność punktów 46 DESIGN NEWS Polska [www.designnews.pl] kwiecień 2007

12 PROGRAMY RYS. 3. skrajnych, styczność, ciągłość itp.), to powróćmy na chwilę do teorii i postawmy pytanie: jakiego typu krzywą jest Spline zdefiniowana w środowisku Sketcher?. Definicja takiej krzywej polega na wskazaniu kolejnych punktów (1,2,3,4 na Rys. 3), przez które system prowadzi krzywą gładką. Jeśli przekształcimy tą krzywą w krzywą swobodną (na przykład poleceniem Control Points środowiska FreeStyle), to system zdefiniuje krzywą opisaną wielobokiem 12 punktów kontrolnych, złożoną z 3 segmentów, z których każdy jest opisany przez 6 punktów kontrolnych. Czyli jest to krzywa typu B-Spline zbudowana z 3 krzywych Béziera stopnia d =5 połączonych ze sobą z zachowaniem ciągłości typu G2. Dokładniej należałoby powiedzieć, że jest to krzywa wielomianowa (Polynomial) z nierównomiernym (Non- Uniform) rozkładem węzłów (NUPBS). W środowisku Sketcher konstruktor nie widzi wieloboku punktów kontrolnych krzywej typu Spline i w związku z tym nie może modyfikować położenia punktów kontrolnych, ale może zmieniać położenie (współrzędne na płaszczyźnie szkicu) punktów węzłowych tej krzywej. Nie ma też możliwości modyfikacji rozkładu węzłów, czyli zmiany sposobu parametryzacji krzywej, ale w środowisku FreeStyle może uprościć opis krzywej redukując stopień krzywych cząstkowych na przykład do d =3. Takie uproszczenie modelu matematycznego generuje oczywiście nową krzywą, która różni się nieznacznie (tu o 0,228 mm) od krzywej pierwotnej. Warto myślę przypomnieć, że to konstruktor podejmuje decyzję, która z krzywych spełnia wymagania konstrukcyjne i nawet, jeśli krzywa B-Spline stopnia d =3 różni się od krzywej stopnia d =5, to nie jest to jednoznaczne z odrzuceniem tej krzywej. Jeśli zdefiniowane zostały wszystkie wymagane krzywe, to można przystąpić do definicji powierzchni. Tu mechanik ma do wyboru kilka metod: Powierzchnia typu LOFT (polecenie Multi-sections Surface), która gwarantuje ciągłość typu G0 lub G1 wzdłuż krawędzi wspólnych z powierzchniami A i B (Rys. 4), a kształt powierzchni może być określony przez dowolną liczbę jej przekrojów stąd multi-sections w nazwie. Krzywe przekrojów muszą być płaskie i ponadto, jeśli konstruktor wskazuje własną krzywą Spine w definicji tego typu powierzchni, to płaszczyzny, na których leżą te krzywe muszą być prostopadłe do krzywej. Powierzchnia typu BLEND (polecenie Blend), która umożliwia zdefiniowanie powierzchni z ograniczonymi możliwościami kontroli kształtu powierzchni w kierunku poprzecznym do krawędzi wspólnych z powierzchniami A i B, ale za to możliwością wyboru rodzaju ciągłości (G0, G1 lub G2) wzdłuż krawędzi wspólnych. Graniczne krzywe przejścia z powierzchni A na B różnią się od zdefiniowanych wcześniej przekrojów (zaznaczone kolorem żółtym na RYS. 4. Rys. 5), ale powierzchnia wynikowa ma wyższy stopień ciągłości z powierzchniami sąsiednimi. Powierzchnia typu FILL (polecenie Fill), która gwarantuje ciągłość typu G0, G1 lub G2 wzdłuż wszystkich krawędzi powierzchni C, a więc także krawędzi wspólnych z powierzchniami A i B (Rys. 6), ale praktycznie bez kontroli kształtu wnętrza powierzchni. Rezultat zastosowania każdej z tych funkcji czyli powierzchnia C spełnia nie tylko różne warunki ciągłości z powierzchniami A i B, ma różny kształt, ale także różny rozkład zmian krzywizny. Jeśli mechanik buduje model powierzchniowy [www.designnews.pl] DESIGN NEWS Polska 47

13 PROGRAMY RYS. 5. i wymagana jest ciągłość typu G2, a żaden z powyższych sposobów nie spełnia wymagań konstruktora, to musi on zmienić metodę. Na przykład jeśli wyjdziemy z założenia, że pojedyncza krzywa lub powierzchnia ma zawsze ciągłość typu G2 (de facto standard w większości systemów CAD), to zamiast definiowania trzech powierzchni (A, B i C) i trzech zestawów krzywych można rozważyć definicję jednego globalnego zestawu krzywych, a potem... jednej powierzchni. Kilka krzywych, które mają być ze sobą połączone z zachowaniem ciągłości G2 muszą mieć znany przebieg zmian krzywizny. Szczególnie ważne są wartości promienia krzywizny w punktach skrajnych tych krzywych. Na przykład, jeśli dwie krzywe pokazane na Rys. 7 mają w punkcie wspólnym promienie krzywizny równe odpowiednio 70,918 mm i 100 mm to, aby zapewnić warunek ciągłości G2 pomiędzy tymi krzywymi można zmodyfikować pierwszą z nich, czyli tą, która została zdefiniowana jako Spline w środowisku Sketcher. Ustalenie warunku styczności oraz promienia krzywizny w punkcie CtrlPoint.2 tej krzywej rozwiązuje problem ciągłości. Podobną procedurę trzeba powtórzyć dla każdego innego punktu, w którym jest wymagane zachowanie ciągłości G2 krzywych. W kolejnych krokach należy połączyć odpowiednie krzywe (polecenie Join) i zdefiniować powierzchnię, na przykład Multi-sections Surface (Rys. 8). Liczba krzywych, na których rozpinana RYS. 7. RYS. 8. RYS. 6. jest powierzchnia powinna być starannie przemyślana bo nie jest prawdą, że im więcej krzywych, tym lepsza powierzchnia wynikowa. Dotyczy to oczywiście nie tylko krzywych przekrojowych (Sections), ale także krzywych prowadzących (Guides). Rozkład zmian krzywizny jest lepszy niż poprzednio, choć niekoniecznie na tyle dobry, aby usatysfakcjonować wymagającego konstruktora. Zamiast modyfikacji pojedynczych krzywych i łączenia ich w krzywe zespolone (Join) można zastosować inną metodę. Definicja każdej krzywej opiera się zazwyczaj na ustaleniu kilku punktów, przez które krzywa musi być poprowadzona. Zwykle jest to punkt początkowy i końcowy oraz kilka punktów pośrednich. Jeśli zdefiniujemy takie punkty skrajne dla krzywych przekrojowych powierzchni A i B (Rys. 9), to na bazie tych punktów można zbudować krzywą typu Spline (polecenie Spline środowiska Wireframe and Surface lub Generative Shape Design). W obszarach pomiędzy punktami Point1 i Point2 oraz Point3 i Point4 tak zdefiniowana krzywa będzie oczywiście różna od pierwotnie zdefiniowanych krzywych przekrojów (kolor zielony na Rys. 9), ale z pewnością będzie ona miała ciągłość G2, a charakter zmian krzywizny będzie bardziej jednorodny. Zadaniem konstruktora jest ocena, czy taka krzywa spełnia wymagania konstrukcyjne i może być zastosowana w definicji powierzchni. Jeśli żadna z wyżej opisanych metod nie gwarantuje pozytywnego rezultatu, to trzeba zastosować funkcje z zakresu modelowania powierzchni swobodnych (FreeStyle) mechanik musi skorzystać z funkcji, które na ogół stosuje stylista. Algorytmy modelowania swobodnego umożliwiają definiowanie i modyfikacje 48 DESIGN NEWS Polska [www.designnews.pl] kwiecień 2007

14 PROGRAMY krzywych oraz powierzchni w oparciu o ich modele matematyczne. Precyzyjnie należałoby powiedzieć, że konstruktorstylista definiuje kształt krzywej lub powierzchni dostosowując położenie jej punktów kontrolnych. Może to robić na piechotę przez ustalenie warunków ciągłości powierzchni wzdłuż wszystkich jej krzywych granicznych i ręczne przemieszczanie punktów kontrolnych. Można także pod warunkiem, że system CAD oferuje takie możliwości zdefiniować wymagane rodzaje ciągłości pomiędzy kolejnymi płatami powierzchni, a system automatycznie dostosuje położenie kolejnych punktów, a dokładniej rzędów punktów kontrolnych. Co więcej, jeśli dla tych powierzchni została wcześniej zdefiniowana analiza rozkładu krzywizny Gaussa (lub jakakolwiek inna!), to wpływ każdej modyfikacji jest widoczny natychmiast w stosownych zmianach wyników tej analizy (Rys. 10). W rozważanym przykładzie, jeśli zdefiniowane są trzy powierzchnie (każda o innym stopniu swobody), to może się okazać, że liczba punktów kontrolnych powierzchni C w kierunku v (Nv=4) jest zbyt mała, aby zapewnić spełnienie warunków ciągłości z powierzchniami A i B. Dlaczego? Odsyłam do opisu konstrukcji krzywej typu B-Spline ( Elementarz cz. IV ). Jeśli ustalony jest warunek ciągłości G2 RYS. 9. z powierzchnią B, to dla krawędzi wspólnej z powierzchnią A możliwy jest jedynie wybór pomiędzy G0 i G1 trzeba zwiększyć stopień powierzchni C w kierunku v do d =5 (6 punktów kontrolnych). Możliwe jest także zastosowanie bardziej zaawansowanych funkcji, takich jak Match Surface (Rys. 11), która dostosowuje kształt powierzchni i sieć jej punktów kontrolnych do wskazanej krawędzi innej powierzchni z zachowaniem rodzaju ciągłości zdefiniowanej przez konstruktora, a w sytuacji zbyt dużych wymagań podpowiada : Your surface is over-constrained. Także i tu zmiana liczby punktów kontrolnych powierzchni C z N=4 na N=6 rozwiązuje problem powierzchnia C może mieć ciągłość krzywizny z powierzchniami A i B. Jeśli, pomimo tych wszystkich zabiegów, jakość modelu powierzchniowego nie jest zadawalająca, to odsyłam na początek powierzchnia jest tak dobra, jak dobre są krzywe! Bo tylko gładkie krzywe z równomiernymi zmianami krzywizny (Rys. 12) zapewnią dobrej jakości modele powierzchniowe projektowanych wyrobów. RYS. 9. RYS. 10. RYS. 10. Podsumowanie Mam nadzieję, że przekonałem sceptyków do tego, że model matematyczny krzywej lub powierzchni nie jest tylko przedmiotem badań teoretycznych. Czy można mówić o zaawansowanym modelowaniu powierzchniowym bez analizy jakości krzywych i powierzchni? Chyba nie, bo dopiero wnioski z takiej analizy prowadzą do wyboru innej metody, funkcji (innego modelu matematycznego) albo modyfikacji stopnia swobody krzywej (powierzchni), a świadomy wybór modelu lub stopnia swobody bez żadnych podstaw teoretycznych brzmi jakoś nielogicznie. Jednak, aby nie być posądzonym o przesadne teoretyzowanie muszę przyznać, że dzisiejsze systemy CAD coraz bardziej zwalniają konstruktora z patrzenia na model powierzchniowy kategoriami teoretycznych modeli matematycznych. Czy kiedykolwiek będzie tak, że w środowisku CAD można będzie definiować zaawansowane modele powierzchniowe bez znajomości teorii? Tego nie jestem pewien, ale z pewnością wiedza z zakresu teorii połączona z praktyką konstrukcyjną zawsze będzie wartościowa. [www.designnews.pl] DESIGN NEWS Polska 49

15 AKADEMIA DESIGN News Trendy rozwojowe obróbki przetłoczno-ściernej cz. II Celem działań innowacyjnych w odniesieniu do konwencjonalnej AFM jest intensyfikacja usuwania zbędnego materiału w procesie wygładzania obrabianych powierzchni i uzyskanie większej produktywności tej obróbki. Działania te mają jednocześnie spełniać warunki techniczne stawiane warstwie wierzchniej. Celu tego nie można osiągnąć przez podwyższanie ciśnienia i zwiększanie wymuszonej ciśnieniem prędkości przetłaczania, ze względu na rosnącą temperaturę pasty ściernej i niekorzystną zmianę jej lepkości TEKST I ILUSTRACJE: LUCJAN DĄBROWSKI MIECZYSŁAW MARCINIAK Pierwszą zmodyfikowaną odmianę konwencjonalnej AFM stanowi konstrukcja układu obróbkowego z ruchem obrotowym przedmiotu, dzięki której jest możliwa efektywna obróbka wykończeniowa powierzchni zewnętrznych o przestrzennym reliefie. Powierzchnie te wymagają różnokierunkowego przepływu pasty ściernej dla skutecznej penetracji wgłębień i wypukłości profilu. Realizację takich zadań technicznych umożliwia AFM orbitalna, której zasadę przedstawia rys. 13. Jest to układ obróbkowy pracujący w systemie dwukierunkowego przetłaczania pasty ściernej przez szczelinę o ciągle zmieniających się lokalnie grubościach. Ruch względny obrabianej powierzchni i pasty ściernej jest wypadkową ruchu obrotowego przedmiotu i prędkości przepływu pasty ściernej. RYS. 13. AFM orbitalna, z dwukierunkowym przetłaczaniem pasty ściernej pod przedmiotem obrabianym, wprawianym w ruch obrotowy [2] RYS. 14. Wygląd powierzchni części formy po AFM do produkcji butelek z tworzyw sztucznych Ten dodatkowy ruch przedmiotu powoduje, że czas obróbki niezbędny do zmiany chropowatości z Ra = 0,5 μm do Ra = 0,01 μm, ustalany dla fragmentu powierzchni wokół osi obrotu, wynosi 7 do 10 min. Uzyskiwana jednorodność struktury geometrycznej powierzchni oraz znaczne skrócenie czasu obróbki względem konwencjonalnego wielostopniowego polerowania mechanicznego, uzasadnia stosowanie orbitalnej AFM do przedmiotów takich jak matryce do tłoczenia monet, a także formy do produkcji elementów z tworzyw sztucznych (rys. 14). Drugą możliwość intensyfikacji procesu mikroskrawania daje odmiana obróbki magnetyczno ściernej (MAFM) [5]. Polimerowa pasta ścierna zawiera w tym przypadku ziarna ferromagnetyczne ceramiczno węglikowe. Układ obróbkowy jest wyposażony w generator pola magnetycznego w obszarze obróbki (rys. 15). Wytworzone pole powoduje zwiększenie sił promieniowych oddziałujących na poszczególne ziarna, proporcjonalnych do ich masy. Skutkuje to zwiększeniem koncentracji ziaren w rejonie obróbki, a także sprawniejszym procesem mikroskrawania, dzięki korzystnemu ustawianiu się ziaren dłuższymi osiami prostopadle do powierzchni obrabianej [6]. Daje to nawet 2-krotne zwiększenie ubytku materiału z obrabianej warstwy wierzchniej, przy średnich prędkościach przepływu pasty ściernej, w szczególności przy wysokim natężeniu pola magnetycznego. Mankamentem tego rozwiązania jest wprowadzony dodatkowy zespół konstrukcyjny dostosowywany indywidualnie do danego typu części oraz pozostający resztkowy magnetyzm w obrabianych elementach wykonanych z materiałów ferromagnetycznych. 50 DESIGN NEWS Polska [www.designnews.pl] kwiecień 2007

16 AKADEMIA DESIGN News RYS. 15. Schemat obróbki przetłoczono-ściernej w polu elektromagnetycznym RYS. 16. Zasada obróbki przetłoczono-ściernej wspomaganej procesem roztwarzania anodowego: katoda, + przedmiot obrabiany (anoda) RYS. 17. Wektory prędkości przepływu lepko sprężystego medium przez szczelinę w modelowej komorze roboczej obrabiarki Najnowszą propozycją innowacyjną w zakresie AFM jest zastosowanie elektrolitu polimerowego jako nośnika ziaren ściernych. Układ obróbkowy wyposażony jest w źródło prądu stałego i pomocniczą katodę, co umożliwia realizację hybrydowego procesu elektrochemiczno ściernego przedmiotu anody (rys. 16). Synergizm skutków obróbki ściernej i roztwarzania anodowego (ECAFM) intensyfikuje usuwanie metalu z obrabianego przedmiotu [7]. W komorze obróbkowej znajduje się oprzyrządowanie pomocnicze spełniające rolę katody, której zaprojektowany kształt i usytuowanie wyznaczają właściwą grubość szczeliny międzyelektrodowej. Jest to jeden z głównych problemów dotyczących procesu ECAFM, związany z przewidywaniem zróżnicowania skutków obróbki w zależności od geometrii elementu jak również nastawianych parametrów. Rozwiązanie tego problemu umożliwia symulacja komputerowa osiowo-symetrycznego trójwymiarowego przepływu cieczy nienewtonowskiej przez szczeliny o określonej geometrii. Uzyskane z obliczeń numerycznych prędkości przepływu medium i wielkości wewnętrznych naprężeń stycznych są podstawą przewidywania skutków obróbki [8]. Rys. 17 przedstawia rozkład prędkości przepływu medium w komorze roboczej. Największa prędkość, tj. 0,275 m/s, występuje w szczelinie będącej strefą obróbki. Ważnymi czynnikami mającymi wpływ na efektywność ECAFM są właściwości elektrolitu polimerowego, do których zalicza się: plastyczność umożliwiającą przetłaczanie elektrolitu pod wysokim ciśnieniem, stabilną gęstość podczas tego procesu i w czasie przechowywania, zdolność do utrzymania ziaren ściernych, wysoka przewodność jonowa (a niska przewodność elektronowa), liczby przenoszenia kationów równe jedności a anionów równe zero, wysoki potencjał rozkładowy, ograniczoną adhezję do materiału obrabianego i prostą syntezę, a także... niską cenę. Niektóre z tych cech mają elektrolity stałe, do jakich zalicza się przewodniki superjonowe. Są to ciała o przewodności większej od umownej wartości S/cm w temperaturze pokojowej, zdolne do przewodzenia prądu jonowego. W ogólny sposób podzielić je można na nieorganiczne oraz organiczne. Brak wymaganej cechy plastyczności, dyskwalifikuje elektrolity nieorganiczne. Elektrolitami organicznymi są polimerowe żele i polimerowe kompleksy. Żele to układy trzech składników: sól, rozpuszczalnik o dużej stałej dielektrycznej i polimer, który pełni rolę obojętnej matrycy z wewnętrzną fazą ciekłą odpowiedzialną za transport jonów, niezwiązanych w ogóle z polimerem. Kompleksy to związki soli, gdzie ligandami są makromolekuły, w których polimer działa na sól jak rozpuszczalnik. W innowacyjnych elektrolitach polimerowych podstawowym składnikiem żeli jest polimer organiczny w postaci poliglukozy w ilości 10 do 20%. Skład uzupełnia ziarno ścierne o numerze 80 w ilości 30 do 55%, oleina w ilości 4 do 8% i nasycony roztwór NaCl w ilości 27 do 40%, a także wypełniacz SiO 2. Przewodność właściwa opracowanych elektrolitów w postaci past żelowych, oznaczonych symbolami od AI do JI w tabeli 1, mieści się w przedziale [S/cm]. Polimerowe kompleksy oznaczone jako KP i KS zawierają składnik podstawowy poliglikol etylenowy z dodatkiem KSCN, po 40% ziarna ściernego SiC o numerze 150 i po 20% SiO 2. [www.designnews.pl] DESIGN NEWS Polska 51

17 AKADEMIA DESIGN News RYS. 18. Widok stanowiska badawczego ECAFM z zasilaczem prądowym, siłowników hydraulicznych i układem sterowania [7] Ponadto zawierają odpowiednio poliglikol propylenowy PPG 425 (KP) oraz CH 3 CN i siloksan (KS). Przewodność właściwa tych kompleksów mieści się w przedziale 1,3 3, [S/cm]. Badania testowe innowacyjnej obróbki przetłoczno-ściernej, przeprowadzono na stanowisku z rys. 18. Stanowisko badawcze do obróbki ECAFM składa się z zasilacza niskonapięciowego prądu stałego, zasilacza hydraulicznego i układu sterowania. W tabeli 1 zestawiono porównawczo rezultaty wydajnościowe AFM i ECAFM dla opracowanych wariantów elektrolitów polimerowych oznaczonych symbolami od A do I oraz firmowej pasty ściernej MV150. Zastosowano następujące parametry obróbki: prądowe - 13 V i 10 A, ciśnienie p E = 7 MPa, liczbę cykli przetłoczeń N = 20, średnią prędkość przepływu pasty v = 0,33 m/s. Liczbę przetłoczeń wybrano według kryterium malejącej efektywności rejestrowanej po 20 cyklach konwencjonalnej AFM. Rezultat wydajnościowy dla elektrolitu A (tablica 1) określony dla anody (przedmiotu) jest prawie 8-krotnie większy w stosunku do AFM zainstalowanej katody o tej samej powierzchni obrabianej. Na rys. 19a znajduje się przykładowa powierzchnia po ECAFM z udziałem elektrolitu polimerowego, na której widać skutki wydajnej obróbki przy udziale roztwarzania elektrochemicznego usuwającej nierówności początkowe już po 10 cyklach przetłoczeń. Poprawę wyglądu powierzchni umożliwia odłączenie prądu od elektrod w okresie ostatnich 3 do 5 cykli przetłoczeń (rys. 19b). Wyniki badań wytypowanych elektrolitów w postaci polimerowych żeli zestawione w tabeli 1 wskazują, że pasta E stosowana w końcowej fazie obróbki bez udziału prądu ma lepsze właściwości wydajnościowe niż pasta MV150 firmy Extrude Hone. Jej wysoka efektywność ścierna powoduje, że w wariancie RYS. 19. Wygląd powierzchni po ECAFM na paście polimerowej z dodatkiem siloksanu (a) i po AFM w ostatnich 5 cyklach w zabiegu 20-cyklowym (b) ECAFM (ze wspomaganiem elektrochemicznym) przewyższa tylko 2-krotnie rezultat wydajnościowy AFM konwencjonalnej uzyskany w porównywalnych warunkach ściernych. Obróbka ECAFM zmniejsza także chropowatość początkową Ra =2 5 μm, ale chropowatość powierzchni Ra = μm nie ulega poprawie. W celu zmniejszenia tej chropowatości należy końcową fazę operacji realizować w wariancie AFM, co również poprawia refleksyjność powierzchni. Elektrolity polimerowe zastosowane w obróbce przetłoczno-ściernej są przedmiotem dalszych prac nad poprawą ich właściwości użytkowych. LITERATURA [1] Stackhouse J., Abrasive flow machining deburrs difficult channels, [w:] Tooling and Production magazine. July, [2] Extrude Hone Corporation: AFM process. Irwin, PA 15642, USA. [3] V.K. Gorana, V.K. Jain, G.K. Lal, Experimental investigation into cutting forces and active grain density during abrasive flow machining, [w:] International Journal of Machine Tools & Manufacture, 44 (2004). [4] Rajeshwar G., Kozak J., Rajurkar K. P., Modeling and computer simulation of media flow in abrasive flow machining process. ASME, PED, Vol. 68-2, Manufacturing Science and Engineering, USA. [5] Sehijpal Singh, H.S. Shan, Development of magneto abrasive flow machining process, [w:] International Journal of Machine Tools & Manufacture, 42 (2002), USA. [6] Wantuch E. T., Podstawy technologii magnetościernej. WNT, Warszawa, 2000 r. [7] Dąbrowski L., Marciniak M., Sposób obróbki elektrochemiczno-ściernej i urządzenie do obróbki elektrochemiczno-ściernej. Patent PL , B1, Int.Cl., B 23H 5/06, 2005 r. [8] Program komputerowy FLUENT. [9] Dąbrowski L., Marciniak M., Pakieła P., Szewczyk T., Nowa koncepcja obróbki przetłoczno-ściernej ze wspomaganiem elektrochemicznym, [w:] Prace XXIX Naukowej Szkoły Obróbki Ściernej. Wydawnictwo Akademii Morskiej, Gdynia, 2006 r. TABELA 1. Charakterystyka wydajności masowej badanych past w AFM i ECAFM [9] PASTA A B C D E F G H I MV150 KP KS Ubytek anody [mg] 135,8 108,8 107,2 99, ,9 55,3 141,5 92,3-36,2 4,4 Ubytek katody [mg] 18,1 17,6 33,5 7,0 40,6 14,1 14,0 13,5 30,9-2,5 3,1 Ubytek po AFM [mg] 35,9 29,1 81,4 18,7 75,2 26,9 36,2 31,0-14, DESIGN NEWS Polska [www.designnews.pl] kwiecień 2007

18 PRENUMERATA ZAPRASZAMY DO BEZPŁATNEJ PRENUMERATY! Jedynym warunkiem uzyskania prenumeraty jest wypełnienie poniższej ankiety lub formularza dostępnego na stronie Ankietę w wersji papierowej prosimy przesłać faksem (22) lub pocztą tradycyjną pod adresem redakcji. Prenumerata rozpocznie się od następnego wydania. Wszystkie dane, po ich uważnej analizie, posłużą starannemu przygotowaniu kolejnych edycji magazynu. Imię i nazwisko: Stanowisko: Nazwa firmy: Adres firmy Kod pocztowy i miejscowość: Ulica: tel./faks: Jestem zainteresowany poruszeniem i opisaniem w Design News następujących tematów i zagadnień: Główny produkt końcowy wytwarzany w Państwa firmie pod wskazanym w ankiecie adresem Z poniższych kategorii proszę wybrać jedną (lub więcej) najlepiej opisującą podstawową działalność prowadzoną pod tym adresem: Działalność produkcyjna Składowanie Handel hurtowy Usługi transportowe Badania i rozwój (projektowanie albo inżynieria) na potrzeby: Zakładu produkcyjnego Zakładu nieprodukcyjnego Dyrekcja albo dział sprzedaży lub inne działy należące do: Zakładu produkcyjnego Zakładu nieprodukcyjnego 3. Jaka jest przybliżona liczba pracowników zatrudnionych pod danym adresem? (Proszę zaznaczyć tylko jedną możliwość) 1000 lub więcej Proszę wybrać jedną z podanych poniżej funkcji projektowych najlepiej opisujących działalność Państwa pod wskazanym adresem: Projektowanie systemów lub produktów Funkcje związane z pracami badawczo-rozwojowymi Projektowanie urządzeń dla zakładów przemysłowych Testowanie i ocena, zapewnienie niezawodności, kontrola jakości i standaryzacja Inne aplikacje konstrukcyjno-projektowe (proszę podać przykłady) Czy jako projektant jest Pan/Pani odpowiedzialny/a za wybór bądź zatwierdza Pan/Pani zakup: Części elektryczne i elektroniczne Części napędów Elementy urządzeń przenoszenia mocy i łożysk Sterowanie ruchem Komponenty do montażu, mocowania i łączenia Oprogramowanie CAD/CAM/CAE Części do komputerów/obwody 6. Projektuje, zatwierdza bądź wybiera Pan/Pani produkty i sprzęt w obszarze następujących gałęzi przemysłu: Motoryzacja/ciężarówki Sterowanie/części maszyn Opakowania Przemysł medyczny/służba zdrowia Komputery/sprzęt biurowy Komunikacja AGD/produkty konsumpcyjne Przemysł lotniczy/militaria Produkcja półprzewodników Procesy produkcyjne Wysyłając powyższy formularz, wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych, zgodnie z Ustawą z dnia r. O Ochronie Danych Osobowych (Dz.U. nr 133, poz. 883). data... podpis... [www.designnews.pl] DESIGN NEWS Polska 53

19 FLESZ NOWE TECHNOLOGIE Firma WB Electronics sp. z o.o. jest liczącym się na polskim rynku producentem w zakresie elektroniki specjalnej dla potrzeb wojska. W ofercie firmy znajdują się urządzenia i oprogramowanie, które śmiało można określić mianem high-tech. Poniżej przedstawiamy kilka przykładów militarnej elektroniki TEKST: MACIEJ STANISŁAWSKI MOBILNY BFC-200 Najbardziej rozbudowane komputery serii BFC-200 przewidziane są jako mobilne stanowiska dowodzenia, instalowane w pojazdach, lecz zachowujące pełną funkcjonalność także poza nimi (stanowiska wynośne). Komputery te mogą być dostarczane w wielu opcjach wyposażenia i mocy obliczeniowej. BFC to przenośny komputer zgodny z IBM PC - do zastosowań specjalnych. Wzmocniona konstrukcja, zapewniająca wysoką odporność na udary mechaniczne i wpływy klimatyczne umożliwia stosowanie komputera BFC jako pokładowego terminala zarządzającego siecią łączności radiowej i kablowej; komputera w systemach kierowania ogniem; komputera balistycznego itp. Komputer BFC może być montowany w pojazdach kołowych i gąsienicowych. Zachowuje pełną funkcjonalność także podczas jazdy w warunkach terenowych. Wysoką wydajność komputera zapewnia procesor Pentium, duża pamięć operacyjna, szybki półprzewodnikowy dysk twardy i wyświetlacz typu TFT o wysokiej rozdzielczości. Standardowo komputer BFC wyposażony jest w 4-6 portów szeregowych, złącze Ethernet, port EPP/ ECP i złącze PCMCIA, układ zabezpieczający przed niepowołanym dostępem. Do standardowego wyposażenia należy również modem FONET, zapewniający operatorowi pracę komputera na stanowisku przenośnym, oddalonym od pojazdu do 1500 metrów, z zachowaniem współpracy z instalacjami pokładowymi. Komputery BFC montowane są na wozach dowodzenia zestawu TOPAZ (ADK 11, ZWD 99 - bat), wyrzutniach rakiet BM - 21, BRDM -2A. SERWER POLA WALKI Pojazdowy Server DD-9620T-S jest funkcjonalnym systemem sieciowych urządzeń teleinformatycznych dedykowanych dla pojazdów dowodzenia eksploatowanych na polu walki i szczeblu taktycznym. Zapewnia on pełną współpracę z polowymi sieciami LAN/WAN budowanymi na stanowiskach i punktach dowodzenia szczebli taktycznych i operacyjnych. Wyposażony jest w procesor Pentium M 2,0 GHz, pamięć RAM DDR 1GB, macierz dyskową (RAID 5), interfejsy umieszczone na płycie czołowej: do 8x Ethernet 10/100 MB/s, optyczne Ethernet 10/100/1000Mb/s, do 6x USB, do 10x RS232 (lub do 8xRS422), CAN, wejście VIDEO (RS170), 1 linia FONET. Wymiary to 285 x 232 x 170 mm, masa urządzenia: 8 kg. 54 DESIGN NEWS Polska [www.designnews.pl] kwiecień 2007

20 FLESZ TABLET PC TERMINAL POJAZDOWY DD-9620, WYPOSAŻONY W KOLOROWY WYŚWIETLACZ GRAFICZNY Terminal pojazdowy DD-9620T jest przeznaczony do instalowania we wszelkiego rodzaju pojazdach kołowych i gąsienicowych, w celu realizacji zadań specyficznych dla poszczególnych stanowisk pracy. Urządzenie to może na przykład pełnić rolę komputera będącego elementem systemu nawigacyjnego, elementu systemu kierowania ogniem czy modułu zarządzającego systemami łączności i innych. Architektura terminala DD-9620T jest zgodna ze standardem IBM PC, co ułatwia szybkie tworzenie oprogramowania aplikacyjnego. Procesor Pentium, pamięć operacyjna o dużej pojemności i szybki, półprzewodnikowy dysk twardy zapewniają wysoką wydajność, natomiast kolorowy wyświetlacz TFT o wysokim kontraście oraz specjalizowana klawiatura zapewnia łatwość i wygodę obsługi. Standardowo terminal DD-9620T jest wyposażony w: 6 portów szeregowych, łącze Ethernet, 1 port USB, wejście VIDEO; opcjonalnie terminal może być wyposażony modem FONET, który umożliwia pracę na stanowisku oddalonym do 1500 metrów od pojazdu oraz łatwą integrację cyfrowego wyposażenia pojazdu. Dzięki wzmocnionej konstrukcji, zapewniającej wysoką odporność na udary mechaniczne i wpływy klimatyczne oraz sprawdzonej technologii mocowania w pojazdach, terminal DD 9620T zachowuje pełną funkcjonalność także podczas jazdy w warunkach terenowych. Wybrane parametry techniczne: procesor Pentium MMX 166 MHz, pamięć RAM 256 MB (opcja: do 1 GB), dyski FLASH (256 MB 1GB; opcja: do 4 GB), wyświetlacz: TFT 800x600 pixeli (10,4, funkcja dostosowania jasności, w opcji: touch-screen, podgrzewanie), klawiatura z 50. klawiszami dwufunkcyjnymi, z punktem pełniącym funkcję myszki, porty szeregowe RS232/422/485, 1 złącze Ethernet, 1 USB v. 1.1/2.0. VIDEO wejście, w opcji: połączenie FONET/złącze do słuchawek. Wymiary: 292 x 162 x 63 mm, masa: 4 kg. TERMINAL PC-9600 UNIWERSALNY, TAKTYCZNY KOMPUTER WOJSKOWY Dzięki niewielkiej wadze i dużej pojemności wbudowanych akumulatorów (do 12 godzin pracy bez doładowywania), może być używany jako terminal ręczny (osobisty) przez zwiadowców lub na mobilnych stanowiskach dowodzenia i kierowania ogniem. WB Electronics może dostarczać terminale PC-9600 z różnorodnym oprogramowaniem, zapewniającym m.in. rozwiązywanie zadań topogeodezyjnych i balistycznych, wspomaganie działań zwiadowców, wojsk inżynieryjnych i logistycznych, sterowanie pracą radiostacji cyfrowych. Uniwersalna architektura, oparta o procesor rodziny x86, duża moc obliczeniowa oraz duże pole wyświetlania pozwalają na wykorzystywanie go w wysoko specjalizowanych systemach łączności, rozpoznania i kierowania ogniem. Terminal posiada dwa porty komunikacyjne, dające możliwość podłączenia urządzeń zewnętrznych (np. radiostacja, lornetka - dalmierz). Wbudowany zasilacz pozwala na pracę z sieci pokładowej o napięciu od 9 do 36V. Układ ładowania akumulatorów automatycznie doładowuje własne wymienne źródło zasilania w przypadku dołączenia do sieci zewnętrznej. Wysoka odporność mechaniczna i klimatyczna pozwalają na wykorzystywanie go w każdych warunkach pogodowych i strefach klimatycznych, zarówno jako urządzenie ręczne - przenośne, jak też instalowane na pojazdach kołowych i gąsienicowych. Bardzo duża odporność i zredukowana emisja elektromagnetyczna pozwalają na wykorzystanie go w bezpośredniej bliskości urządzeń nadawczych i odbiorczych. Terminal PC-9600 umożliwia pisanie oprogramowania aplikacyjnego w standardowych językach programowania i pełną kompatybilność ze standardem IBM-PC. Wymiary: 247 x 114 x 64 mm, masa: 1,70 2,20 kg [www.designnews.pl] DESIGN NEWS Polska 55

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne dr inż. Ireneusz Wróbel ATH Bielsko-Biała, Evatronix S.A. iwrobel@ath.bielsko.pl mgr inż. Paweł Harężlak mgr inż. Michał Bogusz Evatronix S.A. Plan wykładu

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja geometrii wypraski oraz jej modyfikacja z zastosowaniem Technologii Synchronicznej systemu NX

Weryfikacja geometrii wypraski oraz jej modyfikacja z zastosowaniem Technologii Synchronicznej systemu NX Weryfikacja geometrii wypraski oraz jej modyfikacja z zastosowaniem Technologii Synchronicznej systemu NX Projektowanie i wytwarzanie form wtryskowych, przeznaczonych do produkcji wyprasek polimerowych,

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Obróbka po realnej powierzchni o Bez siatki trójkątów o Lepsza jakość po obróbce wykańczającej o Tylko jedna tolerancja jakości powierzchni

Obróbka po realnej powierzchni o Bez siatki trójkątów o Lepsza jakość po obróbce wykańczającej o Tylko jedna tolerancja jakości powierzchni TEBIS Wszechstronny o Duża elastyczność programowania o Wysoka interaktywność Delikatne ścieżki o Nie potrzebny dodatkowy moduł HSC o Mniejsze zużycie narzędzi o Mniejsze zużycie obrabiarki Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Obrabiarki CNC. Nr 10

Obrabiarki CNC. Nr 10 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Obrabiarki CNC Nr 10 Obróbka na tokarce CNC CT210 ze sterowaniem Sinumerik 840D Opracował: Dr inż. Wojciech Ptaszyński Poznań, 17 maja,

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie D - 4. Zastosowanie teoretycznej analizy modalnej w dynamice maszyn

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie D - 4. Zastosowanie teoretycznej analizy modalnej w dynamice maszyn POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie D - 4 Temat: Zastosowanie teoretycznej analizy modalnej w dynamice maszyn Opracowanie: mgr inż. Sebastian Bojanowski Zatwierdził:

Bardziej szczegółowo

Podstawy technik wytwarzania PTWII - projektowanie. Ćwiczenie 4. Instrukcja laboratoryjna

Podstawy technik wytwarzania PTWII - projektowanie. Ćwiczenie 4. Instrukcja laboratoryjna PTWII - projektowanie Ćwiczenie 4 Instrukcja laboratoryjna Człowiek - najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Warszawa 2011 2 Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy.

Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy. Raport z przeprowadzonych pomiarów. Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy. Spis treści 1.Cel pomiaru... 3 2. Skanowanie 3D- pozyskanie geometrii

Bardziej szczegółowo

Inżynieria odwrotna w modelowaniu inżynierskim przykłady zastosowań

Inżynieria odwrotna w modelowaniu inżynierskim przykłady zastosowań Inżynieria odwrotna w modelowaniu inżynierskim przykłady zastosowań Dr inż. Marek Wyleżoł Politechnika Śląska, Katedra Podstaw Konstrukcji Maszyn O autorze 1996 mgr inż., Politechnika Śląska 2000 dr inż.,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu PowRek

Instrukcja obsługi programu PowRek Instrukcja obsługi programu PowRek środa, 21 grudnia 2011 Spis treści Przeznaczenie programu... 4 Prezentacja programu... 5 Okno główne programu... 5 Opis poszczególnych elementów ekranu... 5 Nowy projekt...

Bardziej szczegółowo

PLAN SZKOLEŃ NX CAM. Nasza oferta: Solid Edge najefektywniejszy dostępny obecnie na rynku system CAD klasy mid-range,

PLAN SZKOLEŃ NX CAM. Nasza oferta: Solid Edge najefektywniejszy dostępny obecnie na rynku system CAD klasy mid-range, PLAN SZKOLEŃ NX CAM Firma GM System Integracja Systemów Inżynierskich Sp. z o.o. została założona w 2001 roku. Zajmujemy się dostarczaniem systemów CAD/CAM/CAE/PDM. Jesteśmy jednym z największych polskich

Bardziej szczegółowo

Biuletyn techniczny Inventor nr 27

Biuletyn techniczny Inventor nr 27 Biuletyn techniczny Inventor nr 27 Stosowanie kreatorów mechanicznych podczas projektowania w środowisku Autodesk Inventor 2012. Opracowanie: Tomasz Jędrzejczyk 2012, APLIKOM Sp. z o.o. Aplikom Sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

PLAN SZKOLEŃ FEMAP. Nasza oferta: Solid Edge najefektywniejszy dostępny obecnie na rynku system CAD klasy mid-range,

PLAN SZKOLEŃ FEMAP. Nasza oferta: Solid Edge najefektywniejszy dostępny obecnie na rynku system CAD klasy mid-range, PLAN SZKOLEŃ FEMAP Firma GM System Integracja Systemów Inżynierskich Sp. z o.o. została założona w 2001 roku. Zajmujemy się dostarczaniem systemów CAD/CAM/CAE/PDM. Jesteśmy jednym z największych polskich

Bardziej szczegółowo

POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004

POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004 POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004 METODA SYMULACJI CAM WIERCENIA OTWORÓW W TARCZY ROZDRABNIACZA WIELOTARCZOWEGO Józef Flizikowski, Kazimierz Peszyński, Wojciech Bieniaszewski, Adam Budzyński

Bardziej szczegółowo

Proces technologiczny. 1. Zastosowanie cech technologicznych w systemach CAPP

Proces technologiczny. 1. Zastosowanie cech technologicznych w systemach CAPP Pobożniak Janusz, Dr inż. Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny e-mail: pobozniak@mech.pk.edu.pl Pozyskiwanie danych niegeometrycznych na użytek projektowania procesów technologicznych obróbki za

Bardziej szczegółowo

AutoCAD Mechanical - Konstruowanie przekładni zębatych i pasowych. Radosław JABŁOŃSKI Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechnika Śląska, Gliwice

AutoCAD Mechanical - Konstruowanie przekładni zębatych i pasowych. Radosław JABŁOŃSKI Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechnika Śląska, Gliwice AutoCAD Mechanical - Konstruowanie przekładni zębatych i pasowych Radosław JABŁOŃSKI Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechnika Śląska, Gliwice Streszczenie: W artykule opisano funkcje wspomagające

Bardziej szczegółowo

NOWOŚCI SOLID EDGE ST7. Przykładowy rozdział

NOWOŚCI SOLID EDGE ST7. Przykładowy rozdział NOWOŚCI SOLID EDGE ST7 Przykładowy rozdział Firma GM System Integracja Systemów Inżynierskich Sp. z o.o. została założona w 2001 roku. Zajmujemy się dostarczaniem systemów CAD/CAM/CAE/PDM. Jesteśmy jednym

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH Nr 2 POMIAR I KASOWANIE LUZU W STOLE OBROTOWYM NC Poznań 2008 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do rysowania w 3D. Praca w środowisku 3D

Wprowadzenie do rysowania w 3D. Praca w środowisku 3D Wprowadzenie do rysowania w 3D 13 Praca w środowisku 3D Pierwszym krokiem niezbędnym do rozpoczęcia pracy w środowisku 3D programu AutoCad 2010 jest wybór odpowiedniego obszaru roboczego. Można tego dokonać

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Mechatroniki Instytut Automatyki i Robotyki

Politechnika Warszawska Wydział Mechatroniki Instytut Automatyki i Robotyki Politechnika Warszawska Wydział Mechatroniki Instytut Automatyki i Robotyki Ćwiczenie laboratoryjne 2 Temat: Modelowanie powierzchni swobodnych 3D przy użyciu programu Autodesk Inventor Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

SolidCAM - najczęściej zadawane pytania

SolidCAM - najczęściej zadawane pytania SolidCAM - najczęściej zadawane pytania 1. Jaka jest liczba programowalnych osi (ile, jakich)? System SolidCAM umożliwia programowanie ścieżek narzędzia w 5 osiach lub więcej, programowanie robotów 6 osiowych,

Bardziej szczegółowo

www.prolearning.pl/cnc

www.prolearning.pl/cnc Gwarantujemy najnowocześniejsze rozwiązania edukacyjne, a przede wszystkim wysoką efektywność szkolenia dzięki części praktycznej, która odbywa się w zakładzie obróbki mechanicznej. Cele szkolenia 1. Zdobycie

Bardziej szczegółowo

Podstawy 3D Studio MAX

Podstawy 3D Studio MAX Podstawy 3D Studio MAX 7 grudnia 2001 roku 1 Charakterystyka programu 3D Studio MAX jest zintegrowanym środowiskiem modelowania i animacji obiektów trójwymiarowych. Doświadczonemu użytkownikowi pozwala

Bardziej szczegółowo

Modelowanie powierzchniowe cz. 2

Modelowanie powierzchniowe cz. 2 Modelowanie powierzchniowe cz. 2 Tworzenie modelu przez obrót wokół osi SIEMENS NX Revolve Opis okna dialogowego Section wybór profilu do obrotu Axis określenie osi obrotu Limits typ i parametry geometryczne

Bardziej szczegółowo

Projekt: Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym

Projekt: Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym Projekt: Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym ZB4. Opracowanie nowej, prostszej i tańszej przekładni zębatej w miejsce skomplikowanych i drogich Liderzy merytoryczni: prof.

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT 1 Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie 2 Plan prezentacji 1. Skanowanie laserowe 3D informacje ogólne; 2. Proces skanowania; 3. Proces

Bardziej szczegółowo

Geometryczne podstawy obróbki CNC. Układy współrzędnych, punkty zerowe i referencyjne. Korekcja narzędzi

Geometryczne podstawy obróbki CNC. Układy współrzędnych, punkty zerowe i referencyjne. Korekcja narzędzi Geometryczne podstawy obróbki CNC. Układy współrzędnych, punkty zerowe i referencyjne. Korekcja narzędzi 1 Geometryczne podstawy obróbki CNC 1.1. Układy współrzędnych. Układy współrzędnych umożliwiają

Bardziej szczegółowo

1.1. Przykład projektowania konstrukcji prętowej z wykorzystaniem ekranów systemu ROBOT Millennium

1.1. Przykład projektowania konstrukcji prętowej z wykorzystaniem ekranów systemu ROBOT Millennium ROBOT Millennium wersja 20.0 - Podręcznik użytkownika (PRZYKŁADY) strona: 3 1. PRZYKŁADY UWAGA: W poniższych przykładach została przyjęta następująca zasada oznaczania definicji początku i końca pręta

Bardziej szczegółowo

Przeciąganie, rzutowanie, płaszczyzna konstrukcyjna

Przeciąganie, rzutowanie, płaszczyzna konstrukcyjna Przeciąganie, rzutowanie, płaszczyzna konstrukcyjna Wykonajmy projekt tłumika z elementami rur wydechowych, rys. 1 Rys. 1. Efekt końcowy projektu Przyjmując jako płaszczyznę szkicu płaszczyznę XY, narysujmy

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Przedmiot : OBRÓBKA SKRAWANIEM I NARZĘDZIA Temat: Komputerowy dobór narzędzi i parametrów obróbki w procesie toczenia Nr

Bardziej szczegółowo

TUTORIAL: wyciągni. gnięcia po wielosegmentowej ście. cieżce ~ 1 ~

TUTORIAL: wyciągni. gnięcia po wielosegmentowej ście. cieżce ~ 1 ~ ~ 1 ~ TUTORIAL: Sprężyna skrętna w SolidWorks jako wyciągni gnięcia po wielosegmentowej ście cieżce ce przykład Sprężyny występują powszechnie w maszynach, pojazdach, meblach, sprzęcie AGD i wielu innych

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM

Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM Nr pracy Temat Cel Zakres Prowadzący 001/I8/Inż/2013 002/I8/Inż/2013 003/I8/ Inż /2013 Wykonywanie otworów gwintowanych na obrabiarkach CNC. Projekt

Bardziej szczegółowo

Projekt połowicznej, prostej endoprotezy stawu biodrowego w programie SOLIDWorks.

Projekt połowicznej, prostej endoprotezy stawu biodrowego w programie SOLIDWorks. 1 Projekt połowicznej, prostej endoprotezy stawu biodrowego w programie SOLIDWorks. Rysunek. Widok projektowanej endoprotezy według normy z wymiarami charakterystycznymi. 2 3 Rysunek. Ilustracje pomocnicze

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Mechatroniki Instytut Automatyki i Robotyki. Ćwiczenie laboratoryjne 1

Politechnika Warszawska Wydział Mechatroniki Instytut Automatyki i Robotyki. Ćwiczenie laboratoryjne 1 Politechnika Warszawska Wydział Mechatroniki Instytut Automatyki i Robotyki Ćwiczenie laboratoryjne 1 Temat: Modelowanie krzywych 2D i 3D przy użyciu programu Autodesk Inventor 2009 Spis treści 1. Wprowadzenie...

Bardziej szczegółowo

Nowości w SigmaNEST 10.2 SP3 część 2

Nowości w SigmaNEST 10.2 SP3 część 2 Nowości w SigmaNEST 10.2 SP3 część 2 W najnowszym newsletterze kontynuujemy temat nowości w SigmaNEST 10.2 SP3. Szybkie dostosowanie skrótów klawiszowych Najnowsza wersja SigmaNEST daje możliwość łatwego

Bardziej szczegółowo

Transformacja współrzędnych geodezyjnych mapy w programie GEOPLAN

Transformacja współrzędnych geodezyjnych mapy w programie GEOPLAN Transformacja współrzędnych geodezyjnych mapy w programie GEOPLAN Program GEOPLAN umożliwia zmianę układu współrzędnych geodezyjnych mapy. Można tego dokonać przy udziale oprogramowania przeliczającego

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007)

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Instrukcja numer D1/05_03/Z Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Opiekun pracowni internetowej cz. 1 Ręczne zakładanie kont użytkowników (D1) Jak ręcznie założyć konto w systemie

Bardziej szczegółowo

Technologia wykrawania w programie SigmaNEST

Technologia wykrawania w programie SigmaNEST Technologia wykrawania w programie SigmaNEST 1. Wstęp Wykrawanie - obok cięcia plazmą, laserem, nożem, tlenem oraz wodą - jest kolejnym procesem, obsługiwanym przez program SigmaNEST. Jednak w tym przypadku,

Bardziej szczegółowo

SigmaTUBE moduł do cięcia rur i kształtowników część 1

SigmaTUBE moduł do cięcia rur i kształtowników część 1 SigmaTUBE moduł do cięcia rur i kształtowników część 1 Wstęp SigmaTUBE to nowy produkt do cięcia rur i kształtowników, zaprojektowany z myślą o klientach dysponujących maszynami 4-o i 5- cio osiowymi do

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium Programowanie obrabiarek CNC. Nr 2

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium Programowanie obrabiarek CNC. Nr 2 1 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Programowanie obrabiarek CNC Nr 2 Obróbka z wykorzystaniem kompensacji promienia narzędzia Opracował: Dr inŝ. Wojciech Ptaszyński

Bardziej szczegółowo

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API Dr inż. Janusz Pobożniak, pobozniak@mech.pk.edu.pl Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji produkcji Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów

Bardziej szczegółowo

Symulacja maszyny CNC oparta na kodzie NC

Symulacja maszyny CNC oparta na kodzie NC Systemy CAM w praktyce NX CAM i symulacja maszyny CNC Symulacja maszyny CNC oparta na kodzie NC Prawie każdy użytkownik systemu CAM ma do dyspozycji narzędzie, jakim jest symulacja obrabiarki *. Nie w

Bardziej szczegółowo

Projektowanie 3D Tworzenie modeli przez wyciągnięcie profilu po krzywej SIEMENS NX Sweep Along Guide

Projektowanie 3D Tworzenie modeli przez wyciągnięcie profilu po krzywej SIEMENS NX Sweep Along Guide Projektowanie 3D Narzędzie do tworzenia modeli bryłowych lub powierzchniowych o stałym przekroju opartych na krzywoliniowym profilu otwartym. Okno dialogowe zawiera następujące funkcje: Section wybór profilu

Bardziej szczegółowo

GM System przedstawia: Projektowanie części maszyn w systemie CAD SOLID EDGE na wybranych przykładach

GM System przedstawia: Projektowanie części maszyn w systemie CAD SOLID EDGE na wybranych przykładach GM System przedstawia: Projektowanie części maszyn w systemie CAD SOLID EDGE System SOLID EDGE oferuje rozwiązania umożliwiające szybkie i poprawne projektowanie CAD 3D/2D w różnych branżach inżynierskich.

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania NX w branży produktów konsumenckich. Broszura opisująca funkcje systemu NX dla branży produktów konsumenckich

Rozwiązania NX w branży produktów konsumenckich. Broszura opisująca funkcje systemu NX dla branży produktów konsumenckich Rozwiązania NX w branży produktów Broszura opisująca funkcje systemu NX dla branży produktów Firma GM System Integracja Systemów Inżynierskich Sp. z o.o. została założona w 2001 roku. Zajmujemy się dostarczaniem

Bardziej szczegółowo

TUTORIAL: Konwersja siatek i chmur punktów na powierzchnie a następnie odtworzenie drzewa operacji.

TUTORIAL: Konwersja siatek i chmur punktów na powierzchnie a następnie odtworzenie drzewa operacji. ~ 1 ~ TUTORIAL: Konwersja siatek i chmur punktów na powierzchnie a następnie odtworzenie drzewa operacji. 1. Wstęp. W dobie skanerów i drukarek 3D okazuje się, że w niektórych gałęziach przemysłu projekty

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Poznań, 16.05.2012r. Raport z promocji projektu Nowa generacja energooszczędnych

Bardziej szczegółowo

Nasza oferta SZKOLENIOWA

Nasza oferta SZKOLENIOWA Katalog szkoleń IPL Solutions Jesteśmy Certyfikowanym Partnerem Edukacyjnym producenta rozwiązań PLM Dassault Systemes S.A. Oferujemy szkolenia z zakresu CAD/CAM, które prowadzone są przez doświadczonych

Bardziej szczegółowo

1. Dostosowanie paska narzędzi.

1. Dostosowanie paska narzędzi. 1. Dostosowanie paska narzędzi. 1.1. Wyświetlanie paska narzędzi Rysuj. Rys. 1. Pasek narzędzi Rysuj W celu wyświetlenia paska narzędzi Rysuj należy wybrać w menu: Widok Paski narzędzi Dostosuj... lub

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa TECHNOLOGIA MASZYN Wykład dr inż. A. Kampa Technologia - nauka o procesach wytwarzania lub przetwarzania, półwyrobów i wyrobów. - technologia maszyn, obejmuje metody kształtowania materiałów, połączone

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: SYSTEMY PROJEKTOWANIA PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Automatyzacja wytwarzania i robotyka Rodzaj zajęć:

Bardziej szczegółowo

Advance Design 2015 / SP2

Advance Design 2015 / SP2 Advance Design 2015 / SP2 Service Pack 2 do ADVANCE Design 2015 przynosi ponad 150 ulepszeń i poprawek. POLSKIE ZAŁĄCZNIKI KRAJOWE DO EUROKODÓW Advance Design 2015 SP2 umożliwia prowadzenie obliczeń z

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA

PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA KATEDRA WYTRZYMAŁOSCI MATERIAŁÓW I METOD KOMPUTEROWYCH MACHANIKI PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA Analiza kinematyki robota mobilnego z wykorzystaniem MSC.VisualNastran PROMOTOR Prof. dr hab. inż. Tadeusz Burczyński

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo

SprutCAM to system CAM do generowania programów NC dla frezarek wieloosiowych, tokarek, tokarko-frezarek, numerycznie sterowanych drutówek oraz

SprutCAM to system CAM do generowania programów NC dla frezarek wieloosiowych, tokarek, tokarko-frezarek, numerycznie sterowanych drutówek oraz SprutCAM to system CAM do generowania programów NC dla frezarek wieloosiowych, tokarek, tokarko-frezarek, numerycznie sterowanych drutówek oraz centrów obróbczych. System umożliwia tworzenie programów

Bardziej szczegółowo

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC Dr inż. Henryk Bąkowski, e-mail: henryk.bakowski@polsl.pl Politechnika Śląska, Wydział Transportu Mateusz Kuś, e-mail: kus.mate@gmail.com Jakub Siuta, e-mail: siuta.jakub@gmail.com Andrzej Kubik, e-mail:

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19. Podstawy konstrukcji maszyn. Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń

Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19. Podstawy konstrukcji maszyn. Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19 KL II i III TM Podstawy konstrukcji maszyn nauczyciel Andrzej Maląg Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń CELE PRZEDMIOTOWEGO

Bardziej szczegółowo

System zdalnego projektowania produktu i technologii wyrobów wariantowych w systemie CAD/CAM

System zdalnego projektowania produktu i technologii wyrobów wariantowych w systemie CAD/CAM System zdalnego projektowania produktu i technologii wyrobów wariantowych w systemie CAD/CAM Autorzy: prof. dr hab. inż. Zenobia Weiss, Politechnika Poznańska prof. dr hab. inż. Adam Hamrol, Politechnika

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE KÓŁK ZĘBATYCH

OBLICZANIE KÓŁK ZĘBATYCH OBLICZANIE KÓŁK ZĘBATYCH koło podziałowe linia przyporu P R P N P O koło podziałowe Najsilniejsze zginanie zęba następuje wówczas, gdy siła P N jest przyłożona u wierzchołka zęba. Siłę P N można rozłożyć

Bardziej szczegółowo

4.2. Ustawienia programu

4.2. Ustawienia programu 4.2. Ustawienia programu Zmiana wielkości dokumentu Pracując w programie MS Excel 2010 niejednokrotnie doświadczysz sytuacji, w której otwarty przez Ciebie arkusz nie będzie mieścił się na ekranie monitora.

Bardziej szczegółowo

PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE. Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu

PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE. Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu IDEA PRZEKROJU stosujemy, aby odzwierciedlić wewnętrzne, niewidoczne z zewnątrz, kształty przedmiotu.

Bardziej szczegółowo

Symulacja komputerowa i obróbka części 5 na frezarce sterowanej numerycznie

Symulacja komputerowa i obróbka części 5 na frezarce sterowanej numerycznie LABORATORIUM TECHNOLOGII Symulacja komputerowa i obróbka części 5 na frezarce sterowanej numerycznie Przemysław Siemiński, Cel ćwiczenia: o o o o o zapoznanie z budową i działaniem frezarek CNC, przegląd

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE WYTWARZANIA CAM Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności APWiR Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI CAD W INŻYNIERII ELEKTRYCZNEJ - WYBRANE ZAGADNIENIA. Andrzej WILK, Michał MICHNA

TECHNIKI CAD W INŻYNIERII ELEKTRYCZNEJ - WYBRANE ZAGADNIENIA. Andrzej WILK, Michał MICHNA TECHNIKI CAD W INŻYNIERII ELEKTRYCZNEJ - WYBRANE ZAGADNIENIA Andrzej WILK, Michał MICHNA Plan Techniki CAD Metody projektowania Program Autodesk Inventor Struktura plików Wybrane techniki modelowania Złożenia

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie systemów CAD i RP w prototypowaniu przekładni dwudrożnej

Zastosowanie systemów CAD i RP w prototypowaniu przekładni dwudrożnej Grzegorz Budzik dr hab. inż., prof. PRz Bartłomiej Sobolewski mgr inż. Politechnika Rzeszowska, Katedra Konstrukcji Maszyn Zastosowanie systemów CAD i RP w prototypowaniu przekładni dwudrożnej Artykuł

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I Podstawowe zagadnienia egzaminacyjne Projektowanie Wirtualne - część teoretyczna Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I 1. Projektowanie wirtualne specyfika procesu projektowania wirtualnego, podstawowe

Bardziej szczegółowo

Inventor 2016 co nowego?

Inventor 2016 co nowego? Inventor 2016 co nowego? OGÓLNE 1. Udoskonalenia wizualizacji, grafiki i programu Studio Nowa obsługa oświetlenia opartego na obrazie (IBL, Image Based Lighting) Wszystkie style oświetlenia w programie

Bardziej szczegółowo

Układ kierowniczy. Potrzebę stosowania układu kierowniczego ze zwrotnicami przedstawia poniższy rysunek:

Układ kierowniczy. Potrzebę stosowania układu kierowniczego ze zwrotnicami przedstawia poniższy rysunek: 1 Układ kierowniczy Potrzebę stosowania układu kierowniczego ze zwrotnicami przedstawia poniższy rysunek: Definicja: Układ kierowniczy to zbiór mechanizmów umożliwiających kierowanie pojazdem, a więc utrzymanie

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WYBRANYCH USTAWIEŃ OBRABIARKI CNC NA WYMIARY OBRÓBKOWE

WPŁYW WYBRANYCH USTAWIEŃ OBRABIARKI CNC NA WYMIARY OBRÓBKOWE OBRÓBKA SKRAWANIEM Ćwiczenie nr 2 WPŁYW WYBRANYCH USTAWIEŃ OBRABIARKI CNC NA WYMIARY OBRÓBKOWE opracował: dr inż. Tadeusz Rudaś dr inż. Jarosław Chrzanowski PO L ITECH NI KA WARS ZAWS KA INSTYTUT TECHNIK

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie optycznej techniki pomiarowej w przemyśle ceramicznym

Zastosowanie optycznej techniki pomiarowej w przemyśle ceramicznym Zastosowanie optycznej techniki pomiarowej w przemyśle ceramicznym Ze względu na coraz większe techniczne wymagania, nowe materiały i krótkie cykle produkcyjne, przemysł ceramiczny stoi przed nowymi technicznymi

Bardziej szczegółowo

Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC

Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Kompleksowa obsługa CNC www.mar-tools.com.pl Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Firma MAR-TOOLS prowadzi szkolenia z obsługi i programowania tokarek i frezarek

Bardziej szczegółowo

Tworzenie nowego rysunku Bezpośrednio po uruchomieniu programu zostanie otwarte okno kreatora Nowego Rysunku.

Tworzenie nowego rysunku Bezpośrednio po uruchomieniu programu zostanie otwarte okno kreatora Nowego Rysunku. 1 Spis treści Ćwiczenie 1...3 Tworzenie nowego rysunku...3 Ustawienia Siatki i Skoku...4 Tworzenie rysunku płaskiego...5 Tworzenie modeli 3D...6 Zmiana Układu Współrzędnych...7 Tworzenie rysunku płaskiego...8

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. 1. Pierwsza część zawiera informacje związane z opisem dostępnych modułów, wymaganiami oraz instalacją programu.

WSTĘP. 1. Pierwsza część zawiera informacje związane z opisem dostępnych modułów, wymaganiami oraz instalacją programu. WSTĘP Podręcznik został przygotowany przez firmę Falina Systemy CAD CAM dla użytkowników rozpoczynających pracę z programem SmartCAM v19.6. Materiał informacyjno-szkoleniowy został podzielony na trzy podstawowe

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do skanera 3D MF:

Instrukcja do skanera 3D MF: Instrukcja do skanera 3D MF: Jak używać skanera: Skaner został zaprojektowany aby można go było używać w różnie naświetlonych pomieszczeniach. Jeśli planujesz skanowanie na zewnątrz, należy pamiętać, że

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym Rozdział II Praca z systemem operacyjnym 55 Rozdział III - System operacyjny i jego hierarchia 2.2. System operacyjny i jego życie Jak już wiesz, wyróżniamy wiele odmian systemów operacyjnych, które różnią

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Dr inż. Jacek WARCHULSKI Dr inż. Marcin WARCHULSKI Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Streszczenie: W referacie przedstawiono możliwości

Bardziej szczegółowo

APLIKACJA NX CMM INSPECTION PROGRAMMING RECENZJA PRODUKTU

APLIKACJA NX CMM INSPECTION PROGRAMMING RECENZJA PRODUKTU Dr. Charles Clarke APLIKACJA NX CMM INSPECTION PROGRAMMING RECENZJA PRODUKTU Tendencje i wymagania branżowe... 3 Nowe podejście do programowania maszyn pomiarowych... 4 Używanie aplikacji... 5 Automatyzacja

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Dostawa, montaż i uruchomienie centrum obróbczego, tj. frezarki do modeli obiektów off-shore dla Centrum Techniki Okrętowej S.A. w Gdańsku, Polska I. Szczegółowy

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC prowadzący dr inż. Grzegorz Kostro pok. EM 313 dr inż. Michał Michna pok. EM 312 materiały

Bardziej szczegółowo

VinCent Administrator

VinCent Administrator VinCent Administrator Moduł Zarządzania podatnikami Krótka instrukcja obsługi ver. 1.01 Zielona Góra, grudzień 2005 1. Przeznaczenie programu Program VinCent Administrator przeznaczony jest dla administratorów

Bardziej szczegółowo

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM Dr inż. Witold HABRAT, e-mail: witekhab@prz.edu.pl Politechnika Rzeszowska, Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Dr hab. inż. Piotr NIESŁONY, prof. PO, e-mail: p.nieslony@po.opole.pl Politechnika Opolska,

Bardziej szczegółowo

TUTORIAL: Konwersja importowanej geometrii na arkusz blachy

TUTORIAL: Konwersja importowanej geometrii na arkusz blachy ~ 1 ~ TUTORIAL: Konwersja importowanej geometrii na arkusz blachy 1. Przygotowanie modelu. Bezpośrednio po wczytaniu geometrii i sprawdzeniu błędów należy ocenić detal czy nadaje się do przekonwertowania

Bardziej szczegółowo

Tworzenie powierzchni na bazie przekrojów charakterystycznych SIEMENS NX Bridge Surface

Tworzenie powierzchni na bazie przekrojów charakterystycznych SIEMENS NX Bridge Surface charakterystycznych SIEMENS NX Bridge Surface Narzędzie przeznaczone do wykonywania przejść powierzchniowych między dwoma krawędziami geometrii powierzchniowej lub bryłowej utworzonej wcześniej. Funkcje

Bardziej szczegółowo

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Mechanika Strona 1 z 5 XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Odwrócona zasada: liniowy silnik ruch obrotowy System napędowy XTS firmy Beckhoff

Bardziej szczegółowo

Modele symulacyjne PyroSim/FDS z wykorzystaniem rysunków CAD

Modele symulacyjne PyroSim/FDS z wykorzystaniem rysunków CAD Modele symulacyjne PyroSim/FDS z wykorzystaniem rysunków CAD Wstęp Obecnie praktycznie każdy z projektów budowlanych, jak i instalacyjnych, jest tworzony z wykorzystaniem rysunków wspomaganych komputerowo.

Bardziej szczegółowo

BRIDGE CAD ABT - INSTRUKCJA OBSŁUGI

BRIDGE CAD ABT - INSTRUKCJA OBSŁUGI BRIDGE CAD ABT - INSTRUKCJA OBSŁUGI 1. Wiadomości ogólne. Program ABT służy do automatycznego generowania plików *.dat, wykorzystywanych w obliczeniach statycznych i wytrzymałościowych przyczółków mostowych

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH Formularze i raporty

BAZY DANYCH Formularze i raporty BAZY DANYCH Formularze i raporty Za pomocą tabel można wprowadzać nowe dane, przeglądać i modyfikować dane już istniejące. Jednak dla typowego użytkownika systemu baz danych, przygotowuje się specjalne

Bardziej szczegółowo

KGGiBM GRAFIKA INŻYNIERSKA Rok III, sem. VI, sem IV SN WILiŚ Rok akademicki 2011/2012

KGGiBM GRAFIKA INŻYNIERSKA Rok III, sem. VI, sem IV SN WILiŚ Rok akademicki 2011/2012 Rysowanie precyzyjne 7 W ćwiczeniu tym pokazane zostaną wybrane techniki bardzo dokładnego rysowania obiektów w programie AutoCAD 2012, między innymi wykorzystanie punktów charakterystycznych. Narysować

Bardziej szczegółowo

Kąty Ustawienia Kół. WERTHER International POLSKA Sp. z o.o. dr inż. Marek Jankowski 2007-01-19

Kąty Ustawienia Kół. WERTHER International POLSKA Sp. z o.o. dr inż. Marek Jankowski 2007-01-19 WERTHER International POLSKA Sp. z o.o. dr inż. Marek Jankowski 2007-01-19 Kąty Ustawienia Kół Technologie stosowane w pomiarach zmieniają się, powstają coraz to nowe urządzenia ułatwiające zarówno regulowanie

Bardziej szczegółowo

Programy CAD Modelowanie geometryczne

Programy CAD Modelowanie geometryczne Programy CAD Modelowanie geometryczne Komputerowo wspomagane projektowanie CAD Narzędzia i techniki wspomagające prace w zakresie: projektowania, modelowania geometrycznego, obliczeniowej analizy FEM,

Bardziej szczegółowo

METODA ELEMENTÓW SKOŃCZONYCH.

METODA ELEMENTÓW SKOŃCZONYCH. METODA ELEMENTÓW SKOŃCZONYCH. W programie COMSOL multiphisics 3.4 Wykonali: Łatas Szymon Łakomy Piotr Wydzał, Kierunek, Specjalizacja, Semestr, Rok BMiZ, MiBM, TPM, VII, 2011 / 2012 Prowadzący: Dr hab.inż.

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNO-HANDLOWA OPROGRAMOWANIA DO PRAC KONSTRUKCYJNYCH 3D (razem 6 licencji)

SPECYFIKACJA TECHNICZNO-HANDLOWA OPROGRAMOWANIA DO PRAC KONSTRUKCYJNYCH 3D (razem 6 licencji) ZAŁĄCZNIK NR 1 SPECYFIKACJA TECHNICZNO-HANDLOWA OPROGRAMOWANIA DO PRAC KONSTRUKCYJNYCH 3D (razem 6 licencji) I. Dwa zestawy oprogramowania (2 licencje (PODAĆ NAZWĘ PRODUCENTA I NAZWĘ PAKIETU 1. Parametryczne

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna obrabiarki. wersja 2013-02-03, wg. TEXT VMX42 U ATC40-05 VMX42 U ATC40

Specyfikacja techniczna obrabiarki. wersja 2013-02-03, wg. TEXT VMX42 U ATC40-05 VMX42 U ATC40 Specyfikacja techniczna obrabiarki wersja 2013-02-03, wg. TEXT VMX42 U ATC40-05 VMX42 U ATC40 KONSTRUKCJA OBRABIARKI HURCO VMX42 U ATC40 Wysoka wytrzymałość mechaniczna oraz duża dokładność są najważniejszymi

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania NX w branży motoryzacyjnej i transportowej. Broszura opisująca funkcje systemu NX dla branży motoryzacyjnej i transportowej

Rozwiązania NX w branży motoryzacyjnej i transportowej. Broszura opisująca funkcje systemu NX dla branży motoryzacyjnej i transportowej Rozwiązania NX w branży motoryzacyjnej i transportowej Broszura opisująca funkcje systemu NX dla branży motoryzacyjnej i transportowej Firma GM System Integracja Systemów Inżynierskich Sp. z o.o. została

Bardziej szczegółowo

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Podstawowe informacje o skoroszycie Excel jest najczęściej wykorzystywany do tworzenia skoroszytów. Skoroszyt jest zbiorem informacji, które są przechowywane w

Bardziej szczegółowo

MODELER MODUŁ KOREKCJI DYSTORSJI SOCZEWKI WERSJA ZEWNĘTRZNA UPROSZCZONA INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU

MODELER MODUŁ KOREKCJI DYSTORSJI SOCZEWKI WERSJA ZEWNĘTRZNA UPROSZCZONA INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU BLUEPRINT MODELER MODUŁ KOREKCJI DYSTORSJI SOCZEWKI WERSJA ZEWNĘTRZNA UPROSZCZONA INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU MAREK KUPAJ, ZIELONA GÓRA, 06/07/2005 WSTĘP Działania aparatu fotograficznego opiera się znacznie

Bardziej szczegółowo

ScrappiX. Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni

ScrappiX. Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni ScrappiX Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni Scrappix jest innowacyjnym urządzeniem do kontroli wizyjnej, kontroli wymiarów oraz powierzchni przedmiotów okrągłych

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Napędu robotów

Laboratorium Napędu robotów WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY INSTYTUT MASZYN, NAPĘDÓW I POMIARÓW ELEKTRYCZNYCH Laboratorium Napędu robotów INS 5 Ploter frezująco grawerujący Lynx 6090F 1. OPIS PRZYCISKÓW NA PANELU STEROWANIA. Rys. 1. Przyciski

Bardziej szczegółowo

Metoda elementów skończonych

Metoda elementów skończonych Metoda elementów skończonych Wraz z rozwojem elektronicznych maszyn obliczeniowych jakimi są komputery zaczęły pojawiać się różne numeryczne metody do obliczeń wytrzymałości różnych konstrukcji. Jedną

Bardziej szczegółowo